Category: Tin Thế Giới

Cuộc xâm lăng thầm lặng” của Trung Quốc tại Úc và cảnh báo cho Canada

 Canada đang có nguy cơ trở thành ‘chư hầu’ của Trung Quốc trừ khi chính quyền Canada chấm dứt sự ngây thơ, khờ dại những chiến dịch “xâm lăng thầm lặng” của Đảng cộng sản Trung Quốc vốn đang làm xói mòn nền dân chủ và chủ quyền. Đó là bài học từ cuốn sách mới của giáo sư Clive Hamilton “Silent Invasion” (Tạm dịch: Cuộc xâm lăng Thầm lặng), trong đó trình bày chi tiết ảnh hưởng thâm nhập khắp của Trung Quốc đối với Úc, một trong những đồng minh thân cận nhất của Canada. Các chiến dịch của Bắc Kinh đã khiến cho nhiều quan chức Úc ủng hộ những quan điểm của Bắc Kinh, theo Epoch Times hôm 18/10.

Giáo sư Úc Clive Hamilton phát biểu về cuốn sách “Cuộc xâm lược Thầm lặng” trước khán giả tại Viện Macdonald-Laurier ở Ottawa hôm 16/10. (Ảnh: Donna He/Epoch Times)

Trong cuốn sách, tác giả Hamilton, một giáo sư chuyên dạy về đạo đức công tại Đại học Charles Sturt ở Canberra, Úc đã trình bày tất cả những chi tiết đáng sợ về cách mà Mặt trận Thống nhất Trung Quốc âm thầm thâm nhập vào mọi khía cạnh của xã hội Úc, nhằm phá vỡ liên minh Mỹ – Úc.

Giáo sư Halmiton là một trong nhóm 4 người chủ tọa cuộc thảo luận tại một sự kiện do Viện Macdonald-Laurier (MLI), một cơ quan tư vấn chính sách công, tổ chức ở Ottawa, Canada, hôm 16/10…

Cuốn sách ‘Cuộc xâm lăng Thầm lặng’ đã trình bày chi tiết về cách mà Trung Quốc cho là họ có quyền chiếm lấy thế giới, cách mà Trung Quốc tự phô diễn mình là một nạn nhân lịch sử của các cường quốc khác như Nhật Bản và Mỹ.

Ủy ban Mặt trận Thống nhất Trung Quốc, một cơ quan thuộc Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), làm việc để tác động đến sự lựa chọn, phương hướng và sự trung thành của các mục tiêu nước ngoài mà họ nhắm đến, bằng cách khuất phục những ‘nhận thức tiêu cực’, và thúc đẩy những nhận thức ủng hộ sự cai trị của ĐCSTQ ở Trung Quốc, giáo sư Hamilton giải thích.

Cuốn sách của giáo sư Hamilton suýt nữa không xuất bản được khi mà 3 nhà xuất bản của Úc đã từ chối do lo ngại sự trả đũa từ Trung Quốc. Tuy nhiên, cuối cùng cuốn sách này đã xuất bản được vào tháng 2/2018.

Tại hội thảo hôm 16/10, các chủ tọa đã tập trung thảo luận vào biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ Canada khỏi “cuộc xâm lăng” tương tự từ Trung Quốc. Đó là nâng cao nhận thức nhiều hơn nữa về mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc.

Giáo sư Hamilton tuyên bố: “Về cơ bản, điều thực sự quan trọng là bản chất của những hoạt động gây ảnh hưởng của ĐCSTQ ở Canada, phải được phơi bày và vạch trần tại tất cả các chi nhánh của nó. Và trên hết, điều quan trọng là người Canada gốc Hoa phải dũng cảm trước mối đe dọa bị trả thù, và nói ‘chúng tôi là những người Canada trung nghĩa, chúng tôi không muốn ĐCSTQ gây ảnh hưởng đến Canada. Chúng tôi đến đây để thoát khỏi ảnh hưởng của nó”.

Âm mưu dài hạn

Điều gây sốc ở đây là ĐCSTQ không chỉ nhìn vào ngắn hạn, khoảng 5 năm sau trong tương lai, mà họ mưu tính cho dài hạn, cho các thế hệ trong tương lai. Ban công tác Mặt trận Thống nhất Trung Quốc tìm cách nhận diện các nhà lãnh đạo công nghiệp tương lai khi họ còn trẻ, ‘tu dưỡng’ những người này sao cho họ ủng hộ nhiều hơn đối với các mục tiêu của Trung Quốc, khi họ vươn tới, nắm giữ các chức vụ trong chính quyền của nước sở tại.

Những giới tinh hoa Úc bị nhắm đến, được mời đến các sự kiện thịnh soạn như đón mừng Tết Nguyên Đán của Trung Quốc, sao cho quan điểm của ĐCSTQ trở nên thân quen đối với họ..

Kết quả là các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp Úc này, và các giới tinh hoa khác, đang khiển trách những người nắm quyền tại chính nước Úc vì những hành động hoặc tuyên bố gần đây không thân thiện với chính quyền Trung Quốc.

Ví dụ, Bắc Kinh muốn người Úc ủng hộ quan điểm của Trung Quốc rằng Đài Loan không được coi là một quốc gia độc lập, và rằng Ấn Độ không có quyền đỏi hỏi đối với các khu vực tranh chấp với Trung Quốc ở dãy Himalaya.

“Khi người Canada xem xét kỹ những gì đang diễn ra, họ sẽ khám phá ra điều tương tự đang xảy ra ở đây”, giáo sư Hamilton nhận xét.

Trong năm 2016, Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã bị chỉ trích vì đã tham dự buổi gây quỹ với một doanh nhân giàu có Trung Quốc, người có quan hệ mật thiết với Bắc Kinh. Cá nhân này sau đó đã quyên góp một khoản tiền lớn cho Tổ chức Pierre Elliott Trudeau, một tổ chức từ thiện, phi đảng phái của Canada.

Vươn vòi bạch tuộc

Giáo sư Hamilton cho rằng ảnh hưởng của ĐCSTQ được nhận thấy trong nhiều khía cạnh của xã hội Úc, nơi mà các yếu tố ủng hộ Bắc Kinh kiểm soát 90% đài phát thanh và báo chí.

Một số trường đại học Úc còn coi mối quan hệ của họ với Bắc Kinh quan trọng hơn cả quyền tự do biểu đạt tư tưởng của các giảng viên.

Các doanh nhân giàu có Trung Quốc, những người có mối liên hệ với ĐCSTQ, đã trở thành những nhà tài trợ lớn nhất cho cả hai đảng chính trị lớn của Úc.

Những người Trung Quốc thiểu số ở Úc, ủng hộ Bắc Kinh, được khuyến khích tham gia chính trị và tranh cử cho các cuộc bầu cử liên bang hoặc tiểu bang tại Úc.

Một trường hợp đáng sợ đặc biệt được giáo sư Hamilton trích dẫn, là các nhà khoa học thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) hiện đang làm việc tại các trường đại học Úc để nghiên cứu quân sự, tất cả đều nhận được tài trợ của Úc.

Những người chỉ trích ảnh hưởng của Trung Quốc tại Úc thì bị ‘dán mác’ là phân biệt chủng tộc và bài ngoại. “Việc buộc tội những người chỉ trích Trung Quốc là phân biệt chủng tộc và bài ngoại là một thủ đoạn có hiệu quả, bởi vì nó dựa trên lịch sử tệ hại của ‘Úc trắng’ (White Australia), bao gồm quan điểm chống Trung Quốc đã từng ở thời kỳ các mỏ vàng trước đây”, giáo sư Hamilton nhận xét.

Úc đã nếm trải tất cả các vấn đề mà Canada đang phải đối mặt: Tự do thương mại với Trung Quốc, bị thôn tính bởi các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc, gián điệp mạng thông qua công ty Huawei, và ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc nhằm gây bất ổn cho nền dân chủ. Úc được cho là đã đối mặt với các mối đe dọa ngấm ngầm của Trung Quốc 2 đến 3 năm trước Canada.

Ông Michel Juneau-Katsuya, cựu giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Cục An Ninh Tình báo Canada (CSIS) nhận định: “Sự ngây thơ của chúng tôi là một sự ngu xuẩn không thể chấp nhận được”.

“Chiếm được Canada” là cực kỳ hữu ích cho Trung Quốc vì quốc gia bắc Mỹ này rất giàu tài nguyên và Canada là nơi có thể tiếp cận NATO [Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương] và NORAD [Bộ chỉ huy Phòng không Bắc Mỹ], nơi những thông tin quân sự và tình báo được chia sẻ.

Tại sự kiện, ông Richard Owens, phó giáo sư luật Đại học Toronto và là Học giả Cao cấp của Viện nghiên cứu Macdonald-Laurier (MLI), đã kêu gọi hành động nhiều hơn nữa, để chống lại cuộc tấn công ‘đế quốc’ của Trung Quốc, gọi đó là hành động của kẻ cướp.

Bà Duanjie Chen, một học giả cao cấp gốc Hoa tại Viện nghiên cứu MLI, cho rằng ĐCSTQ không được phép tác động đến cộng đồng người Hoa ở Canada.

“Chúng ta cần phải hòa nhập những người nhập cư Trung Quốc vào cơ cấu xã hội của chúng ta”, bà Chen kêu gọi. Những người nhập cư Trung Quốc thường xuyên sống trong các cộng đồng khép kín, và dễ dàng trở thành những nạn nhân của ĐCSTQ thông qua các phương tiện truyền thông do nhà nước Trung Quốc kiểm soát.

Đây là đặc trưng điển hình của ĐCSTQ, trong đó khai thác một điểm yếu trong nền dân chủ phương Tây, để đạt được những mưu đồ của mình.

Cho rằng vì sự kiểm soát của ĐCSTQ là rất nặng nề, nên người dân Trung Quốc không có ý thức mạnh mẽ về tinh thần thượng tôn pháp luật, và họ làm những gì mà chính quyền cộng sản nói, bà Chen nhận xét: “Ngay cả khi một người nào đó từ Trung Quốc đánh cắp bí mật của chúng tôi, họ không cảm thấy có điều gì sai trái. Họ cảm thấy họ đang đóng góp rất lớn cho quê hương, cho Đảng”.

Thương mại và gián điệp

Giáo sư Hamilton cho rằng khi các chính trị gia Úc thân thiện với Bắc Kinh, đưa ra những lý do để ủng hộ cho chính sách đối ngoại độc lập hơn, có nghĩa là họ muốn khiến Úc rời xa Mỹ, và ưa thích Trung Quốc.

Sau khi ký Hiệp định Thương mại Mỹ – Mexico – Canada (USMCA), Thủ tướng Canada Trudeau thông báo ông muốn nối lại các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc.

“Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều nhận ra rằng việc đa dạng hóa thương mại của chúng ta là cực kỳ quan trọng và chúng ta rất vui được tiếp tục hợp tác với người Trung Quốc”, Thủ tướng Trudeau phát biểu trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ ‘Globe and Mail’.

Tuy nhiên, kinh nghiệm tự do thương mại của Úc với chế độ cộng sản Trung Quốc cho thấy đây khó có thể là một trò chơi đôi bên cùng có lợi.

“Chắc chắn Úc đã trở thành một nơi ‘tự do, không có hạn chế’ đối với đầu tư của Trung Quốc, nhưng tất cả những trở ngại đối với các nhà đầu tư Úc ở Trung Quốc, thì vẫn còn đó”, giáo sư Hamilton nhận định.

Ngoài ra, còn có vấn đề đang bị che giấu là nhân công giá rẻ của Trung Quốc khiến người Úc bị mất việc làm. Các chính trị gia thân thiện với Bắc Kinh, những người chịu trách nhiệm thương thảo hiệp định thương mại của Úc với Trung Quốc, đã bị tác động.

Cuốn sách “Cuộc xâm lăng Thầm lặng” của Giáo sư Úc Clive Hamilton, đã phá vỡ chiến lược gây ảnh hưởng đến giới tinh anh Úc của Bắc Kinh…

Theo cuốn sách của giáo sư Hamilton, Bộ trưởng thương mại Úc Andrew Robb, người đã thúc ép buộc thỏa thuận thương mại song phương với Trung Quốc phải hoàn thành, đã sớm rời bỏ công việc chính trị để làm việc cho công ty Trung Quốc và hưởng mức lương 880.000 đô la Úc mỗi năm.

“Thỏa thuận với Trung Quốc không thực sự hoàn toàn là một thỏa thuận thương mại, mà còn là một thỏa thuận đầu tư, có lợi nhiều cho Trung Quốc, trong đó củng cố các yếu tố khác của kế hoạch lớn Một vành đai, Một con đường và Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng châu Á (AIIB)”, giáo sư Hamilton lưu ý.

Sáng kiến Một vành đai, Một con đường là dự án cơ sở hạ tầng hàng đầu của Bắc Kinh, trải rộng khắp châu Á, châu Phi và châu Âu.

Sơ đồ Chiến lược Một Vành Đai Một Con Đường của Trung Quốc. (Nguồn: Xinhua Finance Agency, 2015).

Mọi người hãy nhớ lại rằng Canada đã rất mong muốn trở thành quốc gia Bắc Mỹ đầu tiên ký kết gia nhập Ngân hàng AIIB do Trung Quốc đứng đầu.

Vào tháng 3/2012, công ty Huawei của Trung Quốc đã bị cấm cung cấp thiết bị cho Dự án Mạng lưới Băng thông rộng Quốc gia (NBN) của Úc. Cơ quan tình báo Úc đã thông báo bằng chứng đáng tin cậy rằng gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc này có mối liên hệ với Tổng cục 3 của PLA, một cơ quan gián điệp mạng quân sự của Trung Quốc.

Trong cuốn sách, giáo sư Hamilton đã dẫn chứng tài liệu rằng công ty Huawei thành lập một Ủy ban Úc, như một ‘tấm bình phong’ để tạo ra một hình ảnh công chúng đáng tin cậy.

Cựu Bộ trưởng thương mại Úc Andrew Robb, người được cho là chịu ảnh hưởng của Trung Quốc. (Ảnh: The Australian).

Dưới tác động của Trung Quốc, một số chính trị gia cao cấp của Úc đã chỉ trích lệnh cấm trên đối với công ty Huawei. Một trong số đó là cựu bộ trưởng thương mại Robb, người đã được Trung Quốc chi trả toàn bộ chi phí cho cho chuyến thăm đến trụ sở chính của Huawei ở Thâm Quyến, Trung Quốc.

Làn sóng chống Trung tại nước Úc

Xem xét vị trí lân cận của Úc với Trung Quốc, Úc đã giữ vai trò đi đầu trong việc ngăn chặn làn sóng gây ảnh hưởng của Bắc Kinh. Giáo sư Hamilton nhận định, đã có một sự thay đổi đáng kể về quan điểm của chính phủ Úc trong 2 năm qua.

Luật can thiệp nước ngoài mới của Úc qui định phạt tù từ 10 đến 15 năm đối với bất kỳ mưu toan che dấu gây ảnh hưởng đến các quy trình của chính phủ, hoặc ảnh hưởng đến việc thực hiện các quyền dân chủ.

Mặc dù bộ luật này vẫn chưa được kiểm nghiệm tại các tòa án, nhưng giáo sư Hamilton có thể trích dẫn nhiều ví dụ, nơi có thể kêu gọi áp dụng bộ luật.

Giáo sư Hamilton cho rằng Bắc Kinh đang xem xét lại các chiến lược của họ trong bối cảnh có sự phản kháng của Úc và Liên minh Tình báo Ngũ nhãn (Five Eyes), gồm 5 nước: Úc, Anh, Mỹ, New Zealand và Canada.

Trong một cuộc phỏng vấn báo chí, giáo sư Hamilton nhận xét: “Họ [Bắc Kinh] đột nhiên thấy rất nhiều cách tác động đã trở nên khó khăn hơn, vì vậy họ luôn tìm kiếm điểm yếu nhất“.

Trong một số khía cạnh, Canada có thể là một điểm yếu nhất. Ông Michel cảnh báo, nếu Canada không ngăn chặn công ty Huawei, các thành viên khác trong ‘Ngũ Nhãn’ sẽ không sẵn lòng chia sẻ thông tin tình báo với Canada, đây là chưa nói đến việc nó đe dọa nền tảng của mối quan hệ giữa 5 nước.

Đây không phải là vấn đề liệu Canada có thể ngăn chặn ảnh hưởng của Bắc Kinh hay không, mà là họ phải làm như vậy, “trừ khi Canada muốn hoàn toàn đầu hàng và nói: ‘chúng tôi dự kiến trong 5 hoặc 10 năm tới, chúng tôi sẽ trở thành chư hầu của Trung Quốc’”, giáo sư Hamilton nhận định.

Chiến tranh không chỉ được tiến hành bằng xe tăng và tên lửa. Trung Quốc đang sử dụng hiệu quả các chiến lược để xâm chiếm đất đai, và khuất phục các nước theo tham vọng của họ. Úc đã nhận ra điều này và Canada có thể sẽ không còn đứng trên đôi chân của mình.

“Đây là một hồi chuông cảnh tỉnh đối với thế giới. Mỗi chính trị gia cần phải đọc nó”, bà Chen nhận xét về cuốn sách “Cuộc xâm lăng thầm lặng” của giáo sư Hamilton.

Giáo sư Hamilton cũng muốn nhấn mạnh sự khác biệt giữa Trung Quốc, một đất nước, với chế độ cộng sản cầm quyền Bắc Kinh.

“Người Úc muốn có một mối quan hệ lành mạnh, hài hòa và bền vững với Trung Quốc, nhưng không phải với cái giá của chủ quyền hoặc quyền dân chủ của chúng tôi“, giáo sư Hamilton kết luận.

Duy Minh

From: Tri Vu 

Nguyễn Trung Điệp and Son Cao shared a link.

“Bộ ba” Yeltsin-Kravchuk-Shushkevich đã khai tử Liên Xô như thế nào?

Cách đây 27 năm, lãnh đạo ba nước Nga, Ukraine và Belarus đã ký một hiệp ước khai tử Liên Xô dẫn đến việc Tổng thống Gorbachev từ chức ngày 25/12/1991.

Khi Tổng thống Mikhail Gorbachev từ chức cách đây tròn 25 năm khiến Liên Xô bất ngờ tan rã, ông hầu như không còn lựa chọn nào khác vì trước đó 17 ngày, lãnh đạo ba nước Nga, Ukraine và Belarus đã ký một hiệp ước giải tán Liên bang Xô viết.

Tổng thống Nga Boris Yeltsin chất vấn Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev. Ảnh Bloomberg

Bối cảnh lịch sử

Cho đến thời điểm tháng 12/1991, “Bức tường Berlin” và khối các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã không còn nữa, nhưng Liên bang Xô viết vẫn tồn tại dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản với Mikhail Gorbachev là người đứng đầu.

Tuy nhiên, thế lực của ông đã suy yếu đi nhiều sau cuộc đảo chính vào tháng 8/1991 và vấn đề nghiêm trọng nhất là các phong trào đòi độc lập của các nước cộng hòa trong Liên bang Xô viết nổi lên vào thời gian cuối năm.

Liên Xô có thể tồn tại mà không có các nước thành viên vùng Baltic như Estonia, Latvia và Lithuania, nhưng lại không thể nếu không có Nga và Ukraine.

Tổng thống vừa đắc cử của Ukraine khi đó là Leonid Kravchuk, muốn tách khỏi Moscow, còn Tổng thống Nga Boris Yeltsin thì lại muốn giành thêm quyền lực từ tay Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev.

Vì thế, hai nhà lãnh đạo nói trên đồng ý gặp mặt vào ngày 8/12/1991 cùng với Tổng thống Belarus, Stanislav Shushkevich. Hiển nhiên có thể dự đoán kết quả cuộc họp chỉ là điều bất lợi cho Gorbachev.

Cuộc họp dự kiến bàn về vấn đề dầu khí…

Và gần như là các lãnh đạo Nga, Ukraine và Belarus đã không có sự thỏa thuận nào, trước khi đưa ra quyết định khiến Liên Xô tan rã.

Shushkevich khẳng định cuộc họp chỉ bàn bạc về việc Nga sẽ cung cấp dầu hỏa và khí đốt cho Belarus trong mùa đông.

“Nền kinh tế đang bị khủng hoảng, chúng tôi không thể cho trả cho nhà cung cấp mà lại không có ai cho chúng tôi vay tiền, vì thế, chúng tôi cầu cứu nước Nga giúp đỡ, để khỏi chết cóng vào mùa đông. Đó cũng là mục đích của cuộc họp mặt,” ông nói.

“Chúng tôi mời cả Ukraine, vì muốn mọi chuyện được minh bạch và không muốn thỏa thuận gì với Moscow sau lưng Kiev”.

Nhưng cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kravchuk lại có một ký ức khác về cuộc họp năm đó. Cựu lãnh đạo Ukraine nói: “Khi (Tổng thống) Shushkevich nói về dầu và khí đốt, tôi không hiểu gì cả! Tôi không được thông báo gì trước về dầu lửa và khí đốt. Tôi nghĩ tôi đến đây là để thảo luận về Liên Xô. Đất nước đang bị xâu xé vì những mâu thuẫn, người dân mệt mỏi vì khủng hoảng, xung đột, chiến tranh và phải xếp hàng quá dài. Chúng tôi tập trung về Belarus để thảo luận hướng đi cho đất nước, và có thể ký kết một thỉnh nguyện thư, hoặc một bản tuyên bố để kêu gọi sự chú ý đến cuộc khủng hoảng mà chúng tôi đang phải đương đầu”.

…biến thành Hiệp ước khai tử Liên Xô

Đến cuối năm 1991, ba nhà lãnh đạo này đều nhận thấy Mikhail Gorbachev không còn thích hợp.

Tổng thống Ukraine Leonid Kravchuk nói: “Tất nhiên ông ta vẫn là người đứng đầu, nhưng đã không còn quyền lực thực sự. Sau cuộc đảo chính tháng 8/1991 chống lại Gorbachev, ông ta đã mất hết quyền lực. Ông ấy có trở lại sau đó, nhưng trên thực tế không còn tí quyền lực nào. Chúng tôi nhận thấy quyền lực đã được chuyển sang lãnh đạo các nước cộng hòa. Mặc dù Gorbachev muốn tổ chức lại quốc gia theo kiểu một liên bang mới, ông ta đã không thể thực hiện được”.

Vì thế, vào ngày 7/12/1991, Tổng thống Nga Boris Yeltsin, Tổng thống Ukraine Leonid Kravchuk và Tổng thống Belarus Stanislav Shushkevich đã nhóm họp ở một khu nhà chuyên dành cho những quan chức cao cấp của Đảng Cộng sản Liên Xô, tại Belavezha, gần biên giới Ba Lan.

“Bộ ba” Yeltsin-Shushkevich-Kravchuk (từ phải sang trái) tại cuộc họp dẫn đến Hiệp ước khai tử Liên Xô

Ngày 8/12/1991, vào lúc 9 giờ sáng, tổng thống các nước Nga, Ukraine, Belarus cùng các thủ tướng và quan chức cao cấp nhóm họp để cùng thương thảo, dù vẫn chưa rõ sẽ thảo luận về chủ đề gì.

Người đầu tiên khơi mào là cố vấn của Nga, Gennadi Burbulis, với tuyên bố rất cực đoan.

Tổng thống Belarus Shushkevich kể lại: “Cho đến chết, tôi vẫn không thể quên được câu nói của ông ta. Đó cũng là khởi đầu của thỏa thuận của chúng tôi, thỏa thuận duy nhất mà không hề có tranh cãi. ‘Liên Xô, một thực thể địa chính trị, cũng như một chủ thể của luật pháp quốc tế, sẽ không còn tồn tại.’ Và tôi là người đầu tiên tuyên bố sẽ đặt bút ký”.

Thỏa thuận cũng đồg thời tuyên bố lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev không còn quyền lực, thay vào đó tăng thêm quyền hạn ở Moscow cho Tổng thống Nga Boris Yeltsin.

“Bộ ba” có say rượu khi quyết định giải tán Liên Xô?

Nhiều năm sau đó, rất nhiều người đã đặt câu hỏi liệu ba lãnh đạo có tỉnh táo khi đưa ra quyết định lớn như vậy?

“Theo lời đồn đại, chúng tôi đã soạn thảo thỏa thuận trong trạng thái say rượu,” Shushkevich nói. “Điều này hoàn toàn sai! Tất nhiên, đó là một cuộc họp được sắp đặt theo phong cách Liên Xô, và đồ uống cồn thì rất sẵn, nhưng chẳng ai động đến cả. Tối đa, chúng tôi chỉ làm một ngụm brandy, mỗi khi thông qua một điều khoản. Trong vòng vài tiếng đồng hồ, chúng tôi đã thông qua 14 điều khoản”.

Đến 3 giờ chiều ngày 8/12/1991, Hiệp ước khai tử Liên Xô đã hoàn tất. Bước tiếp theo là công bố với thế giới và lãnh đạo Belarus nhận trách nhiệm này.

“Yeltsin và Kravchuk đùa với tôi: ‘Chúng ta đề cử anh là người thông báo cho Gorbachev.’ Và sau đó tôi nói: ‘Kravchuk và tôi đề cử anh, Boris Yeltsin, là người sẽ gọi điện cho bạn anh là Tổng thống Mỹ George H. Bush.'”

“Tôi quay số của văn phòng Gorbachev ở Moscow, nhưng đường dây được chuyển sang nhiều tổng đài và tôi phải giải thích tôi là ai. Trong khi đó, Yeltsin trong lúc chứng kiến việc tôi gọi cho Moscow đã gọi điện cho Tổng thống Bush. Ngoại trưởng Nga Andrei Kozyrev, ở đầu dây bên kia để dịch lại lời của Tổng thống Bush”.

Là người ngồi nghe, Tổng thống Ukraine Leonid Kravchuk kể lại: “Tôi nhớ khá rõ, ông Bush đưa ra hai câu hỏi. Đầu tiên là có phải quốc gia kế vị sẽ là nước chịu trách nhiệm cho toàn bộ Liên Xô? Và câu sau là điều gì sẽ xảy ra với vũ khí hạt nhân của Liên Xô? Chúng tôi không thể thì ông Yeltsin nói: ‘Đúng, chúng tôi sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm.'”

Tới lúc đó, Tổng thống Belarus Shushkevich cũng gặp được Gorbachev và một lần nữa, lãnh đạo Ukraine là người cùng nghe. Ông Kravchuk kể lại: “Đó là cuộc đàm thoại rất khó khăn. Gorbachev giận dữ nói với Shushkevich: ‘Các anh đã làm gì vậy? Các anh đã đảo lộn cả thế giới! Mọi người đều đang hoang mang!’ Nhưng Shushkevich vẫn giữ sự trầm tĩnh.”

Tổng thống Belarus Shushkevich nhớ lại: “Tôi giải thích với Gorbachev về bản thỏa thuận mà chúng tôi sẽ ký. Ông ta phản ứng với thái độ kẻ cả: ‘Thế còn cộng đồng quốc tế thì sao? Các anh có nghĩ đến sự phản ứng của họ không? Và tôi trả lời, ‘Thật sự thì Boris Yeltsin đang nói chuyện với Tổng thống Bush lúc này, và ông Bush không có gì là quan ngại! Trên thực tế, ông ta còn ủng hộ!”

Thời điểm bi thảm đối với Liên bang Xô viết

Trong những giờ tiếp theo, ba lãnh đạo đã ký văn bản mang tính định mệnh tại một cuộc họp báo. Sau khi họp báo, là đến thời điểm phải ra về. Và đó là lúc Stanislav Shushkevich cảm thấy lo sợ.

“Trên đường về, tôi nghe radio ở trong xe, để xem thế giới đang phản ứng thế nào. Điều đầu tiên tôi ghi nhận, hai cái tên Yeltsin và Kravchuk được nhắc đến nhiều nhất, nhưng khi nhắc đến tên tôi, họ đã không phát âm đúng. ‘Chuchkevich, Sheshkevich, Sharkevich,’ và tương tự như vậy.”

“Và trên bất cứ kênh nào tôi dò được, tôi đều nghe nhắc đi nhắc lại Kravchuk, Yeltsin và … rất nhiều cách gọi khác về tên tôi. Khi đó tôi nhận ra, chúng tôi đang là tin nóng. Cho đến lúc đó, tôi quá bận và không có thời gian để nghĩ.”

“Nhưng tại thời điểm này, tôi bắt đầu sợ. Tôi nghĩ ‘82% đại biểu quốc hội là đảng viên Cộng sản. Nếu họ không đồng thuận thì tôi đã phạm sai lầm và sự nghiệp chính trị của tôi xem như chấm dứt.”

Nhưng quốc hội của cả ba nước đều đồng thuận, và các nước cộng hòa khác trong Liên bang Xô viết cũng tham gia trong vài tuần tiếp theo.

Vào ngày 25/12, Tổng thống Gorbachev từ chức và Liên Xô cũng không còn tồn tại.

From: Lucie 1937   & NguyenNThu