April 20, 2026
Thiện Lê/Người Việt
SAN FRANCISCO, California (NV) – Chiến tranh giữa Hoa Kỳ và Iran đang gây ra nhiều hậu quả về kinh tế, ảnh hưởng đến người tiêu dùng khắp thế giới. Những ảnh hưởng kinh tế đó là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Tư.
Phong tỏa eo biển Hormuz gây ra nhiều hậu quả kinh tế. (Hình minh họa: Ander Gillenea/AFP via Getty Images)
Chiến tranh làm giá dầu tăng vọt và gây ra nhiều trở ngại cho các thị trường toàn cầu, cũng như vận chuyển, nhất là dầu, và nhiều mặt hàng cần phải đi qua eo biển Hormuz. Điều đó làm người tiêu dùng gặp nhiều khó khăn với giá xăng tăng cao, cũng như tốn kém hơn cho việc đi lại, cho thực phẩm, và nhiều thứ thường ngày khác, tạo ra nhiều áp lực cho cuộc sống.
Các diễn giả thảo luận về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt phong tỏa của Hoa Kỳ. Họ còn nói về lạm phát do chiến tranh gây ra và những bất an về kinh tế cho người tiêu dùng Mỹ cũng như khắp thế giới.
Diễn giả đầu tiên là Tiến Sĩ William Beeman, giáo sư nhân chủng học của đại học University of Minnesota và là chuyên gia về Trung Đông. Ông cho rằng Hoa Kỳ “không thể thắng,” và cuộc chiến đang gây ra khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Đầu tiên, ông nói những lời nói về chiến thắng của Tổng Thống Donald Trump là sai lầm vì Hoa Kỳ đánh giá thấp sự chống cự của Iran vì Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) đang là thế lực đứng đầu Iran, dựa vào tư tưởng hy sinh vì tôn giáo, nên một thế lực ở nước ngoài không thể đánh bại được.
Nếu loại bỏ được một lãnh đạo, IRGC sẽ nhanh chóng thay thế người đó bằng một lãnh đạo khác vì họ là một xã hội phân cấp cho những người có tham vọng.
Giá xăng tăng vọt vì giá dầu tăng. (Hình: Mario Tama/Getty Images)
Về lạm phát và ảnh hưởng kinh tế toàn cầu, ông cho hay phong tỏa eo biển Hormuz cản trở nhiều đường vận chuyển quan trọng, làm giá dầu tăng vọt. Từ giá dầu tăng, nhiều thứ khác cũng tăng giá như xăng, di chuyển, và thực phẩm. Lạm phát còn tạo ra nhiều áp lực cho rất nhiều gia đình và doanh nghiệp.
Cuối cùng, Tiến Sĩ Beeman cho rằng cách chấm dứt xung đột là Hoa Kỳ rút lui vì đang phải đối mặt với sự chống cự không ngừng nghỉ và khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Diễn giả thứ hai là Tiến Sĩ Ryan Nunn, giám đốc nghiên cứu của Phòng Thí Nghiệm Ngân Sách thuộc đại học Yale University và là cựu luật sư của Ủy Ban Thương Mại Liên Bang (FTC), đào sâu hơn vào lạm phát từ chiến tranh.
Đầu tiên, ông nói về những yếu tố gây ra lạm phát như tăng giá dầu không chỉ làm tăng giá xăng, mà còn gây ra một phản ứng dây chuyền, làm tăng giá xăng hay tăng giá nhiên liệu cho vận chuyển, tăng giá năng lượng cho sản xuất và tăng giá thực phẩm. Điều đó làm tăng giá mọi thứ cho người tiêu dùng khắp thế giới.
Điểm thứ hai là những ảnh hưởng đến hệ thống vận chuyển toàn cầu, nhất là về những thứ cần đi qua eo biển Hormuz. Sự phong tỏa và các hoạt động quân sự ở đó gây ra nhiều trở ngại, ảnh hưởng đến kinh tế bán lẻ và làm tăng giá mọi thứ. Giá cả liên tục tăng tạo ra nhiều áp lực cho gia đình và doanh nghiệp, còn có thể thay đổi suy nghĩ của người tiêu dùng và tạo ra sự bất ổn về tài chánh.
Diễn giả cuối cùng là Tiến Sĩ Anil Deolalikar, trưởng khoa chính sách công cộng của đại học UC Riverside, nói về những hậu quả kinh tế toàn cầu của chiến tranh Hoa Kỳ-Iran.
Lạm phát từ chiến tranh cũng làm giá thực phẩm tăng. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Ông cho rằng cuộc chiến không phải là một hoạt động quân sự mà là một chấn động kinh tế ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu, nhất là năng lượng và vận chuyển. Mọi giá cả tăng là do lạm phát từ chiến tranh gây tra, và ông giải thích giá năng lượng tăng trở thành “thuế” cho mọi thứ khác, từ sản xuất nhiều sản phẩm đến vận chuyển thực phẩm.
Những ảnh hưởng kinh tế đó sẽ gây nhiều khó khăn cho những người dân có thu nhập thấp ở khắp thế giới vì chi phí cho thực phẩm và năng lượng là một phần lớn trong thu nhập của họ. Vì vậy, ông cho hay Hoa Kỳ cần phải tìm cách giảm căng thẳng vì đó là cách duy nhất để phục hồi kinh tế và ổn định giá cả lại, cũng như phải mở lại những đường vận chuyển quan trọng như eo biển Hormuz. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: le.thien@nguoi-viet.com