Gặp Tướng Bị ” Cải Tạo ” 17 Năm Lê Minh Đảo/ Nguyễn Hùng BBC
Giáo dục Việt Nam tốt nhất thế giới?
Mạc Văn Trang
5-7-2023
Bỗng nhiên hôm qua có mấy nhà báo gọi điện hỏi ý kiến tôi về giáo dục Việt Nam được tờ The Economist của Anh đánh giá vào loại “tốt nhất thế giới”. Cụ thể trên trên VnExpress có bài “Lý do khiến giáo dục Việt Nam trong nhóm ‘tốt nhất thế giới’.”
Bài báo viết: “Mặc dù GDP bình quân đầu người của Việt Nam ở mức 3.760 USD, thấp hơn so với các nước cùng khu vực là Malaysia và Thái Lan, con cái của các gia đình Việt Nam được thụ hưởng một trong những hệ thống trường học tốt nhất thế giới, theo báo nói trên. Điều này được phản ánh qua các đánh giá quốc tế về khả năng Đọc, Toán và Khoa học của học sinh Việt Nam.” (1)
Tôi sợ mấy nhà báo nghe mình trả lời rồi thêm bớt linh tinh, nên viết lại ý kiến của mình cho đầy đủ.
Dân ta nhiều khi cứ thấy Tây khen một câu là nở mày nở mặt, rồi tự huyễn hoặc. Còn nhớ giai đoạn đầu Việt Nam mới có ít người mắc covid-19, ta truy vết, đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng, bao vây, cách ly quyết liệt, khiến rất yên bình, trong khi thiên hạ nháo nhào. Tây khen Việt Nam rối rít. Thế là mấy vị sướng quá, bốc lên: Cái cột điện ở Mỹ mà biết đi cũng muốn chạy về Việt Nam! Con covid-19 hay con Virus gì vào Việt Nam cũng sẽ bị diệt hết! Cả thế giới màu xám, chỉ Việt Nam là mặt trời rọi sáng!…
Sau đó thì TP.HCM rồi Hà Nội “bung”, “toang” toé loe ra. Mỹ và các nước phải cấp tập hỗ trợ mấy chục triệu liều vaccine. Riêng TP.HCM gần 2 vạn người chết vì Covid-19. Cho nên trước lời khen hay chê, là người lớn, ta cần bình tĩnh suy ngẫm chín chắn.
Về chuyện giáo dục cũng vậy, đừng vội ngộ nhận. Tôi xin nói vài ý về lý do khiến giáo dục Việt Nam trong nhóm “tốt nhất thế giới” mà bài báo viết quá sơ sài.
- CHỈ SỐ IQ của học sinh Việt Nam (HSVN) vào loại khá cao so với mặt bằng chung. Cái này Viện Khoa học giáo dục VN đã trắc nghiệm cách đây chừng 30 năm. Đó là một tiền đề quan trọng để HS ta không thua kém HS các nước trên thế giới về trí thông minh.
- THỜI LƯỢNG HỌC TẬP của học sinh Việt Nam lớn hơn so với học sinh các nước OECD (Mỹ, Anh, Úc, Áo, Bỉ, Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Ai Xơ Len, Ai Len, Ý, Nhật Bản, Hàn Quốc, Luxemburg, Mexico, Hà Lan, New Zealand, Na Uy, Thuỵ Điển, Thuỵ Sĩ…) là những nước có học sinh tham gia đề thi PISA.
Học sinh của họ nghỉ hè, nghỉ lễ là đi chơi, học sinh ta vẫn học. Học sinh của họ không có bài tập về nhà, hoặc có, không quá 30 phút, còn học sinh ta thì lu bù… Họ không có “Thi đua phấn đấu 100%”, học sinh học thoải mái, đứa nào có sức đến đâu học đến đó. Ở nhiều nước, học sinh Tiểu học không cho điểm… Học sinh Việt Nam ngoài học chính khoá còn HỌC THÊM không biết thời lượng học tập lớn hơn học sinh OECD biết bao nhiêu?
- CHA MẸ HSVN rất COI TRỌNG SỰ HỌC và theo truyền thống, thúc ép con phải chăm học, cố gắng học giỏi để “mở mày, mở mặt”; con thua kém là thấy “xấu hổ, thấy nhục”! Do đó học sinh rất chăm chỉ, cố gắng để cha mẹ hài lòng. Không chỉ ở trong nước, mà người Việt ở nước ngoài cũng vậy. Hầu hết học sinh gốc Việt nhập cư vào các nước đều có kết quả học tập tốt. Một nghiên cứu của GS Helmker người Đức đã cho thấy, học sinh gốc Việt có kết quả học tập tốt nhất so với các nhóm nhập cư khác. Thậm chí có trường, học sinh gốc Việt còn có kết quả cao hơn học sinh bản địa.
- HỌ CHỈ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC THEO THI PISA, tức là Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (The Programme for International Student Assessment) – PISA được xây dựng và điều phối bởi tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) vào cuối thập niên 90 và hiện vẫn diễn ra đều đặn 3 năm một lần. Khảo sát PISA được thiết kế nhằm đánh giá các mức độ năng lực đạt được ở các lĩnh vực ĐỌC HIỂU, TOÁN, KHOA HỌC của học sinh ở độ tuổi 15.
“Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông tin tóm tắt về kết quả PISA 2018 trên bảng kết quả của OECD công bố cho thấy, Việt Nam đạt 505 điểm Đọc hiểu, điểm số cao thứ 13/79 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia, tăng 19 bậc so với chu kỳ năm 2015.
Về lĩnh vực Toán học, Việt Nam đạt 496 điểm, cao thứ 24, giảm 2 bậc. Còn với Khoa học, Việt Nam đạt 543 điểm, cao thứ 4, tăng 8 hạng so với năm 2015. Còn với lĩnh vực Khoa học, Việt Nam đạt 543 điểm, điểm số cao thứ 4, tăng 8 hạng so với chu kỳ năm 2015.
Thế mạnh của học sinh Việt Nam bước đầu được tìm thấy trong báo cáo của PISA là ở tinh thần thái độ tích cực làm bài, tỷ lệ có mặt tham gia cao, tỷ lệ trả lời hết các câu hỏi thuộc nhóm cao nhất thế giới” (2).
Nghĩa là HSVN coi thi PISA là cực kỳ quan trọng, gắng hết sức làm thật tốt, làm bền bỉ đến hết giờ trả lời tất cả các câu hỏi, dù quá nhiều câu hỏi. Trong khi HS nhiều nước coi thi PISA cũng thoải mái như kiểm tra bình thường.
Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự kỳ thi Olympic Toán học quốc tế lần thứ 61 năm 2020, với thành tích 6 huy chương vàng.
TÓM LẠI:
– Trẻ em VN ta có tiềm năng phát triển tốt, không có gì phải tự ti. Trẻ em ta nhập cư vào bất cứ nước tiên tiến nào cũng có thể học tốt, trưởng thành. Ta còn đặc biệt có thuận lợi là cha mẹ HS sẵn sàng “hy sinh đời bố củng cố đời con”, hết sức chăm lo cho con học hành nên người. Nếu nền giáo dục của ta tốt, với những tiền đề ấy, HSVN đứng vào top đầu thế giới một cách xứng đáng.
– Còn đánh giá dựa vào kết quả thi PISA chỉ là đánh giá KIẾN THỨC Toán, Khoa học tự nhiên và Đọc hiểu một đoạn văn bản. Những câu hỏi kiến thức đó bây giờ hỏi ChatGPT, loáng cái là xong hết! Đánh giá đó rất phiến diện so với MỤC TIÊU GIÁO DỤC phát triển tự do và toàn diện NHÂN CÁCH HS để thành con người TRƯỞNG THÀNH. Nghĩa là 16 tuổi HS có Nhân cách Tâm lý, biết tự chủ hành vi xã hội của mình, có thể đi sang các nước home stay mà cha mẹ yên tâm; đến 18 tuổi là Trưởng thành Nhân cách Xã hội, nghĩa là người thanh niên hiểu quyền và nghĩa vụ công dân; biết tự do suy nghĩ, tự do biểu đạt, tự do chọn lựa nghề nghiệp, xu hướng xã hội một cách độc lập.
Nền giáo dục văn minh là tổ chức sự trưởng thành của trẻ em để phát triển một cách tự nhiên sở trường và hứng thú của mỗi em; trẻ đến trường, được học tập là hạnh phúc; cha mẹ HS yên tâm “trăm sự nhờ nhà trường”, không phải lo lắng, họp hành, chạy chọt gì cả… Giáo dục phổ cập được miễn học phí, được mượn sách giáo khoa; gia đình thu nhập thấp được hỗ trợ tiền ăn trưa, tiền mua học cụ.
– Đánh giá nền giáo dục phải nhìn toàn diện, nhất là kết quả của giáo dục phổ thông được thể hiện ở Nhân cách công dân, ở thành tựu học nghề và sinh viên tốt nghiệp. HSVN đi thi Olympic Toán, Lý Hoá, Sinh, Tin học đạt kết quả khá cao. Cũng vui. Nhưng đó là HS chuyên, “luyện gà chọi”, chứ sinh viên tốt nghiệp đại trà ra làm gì? Trong khi đó sinh viên các nước OECD đạt đến trình độ “Công dân toàn cầu”, họ tốt nghiệp có thể đi làm khắp các nước OECD và hơn nữa.
Nói không phải để khoe, nhưng là ví dụ cụ thể: Mấy cháu tôi học phổ thông ở Ba Lan, Toán, Lý, Hoá bình thường thôi, nhưng thằng học đại học ở Ba Lan, tốt nghiệp rồi, đi làm ở Hà Lan; thằng học Đại học ở Anh, tốt nghiệp rồi đi làm ở Anh; một thằng học ở Pháp thì đi làm ở Hồng Kông, chán rồi về Pháp làm, rồi lại sang Thuỵ sĩ làm. Con cháu gái thì học Sư phạm năm thứ 2 tự ý bỏ, sang học trường Nghệ thuật. Nhờ tôn trọng sự phát triển tự do nên cháu mới thành Nhà văn trẻ, 10 năm có 6 cuốn sách được xuất bản. Giáo dục thời nay như thế đó.
Sáng 24/12/2021, phiên xét xử sơ thẩm vụ án các lãnh đạo, cán bộ trường Đại học Đông Đô cấp bằng giả
Nhìn rộng hơn chút nữa, ta thấy các văn bằng Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ của ta được mấy nước công nhận? Mấy trường Đại học của ta được xếp vào top 500 trường tốt của thế giới? Một năm ta có bao nhiêu bằng phát minh, sáng chế?…
Phải nhìn nghiêm túc, toàn diện vào bản chất nền giáo dục nước nhà để mà lo làm sao cho khá lên, đừng thấy Tây khen một câu vớ vẩn rồi tự sướng.
__________
Tham khảo:
(1) https://vnexpress.net/ly-do-khien-giao-duc-viet-nam-trong-nhom-tot-nhat-the-gioi-4624800.html
(2) https://vneconomy.vn/ket-qua-pisa-cua-viet-nam-khong-duoc-oecd-xep-hang-bo-giao-duc-noi-gi.htm
***Xem thêm:
Có thực giáo dục Việt Nam đáng xếp trong nhóm hàng đầu thế giới? (RFA)
Thế giới có ngày nóng nhất từng được ghi nhận vào hôm thứ Hai
![A rickshaw puller quenches his thirst during a heatwave in Dhaka, Bangladesh [File: Munir uz Zaman/AFP]](https://img-s-msn-com.akamaized.net/tenant/amp/entityid/AA1chnHe.img?w=768&h=512&m=6 "A rickshaw puller quenches his thirst during a heatwave in Dhaka, Bangladesh [File: Munir uz Zaman/AFP]")
Một người kéo xe kéo làm dịu cơn khát trong đợt nắng nóng ở Dhaka, Bangladesh (Ảnh: Munir uz Zaman/AFP).
Thứ Hai là ngày nóng nhất từng được ghi nhận trên toàn cầu, theo dữ liệu từ Trung tâm Dự báo Môi trường Quốc gia Hoa Kỳ.
Nhiệt độ trung bình toàn cầu đạt 17,01C (62,62F), vượt qua kỷ lục tháng8, năm 2016 là 16.92 độ C (62,46 độ F) khi sóng nhiệt nóng bỏng trên khắp thế giới đang tràn tới.
Miền nam nước Mỹ đã phải chịu đựng một mái vòm nắng nóng dữ dội trong những tuần gần đây.
Tại Trung Quốc, một đợt nắng nóng kéo dài tiếp tục với nhiệt độ trên 35C (95F).
Bắc Phi đã chứng kiến nhiệt độ gần 50C (122F).
Ngay cả Nam Cực, hiện đang trong mùa đông, cũng ghi nhận nhiệt độ cao bất thường. Cơ sở nghiên cứu Vernadsky của Ukraine ở quần đảo Argentina của lục địa trắng gần đây đã phá vỡ kỷ lục nhiệt độ vào tháng 7 với 8,7 độ C (47,6 độ F).
“Đây không phải là một cột mốc mà chúng ta nên ăn mừng”, nhà khoa học khí hậu Friederike Otto thuộc Viện Grantham về Biến đổi Khí hậu và Môi trường tại Đại học Hoàng gia London cho biết.
“Đó là bản án tử hình cho con người và hệ sinh thái.”
Các nhà khoa học cho biết biến đổi khí hậu kết hợp với mô hình El Nino mới nổi là nguyên nhân.
“Thật không may, nó hứa hẹn sẽ chỉ là lần đầu tiên trong một loạt các kỷ lục mới được thiết lập trong năm nay khi lượng khí thải carbon dioxide và khí nhà kính ngày càng tăng cùng với sự kiện El Nino ngày càng tăng đẩy nhiệt độ lên mức cao mới”, Zeke Hausfather, một nhà khoa học nghiên cứu tại Berkeley Earth cho biết.
Theo bảo Người Bảo Trợ – Guardian Anh,
Mặt trời mọc trên Melbourne vào một ngày nóng thiêu đốt. Tử vong liên quan đến nhiệt độ quá nóng đang gia tăng, một nghiên cứu toàn cầu đã cho biết. Ảnh: David Crosling / AAP
Hơn 5 triệu người chết mỗi năm trên toàn cầu vì điều kiện quá nóng hoặc lạnh, một nghiên cứu kéo dài 20 năm đã tìm thấy – và các trường hợp tử vong liên quan đến nhiệt đang gia tăng.
Nạn tra tấn trong nhà tù Cộng Sản Việt Nam
Quốc Phương, cộng tác viên RFA Tiếng Việt từ London,
30-06-2023
30-06-2023
Ảnh minh họa: Một trại giam ở Hải Dương. Ảnh của Reuters.
“Trải qua gần bảy năm ở trong nhà tù, tôi đã bị chuyển đi tới 20 lần, mà qua 11 nhà tù khác nhau ở Việt Nam, từ ở mũi Cà Mau, cho ra tới Vinh, Nghệ An. Ở trong mỗi nhà tù đó, chính quyền lại có một cách thức quản lý riêng, chứ không phải nhà tù nào cũng giống hệt nhau, thế nhưng có một điểm chung…,” blogger, nhà báo tự do Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải, cựu tù nhân lương tâm của Việt Nam chia sẻ trên quan điểm riêng với Đài Á Châu Tự Do hôm 26/6/2023 từ Hoa Kỳ, nơi ông đang cư trú chính trị.
Ông nói rõ : “Điểm chung đó là ở đa số các nhà tù có tình trạng bóc lột sức lao động của tù nhân, cưỡng bức tù nhân lao động rất tàn bạo. Điển hình như là những tù nhân ở trại giam Cái Tàu ở mũi Cà Mau nói rằng có những đợt họ phải làm thông hai ngày, hai đêm luôn.”
‘Hơn trăm người tù trong buồng giam non 50 thước vuông’
“Năm 2009, tôi bị đưa xuống trại Cái Tàu, Cà Mau, trại giam đó nằm cách thành phố Cà Mau 40 km. Trại này nằm ở trong rừng U Minh và là một trong những trại đầu tiên, sau những trại giam ở Sài Gòn như trại giam Chí Hòa, trại giam Quận 3 và trại giam số 4 Phan Đăng Lưu, mà sau những lần luân chuyển đó, họ đưa tôi xuống trại Cái Tàu, Cà Mau để thi hành án, đấy là trại giam đầu tiên mà tôi đi.
Thực tế tôi thấy ở dưới đó là các tù nhân vô cùng gian khổ, khó khăn. Có những phòng giam các chiều chỉ là 13m x 6m, có hai tầng sàn, nhưng họ giam giữ từ 90 cho đến 135 tù nhân trong một phòng giam như vậy.
Hãy tưởng tượng rằng ở phòng giam như thế, tù nhân chia chỗ để nằm với nhau bằng một cái dép Lào. Thế thì làm sao có thể nằm? Thường tù nhân phải làm thành cặp với nhau, một người nằm ở bên trên, một người nằm ở dưới. Và thường là người nhỏ con nằm ở trên, họ cột một cái mền lại giống như một cái võng, để họ nằm ở phía bên trên. Còn một người nằm bên dưới, mà mọi người biết là ở Cà Mau, muỗi kinh khủng.
Có những người không có chỗ nằm, phải nằm hẳn xuống lối đi là sàn vốn để đi lại ở giữa hai bên. Sàn đi lại nhiều khi ẩm ướt, bị nước bẩn. Rồi ở trại đó, với ngần ấy con người trong một phòng giam, nhưng không có nước. Hãy tưởng tượng hơn một trăm con người mà đi tiêu, đi tiểu, không có nước để giội, thì trong phòng giam ấy hôi thối cỡ nào. Nó nồng nặc lên khủng khiếp, rất kinh khủng!
Ở trại Cái Tàu, Cà Mau, có hai ngàn tù nhân, nhưng chỉ có một giếng nước thôi, người ta bơm nước vào, và những phòng giam ở cuối dãy thường không có nước, nên mỗi lần tù nhân muốn lấy nước, họ phải ngậm miệng vào cái vòi để hút. Họ hút hết sức thì một lúc mới nghe thấy tiếng ‘ọp ọp’ ở trong cái vòi nước ấy. Họ lấy cái ca để hứng, thì nước chảy ra khoảng nửa ca, sau nó ngừng, không chảy nữa. Và họ lại phải hút tiếp như thế.”
Trước thực trạng này, cựu tù nhân lương tâm Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải, nguyên Chủ nhiệm Câu lạc bộ nhà báo tự do, người bị bắt vào tháng 4/2008, sau đó ở tù cho đến khi bị trục xuất sang Mỹ vào tháng 10/2014, kể với RFA Tiếng Việt, ông đã đấu tranh cho những người tù cùng trại giam ra sao.
“Ở dưới trại đó, tôi có đấu tranh và đòi nước cho anh em tù nhân hình sự. Sau này, nhờ đưa được thông tin lên mạng Internet rồi, trại giam đó phải khoan thêm hai cái giếng nữa, lúc đó nước mới tạm đủ cho tù nhân.
Thế nhưng, tình trạng ở dưới trại đó khổ lắm, bởi vì cơ sở vật chất của trại được xây dựng từ khoảng những năm 1980, theo kiểu nhà tù Liên Xô, nó cổ lỗ lắm rồi. Và đặc biệt nền của trại đó thấp, những ngày triều cường, nước ở ngoài sông lên cao, chảy ngược vào trong trại. Khi đó, nước ở những cống và toilet dềnh lên, ngập mênh mang ở trong sân trại, thối rình. Đời sống ở trại đó rất là kinh.
Còn về việc tù nhân đi làm, với những người làm ở đội làm điều, trại giam giao một ngày phải làm hơn 3kg cho đến 5kg điều. Những hạt điều nhỏ xíu như đầu ngón tay, thành ra 5 kg là công việc rất nhiều. Và tù nhân phải ngồi cạo những vỏ hạt điều đó. Nếu sơ sẩy làm bể, làm hao, là tù nhân bị đánh. Có những người ngồi làm việc miết như thế, ngồi xếp bằng chân để cạo điều, ngồi lâu một tư thế như vậy, máu không lưu thông, từ từ họ sẽ bị teo chân đi, khiến có người bị liệt luôn. Và họ phải lết bằng hai khúc gỗ. Ở trong trại giam đó đã có mấy trường hợp như vậy rồi.
Nói chung chuyện tù nhân ở trại Cái Tàu, Cà Mau, bị đánh đập, như từ chuyện lén hút thuốc lá cũng bị đánh, rồi làm việc không đủ năng suất, rồi làm chậm, hoặc làm việc yếu, hoặc làm bị hao, thì bị đánh. Cho nên, những người tù ở những đội điều mà bị quản giáo đánh rất sợ, họ phải kêu gia đình xuống, những nhà có tiền, mang tiền chạy để được chuyển sang những đội khác.
Nói chung, các hình thức tra tấn trong các nhà tù ở Việt Nam có nhiều hình thức. Sau những vụ mà tôi đòi nước, đòi tiêu chuẩn ăn uống của tù nhân ở trong đó, khi tôi đưa được thông tin lên Internet, anh em tù nhân ở dưới trại bắt đầu ủng hộ tôi. Ban giám đốc trại thấy nếu để tôi ở lại trại đó sẽ ‘nguy hiểm’ cho công việc của họ, họ tìm cách chuyển tôi đi. Cuối cùng họ chuyển tôi xuống trại giam Xuân Lộc.”
Cưỡng bức ‘mất tích’, không cho gia đình ‘thăm nuôi’
Sau một năm bị giam giữ ở nhà tù đầu tiên ở mảnh đất cực nam của Việt Nam, blogger Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải, người sinh trưởng ở Hải Phòng vào năm 1952 và là cựu chiến binh, từng nhập ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời gian từ 1971-1976, kể tiếp với RFA Tiếng Việt về những gì ông đã chứng kiến tiếp, ở nơi mới mà ông bị chuyển trại đến.
“Như thế, tính từ tháng 3/2009, tôi xuống trại giam Cái Tàu ở Cà Mau, thì đến ngay cuối tháng 8/2009, chính quyền chuyển tôi xuống trại giam K2, Xuân Lộc ở tỉnh Đồng Nai. Lúc đó ở trại giam này có một khu gọi là khu A, tại đó họ giam giữ 41 anh em tù chính trị. Thế nhưng ở án đầu tiên của tôi, họ truy tố tôi tội hình sự (tội mà chính quyền cáo buộc là ‘trốn thuế’), nên tôi ở chung với anh em theo đạo Hòa Hảo, những người này bị truy tố tội hình sự với tội danh ‘gây rối trật tự công cộng’, mặc dù trên thực tế, họ chỉ thực hành việc hành đạo của họ mà thôi, và họ cũng bị giam giữ ở đó.
Trại Xuân Lộc có những hình thức khác với trại Cái Tàu, ở Cà Mau, nhưng nói chung về các hình thức tra tấn ở các nhà tù ở Việt Nam, đầu tiên bất kỳ một người tù nào mà là bất đồng chính kiến bị bắt, đều bị giam giữ cách ly theo cách là ‘cưỡng bức mất tích’.
Tức là chính quyền giam giữ mà không cho người bị giam tiếp xúc với luật sư, không cho tiếp xúc với gia đình, cắt hết mọi liên lạc với xã hội bên ngoài, tức là bằng cách như thế, người ta đặt người tù ra bên ngoài sự bảo vệ của pháp luật.
Cho nên chúng ta thấy những người tù mà là người bất đồng chính kiến bị bắt, mà không chỉ họ, trong quá trình đi tù, tôi thấy nhiều tù nhân, kể cả tù hình sự cũng vậy, các cơ quan điều tra của Việt Nam đều áp dụng điều đó. Họ cách ly toàn bộ, không cho luật sư tham gia trong quá trình điều tra, không cho tiếp xúc với gia đình, bạn bè, thân nhân, nói chung là họ đặt người tù ra ngoài sự bảo vệ của pháp luật, để họ cưỡng bức tù nhân mất tích.
Có những trường hợp, gia đình của người tù trong suốt tám tháng không được gửi quà thăm nuôi, mãi đến khi kết thúc điều tra, gia đình của họ mới được gửi vào, và tôi đã chứng kiến nhiều trường hợp như thế.”
Rất nhiều trường hợp thường phạm bị tra tấn, bị đánh đập, nhưng với tù chính trị, hay tù nhân lương tâm, họ không tra tấn theo lối đó, nhưng bị giam giữ theo lối cưỡng bức mất tích, không ai bên ngoài được tiếp xúc với người tù đó cả.”
‘Cùm ngồi, treo lơ lửng để đánh đập và Thông tư 37’
Theo blogger Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải, nhà bất đồng chính kiến mà ban đầu bị nhà nước Việt Nam bắt giam, bỏ tù với cáo buộc ‘trốn lậu thuế’, sau đó bị xử tù tiếp dưới tội danh “tuyên truyền chống phá nhà nước CHXHCN Việt Nam” theo điều 88 Bộ Luật Hình sự, đã có nhiều hình thức tra tấn gây đau đớn về thể xác (nhục hình) xảy ra ở trong tù mà nhiều người tù phải chịu đựng, ông nói tiếp với Đài Á Châu Tự Do trên quan điểm riêng.
“Về chuyện gây đau đớn về thể xác, nhiều trường hợp tù nhân trong quá trình điều tra bị đánh đập, bị tra tấn rất là dữ. Tôi ở cùng buồng giam với một người tù trước đó là sinh viên, anh ấy trước đó chở một người chị quen biết đi giao tiền, người đó phạm tội buôn bán tiền giả, mà lúc bị tra tấn, anh ta nói đã bị người của cơ quan điều tra trói, treo người lên lơ lửng để đánh.
Những người tù mô tả với tôi những trường hợp mà họ bị đánh, rất kinh khủng. Nhiều trường hợp nói họ bị những người ở các cơ quan điều tra, trong đó ở các cơ quan điều tra cấp quận, đánh đập. Thường những người tù kể với tôi rằng khi họ bị giam ở bên trại giam Chí Hòa, họ bị đánh đập rất khủng khiếp. Và có những người bị cùm, thí dụ như khi tôi ở trại Cái Tàu, Cà Mau, có một anh đó bị cùm, mà là cùm ngồi, đến mức độ khi anh ra trại (ra tù), lưng của anh ấy bị cong đi luôn, mà không còn có thể thẳng được nữa.
Lý do là vì ở trại tạm giam ở Cà Mau đó có một kiểu cùm chân, mà lại là cùm ngồi, khiến người tù bị cùm không nằm được, mà chỉ ngồi gò như thế thôi. Đấy là những hình thức tra tấn rất dã man. Rồi có những người tù vì buôn ma túy kể lại những trường hợp khác mà trong đó họ bị tra tấn cũng rất khủng khiếp và ở các trại giam Việt Nam bây giờ vẫn còn các phòng cùm, những người tù mà vi phạm kỷ luật sẽ bị cùm.
Trong luật thi hành án hình sự quy định rằng những người vi phạm có thể bị cùm và bị giam cách ly tới 10 ngày. Thế nhưng khi Việt Nam tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam buộc phải ban hành 27 bộ luật, trong đó có Luật về thi hành án hình sự. Khi ban hành Luật thi hành án đó, mà có những nội dung để phù hợp theo cam kết mới với quốc tế, song song với điều đó, chính quyền lại ban hành một thông tư gọi là ‘Thông tư 37’ của Bộ Công an.
Theo Thông tư 37 này, người ta phân loại giam giữ tù nhân bằng tội danh và bằng chấp hành án. Như chúng ta biết, những người tù mà trên thực tế là bị án về tù lương tâm, tù chính trị, họ đã ngay lập tức bị liệt vào một hình thức giam giữ khác đi rồi. Do đó việc phân loại giam giữ với các tù nhân lương tâm và tù nhân chính trị ở Việt Nam không được quy định trong Luật thi hành án hình sự. Trong luật đó, những người bị giam riêng, về hình thức, những người tù mà là tù nhân lương tâm, tù nhân chính trị, hoặc những người bị chính quyền truy tố bằng một tội danh khác (bị giam vào khu vực riêng), ví dụ như vợ chồng của chị Cấn Thị Thêu, trong lần đi tù đầu tiên, bị quy cho phạm tội danh ‘gây rối trật tự công cộng’, đó là một tội danh hình sự, nhưng họ không bị giam vào khu với tù hình sự khác, mà bị giam vào khu an ninh riêng.
Đó là khu dành riêng cho anh chị em tù nhân lương tâm, tù chính trị, và đó là nơi mà anh Trịnh Bá Khiêm, chồng chị Cấn Thị Thêu, bị giam ở trại giam số 6 tại Nghệ An, nơi mà anh bị giam ở khu an ninh cùng với nhà báo, blogger Trương Duy Nhất, mặc dù anh Khiêm bị truy tố về tội hình sự, lúc anh Khiêm bị đi tù đó là khoảng năm 2014, 2015.”
‘Biệt giam, cô lập, nhà tù bên trong nhà tù’
Theo nhà báo tự do, blogger Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải, người mà hồi tháng 10/2010 đã bị cơ quan an ninh điều tra PA-24 ở TP. Hồ Chí Minh điều tra về các hoạt động thành lập Câu lạc bộ Nhà Báo Tự do và tổ chức biểu tình về dân chủ, nhân quyền, ‘phản đối Trung Quốc’ ở TP. Hồ Chí Minh, sau hình thức thứ nhất về tra tấn áp dụng đầu tiên khi người tù mới bị bắt là cưỡng bức mất tích, đặt người tù ra ngoài sự bảo vệ của pháp luật, ngoài hình thức thứ hai mà theo ông là gây ra những đau đớn về thể xác, trong đó, có việc người tù ‘vi phạm kỷ luật’ thì bị xử cùm, hay các hình thức ‘tra tấn’ khác như cưỡng bức lao động, có đánh đập trong quá trình, thậm chí là ‘bỏ đói’ tù nhân, còn có tiếp một hình thức thứ ba, đặc biệt áp dụng với tù nhân lương tâm, tù nhân án chính trị, như ông Nguyễn Văn Hải nói tiếp trên quan điểm riêng:
“Hình thứ thứ ba phải nói đến là hình thức biệt giam. Đây là một trong những hình thức trong đó chủ yếu chính quyền cô lập tù nhân ra khỏi cộng đồng tù nhân ở trong nhà tù, có những người tù đã bị biệt giam rất lâu.
Và đặc biệt những người ở trong những khu an ninh, bây giờ có hình thức giam giữ như thế này. Họ giam giữ chỉ hai người trong một buồng giam, và có ba lớp cửa. Lớp cửa thứ nhất, khi mở cửa buồng giam, trước cửa buồng có một khoảng sân nhỏ với một miếng đất nhỏ, xong có một cửa nữa. Cửa thứ hai mở ra, buồng giam này và buồng giam kia mới ra được một sân chung. Rồi cửa thứ ba mới là cửa đi ra bên ngoài, là ra khu tù hình sự.
Như thế tức là hình thức giam giữ với tù nhân lương tâm và tù chính trị bây giờ là ‘nhà tù ở trong nhà tù’. Và do có ba lớp cửa như vậy, chỉ cần ban giám thị trại giam không mở lớp cửa thứ nhất, người tù đã bị nhốt riêng ở trong đó rồi. Bình thường, họ không mở lớp cửa thứ hai. Các phòng này không được sinh hoạt chung với nhau. Cuối cùng, lớp cửa thứ ba, như tôi đã nói, mới dẫn đi ra bên ngoài.
Với tù hình sự, tức là tù thường phạm, khi đi lao động về, họ có thể ra sân chơi, họ chơi bóng đá hay họ lên căng-tin mua đồ ăn, nhưng tù chính trị, tù nhân lương tâm thì không được phép như vậy.
Tù chính trị, tù nhân lương tâm chỉ có một con đường duy nhất nối từ trong ra ngoài là bằng việc cán bộ quản giáo vào gặp. Ví dụ ngày mai muốn mua gì ở trên căng-tin, thì đăng ký vào một cuốn sổ, chứ người tù này không được tự lên căng-tin mua đồ như là tù hình sự.
Như vậy, tất cả những hình thức giam giữ, biệt giam như thế hoàn toàn không được thể hiện ở trong Luật thi hành án hình sự. Khi gia nhập tổ chức WTO, Việt Nam đã ban hành Luật thi hành án đó để được tham gia tổ chức đó, nhưng như tôi đã đề cập, song song với đó, chính quyền Việt Nam vẫn ban hành Thông tư 37 của Bộ Công an.
Và chính bằng Thông tư 37 đó, chính quyền đã xây dựng hàng loạt nhà tù trong nhà tù. Cách giam giữ tù chính trị, tù nhân lương tâm với hai người ở một buồng, buồng nọ với buồng kia không được liên hệ với nhau, hoàn toàn không nằm ở trong Luật thi hành án hình sự. Trong Luật đó, điều 27 quy định không phân loại giam giữ phạm nhân như thế, Thông tư 37 đã phân loại giam giữ ngay từ tội danh.
Do đó, những người tù chính trị, tù nhân lương tâm đã bị phân biệt từ đầu, cho thấy không phải là mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, và chính quyền Việt Nam đã phân biệt đối xử với tù chính trị, tù nhân lương tâm rất ghê gớm.”
‘Một Thông tư ‘mật’ gây phân biệt đối xử trong nhà tù’
Nhà báo, blogger Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải, người đã bị chính quyền Việt Nam tuyên án 12 năm tù giam và 5 năm quản chế vì bị cáo buộc phạm tội ‘tuyên truyền chống phá nhà nước’ trong phiên tòa ngày 24/9/2012, khẳng định trên quan điểm cá nhân với RFA Tiếng Việt rằng các tù nhân chính trị và tù nhân lương tâm Việt Nam hiện vẫn còn đang ở trong một thứ ‘nhà tù bên trong nhà tù’, với Thông tư 37 là một thông tư mật quy định điều này.
“Sau khi tôi ra tù, sang Mỹ, tôi tố cáo nhiều lần với tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về điều này, họ cứ hỏi tôi là: ‘Ông có văn bản đó, để cho chúng tôi xem không?’ Thế nhưng tôi trả lời họ rằng: ‘Đó là một công văn mật, bây giờ làm sao mà tôi có được?’
Thế nhưng cuối cùng họ đã tìm ra được Thông tư 37 đó của Bộ Công an Việt Nam, và chính nhờ đó, tôi đã đăng được Thông tư 37 đó lên Báo tham nhũng.(*)
Điều đó cho thấy, khi nhà nước Việt Nam muốn tham gia Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), họ sẽ ban hành Luật thi hành án hình sự, trong đó có những điều khoản soạn thảo sao cho thỏa mãn điều kiện, để Việt Nam được tham gia WTO, nhưng mặt khác, như tôi đã nêu, song hành việc trên, họ đã ngầm ban hành một thông tư là Thông tư 37, một văn bản dưới luật và mật, nhưng có nội dung trái luật. Chính dựa vào văn bản này, mà chính quyền Việt Nam đã xây dựng hàng loạt ‘nhà tù trong nhà tù’ và hiện nay tù chính trị và tù nhân lương tâm ở Việt Nam vẫn bị giam giữ theo hình thức đó.
Lúc ấy, ông Trần Đại Quang là Bộ trưởng Công an, và ông ấy đã ‘khoe’ ở trên báo Nhân Dân rằng Bộ Công an đã soạn thảo được 10 bộ luật, mà chúng ta biết rằng ở Việt Nam, công an quản lý nhà tù, công an bắt người, công an điều tra, công an tra tấn, công an giám định chứng cứ, cuối cùng công an ‘đánh chết người’, thì công an cũng là người khám nghiệm tử thi và đưa ra kết luận. Cho nên, công an Việt Nam ‘làm hết’ mọi việc đó và ở trong nhà tù, (về chính sách, quy chế) công an lại cũng viết luật luôn. Cả Luật thi hành án hình sự lẫn Thông tư 37 cũng là do Bộ Công an soạn.
Cho nên, ở Việt Nam có tình trạng là bộ nào của chính phủ quản lý lĩnh vực gì, thì bộ đó ban hành luật quản lĩnh vực đó, nên chúng ta thấy từ xây dựng luật đến ban hành thông tư, cuối cùng thì thông tư mới là văn bản ‘cầm tay chỉ việc’, các công chức nhà nước làm theo thông tư hướng dẫn, chứ không làm theo luật. Đó là vấn đề.
Vì vậy, anh em tù nhân ở trong các trại giam nói với tôi rằng: “Anh là người hiểu luật, anh đi 11 nhà tù rồi, anh phải ra ngoài nói cho bên ngoài biết tình trạng giam giữ ở Việt Nam với các tù nhân.”
Do đó, khi tôi ra bên ngoài, tôi mới làm báo cáo với Tổ chức Ân xá Quốc tế về tình trạng ‘nhà tù ở trong nhà tù’ tại Việt Nam, và báo cáo đó cho đến bây giờ vẫn có giá trị như thường,” nhà báo, blogger Nguyễn Văn Hải nói với Đài Á Châu Tự Do trên quan điểm riêng, trong tuần lễ Liên Hợp Quốc đánh dấu và hỗ trợ các nạn nhân của tra tấn, ngược đãi và vi phạm nhân quyền trên thế giới.
Blogger Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải từng nhận được Giải thưởng Hellman/Hammett năm 2009 của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), Giải Tự do Báo chí Quốc tế năm 2013 của Ủy ban Bảo vệ các Nhà báo (CPJ) và Giải “One Humanity” năm 2013 của Hội Văn bút Canada.
Chủ chăn của đàn dê kể lại sự tình khi bị 3 công an bắn trộm dê
Liên quan đến vụ việc ba công an “bắn nhầm” dê bị phát hiện, sau nhiều ngày trôi qua, người dân xã An Phú, huyện Mỹ Đức (thành phố Hà Nội) chưa hết xôn xao. Đài VTC đã tường trình chi tiết vụ ăn trộm và bắt quân trộm cướp của dân làng An Phú.
- Tình trạng ăn trộm dê của dân nghèo đã xảy ra nhiều lần, liên tiếp trong nhiều năm.
- Khi bị chặn đường trốn, công an lao xe vào đám đông để phá vòng vây.
- Dân chúng rất bực tức, phẩn nộ với bọn trộm lộng hành vào ban ngày với vũ khí và súng.
- Vụ chặn đường xe ăn trộm xảy ra trong tình trạng tức nước vỡ bờ, với sự căm ghét, ai oán của dân làng đã dồn nén từ nhiều năm qua.
Nghĩ về Tự Do trong ngày Lễ Độc Lập
July 3, 2023
Hiếu Chân/Người Việt
Ngày Quốc Khánh năm nay Hoa Kỳ long trọng kỷ niệm 247 năm ngày lập quốc, tính từ ngày 4 Tháng Bảy, 1776, khi bản Tuyên Ngôn Độc Lập được Quốc Hội chính thức phê chuẩn, tuyên bố 13 tiểu bang nguyên thủy của nước Mỹ không còn là thần dân, không phụ thuộc vào triều đình Hoàng Đế George III của Anh, mà từ nay là một quốc gia thống nhất, độc lập và tự do.
Lễ Độc Lập đầu tiên được cử hành với 13 phát súng đại bác chào mừng vào sáng và tối ngày 4 Tháng Bảy, 1777, tại Bristol, tiểu bang Rhode Island. Kể từ đó, ngày Tháng Bảy hằng năm trở thành ngày hội lớn của người dân Mỹ với nhiều hoạt động lễ hội phong phú và đa dạng, biểu thị lòng ái quốc và lòng trung thành với đất nước của độc lập và tự do. Từ năm 1938, Lễ Độc Lập được công nhận là ngày lễ quốc gia, người lao động được nghỉ làm mà vẫn được trả lương. Nếu ngày này rơi vào dịp cuối tuần thì được nghỉ bù vào ngày Thứ Sáu hoặc Thứ Hai của tuần kế tiếp.
Đã thành lệ, vào ngày này, rất nhiều người dân Mỹ, từ các vị giáo sư học cao hiểu rộng đến những người lao động nhập cư bình thường, lại dành vài phút để lắng lòng suy ngẫm về nước Mỹ và lý do tại sao mình có mặt tại nơi này. Mỗi người, bằng những kinh nghiệm cá nhân, có thể có những câu trả lời khác nhau. Có người nhấn mạnh nước Mỹ là đất nước của cơ hội, có người đề cao nền dân chủ và tự do cá nhân, và có người quan tâm tới giấc mơ Mỹ và những đóng góp của người nhập cư, người tị nạn từ khắp thế giới…
Với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, có lẽ câu trả lời được nhiều người đồng ý nhất là tự do.
Hiến Pháp Hoa Kỳ và 10 tu chính án đầu tiên quy định người dân Mỹ có rất nhiều quyền tự do căn bản: tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tự do hội họp, tự do ứng cử và bầu cử… Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ, George Washington, từng mơ ước: “Tôi mong được thấy Hoa Kỳ mãi mãi là đất nước của tự do và công lý.”
Ngày nay, những quyền tự do phổ quát này được đưa vào các tuyên ngôn về quyền dân sự và chính trị của Liên Hiệp Quốc và tất cả nước đều cam kết tuân thủ, nhưng thực tế gần như chỉ có Hoa Kỳ và một số ít các quốc gia dân chủ tôn trọng đầy đủ các quyền hiến định của công dân. Trong diễn văn nhậm chức ngày 20 Tháng Giêng, 1961, Tổng Thống John F. Kennedy thề rằng nước Mỹ sẽ “bằng mọi giá, chịu đựng mọi gánh nặng, đương đầu với mọi khó khăn, hỗ trợ mọi người bạn, chống lại mọi kẻ thù để bảo đảm sự sinh tồn và thành công của tự do.”
Tiếng gọi của tự do
Cũng như hạnh phúc, tự do là thứ không nhìn thấy được nhưng khi bị mất thì người ta mới thấm thía rằng không thể sống mà thiếu tự do. Hàng triệu người Việt bỏ nhà bỏ nước ra đi sau ngày 30 Tháng Tư, 1975, làm nên một phong trào thuyền nhân chấn động thế giới là minh chứng rõ ràng nhất về ý nghĩa của tự do. Tôi nghĩ rằng, những người Việt Nam vượt biên trên những chiếc ghe mỏng manh sau ngày miền Nam thất thủ là những người có đủ thẩm quyền và tư cách nhất để nói về tự do sau khi hàng trăm ngàn người cùng hoàn cảnh với họ trả giá bằng sinh mệnh dưới đáy biển sâu.
Ngày nay, mỗi ngày vẫn có hàng ngàn người vượt qua biên giới phía Nam giữa Mỹ và Mexico, tìm cách nhập cư vào Mỹ. Không chỉ có những người dân Trung Mỹ, Nam Mỹ bị bần cùng hóa và đàn áp đi tìm cơ hội sống mà cả những người dân Trung Quốc – một đất nước đang phát triển mạnh mẽ ở tận bên kia bờ Thái Bình Dương. Đừng nghĩ họ liều chết vượt biên vào Mỹ chỉ vì bị bọn buôn người dụ dỗ, vì thèm khát một cuộc sống vật chất dư dả ở đất Mỹ mà xa hơn thế, rất nhiều người đến đây theo tiếng gọi của tự do. Người Trung Quốc chẳng hạn, không còn nghèo khổ như dưới thời Mao Trạch Đông, nhưng họ vẫn không có tự do, vẫn phải cúi đầu trước cường quyền như cha anh họ thời Cách Mạng Văn Hóa.
Tự do và cơ hội
Mỹ là đất nước của cơ hội, nhưng cơ hội sẽ không đến nếu không có tự do. Không có tự do thì con người không thể sống đúng với phẩm giá và quan trọng hơn là không thể hiện được đầy đủ năng lực của mình. Khi con người còn bị thế lực cai trị câu thúc, chỉ được nói những lời mà nhà cầm quyền cho phép nói, chỉ được nghe xem đọc những gì đã được kiểm duyệt, thì trí não bị tẩy rửa, nhân cách bị bóp méo, từ đó năng lực sáng tạo bị hủy hoại và con người chỉ còn là một đơn vị sức lao động như học thuyết cộng sản đã xác định.
Không thể thống kê hết bao nhiêu trường hợp những người sinh ra ở xứ khác nhưng thành danh trên đất Mỹ, thực hiện giấc mơ Mỹ và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng nước Mỹ thành một cường quốc tự do, dân chủ, và thịnh vượng nhất thế giới ngày nay. Thành công của họ không thể có được nếu thiếu môi trường tự do của đất nước này.
Một gương mặt nổi bật là ông Elon Musk, tỷ phú giàu nhất thế giới hiện nay, người sáng lập, giám đốc điều hành của hàng chục công ty lớn, từ Space X, Tesla, Solar City, Neurolink đến Twitter. Tuy cá tính của ông bị nhiều người không thích nhưng không ai phủ nhận ông là một thiên tài, đóng góp vô cùng lớn vào sự phát triển của thế giới hiện đại. Ông sinh ra và lớn lên ở Pretoria, Nam Phi, năm 1971, đến năm 20 tuổi mới chuyển đến Mỹ theo học đại học University of Pennsylvania và từ đó nổi lên thành ngôi sao sáng chói trên bầu trời công nghệ. Nước Mỹ tự do đã cho ông Musk cơ hội, điều mà chắc chắn ông sẽ không có được nếu vẫn tiếp tục cư ngụ ở Nam Phi. Rất nhiều ngôi sao công nghệ ở Silicon Valley đến Mỹ từ những miền đất khác như ông Musk, tạo dựng cơ nghiệp, mà nếu còn ở quê hương họ sẽ không có cơ hội để thi thố tài năng.
Người Việt đến Mỹ tương đối muộn so với các sắc dân khác, nhưng đóng góp không ít cho nước Mỹ trong mọi lĩnh vực từ khoa học, chính trị, quân đội, kinh doanh, điện ảnh, đến văn chương nghệ thuật. Với những thành quả được thế giới công nhận, hơn 2 triệu người Việt ở Mỹ đã tỏ ra không thua kém, nếu không nói là vượt hẳn, so với gần 100 triệu đồng bào bị o ép dưới thể chế độc tài trong nước. Người xưa có câu chuyện về cây quýt: Quýt trồng ở Giang Nam thì ra trái ngọt, nhưng đem trồng ở Giang Bắc thì trái lại chua. Con người cũng vậy, người Việt không thiếu tài hoa nhưng chỉ phát triển được khi ra hải ngoại, hít thở không khí tự do và dân chủ.
Tự do không miễn phí
Nhưng tự do không tự nhiên mà có. Tại đài tưởng niệm chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 ở thủ đô Washington, DC người ta khắc lên tường đá câu châm ngôn nổi tiếng của người Mỹ: “Freedom is not free” (Tự do không miễn phí), bày tỏ lòng tri ân biết bao thế hệ đã hy sinh để có một nước Mỹ tự do và thịnh vượng. Đây cũng là lời nhắc nhở các thế hệ hiện nay và tương lai phải sáng suốt và nỗ lực để duy trì và bồi đắp giá trị tự do mà tiền nhân đã tạo dựng.
Trong thế giới hiện đại đầy tranh chấp, đáng buồn là tự do của người Mỹ đang bị xói mòn một cách âm thầm khó nhận biết. Có rất nhiều khía cạnh mới nảy sinh trong cuộc sống hiện đại mà các bậc quốc phụ không hình dung được, khi soạn thảo bản Tuyên Ngôn Độc Lập 1776 và Hiến Pháp Hoa Kỳ 1788, đang làm cho những nguyên tắc tự do, bình đẳng và quyền mưu cầu hạnh phúc của người Mỹ bị thu hẹp đáng kể. Nước Mỹ đang dần dần biến thành một quốc gia dân chủ phi tự do, theo nhận xét của nhà bình luận nổi tiếng Fareed Zakaria.
Tình trạng chia rẽ sâu sắc giữa các đảng phái chính trị, sức mạnh kim tiền làm lệch cán cân công lý và các thế lực mị dân (chủ nghĩa dân túy) liên tục tấn công vào giá trị của Mỹ. Trên bình diện đối ngoại, cuộc tranh chấp giữa Hoa Kỳ với các thế lực độc tài Nga-Trung càng ngày càng căng thẳng nhưng có một bộ phận chính trị Mỹ muốn đất nước quay lại với vị thế tự cô lập, xa rời các đồng minh, mặc cho tự do và dân chủ của thế giới bị đe dọa. Đối nội, nền dân chủ Mỹ phải đối mặt với nhiều mối nguy, từ bạo loạn tấn công Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021 đến hoài nghi tính liêm chính của hệ thống tư pháp, của các cơ quan thực thi pháp luật và của hệ thống bầu cử tự do và công bằng. Cũng đang có những nỗ lực pháp lý trao cho quốc hội các tiểu bang quyền quyết định kết quả các cuộc bầu cử bất chấp số phiếu của cử tri, khiến một số chuyên gia cảnh báo “nền dân chủ Hoa Kỳ đang ngàn cân treo sợi tóc…”
Ngay trong các gia đình người Việt đã xảy ra rạn nứt giữa các thế hệ, cha mẹ và con cái bất đồng quan điểm về những vấn đề chính trị xã hội và văn hóa. Những người liều mình đi tìm tự do những thập niên trước, lạ thay, lại có xu hướng ủng hộ những thế lực chuyên chế, gia đình trị kiểu Donald Trump trong khi con cái họ có xu hướng cấp tiến hơn. Một phân tích của báo The Washington Post số ra ngày 3 Tháng Bảy dựa trên dữ liệu Khảo Sát Cử Tri Người Mỹ Gốc Á 2020-2022 và khảo sát của Trung Tâm Nghiên Cứu Pew Research công bố tháng trước, ghi nhận một hiện tượng lạ: Người Mỹ gốc Việt là nhóm sắc dân gốc Á duy nhất có khuynh hướng nghiêng về Cộng Hòa bảo thủ trong khi các cộng đồng gốc Á khác như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Nhật, và Nam Hàn thì ngược lại. Có thể đây là yếu tố gây chia rẽ, rạn nứt trong gia đình và cộng đồng người Việt tại Mỹ.
Đây không phải là lần đầu tiên nước Mỹ đối mặt với sự chia rẽ. Nội chiến từng xảy ra giữa hai miền Nam Bắc từ 1861-1865. Nhưng nước Mỹ đã vượt qua, đoàn kết để đi tới và nêu một tấm gương sáng về xóa bỏ hận thù, hòa giải dân tộc. Mong sao lần này nước Mỹ sẽ sớm vượt qua khó khăn để tiếp tục là ngọn hải đăng tự do và dân chủ trong thế giới đầy bất ổn này.
Chúc mừng sinh nhật nước Mỹ! God Bless America! [đ.d.]
Qua rồi một giấc mơ- Tác giả: Phùng Văn Phụng
Ghi vội: Phùng Văn Phụng
Hôm nay là ngày lễ độc lập của Hoa Kỳ. Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ ngày 04 tháng 07 năm 1776 đến nay là 247 năm.
Tháng 11 năm 1993 tôi đến Hoa kỳ gồm 6 người, hai vợ chồng và 4 người con chưa lập gia đình, thuộc diện tị nạn cộng sản.
Gần 30 năm sống ở Hoa Kỳ tôi chưa thấy có công an khu vực nào đến hỏi thăm, theo dõi tôi có chống đối nhà cầm quyền hay không?
Khi mới qua Mỹ, tất cả gia đình đã làm việc cật lực, đi học thêm, đi làm bằng xe buýt.
Chánh phủ Mỹ trợ cấp phiếu thực phẩm và tiền nhà đủ dùng trong 8 tháng.
*4 năm sau, năm 1997 mua được căn nhà để ở, nhà có 3 phòng, sửa lại thành 4 phòng (mua nhà trả góp). Nếu còn ở Việt Nam chưa chắc tôi mua nổi. Tôi tưởng chừng như là một giấc mơ.
Sống ở Mỹ tôi thấy có:
*Tam quyền phân lập thực sự, sinh hoạt chính trị đa đảng.
*Được quyền tự do chỉ trích chánh phủ không sợ bị tù.
*Được quyền tự do đi lại không bị làm khó dễ, dò xét, theo dõi.
*Được quyền thành lập nghiệp đoàn, lập các hội đoàn, hội ái hữu không cần phải xin phép
* Được quyền ra sách báo không phải xin phép.
* Được quyền tự do tôn giáo theo đạo nào cũng được Tin lành, công giáo, phật giáo…
*Nếu chịu khó siêng năng, cố gắng làm việc, tiền lương đủ để chi phí ăn ở, mua bảo hiểm xe, bảo hiểm nhà, các chi phí sinh hoạt ăn ở cũng còn dư chút đỉnh cho về hưu và giúp đỡ thân nhân ở Việt nam.
* Người Mỹ khác chủng tộc, nhưng đã giúp đỡ gia đình chúng tôi hết sức tận tình khi chúng tôi đến Mỹ tị nạn. Ngược lại, cùng là người Việt Nam, tôi bị đày đọa, bỏ tù, bỏ đói, bịnh hoạn không thuốc men, giam giữ không có án … trong các trại tù nơi rừng thiêng nước độc, ở miền rừng núi Lào Cai, Vĩnh Phú, Hà Nam Ninh …
*Sau bốn năm tất cả thành viên gia đình đều có công ăn việc làm ổn định, có xe để đi làm.
*Đã đi du lịch nhiều nơi tự mình đi cũng có, hảng tổ chức cũng có.
*Rất vui mừng khi về hưu, đã tự túc được, không phải xin trợ cấp của chánh phủ
Các con đều có nhà riêng để ở.
Các cháu được hưởng nền giáo dục miễn phí 12 năm. Học phí đại học vừa phải để dễ dàng tốt nghiệp đại học nếu chịu khó, siêng năng học tập.
Sau khi tốt nghiệp ra trường đi làm không phải hối lộ, chạy chọt mới có chỗ làm. Nếu tốt nghiệp đại học, lương hàng tháng khá cao.
Tóm lại, gia đình tôi cám ơn chánh phủ Mỹ và nhân dân Mỹ đã cho tôi được tị nạn và sống bình an trong một xã hội vật chất dư thừa, chan hoà tình yêu thương lẫn nhau. Cám ơn tất cả những người đã giúp đỡ trong những ngày đầu tiên đến Houston rất bỡ ngỡ, ngơ ngác…
Thành phố Houston cách đây 20 năm.
Phùng Văn Phụng
Ngày 04 tháng 07 năm 2023 – Lễ độc lập Hoa Kỳ.
Nữ nhà văn Ukraine, Victoria Amelina bị tên lửa của Nga giết ở tuổi 37 -BBC
Nữ nhà văn Ukraine, Victoria Amelina chết vì vết thương nặng trong bệnh viện sau vụ tên lửa của Nga bắn vào Kramatorsk thứ Ba tuần trước.
Năm nay bà mới 37 tuổi và là cây bút được giới trẻ Ukraine mến mộ.
Bà là người thứ 13 chết vì vụ oanh kích của quân Nga vào các mục tiêu dân sự ở Kramatorsk, thành phố do Ukraine kiểm soát nhưng nằm gần vùng Nga chiếm ở Đông Ukraine.
Nữ nhà văn Ukraine, Victoria Amelina bị tên lửa của Nga giết ở tuổi 37 – BBC News Tiếng Việt
Dân chủ rơi vào đầu và Cộng sản rơi vào đầu
3-7-2023
Campuchia được dân chủ rơi vào đầu, không cần đấu tranh gì cả, nhờ cuộc bầu cử tự do do Liên Hiệp quốc giám sát, sau khi Việt Nam rút quân. Bản chất việc này là do Liên Xô trên đà sụp đổ nên Việt Nam bị áp lực phải rút quân và Campuchia bắt buộc phải có tổng tuyển cử tự do để thành lập một chính phủ mới, được quốc tế công nhận.
Nước Nga, gần thời điểm, cũng có dân chủ rơi vào đầu, khi Liên Xô tự sụp đổ bởi quyết định của Tổng thống Nga Boris Yeltsin và trước đó là cuộc cải cách bất thành của Tổng thống Liên Xô Gorbachev. Bản chất bắt nguồn từ sự mục nát của chế độ Cộng sản ở Liên Xô.
Như vậy có nghĩa là, dân chủ không tới từ sự đấu tranh của dân Nga hay dân Campuchia, dân trí chính trị của họ cũng chưa đủ để thấy sự cần thiết phải có dân chủ và tự do.
Từ đó dẫn đến hai nền dân chủ què quặt, giả cầy ở cả hai nước. Thấy vậy mà không phải vậy. Nước Nga thì quá rõ rồi, Tổng thống Nga thậm chí còn quyền lực hơn một số Tổng Bí thư đảng Cộng sản trước đây, Putin đang có quyền lực kiểu Stalin và hơn Khrushchev.
Bây giờ là Campuchia, Hun Sen sắp truyền ngôi cho con trai, đại tướng Hun Manet, tốt nghiệp West Point danh giá của Mỹ, để [Hun Sen] làm thái thượng hoàng. Đảng đối lập, vì một số “hạn chế” khác nhau, đã không có cửa gì để cạnh tranh. Hun Sen có lẽ là thủ tướng nắm quyền lâu nhất trong lịch sử. Đến giờ là 38 năm.
Khác với Thái Lan, tuy cùng theo thể chế quân chủ lập hiến (có dân chủ), nhưng vua Campuchia không thể kiểm soát được hành pháp/thủ tướng lạm quyền.
Không thể có nền dân chủ đích thực khi dân trí chính trị không đủ cao. Các nước có dân chủ rơi vào đầu đều có hậu quả là sẽ có nền dân chủ giả cầy hoặc mất tự do. Bắt đầu từ Philippines, Ấn Độ, Myanmar. Indonesia thì hơn một tý. Các nước trên đều được thực dân trao trả độc lập khoảng từ năm 1947-1949.
Đông Âu là một trường hợp khác, người dân đã tự đấu tranh. Trường hợp dân chủ rơi vào đầu mà thành dân chủ thật có lẽ chỉ là ba nước Baltic thuộc Liên Xô. Nhưng đó là vì họ bị Liên Xô xâm lược để sát nhập cuối cùng, từ 1941. Nói đúng ra là họ (cả Đông Âu và ba nước Baltic) bị Cộng sản rơi vào đầu, nên thoát được ra dễ dàng.
Việt Nam kêu gọi các hãng nền tảng mạng xã hội lớn dùng AI để loại những nội dung “chống Nhà nước”
Suốt thời gian mấy năm qua, Việt Nam đã tăng cường áp lực đối với những mạng xã hội trong việc xóa bỏ nội dung “nhạy cảm chính trị”.
Reuters
Chính phủ Việt Nam tiếp tục yêu cầu những nền tảng mạng xã hội hãy sử dụng trí tuệ nhân tạo để tự động phát hiện và xóa những nội dung trên mạng bị Hà Nội cho là “nhạy cảm” về chính trị.
Mạng Diplomat ngày 3/7 dẫn lại tin mà Reuters loan hôm 30/6. Theo đó các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube bị chính phủ Việt Nam yêu cầu phải phối hợp với các cơ quan chức năng xóa bỏ nội dung bị cho “độc hại”.
Yêu cầu vừa nêu được lặp lại tại cuộc họp tổng kết giữa năm của Bộ Thông tin- Truyền thông Việt Nam. Theo Diplomat, đây là dấu chỉ mới nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam mong muốn hạn chế các mạng xã hội do giúp khơi dậy sự bất đồng với giới cầm quyền.
Suốt thời gian mấy năm qua, Việt Nam đã tăng cường áp lực đối với những mạng xã hội trong việc xóa bỏ nội dung “nhạy cảm chính trị”. Biện pháp này đi đôi với việc đàn áp mà hằng chục nhà báo độc lập, các nhà bảo vệ nhân quyền bị bắt và bị kết án với những bản án nặng nề.
Vào năm 2018, Việt Nam đã thông qua Luật An ninh mạng buộc Facebook và Google trong vòng 24 tiếng đồng hồ phải gỡ những bài viết bị cho “đe dọa an ninh quốc gia” sau khi Hà Nội yêu cầu.
Trong năm 2021, Facebook buộc phải gỡ gần 2.000 bài đăng bị Việt Nam yêu cầu, sang nửa đầu năm 2022, thêm gần 1.000 bài đăng bị Hà Nội buộc Facebook phải lấy xuống.
Tại hội nghỉ tổng kết giữa kỳ vừa qua, Bộ Thông tin- Truyền thông Việt Nam cho biết, trong nửa đầu năm nay, Facebook phải gỡ xuống gần 2.600 bài đăng, YouTube xóa hơn 6.100 video, TikTok gỡ 415 đường dẫn theo yêu cầu của Chính phủ Hà Nội.
Thống kê cho thấy, Việt Nam là thị trường với số lượng người dùng Facebook lớn thứ bảy trên thế giới; và là thị trường lớn thứ sáu thế giới với số lượng người sử dụng Tik Tok.
MỘT THỂ CHẾ ĂN TÀN PHÁ HOẠI
MỘT THỂ CHẾ ĂN TÀN PHÁ HOẠI
Dân số Mỹ 350 triệu:
– 100 Thượng nghị viện (Mỹ có Hạ viện thì VN cũng có HĐND tỉnh)
– 2,1 triệu công chức.
VIỆT NAM: dân số 96 triệu:
– 490 Nghị sĩ (ĐBQH).
– 2,8 triệu công chức; đó là chưa tính lũ bậu xậu cấp cơ sở như Thôn, Ấp, Công an viên, Dân phòng…
Nuôi một bầy KỀN KỀN đông như vậy thì DÂN nào chịu cho nổi; DN nào chịu cho nổi.
Ông Phan Sơn Tùng, người kêu gọi thành lập “Đảng Việt Nam thịnh vượng” bị án sáu năm tù
Ngày 03/7, Toà án Nhân dân thành phố Hà Nội kết án Phan Sơn Tùng, người kêu gọi thành lập “Đảng Việt Nam thịnh vượng,” với mức án sáu năm tù giam cho tội danh “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 của Bộ luật Hình sự.
Ông Phan Sơn Tùng, 39 tuổi, bị bắt ngày 31/8/2022 vì kêu gọi thành lập đảng nhằm cạnh tranh quyền lãnh đạo với Đảng Cộng sản Việt Nam, kêu gọi xoá bỏ bất bình đẳng quyền lực chính trị bằng việc loại bỏ vai trò lãnh đạo của ĐCSVN đối với Nhà nước và xã hội, yêu sách được tự do lập hội và tổ chức chính trị ở Việt Nam. Ông cũng có nhiều bài viết trên Facebook và Youtube có nội dung bị cơ quan chức năng Việt Nam cho là “chống phá Nhà nước.”
Phiên toà bắt đầu vào lúc 8 giờ 30 sáng thứ hai và kết thúc vào trưa cùng ngày. Hai luật sư tham gia bào chữa cho ông Phan Sơn Tùng là Lê Văn Luân và Ngô Anh Tuấn.
Sau khi phiên toà kết thúc, luật sư Ngô Anh Tuấn nói với phóng viên của Đài Á Châu Tự Do (RFA):
“Ông Tùng hoàn toàn nhận các hành vi mình làm nhưng mà ông Tùng đánh giá hành vi đó chưa đủ cấu thành tội phạm. Ông Tùng vẫn khẳng định rằng các hành vi đó không vi phạm pháp luật và các luật sư bào chữa cũng chứng minh tương tự. Tuy nhiên, đại diện Viện Kiểm sát vẫn giữ nguyên quan điểm của mình.
Ở phiên toà này, ông Tùng có nhiều tình tiết giảm nhẹ và trong suốt quá trình diễn ra phiên toà, ngay cả trong phần tranh luận, phía đại diện Viện Kiểm sát không đưa ra tình tiết tăng nặng nào. Tuy nhiên, trong phần luận tội, Toà áp dụng tình tiết tăng nặng ‘phạm tội nhiều lần’ cho nên là mức án của ông Tùng giữ nguyên mức thấp nhất mà Viện Kiểm sát đề xuất là từ 6 đến 7 năm.
Chúng tôi bất ngờ là vì thế. Tôi nghĩ mức án của ông Tùng là 5 năm hoặc thấp hơn.”
Theo cáo trạng, Phan Sơn Tùng là người tạo lập và quản lý ba trang Youtube mang tên “Vì Việt Nam thịnh vượng,” “Phan Sơn Tùng,” và “Sơn Tùng TV” cùng trang Facebook “David Phan” đăng tải khoảng 1.000 video clip với hơn 148 triệu lượt người xem và 530.000 lượt người theo dõi.
Vẫn theo cáo trạng, trên bốn trang mạng xã hội nói trên, Phan Sơn Tùng đã làm và phát tán 16 video clip với nội dung chứa thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân; có sáu nội dung tuyên truyền thông tin gây chiến tranh tâm lý; 17 nội dung xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân. Các video clip này chủ yếu để tuyên truyền nhằm chống Nhà nước, chống Đảng, chống chính quyền.
Cáo trạng còn nói từ ngày 05/8 đến ngày 31/8/2022, Phan Sơn Tùng còn kêu gọi thành lập tổ chức bất hợp pháp có tên “Đảng Việt Nam thịnh vượng.”
Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hà Nội cũng nói ông Phan Sơn Tùng thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, và đã nộp số tiền phạt hơn 27 triệu đồng từ việc bán mũ có in dòng chữ “Vì Việt Nam Thịnh Vượng” và kiếm tiền quảng cáo từ 16 video clip có nội dung cấm.
Theo luật sư Lê Văn Luân, Phan Sơn Tùng trước đây từng làm việc trong Ban quản lý dự án của Công ty BĐS Viettel. Sau đó, thân chủ của ông tự thành lập công ty riêng để hoạt động, và trao đổi về các vấn đề của đất nước. Trước tình hình xã hội đầy nhức nhối với đủ các tệ nạn, Phan Sơn Tùng đã lên tiếng bằng cách tổng hợp và phân tích các vấn đề dưới góc nhìn cá nhân, mục đích chính yếu là để xây dựng một nước Việt Nam vững mạnh hơn, và theo đó Nhà nước cũng sẽ trong sạch và phát huy được các vai trò trước nhân dân.
Sau khi bị bắt, Phan Sơn Tùng đã hợp tác với cơ quan điều tra, thừa nhận về hành vi, khoá toàn bộ các video bị cáo buộc vi phạm, nộp lại số tiền bán mũ. Số tiền nhận được từ số lượt xem bởi Youtube, Phan Sơn Tùng đã thực hiện thủ tục nộp thuế với cơ quan thuế theo quy định, luật sư Lê Văn Luân viết trên trang Facebook cá nhân.
Ông Phan Sơn Tùng là người hoạt động thứ sáu bị kết tội “tuyên truyền chống Nhà nước” theo Điều 117 của BLHS 2015 hoặc Điều 88 của BLHS 19999 từ đầu năm 2023 đến nay. Trước đó, hai ông Trần Văn Bang và Đặng Đăng Phước bị án tám năm tù, hai ông Trương Văn Dũng và Nguyễn Lân Thắng cùng bị án sáu năm, và ông Bùi Tuấn Lâm bị án năm năm sáu tháng tù giam.
Ông Phan sơn Tùng, nhà bất đồng chính kiến với đảng Cộng Sản Việt Nam đã bị bắt giam từ tháng 8, năm ngoái, 2022.