LỜI NGUYỀN CỦA TÀI NGUYÊN

Oanh Vy Lý

LỜI NGUYỀN CỦA TÀI NGUYÊN

Nước Nga có ba mặt hàng chủ lực : Một là vũ khí, hai là dầu, ba là khí đốt. Các mặt hàng khác, hầu hết đều phải mua của nước ngoài.

Quần áo thì mua của Việt Nam và Bangladesh. Điện thoại di động, tivi, tủ lạnh, ô tô, thiết bị văn phòng đều phải nhập khẩu. Kế thừa truyền thống Liên Xô trước đây, nước Nga hiện nay, hầu như không sản xuất được hàng tiêu dùng có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nước Nga bán vũ khí, bán dầu, bán khí đốt để nhập khẩu tất cả những gì cần thiết. Đất đai rộng lớn, tài nguyên dồi dào, chỉ cần khai thác tài nguyên với chi phí thấp, bán tài nguyên với giá cao, cũng đã đủ nuôi 150 triệu dân Nga ở mức sống cao, nên nước Nga không cần phải sản xuất các mặt hàng khác.

Các ngành nghề khác, nếu có mở ra, thì tiền lương và lợi nhuận cũng không thể cạnh tranh với các ngành phục vụ khai thác tài nguyên, nên không ai làm. Hơn nữa, chính phủ Nga, nắm nguồn lợi từ khai thác tài nguyên, sẽ dễ dàng trợ cấp cho người dân, bằng nhiều hình thức khác nhau, sao cho, làm ít hưởng nhiều hoặc không làm mà vẫn có ăn.

Từ đó, nền kinh tế Nga phụ thuộc vào tài nguyên. Chính phủ Nga nắm tài nguyên, bán tài nguyên, như ông địa chủ phát canh thu tô, gia trưởng, không cần phải lắng nghe bất cứ ai, vì nguồn thu ngân sách chủ yếu là từ tài nguyên, chứ không phải từ tiền thuế của công dân với những phiếu bầu.

Nền chính trị độc tài của Putin, cùng với các nhà tài phiệt, duy trì được lâu, là vì, nền kinh tế của nước Nga dựa trên sự phân chia lợi ích từ tài nguyên. Đây là hiện tượng mang tính qui luật. Nó không chỉ diễn ra ở nước Nga, mà còn, diễn ra ở một số nước khác, sống dựa vào tài nguyên tương tự nước Nga.

Từ sau sau nửa thế kỷ hai mươi đến nay, xảy ra một hiện tượng lạ là các quốc gia giàu tài nguyên lại có tốc độ phát triển kinh tế chậm hơn các quốc gia nghèo tài nguyên. Những nước giàu tài nguyên dầu mỏ như Irac, Iran và một số nước dầu mỏ ở Trung Đông lại phát triển chậm hơn các nước nghèo tài nguyên như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore.

Gần đây nhất là nước Venezuela có tài nguyên dầu mỏ vào loại bậc nhất thế giới nhưng trồi lên sụt xuống rất thất thường. Tổng thống Hugo Chávez quốc hữu hóa các công ty khai thác dầu mỏ để chia lợi tức cho dân, để rồi từ đó dân không phải làm gì mà vẫn có ăn. Giá dầu lên thì đồng bolivar tăng giá, dân chúng sung sướng, hoan hô Tổng thống Hugo Chávez.

Giá dầu xuống thì đồng bolivar mất giá, dân chúng biểu tình. Nền chính trị độc tài của Tổng thống Hugo Chávez xây dựng dựa trên tài nguyên dầu mỏ. Giá dầu lên, Hugo Chávez được hoan hô; giá dầu xuống, Hugo Chávez bị chống đối dữ dội.

Không riêng gì Venezuela, các nước giàu tài nguyên dầu mỏ đều bị nạn độc tài. Saddam Hussein của Iraq là trường hợp độc tài điển hình. Dựa trên nguồn thu từ dầu, ông ta có thể ban phát cho bất cứ ai tiền bạc để họ ủng hộ ông duy trì quyền lực.

Tháng 10/1975, Saddam Hussein, khi đó là phó Chủ tịch Hội đồng Chỉ huy Cách mạng của Iraq, gặp bà Nguyễn Thị Bình, không cần thủ tục nào, đã quyết định ngay: “Chúng tôi quyết định tặng miền Nam 400 ngàn tấn dầu, coi như đây là món quà gửi nhân dân miền Nam nhân ngày chiến thắng và cho vay thêm 1.5 triệu tấn nữa”.

Tháng 2/2002, sắp nghỉ hưu, bà Nguyễn Thị Bình đến thăm Irag để bộc bạch về món nợ cũ và được Tổng thống Saddam Hussein xóa nợ theo thủ tục độc tài dựa trên tài nguyên dầu mỏ. Theo tường thuật của Bà Nguyễn Thị Bình thì thủ tục xóa nợ cho Việt Nam đơn giản đến mức làm bà bất ngờ:

‘Năm 1975, tôi thăm Iraq, Tổng thống đã quyết định cho Việt Nam vay dầu, lúc đó chúng ta còn rất trẻ. Đến bây giờ chỉ còn vài tháng nữa là tôi nghỉ hưu mà chúng tôi vẫn chưa trả được hết nợ cho Iraq. Tôi cảm thấy trong lòng không vui.

Nghe đến đây, Saddam Hussein nói ngay: ‘Mong bà về nghỉ bình yên, giữ gìn sức khoẻ và không phải suy nghĩ gì cả. Từ giờ phút này trở đi, giữa chúng ta không có nợ nần gì với nhau nữa’.

Bà Bình một lần nữa lại không tin vào tai mình, quay sang hỏi lại đại sứ Nguyễn Quang Khai (khi ấy đang kiêm vai trò thông dịch viên): ”Khai, em hỏi lại xem có đúng Tổng thống Saddam Hussein nói như vậy không?

Rất nhanh ý, biết bà Bình có thể chưa hiểu hết ý của mình, ông Saddam nói tiếp: ‘Tôi không biết con số cụ thể Việt Nam còn nợ Iraq bao nhiêu, 5 giờ chiều nay, tôi sẽ cử Phó Tổng thống Taha Yassin Ramadan đến dinh thự bà đang ở để ký Biên bản thoả thuận xoá toàn bộ số nợ này”.

Việt Nam đã hưởng lợi từ việc xóa nợ theo cách của nhà độc tài Saddam Hussein, nhưng nếu nhà lãnh đạo nào của Việt Nam mà sử dụng ngân sách quốc gia theo kiểu Saddam Hussein thì dân Việt Nam sẽ khó bề chấp nhận.

Một số nước giàu tài nguyên đã mắc phải những căn bệnh như lười biếng, độc tài và tham nhũng. Ngược lại, một số nước nghèo tài nguyên lại phát triển kinh tế rất nhanh, ít tham nhũng, với nền dân chủ vững chắc, như Nhật Bản, Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc.

Từ những hiện tượng này, các nhà kinh tế học rút ra kết luận về ‘Lời Nguyền Của Tài Nguyên’, nó cũng tương tự như thành ngữ “Ăn của rừng, rưng rưng nước mắt” hoặc “Nhất phá sơn lâm, nhì đâm hà bá” của người Việt Nam. Ỷ lại vào tài nguyên, khai thác tài nguyên và sử dụng tài nguyên không đúng cách đều phải trả giá.

Đó là bản chất của Lời Nguyền của tài nguyên. Trong phạm vi gia đình, nếu con cái chỉ chăm chú hưởng lợi từ đất đai, tài sản do cha mẹ để lại, cũng có thể sinh bệnh lười biếng và gia trưởng như các nhà độc tài được hưởng lợi từ tài nguyên quốc gia.

“Ăn của rừng, rưng rưng nước mắt’ là lời cảnh báo; nếu không biết phòng tránh thì căn bệnh tài nguyên sẽ phát sinh theo đúng lời nguyền của nó.

Lương Vĩnh Kim (Năm Lúa)

CUỘC CHIẾN NGA – UKRAINA VÀ CÂU CHUYỆN CON RỂ TÔI

Lê Vi

CUỘC CHIẾN NGA – UKRAINA VÀ CÂU CHUYỆN CON RỂ TÔI

– Trần Quốc Quân

Con rể tôi người Nga, tên là Stepan Lavrov, cùng họ với Ngài Sergey Lavrov Bộ trưởng Ngoại giao Liên Bang Nga. Con rể tôi sinh ra và lớn lên tại thành phố Saint Petersburg, quê hương của cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. Mẹ con rể tôi là Biên tập viên Đài Truyền hình nhà nước thành phố Saint Petersburg. Con rể tôi mang trong người 3/4 dòng máu Nga và 1/4 dòng máu Do Thái.

Khoe thế để mọi người biết, xuất thân của con rể tôi không phải dạng vừa đâu mà rất ngầu trong quan hệ với nước Nga.

Con rể tôi học đến 16 tuổi thì sang London thủ đô Vương quốc Anh để học A level (tương đương với phổ thông trung học của Việt Nam). Năm 20 tuổi chàng quen con gái tôi đang học Khoa Thiết kế Thời trang tại Đại học Nghệ thuật London (University of the Arts London). Sau đó chàng sang học violon tại Đại học Nghệ thuật Berlin, Đức rồi làm thạc sĩ violon tại Đại học Nghệ thuật Salzburg, Áo, thành phố quê hương của nhà soạn nhạc Mozart lừng danh thế giới.

Con rể tôi khá là có số có má trong làng nhạc công violon thế giới với thành tích vào vòng 2 giải vionlon mang tên Paganini (tương đương với giải Piano mang tên Chopin), 1 giải nhất ở Singapore, 1 giải nhất ở Chile, và 1 giải nhì ở Nhật Bản. Ai muốn nghe con rể tôi kéo đàn violon cứ vào Youtube, gõ từ khóa Stepan Lavrov là ra các clip tuyệt hay của chàng.

Con rể tôi từ sau ngày cưới con gái tôi thường gọi tôi bằng cụm từ tiếng Việt rất dễ thương là “Bố Quân”.

Ngay sau ngày con rể tôi và con gái tôi cưới nhau năm 2014, tôi tổ chức cho chàng nàng một chuyến về Việt Nam vừa để ra mắt họ hàng bên vợ, vừa hưởng tháng trăng mật tại Hà Nội, Sa Pa và Vịnh Hạ Long. Tất nhiên có bố mẹ vợ theo chàng từng bước chân. Suốt chuyến về thăm Việt Nam, câu xuýt xoa cửa miệng của chàng luôn là: Ôi! Việt Nam đẹp thế. Ôi! Việt Nam ngon thế (ý là món ăn, chứ không phải gái, lơ mơ vợ cho ăn tát ngay). Ôi! Việt Nam thích thế (kể cả những lúc xe nườm nượp không đi bộ sang được đường ở thủ đô). Đại loại là chàng rất yêu Việt Nam, và nhất là… vợ Việt Nam.

Những ngày cuối năm 2014, thông gia mời cả nhà tôi đến thành phố Salzburg, Áo để dự lễ bảo vệ thạc sĩ của con rể tôi. Những phút cuối cùng của đêm giao thừa năm 2014/2015, con rể tôi đã mở laptop xem chương trình Tổng thống Putin đọc Thông điệp Liên bang, chúc mừng năm mới tới nhân dân Nga và cả thế giới.

Lúc đó, nhìn con rể tôi rơm rớm nước mắt, tôi biết chàng đang tự hào và xúc động ghê gớm lắm, không chỉ về nước Nga mà cả với thần tượng Putin.

Đến bây giờ, sau 8 năm chung sống, chàng và nàng đã có 2 con gái (5 tuổi và 3 tuổi), tức là cháu ngoại tôi. Con rể tôi là chàng trai của gia đình, rất đảm đang, rất yêu chiều vợ và chăm chút con. Nhìn gương mặt chàng lúc nào cũng thường trực một nụ cười, không trên bờ môi thì cũng trên khóe mắt.

Từ ngày 24/2/2022, sau khi Putin phát động cuộc chiến tranh xâm lược Ukraina, tôi rất ngại, không biết thái độ của con rể đối với việc này thế nào. Suốt những ngày chưa gặp nhau (vì vợ chồng con gái sống riêng, mặc dù nhà rất gần, chỉ cách nhau 2 bên mặt phố), tôi vẫn dè chừng con rể. Bởi rất có thể 2 cha con sẽ mang không khí chiến tranh trên chiến trường Ukraina vào tận gia đình.

Tính tôi thẳng, nghĩ gì làm nấy tuy có chút nhã nhặn ôn hòa. Nên trong những ngày đó, tôi vẫn thả đều các bài viết về cuộc chiến tranh xâm lược của Nga trên đất nước Ukraina theo quan điểm của tôi. Mặc dù con rể là bạn trong FB của tôi.

Vào một ngày chủ nhật, khoảng mười ngày sau sự kiện đau lòng đó, tôi “rón rén” mời cả gia đình con gái sang nhà ăn shushi bữa trưa. Khi con rể bước chân qua cửa, tôi len lén theo dõi gương mặt chàng. Vẫn nụ cười tươi rói thánh thiện trên bờ môi, khóe mắt ấy. Chàng không hề biểu lộ thái độ khác thường nào. Tuy nhiên, trước khi ngồi vào bàn ăn, tôi vẫn cố gắng né tránh, không dám hỏi chàng và con gái về chuyện chiến tranh đầy nhạy cảm đó.

Khi tôi đang cuộn miếng cá hồi sống trong cánh lá tía tô và rong biển, bất ngờ con gái tôi khoe: “Bố ơi! Vợ chồng con vừa ra siêu thị mua đầy một cốp xe toàn Pamper để mai chở đến Trại tị nạn giúp trẻ em Ukraina. À, Hôm qua vợ chồng con mới gửi 2000 USD vào Quĩ giúp người Ukraina tị nạn chiến tranh nữa.” Tôi nghe, mừng quá, lén lấy khăn giấy lau mồ hôi trán. Nhưng tôi vẫn hỏi nhỏ con gái, tất nhiên bằng tiếng Việt: “Thái độ của chồng con về cuộc chiến tranh này thế nào?” Con gái tôi nói bằng tiếng Việt, không nhỏ chút nào: “Bố đi mà hỏi nó.”

Lấy hết can đảm, tôi quay sang hỏi con rể: “Con đánh giá thế nào về cuộc chiến tranh Nga – Ukraina?” Chàng nhún vai trả lời bằng tiếng Ba Lan rất dõng dạc: “Tất nhiên! Nga sai rồi. Trách nhiệm lớn nhất thuộc về Putin. Bây giờ là thời đại nào, mà một nước lớn ngang ngược xua quân xâm lược một nước nhỏ, gây ra bao đau khổ cho người dân cả 2 nước. Không một lí do nào có thể biện bạch được việc vi phạm luật pháp quốc tế và hiến chương Liên hợp quốc, trừ khi nước kia gây hấn xâm lấn giết hại người dân nước này trước thì nước này mới có quyền phản kích tự vệ.”

Chẳng biết những người Việt Nam biện hộ cho việc Nga xua quân xâm lược Ukraina rằng, cũng giống về bản chất như việc Việt Nam trừng phạt Campuchia năm 1979, nghĩ gì về câu trả lời của chàng người Nga đáng tuổi con cháu mình nhỉ. Mà những người “Hoài niệm Liên Xô” ấy đang bênh vực cho cuộc chiến tranh xâm lược của Nga trên đất nước Ukraina làm sao có thể so về mức độ gắn bó ruột thịt với nước Nga với con rể tôi cơ chứ.

Thế mới thấy, nhận thức về lương tâm và đạo lý của con người phải được đặt ở trong não, chứ không phải ở trong tim!

Trần Quốc Quân

Warszawa, ngày 20/3/2022.

Ảnh 1: Vợ chồng con gái tôi trong ngày cưới.

Ảnh 2: Tôi và con rể trước nhà thờ Sapa năm 2014.

Ảnh 3: Cốp xe con gái và con rể chở đầy Pamper đến trại tị nạn giúp trẻ em Ukraina.

Nỗi ngậm ngùi của chúng ta: Có lãnh đạo, người dân Ukraine quá anh hùng

Nỗi ngậm ngùi của chúng ta: Có lãnh đạo, người dân Ukraine quá anh hùng

Hoàng Ngọc Nguyên

18-3-2022

Tính đến ngày 18-3, cuộc chiến xâm lăng vô cớ của Putin (cho dù Putin có viện dẫn đủ lý do) cho quân Nga đánh vào nước Ukraine đã bước vào ngày thứ 22. Người ta càng ngày càng thấy sự bạo tàn của Putin, bởi vì ông ta vẫn mang dòng máu bạo chúa mà lịch sử nước Nga đã cho thấy từ nhiều đời trước đó (bởi thế mới có “Ivan Khủng khiếp”, “Peter Vĩ đại”, và cách gọi là “Sa hoàng”, từ chữ “Đại đế Cesar” mà ra).

 

 

Ảnh minh họa: Putin đại đế. Nguồn: Internet

Chẳng thế mà không biết bao thành phố của Ukraine bị đổ nát dưới bom đạn của Nga, bao nhiêu thường dân vô tội, nhất là trẻ em, đã bị thảm sát, và đến nay đã có cả 3 triệu người phải bỏ nước ra đi lánh nạn ở các nước láng giềng…

Thế nhưng trái với ý tưởng, mong đợi hão huyền của bạo chúa, cuộc chiến không kết thúc trong 2-3 ngày, hay thậm chí một tuần. Trên từng thành phố, những người còn lại vẫn chiến đấu anh dũng đến mức Nga hầu như vẫn chưa chiếm được thành phố quan trọng nào. Và mọi người dân, không chỉ người dân Ukraine, ngưỡng vọng người lãnh đạo của họ, Tổng thống Volodymyr Zelensky, mà cả thế giới vừa kinh ngạc vừa phải đứng sau lưng người lãnh đạo anh hùng này.

Trong khi thôi thúc quyết tâm giữ nước của người dân Ukraine “đến giọt máu cuối cùng” với xác quyết “Tôi còn đây, ngay trong dinh tổng thống, vẫn đứng bên đồng bào, chiến sĩ”, Zelensky không ngừng tìm cách chiêu hồi những người lính Nga “tuyệt vọng và bị lừa dối vừa bị đe dọa tính mạng”, và vừa kêu gọi Nga đàm phán để tái lập hòa bình “cho người dân đỡ khổ”, nhưng khẳng định, trong khi Ukraine có thể không cần gia nhâp NATO nữa, nhưng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ là những điều không thể thỏa hiệp được…

Chính Tổng thống Zelensky (44 tuổi) là người anh hùng khó tin mà có thật trong thời nay. Ông khiến chúng ta ngậm ngùi khi nhớ lại câu chuyện cách đây 47 năm, chúng ta mất nước vì lãnh đạo Saigon đã lũ lượt bỏ người dân…

Ngày thứ Hai 21-2-2022 là một ngày lịch sử sang trang đậm nét cho thế giới chúng ta, cho dù từ đây những chuyện gì sẽ xảy ra, chúng ta sẽ đi đâu, về đâu, hầu như không ai thấy được. Chỉ có điều biết chắc là cái thế giới toàn cầu hóa từ hai ba chục năm qua sẽ thêm phơi bày hiện trạng hỗn loạn của “thời mạt pháp”.

Chúng ta từng mong đợi, đêm ngày vọng tưởng thế kỷ thứ 21 sẽ mở ra một chương mới cho nhân loại khi người ta không còn phải sống trong thời chiến tranh lạnh và sẽ dần quen thuộc với một “thế giới đại đồng”, nguy cơ xung đột quốc tế đang được kiểm soát tốt hơn và khả năng phát triển kinh tế mở ra ngay cho những nước trước đây vẫn bế tắc, lạc hậu. Chỉ có điều chúng ta đã không hiểu đúng mức những đe dọa nghiêm trọng từ sự thiếu sót quá lâu một trật tự quốc tế mới sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1990. Chúng ta quên rằng nước Nga vẫn còn đó với tham vọng đế chế của nó đã ấp ủ từ bao đời; Trung Cộng vẫn còn đó và không bao giờ không nghĩ rằng mình là thiên triều với chư hầu tứ phía.

Bởi thế, hiện nay chúng ta đang đứng ngồi không yên trước cuộc chiến xâm lược có tính cách diệt chủng của Nga nhằm vào Ukraine, chúng ta chứng kiến sự tàn bạo vô song đáng kinh hoàng của Sa hoàng Vladimir Putin, qua mặt bất cứ bạo chúa nào Điện Cẩm Linh từng có trước đây…

Sự chiến đấu hào hùng, anh dũng của người dân Ukraine thật khó tưởng trong đời này, khiến cho cả thế giới phải ngưỡng mộ khâm phục, và sự ủng hộ của hầu như toàn cầu, sự yểm trợ của đông đảo những nước công khai đối nghịch với Nga thật đáng phấn khởi.

Thế nhưng, đúng là hai tuần sau khi cuộc chiến khởi sự chúng ta thật chưa thấy có ánh sáng ở cuối đường hầm. Putin tưởng rằng có thể dễ dàng kết thúc cuộc chiến trong đại thắng chỉ trong vòng 2-3 ngày, nhưng chiến tranh xem chừng cứ kéo dài, khiến Putin càng điên tiết và càng lo sợ, càng điên tiết và càng lo sợ, đương nhiên ông ta càng khát máu. Cho nên ông ta đang cố sức leo thang cuộc chiến, đẩy mạnh chiến dịch biến các thành phố thành các đống gạch vụn khổng lồ, tàn sát thường dân, pháo kích vào cả bệnh viện, biến các sinh lộ của người di tản thành tử lộ để người dân không có lối thoát, trừ phi đi vào địa ngục là nước Nga hay Belarus …

Nay đã có hơn 2 triệu người dân Ukraine, tức 5% dân số, chạy qua nước Ba Lan láng giềng (*). Số còn lại vẫn mắc kẹt hay đang tử thủ tại các thành phố trọng điểm, chủ yếu là thủ đô Kyiv và Kharkiv. Kharkiv là một thành phố lớn, giới truyền thông quan sát cho rằng, thành phố này đổ thì Ukraine cũng sụp. Tuy nhiên, mặc cho Nga oanh tạc, pháo kích, người dân Kharkiv vẫn nhất quyết bám trụ. Họ đang chịu tật bệnh, đói rét, nhưng vẫn cố góp phần vào cuộc chiến đấu sinh tử cho đất nước sống còn.

Tổng thống Ukraine đã nổi lên như một nhân vật anh hùng huyền thoại nhưng có thật. Ông ngày đêm kêu gọi các nước phương Tây, dĩ nhiên Mỹ là nước đứng đầu, hãy can thiệp mạnh hơn nữa vì đây không chỉ là chuyện sống còn của Ukraine mà của cả một thế giới đứng trước thử thách quyết định phải gìn giữ những giá trị độc lập, tự do, dân chủ…

Thậm chí ông Zelensky đã không ít lần lên tiếng chỉ trích hành động chậm trễ, thiếu sót của những nước Tây Âu và Mỹ trong việc can thiệp vào cuộc chiến. Chẳng hạn như, chuyện ông đề nghị NATO công bố vùng không phận của Ukraine là khu vực cấm bay” (no-fly zone). Tuy nhiên, Mỹ cũng như các nước Tây Âu trong khối NATO phải hành động dè chừng, bởi vì sợ rằng sẽ dồn bạo chúa Putin đến đường cùng trong khi Nga là một đại cường nguyên tử. Đó là lý do khiến cho Mỹ bác bỏ chuyện NATO ra quyết định xem không phận của Ukraine là “vùng cấm bay” để chận máy bay Nga trên bầu trời.

Trong mấy ngày khi cuộc chiến bước vào tuần thứ ba, Putin chỉ nói chuyện sẽ trả đũa các nước phương Tây can thiệp vào chuyện của ông ta, cho dù “chiến tranh kinh tế” (khi Tổng thống Joe Biden quyết định ngưng nhập xăng dầu từ Nga) cũng bị Putin xem là sự tuyên chiến. Putin cũng chụp mũ Mỹ đã sử dụng vũ khí hóa học và sinh học tại Ukraine – rõ ràng, chỉ kiếm cớ để Nga leo thang chiến tranh thêm nữa bằng vũ khí sinh hóa…

Nhiều người chỉ mong chính người dân Nga hiểu được đây đúng là vấn đề của họ để họ tự tìm cách giải quyết, nhưng có người hiểu biết đã cảnh báo rằng chuyện này “còn lâu”, vì Putin khéo ẩn mình và người dân Nga chưa thấy rõ sự thất bại của Putin cũng như chưa biết tính đến ngày 10-3 đã có hơn 6.000 lính Nga chết trận.  Tuy thế, ngày càng có thêm nhiều tin tức, nhiều binh sĩ Nga đã bỏ ngũ vì sợ, vì chống…

Vào ngày thứ hai 21-2 lịch sử đó, giữa lúc lãnh đạo những nước phương Tây, đặc biệt là Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Olaf Scholz, mệt mỏi tìm cách phủ dụ Tổng thống Nga Putin và mong chờ một cuộc nói chuyện tay đôi giữa hai tổng thống Nga và Mỹ vào cuối tuần, thì từ Điện Cẩm Linh, Sa hoàng lên tiếng. Nghe như một lời tuyên chiến sấm sét. Ông ta lên án trong giọng thù hận các nước Tây Âu đã im lặng trước những đòi hỏi của ông, cho nên ông phải hành động. Nói rõ ra, ông muốn khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bảo đảm sẽ không bao giờ để cho Ukraine làm một thành viên của tổ chức liên minh quân sự này.

Theo ông, về mặt lịch sử, hai nước Nga và Ukraine, hai dân tộc Nga và Ukraine, tuy hai mà là một, nói theo kiểu của những kẻ  xâm lược gian hùng “sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi”, cho nên Nga sẽ không bao giờ bỏ Ukraine. Những lời nói “đầy tình nghĩa ruột thịt” tưởng như người Nga không bao giờ đụng tới người Ukraine (máu loãng hơn nước lạnh)! Bởi thế, Putin cảnh cáo, những nước Tây Âu đừng hòng lôi kéo Ukraine về phía họ, và Ukraine cũng đừng mơ tưởng tách ra khỏi Nga mà đi theo khối Tây Âu (Liên Âu chẳng hạn), cụ thể là gia nhập NATO, một khối quân sự đối nghịch hoàn toàn với Nga từ bao đời (NATO ra đời từ năm 1949 chính là để ngăn chận Liên Xô bành trướng ở châu Âu).

Trong cả mấy tháng trước cuộc xâm lăng, Nga đã đổ tới gần 200.000 quân, chưa kể quân của nước chư hầu Belarus, dàn binh sát biên giới phía bắc của Ukraine để “tập trận”. Tuy nhiên, chẳng ai không thấy Nga muốn động binh. Putin nói trăm ngàn lý do, lúc này, lúc khác. Chẳng hạn vì trên đất nước Ukraine người Nga cũng đông, người nói tiếng Nga cũng nhiều, nhưng bị bạc xứ cho nên Nga phải bảo vệ những cộng đồng nói tiếng Nga trên lãnh thổ Ukraine.

Putin cũng nói lãnh đạo Ukraine thời nay bạc tình bạc nghĩa, cổ xúy việc thù ghét nước Nga, người Nga, quên công lao nước Nga gầy dựng nên nước Ukraine ngày nay. Ông cũng đưa ra quan điểm lịch sử, rằng thật ra “không có nước Ukraine” trên đời này. Ukraine là sản phẩm của Nga, do Nga làm ra. Cũng bởi vậy, Nga lên tiếng chính thức công nhận chủ quyền của hai nước ly khai nằm trên lãnh thổ của Ukraine: Luhansk và Donestk. Nga sẽ cho quân đội vào giúp hai “nước” này bảo vệ độc lập, chủ quyền, tức chống lại quân đội Ukraine đang xem hai “tiểu quốc” này như phản loạn. Cho nên, Nga có đủ cách để biện minh việc quân Nga tràn qua biên giới Ukraine: “gìn giữ hòa bình” trong nước Ukraine (peace-keeping); phi quân sự hóa Ukraine (demilitarize); trung lập hóa Ukraine; chống phát xít hóa Ukraine…

Nga cũng hứa sẽ không đụng đến những khu dân cư ở Ukraine. Câu hỏi đơn giản: Nga lấy quyền gì, dựa trên luật pháp quốc tế gì cho phép, mà Nga cho quân tràn vào một nước láng giềng để tước đoạt sinh mệnh của Ukraine, quyền có một quân đội với trách nhiệm quốc phòng, quyền có lực lượng giữ gìn an ninh nội địa, quyền lựa chọn thế đứng chính trị quốc tế? Putin tuy đang sống trong thế kỷ 21 nhưng vẫn xem như nước Nga vào thế kỷ 17-18!

Ngày 24-2, quân Nga khởi sự tràn vào Ukraine. Trái với những “mong đợi” có tính ảo vọng, quân Nga tấn công mọi nơi, từ biên giới phía bắc, phía đông, phía nam của Ukraine, mục tiêu rất rõ rệt: với lực lượng áp đảo của một quân lực hùng hậu, hiện đại, Putin tính rằng chỉ trong vòng vài ngày quân Nga sẽ chiếm lĩnh hết nước Ukraine, và sẽ nhanh chóng bắt giữ những người lãnh đạo hiện nay ở Kyiv (đứng đầu là Tổng thống Volodymyr Zelenskiy – người “cùng tên khác họ” với Vladimir Putin) cùng dựng lên một chính phủ “cách mạng lâm thời” bù nhìn (Ukraine cũng có những nhân vật như Nguyễn Hữu Thọ), của Nga, do Nga và vì Nga.

Thủ đô Kyiv đương nhiên là trọng điểm của một đoàn quân xa dài đến 40 dặm, nhưng ngay cả các thành phố cảng phía nam và giáp Crimea mà Nga đã ngang nhiên cướp đoạt của Ukraine từ năm 2014 cũng là mục tiêu hàng đầu. Nhờ cuộc tấn công xâm lăng này, người ta thấy hết sự man trá khôn cùng của Putin.

Chúng ta cần thấy ngay rằng, đây là một cuộc xâm lăng khốn nạn, ngang ngược, tàn bạo, vô cớ của một nước chẳng những quá mạnh ăn hiếp, bắt nạt một nước nhỏ hơn, yếu hơn nhiều – một điều tưởng rằng chỉ có thể thấy được trong thời trung cổ, không thể có trong thời được xem là văn minh như ngày nay, bởi thế mới nổi lên ý niệm của thời mạt pháp.

Chẳng những thế, nước Nga của Putin còn hành xử như một tay lưu manh anh chị, bất kể sự lên án của cả một thế giới bất bình. Putin sẵn sàng làm Ukraine tan hoang, sụp đổ thành gạch vụn và làm khốn khổ, tiêu tan cuộc đời của hàng chục triệu người dân Ukraine vô tội bởi vì ông ta bẽ mặt vì chiến thắng chưa ở trong tầm tay.

Liên Hiệp Quốc ngày 5-3 đã bỏ phiếu với 141 phiếu thuận lên án Nga xâm lược (trong đó có Cambodia), chỉ có 5 phiếu chống (Nga, Belarus, Bắc Hàn, Syria, Eritrea) và 35 phiếu trắng (trong đó có Trung Cộng, Việt Cộng, Lào, Myanmar, Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Argentina…).

Putin liên tục cảnh báo các nước, nhất là những nước trong khối NATO, không được dính vào dưới bất cứ hình thức nào. Mọi giúp đỡ dành cho Ukraine đều có nghĩa là tuyên chiến với Nga, theo lời Putin. Người ta đều hiểu ngụ ý đe dọa của Putin: Ông sẽ không đáp lại theo cách “chiến tranh qui ước”. Ông ta sẽ chơi vũ khí hóa học, sinh học, thậm chí hạt nhân, không sợ gì “tội ác chiến tranh” cho dù phương Tây cứ dọa sẽ đưa ông ta ra tòa án quốc tế về chuyện sát sinh người vô tội.

Người ta đã từng cảnh báo về con người Putin, một ông “trùm KGB”. Ông ta rất dám chơi liều và sẵn sàng cho “chết cả đám”. Cũng có thể trong thời đại của “fake news” chính Putin là tác giả của dư luận này để cho người ta sợ ông ta nổi điên cho nên để cho ông ta tự do làm tới.

Bởi vậy mà Tổng thống Joe Biden đã phải lên tiếng trấn an người dân Mỹ, rằng nước Mỹ cũng đã sẵn sàng chơi tới cùng trong trò “thí mạng cùi” của Putin. Tuy nhiên, Biden cũng như lãnh đạo các nước thành viên NATO rõ ràng cũng khó xử: đứng lại thì Nga cứ lấn tới; đi tới thì Nga không chịu đi lui hay đứng lại; lùi bước thì Nga cứ sấn tới…

Theo ông Andrei Kozyrev, cựu ngoại trưởng Nga trong những năm sau khi Liên Xô sụp đổ (1991-1999), Putin không phải tiến hành cuộc chiến xâm lăng vì không có suy nghĩ hay lý lẽ gì cả. Theo ông, thực sự Putin nghĩ rằng không có nước Ukraine, hay nói cách khác, Ukraine chỉ là một phần lãnh thổ của Nga. Putin cũng nghĩ sau 20 năm dưới quyền của ông, quân đội Nga đã đủ lớn mạnh, hiện đại cho nên chẳng sợ nước nào cả – nhất là vì Nga có được vũ khí diệt chủng như nguyên tử, sinh hóa…

Putin cũng tin rằng trong hai thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, “thế giới tự do” đã rã rời, phân hóa, NATO tuy đông, nhưng không còn mạnh, nhất là nhờ cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tay Putin phá hoại. Putin cũng tin rằng dân chủ Mỹ khó tránh sự tan nát, đặc biệt nhờ tay Trump trong bốn năm 2017-2020; Joe Biden nay tuổi già sức yếu, chắc chẳng làm gì được. Đó là tất cả lý do khiến Putin nghĩ “It’s now or never”, quyết định ra tay vào thời điểm này.

Nhưng nói Ukraine chỉ là sản phẩm của Nga, chỉ là một cách ngụy biện tồi tệ của Putin không hiểu được lịch sử nước này. Nếu Ukraine không phải là một nước, một dân tộc, nếu họ không thấy Nga là một đế quốc ma quỉ, thì người dân Ukraine đã không có sự phản kháng, chống cự triệt để sự xâm lăng của Nga như chúng ta đang chứng kiến.

Lịch sử Ukraine đã cho thấy, trong suốt sáu thế kỷ 13-19, đất nước này tuy có ba thứ tiếng thịnh hành (Ukraine, Belarus và Nga) họ có sự đồng tình trong lý tưởng độc lập. Ukraine cứ bị xâm lăng bởi các đế quốc láng giềng như Ba Lan, Hungary, Áo, Phổ, Bulgaria…  và dân Ukraine, vốn là một nước địa chủ-tá điền (serfdom), cứ phải trỗi dậy chống ách thực dân.

Từ cuộc Cách mạng tháng mười (1917) ở Nga, họ đã dựng nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô-viết Ukraine, sau đó bị Stalin lôi kéo vào khối Liên Xô không ra riêng được. Nhưng sau năm 1990, khi Liên Xô tan rã, Ukraine đã nhanh chóng tuyên cáo là một nước dân chủ độc lập và từ bỏ chế độ cộng sản.

Chúng ta cũng phải thấy rằng, Putin đã mưu đồ tái phục hồi lãnh thổ Liên Xô ngay từ khi Tổng thống Boris Yeltsin đưa ông ta vào bộ máy cầm quyền ở Điện Cẩm Linh từ đầu thế kỷ 21. Từ những năm đó, Putin đã nói rằng, Tổng bí thư Liên Xô cuối cùng Mikhail Gorbachev đã phạm sai lầm lịch sử lớn lao khi giải thể Liên Xô, làm cho Nga mất tất cả 14 nước chư hầu lớn nhỏ nằm trong khối này. Chưa kể cả loạt nước cộng sản Đông Âu trước đây nằm trong khối Warsaw đi theo Liên Xô (các nước vệ tinh) cũng bỏ Nga đi theo con đường dân chủ phương tây và tham gia khối NATO: Ba Lan, Hungary, Tiệp Khắc, Đông Đức, Bulgaria, Romania…

Putin có tham vọng kéo những nước từng thuộc Liên Xô trở lại với Nga, chưa nói những nước Đông Âu cộng sản trước đây. Chúng ta có thể nhớ rằng những Sa hoàng tại Điện Cẩm Linh bao đời từ trước đến nay chỉ có mỗi một giấc mơ: Xây dựng đế chế bằng cách ép các nước nhỏ quanh Nga làm chư hầu. Ukraine từng là nạn nhân của đường lối này từ thế kỷ 18.

Tham vọng tái lập đế chế của Putin còn có ý nghĩa tăng cường sự an toàn cho Nga, thay vì để Nga bị bao quanh bởi những nước không có thiện cảm gì với Nga… Đó là lý do chúng ta thấy Putin đã mạnh tay đàn áp cuộc nổi dậy đòi độc lập của tiểu quốc Chechnya vào năm 1995-96 và 1999-2000.  Với nước Cộng hòa Grudia (Georgia) trong năm 2008, nhưng nước này sau đó còn dứt khoát hơn đi theo con đường dân chủ phương Tây và kinh tế tự do, tôn trọng nhân quyền.

Putin đã cai trị nước Nga từ hơn 20 năm qua, và ông còn tính lèo lái nước Nga trong mười mấy năm tới đây (nếu trời cao không có mắt) theo thể chế dân chủ kiểu Putin: Dân chủ phương Tây với quyền bầu cử của người dân chỉ là sự giả hiệu và bất lực, dân chủ của Nga không cần bầu bán gì, chỉ cần người lãnh đạo thể hiện được nguyện vọng của đa số người dân một cách có hiệu quả là một nền dân chủ thành công. Đó cũng là bài học của Tập Cận Bình, Nguyễn Phú Trọng, Kim Jong-un, Hun Sen… hiện nay.

Putin từng công khai nói, dân chủ ở Mỹ chỉ là chuyện hai đảng lạm dụng người dân thay phiên nhau nắm quyền, nhưng những người lãnh đạo không nhìn xa hơn lỗ mũi (4-8 năm) và cứ phải chơi trò thỏa hiệp triền miên để tại vị. Dân chủ của Nga, người lãnh đạo chỉ việc hiểu được ý muốn của người dân và tự do tìm cách nắm quyền – cho dù phải cần đến bạo lực. Miễn thấy được ý của người dân như trong việc chinh phục, xâm lăng Ukraine hiện nay.

Ukraine là một nước Đông Âu có vị trí chiến lược của một tiền đồn đối với Nga trước áp lực của khối NATO từ phía tây tràn qua. Ukraine chính là thành trì phía tây nam của Nga. Nga vẫn coi trọng Ukraine trong khối Liên Xô. Lãnh tụ Nikita Khruschev (1954-64) từng là người lãnh đạo Ukraine trước đây. Nga cũng từng cho Ukraine bán đảo Crimea trong thời còn Liên Xô, nhưng vào năm 2014, Putin đã ngang nhiên cướp đi mà Ukraine không làm gì được.

Nhưng Ukraine đã là một nước cộng hòa độc lập kể từ năm 1991 sau khi khối Liên Xô tan rã. Putin đã tính sai lầm về Ukraine trong 20 năm qua mà ông ta không chịu thấy. Ông ta nghĩ rằng có thể dựng lên một nước Ukraine của Nga, vì Nga, từ Nga. Thế nhưng trong hơn 20 năm qua, bao nhiêu người lãnh đạo ở Kyiv đi theo Nga đều bị lật đổ: Người dân Ukraine đã có sự lựa chọn!

Sai lầm của Putin là ở chỗ, ông không thấy được điều đó, và muốn dùng vũ lực để buộc Ukraine đi theo mình thay vì xây dựng một quan hệ thân thiện, hợp tác để tạo sự tin cậy qua lại, “trước là đồng chí, nay là anh em”. Thậm chí Nga đã dơ bẩn xúi giục hai địa phương ở miền đông Ukraine nổi lên đòi ly khai, tự trị và theo Nga, là Donestk và Luhansk. Nhưng Ukraine là một nước dân chủ, và người dân đã có sự lựa chọn rõ ràng!

Từ sai lầm đó, Nga đã có sai lầm chiến lược trong tiến công. Tính đến ngày 11-3, Nga đã không thành công để hát bài “tiến quân ca”. Đã có hơn 6.000 quân Nga thiệt mạng. Nổi bật là sự kiên cường của Tổng thống Zelensky, sự anh dũng của người dân Ukraine, thà chết chứ không chịu mất nước.

Trong khi đó, Putin chẳng hiểu trong cuộc chiến này, quân lực và hỏa lực không hẳn quyết định tất cả. Chiến tranh xâm lăng khác với chiến tranh bình định và chiến tranh vệ quốc. Nga muốn bình định, nhưng lại chơi trò xâm lăng. Và càng xâm lăng thì càng để lộ rõ bộ mặt của Putin: Phi nhân, vô đạo, tàn bạo và đầy dẫy tội ác với người dân thường.

Một sai lầm khác là Putin xem thường khả năng hành động yểm trợ của các nước phương Tây – đứng đầu là Hoa Kỳ. Một cố vấn an ninh quốc gia trước đây của Tổng thống Trump, John Bolton, nói rằng, sở dĩ đến giờ phút này Putin mới khai chiến là vì Trump đã phải ra đi, và Trump đã giúp Putin quá nhiều trong việc phá hoại khối NATO, cho nên dưới thời Trump, Putin chẳng cần làm gì cả. Bất chiến tự nhiên thành. Trump còn tính rằng, nếu ông ta có nhiệm kỳ thứ hai, ông sẽ rút nước Mỹ ra khỏi khối NATO. Đó là lý do dễ hiểu nhất vì sao Putin ủng hộ Trump nồng nhiệt đến thế trong bầu cử.

Nhưng Putin còn nghĩ rằng các nước phương Tây sợ, không dám làm gì Nga cho dù Nga xâm lược trắng trợn Ukraine, phá hủy đất nước này, sát hại người dân vô tội, ông ta đã lầm và đang trả giá cho sự ngu si đó. Ukraine vẫn được tiếp viện khí giới không ngừng. Nga bị cấm vận kinh tế khắp nơi. Người dân tỵ nạn Ukraine được chào đón tại Ba Lan với tất cả tình người. Viện trợ của Mỹ cho Ukraine lên tới 13.6 tỷ ngay tức thì…

Tháng ba năm ngoái, cách đây đúng một năm, Tổng thống tân cử Joe Biden được hỏi trong một phỏng vấn của báo chí, ông nghĩ gì về Putin. Biden trả lời ngắn gọn: “He’s a killer”. Nhận xét này đúng nhưng chưa đủ. Và quá trễ khi chúng ta nhìn kỹ Putin đã chễm chệ trong Điện Cẩm Linh cũng hơn 20 năm rồi, và bàn tay của ông ta đã đẫm máu liên tục, từ những người “đồng bào” mà ông xem là kẻ thù, đến  những dân tộc từng là chư hầu của Liên Xô nhưng nay muốn có cơ hội thoát ly để giành tự do, đôc lập…

Âm mưu của Putin là mở ra trật tự thế giới mới với Nga là đế quốc chủ tể sau khi trật tự cũ đã bị xóa tan. Và ông ta thực tâm nghĩ rằng phải làm cho thế giới hiện nay tan nát bằng mọi giá mới xây dựng được trật tự mới đó.  Cho nên, nói “ông ta là kẻ sát nhân” thật chưa đủ nghĩa.

Chẳng biết người dân Ukraine kháng chiến cầm cự được bao lâu nữa? Có đuổi được quân thù ra khỏi nước chăng? Hàng triệu người chạy nạn rồi đây sẽ ra sao khi không có nơi ăn chốn ở, và quê hương không còn, chưa nói đe dọa thường xuyên của đói rét, bệnh tật?

Thế giới phải sống bao lâu nữa trong phập phồng lo sợ? Đại nạn suy thoái, lạm phát sẽ đè nặng bao lâu nữa trên nước Mỹ, trên thế giới này? Và người ta nói bạo chúa nào cuối cùng cũng sẽ có ngày tàn, thế nhưng cái giá nhân loại phải trả như thế nào? Hàng triệu người phải hy sinh? Câu hỏi cuối cùng: rủi ro một cuộc chiến nguyên tử đang ở mức độ nào khi bạo chúa nghĩ rằng không có gì quí hơn bạo lực, độc tài? Đó là câu hỏi vì nó chúng ta đêm ngày không ngủ được.

Nhưng dù sao, công đức của Putin phải được nêu ra ở đây: Ông ta đã giúp nước Mỹ thấy được bản mặt điên rồ, ngu si, sát nhân và nham hiểm nơi người từng lãnh đạo đất nước này. Vĩ đại hơn nữa, Putin đã giúp nước Mỹ có cơ hội đoàn kết nếu người ta biết được điều tối thiểu: Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết. Thế giới nay cũng nhờ ông ta mà biết “ngồi gần, ngồi bên nhau” trước đại họa sống còn.

Đánh giá chiến dịch tấn công Ukraine của Nga

Đánh giá chiến dịch tấn công Ukraine của Nga

Nhã Duy

21-3-2022

Ảnh minh họa: Một người mẹ Ukraine bị thương khi che cho con trong một vụ pháo kích. Nguồn: Reuters

Trong hai ngày cuối tuần vừa qua, Học Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh ISW đã liên tiếp đưa ra các bản đánh giá về cuộc chiến Ukraine và Nga hiện nay.

ISW là một tổ chức think-tank phi đảng phái và phi lợi nhuận uy tín có trụ sở tại Washington, DC, quy tụ nhiều cựu tướng lãnh, viên chức cao cấp chính phủ và các học giả để cung cấp các nghiên cứu giá trị về quân sự và đối ngoại quốc tế qua các nghiên cứu, số liệu và phân tích đáng tin cậy. Các nghiên cứu của ISW cũng giúp cho chính phủ Hoa Kỳ có thêm nguồn cố vấn quan trọng trong các chiến dịch quân sự và đối phó với các nguy cơ liên quan đến an ninh quốc gia.

Hai điểm đáng chú ý trong phân tích của ISW là Ukraine đã đánh bại chiến dịch quân sự ban đầu của Nga và cuộc chiến đang bế tắc, đồng nghĩa với sự khốc liệt và đẫm máu hơn, đặc biệt khi kéo dài (*).

Chiến dịch và ý định thoạt đầu của Nga là chiếm được Kyiv và các thành phố lớn khác của Ukraine để thay đổi chính phủ tại Ukraine chỉ trong một thời gian ngắn. Còn sự bế tắc trên các mặt trận Ukraine không có nghĩa là đình chiến hay ngừng bắn mà hai bên vẫn tiếp tục các cuộc giao tranh nhưng sẽ không thay đổi được tình trạng chiến sự căn bản.

Trong trường hợp này thì Nga sẽ tiếp tục oanh tạc và pháo kích vào các thành phố Ukraine, phá hủy cả các mục tiêu dân sự và sát hại dân lành nhằm làm nhụt ý chí chiến đấu hay buộc Ukraine phải đầu hàng, chấp nhận những điều kiện do Nga đưa ra để tránh sự thiệt hại quá lớn, điều mà cho đến nay Ukraine đang chứng tỏ ngược lại một cách ngoan cường. Chỉ trong 24 giờ qua, Ukraine đã tiêu diệt thêm ba Trung Đoàn Trưởng của quân Nga.

Chính vì vậy sẽ tạo ra một cuộc xung đột khốc liệt kéo dài và một giai đoạn nguy hiểm mới, thử thách sự quyết tâm của Ukraine và phe đồng minh. Sự tiếp tục ủng hộ và viện trợ của phương Tây cho Ukraine sẽ là yếu tố quan trọng để giúp Ukraine vượt qua giai đoạn mới này. Đây là một tính toán sai lầm của Putin vì không ngờ Mỹ và phe đồng minh đã đoàn kết rất mạnh mẽ và Ukraine lại chống cự dũng mãnh như vậy.

Nga vừa tuyên bố sử dụng phi đạn siêu thanh Kinzhal để phá hủy một kho đạn của Ukraine. Đây là loại phi đạn hiếm, đắt tiền và tân tiến của Nga, cho thấy ý định leo thang chiến sự hơn là đạt được mục tiêu quân sự rõ ràng. Loại phi đạn Kinzhal này cũng có thể thay bằng đầu đạn hạt nhân, cho thấy Nga cũng có thể đang xem xét khả năng sử dụng đầu đạn hạt nhân tầm nhỏ để chứng tỏ sức mạnh quân sự của mình, che đậy các vũ khí đã lạc hậu và thiếu hữu hiệu đang sử dụng của họ.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine lần đầu tiên tường trình rằng, Điện Kremlin đang chuẩn bị quân số cho một cuộc chiến kéo dài tại Ukraine và thực hiện các biện pháp quân dịch hà khắc, bao gồm động viên cả thanh niên 17-18 tuổi nhằm thay thế cho số binh lính tử trận. Cũng theo Ukraine, tinh thần và kỷ luật của quân Nga xuống rất thấp, bao gồm cả việc đào ngũ hay không thực hiện theo lệnh chỉ huy.

Nga cũng sẽ sử dụng các nhóm lính đánh thuê Bắc Phi Libya trong mục đích ám sát tổng thống Zelensky cùng các cấp lãnh đạo chính phủ và quân đội, thay cho chiến dịch quân sự bị thất bại.

Chiến sự tại Ukraine vẫn chưa có những dấu hiệu lạc quan và bom đạn của Nga tiếp tục thả hay pháo vào các mục tiêu dân sự và người dân Ukraine trước thái độ đeo đuổi cuộc chiến của Putin. Các nguồn tin tình báo Ukraine và truyền thông cho biết, một nhóm tướng lãnh quân đội và an ninh của Nga đang âm mưu thực hiện một cuộc đảo chánh Putin để nối lại mối quan hệ ngoại giao và kinh tế với Hoa Kỳ và phương Tây.

Nếu điều này trở thành sự thật, liệu có giải pháp nào hữu hiệu hơn để kết thúc chiến tranh?

Nga bị cáo buộc ‘nổ súng bắn người biểu tình ở Kherson’

VOA Tiếng Việt

Các lãnh đạo Ukraine hôm 22/3 cáo buộc quân Nga bắn vào người biểu tình không vũ trang ở thành phố Kherson bị chiếm đóng, với các video dường như cho thấy người dân chạy trốn lựu đạn và tiếng súng liên tục.

“Những kẻ chiếm đóng đã bắn vào những người dân xuống đường một cách hòa bình, không có vũ khí, để phản đối. Vì tự do – tự do của chúng ta,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên án.

Một loạt các video đăng trên mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin Telegram cho thấy người dân tập trung tại Quảng trường Tự do’ ở Kherson để phản đối Nga chiếm giữ thành phố.

Hàng chục đàn ông và phụ nữ quốc kỳ xanh vàng của Ukraine hô vang ‘Về đi’ và ‘Vinh quang cho Ukraine’ trước khi lựu đạn gây choáng khiến họ bỏ chạy trong hoảng loạn.

Binh sĩ Nga được nhìn thấy bắn nhiều loạt đạn lên không trung và không có bằng chứng ngay lập tức cho thấy súng của họ nhắm trực tiếp vào dân thường.

Tuy nhiên, video cũng cho thấy một nhóm người đang chữa trị cho một người đàn ông lớn tuổi bị choáng váng và chảy máu, trước khi đưa ông đi.

Ông Yuriy Sobolevsky, một quan chức địa phương, cho biết chân của người đàn ông này ‘bị thương nặng’ và ông ‘mất rất nhiều máu’.

Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba đã đăng một đoạn video về vụ việc lên Twitter.

“Tại Kherson, những tội phạm chiến tranh Nga đã nổ súng vào những người không vũ trang biểu tình ôn hòa chống lại những kẻ xâm lược,” ông Kuleba nói.

“Đây là bộ mặt xấu xí của nước Nga, một nỗi ô nhục đối với nhân loại. Chúng ta phải ngăn chặn Nga! Trừng phạt họ, cô lập họ, buộc tội phạm chiến tranh phải chịu trách nhiệm,” ông nói.

Kherson, thành phố có gần 300.000 dân trước chiến tranh, là thành phố lớn đầu tiên của Ukraine rơi vào tay quân Nga, khi Moscow chiếm nó trong tuần đầu tiên xâm lược.

Người dân Kherson đã tổ chức các cuộc biểu tình thường xuyên chống lại sự chiếm đóng của quân Nga, lời thách thức trực tiếp tuyên bố của Nga rằng họ đã giải phóng thành phố.

Truyền thông địa phương đã nhiều lần đưa tin rằng quân Nga đã bắn vào người biểu tình.

Ông Sobolevsky thề rằng các cuộc biểu tình sẽ tiếp tục. “Bất chấp tất cả, những người biểu tình đã không giải tán! Và ngày mai họ sẽ tập hợp trở lại!” ông nói.

VOATIENGVIET.COM

Nga bị cáo buộc ‘nổ súng bắn người biểu tình ở Kherson’

Các lãnh đạo Ukraine hôm 22/3 cáo buộc quân Nga bắn vào người biểu tình không vũ trang ở thành phố Kherson bị chiếm đóng, với các video dường như cho thấy người dân chạy trốn lựu đạn và tiếng súng liên tục.

Chiến tranh Ukraina: Liên Hiệp Quốc ghi nhận 10 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa (RFI)

Chiến tranh Ukraina: Liên Hiệp Quốc ghi nhận 10 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa

Đăng ngày: 21/03/2022

Người tỵ nạn Ukraina từ Lviv tới, đang đợi tàu ở sân ga Przemysl Glowny, Ba Lan, ngày 20/03/2022. REUTERS – HANNAH MCKAY

Trọng Nghĩa

Cuộc chiến tranh do Nga khởi động tại Ukraina đang gây nên một thảm họa nhân đạo ghê gớm. Theo ước tính của Liên Hiệp Quốc vào hôm qua, 20/03/2022, đã có khoảng 10 triệu người dân Ukraina – tức 1 phần tư dân số nước này – đã phải bỏ nhà bỏ cửa để tìm đường lánh nạn. 

Theo Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc Filippo Grandi, cuộc chiến tranh “tàn khốc” mà Nga tiến hành tại Ukraina đã buộc 10 triệu người Ukraina phải sơ tán, tìm nơi lánh nạn trong nước, hoặc di tản ra nước ngoài. 

Trong một tin nhắn Twitter, ông Grandi nói thêm: “Những kẻ gây ra chiến tranh, ở bất cứ đâu trên thế giới, đều phải chịu trách nhiệm về những đau khổ gây ra cho những thường dân bị buộc phải rời bỏ nhà cửa của họ”. 

Phủ Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc (HCR) hôm qua cho biết là đã có 3.389.044 người Ukraina đã rời khỏi đất nước kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược của Nga vào ngày 24 tháng 2. Khoảng 90% những người di tản là phụ nữ và trẻ em. Do lệnh tổng động viên, đàn ông Ukraina trong độ tuổi từ 18 đến 60 đều có thể nhập ngũ do đó không được phép xuất cảnh. 

Unicef, cơ quan phụ trách trẻ em của Liên Hiệp Quốc xác định là đã có hơn 1,5 triệu trẻ em trong số những người đã chạy ra nước ngoài, đồng thời cảnh báo rằng nguy cơ bị buôn bán và bóc lột mà các em phải đối mặt là điều “có thật và đang gia tăng”. 

Cũng liên quan đến những người tỵ nạn, tại cảng Mariupol ở đông nam Ukraina bị Nga đánh phá, đã có hơn 59.000 người chạy khỏi thành phố này. Theo bộ trưởng Quốc Phòng Nga, tổng cộng đã có 330.000 người Ukraina được sơ tán sang Nga. 

Trong số những người Ukraina di tản ra nước ngoài, đa số đã chạy qua Ba Lan. Nhưng cũng có rất nhiều người chọn hướng Slovakia nằm ở phía Tây Ukraina, với nhịp độ khoảng 10.000 người mỗi ngày. Thành phố thứ hai của Slovakia là Kosice (cách biên giới Ukraina một trăm km) là điểm dừng chân của họ. Từ thành phố này, người tỵ nạn Ukraina họ có thể đi tàu để tìm đến như nước xa hơn trong Liên Hiệp Châu Âu.  

Đặc phái viên RFI Alexis Bedu đã đến nhà ga Kosice để tìm hiểu thêm: 

Các loa phóng thanh ở sân ga đều phát ra các thông điệp bằng tiếng Ukraina. Chuyến tàu đến Bratislava chuẩn bị khởi hành, trên xe là những gia đình người Ukraina. 

Margarita là một phụ nữ khoảng năm mươi tuổi. Bà giải thích rằng nhà của bà đã bị phá hủy khi thành phố Lugansk thuộc vùng Donbass bị bắn phá. Bà đã phải để lại một người mẹ vốn thà chết chứ không chịu bỏ đi. 

Mục tiêu của một gia đình khác, có ba đứa con là phải đi về hướng tây bằng mọi giá. Tatiana, một người bà, tay mang đầy túi xách, giải thích: “Chúng tôi rất muốn ở lại Kosice vì mọi người ở đây rất tốt, nhưng chúng tôi được thông báo là không có công ăn việc làm nên chúng tôi sẽ đến Gelina… ở miền trung Slovakia, dù chúng tôi không quen ai ở đó.” 

Riêng bà Margarita, người đến từ Lugansk, thì run người lên vì giận dữ khi nói về Vladimir Putin. Với giọng tiếng Nga hoàn hảo, bà khẳng định: “Tôi đã quyết định cắt đứt quan hệ với tất cả những người bạn Nga của mình … Như ông có thể thấy, tôi nói được tiếng Nga nhưng tôi đã tự hứa sẽ không dùng tiếng Nga nữa. Từ giờ tôi sẽ học tiếng Ukraina”. 

Bà đã giơ điện thoại di động lên và cho xem một bức ảnh chụp một tòa nhà bị đánh bom. Tấm ảnh chụp nhanh cuối cùng trước một cuộc ly hương không có ngày trở lại. 

Kim tự tháp quyền lực đang tiêu diệt Putin (RFI)

Kim tự tháp quyền lực đang tiêu diệt Putin

Đăng ngày: 17/03/2022

Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Matxcơva, Nga ngày 10/03/2022. AP – Mikhail Klimentyev

Phan Minh

Trong một văn bản thuật lại lịch sử Nga hiện đại và cổ đại được tờ báo Anh The Guardian trích dẫn, Vladimir Sorokin, nhà văn người Nga đã giải mã sự biến đổi của Vladimir Putin, từ “người đàn ông tràn đầy năng lượng và hoạt bát” trở thành một “con quái vật thời đế quốc”. RFI xin trích dịch.

Vào ngày 24 tháng 2, bộ giáp của “nhà độc tài sáng suốt” mà Vladimir Putin khoác lên người cách đây hơn 20 năm đã rạn nứt trước khi rơi xuống tan nát. Thế giới đã chứng kiến một con quái vật trỗi dậy, điên cuồng vì các ham muốn và tàn nhẫn trong các quyết định của mình. Quái vật này đã dần lớn lên và mạnh lên từ năm này qua năm khác, nắm giữ quyền lực tuyệt đối thấm đẫm lòng căm thù đối với nền dân chủ phương Tây, sự thù hằn dai dẳng về việc Liên Xô sụp đổ. Giờ đây, châu Âu sẽ đương đầu không phải với Putin phiên bản cũ nữa mà là một Putin mới. Ông ta đã lộ nguyên hình khi tháo mặt nạ “đối tác kinh doanh” và “người cộng tác ôn hòa”, chúng ta sẽ không bao giờ có thể thỏa hiệp được với ông ta nữa. Làm thế nào và tại sao mọi chuyện lại ra nông nỗi này ?

Trong phần cuối của bộ phim Chúa tể của những chiếc nhẫn do Peter Jackson đạo diễn, khi Frodo Baggins định ném vào dung nham đang sôi sục chiếc nhẫn bị nguyền rủa đã mang đến chiến tranh và đau khổ cho thế giới, anh đột nhiên quyết định giữ nó lại và chiếc nhẫn thần đã khiến khuôn mặt anh biến đổi, trở thành xấu xa và nham hiểm. Anh ta đã bị chi phối hoàn toàn bởi chiếc nhẫn quyền lực. Nhưng tác phẩm của Tolkien kết thúc một cách tốt đẹp…

Chiếc nhẫn định mệnh của quyền lực Nga 

Khi ông Putin được Boris Yeltsin ốm yếu đưa lên ngai vàng của Nga, khuôn mặt ông ta lúc đó khá thân thiện, thậm chí là cuốn hút – và những phát biểu của ông hoàn toàn lành mạnh. Nhiều người có ấn tượng rằng người đàn ông đứng trên đỉnh kim tự tháp quyền lực của Nga là một công chức thông minh, không hề kiêu ngạo. Một bộ óc hiện đại hiểu rằng tương lai của nước Nga thời hậu Xô Viết nhất thiết phải có nền dân chủ. Vào thời điểm đó, Putin rất vui khi nói về dân chủ trong các cuộc phỏng vấn của mình, ông hứa với người dân Nga tổ chức bầu cử tự do, thúc đẩy cải cách, tự do ngôn luận, tôn trọng nhân quyền, hợp tác với phương Tây, và quan trọng nhất là không cho các chính trị gia cấp cao giữ chức quá lâu.

Ông Putin từng nói : “Tôi không có ý định bám trụ vào chiếc ghế này!”

Ở Nga, như mọi người đều biết, người dân vẫn tin vào lời nói và vẻ bề ngoài được dàn dựng bởi các nhà lãnh đạo của họ. Và vào thời điểm đó, ông Putin là “một người dễ chịu ở mọi khía cạnh”, như Nikolai Gogol nói về nhân vật chính Chitchikov trong tác phẩm Linh hồn chết của mình : ông Putin nói chuyện một cách cởi mở, muốn hiểu mọi người, nghiêm túc nhưng vẫn có tính hài hước, và thậm chí có thể tự giễu cợt mình.

Ngoài ra, một số chính trị gia, trí thức và nhà phân tích chính trị, những người hiện nay đã trở thành đối thủ sừng sỏ của Putin đã từng ủng hộ ông, một trong số họ thậm chí đã từng tham gia vận động tranh cử để giúp ông giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử. Nhưng chiếc nhẫn định mệnh của quyền lực Nga đã được đeo vào ngón tay ông ta và nó khiến ông hành động một cách thâm hiểm : một con quái vật thời đế quốc đang bắt đầu thế chỗ người đàn ông đầy sức sống này.

Ở Nga, quyền lực là một kim tự tháp. Kim tự tháp này được tạo ra vào thế kỷ 16 bởi Ivan Bạo chúa – một sa hoàng đầy tham vọng, ác nghiệt, bị mắc chứng hoang tưởng và nhiều vấn nạn khác. Sử dụng đội quân cá nhân của mình, oprichnina, ông đã thiết lập một sự phân chia tàn bạo và đẫm máu ở Nga giữa nhà nước và người dân, bạn và thù — một sự phân chia đã trở nên rất sâu sắc. Tình bạn của ông với người Tatar đã khiến ông cho rằng cách duy nhất để cai trị một nước Nga rộng lớn là phải trở thành một người chiếm đóng lãnh thổ khổng lồ này. Lực lượng chiếm đóng rất mạnh và tàn ác. Người dân không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải phục tùng và tôn thờ Nhà nước. Và chỉ có một người đứng trên đỉnh của kim tự tháp đó là người có quyền lực tối cao.

Cái xác của con quái vật thời Liên Xô 

Có một điều lạ lùng là những nét chính của cấu trúc quyền lực nước Nga hoàn toàn không thay đổi trong suốt 5 thế kỷ. Đây là bi kịch chính của đất nước này. Trong suốt thời gian đó, kim tự tháp vẫn tồn tại nguyên vẹn, và bất chấp những thay đổi ở bề ngoài, hình thức cơ bản của nó vẫn được giữ nguyên. Luôn chỉ có một nhà lãnh đạo duy nhất đứng trên đỉnh của nó : Pierre Đại đế, Nicolas II, Stalin, Brezhnev, Andropov … Ngày nay, Putin đã trị vì trên đỉnh kim tự tháp được hơn 20 năm. Sau khi đi ngược lại với lời hứa của mình, ông ta đang cố hết sức bám trụ vào ngai vàng. Kim tự tháp quyền lực gieo rắc những nọc độc của quyền lực vào người lãnh đạo đất nước. Nó dường như muốn nói với ông chủ điện Kremlin và các cộng sự của ông rằng : « Các người là chủ nhân của một đất nước mà sự toàn vẹn lãnh thổ chỉ có thể được duy trì bằng bạo lực và sự tàn ác, các người có thể hoàn toàn lộng hành và dân chúng không được hiểu mà họ phải sợ các người. »

Điều đáng buồn là lúc Yeltsin lên nắm quyền sau làn sóng Đổi mới (perestroika) đã không phá hủy kim tự tháp thời trung cổ này, mà ông chỉ thay đổi nó : vỏ bọc bê tông nham hiểm của Liên Xô được tô màu và được thay thế bằng các tấm trưng bày quảng cáo của hàng hóa phương Tây. Kim tự tháp quyền lực càng làm trầm trọng hóa những điều tồi tệ nhất của Yeltsin : ông trở nên thô lỗ, hung hăng, nghiện rượu. Khuôn mặt của ông ta biến thành một chiếc mặt nạ của sự kiêu ngạo tráo trở. Ở những năm cầm quyền cuối cùng của mình, Yeltsin đã phát động một cuộc chiến phi lý chống lại Chechnya khi nước này quyết định rời khỏi Liên bang Nga. Kim tự tháp do Ivan Bạo chúa xây dựng đã đánh thức những kẻ ủng hộ đế quốc, bao gồm cả Yeltsin, người theo nền dân chủ trong một thời gian rất ngắn. Với tư cách là một sa hoàng Nga, ông đã cho xe tăng và máy bay ném bom vào Chechnya  khiến người dân Chechnya chết trong đau khổ.

Yeltsin và các nhân vật chủ chốt khác thời perestroika đã không chôn vùi quá khứ Xô Viết của họ – không giống như người Đức thời hậu Thế chiến thứ 2 đã chôn xác chủ nghĩa Quốc xã vào những năm 1950. Xác chết của con quái vật Liên Xô đã giết chết hàng triệu công dân của mình và đưa đất nước trở lại bảy mươi năm trước, đã bị thối rữa trong một góc. Nhưng rất đáng tiếc là nó vẫn chưa thực sự chết.

Sau khi lên nắm quyền, ông Putin bắt đầu thay đổi. Và những người ban đầu hoan nghênh triều đại của ông bắt đầu hiểu rằng sự biến chất này không mang lại điềm lành cho nước Nga. Kênh truyền hình NTV giờ đây chịu sự kiểm soát của Kremlin, các kênh khác thì rơi vào tay các cộng sự thân tín của Putin, và sau đó là một chế độ kiểm duyệt nghiêm ngặt được áp dụng. Kể từ đó, không ai có thể chỉ trích được Putin nữa.

Mikhail Khodorkovsky, người đứng đầu doanh nghiệp thành công nhất nước Nga thì bị bắt và ngồi tù mười năm. Yukos, công ty của Khodorkovsky đã bị bạn bè của Putin phá hủy. “Chiến dịch đặc biệt” này nhằm dằn mặt những nhà tài phiệt khác. Và chiến dịch này đã thành công : nhiều người trong số họ rời khỏi Nga, trong khi những người khác cam kết trung thành với Putin, một số thậm chí trở thành “ví tiền” của ông.

Một người mơ mộng về quá khứ 

Ngày hôm nay, có một điều chắc chắn là Putin đã vượt qua lằn ranh đỏ bằng cuộc chiến này. Ông ta đã lộ nguyên hình. Kể từ bây giờ, một phương Tây đã từng muốn có quan hệ hữu hảo với “kẻ độc tài” phải im lặng và nhận thấy rằng một cuộc chiến toàn diện đã nổ ra ở châu Âu vào thế kỷ 21. Kẻ xâm lược là nước Nga của Putin. Châu Âu sẽ chỉ thấy được cái chết và sự hủy diệt và không có gì khác. Cuộc chiến này là khởi xướng của một người đàn ông bị tha hóa bởi quyền lực tuyệt đối, một người đàn ông trong cơn điên loạn đã quyết định vẽ lại bản đồ thế giới. Trong bài phát biểu khi ông thông báo về “chiến dịch đặc biệt” của mình, ông thường nhắc đến Hoa Kỳ và NATO nhiều hơn là Ukraina. Chúng ta hãy nhớ lại “tối hậu thư” gần đây mà ông đã gửi cho NATO. Trên thực tế ngoài Ukraina ra, ông ta bị thúc đẩy bởi sự căm ghét nền văn minh phương Tây, sự căm thù có trong những giọt sữa đen mà ông bú từ thời ở KGB.

Đó là lỗi của ai ? Lỗi của người Nga. Và bây giờ người Nga sẽ phải mang mặc cảm đó cho đến khi chế độ của Putin sụp đổ. Vì nó chắc chắn sẽ sụp đổ, và cuộc tấn công vào một Ukraina tự do đánh dấu cho sự khởi đầu của sự sụp đổ này.

Chủ nghĩa Putin bị lên án vì nó là kẻ thù của tự do và kẻ thù của dân chủ. Mọi người đã hiểu rằng Putin tấn công một quốc gia tự do và dân chủ vì đó là một quốc gia tự do và dân chủ. Nhưng chính ông ta mới là kẻ thất bại, vì thế giới tự do và dân chủ rộng lớn hơn nhiều so với hang ổ tăm tối của ông ta. Putin thất bại vì những gì ông ta muốn là một thời Trung Cổ mới với sự thối nát, dối trá, và những quyền tự do của con người bị chà đạp. Ông ta thất bại vì ông ta ảo tưởng về quá khứ. Và chúng ta phải làm mọi thứ trong khả năng của mình để bảo đảm rằng con quái vật này và kim tự tháp của nó quay trở về quá khứ và ở lại đó vĩnh viễn.

Ukraine: cuối tuần chiến sự leo thang dữ dội

Van Pham

Ukraine: cuối tuần chiến sự leo thang dữ dội

Hiếu Chân

Thành phố Mariupol bị bao vây của Ukraine đã bị bắn phá dữ dội vào hôm nay Chủ nhật 20 Tháng Ba. Các lực lượng Nga đã mở rộng cuộc bắn phá bằng cách ném bom từ trên không, bắn nhiều hỏa tiễn từ đất liền và từ chiến hạm ở Biển Azov.

Mariupol kiên cường

Nga ra tối hậu thư buộc chính phủ Ukraine phải hạ vũ khí đầu hàng và giao thành phố Mariupol trước 5 giờ sáng hôm nay Chủ nhật, đổi lấy việc quân Nga mở một hành lang an toàn cho cư dân thành phố di tản nhưng tối hậu thư đã bị chính phủ Ukraine bác bỏ ngay lập tức. Phó thủ tướng Ukraine Iryna Vereshchuk khẳng định “không thể có chuyện đầu hàng”.

Hàng ngàn người dân Mariupol bị quân Nga cưỡng bức phải rời bỏ nhà cửa, theo các quan chức thành phố và các nhân chứng.

Báo The New York Times đưa tin trong số những cơ sở dân sự mới bị tàn phá có một trường nghệ thuật, nơi có khoảng 400 cư dân đang ẩn náu. Các quan chức thành phố Mariupol nói ngôi trường đã bị ném bom khi lực lượng Nga nhắm vào dân thường. Con số thương vong hiện chưa được biết.

Vào tuần thứ tư sau khi Nga mở cuộc tấn công vào Ukraine, thành phố ven biển Mariupol – một hải cảng chiến lược kiểm soát phần lớn bờ biển phía nam của Ukraine – ngày càng trở thành một biểu tượng cho sự thất bại của người Nga. Dù nhân lực và vũ khí vượt trội của họ đã không thể buộc Ukraine phải đầu hàng nhanh chóng. Và thành phố cũng trở thành biểu tượng cho sự tàn bạo của Nga, khi các lực lượng Nga ngày càng nhắm vào các địa điểm dân sự bằng hỏa tiễn tầm xa, gây ra tàn phá và thương vong khủng khiếp để hạ gục tinh thần của công chúng và phá vỡ sự kháng cự của quân đội Ukraine.

Mariupol – thành phố của Đức Mẹ Maria – đã không có thực phẩm, nước, điện hoặc khí đốt từ những ngày đầu cuộc xâm lược ngày 24 tháng Hai vừa qua.

Nhưng tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn vào cuối tuần này, các trận chiến trên đường phố diễn ra dữ dội và quân Nga đã chiếm được ba khu vực lân cận. Vào sáng nay Chủ nhật, tiểu đoàn Azov, một đơn vị Ukraine thu hút các tay súng cực hữu từ khắp nơi trên thế giới và chịu trách nhiệm bảo vệ thành phố, cho biết bốn tàu hải quân Nga đã nã pháo vào thành phố. Gần như bị cắt đứt với thế giới bên ngoài, thiệt hại của dân thường ở Mariupol hiện rất khó đánh giá.

Tuần trước, một nhà hát ở Mariupol, nơi trú ẩn của hàng trăm người đã bị biến thành đống đổ nát. Để đề phòng bị ném bom, người ta đã viết từ “TRẺ EM” bằng những chữ cái lớn trên sân trước và vườn sau của nhà hát, có thể nhìn thấy rõ ràng từ trên không; nhưng việc đó cũng không ngăn được phi cơ Nga ném bom xuống nhà hát. Đến bây giờ, số phận của hầu hết những người trú ẩn ở đó vẫn là một ẩn số.

Trong một bài phát biểu trước quốc gia vào tối thứ Bảy, Tổng thống Volodymyr Zelensky của Ukraine nói: “Mariupol bị bao vây sẽ đi vào lịch sử trách nhiệm về tội ác chiến tranh. Sự khủng bố mà những kẻ chiếm đóng gây ra cho thành phố yên bình này sẽ được ghi nhớ trong nhiều thế kỷ tới.”

Theo Pyotr Andryuschenko, cố vấn của thị trưởng Mariupol, khi lực lượng Nga tiến vào trung tâm Mariupol, khoảng 4,500 cư dân đã bị cưỡng bức đưa qua biên giới Nga gần đó.

Tổng thống Zelensky phản đối Israel, chấp nhận đàm phán với Nga

Trong một video phát biểu hôm nay Chủ nhật với các nhà lập pháp Israel, ông Zelensky dường như đã so sánh sự đau khổ của người dân Ukraine với người Do Thái trong thảm họa diệt chủng người Do Thái của phát-xít Đức (Holocaust). “Người dân của chúng tôi hiện đang lang thang khắp thế giới, tìm kiếm sự an toàn, như các bạn đã từng trải qua,” Tổng thống Ukraine nói trong bài phát biểu được phát trước đám đông tại một quảng trường công cộng ở thủ đô Tel Aviv.

Ông Zelensky là người Do Thái, nhưng bị Tổng thống Vladimir V. Putin của Nga gọi là “tên Đức quốc xã nhỏ”, và tuyên bố sai sự thật rằng chính phủ Ukraine thân phát-xít Đức. Ông Putin coi việc “phi phát xít hóa” Ukraine là lý lẽ biện minh cho cuộc xâm lược.

Israel đã cố gắng làm trung gian hòa giải giữa Ukraine và Nga, cung cấp viện trợ nhân đạo cho người dân Ukraine và tiếp nhận người tị nạn, nhưng từ chối cung cấp vũ khí cho Ukraine, đặc biệt là hệ thống phòng thủ hỏa tiễn Vòm Sắt (Iron Dome) nổi tiếng của Israel. Lập trường “ba phải” của Israel đã khiến ông Zelensky tức giận. “Có thể làm trung gian giữa các quốc gia, nhưng không thể trung gian giữa thiện và ác”, ông Zelensky nói trong bài phát biểu kéo dài mười phút.

Bất chấp bốn ngày đàm phán giữa Ukraine và Nga vào tuần trước, có rất ít dấu hiệu cho thấy có tiến triển trong việc tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình. Tuy vậy, ông Zelensky vẫn mong muốn tương tác ngoại giao với người Nga, thậm chí ông sẵn sàng đối thoại trực tiếp với ông Putin. Ông nói với CNN hôm Chủ nhật rằng “nếu không đàm phán, chúng ta không thể kết thúc cuộc chiến này”.

Cuộc chiến tranh hủy diệt

Trong một diễn biến khác ở Ukraine, Nga cho biết họ đã sử dụng hỏa tiễn tầm xa tiên tiến để tấn công ba cơ sở quân sự, bao gồm một trung tâm huấn luyện ở thị trấn phía bắc Ovruch và một kho nhiên liệu lớn gần thành phố Mykolaiv, miền nam nước này.

Thiếu tướng Igor Konashenkov, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga, hôm Chủ nhật cho biết Nga đã sử dụng tên lửa siêu thanh Kinzhal – bay nhanh đến mức có thể tránh được sự đánh chặn – để tấn công kho nhiên liệu. Đó là loại tên lửa mà Nga tuyên bố đã sử dụng lần đầu tiên vào hôm thứ Bảy để tấn công một kho đạn dược ở miền tây Ukraine. Mykhailo Podolyak, một cố vấn của Tổng thống Ukraine, hôm Chủ nhật thừa nhận rằng Nga đã sử dụng tên lửa siêu thanh Kinzhal, nhưng không nói rõ ở đâu hoặc khi nào.

Tướng Konashenkov cho biết hỏa tiễn hành trình được phóng từ Biển Đen hôm Chủ nhật cũng đã phá hủy các phân xưởng của một nhà máy quân sự ở thị trấn Nizhyn, miền bắc nước này.

Giới phân tích quân sự nhận định Nga đã bắt đầu thay đổi chiến thuật, sử dụng hỏa tiễn và ném bom thay cho xe tăng và trọng pháo, để thoát ra khỏi thế bế tắc trên chiến trường và gây ra nhiều thương vong, tàn phá khiến người dân Ukraine phải khiếp sợ.

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, Lloyd J. Austin III, nói với đài CBS “Face the Nation” rằng chiến dịch quân sự của Nga “về cơ bản đã bị bế tắc” sau khi chịu thương vong nặng nề, cho đến nay nét đặc trưng cho chiến lược của Nga là đẩy binh lính của họ “vào một máy băm thịt”.

Các chỉ huy Nga ban đầu đã lên kế hoạch thực hiện các chiến dịch cơ giới và đường không để nhanh chóng chiếm giữ Kyiv, Kharkiv, Odessa và các thành phố lớn khác của Ukraine. Hy vọng của họ là lật đổ chính phủ Ukraine hiện nay và lập ra một chính quyền trung thành với Moscow. Nhưng sau hơn ba tuần giao tranh, rõ ràng là kế hoạch của họ đã thất bại.

Cơ quan tình báo quốc phòng của Anh hôm Chủ nhật cho biết các lực lượng Nga vẫn cố bao vây các thành phố và vùng lãnh thổ ở phía nam xung quanh Kherson. Tuy nhiên, họ cho biết Nga đã gia tăng “pháo kích bừa bãi vào các khu vực đô thị dẫn đến tàn phá trên diện rộng và số lượng lớn dân thường thương vong.”

Ông Ben Hodges, cựu chỉ huy quân đội Mỹ ở châu Âu, nói rằng hành động như vậy của người Nga là có chủ ý.

Cuộc di cư nhanh nhất ở châu Âu

Chiến tranh xâm lược của Nga đã dẫn đến cuộc di cư nhanh nhất của người tị nạn châu Âu kể từ Thế chiến thứ Hai. Theo Marek Magierowski, đại sứ Ba Lan tại Hoa Kỳ, hơn hai triệu người Ukraine đã tràn vào Ba Lan, nơi chính phủ đã nỗ lực hết mình để hỗ trợ.

Ông đại sứ nói với CNN “State of the Union” vào Chủ nhật rằng Ba Lan đã đưa hàng chục nghìn trẻ em Ukraine vào hệ thống trường học của mình, một phần nhờ vào luật mới cho phép người Ukraine đăng ký thẻ căn cước Ba Lan, giấy phép kinh doanh, chăm sóc sức khỏe và bảo hiểm.

Những nỗ lực này thể hiện bước chuyển biến mạnh mẽ của chính phủ Ba Lan, vốn sử dụng các biện pháp ngày càng cực đoan để ngăn người di cư da màu chạy trốn khỏi các cuộc xung đột ở châu Phi và Trung Đông băng qua biên giới của mình. Tuy nhiên, các quan chức Ba Lan đang thảo luận về những nỗ lực lâu dài hơn để tái định cư phần lớn người Ukraine da trắng đến các nước châu Âu khác, đại sứ Ba Lan cho biết. “Chúng tôi đã cố gắng hết sức để tiếp nhận những người tị nạn Ukraine, để họ tiếp nhận họ trong nhà của chúng tôi. Nhưng, tất nhiên, hai triệu người là một con số khổng lồ,” Đại sứ Magierowski nói.

– Một khu nhà ở Mariupol đổ nát sau một đợt không kích bom. (ảnh: Ukrainian Interior ministry/Anadolu Agency via Getty Images)

Cuộc Sống Chúng Ta Mệt Mỏi, Phần Nhỏ Do Sinh Tồn, Phần Nhiều Vì So Sánh, Kèn Cựa?!

Van Pham

GÓC SUY GẪM…

Cuộc Sống Chúng Ta Mệt Mỏi, Phần Nhỏ Do Sinh Tồn, Phần Nhiều Vì So Sánh, Kèn Cựa?!

Cuộc đời này có những nỗi đau chúng ta phải trải qua rồi mới thấm thía; có những mệt mỏi không phải hoàn toàn do cuộc sống mưu sinh, mà lại bắt nguồn từ tâm đố kỵ…

  1. Thật ra chúng ta không cần quá nhiều thứ, chỉ cần sống khỏe mạnh, yêu thương chân thành, cũng được xem như bạn đã giàu có.
  2. Môt khi bạn nghĩ hoài mà không thông thì đừng nghĩ nữa. Đã thấy không thể có được thì đừng ước muốn, cần gì bạn phải tự làm khổ bản thân chứ?
  3. Đối với sinh mệnh cuộc sống, hãy chấp nhận mới là điều tốt nhất. Cho dù là chấp nhận sự ra đi của một người hay chấp nhận sự xuất hiện của một người.
  4. Cuộc sống chúng ta thường mệt mỏi, một phần nhỏ là do sinh tồn, phần lớn là bởi so sánh.
  5. Đời người không có sự công bằng tuyệt đối, nhưng tương đối thì vẫn có công bằng. Nếu đặt ở trên một cái cân, bạn có được càng nhiều thứ, bạn càng cần phải gánh vác nặng nề nhiều hơn người khác.
  6. Bạn mãi mãi không biết mình kiên cường ra sao, cho đến một ngày ngoài kiên cường ra bạn không còn lựa chọn nào khác.
  7. Những lúc không thể chống đỡ, bạn có thể tự nhủ với chính mình rằng: “Tôi mệt quá rồi!”. Nhưng bạn mãi mãi không được buông xuôi: “Tôi thua cuộc rồi”.
  8. Biết mà không tự cao mới là trưởng thành.
  9. Trong cuộc đời có rất nhiều chuyện có thể đủ khiến bạn gục ngã. Nhưng cái thực sự làm bạn gục ngã hay đứng vững để vượt qua, đó chính là tâm thái của chính bạn.

LỜI CUỐI CHO CUỘC TÌNH !

LỜI CUỐI CHO CUỘC TÌNH !

Chuyến xe cuối cùng sắp rời bến mà hai người già tóc bạc trắng vẫn dùng dằng bên nhau. Giọng bà nghẹn ngào.

– Anh vào trong đó nhớ giữ gìn sức khỏe, đừng làm việc cố sức nhé!

Ông buồn bã nắm bàn tay chai sần của bà.

– Em nhớ điều trị dứt bệnh ho, để lâu ngày phổi bị hỏng đó.

Hành khách ngồi trên xe nhìn xuống ai cũng nghĩ “vợ chồng già mà thương nhau quá, thật là hiếm có”

Nhưng thật ra họ không phải là vợ chồng.

30 năm về trước bà là cô giáo dạy trẻ góa bụa, một nách hai con thơ phải thuê quán để bán nước nuôi con, còn ông thì bị vợ chê nghèo bỏ đi theo người khác, để lại ba đứa con lít nhít cách nhau năm một. Ông thuê cái chòi cạnh quán nước của bà để sửa xe. Cùng khổ như nhau nên hôm nào nấu món ngon bà nói con gái lớn đưa qua cho mấy bố con, còn nhà bà có gì hỏng hóc là ông lại xắn tay áo lên sửa giùm. Vì quá hận người vợ cũ nên ông không thể mở lòng với bất cứ ai, nhưng dần dần lòng tốt của bà, sự chăm chỉ chịu khó của bà đã làm ông dịu lại. Thỉnh thoảng trong những giấc mơ của ông thấp thoáng bóng dáng duyên dáng, mặn mà của bà. Ngặt một nỗi họ nghèo quá và ai cũng mang gánh nặng to tướng trên vai với bao nhiêu nỗi niềm nên đành nhủ lòng chờ con lớn rồi tính. Sau khi đứa con gái lớn đi lấy chồng thì thằng út lấy được vợ giàu nó đưa bà đi mất. Cùng ở trong thành phố nhưng có khi vài tháng bà mới về lại chốn xưa thăm ông được. Con dâu bà đẻ dày, mới chục năm đã ba đứa. Mỗi lần ông ghé thăm thấy bà tất bật cơm nước, giặt giũ, chạy đuổi theo cháu đút từng muỗng cơm ông đau lòng lắm. Con dâu bà mỗi lần thấy ông đến thì đá thúng, đụng nia, khua bát đĩa loảng xoảng. Có lần ông nghe thấy nó vừa cười mỉa vừa hỏi bà:

Mẹ già rồi còn ham hố gì nữa?

Bà đứng cúi đầu như trẻ con phạm lỗi, nước mắt dân dấn. Ông muốn gào lên là ông bà đâu có ham hố gì, nhưng nếu có ông bên cạnh thì những khi bà ho như xé ruột, ông sẽ vỗ lưng cho bà bớt ho chứ không phải nằm vò võ một mình ho suốt đêm rồi sáng phải lo dậy sớm hầu hạ gia đình nó.

Ông thương bà lắm, thương người phụ nữ sống với ai cũng chân tình, có trước có sau như bát nước đầy. Biết bao lần ông rủ bà về sống với ông mà bà không đành bỏ mấy đứa cháu, rồi lại sợ thằng con đay nghiến. Nó bóng gió xa xôi rằng nếu bà đi với ông về già có đau ốm gì thì đừng trông chờ vào nó. Còn đứa con gái thì nói với bà, nhà chồng nó khó khăn, ưa soi mói lắm nên bà cứ ở với vợ chồng thằng em, cho chị em nó được yên thân.

Lần này ông đến báo với bà chỗ ở của ông bị giải tỏa, con gái ông lấy chồng trong Nam có mảnh vườn to lắm, biết bà thích trồng trọt, chăn nuôi nó nói ông đưa bà vào hai người già hủ hỉ với nhau.

Bà đau lắm, buồn lắm, 70 tuổi rồi chả còn biết sống được bao nhiêu năm nữa, nhưng bà không dám bước chân theo ông. Lần gặp này là lần cuối vì sau này Nam Bắc nghìn trùng xa cách.

Xe chạy rồi chỉ còn mình bà ôm gối ngồi trong sân, nước mắt giàn giụa. Ba mươi năm trước khi chồng bà mất sớm bà đã nghĩ rằng cuộc đời mình thế là hết. Nếu không có ông âm thầm giúp đỡ, chăm sóc, che chở cho bà suốt bao năm qua thì bà làm sao có thể lo cho các con chu đáo được.

Đời này, kiếp này bà thương ông nhiều lắm!

Đời này, kiếp này bà đành lỗi hẹn với ông!…

Chu Thị Hồng Hạnh

Tại sao những sách viết về Chúa Giêsu lại gọi là Phúc âm hoặc Tin Mừng?

Tại sao những sách viết về Chúa Giêsu lại gọi là Phúc âm hoặc Tin Mừng?

Chúc bạn và gia quyến ngày thứ 2 đầu tuần tràn đầy ân sủng của Chúa để sống đúng với tinh thần Mùa Chay

Hãy gia tăng cầu nguyện, chay tịnh, và thực thi bác ái. Nhưng quan trọng hơn, Mùa Chay là mùa nhắc lại cho mỗi người Kitô hữu về ơn gọi nên thánh của mình tức là sống tinh thần của Tin Mừng trong mọi hoàn cảnh. Tiếp tục cầu nguyện cho nhau và cho dân tộc Ukraina trong thời điểm bi thương do chiến tranh.

Cha Vương

Thứ 2: 21/03/2022

GIÁO LÝ: Tại sao những sách viết về Chúa Giêsu lại gọi là Phúc âm hoặc Tin Mừng? Không có Phúc âm, ta không biết được rằng Thiên Chúa, vì yêu thương ta vô cùng dù ta tội lỗi, nên đã sai Con một xuống trần, để dẫn ta trở về sống trong tình hiệp thông vĩnh cửu với Người. (YouCat, số 71)

SUY NIỆM: – Những sách viết về Chúa Giêsu đã sống, đã chết và đã sống lại là những tin vui nhất trên thế giới. Ta quen gọi là Tin Mừng hay Phúc Âm. Các sách đó chứng tỏ rằng Chúa Giêsu Nadarét, người Do Thái sinh ở Belem là Con Thiên Chúa hằng sống (Mt 16,16) đã làm người. Người được Chúa Cha sai đi để mọi người được cứu độ và được hiểu biết sự thật (1Tm 2,4). (YouCat, số 70 t.t)

❦ Nếu đời sống và cái chết của Socrate là của một người khôn ngoan, thì đời sống và cái chết của Chúa Giêsu là đời sống và cái chết của một Thiên Chúa. (Jean Jacques Rousseau,1712-1778, văn sĩ Pháp)

LẮNG NGHE: Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta. Chúng tội đã nhìn thấy vinh quang của Người, vinh quang mà Chúa Cha ban cho Người là Con Một đầy tràn ân sủng và sự thật. (Ga 1,14)

CẦU NGUYỆN: Lạy Chúa, lời của Chúa là Lời Hằng Sống và cũng là lời của Sự Thật mà Chúa đã và đang gieo vào lòng con. Xin đừng để lòng con trở nên cứng cỏi khô khan nhưng biết nghe theo tiếng gọi của lương tâm, sống theo lẽ phải, từ bỏ tội lỗi để cho Lời Chúa trổ sinh hoa trái thánh thiện trong đời sống con.

THỰC HÀNH: Trong những ngày còn lại của Mùa Chay thánh này mời bạn hãy tập suy niệm Lời Chúa mỗi ngày và xin cho Lời Chúa biến đổi tâm hồn bạn trở nên thánh thiện hơn nhé.

From:Đỗ Dzũng