Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Văn Minh Trên Mạng Xã Hội

Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Văn Minh Trên Mạng Xã Hội

Một anh bạn trong Facebook của tôi viết: Thằng Peter Trần viết bài này rất là ngu dốt bại não, chó ăn cứt , nó bị tẩy não bởi fake news CNN, CBS, MSNOW….

Có thể nó là 1 tên Việt gian thịt bú cu tàu cộng…

*****

Đây là bài viết của người bạn, theo tôi, thấy không lịch sự, văn minh và dùng từ tục tĩu quá.

Vậy nên xin ông vui lòng viết một bài chừng hai trang về những quy tắc cần có để viết Facebook cho đúng, làm cho con người vui và có ích?

*****

GEMINI (AI) viết:

Chào bạn, hoàn toàn đồng tình với bạn rằng đoạn văn trên mạng ngôn từ thô tục, công kích cá nhân nặng nề và đi ngược lại hoàn toàn với văn hóa giao tiếp văn minh. Mạng xã hội là không gian công cộng, nơi lời nói của chúng ta có sức lan tỏa rộng và phản ánh trực tiếp nhân quan, đạo đức của người viết.

Dưới đây là bài viết được chia sẻ theo mong muốn của bạn về những quy tắc ứng xử chuẩn mực, giúp cho việc viết lách trên Facebook trở nên lịch sự, mang lại niềm vui và giá trị thiết thực cho cộng đồng. 

Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Văn Minh Trên Mạng Xã Hội: Để Mỗi Bài Viết Đều Mang Lại Giá Trị Và Niềm Vui

 Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội như Facebook đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Nó kết nối chúng ta với bạn bè, gia đình và thế giới rộng lớn. Tuy nhiên, ranh giới giữa một không gian kết nối tích cực và một bãi rác cảm xúc vô cùng mỏng manh. Những dòng trạng thái (status) thiếu kiểm soát, lăng mạ, dùng từ ngữ tục tĩu hay quy chụp cá nhân không chỉ làm lu mờ nhân cách của người viết mà còn tạo ra sự độc hại cho tâm lý người đọc.

Để biến Facebook thành một nơi “vui và có ích”, chúng ta cần tuân thủ những quy tắc ứng xử căn bản sau đây. 

  1. Tôn trọng sự khác biệt và tranh luận có văn hóa

Mỗi cá nhân sinh ra đều có nền tảng giáo dục, quan điểm chính trị, góc nhìn và trải nghiệm sống khác nhau. Việc bất đồng quan điểm trước một vấn đề xã hội là điều hết sức bình thường.

 Quy tắc cốt lõi: Hãy tranh luận vào vấn đề, tuyệt đối không tấn công con người.

Khi bạn không đồng tình với bài viết của ai đó, bạn hoàn toàn có thể đưa ra lập luận, số liệu hoặc góc nhìn phản biện một cách lịch sự, nhã nhặn. Việc dùng từ ngữ thô tục, lăng mạ ngoại hình, trí tuệ hay nhân phẩm của người khác không chứng minh bạn đúng, mà chỉ cho thấy sự nghèo nàn trong ngôn từ và sự thiếu hụt trong văn hóa giao tiếp. 

  1. Kiềm chế cảm xúc và suy nghĩ trước khi đăng (Think before you click)

Mạng xã hội có cơ chế khuếch đại sự giận dữ rất nhanh. Khi đọc được một thông tin trái ý, bản năng con người dễ trỗi dậy sự bực dọc và muốn phản ứng ngay lập tức.

Quy tắc “Khoảng dừng”: Hãy cho bản thân vài phút tĩnh lại trước khi viết bình luận hoặc đăng bài khi đang tức giận.

Một bài viết được viết trong cơn thịnh nộ thường chứa đầy cảm xúc tiêu cực, sự thù hận và ngôn từ độc hại. Hãy tự hỏi bản thân: Bài viết này khi xuất bản sẽ mang lại điều gì tốt đẹp cho mình và người khác? Nó có giải quyết được vấn đề hay chỉ khoét sâu thêm sự chia rẽ? 

  1. Lựa chọn ngôn từ lịch sự, trong sáng

Tiếng Việt là một ngôn ngữ giàu đẹp và tinh tế. Việc sử dụng những từ ngữ tục tĩu, chửi thề hay lôi những hình ảnh phản cảm vào câu chuyện không làm cho tiếng nói của bạn có trọng lượng hơn, mà chỉ làm hạ thấp giá trị của chính người nói.

Một bài viết văn minh không có nghĩa là phải ngọt ngào giả tạo, nhưng nó đòi hỏi sự tôn trọng tối thiểu đối với người đọc và cộng đồng xung quanh – nơi có cả người lớn tuổi và trẻ em cùng tiếp cận. 

  1. Kiểm chứng thông tin (Fact-checking) trước khi chia sẻ

Phần lớn sự độc hại trên mạng xã hội bắt nguồn từ tin giả (fake news), thông tin giật gân hoặc những bài viết kích động thù hận nhằm câu tương tác (engagement).

Trước khi chia sẻ một bài viết hay hùa theo một trào lưu chỉ trích ai đó, hãy dành thời gian kiểm chứng nguồn tin từ các cơ quan báo chí uy tín. Việc lan truyền thông tin sai lệch vô tình biến bạn thành đồng phạm trong việc gieo rắc sự hoang mang và hiểu lầm trong xã hội. 

  1. Viết để chia sẻ niềm vui, tri thức và sự tử tế

Không gian mạng của bạn giống như ngôi nhà thứ hai của bạn. Bạn muốn ngôi nhà đó ngập tràn ánh sáng, cây xanh và tiếng cười, hay muốn nó lúc nào cũng nồng nặc mùi sân hận và rác rưởi?

Hãy ưu tiên dùng Facebook để chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng, kiến thức hữu ích, niềm vui trong cuộc sống, sự biết ơn hoặc đơn giản là những lời động viên chân thành đến những người xung quanh. Khi bạn gieo sự tử tế, bạn sẽ nhận lại sự bình an.

Lời kết

Mạng xã hội suy cho cùng chỉ là một công cụ; giá trị của nó hoàn toàn phụ thuộc vào cách mà con người sử dụng. Một bài viết tử tế, một góc nhìn bao dung hay một lời góp ý nhã nhặn có thể làm ấm lòng người đọc và lan tỏa năng lượng tích cực cho cả một ngày dài. Hãy chọn sự văn minh để mỗi lần bấm nút “Đăng” (Post), chúng ta đang làm cho thế giới mạng này trở nên đáng sống hơn một chút.


 

Bà Y Tá 80 Tuổi Còn Muốn Đi Làm – Bà Còn Trẻ hay Đã Già?

Phan sinh Trần

Trong thời đại mà nhiều người mới năm mươi tuổi đã bắt đầu đếm ngược từng ngày đến lúc nghỉ hưu.

Có câu chuyện của bà Vibeke Karner Nicklin, một nữ y tá 80 tuổi tại Anh Quốc vẫn miệt mài đi làm sau 60 năm hành nghề. Bà không làm việc vì bị ép buộc, cũng không vì chưa đủ điều kiện nghỉ hưu. Điều làm nhiều người ngạc nhiên là bà vẫn vui vẻ nói: “Tôi vẫn còn yêu thích công việc này.” 

Chúng ta thường nghĩ rằng hạnh phúc nằm ở đích đến.

Học xong sẽ hạnh phúc. Có việc làm sẽ hạnh phúc. Mua nhà sẽ hạnh phúc. Về hưu sẽ hạnh phúc. Nhưng cuộc đời có tính hài hước rất đặc biệt. Đến lúc đạt được điều mình mong muốn, chúng ta lại phát hiện ra một đích đến mới đang chờ phía trước. Thành thử nhiều người sống cả đời như người chạy trên máy tập thể dục: rất bận rộn nhưng vẫn đứng nguyên một chỗ.

Bà Vibeke dường như đã khám phá ra một bí mật khác. Niềm vui không nằm ở lúc ngừng làm việc, mà ở việc tìm được ý nghĩa trong công việc mình làm.

Mười bảy tuổi, bà rời quê hương Đan Mạch để đến nước Anh theo kế hoạch chỉ kéo dài một năm. Một năm ấy hóa thành sáu mươi ba năm. Trong khoảng thời gian đó, bà gặp người chồng tương lai, xây dựng gia đình và cống hiến cả tuổi trẻ lẫn tuổi già cho nghề điều dưỡng. Bao nhiêu bệnh nhân đã đi qua cuộc đời bà có lẽ không thể đếm nổi. Bao nhiêu người đã được an ủi bởi một nụ cười, một lời động viên hay một đôi bàn tay chăm sóc tận tâm của bà cũng không có thống kê nào ghi lại.

Điểm thú vị là, thế giới thường chỉ đo lường những gì có thể đếm được. Nhưng những điều đẹp nhất lại thường không đếm được.

Dĩ nhiên, không phải ai cũng được mời gọi làm việc đến tuổi tám mươi. Khi đầu gối bắt đầu biểu tình, lưng bắt đầu đình công và trí nhớ đôi khi đi du lịch mà không báo trước, nghỉ ngơi là điều rất hợp lý. Nhưng điều đáng suy ngẫm nơi bà Vibeke không phải là số năm làm việc, mà là ngọn lửa trong tâm hồn vẫn chưa tắt.

Có người sống đến tám mươi tuổi nhưng đã “nghỉ hưu” từ năm bốn mươi. Không phải nghỉ công việc, mà nghỉ mơ ước, nghỉ phục vụ và nghỉ cố gắng. Ngược lại, cũng có những người tám mươi tuổi mà tâm hồn vẫn trẻ vì mỗi sáng thức dậy họ còn thấy mình có ích cho cuộc đời.

 

 

 

 

Thưa bạn hiền,

Điều đẹp nhất trong câu chuyện của bà Vibeke không phải là bà đã làm y tá sáu mươi năm, mà là sau sáu mươi năm ấy, bà vẫn còn giữ được trái tim của một cô gái trẻ.

Tóc bà đã bạc, lưng có thể không còn thẳng như xưa, nhưng bên trong tâm hồn bà vẫn là tính cách của cô thiếu nữ 17 tuổi ngày nào rời Đan Mạch với một vali nhỏ và mơ ước phục vụ tha nhân. Tóm lại, đó là một trái tim đỏ thắm vả trẻ trung.

Điều này làm tôi nhớ đến lời Chúa Giêsu:

“Quả thật, Ta bảo các ngươi, nếu các ngươi không hoán cải mà nên như trẻ nhỏ, các ngươi sẽ không vào được Nước Trời. ‘ Mt18:3

Chúa Giêsu không bảo chúng ta trở thành trẻ con trong đầu óc, nhưng trở nên trẻ thơ trong tâm hồn. Bởi vì trẻ thơ có một đặc tính rất kỳ lạ: chúng luôn ngạc nhiên trước cuộc sống. Một bông hoa cũng đáng ngắm, một con bướm cũng đáng đuổi theo, một việc tốt nhỏ bé cũng khiến chúng tạ ơn Chúa và vui cả ngày. Trong khi đó, người lớn chúng ta thường đánh mất khả năng ấy.

Vibeke bề ngoài là một cụ bà 80 tuổi, nhưng bên trong vẫn là một trái tim trẻ thơ còn rung động trước nhu cầu của người bệnh. Mỗi sáng thức dậy, bà vẫn muốn giúp đỡ ai đó. Vẫn muốn đem lại một nụ cười. Vẫn muốn làm cho thế giới tốt hơn một chút so với ngày hôm qua.

 Đó còn là hình ảnh của người Kitô hữu lý tưởng. Thân xác có thể già đi theo thời gian, nhưng linh hồn phải ngày càng trẻ hơn nhờ ân sủng Thiên Chúa.

Càng đi với Chúa lâu năm, ta càng phải vui tươi hơn, quảng đại hơn và yêu đời hơn.

Thánh Phaolô nói rằng con người bên ngoài có thể hao mòn, nhưng con người bên trong được đổi mới từng ngày. Đó chính là phép lạ Thiên Chúa thực hiện nơi những tâm hồn yêu mến Ngài. Thời gian lấy mất sức lực của thân xác, nhưng ân sủng lại làm cho linh hồn ngày càng trẻ trung.

Thưa bạn hiền,

Có lẽ bí quyết của bà Vibeke không nằm ở chế độ ăn uống, thuốc bổ hay bí mật trường thọ nào cả. Bí quyết nằm ở chỗ bà vẫn còn giữ được trái tim của một cô gái trẻ luôn muốn phục vụ. Và đó cũng chính là tinh thần trẻ thơ mà Chúa Giêsu mong thấy nơi mỗi người chúng ta.

“Lạy Chúa, hôm nay xin cho con thêm một ngày nữa, một ngày con còn có ích trong phục vụ. Amen”


 

Năm lý do khiến Đảng Cộng hòa thua đậm trong bầu cử giữa kỳ ở Mỹ (BBC)

(BBC)

Quy mô thất bại lần này của Đảng Cộng hòa được xem là sự phản đối mạnh mẽ của cử tri đối với năm cầm quyền của ông Trump

Tác giả, Jake Lapham

5 tháng 11 – 2026

Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, qua đó giành quyền kiểm soát Quốc hội.

Mặc dù đảng của Tổng thống Donald Trump thường gặp bất lợi trong các cuộc bầu cử giữa kỳ, quy mô thất bại lần này của Đảng Cộng hòa được xem là sự phản đối mạnh mẽ của cử tri đối với hai năm cầm quyền của ông.

Từ sự giận dữ của cử tri đến tình trạng tổng thống mất lòng dân, dưới đây là năm nguyên nhân khiến Đảng Cộng hòa mất nhiều ghế.

1. Chi phí đời sống tăng cao

Khắp nước Mỹ, người dân phải vật lộn với giá cả tăng mạnh đối với các mặt hàng thiết yếu. Sự bất mãn đó thể hiện rõ trong các cuộc đua then chốt.

“Giá xăng, giá thực phẩm, mọi thứ đều tăng lên”, một cử tri ở bang Bắc Carolina nói với BBC trước ngày bầu cử, đồng thời cho biết bà đã chuyển từ bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa sang Đảng Dân chủ.

Chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,7% trong 12 tháng tính đến tháng Chín, chủ yếu do giá nhiên liệu và năng lượng tăng. Giá dầu diesel bán lẻ trung bình tại Mỹ vào đầu tháng 10 chỉ thấp hơn đôi chút so với mức kỷ lục 6,52 USD/gallon ghi nhận hồi tháng 9.

Gần 8 trong 10 cử tri (79%) cho biết lạm phát đã gây khó khăn nghiêm trọng hoặc đáng kể cho gia đình họ trong năm qua.

Hơn 60% số người được hỏi quy trách nhiệm cho ông Trump, cho rằng giá cả tăng cao là hệ quả từ các chính sách của tổng thống. 

Thượng viện Mỹ

Số ghế để đạt đa số: 51

2. Cuộc chiến Iran tai tiếng

Một nguyên nhân lớn khiến giá cả leo thang là cuộc chiến với Iran do Mỹ và Israel phát động vào tháng Hai.

Giá nhiên liệu tăng mạnh sau khi Tehran gần như phong tỏa eo biển Hormuz để trả đũa, gây gián đoạn một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng quan trọng nhất thế giới.

Kể từ đó, người dân Mỹ phải trả giá bằng chi phí nhiên liệu cao hơn.

Cuộc chiến nhìn chung không được đa số người Mỹ ủng hộ. Với nhiều cử tri MAGA, đây còn bị xem là sự phản bội lời hứa “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump, vốn cam kết sẽ không để Mỹ tham gia thêm các cuộc chiến mới.

Khoảng 63% cử tri được hỏi cho rằng Mỹ đã đưa ra quyết định sai lầm khi tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran.

Trong khi đó, 74% cho biết cuộc xung đột là yếu tố quan trọng hoặc rất quan trọng ảnh hưởng đến lá phiếu của họ trong cuộc bầu cử Quốc hội.

Sáng hôm sau ngày bầu cử, ông Trump thừa nhận cuộc chiến đã góp phần dẫn đến thất bại, nhưng nói trên Fox News rằng ông không còn lựa chọn nào khác nếu muốn ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Hạ viện Mỹ

Số ghế để đạt đa số: 218

3. Thông điệp nhất quán từ Đảng Dân chủ

Làn sóng chiến thắng của Đảng Dân chủ xuất phát một phần từ những ứng viên được đánh giá là chân thực, đặc biệt tại các khu vực vốn được xem là thành trì của Đảng Cộng hòa.

Họ duy trì thông điệp nhất quán xoay quanh chi phí sinh hoạt và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Cựu giáo viên James Talarico và mục sư Adam Hamilton cũng nói về đức tin theo cách tạo được sự đồng cảm với cử tri tại Texas và Kansas.

Tại Nam Carolina, ứng viên Dân chủ Annie Andrews tạo nên bất ngờ lớn. Là một bác sĩ nhi khoa, bà tập trung vào vấn đề chi phí chăm sóc sức khỏe, chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm trong bối cảnh hệ thống y tế bị nhiều người cho là đang gặp vấn đề.

Tại Michigan, cựu quan chức y tế công cộng Abdul El-Sayed đưa khẩu hiệu “loại tiền ra khỏi chính trị, đưa tiền vào túi người dân” thành thông điệp then chốt trong chiến dịch tranh cử.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Jon Ossoff, người tái đắc cử tại Georgia, biến chi phí sinh hoạt và chống tham nhũng thành những chủ đề trung tâm. Chiến thắng thuyết phục của ông tại một bang mà ông Trump đã thắng lợi cả hai lần càng làm dấy lên đồn đoán về khả năng tranh cử tổng thống năm 2028 của ông Ossoff.

Ngay cả ông Trump cũng thừa nhận trên Fox News rằng Đảng Dân chủ “đã làm tốt”.

Ngược lại, một số ứng viên Cộng hòa như Ken Paxton ở Texas bị chỉ trích vì chiến dịch thiếu trọng tâm và không tập trung đúng vào các mối quan tâm của cử tri.

Abdul El-Sayed phát biểu trước những người ủng hộ sau chiến thắng

4. Ông Trump mất lòng dân, Đảng Cộng hòa bị ảnh hưởng

Hai vấn đề khiến cử tri bất mãn nhất là giá cả leo thang và chiến tranh với Iran đều gắn trực tiếp với tổng thống.

Tỷ lệ ủng hộ ông Trump thậm chí suy giảm ngay trong nhóm cử tri Cộng hòa, khiến một số bang từng bầu cho ông vào năm 2024 trở nên dễ tổn thương hơn.

Ông từng kêu gọi cử tri hãy tưởng tượng như thể chính ông đang có tên trên lá phiếu nhằm khích lệ những người ủng hộ.

Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ là gương mặt trung tâm của chính trường Mỹ, nhiều người cho rằng sức hút thương hiệu Trump đang dần suy yếu.

Trong bối cảnh bất mãn gia tăng, việc biến bản thân thành tâm điểm của chiến dịch tranh cử là một canh bạc đầy rủi ro và dường như đã phản tác dụng.

Những tháng trước cuộc bầu cử, các cuộc thăm dò cho thấy nhiều người Mỹ muốn ông tập trung hơn vào vấn đề giá cả sinh hoạt.

Thế nhưng trong bài phát biểu vận động cuối cùng tại Washington DC hôm thứ Hai, ông lại dành phần lớn thời gian để nói về dự án cải tạo Hồ Phản chiếu sau lưng mình.

5. Cử tri gốc Hispanic và da màu đổi ý

Hai năm trước, sự dịch chuyển của một bộ phận cử tri gốc Hispanic (người có gốc từ các nước nói tiếng Tây Ban Nha) và người da màu sang Đảng Cộng hòa đã giúp ông Trump giành chiến thắng thuyết phục. Xu hướng đó dường như đảo chiều trong cuộc bầu cử giữa kỳ lần này.

Đảng Dân chủ giành chiến thắng ở cả ba khu vực bầu cử Hạ viện nằm dọc biên giới Texas – Mexico, nơi có đông cử tri gốc Hispanic.

Theo phân tích của New York Times, các quận có đa số dân số Hispanic đã dịch chuyển hơn 22 điểm phần trăm theo hướng bất lợi cho các ứng viên Thượng viện của Đảng Cộng hòa so với cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.

Phóng viên dữ liệu Jeff Adelson nhận định đây là mức dịch chuyển lớn nhất trong số các nhóm nhân khẩu học chính tại Mỹ.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh nhiều cử tri bất bình với chính sách thực thi luật nhập cư. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, 56% người Mỹ có cái nhìn không thiện cảm về ICE, cơ quan thực thi di trú và hải quan Mỹ.

Các quận có đa số cử tri da màu cũng chuyển hướng đáng kể sang các ứng viên Dân chủ trong các cuộc đua vào Thượng viện.

Tại Mississippi, nơi khoảng 37% cử tri là người da màu, cuộc đua Thượng viện vẫn rất sít sao.

Nếu Scott Colom giành chiến thắng, ông sẽ trở thành thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên được bầu tại Mississippi kể từ năm 1982.


 

Cha ruột của Công Nương Meghan Markle bị bắt vì chứa tài liệu khiêu dâm trẻ em

Ba’o Nguoi-Viet

November 6, 2026

TAMPA, Florida (NV) – Ông Thomas Markle Sr., 82 tuổi, cha ruột của bà Meghan Markle, vợ Hoàng Tử Harry của Anh, bị FBI bắt tại Lakeland, Florida, sáng Thứ Sáu, 6 Tháng Mười Một, với cáo buộc sở hữu hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em. Giới chức liên bang cho biết họ phát hiện hàng chục tài liệu đáng ngờ trong hai kho chứa đồ ông thuê tại California.

Theo Bộ Tư Pháp Mỹ, ông Markle bị truy tố một tội danh liên bang liên quan đến việc sở hữu tài liệu khiêu dâm trẻ em. Ông dự kiến ra trình diện Tòa Liên Bang tại Tampa trong ngày Thứ Sáu. Nếu bị kết án, ông có thể lãnh mức án tối đa 20 năm tù.

Bà Meghan Markle, Công Nương Sussex, đến thăm Bệnh Viện Nhi Khoa Hoàng Gia hồi Tháng Tư, tại Melbourne, Úc. (Hình: Jonathan Brady-Pool/Getty Images)

Các điều tra viên FBI khám xét hai kho chứa đồ gần Los Angeles. Ông Markle thuê những kho này từ năm 2008. Nhân viên công lực thu giữ khoảng 78 món đồ, gồm phim âm bản, phim ảnh và sách có hình ảnh bị nghi liên quan đến lạm dụng tình dục trẻ em.

Theo hồ sơ FBI, một số hình ảnh dường như cho thấy ông Markle xuất hiện cùng các bé gái chưa đến tuổi dậy thì trong tình trạng khỏa thân. Một nhân chứng xác nhận người đàn ông trong hai bức ảnh là ông Markle.

Cuộc điều tra bắt đầu sau khi ông Thomas Markle Jr., con trai của nghi can và là anh cùng cha khác mẹ của bà Meghan, phát hiện những thùng chứa hàng trăm, thậm chí hàng ngàn hình ảnh đáng ngờ tại căn nhà cũ của người cha ở Cebu, Philippines.

Ông Markle Jr. báo cáo phát giác của mình với cảnh sát Philippines và liên lạc FBI. Thông tin này giúp điều tra viên tìm đến hai kho chứa đồ tại California.

Ông Bill Essayli, công tố viên liên bang tại Los Angeles, tuyên bố những cáo buộc hết sức nghiêm trọng và chính phủ sẽ truy tố ông Markle theo đầy đủ quy định pháp luật.

Ông Kash Patel, giám đốc FBI, khẳng định cơ quan này sẽ sử dụng mọi nguồn lực để bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi khai thác tình dục.

Trước đó, ông Markle bác bỏ những cáo buộc. Ông nói với Daily Mail rằng đây là những lời dối trá bệnh hoạn và phủ nhận từng tải xuống những tài liệu như vậy.

Tháng Mười vừa qua, bà Meghan Markle cho biết đã vô cùng đau buồn trước những thông tin liên quan đến cha. Bà tiết lộ từng nhận được thư cảnh báo về những cáo buộc đáng lo ngại từ năm 2018 và đã chuyển thông tin cho cảnh sát London.

Bà Meghan giải thích quyết định cắt đứt quan hệ với cha, đồng thời không cho ông tiếp xúc với hai con của bà, Hoàng Tử Archie và Công Chúa Lilibet, xuất phát từ mong muốn bảo vệ các con.

Ông Markle từng làm giám đốc ánh sáng truyền hình. Ông không tham dự lễ cưới của bà Meghan và Hoàng Tử Harry năm 2018. Quan hệ giữa hai cha con căng thẳng từ nhiều năm qua.

Đại diện của bà Meghan và Hoàng Tử Harry cho biết hai người không bình luận về vụ bắt giữ.

Giới chức nhấn mạnh các cáo buộc vẫn đang được điều tra. Ông Markle được pháp luật xem là vô tội cho đến khi tòa án chứng minh điều ngược lại. (MPL) [dt]


 

Mua nhà ở California, cần thu nhập $228,000 mỗi năm

Ba’o Nguoi-Viet

November 6, 2026

ORANGE COUNTY, California (NV) – Chỉ 19% hộ gia đình California đủ khả năng mua một căn nhà biệt lập đã qua sử dụng ở mức giá trung vị (median) $894,630 trong quý ba năm 2026, theo báo cáo của Hiệp Hội Chuyên Viên Địa Ốc California (CAR) công bố hôm Thứ Sáu, 30 Tháng Mười.

Tỷ lệ này bằng với quý trước và cùng kỳ năm ngoái.

Dãy nhà Painted Ladies ở San Francisco. Trong quý ba năm 2026, chỉ 19% hộ gia đình California đủ khả năng mua nhà biệt lập ở mức giá trung vị $894,630. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Theo cách tính của CAR, với khoản trả trước 20%, một hộ gia đình cần thu nhập ít nhất $228,000 một năm để mua căn nhà ở mức giá trên. Khoản thanh toán hàng tháng vào khoảng $5,700, gồm tiền gốc, tiền lãi, thuế địa ốc và bảo hiểm. Mức thu nhập cần thiết bằng với quý hai, nhưng cao hơn $4,400 so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá nhà giảm, lãi suất vay tăng

Trong quý ba, lãi suất thực tế của khoản vay mua nhà lãi suất cố định kỳ hạn 30 năm tăng lên 6.80%, từ 6.54% trong quý hai và 6.67% cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức cao nhất kể từ quý hai năm 2025.

Giá nhà giảm so với quý trước giúp bù lại phần chi phí tăng do lãi suất cao hơn. Giá trung vị (median) của nhà biệt lập đã qua sử dụng giảm 2.3%, từ $915,590 xuống $894,630, nhưng vẫn cao hơn 0.7% so với cùng kỳ năm ngoái. CAR nhận định giá nhà có thể giảm nhẹ khi giao dịch chậm lại vào cuối năm. Lạm phát và lãi suất cao vẫn có thể hạn chế sức mua.

Chi phí hàng tháng cao hơn gấp đôi mức toàn quốc

Trên toàn nước Mỹ, 39% hộ gia đình đủ khả năng mua nhà ở mức giá trung vị (median) $432,900, so với 19% tại California. Theo CAR, để mua nhà ở mức giá trung vị toàn quốc, một hộ cần thu nhập ít nhất $110,400 một năm và phải trả khoảng $2,760 mỗi tháng. Tại California, hai khoản tương ứng là $228,000 một năm và $5,700 mỗi tháng, đều cao hơn gấp đôi mức toàn quốc.

Căn hộ chung cư và nhà liền kề dễ mua hơn. Tại California, 31% hộ gia đình đủ khả năng mua một căn ở mức giá trung vị $640,000, tăng từ 30% trong quý trước và cùng kỳ năm ngoái. Với mức giá này, một hộ cần thu nhập khoảng $163,200/năm để trang trải khoản thanh toán $4,080/tháng.

Thu nhập cần thiết chênh lệch lớn giữa các vùng

Tại vùng đô thị Los Angeles, 18% hộ gia đình đủ khả năng mua nhà ở mức giá trung vị $847,030. Thu nhập tối thiểu cần có là $215,600/năm. Tại Inland Empire, tỷ lệ này là 26%, với giá nhà trung vị $600,000 và mức thu nhập cần thiết $152,800/năm.

Ở Vùng Vịnh San Francisco, 24% hộ gia đình đủ khả năng mua nhà ở mức giá trung vị (median) $1.3 triệu. Mức thu nhập tối thiểu tại đây là $331,200/năm.

Trong 53 quận được CAR theo dõi, Lassen có tỷ lệ hộ đủ khả năng mua nhà cao nhất, ở mức 61%. Với giá trung vị $220,000, một hộ cần thu nhập khoảng $56,000/năm để trang trải khoản thanh toán $1,400/tháng. Sau Lassen là Trinity với 43% và Tuolumne với 42%.

Ở đầu kia, Mono có tỷ lệ thấp nhất, chỉ 8%, tiếp theo là Santa Barbara với 12%, và Monterey với 13%. San Mateo và San Francisco là hai quận duy nhất có mức thu nhập tối thiểu trên nửa triệu đô la một năm để mua nhà ở giá trung vị, lần lượt là $578,400 và $509,600.

So với cùng kỳ năm ngoái, khả năng mua nhà cải thiện tại hơn một nửa số quận được khảo sát. Tính chung toàn tiểu bang, tỷ lệ hộ đủ khả năng mua nhà vẫn ở mức 19%. Trong 15/16 quý gần nhất, thu nhập tối thiểu để mua một căn nhà biệt lập ở mức giá trung vị (median) tại California đều trên $200,000/năm. (Ng.Tr) [t.c.]


 

QUA TUỔI 70: TA CÒN BAO NHIÊU THỜI GIAN?

Tran van Ba – Nội dung do AI tạo

 QUA TUỔI 70: TA CÒN BAO NHIÊU THỜI GIAN?

Có những câu hỏi, khi còn trẻ, ta ít khi nghĩ đến. Nhưng khi bước qua tuổi 70, thỉnh thoảng ngồi một mình bên tách trà, nhìn nắng chiều rơi ngoài hiên, tự nhiên lại nghĩ: Không biết mình còn bao nhiêu năm tháng nữa?

Mười năm? Năm năm? Hay ít hơn?

Chẳng ai biết được. Đời người vốn vậy, có người đi xa, có người ở lại lâu hơn, chẳng ai hẹn trước được với ngày mai.

Hồi trẻ, chúng ta cứ nghĩ thời gian còn dài lắm. Cứ lo làm ăn, lo dựng vợ gả chồng cho con, lo nhà cửa, cơm áo. Hết chuyện này đến chuyện khác, quay đi quay lại đã thấy tóc bạc, lưng còng, bạn bè năm xưa người còn, người mất.

Đến lúc ấy mới hiểu, đời người chẳng dài như mình từng nghĩ.

Qua tuổi 70, có lẽ điều đáng nghĩ nhất không phải là mình còn sống được bao lâu, mà là những ngày tháng còn lại sẽ trôi qua như thế nào.

Thứ nhất, thời gian bây giờ quý hơn những gì ta từng có.

Ngày trước, một ngày có thể làm được bao nhiêu việc. Sáng đi làm, chiều lo chuyện gia đình, tối lại tính chuyện ngày mai. Cứ tưởng cuộc đời còn nhiều dịp để gặp gỡ, nhiều cơ hội để nói những lời yêu thương.

Bây giờ, có khi chỉ mong một ngày bình thường: thức dậy không đau nhức nhiều, ăn được bữa cơm ngon, đi bộ quanh nhà một vòng, chiều có người ngồi uống trà trò chuyện.

Vậy mà quý.

Một bữa cơm có đủ mặt con cháu, một buổi chiều vợ chồng ngồi bên nhau, kể vài chuyện cũ, đôi khi còn vui hơn những cuộc vui tốn kém ngày trước.

Nghĩ lại, có những chuyện hồi trẻ mình từng giận đến mất ăn mất ngủ, bây giờ nhìn lại thấy chẳng đáng là bao.

Ai đúng, ai sai, hơn nhau một lời nói để làm gì? Có những người vì một chuyện nhỏ mà xa nhau cả chục năm. Đến khi muốn ngồi lại uống với nhau một chén trà thì người đã không còn nữa.

Thời gian ở phía trước không biết còn bao nhiêu, thôi thì bớt giận hờn, bớt chấp nhặt. Chuyện nào bỏ qua được thì bỏ qua. Không phải vì mình thua, mà vì mình hiểu có những điều không đáng để đánh đổi những ngày vui còn lại.

Thứ hai, có những chuyện trong đời, đến lúc phải học cách chấp nhận.

Càng sống lâu, ta càng thấy mọi thứ đều có lúc thay đổi.

Sức khỏe không còn như trước. Mắt nhìn kém đi, chân bước chậm hơn, ăn uống cũng phải giữ gìn. Người thân, bạn bè rồi cũng có người lần lượt rời xa. Những gì ngày xưa tưởng như sẽ ở bên mình mãi mãi, hóa ra cũng chỉ là một đoạn đường.

Có những chuyện mình muốn giữ cũng không giữ được. Có những điều muốn thay đổi nhưng đã quá muộn.

Con cái có cuộc sống riêng, không phải lúc nào cũng làm theo điều cha mẹ mong muốn. Người khác có nhà cao cửa rộng, có cuộc sống sung túc hơn mình, cũng chẳng có gì phải buồn lòng.

Mỗi nhà một hoàn cảnh, mỗi người một số phận. Nhìn sang người khác mãi, có khi lại quên mất những điều tốt đẹp mình đang có.

Chuyện đã qua thì để nó nằm lại phía sau. Chuyện chưa đến, đừng vội mang về làm nặng lòng hôm nay.

Còn được ngồi đây, còn ăn được, ngủ được, còn nghe tiếng người thân trong nhà, còn có một người để hỏi han, thế cũng đã là điều đáng quý.

Thứ ba, người còn ở bên mình mới là điều đáng trân trọng.

Đến tuổi này, nhiều khi nhìn quanh nhà, ta mới thấy những thứ đáng giá nhất không nằm trong tủ, cũng chẳng nằm trong sổ tiết kiệm.

Đó là người bạn đời đã cùng mình đi qua bao nhiêu năm tháng.

Ngày trẻ, có lúc cũng cãi vã, giận hờn, có khi chẳng ai chịu nhường ai. Vậy mà cứ thế cùng nhau nuôi con, dựng cửa dựng nhà, trải qua những lúc khó khăn, vui buồn. Bây giờ tóc ai cũng bạc, bước chân ai cũng chậm, nhìn lại mới thấy người bên cạnh mình đáng quý biết bao.

Con cái rồi có gia đình riêng, cháu chắt có công việc và cuộc sống của chúng. Bạn bè mỗi người một nơi. Có người muốn gặp cũng chẳng còn cơ hội.

Vậy nên, còn ai bên cạnh thì thương người ấy nhiều hơn một chút. Có dịp thì gọi điện, rảnh thì ghé thăm nhau. Đừng cứ nghĩ còn nhiều thời gian rồi để lần gặp gỡ cứ lùi mãi.

Và cũng đừng quên chăm sóc chính mình.

Nhiều người cả đời chỉ biết lo cho chồng con, lo cho gia đình, đến khi có tuổi mới nhận ra mình đã bỏ quên sức khỏe của bản thân. Bây giờ ăn uống điều độ hơn, vận động vừa sức, ngủ nghỉ cho đủ, có bệnh thì đi khám và điều trị đàng hoàng.

Không cần khỏe như thời trai trẻ. Chỉ mong đôi chân còn đưa mình đi đây đó, đôi tay còn tự chăm sóc được mình, đầu óc còn minh mẫn để trò chuyện với con cháu. Được như vậy đã là một niềm vui lớn.

Thứ tư, sống đến chừng này, điều còn lại là cách mình đối đãi với cuộc đời.

Qua tuổi 70, có lẽ chẳng còn cần chứng minh mình giàu có hay thành đạt hơn ai.

Nhìn lại một đời người, điều đáng mừng không hẳn là đã có bao nhiêu tiền, bao nhiêu nhà cửa, mà là mình đã sống có tử tế không, có làm điều gì khiến người khác phải đau lòng không, có giữ được nghĩa tình với những người từng đi qua cuộc đời mình không.

Làm cha mẹ, thương con nhưng cũng nên để con tự lo cuộc sống của chúng. Làm vợ chồng, đã cùng nhau đi gần hết một đời thì càng nên nhường nhịn, thương yêu nhau. Làm người, giữ được chữ tín, sống có trước có sau, không vì chút lợi riêng mà đánh mất lòng tự trọng.

Những điều ấy nghe có vẻ bình thường, nhưng không phải ai cũng làm được.

Sau cùng, thứ người ta nhớ về mình có khi chẳng phải những gì mình để lại trong nhà, mà là những điều tốt đẹp mình từng làm cho người khác.

Một lời nói dễ nghe, một lần giúp đỡ người khó khăn, một cách cư xử có tình có nghĩa. Những chuyện nhỏ vậy thôi, nhưng có khi người ta nhớ cả đời.

Bạn già thân mến!

Thỉnh thoảng, tôi nghĩ về tuổi ngoài 70 của chúng ta và thấy rằng, cuộc đời đã đi qua một chặng đường khá dài rồi.

Đã từng vất vả kiếm sống, từng lo cho cha mẹ, nuôi dạy con cái, từng có những ngày vui vẻ, cũng có những lúc tưởng như không vượt qua nỗi khó khăn. Vậy mà rồi mọi chuyện cũng qua, chúng ta vẫn đi đến được ngày hôm nay.

Bây giờ, có tiền thì tốt, không giàu có cũng chẳng sao. Con cháu thành đạt là điều đáng mừng, nhưng nếu chúng chỉ cần sống tử tế, biết thương yêu nhau, biết tự lo cho cuộc đời mình thì cha mẹ cũng có thể yên lòng.

Đừng quá bận tâm mình còn bao nhiêu năm nữa. Bởi chuyện ấy có lo cũng chẳng thay đổi được gì.

Sáng mai thức dậy, nếu trời còn đẹp, ta cứ ra hiên ngắm một chút nắng. Nếu chân còn khỏe, đi bộ vài vòng. Nếu trong nhà có người thân, ngồi ăn với nhau một bữa cơm. Nếu còn bạn bè, thỉnh thoảng gọi nhau hỏi thăm vài câu.

Cuộc đời đến tuổi này, có lẽ không cần thêm quá nhiều điều lớn lao.

Chỉ mong thân còn khỏe, lòng còn vui, gia đình còn thuận hòa, đêm nằm không phải nghĩ ngợi quá nhiều.

Và khi nhìn lại, ta có thể mỉm cười mà tự nhủ: Một đời người, mình đã cố gắng sống cho đàng hoàng, thương người mình thương, làm những điều mình thấy phải.

Thế là được rồi.

Thời gian còn lại có thể không nhiều, nhưng mỗi ngày vẫn còn là một ngày đáng sống.

 

Tran van Ba –  #Quatuoi70 – #TĩnhLặngMỗiĐêm


Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Vì sao đảng Dân Chủ chiến thắng áp đảo tại thành trì của phe Cộng Hòa ?

Ba’o RFI

Đăng ngày: 05/11/2026 

Cuộc bầu cử Mỹ giữa kỳ ngày 03/11/2026 không chỉ dẫn đến việc đảng Dân Chủ giành lại được Quốc Hội lưỡng viện, mà còn tạo ra một cú sốc lớn hơn. Về bầu nghị sĩ cấp liên bang, phe Dân Chủ chiến thắng tại một số bang vốn được coi là cứ địa của đảng Cộng Hòa. Về bầu cử cấp bang, đảng Dân Chủ cũng giành được nhiều đột phá đặc biệt ngoạn mục tại Texas, thường được coi là thành trì số một của phe Cộng Hòa.

James Talarico, ứng cử viên Thượng Viện Hoa Kỳ thuộc đảng Dân Chủ phát biểu sau chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ, Austin, Texas, ngày 3/11/2026. REUTERS – Mike Segar

Việc cử tri dồn phiếu cho đối lập vào kỳ midterms là điều khá bình thường tại Mỹ, nhưng quy mô lớn đến mức này là hiếm có. Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Ted Cruz (bang Texas) nói đến ‘‘một ‘cơn sóng thần’ màu xanh (tức màu của đảng Dân Chủ), một thảm bại’’.

***

Theo giới quan sát chính trị Hoa Kỳ, từ gần hai thập niên nay, qua mỗi kỳ bầu cử, bản đồ chính trị của nước Mỹ gần như không thay đổi với các cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa hai phe Cộng Hòa và Dân Chủ tại khoảng một nửa tá ‘‘bang dao động’’ (swing states) hay ‘‘bang chiến trường’’ (battleground states), trong số 50 bang của nước Mỹ, như Arizona, Florida, Michigan, Pennsylvania hay Wisconsin.

Xáo lộn bản đồ chính trị nước Mỹ : Bang thành trì trở thành ”bang chiến trường”

Tuy nhiên, với cuộc bầu cử ngày 3/11/2026, nhiều dấu hiệu cho thấy cử tri Mỹ đã bắt đầu làm thay đổi sâu sắc thế lưỡng cực đỏ – xanh tưởng như bất biến này. Tại chính các bang vốn được coi là cứ địa của đảng Cộng Hòa, như Kansas, Nam Carolina, Texas, đảng Dân Chủ giành thế thượng phong. Lần đầu tiên kể từ 94 năm, cử tri bang Kansas đã bầu một ứng viên đảng Dân Chủ vào Thượng Viện. Mục sư Adam Hamilton – đảng Dân Chủ chiến thắng với cách biệt 5 điểm. Cũng với cách biệt 5 điểm, tại Nam Carolina, ứng viên Dân Chủ, bác sĩ nhi khoa Annie Andrews đánh bại Darline Graham, cũng là người do Trump chỉ định.

Tại Texas, ứng viên đảng Dân Chủ, giảng viên thần học James Talarico, 37 tuổi, thắng lãnh đạo cơ quan công tố bang Ken Paxton, nhân vật được đích thân Donald Trump lựa chọn, với khoảng cách đến 12 điểm. Đây là chiến thắng đầu tiên kể từ 38 năm nay của phe Dân Chủ tại Texas, trong cuộc đua vào Thượng Viện liên bang. Tại Texas, phe Dân Chủ cũng giành được chức vụ thống đốc bang, và quyền kiểm soát Hạ Viện.

Đảng Dân Chủ giành được tổng cộng 5 ghế thống đốc bang do Cộng Hòa kiểm soát, trên tổng số 36 ghế bầu lại (Alaska và Kansas chưa có kết quả). Ngoài Texas, là Georgia, Nevada, Iowa, Ohio, cũng chính là các bang mà ông Trump từng thắng trong cuộc bầu cử 2024. Iowa và Ohio cũng thường được coi là thành trì của phe Cộng Hòa. Theo tính toán của Reuters đến ngày 4/11, phe Cộng Hòa cho đến nay ‘‘chưa giành được ghế nào tại Hạ Viện ở các khu vực bầu cử mà ông Trump từng thắng với cách biệt dưới 11 điểm cách đây hai năm. Điều này cho thấy làn sóng ủng hộ đảng Dân Chủ mạnh đến mức có thể đánh bại cả những nghị sĩ Cộng Hòa vốn lẽ dễ dàng tái đắc cử’’. Tính đến hôm qua, cuộc đua vẫn sít sao giữa hai ứng viên vào Thượng Viện tại Alaska và Mississippi, là các bang mà ông Trump đã từng giành chiến thắng dễ dàng với cách biệt hai con số cách đây hai năm.

Thất vọng với chính sách của Trump : Giá xăng tăng vọt, chiến tranh Iran…

Vì sao phe Dân Chủ giành được thế thượng phong ? Bất mãn với các chính sách của tổng thống Trump là lý do hàng đầu, trên toàn quốc nói chung, cũng như tại các bang ‘‘đỏ’’ nói riêng. Nhà chính trị học, chuyên gia về bầu cử Mỹ Alan Abramowitz, Đại học Emory, trong cuộc trả lời AP, nêu bật lý do đầu tiên : ‘‘mức độ bất mãn đối với ông Trump và các chính sách của ông ấy đã lên đến đỉnh điểm”. Trả lời RFI tiếng Việt, luật sư Lê Quốc Quân, một nhà quan sát chính trị ở Washington D.C, nhận định :

‘‘Ở Mỹ người ta hay nói câu là tôi bầu theo giá xăng. Người ta phải đổ xăng mà người ta cảm nhận được hàng ngày. Xăng nó rất là tăng cao. Có một số người thì cho rằng giá xăng là do chính sách điều hành của ông Trump nó có liên quan đến cái cuộc chiến chống Iran của Mỹ. Khi chúng tôi đi đến khá là nhiều những khu vực nghèo ở ở trong bang gọi là Cộng Hòa rất là đỏ, đỏ rực của nước Mỹ ấy. Người dân nói là chúng tôi thực sự là thất vọng. Chúng tôi rất là buồn về cái cuộc chiến tranh này. Chúng tôi không biết là nước Mỹ có bị dẫn dắt bị tác động bởi chính Mỹ Israel vì những lợi ích cá nhân của họ không. Cụ thể là Donald Trump có bị ảnh hưởng bởi ông thủ tướng Netanyahu hay không.’’

Ngay trong ngày bầu cử, tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ đưa ra thông báo chấm dứt khoản viện trợ gần 4 tỷ đô la được cấp hàng năm cho Israel, theo một thỏa thuận bảo đảm an ninh 10 năm, vốn có thời hạn đến tận 2028. Bất bình trong dân chúng về quan hệ giữa Nhà Trắng với chính quyền của thủ tướng Netanyahu ắt hẳn là một nguyên do.  

Sự phẫn nộ của người Mỹ gốc Latinh: Chính sách trục xuất di dân hung bạo

Sự phẫn nộ của công dân Mỹ gốc Mỹ Latinh nói tiếng Tây Ban Nha, thường gọi là người Hispanic, hay người Mễ – từ ngữ mà người Việt thường dùng để chỉ dân Mỹ gốc Mêhicô, là một lý do căn bản dẫn đến việc số lượng cử tri bỏ phiếu cho Dân Chủ tăng vọt tại Texas. Nhà giáo Nguyễn Đình Minh Quốc (Houston, Texas), nguyên giáo sư một Đại học cộng đồng tại bang, định cư tại Mỹ từ nửa thế kỉ nay, nhận định:

‘‘Texas như anh biết là người Mỹ gốc Latinh rất là đông, gốc Latinh 33%, tức là ba người thì có một người gốc Mỹ. Cho nên đây là một cuộc trỗi dậy của người Latino. Năm 2024, là lần đầu tiên mà người Latino ở bang Texas đã bỏ phiếu cho ông Trump với tỷ lệ là 55-45, tức là ông Trump dẫn 10 điểm, bởi hai lý do.

Thứ nhất là kinh tế, thứ hai nữa đó là vấn đề gọi là biên giới. Họ cũng ủng hộ vấn đề củng cố biên giới. Nhưng khi mà ông Trump lên cầm quyền, điều đầu tiên khiến người Latino bất mãn, đó là vấn đề kinh tế. Hai nữa là khi mà cảnh sát di trú bắt bớ họ, bà con láng giềng hàng xóm của họ một cách phi lý như vậy. Họ không phải là những tội phạm, họ là những người đang làm việc, đang có gia đình, đang nuôi con.

Đến nỗi bây giờ chính những người Mỹ bỏ phiếu cho ông Trump, khi họ ra đường, họ phải mang theo passport (hộ chiếu). Nếu mà ai mà làm như vậy đối với mình thì mình không thích nữa. Cái động lực đi bầu của người Mỹ không những chỉ ở tbang Texas mà ở trên toàn nước Mỹ, tăng đến mức độ phải nói là 80%.

Người chiến thắng chức vụ thống đốc bang là Gina Hinojosa, một người phụ nữ Mỹ gốc Mễ. Cái thắng này không phải chỉ ở bang Texas, nhưng bang Texas là đặc biệt nhất. Ông Ken Paxton thua thì chuyện đó người ta đều đoán trước được, bởi vì cái tham nhũng, cái thối nát, đạo đức của ông ta không có. Còn ông thống đốc mãn nhiệm Greg Abbott thì không ai có thể tưởng tượng được. Ngay cả chính tôi là người theo dõi, tôi cũng phải nói : ồ Ken Paxton chắc thua, nhưng mà không thể nào mà Greg Abbott thống đốc lại bị thua. Vậy mà thua ! Thì chính là do người Mỹ gốc Mễ !’’  

Trump độc đoán, ứng cử viên đầy bê bối : Nội bộ Cộng Hòa chia rẽ

Chị Nguyễn Xuân Phương, làm việc trong ngành tài chính, ở Colorado, người vừa rời khỏi Texas sau một phần tư thế kỉ sống tại bang này, nhấn mạnh đến những mâu thuẫn gay gắt trong nội bộ phe Cộng Hòa, đặc biệt thông qua ví dụ về việc tổng thống Trump áp đặt ứng cử viên đầy bê bối, bị dân chúng phản đối mạnh:  

‘‘Một điểm khiến một số đảng viên Cộng Hòa ở tại Texas cũng rất là bất mãn với ông Trump khi mà ông ta đã chọn ông Ken Paxton trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa. Người mà ông Paxton đánh bại trong cái cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa là ông John Cornyn, một gương mặt rất lâu đời của Cộng Hòa ở Texas. Ông ấy là đảng viên Cộng Hòa theo truyền thống, cái cách mà người Mỹ họ gọi ở đây, đó là cái đảng Cộng Hòa của thời cựu tổng thống Bush, của thượng nghị sĩ John McCain. Và ông Trump tạo ra cái sự chia rẽ trong đảng Cộng Hòa khi chọn ông Paxton, một người mà phải nói là mang rất nhiều tai tiếng và từng đã bị Hạ Viện của bang Texas luận tội. Nhưng mà lên tới Thượng Viện thì lại được tha bổng, mặc dù cái luận tội của Hạ Viện đã trưng ra những bằng chứng rất là rõ ràng. Đó là một trong những cái điều mà phải nói là khiến cho đảng viên Cộng Hòa ở Texas họ rất là bất mãn. Tôi nghĩ đó là một yếu tố nữa khiến cho kết quả bầu cử tại Texas có một cái thay đổi rất mạnh, đem tới một chiến thắng lớn cho đảng Dân chủ.’’

Tranh cử tổng thống 2028: Nghiên cứu kỹ kết quả ở các bang thành trì ‘‘phe đỏ’’, vừa có đột phá

Trước thắng lợi áp đảo của phe Dân Chủ tại nhiều bang thành trì của Cộng Hòa, một chiến lược gia của đảng Cộng Hòa, bà Kristine Davison, đã kêu gọi đảng này không nên hoảng loạn, mà bình tĩnh xem xét kỹ lưỡng các kết quả, thấu hiểu những gì đã diễn ra, để vạch lộ trình cho chặng đường tới. David Polyansky, một chiến lược gia của đảng Cộng hòa tại Texas, cảnh báo:  ‘‘Mặc dù đảng Dân Chủ chưa từng thắng tại Texas trong một cuộc đua tổng thống kể từ thời Jimmy Carter (thập niên 70), nhưng kết quả lịch sử tối qua có thể thúc đẩy họ nỗ lực thực sự để giành lấy 40 phiếu đại cử tri của bang này’’ trong cuộc bầu cử tổng thống 2028. Texas và California vốn là hai bang có quyền cử nhiều đại cử tri nhất cho bầu cử tổng thống. Nếu mất Texas, phe Cộng Hòa ắt chuộc lấy thảm bại trong bầu cử tổng thống lần tới. 

Thất bại nặng nề của đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vừa qua tại nhiều bang căn cứ địa có nhiều nguyên do. Đông đảo giới quan sát nhấn mạnh đến thất bại rõ ràng trong các chính sách của tổng thống Mỹ, khiến giá xăng đầu leo thang, lạm phát gia tăng, sa lầy trong chiến tranh hay chính sách hung bạo về di dân, gây nên các phản ứng phẫn nộ, đặc biệt trong bộ phận người gốc châu Mỹ Latinh. Chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng Hòa với việc Trump áp đặt các ứng cử viên mất lòng dân, sự phụ thuộc nặng nề của đảng Cộng Hòa với tổng thống Trump, đảng Cộng Hòa trở thành đảng của Trump, cũng là một nguyên nhân rất quan trọng.

Một số nhà quan sát cũng nói đến các vận động tranh cử sáng tạo của đảng Dân Chủ ở cấp cơ sở, với các ứng cử viên như giảng viên thần học James Talarico, 37 tuổi, ở Texas, tạo được cầu nối giữa đảng Dân Chủ với giới cử tri Thiên Chúa giáo và khối cử tri ôn hòa, những người đang thất vọng trước xu hướng cực đoan hóa của đảng Cộng Hòa, dưới sự lãnh đạo độc đoán của tổng thống Trump.

Ông John Anzalone, nguyên trưởng nhóm thăm dò và cố vấn cấp cao cho Joe Biden trong chiến dịch tranh cử năm 2020, chuyên gia thăm dò cho các chiến dịch tranh cử của Obama năm 2008 và 2012, được AP trích dẫn, cho biết đảng Dân Chủ bắt đầu phân tích kết quả tại các bang như Ohio, Iowa và Texas, để chuẩn bị cho kế hoạch tranh cử tổng thống 2028.


 

DEB HAALAND TRỞ THÀNH NGƯỜI PHỤ NỮ BẢN ĐỊA MỸ ĐẦU TIÊN ĐẮC CỬ THỐNG ĐỐC TẠI MỸ

BBC News Tiếng Việt 

 DEB HAALAND TRỞ THÀNH NGƯỜI PHỤ NỮ BẢN ĐỊA MỸ ĐẦU TIÊN ĐẮC CỬ THỐNG ĐỐC TẠI MỸ

Bà Deb Haaland (thuộc cộng đồng người bản địa Laguna Pueblo) đã trở thành phụ nữ người Mỹ bản địa đầu tiên được bầu làm thống đốc một bang tại Mỹ.

Bà Haaland, thành viên Đảng Dân chủ, đã đánh bại ứng viên Đảng Cộng hòa Greg Hull, cựu Thị trưởng thành phố Rio Rancho, để trở thành thống đốc bang New Mexico.

Là người thuộc thế hệ thứ 35 sinh sống tại New Mexico, bà Haaland sẽ tuyên thệ nhậm chức thống đốc thứ 33 của bang vào ngày 1/1/2027, kế nhiệm Thống đốc Michelle Lujan Grisham, người không thể tiếp tục tranh cử do đã hết nhiệm kỳ theo quy định.

Trước đó, vào năm 2015, bà Haaland trở thành phụ nữ người Mỹ bản địa đầu tiên lãnh đạo một đảng chính trị cấp bang khi được bầu làm chủ tịch Đảng Dân chủ bang New Mexico.

Tháng 11/2018, bà cùng dân biểu Sharice Davids (Đảng Dân chủ, bang Kansas) trở thành hai phụ nữ người Mỹ bản địa đầu tiên được bầu vào Quốc hội Mỹ.

Năm 2019, bà Haaland trở thành người phụ nữ đầu tiên chủ trì một phiên họp của Hạ viện Mỹ trong cuộc tranh luận về quyền bầu cử.

Một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong sự nghiệp của bà diễn ra vào năm 2021, khi Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm bà làm Bộ trưởng Nội vụ Mỹ. Qua đó, bà trở thành người Mỹ bản địa đầu tiên giữ chức vụ bộ trưởng trong Nội các liên bang.

#BBCNewsTiengViet #My #nguoiMybandia #DebHaaland


 

LINH MỤC ĐẦU TIÊN CỦA BHUTAN

Con Tin Chúa Ơi

 LINH MỤC ĐẦU TIÊN CỦA BHUTAN

Một cuộc gặp gỡ tình cờ trên máy bay với Thánh Têrêsa Calcutta đã trở thành bước ngoặt trong cuộc đời của một người từng theo Phật giáo, giúp ông quyết định dâng hiến cuộc đời cho Thiên Chúa và trở thành linh mục Công giáo đầu tiên người Bhutan.

Đó là câu chuyện của linh mục Kinley Tshering, thuộc Dòng Tên, sinh ra trong một gia đình Phật tử sùng đạo tại Bhutan, quốc gia có Phật giáo chiếm ưu thế, nằm giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Ngay từ nhỏ, ngài đã được gia đình đưa đến chùa và làm lễ xuất gia theo truyền thống Phật giáo. Tuy nhiên, khi theo học tại một trường Công giáo ở Darjeeling, Ấn Độ, ngài dần khám phá đức tin Kitô giáo và lãnh nhận Bí tích Rửa tội vào năm 1974.

Dù đã trở thành người Công giáo, Kinley Tshering vẫn phân vân trước ơn gọi linh mục vì công việc, tương lai và những kỳ vọng của gia đình. Ngài nhiều lần cầu xin Thiên Chúa ban cho mình một dấu chỉ để có thể đưa ra quyết định.

Điều đặc biệt đã xảy ra trên một chuyến bay đến Calcutta (Ấn Độ), khi ngài bất ngờ được ngồi cạnh Mẹ Têrêsa.

Trong cuộc trò chuyện, sau khi nghe ngài chia sẻ về những trăn trở trong lòng, Mẹ Têrêsa đã nắm tay và khích lệ: “Con có ơn gọi, hãy quảng đại với Thiên Chúa, và Người sẽ quảng đại với con.”

Những lời ấy khiến Kinley Tshering xúc động đến rơi nước mắt. Ngài tin rằng đây chính là dấu chỉ mình đã cầu xin Thiên Chúa bấy lâu.

Năm 1986, ngài quyết định gia nhập Dòng Tên và đến năm 1995 được truyền chức linh mục, trở thành linh mục Công giáo đầu tiên người Bhutan.

Sau khi chịu chức, cha trở lại Calcutta để gặp và cảm ơn Mẹ Têrêsa. Trong cuộc hội ngộ đầy xúc động ấy, Mẹ cho biết đã cầu nguyện cho cha suốt mười năm qua.

Từ một người được nuôi dưỡng trong truyền thống Phật giáo đến vị linh mục Công giáo đầu tiên của Bhutan, hành trình của cha Kinley Tshering là một chứng tá đặc biệt về ơn gọi và sự quan phòng của Thiên Chúa.

Đôi khi, chỉ một cuộc gặp gỡ và một lời khích lệ cũng có thể làm thay đổi cả cuộc đời một con người.


 

TỔ QUỐC LÀ GÌ….?

Xuyên Sơn

TỔ QUỐC LÀ GÌ….?

Năm 2006…, Ông có đến nhà Từ đường của Gia đình tôi để dự đám giỗ Ông Nội…!

Trong lúc uống trà dư chờ tửu hậu…,  ông bắt chân bó gối trên ghế,

chân kia thả xuống đất…, đặc sệt của người bình dân Tây Nam bộ, kéo xệ cặp kính lão xuống, nhìn kỹ xung quanh nhà, nhìn lên mái ngói… rồi nhìn ra cửa….

– “Chú (Ông Nội tôi), học trường Tây, học nghề trường Bá nghệ ở Sài Gòn (L’école des Mécanicihens Asiatiques).

Vậy mà xây nhà kiểu Nam Bộ rặc ròi vậy…! Mái ngói âm dương, cửa ba gian, bàn thờ Gia tiên ở chính giữa có hai câu đối hay…!

“Những tưởng cùng nhau tròn Tứ Đức.

Ai ngờ theo trẻ vẹn Tam Tòng.”

Rồi ông gật gù như đang ngẫm điều gì đó…

– “Chú không xây nhà theo kiểu lầu vì con cháu đi lại, ăn ở trên đó sẽ

“húy thượng”, như đi lại trên đầu Ông Bà…!

Như vậy là tốt lắm, là biết ơn Tổ tiên, con cháu biết tôn trọng Cội nguồn…!”

Tôi nhìn ông và hỏi thêm nhà văn Sơn Nam:

– Vậy theo Chú, thì Tổ quốc là gì…?

Ông hớp tách nước trà rồi khà một cái, như đã lắm…

– Tổ quốc như là một mái nhà yên ấm, nơi nó chứa đựng rất nhiều điều thiêng liêng mà mỗi người hướng đến, nó trừu tượng, không ai nhìn thấy nhưng ai cũng cảm được và muốn được…!

Ai cũng muốn được chánh quyền che chở…!

Tôi châm thêm nước sôi vào bình, mời ông thêm điếu thuốc thơm, bật lửa cho ông, nhìn thấy hai đầu ngón tay đã vàng vì khói ám…, ông hớp tách trà nóng, ông thong thả nói tiếp…

– Theo tôi, Tổ quốc là một nơi mà:

Người ta có thể kiếm sống được bằng một công việc lương thiện, không bị ai làm khó dễ, có vài người bạn chơi được, không bị đâm hơi, không bị nói xóc hông…, được uống cà phê vỉa hè, được ngắm cảnh, được viết lách kiếm tiền,

được nghe và thấy những điều buồn vui trong thiên hạ…!

* Xem ra, cái khái niệm về Tổ quốc rất bình dị và đơn giản như vậy mà nó vẫn là khát vọng của hàng triệu… triệu con người….!

Tôi nhìn ông…, một con người ăn nói bộc trực, bình dân và luôn có những

từ ngữ, khẩu khí, tính cách khẳng khái, “rặc ròi” của người dân Tây Nam Bộ…

Ngẫm những điều ông nói rất hay và rất đúng…!

ĐINH TRỰC 


 

TIN VUI: CHƯƠNG TRÌNH TRI ÂN TPB VNCH TIẾP TỤC tại DCCT SÀI GÒN SAU HAI NĂM BỊ CẤM

Ngày TPB-VNCH lần thứ 20 tại Dòng Chúa Cứu Thế, Kỳ Đồng, Sài Gòn:

Sáng nay, Thứ Bảy (24/10/2026), quý ông Thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa (TPB-VNCH) đến từ 24 Quận, Huyện (cũ) Sài Gòn đã về Giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, 38 Kỳ Đồng, Quận 3, để nhận sự trợ giúp của quý vị ân nhân trong và ngoài nước.
Tổng số TPB-VNCH quy tụ cho lần thứ XX là 311 người. Chương trình đã trao quà, tiền xe đi lại, khám chữa bệnh, phát thuốc, hỗ trợ viện phí, “bữa ăn yêu thương” cho các ông TPB-VNCH.
 
Trong đó, số tiền giúp cho TPB-VNCH gồm:
– Số tiền còn lại từ đợt trước (đợt XIX ngày 28/03/2026): 2.131.750.479 VND
– Số tiền quý ân nhân trong và ngoài nước ủng hộ từ ngày 29/03/2026 đến ngày 24/10/2026 :
502.339.260 VND
Tổng số tiền có là: 2.634.089.739 VND
Cụ thể, chương trình đã dành phí cho đợt XX là: 541.900.000 VND
Còn lại: 2.092.189.739 VND
 
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn quý ân nhân trong và ngoài nước luôn đồng hành trợ giúp để chương trình trợ giúp TPB-VNCH được hoàn thành trong tình bác ái chia sẻ Kitô giáo.
Xin Thiên Chúa chúc lành cho quý vị, nhất là ban bình an, tình yêu thương cho các ông TPB-VNCH!
(Truyền Thông Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Sài Gòn)

Ca sĩ Thế Sơn giúp vui cho các Bác Thương Phế Binh QLVNCH vào dịp Xuân 2024

Các kỳ họp mặt trước đây

Chương trình có tên phổ biến là“Tri Ân Thương Phế Binh VNCH” và khẩu hiệu/chủ đề“Bên Nhau Đi Suốt Cuộc Đời”. Một số nguồn khác gọi là“Bên nhau đi nốt cuộc đời” 

Hoạt động của Dòng Chúa Cứu Thế bắt đầu khoảng 2012. Đến giai đoạn 2017-2018, chương trình cho biết đã hoạt động sáu năm và có gần 6.000 TPB ghi danh.

Đã có nhiều linh mục Dòng Chúa Cứu Thế tham gia trong những giai đoạn khác nhau,  Cha Lê Ngọc Thanh, Cha Đinh Hữu Thoại, Nguyễn Ngọc Nam Phong, Cha Lê Xuân Lộc và về sau là Cha Trương Hoàng Vũ, Ngài phụ trách chương trình từ 2019 đến 2024.

Tháng 4/2024, linh muc Trương Hoàng Vũ thông báo tạm ngưng công việc, ngừng nhận hồ sơ mới và đề nghị các nhà hảo tâm không tiếp tục gửi tiền về chương trình. Thông báo chính thức nói nguyên nhân còn liên quan đến thiếu nhân sự, thiếu địa điểm và áp lực từ cơ quan an ninh đối với linh mục và thiện nguyện viên.