MỤC ĐÍCH SỐNG CỦA CON NGƯỜI LÀ GÌ? TIỀN BẠC HAY HẠNH PHÚC?
Khi một đứa trẻ vừa chào đời, người lớn thường bắt đầu vẽ ra cho nó những hình mẫu để noi theo.
Có người chỉ vào những tỷ phú giàu nhất thế giới và nói: “Hãy cố gắng như vậy.”
Có người chỉ vào những chính trị gia quyền lực nhất hành tinh và nói: “Đó mới là thành công.”
Trong thế giới hôm nay, ít ai có thể phủ nhận sức hấp dẫn của những con người như Elon Musk hay Donald Trump. Một người sở hữu khối tài sản lớn đến mức vượt quá GDP của hàng chục quốc gia. Một người từng nắm giữ chiếc ghế quyền lực nhất thế giới.
Nhìn từ bên ngoài, họ dường như đã đạt đến đỉnh cao mà nhân loại hằng mơ ước.
Tiền bạc.
Danh vọng.
Quyền lực.
Ảnh hưởng.
Nhưng có một câu hỏi kỳ lạ mà con người ít khi dám hỏi:
Liệu họ có hạnh phúc không?
Nhiều năm trước, khi được hỏi về hạnh phúc, Elon Musk từng trả lời một cách đầy chua chát rằng ông không nghĩ mình là một người hạnh phúc.
Cuộc sống của ông là chuỗi ngày làm việc gần như không ngừng nghỉ, những áp lực khổng lồ, những cuộc chiến pháp lý, những cuộc tranh cãi bất tận và những tham vọng chưa bao giờ kết thúc.
Có lẽ điều tương tự cũng có thể nói về rất nhiều người ở đỉnh cao quyền lực.
Bởi quyền lực giống như nước biển.
Càng uống càng khát.
Không ai leo lên đỉnh Everest chỉ để ngắm cảnh rồi dừng lại.
Khi đã chinh phục được một ngọn núi, con người lại bắt đầu tìm kiếm ngọn núi khác cao hơn.
Tham vọng của con người dường như là vô hạn.
Trong khi đời người lại hữu hạn.
Đó chính là bi kịch lớn nhất của kiếp nhân sinh.
Những người ngưỡng mộ Elon Musk hay Donald Trump thường nói rằng hai người đàn ông này không sống vì tiền bạc hay quyền lực.
Họ muốn thay đổi thế giới.
Có thể điều đó đúng.
Nhưng ngay cả khi đúng thì câu hỏi vẫn còn nguyên giá trị:
Nhân loại có hạnh phúc hơn vì những cuộc chinh phục không ngừng nghỉ đó hay không?
Không ai phủ nhận những đóng góp của khoa học, công nghệ hay những biến đổi chính trị đối với đời sống con người.
Nhưng đồng thời, nhân loại cũng chứng kiến một nghịch lý kỳ lạ.
Trong khi hàng triệu người theo dõi từng bước đi của các tỷ phú và chính trị gia quyền lực nhất thế giới, thì hàng triệu người khác lại xúc động trước hình ảnh một nhà sư chân đất, mang theo một chiếc bình bát và gần như không sở hữu gì ngoài tấm y trên người.
Điều đó cho thấy trong sâu thẳm tâm hồn con người tồn tại hai khát vọng đối lập.
Một khát vọng muốn sở hữu tất cả.
Một khát vọng muốn buông bỏ tất cả.
Nhà sư Minh Tuệ không có tài sản.
Không có quyền lực.
Không có tập đoàn.
Không có đội quân truyền thông.
Nhưng ông lại khiến hàng triệu người dõi theo.
Tại sao?
Bởi trong hình ảnh ấy, nhiều người nhìn thấy điều mà họ đã đánh mất từ lâu:
Sự bình an.
Con người dành cả đời để tích lũy.
Nhưng càng tích lũy, họ càng lo sợ mất đi.
Có nhà thì sợ mất nhà.
Có tiền thì sợ mất tiền.
Có quyền lực thì sợ mất quyền lực.
Có danh tiếng thì sợ mất danh tiếng.
Cuối cùng, thứ họ sở hữu lại trở thành thứ sở hữu ngược lại họ.
Trong khi đó, một người không có gì để mất lại có thể bước đi với hành lý nhẹ tênh.
Đó là lý do tại sao khi đối diện với bệnh tật, thiên tai hay cái chết, con người thường thay đổi cách nhìn về cuộc sống.
Một người vừa thoát khỏi tai nạn không còn nghĩ nhiều đến chiếc xe mới.
Một người vừa nhận chẩn đoán ung thư không còn quá bận tâm đến những cuộc tranh cãi nhỏ nhặt.
Một người đứng trước cái chết hiếm khi tiếc nuối vì mình chưa kiếm đủ tiền.
Điều họ tiếc nuối thường là:
Chưa yêu thương đủ.
Chưa sống đủ.
Chưa tha thứ đủ.
Chưa tận hưởng đủ những điều giản dị của cuộc đời.
Bởi chỉ khi đứng trước sự vô thường, con người mới nhận ra điều gì thật sự có giá trị.
Vậy mục đích sống của con người là gì?
Tiền bạc hay hạnh phúc?
Có lẽ câu trả lời không nằm ở một trong hai.
Tiền bạc không phải là điều xấu.
Nghèo đói chưa bao giờ là lý tưởng.
Tiền giúp con người chữa bệnh, nuôi con, học hành và sống một cuộc đời có phẩm giá.
Nhưng tiền chỉ là phương tiện.
Nó không phải đích đến cuối cùng.
Quyền lực cũng vậy.
Quyền lực có thể giúp thay đổi xã hội.
Nhưng quyền lực không tự động mang lại bình an cho tâm hồn.
Có lẽ mục đích sâu xa nhất của đời người không phải là sở hữu nhiều nhất, mà là sống trọn vẹn nhất.
Không phải là có nhiều hơn người khác.
Mà là hiểu mình là ai.
Mình cần gì.
Và điều gì thực sự khiến mình hạnh phúc.
Đến cuối cuộc đời, rất ít người được nhớ đến vì họ có bao nhiêu tiền trong tài khoản.
Nhưng rất nhiều người được nhớ đến vì họ đã sống như thế nào.
Bởi sau tất cả, thứ còn lại không phải là tài sản, quyền lực hay danh vọng.
Mà là dấu vết mà chúng ta để lại trong trái tim của những người khác.
Và có lẽ đó mới là ý nghĩa thật sự của kiếp nhân sinh hữu hạn này.
Đây là một trong những nghịch lý đẹp nhưng cũng đau đớn nhất của con người: chúng ta biết mình sẽ chết, nhưng vẫn sống như thể mình sẽ tồn tại mãi mãi; chúng ta biết mọi thứ đều vô thường, nhưng vẫn dành cả đời để nắm giữ những thứ không thể giữ được.
Có lẽ vì thế mà giữa những tỷ phú, những nguyên thủ quốc gia và những nhà chinh phục thế giới, hình ảnh một người bước đi với đôi chân trần và không sở hữu gì vẫn có sức lay động hàng triệu con người.