Lẻ Bóng-TRUYỆN NGẮN – BÙI BÍCH HÀ…

TRUYỆN NGẮN – BÙI BÍCH HÀ…..

Lẻ Bóng

Ông là một trong những bác sĩ Việt Nam di tản kịp trong biến cố 30 Tháng Tư, 1975. Tới Mỹ, ông đi học lại, hành nghề rất sớm và thành công tại quận Cam ít nhất trên ba thập niên cho tới khi nghỉ hưu.

Tất nhiên như mọi người có cùng địa vị với ông, ông làm chủ một quỹ về hưu khá lớn, cho phép ông vẫn giữ nếp sống thoải mái như thời còn làm việc. Chỉ có điều, ông than thở: “Nhà cao cửa rộng phải bán đi vì lầu cao, đầu gối đau, không lên xuống cầu thang được, chưa kể nhà lớn quá mà một thân một mình, ở sao hết? Sức đâu mà dọn dẹp?

Nhìn cái hồ bơi đầy lá vàng chỉ thêm cám cảnh. Thảm cỏ sân trước, vườn sau cần người chăm sóc nhưng người làm vườn khi tới khi không, gọi khi được khi mất, chỉ tổ bực mình, nhức đầu.

Mời các con, cô cậu nào muốn lấy cái nhà, ông giao nhưng chúng nó, thứ nhất đã có nhà rồi, đẹp và sang gấp mấy lần cái nhà của ông ở Fountain Valley, mắc mớ gì phải nhận của ông để bị anh chị em nhòm ngó, tỵ nạnh, chưa kể nhận cái nhà rồi, sau này khi ông cần gì, nó sẽ là đối tượng thứ nhất được chiếu cố và giao phó trách nhiệm.

Ông đành bán nhà, dọn vào một căn mobile home ở giữa khu Little Saigon cho ông tiện đi lại hoặc hẹn hò bạn bè cũ mới. Nhà ba phòng, sửa sang tươm tất trông cũng khang trang, đẹp mắt, nhưng với ông hôm sớm vào ra một bóng, vẫn còn quá dư thừa. Mấy bụi hoa xung quanh nhà được cắt tỉa gọn ghẽ vì người phụ trách cây cảnh của chủ đất rất dễ gọi để nhờ vả.

Tuy nhiên, “vườn Thúy” của ông thiếu đôi mắt phượng nên không được sum suê và mỹ quan như bên hàng xóm. Ông nhớ cái vườn cây quý tự tay ông đi kén chọn mua giống, chăm bón và săm soi những ngày xưa thần tiên đã xa xôi rồi, ông tặc lưỡi, lắc đầu mấy cái, như người đi dưới cơn mưa muốn rũ sạch những giọt buồn trên khóe mắt.

Nhà đã vậy, xe đẹp cũng thường xuyên nằm ụ vì ông không còn đi đâu xa, ngay cả đi gần thì cũng phải về nhà trước khi tắt nắng vì mắt quáng. Gần đây, vẻ ngoài cái xe và ông chênh lệch nhau nhiều quá, một bên bóng lộn, khỏe mạnh, vạm vỡ, một bên hom hem, xập xùi, yếu ớt, khiến ông ngại ngùng mỗi khi ngồi vào ghế lái, chậm rãi lùi xe ra khỏi gara mà có người đang nhìn ông.

Thêm nữa, do thị lực yếu đi, ông không mấy tự tin vào khả năng ước lượng khoảng cách của cặp mắt mỗi khi cần vào một chỗ đậu xe hơi chật, sợ cọ quẹt, nên ông bắt đầu thấy cái xe Lexus 450 của ông không thích hợp với ông nữa.

Gần đây, ông nghe bạn bè kháo nhau xe Honda kiểu Civic đời 2020 rất đẹp, đầy đủ tiện nghi, thoáng nhìn sang trọng không kém kiểu xe đắt tiền, mua mới từ dealer ra chỉ trên dưới $20,000, xài xăng thường, đổ đầy bình chỉ $20 một lần, bảo hiểm cũng rẻ, bảo trì càng không tốn vì hợp đồng bảo trì miễn phí của dealer có lẽ dài hơn số năm tháng còn lại của ông, chưa kể xe nhỏ nhắn, vào ra parking dễ dàng. Ông đang tính bữa nào chờ có đợt xeo (sales), sẽ ra Honda World đổi một chiếc.

Lúc mới dọn vào khu mobile home trên đường Bolsa, thấy chợ Mỹ, chợ Việt đều gần, ông sung lắm, tự đi chợ và nấu nướng. Được ít ngày, một bữa ông đang ngồi xem ti vi, thoáng thấy có lửa cháy trên màn hình, ông hơi ngỡ ngàng, chưa biết là chuyện gì thì ông nghe mùi khét. Quay nhìn vào bếp, ông hết hồn thấy lửa đang phừng phừng. May phước đầu óc còn tỉnh táo, ông phóng ba bước tới cái lò và nhanh tay vặn cái nút tắt.

Sau lần đó, lớp thì cọ rửa soong nồi, lớp lau bếp bắt mệt, may là máy báo khói chưa hú chớ không cả xóm kinh động rồi, ông quyết định thôi không nấu nướng nữa mà ăn cơm phần hay cơm chợ cho khỏe. Ngày nào ưa ăn ngon thì đi kéo ghế. Tủ lạnh nhà ông lúc nào cũng có chả lụa, chả chiên; tủ pantry thì đầy oat meal, súp hộp và mì gói, không bao giờ sợ cơ lỡ.

Thức ăn giải quyết được rồi nhưng ông nói ăn một mình buồn quá, nhiều khi nghẹn ngào muốn buông đũa, buông chén. Ông than không có gì chán hơn là cứ lui cui cặm cụi gắp, nhai, nuốt một mình, xung quanh vắng lặng không tiếng người, không cả tiếng dép hay tiếng rót một ly nước. Có bữa ông bưng cái tô vừa cơm vừa thức ăn ra đứng bên cửa sổ bếp, ngó mông ra ngoài, thử coi có gì vui không nhưng cũng đâu có gì vui?

Cư xá của ông toàn người cao niên, vắng cả tiếng trẻ con nô đùa. Cụ Nguyễn Du chẳng đã từng hạ bút viết: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ!” ư? Trong trí tưởng ông, thấp thoáng hiện lên quang cảnh gia đình đông vui ngày nào, vợ ông tươi mát như một bông huệ tây, ngồi giữa đám cháu nội ngoại lau hau, đứa này níu tay ông, đứa kia níu tay bà, om xòm tiếng Anh tiếng Việt, grand ma, grand pa, bà ngại, ông ngại, hỏi một trăm câu hỏi mà ông chỉ trả lời qua loa rồi bán cái cho bà, bà không biết sao thì lại chỉ qua ông.

Riêng ông chốc chốc nhìn đồng hồ, chỉ mong sao đến giờ, bố mẹ chúng tới đón hết đám trẻ của từng nhà về để trả lại ông bà ngôi nhà yên tĩnh trong buổi chiều. Trong khi bà kiên nhẫn dọn dẹp đồ chơi và thức ăn thừa mứa do lũ trẻ bỏ lại, ông ngồi duỗi chân xem ti vi tin tức hay ca nhạc, chờ bữa ăn tối ngon lành, nóng sốt, thay đổi hàng ngày nhờ bàn tay của bà.

Bây giờ, ông đảo mắt nhìn một lượt căn nhà sạch sẽ, sàn gỗ không một cọng rác, một mẩu giấy vụn, bàn ghế ngay ngắn, đồ đạc đâu vào đấy, trật tự, lạnh lẽo như chưa từng xô động, như không có ai ở, ông thấm ngấm đến tận xương tủy cảm giác hiu quạnh lạ thường. Đàn cháu nội ngoại ngày nào ríu rít như chim, nay đã trưởng thành, vào/ra đại học hết. Thỉnh thoảng có đứa còn nhớ ông, điện thoại hỏi thăm, tới chở ông ra phố uống cà phê hay ăn chè, khiến ông vui cả ngày.

Bạn bè cũ biết ông thích hát, có người rủ ông đi karaoke buổi tối ở các câu lạc bộ khiêu vũ. Ông theo họ đi giải trí cho quên bớt thời giờ trống trải nhưng trở ngại của ông là ông thích hát song không thích nhảy đầm. Hát xong vòng đầu, ông phải chờ khá lâu mới đến vòng nhì và sẽ về khuya lắm, ông sẽ mất ngủ vì quá giấc rồi lại phải uống thuốc ngủ mà ông thì rất sợ bị nghiện. Vì vậy, ông không đi thường xuyên như lúc bắt đầu nữa, đành chấp nhận nhiều hôm một mình đối bóng với đêm trường.

Năm nay ông đã ngoài 80 nhưng 10 năm trước ông chỉ mới ngoài 70. Chẳng phải ông vì lễ giáo của tông môn và sợ miệng đời mai mỉa mà nhắm mắt bỏ qua cơ hội đi tìm kiếm một hạnh phúc cho quãng đời còn lại của ông ư?

Như gia chủ buổi họp mặt bằng hữu hôm nay cũng ngoài 70 khi hai ông bà gặp nhau trong tình cảnh góa bụa, hiểu ra họ cần nhau và quyết định tạo dựng một mái ấm chung với con cái hai bên đều đồng thuận chọn lựa của bố mẹ. Họ vui lòng trả giá để có những buổi sáng thức dậy cùng nhau đón mặt trời và nghe chim hót trong vườn, ngồi bên nhau uống tách cà phê thơm đầu ngày, ăn món điểm tâm tùy thích, nói năm ba câu chuyện trên trời dưới biển đem lại cho nhau những tràng cười sảng khoái.

Tại sao khước từ những ngụm mật ngọt ấy, cái hạnh phúc ấm êm cận kề ấy mà nghĩ rằng mình khôn ngoan? Thật ra, chỉ vì vẩn vơ lo sợ những điều mình không biết trước và biết chắc có xảy ra hay không? Mà nếu biết trước và biết chắc, liệu có tránh được không, ngay cả xoay chuyển chúng được không? Ở chặng đường cuối một đời người, không ai còn nhiều thời gian phí uổng nữa nhưng có lẽ phí uổng là cách giải quyết dễ nhất khi không có nhiều chọn lựa.

Trên cõi trần gian nhiều phiền trược này, chỉ nghe con người phàn nàn đời không một ngày hạnh phúc nhưng không nghe ai thở than đã một thời hạnh phúc cho dù sau đó, như bầu trời mưa nắng bất thường, vạn vật đổi thay và hạnh phúc cũng sang trang…

Riêng ông, hoàn cảnh có khắc nghiệt hơn vì bà đang ở nhà dưỡng lão. Hằng ngày vào thăm bà, nhìn vào đôi mắt trống vắng, lạnh băng của bà, cầm hai bàn tay bà ấm thân nhiệt, không ấm một dấu hiệu cảm xúc, ông nghẹn ngào nói thầm: “Em ơi, em đã trả lại mọi buồn vui cho đời, không còn bận tâm chi nữa, có biết là anh rất khổ không?” Ông hỏi rồi ông tự nghiệm ra câu trả lời, không ai có thể giúp ông một câu trả lời nào khác.

Mỗi ngày qua, hết chiều đến đêm, hết những công việc phải chu toàn cho mình trong cuộc sống như một bổn phận không thể chối từ, ông ngồi trên ghế bành, mở ti vi cho có tiếng người, không xem, không nghe. Mở nhạc để âm thanh cho ông sự êm dịu trong căn nhà lạ dù ông đã ở đây gần ba năm. Nó không cho ông một hồi ức nào nên không có gì gắn bó.

Ông thèm một tách trà thơm, một ly cà phê nóng nhưng ông ngồi yên vị tại chỗ vì biết những thú vui nhỏ ấy sẽ làm ông mất ngủ. Con đường của người già là con đường trong những bức tranh hay tấm hình vẽ hoặc chụp viễn cảnh, hun hút, thu hẹp dần trong mắt nhìn.

Ông chợt mỉm cười nhớ lại câu nói bâng quơ của người bạn đồng cảnh, thốt lên trong một cuộc họp mặt anh em: “Mai mốt chắc là phải đặt mua robot của Nhật.” Câu nói nhỏ, tan vào đám đông huyên náo. Ông ngồi gần, nên lọt tai. Không biết có ai cũng lọt tai câu nói như ông nhưng cũng như ông, đã cất riêng cho mình như lời tự thú về một mơ ước không tiện bày tỏ?

Đôi mắt ông nhìn mông lung ra xung quanh, chạm vào cái kệ sách chỉ còn lại ít sách quý ông mang theo tới đây, ngậm ngùi hình dung ra đời mình như cuốn sách, nay cũng đang khép lại trên án thư. Các nhân vật có vai trò đã xuất hiện, đã làm xong nhiệm vụ, đã bước ra, chỉ còn ông ở trang cuối cùng chờ cơn gió nhân duyên thổi tắt ngọn nến từ bi trong thời kinh Bát Nhã ông tụng hằng đêm, đóng lại giùm ông cuốn sách sẽ được xếp lên kệ rồi bỏ quên như chưa từng hiện diện.

May be an image of one or more people, people sitting and indoor

BỘ GIÁO DỤC KHÔNG PHẢI RÁCH MÀ LÀ NÁT, KHÔNG THỂ VÁ ĐƯỢC

BỘ GIÁO DỤC KHÔNG PHẢI RÁCH MÀ LÀ NÁT, KHÔNG THỂ VÁ ĐƯỢC

Đỗ Ngà

Có thể nói chiếc ghế Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục là chiếc ghế nóng nhất hiện nay. Bất cứ ai thay ông Phùng Xuân Nhạ để ngồi vào ghế này cũng có khả năng bị búa rìu dư luận chực chờ để bổ xả vào họ. Nền giáo dục XHCN nhìn đâu cũng nát. Và cái nát này nó được sinh ra từ thể chế chính trị.

Giáo viên không ra giáo viên, học sinh không ra học sinh nó có nguồn gốc từ định hướng XHCN trong giáo dục thay vì định hướng khai phóng và nhân bản. Mà khi nền giáo dục rời xa tính nhân bản như vậy thì bản thân con người phải sống sao cho có nhân bản là rất khó. Không phải người ta không nhận ra cái lệch lạc của môi trường giáo dục, tuy nhiên nếu nhận ra mà sửa chữa bản thân theo những giá trị nhân bản thì những con người đó lại trở thành lạc lõng và cuối cùng hoặc họ bị đào thải hoặc họ phải ngã theo số đông. Vì vậy ai đi ngược với nền giáo dục này thì bị nó nghiền nát không thương tiếc.

Vụ thầy giáo Đỗ Việt Khoa là một minh chứng cho sự lạc lõng bị khuất phục bởi cái khung đã định hình lâu ngày của nền giáo dục. Năm 2006, thầy Khoa tố cáo tiêu cực hiệu trưởng trường Trung học phổ thông Phú Xuyên A, Hà Tây. Nhờ lời kêu gọi nói không với tiêu cực của ông Bộ trưởng bộ giáo dục lúc đó – Nguyễn Thiện Nhân nên VTV và các tờ báo cũng đứng về phía thầy Khoa. Tuy nhiên cuối cùng thì thầy Khoa vẫn bị trù dập. Điều đó cho thấy, cái khung tiêu cực của nền giáo dục XHCN nó đã trở thành quả núi vững chắc nên dù cho có hô hào như thế nào thì cuối cùng phong trào chống tiêu cực cũng chỉ là hành động húc đầu vào đá mà thôi. Tất cả đều thất bại và nền giáo dục XHCN nó trở về với giá trị vốn có của nó. Nó mãi không thể trong sạch được nên cũng không thể bức phá được.

Nền giáo dục XHCN nó như vòng luẩn quẩn, những con người được giáo dục theo định hướng XHCN rồi sau đó họ được đào tạo thành giáo viên để dạy lại lớp sau. Cứ như vậy từ thầy đến trò cứ tự trói chân nhau, người trước buộc chân người sau dắt đi theo một lối mòn có hình tròn mà đảng đã vạch sẵn. Từng lớp từng lớp cứ đi mãi nhưng vẫn quanh quẩn vị trí cũ. Có thể ví nền giáo dục XHCN nó như con lừa nó cứ đi quanh cối xay vậy.

Lãnh đạo ngành giáo dục các cấp cũng được đảng nặn ra, nền giáo dục XHCN cũng được đảng nặn ra. Trong nền giáo dục ấy cả thầy và trò đều được nặn ra theo khuôn mẫu XHCN. Như vậy nền giáo dục này phải vá từ đâu? Không thể vá được nữa vì giờ đây nền giáo dục đã nát chứ phải rách. Có rách mới vá chứ nát thì làm sao vá?! Vì vậy ghế Bộ trưởng Bộ Giáo Dục là ghế rất nóng, bất cứ ai ngồi vào cũng không thể cải thiện được thực trạng như hiện nay. Và chính vì thế, bất kỳ ông nào ngồi vào ghế bộ trưởng bộ này thì cũng đều bị búa rìu dư luận tấn công mà không biết đỡ như thế nào, đó là điều chắc chắn. Nguyễn Thiện Nhân hô hào rồi cũng bất lực, đến Phạm Vũ Luận rồi đến Phùng Xuân Nhạ cũng chỉ biết chịu trận. Ông nào cũng chỉ ngồi một nhiệm kỳ rồi.. tróc gốc.

Thực ra bên trong bộ máy lãnh đạo bộ giáo dục nó là bộ máy nhà nước CS thu nhỏ mà thôi. Nếu trong bộ máy nhà nước có những cái chết bí ẩn như Nguyễn Bá Thanh, Trần Đại Quang thì bên trong bộ máy lãnh đạo của bộ Giáo Dục vẫn thế. Năm 2019 ông thứ trưởng Lê Hải An rơi lầu chết một cách bất minh và sau đó là ông Bùi Quang Tín một giảng viên trường Đại học Ngân hàng cũng rơi lầu mà chết. Bên trong bộ GDĐT nó cũng mang gene chung của bộ máy chính quyền, không khác được. Và có thể nói, những ông nào muốn lên bộ trưởng thì cũng vì quyền lực và quyền lợi là chính chứ khó mà vì nền giáo dục tiến bộ được. Với thể chế chính trị còn đó, mọi cải cách giáo dục đều tỏ ra bất lực.

Hiện nay ông Nhạ đã bị rớt khỏi ủy viên trung ương, xem như ông sẽ không làm bộ trưởng khóa 13 nữa. Nguồn cung chức bộ trưởng bộ trưởng bộ giáo dục là các thứ trưởng hoặc giám đốc đại học quốc gia Hà Nội, hoặc giám đốc đại học quốc gia TP. HCM. Hiện nay các thứ trưởng bộ giáo dục không ai trúng ủy viên trung ương. Chỉ có ông Vũ Hải Quân – Giám đốc Đại học Quốc gia TP. HCM và ông Nguyễn Kim Sơn – Chủ tịch Hội đồng, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội là trúng ủy viên trung ương. Sắp tới khả năng Nguyễn Kim Sơn vào chiếc ghế nóng này. Dù ông nào ngồi vào thì cũng sẽ chịu búa rìu dư luận trong sự bất lực mà thôi. Bộ Giáo Dục, nơi này không thể sửa được nữa.

-Đỗ Ngà-

May be an image of 2 people and suit

 Có ÔNG TRỜI, Niềm Tin Của Dân Việt 

 Có ÔNG TRỜI, Niềm Tin Của Dân Việt 

Nguyễn Hy Vọng

Bàn thờ ông trời ngoài sân trước

  1. Bạn trẻ thắc mắc:

Người ở từ đâu đến địa cầu?

Rồi khi mãn kiếp lại về đâu?

Mênh mông chỉ thấy bầu trời rộng!

Mù mịt như ngồi đáy giếng sâu!

Hỡi ơi sống để làm chi vậy?

Mà cứ đua nhau chuốc việc sầu?

Người già suy tư:

Ngồi mà ngẫm nghĩ thân tôi,

Đâu là ý nghĩa cuộc đời chóng qua?

Nơi đây ai dựng tôi ra?

Nơi đây tôi sống để mà làm chi?

Đời qua còn lại những gì?

Xuôi tay nhắm măt tôi thì đi đâu?

Hai bài thơ trên của một trẻ, một già, nhưng cùng một nỗi khắc khoải: Tôi từ đâu đến? Cuộc đời này có ý nghĩa gì? Tôi sẽ về đâu, khi vĩnh biệt cõi tạm trần gian? Mấy câu hỏi đó bộc lộ con người có linh hồn.

Súc vật không có linh hồn, chúng có nhu cầu ăn, uống, đòi hỏi của thân xác. Súc vật không có tôn giáo, không có khoa học, văn chương, hội họa, âm nhạc… Mỗi loài vật có bản năng khác nhau, do Trời ban cho chúng, và suốt đời chúng sống theo bản năng. Từ khi có loài vật trên mặt đất, cho đến tận thế, chúng không có sự tiến bộ: cá lớn vẫn nuốt cá bé; cọp, sư tử vẫn vồ nai, dê, bò..; ngựa vẫn kéo xe; trâu, bò kéo cầy; chim làm tổ bằng rơm, rạ; loài khỉ vẫn chỉ biết kêu en éc và hái trái trên cây để ăn v.v.. Loài vật là rôbô của Trời.

Loài người có linh hồn, có tình yêu, có giận hờn, có tôn giáo, có khoa học, âm nhạc, hội họa, văn chương… Loài người là sinh vật siêu đẳng, hơn rất xa loài vật và cỏ cây.

  1. Người Việt tin có Ông TRỜI

Khi Khổng, Lão, Phật giáo… chưa du nhập nước ta, người Việt đã tin có ÔNG TRỜI là Đấng Chí Cao bảo tồn vạn vật; ban ơn cho người lành, phạt kẻ gian ác. Người Việt còn gọi Ông Trời là Ông Thiên, Thượng Đế, Đức Chúa Trời, Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa, Đấng Sáng Tạo….

Nhiều gia đình có bàn thờ tổ tiên trong nhà để tưởng nhớ đến ông bà, cha mẹ đã khuất; và một bàn thờ ngoài sân để cầu khẩn với Trời. Các vua cũng bày tỏ sự tôn kính, biết ơn và cầu khẩn với Trời, như Lễ Tế Trời (Lễ Nam Giao) để tạ ơn Trời khi đất nước thịnh vượng, bình an. Tạ lỗi với Trời, xin mưa khi hạn hán. Ca dao, thơ văn, chuyện tích nói lên niềm tin này:

*Trời cao có mắt

*Trời sinh voi, Trời sinh cỏ

*Trời sinh, Trời dưỡng

*Trời đánh còn tránh miếng ăn.

*Cha mẹ sinh con, Trời sinh tính.

*Trời cho ai nấy hưởng; Trời gọi ai, nấy dạ

*Sống nhờ ơn Trời, chết về chầu Trời.

*Trời cho không ai thấy, Trời lấy không ai hay.

*Trời nào có phụ ai đâu; Hay làm thì giàu, có chí thì nên.

*Trời cho hơn lo làm. Chỉ có Trời cứu.

*Mong đèn Trời soi xét. Có Trời chứng giám.

*Không có Trời, ai ở với ai?

*Trời quả báo, ăn cháo gẫy răng,

Ăn cơm gẫy đũa, xỉa răng gẫy hàm.

*Phí của Trời, mười đời chẳng có,

Biết ơn Trời, mười đời chẳng khó.

*Chê của nào, Trời trao của ấy.

*Trời đánh còn tránh miếng ăn.

*Trời sinh con mắt là gương,

Người ghét ít ngó, người thương ngó hoài.

*Trời cao đất rộng, em vọng lời nguyền:

Đất trời còn đó, em nguyện giữ tròn thủy chung.

*Lưới Trời lồng lộng, thưa mà không lọt.

*Thiên bất dung gian. (Trời không dung thứ kẻ gian ác)

*Thiên sinh vạn vật, duy nhân tối linh (Trời sinh ra muôn loài, loài người là khôn hơn hết)

*Đại phú do Thiên, tiểu phú do cần (Giàu to do Trời cho, giàu nhỏ do cần kiệm)

*Mưu sự tại nhân, thành sự tại Thiên. (Người mưu kế, thành bại do Trời định đoạt)

*Thuận Thiên giã tồn, nghịch Thiên giã vong (Theo Trời thì sinh tồn, nghịch Trời thì diệt vong)

*Ở hiền thì lại gặp lành, những người nhân đức Trời dành phúc cho.

*Hoàng Thiên bất phụ hảo tâm nhân (Trời không phụ người có lòng tốt)

*Duyên ba sinh Trời đã dành sẵn (duyên vợ chồng do Trời sắp đặt)

*Trên rừng có cây bong kiểng,

Dưới biển có cá hóa long,

Con cá lòng tong ẩn bóng ăn rong,

Anh đi Lục tỉnh giáp vòng,

Tới đây, Trời khiến cho lòng thương em.

*Ơn Trời mưa nắng phải thì,

Nơi thì bừa cạn, nơi thì cầy sâu,

Công lênh chẳng quản dài lâu,

Ngày nay nước bạc, ngày sau cơm vàng.

*Lạy Trời mưa xuống,

Lấy nước tôi uống,

Lấy ruộng tôi cầy,

Lấy đầy bát cơm…

*Nhờ Trời mưa thuận gió hòa,

Nào cầy, nào cấy trẻ già đua nhau;

Lạy Trời mưa thuận gió đều,

Cho đồng lúa tốt, cho chìu lòng em.

*Làm trai quyết chí tu thân,

Công danh chớ vội, nợ nần chớ lo.

Khi nên, Trời giúp công cho,

Làm trai năm liệu, bảy lo mới hào,

Trời sinh Trời chẳng phụ nào,

Phong vân gặp hội anh hào ra tay,

Trí khôn rắp để dạ này,

Có công mài sắt, có ngày nên kim.

*Con chim nó hót trên cành,

nếu Trời không có, có mình làm sao?

Con chim nó hót trên cao,

nếu Trời không có, làm sao có mình?

*Ngẫm hay muôn sự tại Trời,

Trời kia đã bắt làm người có thân,

bắt phong trần phải phong trần,

cho thanh cao mới được phần thanh cao…

*Duy nhất Thiên Chủ hữu Tam Vị,

Thánh Phụ, Thánh Tử, Thánh Thần Thị,

Tạo thành vạn vật, Tể càn khôn,

Toàn tri, toàn năng, toàn thiện mỹ.

*Dù ai nói ngược nói xuôi,

Ta đây vẫn giữ Đạo Trời khăng khăng,

Dù ai chác lợi mua danh,

Miễn ta, ta được đạo lành thì thôi

*Lòng Trời lượng cả bao dung

Biêt rồi không lẽ mà không trở về

Xưa kia chỉ biết kêu ‘Trời’

Ngày nay lại biết rằng: ‘Trời là Cha’

Trần gian chưa phải là nhà

Thiên đàng vĩnh phúc mới là chính quê.

*Chữ rằng sinh ký tử quy

Nghiã là sống gửi thác về đời sau.

Biết Trời thưởng phạt sau này

Muốn sau được thưởng thì rầy phải lo

Gắng công, Trời giúp công cho

Đạo lành gây dựng cơ đồ mai sau.

*Mọi sự ở trên đời

Rồi mai rồi cũng hết

Việc lành dữ mà thôi

Sẽ theo ta khi chết.

*Thiên đàng địa ngục hai bên

Ai khôn thì nhờ, ai dại thì sa

Đêm ngày nhớ Chúa là Cha

Đọc kinh cầu nguyện kẻo sa linh hồn

Linh hồn phải giữ linh hồn

Đến khi lià xác được lên Thiên đàng…

An Tiêm là một người thông minh lanh lợi, được Vua Hùng Vương thương mến và gã con gái nuôi. An Tiêm khéo trang hoàng nhà cửa xinh đẹp. Các quan khen thì An Tiêm khiêm tốn nói là do ơn Trời ban. Các quan có lòng ganh tị, nên trình với Vua: “An Tiêm là kẻ vô ơn, được Vua ban cho nhiều của cải, bổng lộc mà không biết ơn, lúc nào cũng bảo là ơn Trời ban.”

Vua nghe được thì nổi giận và đày vợ chồng An Tiêm ra đảo hoang. Đến đảo, vợ An Tiêm nói với chồng: “Thức ăn Vua cho chỉ đủ trong vài tháng, sau đó thì làm sao mà sống?”

An Tiêm đáp: “Trời sinh, Trời dưỡng”.

Một ngày nọ nghe tiếng chim kêu, An Tiêm chạy đến thì chúng bay đi và nhả lại những hạt đen. An Tiêm đem vùi xuống đất và tưới nước. Thời gian sau chúng mọc thành những dây bò lan xanh tốt và có những trái lớn. An Tiêm bổ ra, thấy trong ruột đỏ; ăn thì thấy ngon ngọt. An Tiêm nói với vợ: “Đây là của Trời cho”.

Từ đó, vợ chồng trồng nhiều để làm của ăn.

Một hôm có thuyền đánh cá vì gió lớn phải tấp vào đảo. An Tiêm cho người trên thuyền ăn những trái họ trồng. Vì thích trái cây của An Tiêm, nhiều người đã mang gạo, thịt, vật dụng… ra đổi. Vợ An Tiêm nói với chồng, “Trời nuôi chúng ta”.

Ít năm sau, Vua sai người ra hoang đảo để xem vợ chồng An Tiêm sống chết ra sao, thì được biết: vợ chồng An Tiêm sống sung túc. Vua cho là chuyện lạ, bèn cho hai vợ chồng trở về thuật lại những gì đã xảy ra. Nghe xong, Vua nói: “Trời đã nuôi chúng nó thật”.

Trong lúc khát nước, Vua ăn trái cây do vợ chồng An Tiêm mang từ đảo về thì thích lắm. Vua cho là trái cây qúy, nên truyền trồng ở nhiều nơi. Trái cây đó là qủa Dưa Hấu mà chúng ta được hưởng ngày nay, đặc biệt là món ăn không thể thiếu trong mấy ngày Tết.

Nguyễn Hy Vọng

May be an image of tree and outdoors

BUỒN…

BUỒN…

Tết chưa hết…

bỗng nghe lòng mình trống trải

Xuân còn đây…

sao hoa nở chóng tàn phai…

Tôi lặng ngắm…

cánh mai rừng đã vàng úa

Ôi quê hương…

người có một…tôi có hai…

Nắng chia đôi…

nắng sợi dài lèn sợi ngắn

Mây buồn xa…

mây nhắn nhủ mây phủ giăng

Thuyền viễn xứ…

hơn bốn mươi năm cũng đã

Đưa nhau về…

bên cội nguồn tím bằng lăng…

Đứng bên đường…

ngắm người qua người đi lại

Cũng con đường…

mà ngã rẽ cũng chia hai

Nghe nhức nhói…

thân lưu đày tình đơn độc

Bốn mươi năm…

nhớ quê cũ lắm bi hài…

Tôi cũng biết…

thân nhược tiểu buồn viễn xứ

Đau canh trường…

trằn trọc rách nát tâm tư

Nghe gió reo…

cõi lòng miên man thương nhớ

Đời buồn tênh…

theo mệnh nước…ai cũng như…

Liverpool.23-2-2021

Song Như.

TEXAS LẠI RỰC RỠ

TEXAS LẠI RỰC RỠ

Nguyễn Thị Thanh Dương

Một tin buồn khủng khiếp đến với cư dân Texas nói chung và vùng Dallas- Fort Worth nói riêng. Ngày thứ năm February 11 tai nạn xe cộ xảy ra trên highway I-35 Fort Worth, hàng trăm chiếc xe  chồng chất húc vào nhau, mấy người chết và hàng mấy chục người vào bệnh viện. Có lẽ dân Texas đã quen với nắng nóng mùa hè, lạnh khô vào mùa đông (mà mùa đông thì không dài) mấy khi Texas có tuyết rơi, tuyết đông đá, họ không kinh nghiệm hay quá ỷ y chút tuyết đóng băng trên đường nhằm nhò gì, nên các tay lái mới gây ra tai nạn.

Những ngày kế tiếp trời lạnh nhiều hơn và tuyết rơi nhiều hơn, suốt mấy ngày cuối tuần tôi không dám bước ra khỏi cửa, trong nhà mở heat nhiệt độ 75 mà vẫn thấy ớn lạnh vì ảnh hưởng gió và tuyết bên ngoài. Tôi than thở và…oán trách mùa đông Texas năm nay “cà chớn”.

Xem trên ti vi thấy hình ảnh những đường dây điện cao thế bị cháy nổ, đọc tin hàng triệu người bị mất điện mất nước mà thêm lo sợ. Tôi không thể tưởng tượng nổi nếu nhà mình thiếu điện thiếu nước sẽ ra sao? chắc là phải “di tản” đến nhà người thân hay cùng lắm ra hotel tạm trú vài ngày. Ban đêm những vòi nước nhà tôi được mở chảy rỉ rả để tránh ống nước bị đông đá, thế mà tôi vẫn gặp ác mộng thấy ống nước nhà mình vỡ tung. May mắn đường ống nước nhà tôi bình an nhưng dòng chảy yếu đi do ảnh hưởng những nơi khác bị đông đá và ông nước bị vỡ bể. Thế vẫn chưa yên, lại nghe tin từ thành phố thông báo có thể nước bị nhiễm trùng vì bể vỡ ống nước, trong khi chờ sửa chữa và kiểm tra lại mọi người nên dùng nước nấu chín cho an toàn.

Không đi chợ cuối tuần còn chịu được vì như hầu hết những gia đình Việt Nam nhà tôi cũng đầy gạo mắm, dầu ăn và gia vị căn bản hành tiêu tỏi ớt thì không bao giờ thiếu, giá mà chợ búa có đóng cửa vài tuần cũng…đủ xài.

Ông bưu điện không bỏ thư. Thời buổi này nhà ai thì không biết chứ nhà tôi chỉ nhận mấy tờ báo chợ hay mấy thư quảng cáo là nhiều nên không nỡ nhìn ông lặn lội tuyết sương chỉ để bỏ mấy thứ kia làm gì.

Ông đổ rác cũng nói “không” vì thời tiết gay go hôm thứ tư Feb.17. Rác nằm đợi thêm vài ngày nữa cũng không sao.  Ông rác hãy nghỉ ngơi ở nhà cho an toàn nhé.

Nhưng mấy cái hẹn vào ngày Feb. 17 và Feb.18 bác sĩ, bệnh viện cũng đồng loạt gởi tin nhắn, email đến mọi người để cancel, kể cả cái hẹn chích ngừa Covid lần 2 thì ai mà không bồn chồn lo lắng. Tôi lại càng thêm chán cái mùa đông này.

Trước kia tôi yêu tuyết lắm, thỉnh thoảng…trời ban cho Texas chút tuyết mùa đông tôi đã mừng húm ra chụp hình với tuyết. Nhưng năm nay tôi không dám ra ngoài không biết vì nhiệt độ quá lạnh hay vì cả năm nay lo tránh né Covid tôi đã quen ở trong nhà rồi?

Mở cửa thấy hàng xóm và xe cộ đậu trước mọi nhà đều im lìm trong tuyết trắng phủ kín chứng tỏ hàng xóm tôi cũng đang cố thủ trong nhà. May mà hai ngày cuối tuần, tôi ái ngại tự hỏi thứ hai hàng xóm tôi sẽ…ra sao? vì họ sẽ phải đi làm, không phải ai cũng tuổi về hưu như tôi mà có dư thì giờ ngồi than trời trách đất.

Tôi bỗng…ba phải, thương nhớ làm sao cái nắng nóng của mùa hè Texas, cao điểm lên đến trăm đô F. mà những lúc đó tôi đã… không tiếc lời than van trách móc cái nóng ấy, thậm chí còn “đe dọa” sẽ dọn đi tiểu bang khác khi một ngày hè nhà bị hư máy lạnh thợ chưa kịp đến sửa … Nhưng bây giờ thì ngược lại, tôi mong ước có ngay cái nóng cả trăm độ ấy để tuyết chóng tan đi, để cái lạnh mau biến mất.

Thứ sáu Feb. 19 nhiệt độ tăng lên được 35 độ, chẳng ấm áp gì nhưng một chút tin vui là thành phố thông báo sẽ đổ rác như lịch trình thông lệ, ngày mai thứ bảy những xe rác lại đi thu gom từng nhà.

Tôi thêm hào hứng muốn đi chợ vì nhà hết rau xanh, ngay cả củ cà rốt hàng ngày vẫn đây đó trong tủ lạnh nay cũng không còn. Một ngày không có rau bữa cơm trống vắng như một ngày… không có anh với những cô nàng đang yêu.

Đến chợ Mễ và chợ Mỹ  thiên hạ chắc cũng như tôi, mấy ngày giam cầm trong nhà có gì ăn nấy hôm nay thời tiết khá hơn một chút họ cũng cần đi chợ mua thêm thực phẩm hèn gì nhiều quày hàng bị vét sạch sẽ trống trơn. Đã thế  vài quày hàng close vì nhân viên chưa đến làm việc như quầy thịt, quầy sữa tươi và không có bánh mì nóng ra lò như thường ngày. Tôi mua nhiều trái cây cam, chuối và mấy hộp blueberry.

Đến chợ Việt Nam thì tình hình khá hơn, mọi thứ vẫn bình thường đầy đủ, vì bấy lâu nay ai cũng thói quen tích trữ nhiều lương thực thực phẩm trong nhà nên hôm nay cũng như tôi họ mua thêm mà thôi. Tôi tha hồ mua rau nào cải ngọt, cải cúc, sà lách, rau thơm, đậu cô ve, nấm tươi mấy thứ… chưa biết sẽ làm những món gì nhưng vắng rau tươi mấy ngày nhớ quá…vơ vét về nhà tình sau.

Cho đến ngày hôm nay February 20 tin chính thức từ thành phố thông báo nguồn nước đã bình thường, dòng nước chảy mạnh như trước và kết quả xét nghiệm nước không hề bị nhiễm trùng, an toàn cho người xử dụng. Tôi thật sự yên tâm và vui mừng.

Những nhà mất điện cũng dần dần có điện trở lại. Tôi thầm cảm phục và cám ơn những nhân viên điện nước, những nhân viên bưu điện, nhân viên đổ rác đã không ngại thời tiết khó khăn sửa chữa và làm việc để mọi thứ tiện nghi cho đời sống hàng ngày trở lại với cư dân thành phố.

Ngày mai Chủ Nhật Feb. 21 thời tiết 57 độ F và cả tuần lễ kế tiếp con số nhiệt độ đều bắt đầu bằng con số 6 đáng yêu. Người ta có thể nghĩ đến nướng BBQ ngoài trời, mùi khói mùi thịt lại bay thơm hấp dẫn.

Mùa Đông khắc nghiệt năm 2021 của nước Mỹ nói chung sẽ qua đi, nhiệt độ đang ấm dần lên, con vi khuẩn Covid sẽ bị hạn chế lây lan và nhất là dân chúng đang lần lượt được chích ngừa Covid thì sẽ không bao lâu nữa chúng ta sẽ vượt qua được cơn ác mộng này.

Mùa đông 2021 của tiểu bang Texas nói riêng với những chuyện buồn và mất mát không dễ quên đi nhưng người ta vẫn phải hướng về phía trước. Những nẻo đường xa lộ hôm qua tuyết băng lạnh lẽo lại vươn mình trong nắng gió cho những chuyến xe đi về muôn nơi.

Tháng Ba lấp ló đâu đây, cuối tháng ba hoa dại đủ màu sắc và nhất là loài hoa Bluebonnet biểu tượng của Texas sẽ nở khắp nẻo đường dọc theo xa lộ  chào đón mùa Xuân về.

Texas lại rực rỡ Hoa mùa Xuân và rực rỡ những ngày hè nóng bỏng.

Tôi dỗi hờn Texas những khi nắng nóng muốn chảy mỡ, những lúc bão lụt tan nhà nát cửa hay bão tuyết gây nhiều thiệt hại như năm nay nhưng tôi vẫn yêu Texas và chẳng bao giờ muốn rời xa.

Nguyễn Thị Thanh Dương.

(Feb. 20, 2021)

Nam mô TỐI CAO PHÁP VIỆN

Nam mô TỐI CAO PHÁP VIỆN

– Sáng ngày thứ Hai, Tối cao pháp viện Hoa Kỳ đã từ chối tiếp nhận những thách thức từ đảng Cộng Hòa với phán quyết của Tòa án tiểu bang Pennsylvania. Vụ kiện này hiểu một cách dân gian là đòi quyền được “tranh biện” hay trình bày ở TCPV những cáo buộc gian lận bầu cử với 9 vị thẩm phán.

Có 3 thẩm phán đồng ý để nghe trình bày. 6 vị còn lại bảo không cần nghe trình bày (not a moot). Trong số 3 người đồng ý lắng nghe có một người do cựu tổng thống đề cử là thẩm phán Neil Gorsuch. Hai thẩm khác do cựu tổng thống đề cử đã không đồng ý lắng nghe là Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett

– Cũng trong sáng ngày thứ Hai, TCPV đã dọn đường cho các công tố viên Mahattan có trát đòi hồ sơ thuế của cựu tổng thống. TCPV đã bác bỏ các nỗ lực của các luật sư trước đây nhằm ngăn chặn Luật sư Cyrus Vance của Quận Manhattan thực thi trát đòi hầu tòa trong suốt 8 năm về các bản khai thuế cá nhân và tài chính của cựu tổng thống. Đây là quyết định quan trọng vì việc ngăn cản luật sư Vance tiếp cận hồ sơ thuế chính là rào cản pháp lý cuối cùng trong cuộc chiến kéo dài của cựu tổng thống nhằm bảo vệ tờ khai thuế trước các công tố viên.

Đây cũng là lần thứ hai TCPV xử thua cho cựu tổng thống.

Với phán quyết này từ TCPV có thể thấy cựu tổng thống không còn quyền miễn trừ trước luật.

– Dominion kiện MyPillow và CEO Mike Lindell đòi $1,3 tỷ vì các cáo buộc sai sự thật gây ảnh hưởng, thiệt hại đến công ty này.

CEO Mike Lindell của MyPillow bị kiện vì đã có nhiều tuyên bố công khai vô căn cứ cấc buộc Dominion đã gian lận để ủng hộ Joe Biden trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020.

Đơn kiện dài 115 trang được đệ trình hôm thứ Hai tại tòa án Tòa án Quận Columbia (Washington, DC) đã cung cấp hình ảnh Lindell và các bài đăng trên mạng xã hội thúc đẩy cái mà họ gọi là “sự dối trá vĩ đại” về các cỗ máy của Dominion – bao gồm một bộ phim dài hai giờ được phát sóng trên OAN và chứa đầy cáo buộc sai lệch về việc bỏ phiếu. bất thường.

Quyết định nộp đơn kiện được đưa ra vài tuần sau khi phát ngôn viên của Dominion, Michael Steel, nói với CNN rằng Lindell đang “cầu xin được kiện”.

Lindell gần đây đã bị cấm vĩnh viễn khỏi Twitter vì liên tục chia sẻ thông tin sai lệch về bầu cử.

Dominion gần đây đã kiện luật sư Rudy Giuliani và luật sư Sidney Powell của Trump với số tiền đòi bồi thường tương tự.

Nói chung là cầu được ước thấy rồi!  

VINFSAT GÃY GIÒ TRONG IM LẶNG…

VINFAST HAY VINSLOW?

 

VINFAST HAY VINSLOW?

Chuyện VINFAST làm xe hơi mấy ngày qua gãy trục 4 chiếc, nằm đường thuộc vào dạng “biết rồi, khổ lắm nói mãi”. Khi Vinfast mới bắt đầu làm đã biết trước có ngày như thế.Bây giờ nó chỉ là hệ quả của việc một xứ mà cái kim.sợi chỉ làm còn chưa xong, bày đặt đi mua bản quyền công nghệ ,dây chuyền sản xuất xe của một số nước châu Âu thải ra, đầu Ngô mình Sở rồi về nổ với dân trong nước.

Một số luật xư còn giựt status bảo tại sao sự việc như thế mà cả một hệ thống truyền thông báo chí im lặng? Làm như lạ lùng lắm.

Ủa Vinfast là sân sau của quan chức Bộ chính trị dùng để rửa tiền mà báo chí là công cụ của đảng. Vậy thì BCT có chuyện thì báo chí phải im là đúng rồi.Chừng nào nó lên tiếng mới là chuyện lạ.

Làm xe hơi chỉ là để để rửa những đồng tiền đen cướp được từ phá rừng, bán biển , bán dầu thô , bán đất làm đặc khu, cướp đất nông dân…Nó cũng tương tự như Trung Quốc hiện nay xây, tô vẽ một lớp sơn hào nhoáng bên ngoài bằng cách bê nguyên các danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở châu Âu, Mỹ, Canada…về phục chế tại Trung Quốc, xây xa lộ,sân bay, nhà cửa hoành tráng, xây các nhà máy sản xuất xe hơi,điện thoại đủ thứ …nhưng toàn hàng dổm để lừa dân. Vinfast cũng thế mà thôi. Tất cả các công trình từ trong Nam đến ngoài Bắc đều có mặt trọc phú Vinfast nhưng sau này phải đập ra làm lại hết.Thương hiệu của Vinfast là thương hiệu của người khổng lồ chân đất sét.

Chỉ những ai đầu óc có vấn đề mới mua xe Vinfast, mua điện thọi Bphone…Hãy sang Nhật để xem người ta làm ra một chiếc xe hơi như thế nào kìa. Cả một loạt nhà máy sản xuất phụ kiện với hàng ngàn bằng phát minh được cấp bao quanh một nhà máy lắp ráp. Vinfast sở hữu được bao nhiêu bằng sáng chế mà dám sản xuất xe hơi ? Chỉ là đi mua lại và tìm cách tránh bị kiện mà thôi.

Ở một nước độc tài như Việt Nam khi mà nền sản xuất manh mún, khoa học kỷ thuật chưa phát triển,chưa có cạnh tranh để tạo ra một nền móng công nghệ nền tảng thì bất cứ cái trò sản xuất gì cũng chỉ là màn lừa đảo của bọn trọc phú. Nước Nhật trước khi có ngành công nghiệp xe hơi hiện đại như hiện nay cũng phải mất mấy chục năm đi từ dưới lên, tức toàn sản xuất phụ tùng. CSVN mà sản xuất được xe hơi đủ sức cạnh tranh với thế giới thì thành ra heo nái cũng biết leo cây.

Nhưng ít ra nó cũng lừa được mấy chú”ếch ngồi đáy giếng” ,cư dân mạng trong nước. Với mấy chú cứ nghe tinh thần tự hào dân tộc là tin sái cổ. Bây giờ đã thấy chưa, thù thằng nào cứ xúi Vượng tặng cho nó một chiếc Vinfast.

May be an image of car and road

Dân Biểu Ocasio-Cortez quyên góp gần $5 triệu cứu trợ Texas

Dân Biểu Ocasio-Cortez quyên góp gần $5 triệu cứu trợ Texas

Feb 21, 2021 

NEW YORK, New York (NV) – Bà Alexandria Ocasio-Cortez (AOC), nữ dân biểu Dân Chủ cấp tiến đại diện New York, đã quyên góp được $4.7 triệu để cứu trợ thiên tai tại Texas.

Bà Ocasio-Cortez bắt đầu gây quỹ vào Thứ Năm sau khi nhiệt độ đóng băng bao phủ Texas và khiến hàng triệu người ở đây không có điện hoặc nước sạch. 

Bà Alexandria Ocasio Cortez (Dân Chủ), dân biểu đại diện tiểu bang New York. (Hình: Scott Heins/Getty Images)

Bà Ivet Contreras, phát ngôn viên văn phòng của nữ dân biểu, xác nhận với CNN rằng gần $5 triệu đã được thu vào vào tối Chủ Nhật, 21 Tháng Hai.

Truyền thông lưu ý rằng đây là nỗ lực gây quỹ đầu tiên của bà Ocasio-Cortez và dự định về một chuyến thăm Texas, nơi đang gặp thảm họa này chưa kể đến những nỗ lực khác của bà liên quan đến đại dịch COVID-19 đang diễn ra.

“Nỗ lực gây quỹ cứu trợ đầu tiên của chúng tôi là vào năm ngoái trước dịch COVID-19 tấn công cho địa hạt nhà và qua kinh nghiệm đó chúng tôi có thể tiến hành hoạt động cứu trợ thiên tai như lúc này cho Texas,” dân biểu -Cortez nói với báo chí.

“Trước khi trở thành dân biểu liên bang, tôi đã hoạt động gây quỹ để cứu trợ cơn bão Maria,” nữ dân biểu của New York chia sẻ.

“Tôi nghĩ đây là điều mà chúng ta có thể làm bất cứ lúc nào cho bất kỳ khu vực nào ở đất nước chúng ta đang cần.”

Houston Public Media, cơ quan truyền thông công cộng tại thành phố Houston, cho biết số tiền do Dân Biểu Ocasio-Cortez gây quỹ sẽ được chuyển đến các tổ chức từ thiện như Houston Food Bank, Family Eldercare, Feeding Texas, the Bridge Homeless Recovery Center Corazon Ministries và nhiều cơ quan khác. (MPL) [kn]

Việt Nam lại có… vua như thời… Trung cổ? (VOA)

Việt Nam lại có… vua như thời… Trung cổ?

19/02/2021

(Hình: Trích xuất từ Vietnamnet.vn)

Hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam đang hối hả sửa chi tiết ông Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm các… tiên đế (1) thành dâng hưởng tưởng niệm các… bậc tiền nhân (2).

Về ngữ nghĩa, chỉ có Thiên tử của một triều đại mới gọi ông, cha của mình, vốn cũng từng làm… đế như mình là… tiên đế! Chuyện nhiều cơ quan truyền thông nhà nước loan báo ông Trọng dâng hương tưởng niệm… tiên đế không phải là lỗi kiến thức. Đó là vấn đề về nhận thức nên không có cá nhân nào trong hệ thống truyền thông chính thức dám tự tiện sửa hai từ… tiên đế khi loan tin về sự kiện ông Trọng dâng hương tưởng niệm, trồng cây lưu niệm tại Hoàng thành Thăng Long nhân dịp đầu Xuân Tân Sửu!

Việc hệ thống truyền thông sau đó sửa… tiên đế thành… các bậc tiền nhân chỉ là chuyện… chẳng đặng đừng sau khi dân chúng đồng loạt… chỉ trích và điều đó làm méo mó cả hình ảnh của… Hoàng thượng, lẫn… triều đình.

Trong một xã hội thật sự dân chủ, chắc chắn sẽ không có chuyện hệ thống truyền thông đưa tin giống nhau, sau đó được lệnh cùng sửa mà không xin lỗi, không giải thích vì sao lại thế! Hiện tượng này chỉ có thể xảy ra ở những quốc gia theo thể chế quân chủ.

Cần phải nói thêm, vào thời điểm này vẫn còn một số quốc gia có vua. Tuy nhiên vị trí, vai trò, hoạt động của những vị vua ở các xứ ấy phải theo Hiến pháp, pháp luật (quân chủ lập hiến). Chỉ có thời Trung cổ, vua mới đứng trên tất cả và trở thành cá nhân toàn quyền định đoạt đúng – sai, phải – trái (quân chủ chuyên chế). Về lý thuyết, Việt Nam đã từ bỏ chế độ quân chủ cách nay 76 năm sau khi Hoàng đế Bảo Đại thoái vị hồi 1945 nhưng trên thực tế, Việt Nam đang có vua và bản chất thể chế là một kiểu… quân chủ chuyên chế!

Đó là lý do không có bất kỳ đảng viên nào của đảng CSVN hay công dân nào của Cộng hòa XHCN Việt Nam có quyền tư nghị về phát biểu hay hành vi của Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nhà nước Nguyễn Phú Trọng. Đó cũng là lý do cả hệ thống chính trị, lẫn hệ thống công quyền tại Việt Nam không những không dám can gián, điều chỉnh mà vừa phải răm rắp tuân theo, vừa phải tán dương tất cả các chỉ đạo, hành động của “đồng chí” Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nhà nước!..

***

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm các “tiên đế” tại Hoàng thành, Thăng Long. Ảnh: TTXVN

Cách nay ba năm, vào dịp Tết Mậu Tuất (2018), khi toàn bộ hệ thống chính trị, hệ thống công quyền tiếp tục thực hiện truyền thống… Tết trồng cây, ông Trọng từng phát biểu đại loại thế này:

… Chúng tôi nêu ý định năm nay là một cái Tết trồng cây bảo vệ rừng vì phá rừng nhiều quá nhưng phải làm sao cho thiết thực! Cứ cầm cái xẻng nghêu ngao. Cầm ra mút cán… người ta trông là biết ông này không trồng cây. Gảy gảy tí đất, chân thì đi giầy, xong lại đưa cái khăn với chậu nước… phản cảm quá! Rồi cây thì to đùng xây sẵn mấy vòng xung quanh rồi! Điều đó đã nói rồi nhưng dưới địa phương ‘nó’ không chịu chuyển. ‘Nó’ cứ chuẩn bị sẵn! Thậm chí cái cán xẻng – tôi nói nhiều lần lắm rồi – mà ‘nó’ cứ quấn xanh xanh, đỏ đỏ… rồi trồng cây phải đi găng tay này, xong rồi có người đưa cho cái khăn lau tay… Tôi bảo ‘không’, tớ nông dân quen rồi phủi cái là sạch rồi (3)…

Năm nay – Tết Tân Sửu (2021) – đích thân ông Trọng thản nhiên làm đúng những gì ông đã lớn tiếng phê phán: Cũng… đi giày, cũng… cầm xẻng gảy gảy tí đất để trồng một… cái cây to đùng. Không có bất kỳ ai trong hệ thống chính trị, hệ thống công quyền, hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam dám gọi đó là… phản cảm và… không thiết thực. Tất cả cùng hoan hỉ xem việc ông Trọng dâng hương tưởng niệm các… tiên đế, trồng cây là… sự kiện chính trị quan trọng.

Ông Trọng trồng cây ngày Tết. Ảnh: VOV

Xét theo logic về nhận thức, nếu không tự xem mình là bề trên của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền, ông Trọng sẽ không phô bày sự trịch thượng, gọi những hệ thống này ở các địa phương là… “nó”. Càng không dễ dãi chỉ trích “nó” đã làm đúng những gì chính ông cũng làm! Chỉ có tự xem minh như… vua, tự tin vì được trọng kính như… vua mới vừa lớn tiếng đề cao… đạo đức, buộc… nêu gương, tuyên bố tiến hành… tự chỉnh đốn, vừa chà đạp các qui định của Hiến pháp và pháp luật. Chẳng hạn, tuy thường xuyên tham dự các sự kiên qui tụ nhiều người song ông không mang khẩu trang dù hành vi này vi phạm các qui định phòng dịch hiện hành.

Bởi hệ thống chính trị, hệ thống công quyền, hệ thống truyền thông chính thức mặc định ông Trọng là… vua nên không ai dám nhắc, nói gì đến việc lập hay yêu cầu lập biên bản vi phạm hành chính, phạt ông bao nhiêu trong mức phạt từ một đến ba triệu đồng (4)!

***

Tiếng là một quốc gia theo thể chế cộng hòa nhưng việc rẽ theo hướng xã hội chủ nghĩa đã tạo ra cho Việt Nam những ông vua như ông Trọng. Xã hội Việt Nam có khác gì xã hội trong “Bộ quần áo mới của Hoàng đế” mà Andersen từng kể với thiếu nhi (5).

Trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, Việt Nam tuyên bố thủ tiêu nhiều thứ, bao gồm cả… phong kiến nhưng khi công khai xác định, tự diễn biến, tự chuyển hóa – vốn là qui luật có tính nền tảng của tiến hóa, tiến bộ và văn minh thì làm sao Cộng hòa XHCN Việt Nam có thể có hệ thống chính trị, hệ thống công quyền, cũng như những công dân đúng nghĩa của một nền cộng hòa? Còn tin, còn chấp nhận kiểu tuyên truyền, tự diễn biến, tự chuyển hóa, tự điều chỉnh cho phù hợp với tiến trình phát triển chung của nhân loại là… thù địch và phản động, đồng nghĩa với đồng tình chấp nhận thân phận… thần dân! Chấp nhận đặt hiện tại và tương lai vào tay những… ông vua thời… Trung cổ.

Chú thích

(1) https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-trong-cay-tai-hoang-thanh-thang-long-713412.html

(2) http://baochinhphu.vn/Thoi-su/Tong-Bi-thu-Chu-tich-nuoc-Nguyen-Phu-Trong-trong-cay-tai-Hoang-thanh-Thang-Long/423335.vgp

(3) https://www.youtube.com/watch?v=6bfs2JY8L1o&ab_channel=NguyenMinh

(4) https://tuoitre.vn/do-hoa-vi-pham-phong-chong-dich-covid-19-bi-phat-the-nao-20210217155739501.htm

(5) https://vi.wikipedia.org/wiki/Bộ_quần_áo_mới_của_hoàng_đế

Mỹ: Truyền thông Việt Ngữ Quận Cam trong cơn bão tin giả

Mỹ: Truyền thông Việt Ngữ Quận Cam trong cơn bão tin giả

Đăng ngày: 22/02/2021 – 12:06

Phần âm thanh 09:18Podcast

Nhà báo Hoàng Trọng Thụy trong một chương trình của đài Little Saigon, Quận Cam, California, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 04/02/2021.

Nhà báo Hoàng Trọng Thụy trong một chương trình của đài Little Saigon, Quận Cam, California, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 04/02/2021. © RFI

Thanh Phương

Có thể nói cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, đặc biệt là tại Quận Cam (Orange County), bang California, giống như là một nước Việt Nam thu nhỏ. Những người sống ở những khu vực như Little Saigon không cần biết tiếng Anh mà họ vẫn có thể biết tin tức thời sự cộng đồng, Hoa Kỳ và quốc tế qua vô số các đài phát thanh, truyền hình phát 24 giờ/24, và qua một số báo giấy vẫn còn tồn tại.

Riêng về truyền hình, cách đây gần 20 năm có hai đài truyền hình là Little Saigon TV và Saigon TV và sau này có thêm đài SBTN, nhưng từ 5, 6 năm trở lại đây có hơn 30 đài tại Quận Cam. Các đài đều phát free to air, tức là không cần đăng ký thuê bao, hoặc phát qua hệ thống vệ tinh để phủ sóng trên toàn nước Mỹ và cả Canada, hoặc phát qua các ứng dụng và phát trên mạng.

Nhưng trong thời gian gần đây, nhất là trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020, truyền thông Việt ngữ tại Hoa Kỳ đã phải đối phó với cơn bão tin giả tràn ngập các mạng xã hội, nhất là qua các Youtuber tự nhận là truyền thông, gây nhiễu thông tin và gây thêm chia rẽ trong cộng đồng người Việt.

Hoàng Trọng Thụy, nhà báo kỳ cựu của Little Saigon TV, đài truyền hình đầu tiên của người Việt tại Quận Cam, hoạt động từ hơn 20 năm nay, cho biết, các phương tiện truyền thông tại đây cũng đã bị cuốn vào sự phân hóa trong cộng đồng người Việt về bầu cử tổng thống:

“Cuộc bầu cử này là vô tiền khoáng hậu. Chưa bao giờ trong lịch sử nước Mỹ có một vị tổng thống tạo nên những vụ tranh cãi, ủng hộ thì cũng mạnh mẽ, mà chống cũng mạnh mẽ. Thêm một điểm nữa là chưa bao giờ hệ thống Facebook, Youtube, Instagram của nước Mỹ làm việc mạnh như vậy. Cho nên, người ta có đủ các phương tiện để lên đồn thổi với nhau các tin tức, rồi mắng chửi nhau.

Cơ quan truyền thông cũng bị kéo theo làn sóng phân hóa giữa người ủng hộ và người chống ông Trump. Nhiệm vụ của truyền thông là làm sao đưa những tin tức trung thực nhất, nhưng những người ủng hộ ông Trump thì lại không muốn nghe những tin này! Hễ đụng đến ông Trump là họ chửi rủa. Mặc dù cơ quan truyền thông chúng tôi phải làm việc nhiều hơn để cung cấp những tin tức về ông Trump, nhất là trong cuộc bầu cử vừa qua. Nhưng “làm dâu trăm họ”, chúng tôi phải chịu những lời răn đe, đủ hết mọi chuyện.

Khi truyền thông Việt Ngữ nói về những chỉ trích phe ông Trump không tin vào kết quả bầu cử, đồn thổi về hệ thống bầu cử “gian lận”, thì những người ủng hộ ông Trump lại lên trên mạng như Facebook để chỉ trích những ai không loan những tin đó. Họ vẫn loan tải những tin không đúng sự thật. Trách nhiệm của cơ quan truyền thông là phải gởi đi cả hai luồng tin đó, thế nhưng những người ủng hộ tổng thống Trump thì vẫn không muốn nghe những tin tức sự thật đó, và vẫn nghĩ rằng ông Trump sẽ ở lại làm tổng thống thêm một nhiệm kỳ nữa”.

Nhạc sĩ Trúc Hồ tại trụ sở đài truyền hình SBTN, Quận Cam, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 08/02/2021.

Nhạc sĩ Trúc Hồ tại trụ sở đài truyền hình SBTN, Quận Cam, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 08/02/2021. © RFI

Về phần nhạc sĩ Trúc Hồ, giám đốc đài truyền hình SBTN, ông cũng ghi nhận những khó khăn mà làn sóng tin giả gây ra cho những cơ truyền thông Việt Ngữ nào chỉ đưa những thông tin sự thật:

“Trúc Hồ đã cố gắng giữ vai trò của một người làm truyền thông là chỉ đưa những dữ kiện sự thật. Thời gian qua khó khăn vô cùng. Khán giả của SBTN trong vòng 4 năm qua phần lớn là những người Việt Nam Cộng Hòa, rất yêu nước Việt Nam Cộng Hòa, ủng hộ đảng Cộng Hòa và những gì tổng thống Trump nói thì những người lớn tuổi tin. Nhưng là người làm truyền thông, Trúc Hồ và ban giám đốc đài SBTN vẫn theo lập trường là đưa tin tức đúng đắn, chứ không thể chuyện không có mà nói thành có. Cho nên chúng tôi đã bị ảnh hưởng rất nhiều.

Rất nhiều khán giả của SBTN trong 4 năm qua mỗi ngày email cho Trúc Hồ. Những người đã từng đồng hành với Trúc Hồ trong các công tác thiện nguyện, tham gia Đại nhạc hội “Cám ơn anh”, cũng như đấu tranh cho những nhà dân chủ bị cầm tù ở Việt Nam thì lần lần đều chia tay với SBTN, không có ngày nào Trúc Hồ không nhận được những lời chia tay, đôi khi là lời trách móc, hoặc những lời hơi nặng với mình. Nhưng Trúc Hồ thông cảm hết, vì những người lớn đa số là những người yêu nước, không thích Cộng Sản, muốn chống Cộng, cho nên nghĩ rằng ông Trump sẽ giúp đánh Cộng Sản Trung Quốc và Việt Nam cho chúng ta. Các mạng xã hội đã làm cho người lớn tuổi thiếu những thông tin từ những cơ quan truyền thông uy tín.”

Ông Khôi Nguyên, tổng thư ký tòa soạn báo Người Việt, Quận Cam, Califorina, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 06/02/2021.

Ông Khôi Nguyên, tổng thư ký tòa soạn báo Người Việt, Quận Cam, Califorina, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 06/02/2021. © RFI

Nhật báo Người Việt, tờ báo duy nhất ở Quận Cam vẫn còn phát hành 7 ngày trên 7, cũng không thoát khỏi vòng xoáy của tin giả trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua. Nhưng theo nhận xét của ông Khôi Nguyên, tổng thư ký tòa soạn, sự căng thẳng giữa phe ủng hộ và phe chống Donald Trump đã dịu bớt kể từ khi tổng thống Dân Chủ Joe Biden lên cầm quyền:

“Nước Mỹ đã bị chia rẽ trước đó, nhưng thể hiện rõ nhất là trong cuộc bầu cử. Hai bên, một bên ủng hộ Donald Trump, một bên ủng hộ Joe Biden. Báo Người Việt chúng tôi đưa tin là ở giữa hai bên, ở cái lằn ranh đó, nhưng đôi khi cũng bị những người ủng hộ tổng thống Donald Trump nói báo Người Việt chống Trump, ủng hộ Dân Chủ, hoặc là ngược lại. Nhưng quan điểm của chúng tôi là đưa thông tin trung thực, chứ không đứng về một phe nào cả.

Theo quan sát của một tờ báo cộng đồng, số người “ấm ức” vẫn còn, nhưng nó cũng phai nhạt dần. Theo tôi nghĩ, cái sự phai nhạt dần này có liên hệ trực tiếp đến việc chính phủ của tổng thống Joe Biden thực hiện các chính sách ra sao trong 100 ngày đầu tiên của nhiệm kỳ.

Thứ hai là cho đến thời điểm này, dịch bệnh tại vùng Nam California bắt đầu thuyên giảm khi có vac-xin và khi chính phủ mới lên cầm quyền thì cũng bớt những hành động như biểu tình, tụ tập. Cho đến hôm nay, đã có những dấu hiệu tích cực đó là số người bị nhiễm đã giảm, trong cộng đồng Việt Nam, khá nhiều người trên 65 tuổi đã được chích, tạo được sự tự tin cho người dân, ảnh hưởng trực tiếp đến tâm tư và tình cảm của các cử tri. Họ cũng đã nhận thấy là vì mục đích chung của một nước Mỹ đoàn kết, những người mà chúng tôi hay gọi là “fan cứng” của tổng thống Trump một phần nào đó cũng nguôi ngoai. Phía chống tổng thống Trump nay cũng đã nhìn thấy thành quả của mình. Cho nên giữa hai bên bây giờ không có căng thẳng nữa.”

Tuy vậy, ngay cả sau khi ông Biden đã nhậm chức ngày 20/01, tin giả về Donald Trump không chấm dứt, thậm chí gần đây còn có tin là ông Trump sẽ trở lại Nhà Trắng ngày 04/03! Để tiếp tục “giải độc” cho khán giả người Việt về những tin giả này, nhạc sĩ Trúc Hồ cho biết đài đã lập hẳn một chương trình riêng:

” Cộng đồng chúng ta chia rẽ nặng đến mức trong gia đình có nhiều người khác ý kiến nhau và đôi khi bạn bè không muốn gặp mặt nhau. Trúc Hồ có rất nhiều người bạn ủng hộ Trump, những người em ca sĩ của Trúc Hồ phần đông ủng hộ Trump. Việc ủng hộ một tổng thống hay đảng nào là quyền tự do căn bản của mỗi người mà chúng ta phải tôn trọng. Cho nên, Trúc Hồ không có vấn đề với những người ủng hộ Trump, mà là có vấn đề với tin giả.

Tin giả nguy hiểm vô cùng, nó giống như là thuốc độc đối với những người không có cách để tìm những nguồn thông tin từ những cơ quan truyền thông uy tín. Họ dễ bị nhiễm độc của những người làm tin chỉ để kiếm view trên Youtube hoặc Facebook. Hơn bao giờ hết cộng đồng chúng ta cần phải hàn gắn, đối diện với sự thật, cho nên ngay sau ngày bầu cử xong, Trúc Hồ đã kêu gọi một số anh em thế hệ trẻ, có khả năng tiếng Anh và tiếng Việt thực hiện một chương trình “Đối diện với sự thật”. Là những người quen dùng Instagram, Facebook, Google, các em biết tin nào là tin giả và các em phải đi tìm sự thật, mang tin thật đến để “giải độc” cho khán giả.”

Bên cạnh việc gây nhiễu thông tin, sự xuất hiện của những kênh Youtube chỉ có một hoặc hai người tự điều hành còn gây khó khăn cho một số đài truyền hình lớn ở Quận Cam, theo lời ông Michael Nam Nguyễn, chủ nhân Saigon TV, một trong những kênh truyền hình lâu đời của người Việt tại Mỹ:

“Để mang đến những tin tức, những chương trình đâu ra đó cho khán thính giả mỗi ngày, chúng tôi phải tốn rất nhiều chi phí. Riêng phần tin tức thôi, chúng tôi phải mua tin của Reuters, mướn xướng ngôn viên, mướn người make-up cho xướng ngôn viên, mướn người quay tin tức, rồi edit chương trình. Cho nên, riêng một chương trình tin tức hàng ngày của đài, chúng tôi đã phải bỏ ra rất nhiều tiền. 

Trong lúc đó, trên những kênh Youtube hay Facebook, họ chỉ có một người và chỉ lấy tin tức từ bất cứ chỗ nào, rồi họ tự làm. Và như vậy họ đã gây rất nhiều khó khăn cho những đài lớn ở đây.”

Ngoài sự cạnh tranh đó, các cơ quan truyền thông của người Việt tại Quận Cam nay còn bị tác động của dịch Covid đe dọa đến hoạt động của họ, nhất là doanh thu nhờ quảng cáo đã sụt giảm rất nhiều do các doanh nghiệp gặp khó khăn.

Cụ bà 113 tuổi, thọ nhất California, vẫn mạnh mẽ vượt qua năm dịch 2020

Cụ bà 113 tuổi, thọ nhất California, vẫn mạnh mẽ vượt qua năm dịch 2020

Feb 21, 2021 

WILLITS, California (NV) – Có khoảng 2.16 triệu người sống tại California vào năm 1908, bây giờ chỉ còn sót lại một người, đó là cụ bà Edie Ceccarelli.

Sinh nhật lần thứ 113 của cụ bà Ceccarelli diễn ra trong Tháng Hai năm 2021, theo nhật báo Los Angeles Times.

Cụ bà Edie Ceccarelli trong ngày mừng sinh nhật 112 tuổi vào ngày 5 Tháng Hai năm 2020. (Hình: Geronto.wikia.org)

Cụ bà Ceccarelli sống ở thành phố Willits, nằm dọc theo xa lộ tiểu bang 101, kề hai quận hạt Mendocino và Sonoma.

Trong suốt 113 năm cuộc đời của mình, cụ bà Edie Ceccarelli chứng kiến 21 chính phủ liên bang thay phiên nhau, hai đại dịch toàn thế giới (mỗi lần cách nhau một thế kỷ), các đại cường quốc đổi ngôi, và cả ngàn khuynh hướng thời trang nối đuôi nhau.

Sinh nhật lần thứ 100 của bà trở thành một lễ hội địa phương khi toàn thể cư dân trong vùng đều tụ tập đón mừng hồi năm 2008.

“Chúng tôi sống trong một thị trấn nhỏ. Bà trở thành một biểu tượng cho tất cả mọi người,” một nữ cư dân tên Marnye Sylvander nói với phóng viên.

Bà Edie Ceccarelli thuở thiếu thời và lúc trưởng thành. (Hình: Geronto.wikia.org)

Bà Ceccarelli chào đời tại thị trấn Willits vào ngày 5 Tháng Hai năm 1908, thời điểm mà phụ nữ Mỹ chưa có quyền đi bầu.

Bà được sanh ra ngay tại căn nhà, không có điện và nước máy, do chính cụ thân sinh, một di dân đến từ Ý, tự tay xây dựng lên.

Cụ ông là thợ gỗ tham gia xây dựng đường xe lửa miền Tây nước Mỹ của hãng Northwestern Pacific Railroad, ông trụ lại thành phố Willits mở một tiệm tạp hoá tại đó vào năm 2016, lúc nước Mỹ chuẩn bị tham gia Đệ Nhất Thế Chiến tận trời Âu.

Lúc ấy, tám tuổi, bà và người em trai đi nhặt khoai tây với công nhật 50 cent/ngày.

Bà Edie Ceccarelli cùng hai cụ thân sinh và anh chị em. (Hình: Geronto.wikia.org)

Đến khi Đệ Nhị Thế Chiến mở màn, bà Ceccarelli trở thành mẹ ở độ tuổi đầu 30, sau khi kết hôn với người yêu thời học trò, Elmer Keenan, và cả gia đình, hai vợ chồng cùng con gái, sống tại thành phố Santa Clara.

Dưới thời cố Tổng Thống Richard Nixon, gia đình bà Ceccarelli về lại thành phố quê nhà Willits sống đời hưu trí, tính lại cách đây đã hơn 50 năm.

Bà được xem là người có tuổi thọ cao nhất của California mà vẫn còn sống tại tiểu bang khi so với cụ bà Maria Branyas, sanh năm 1907 tại San Francisco, nhưng đã dọn qua Tây Ban Nha từ 1915 và vẫn tiếp tục sống tại đó.

Tiệc mừng sinh nhật 111 tuổi của bà Ceccarelli. (Hình: Geronto.wikia.org)

Theo ông Robert Young, đồng giám đốc tổ chức Gerontology Research Group, chuyên nghiên cứu và thống kê những người sống trên 110 tuổi toàn thế giới, cho biết bà Ceccarelli là người “trẻ” hàng thứ 40 trong nhóm những người đại thọ này.

Cho đến nay, chưa có một thứ thuốc “trường sinh bất lão” nào được xác nhận.

Tuy nhiên, Giám Đốc Young có nhận xét rằng, những người sống thọ nhất trên thế giới phần đông là những phụ nữ luôn giữ tinh thần và thể chất năng động đi kèm với một trọng lượng cơ thể phù hợp, khoẻ mạnh. 

Chưa hết, họ còn là những người phụ nữ không dễ nổi nóng vì những chuyện lặt vặt, theo lời ông Young. (MPL) [kn]