Quang Lê added a photo to the album: Thinking 
Hơn 1 triệu bài viết, hàng chục triệu lượt tiếp cận, liên tục đứng đầu xu hướng nhiều ngày liền trên Threads, GenZ đang khiến cho chúng ta phải nhìn nhận lại về những cấu thành trong Quản Trị Nhà Nước Tốt.
Một trong những đặc điểm nổi bật của phản ứng Gen Z trong vụ này là sự kiên trì.
Không chỉ là làn sóng dâng lên rồi rút đi sau vài ngày. Họ tiếp tục đặt hoa tại gốc cây, bày tỏ niềm thương xót tới nạn nhân, hay đặt ra những câu hỏi về kết quả điều tra vụ việc.
Đó là biểu hiện của một thế hệ đang xây dựng ký ức tập thể về công lý. Họ sợ rằng, công lý có bị bỏ quên?
Rằng nếu một vụ việc như thế này mà không có thông tin thỏa đáng, thì tiền lệ ấy sẽ trở thành chuẩn mực cho những vụ việc tiếp theo.
Minh bạch ở đây không chỉ phục vụ quyền được biết của công chúng. Nó còn giúp cho chính người bị buộc tội tránh được những sự suy diễn và buộc tội vô căn cứ (nếu có).
Bởi một khi thông tin chính thức vắng bóng, mọi cáo buộc trên mạng xã hội – dù có cơ sở hay không đều trở nên khó bác bỏ.
Một kết luận điều tra của cơ quan công an được công khai, dù là không khởi tố vì không đủ căn cứ, hay khởi tố rồi miễn trách nhiệm hình sự vì đã bồi thường và hòa giải đúng quy định, đều tốt hơn sự im lặng.
Hoặc các cơ quan báo chí chính thống có thể tiếp cận nguồn tin, thường xuyên cập nhật về diễn biến sự việc sẽ giúp tỏ tường nhiều góc khuất.
Nên nhớ, trong mô hình quản trị tiên tiến mà Việt Nam đang áp dụng, có hai cấu thành cực kỳ quan trọng là Minh Bạch đi kèm với Trách Nhiệm Giải Trình.
Minh bạch (Transparency) là khi thông tin được cung cấp ở dạng nguyên thủy, dễ tiếp cận, để công chúng và báo chí có thể soi rọi vào quá trình ra quyết định. Ví dụ: Tại sao vụ việc này không bị khởi tố? Căn cứ pháp lý, tình tiết liên quan dẫn tới quyết định đó?
Đi kèm với đó là Trách nhiệm giải trình (Accountability): Minh bạch mà không có chế tài, không có trách nhiệm giải trình thì chỉ là lý thuyết xuông. Giải trình không phải là “xin rút kinh nghiệm sâu sắc”.
Nó đòi hỏi hai yếu tố: Trả lời và Chế tài. Khi một sự việc vi phạm pháp luật hoặc quy định xảy ra , phải có người chịu trách nhiệm, bị cách chức, bị truy tố hoặc phải bồi thường.
Khi không có những thông tin ấy, công chúng – đặc biệt là thế hệ Gen Z sẽ tự điền vào khoảng trống bằng những giả thuyết tiêu cực nhất, những thuyết âm mưu cực kỳ đa dạng.
Họ nhìn thấy ông N.S.C, cựu đại biểu Q.H, là tài xế, chủ xe BMW gây ra tai nạn thương tâm dường như không phải chịu bất cứ trách nhiệm gì cho hành vi của mình, dù điều đó đôi khi chưa chắc đã đúng.
Thế nhưng, kết luận ấy có thể đúng, hoặc sai, nhưng theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng việc để cho khoảng trống ấy tồn tại quá lâu là điều cần tránh.
Suy cho cùng, minh bạch đi kèm với trách nhiệm giải trình không phải là công cụ để làm vừa lòng dư luận, nó là công cụ để bảo vệ chính thể chế khỏi sự nghi ngờ có cơ sở.
Sự im lặng kéo dài của cơ quan chức năng, báo chí chính là điểm làm suy yếu sự minh bạch một cách nghiêm trọng nhất.
Trong quản trị tốt, minh bạch không chỉ xuất hiện ở giai đoạn cuối – khi có bản án hay quyết định đình chỉ vụ việc.
Việc không lên tiếng trong những trường hợp như thế này không bảo vệ ai, nó chỉ làm xói mòn niềm tin của tất cả các bên, tệ hơn là dẫn tới một cuộc khủng hoảng truyền thông mất kiểm soát mà thôi!
P/S: Mình chỉ thấy chạnh lòng, thương xót cho con bé còn cả tuổi xuân, tương lai phía trước, Để rồi bỗng một ngày mở mắt thấy mình trong viện, và ngó xuống dưới chẳng có gì cả,…
Rồi em Cố Gắng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng trước khi rời xa thế giới tươi đẹp này!
