Silicon Valley Bank ‘sập tiệm,’ hàng tỷ đô la bị kẹt

Báo Nguoi-viet

March 10, 2023

SANTA CLARA, California (NV) – Silicon Valley Bank (SVB), một trong những ngân hàng lớn nhất vùng Silicon Valley và lớn thứ 16 ở Mỹ, “sập tiệm” hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Ba, làm rung chuyển thị trường toàn cầu và làm mắc kẹt hàng tỷ đô la của nhiều công ty và nhà đầu tư, theo Reuters và AP.

SVB sụp đổ sau khi khách hàng đổ xô tới rút tiền trong tuần này do lo lắng về tình trạng tài chính của ngân hàng này. Đây là vụ sụp đổ ngân hàng lớn thứ nhì lịch sử Mỹ sau vụ ngân hàng Washington Mutual sụp đổ năm 2008 vào thời kỳ khủng hoảng tài chính.

Nhân viên thông báo với khách hàng trụ sở SVB ở Santa Clara, California, đóng cửa hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Ba. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)

Giới chức điều hành ngân hàng California lập tức đóng cửa SVB và chỉ định Cơ Quan Bảo Hiểm Tiền Gửi Liên Bang (FDIC) là nơi nhận tiền bán tài sản SVB sau này.

Văn phòng chính cũng như toàn bộ chi nhánh SVB sẽ mở cửa lại vào Thứ Hai, 13 Tháng Ba, và tất cả khách hàng có bảo hiểm sẽ được rút hết tiền gửi có bảo hiểm trễ nhất là sáng hôm đó, FDIC loan báo.

Tuy nhiên, tính tới cuối năm 2022, 89% trong số $175 tỷ tiền gửi ở SVB không có bảo hiểm, theo FDIC. Cơ quan này chưa biết tính sao với số tiền đó.

SVB chủ yếu phục vụ nhân viên công nghệ và công ty mới mở.

Nhiều công ty, như Roblox Corp – công ty sản xuất trò chơi điện tử, và Roku Inc – công ty sản xuất thiết bị xem video trực tuyến, cho hay họ gửi hàng trăm triệu đô la ở SVB. Roku cho biết phần lớn tiền gửi của họ ở SVB không có bảo hiểm, khiến cổ phần công ty rớt giá 10%.

Nhân viên công nghệ lãnh lương thông qua SVB đang lo lắng không biết sẽ lãnh lương như thế nào. Chi nhánh SVB ở San Francisco dán thông báo trên cửa yêu cầu khách hàng gọi cho một số điện thoại miễn phí.

FDIC tuyên bố họ sẽ tìm cách bán tài sản SVB và người gửi tiền không bao hiểm có thể sẽ được trả tiền lời cổ phần trong tương lai. (Th.Long) 

Cuộc thập tự chinh đơn độc của Nguyễn Phú Trọng

Báo Tiếng Dân

Asia Sentinel

Tác giả: David Brown

Hồ Động Đình, dịch

12-3-2023

Tổng bí thư Việt Nam chấp nhận hy sinh năng lực để đổi lấy sự trung thành

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng không phải là người bỏ cuộc. Hơn 10 năm qua, ông đã nỗ lực làm trong sạch Đảng Cộng sản Việt Nam, thoát khỏi tham nhũng và sự mềm yếu về giáo lý. Tháng 6 vừa qua, ông Trọng đưa ra một số thống kê ấn tượng: Gần 17.000 vụ án tham nhũng hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn, đã bị truy tố, 175.000 đảng viên Đảng CSVN bị kỷ luật hoặc bị trừng phạt.

Tuy nhiên, riêng ông Trọng chỉ có thể kết luận rằng, càng bỏ tù các quan chức sai phạm bao nhiêu thì mọi thứ càng không thay đổi bấy nhiêu. Đó là một điều mang tính cấu trúc: Từ trên xuống dưới, nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc vào chất bôi trơn để hoạt động. Tham nhũng vặt cũng phổ biến, nhưng cảnh sát chấp nhận phong bì kèm theo tiền của bạn thay vì ghi phiếu phạt vi phạm nhỏ của bạn, [những cảnh sát như vậy] không phải là kẻ xấu ở xứ này. Anh ta chỉ bắt chước cấp trên của mình. Tham nhũng lớn thường ít thấy rõ hơn: Ai đó muốn đứng tên một phần tài sản mà họ chọn, hoặc một hợp đồng tốt để cung cấp hàng hóa, hay dịch vụ của một doanh nghiệp nhà nước, kết nối bí mật với một quan chức cấp cao, người đó có thể biến điều này thành hiện thực.

Những giao dịch này nhất thiết được thực hiện trong bóng tối, ngoài tầm nhìn của công chúng. Ngược lại, các vụ bê bối liên quan đến Covid-19 nổ ra ở Việt Nam vào cuối năm 2021 đã xảy ra một cách trắng trợn. Họ đã chạm trực tiếp vào phần lớn tầng lớp trung lưu. Bộ mặt quốc gia trông xấu xí. Những kẻ gian ác đang bị trừng phạt.

Những vụ bê bối công khai này cũng tạo cho Trọng một cái cớ để thắt chặt kỷ luật đảng đối với một chính phủ rộng lớn, do các quan chức thường chỉ quan tâm về mặt hình thức đối với hệ tư tưởng. Sau một thập niên nhắm vào những cá nhân cơ hội, Trọng đã tái tập trung chiến dịch của mình vào văn hóa quản lý của Việt Nam. Giờ đây, ông lập luận rằng, những nhà quản lý không quan tâm đến sự tham nhũng của cấp dưới cũng đáng bị khinh bỉ như những người kiếm lợi từ việc đó.

Mở mặt trận mới này trong cuộc chiến chống tham nhũng hồi sáu tháng trước, tổng bí thư “thúc đẩy việc sa thải kịp thời những quan chức làm việc kém hiệu quả và những người vi phạm, sai phạm”. Sau đó, khi năm 2023 bắt đầu, Trọng đã cho người dân Việt Nam thấy những gì ông ta nghĩ trong đầu. Hai phó thủ tướng bị thanh trừng, kết quả là do không để ý đến những hành vi sai trái của cấp dưới, hoặc – có lẽ tệ hơn – vì dung túng cho những hoàn cảnh cho phép những hành vi sai trái đó phát triển.

Sau đó đến lượt đối thủ gần như chắc chắn của Trọng, cựu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Thất bại trong nỗ lực kế nhiệm Trọng làm Tổng Bí thư Đảng CSVN, Phúc đã nhận chức Chủ tịch nước. Vài tháng trước khi bị thanh trừng, Phúc đã được báo Tuổi Trẻ, tờ báo có đông đảo người đọc, dẫn lời khi ông ta nói với người dân ở Thành phố Hồ Chí Minh rằng, “bên cạnh phòng, chống tham nhũng, việc phòng, chống lãng phí cũng cần quan tâm, vì đây là vấn nạn còn nghiêm trọng hơn cả tham nhũng”.

Thay mặt Phúc gửi lời chúc Tết Nguyên Đán tới toàn dân, ông Trọng bảo đảm với gần 100 triệu đồng bào rằng, những sự kiện vừa qua đã “củng cố và nâng cao lòng tin của nhân dân đối với đảng, nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa”. Đó là một sự khoe khoang khá liều lĩnh, bởi vì kết quả rõ ràng nhất về trọng tâm mới của Tổng Bí thư đối với văn hóa quản lý của Việt Nam là làm tê liệt quá trình ra quyết định trong toàn bộ bộ máy hành chính. Kết quả không lường trước này đã được Michael Tatarski tường thuật đặc biệt trong bản tin Vietnam Weekly của ông ấy. Tatarski nhận xét: “Có lẽ dấu hiệu rõ ràng nhất của vụ này là sự thất bại liên tục ở các cấp chính quyền trong việc giải ngân nguồn vốn công”. Ông trích lời nhà phân tích Lê Hồng Hiệp ở Singapore: “Một số ý kiến cho rằng không phải tất cả các quan chức này cố ý tham nhũng, mà do các quy định phức tạp, đặc biệt là về mua sắm công, nên có thể họ vô tình phạm sai lầm”.

Một số nhà bình luận nước ngoài coi việc sa thải Phúc, Đam và Bình Minh là bằng chứng cho thấy Hà Nội đang bám sát Trung Quốc của Tập Cận Bình, nhưng họ đã nhầm: Điều đó không có trong DNA của Việt Nam. Nguyễn Khắc Giang và những người khác đã lập luận hợp lý hơn rằng, bài học rút ra ở đây là chính phủ Việt Nam đã phục tùng Đảng CSVN một cách hiệu quả.

Những người hoài nghi đã nhanh chóng lưu ý rằng, việc trấn áp những suy đoán về ‘thất bại trong việc giám sát’ ở các cấp cao, tạo ra nhiều cơ hội cho Trọng đưa những người trung thành với mình vào các chức vụ cao nhất. Diễn lại một kịch bản thường thấy trong các chế độ Cộng sản, mục tiêu của Trọng là trao đảng vào tay những người vững về học thuyết, những tín đồ thật sự ‘đỏ’, những người có thể tin tưởng, để dập tắt những sai lệch của các ‘chuyên gia’ cơ hội.

Hãy xem xét việc phế truất Nguyễn Xuân Phúc và việc bổ nhiệm thành viên trẻ tuổi nhất trong Bộ Chính trị lên làm chủ tịch nước thay ông ta. Phúc từng là một thủ tướng có năng lực và khao khát kế nhiệm Trọng làm tổng bí thư tại Đại hội lần thứ 12 của Đảng CSVN hồi năm 2021. Trọng đã cản trở tham vọng đó bằng cách đưa mình vào nhiệm kỳ thứ ba, mặc dù sức khỏe yếu và đã quá tuổi nghỉ hưu.

Có lẽ Trọng sợ rằng, khi Đại hội tiếp theo đến gần, các thành viên trong “phe chính phủ” của Ủy ban Trung ương Đảng CSVN có thể tập hợp xung quanh Phúc. Bây giờ ông ta không chỉ buộc Phúc từ chức, mà còn đưa lên vị trí chủ tịch nước một người mà ông ta có thể chỉ định làm người kế nhiệm, Võ Văn Thưởng, 52 tuổi. Giống như Trọng, Thưởng là một chuyên gia về “xây dựng đảng, khi còn giữ chức Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh – khi đó là một tổ chức khét tiếng tham nhũng – nhưng bản thân ông ta nổi tiếng là ‘trong sạch’.”

Thưởng được điều động ra Hà Nội làm Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng CSVN năm 2016. Năm 2021, ông được đề bạt làm Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, đồng thời giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Phòng, chống tham nhũng và “các hiện tượng tiêu cực” (Ví dụ: Mất niềm tin vào chủ nghĩa Mác-Lênin-Tư tưởng Hồ Chí Minh). Vì vậy, trong hai khía cạnh quan trọng, Thưởng là phụ tá thân cận nhất của Trọng, và có lẽ là lựa chọn thích hợp nhất của ông ta với tư cách là người kế vị.

Trong chừng mực, việc giám sát bộ máy chính phủ được đặt vào tay những người đỏ hơn là giỏi, như Tổng Bí thư Trọng và các cộng sự của ông, thì có khả năng xảy ra nhiễu loạn chính sách và bỏ lỡ cơ hội. Theo quan điểm của Tổng Bí thư, điều đó không sao cả; ông sẵn sàng hy sinh một hoặc hai điểm tăng trưởng kinh tế nếu đó là điều cần thiết để bảo đảm rằng, khi Đại hội 14 sẽ được triệu tập chưa đầy ba năm tới, đường lối của Việt Nam được thiết lập bởi một đảng không bị thụt lùi về ý thức hệ.

Đó là một giả định hợp lý rằng một khối đáng kể các đảng viên, cũng như phần lớn công chúng ngoài đảng cẩn thận, giống như cựu Chủ tịch Phúc, gặp rắc rối với cái giá phải trả về kinh tế và xã hội trong việc bóp nghẹt sáng kiến và loại trừ những công dân sáng tạo nhất của đất nước, ra khỏi vai trò có ý nghĩa trong tiến trình chính trị. Nhiều người có thể đã kết luận rằng, sẽ hiệu quả hơn nếu trả lương xứng đáng cho các quan chức, cùng với tiền thưởng cho việc chấp nhận rủi ro để thành công, khuyến khích sáng kiến từ cấp cơ sở và để các phương tiện truyền thông quốc gia tự do đưa tất cả tin tức.

Để truyền lại nguyên vẹn di sản của mình cho người kế nhiệm đáng tin cậy, Trọng phải tập hợp đa số – 91 phiếu trở lên – khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng triệu tập nhiều phiên họp vào năm 2025 để viết kịch bản cho Đại hội 14. Các quyết định của đại hội sẽ được thực hiện bằng bỏ phiếu kín và, ở vòng bỏ phiếu đầu tiên, có thể có tới nửa tá ủy viên hiện tại của Bộ Chính trị vận động để kế nhiệm Trọng. Và, mặc dù đa số ủy viên Ban Chấp hành Trung ương có thể được bổ nhiệm vì nổi tiếng về đạo đức chính trị, nhưng không có gì chắc chắn rằng, trong cuộc bỏ phiếu kín, họ sẽ bỏ phiếu cho một người hứa hẹn lãnh đạo như Nguyễn Phú Trọng.

SỰ HY SINH THẦM LẶNG-Lộc Dương

Báo Quyền Được Biết

BV tại VN – nguồn từ bài chủ

Vừa rồi, bà tân Bộ trưởng Y Tế Đào Hồng Lan có phát động cuộc thi viết về “sự hy sinh thầm lặng” của ngành. Giải thưởng cũng ngon lắm. Trong số các bài viết gửi về, có bài của một em học sinh lớp Sáu ở TP/HCM viết như sau đây:

Người ta cứ bảo bác sĩ, y tá hay lãnh đạo ngành y tế là những chiến sĩ thầm lặng, em thấy không đúng. Thử không có phong bì hay tiền đặt cọc trước cho các bịnh viện coi người bịnh có được bác sĩ cứu chữa hay chỉ nằm ngoài hành lang húyt gió cho đỡ đau. Người bị mổ xẻ thử không bồi dưỡng y tá coi, nó thay băng mạnh tay, đau kêu trời không thấu…. Cho nên em chỉ thấy những người bịnh nhân như mẹ em mới xứng đáng là “hy sinh thầm lặng”.

Mẹ em là một cô giáo, ở trong trường thì được chính phủ ca tụng là kỹ sư tâm hồn, nhưng lúc mẹ em bị bướu cổ phải đi bịnh viện thì không khác gì một con chuột đang bị cả hệ thống y tế xúm vô hành hạ.

Mẹ em phải dậy sớm đi vô bệnh viện lúc 3 giờ rưỡi sáng để lấy số thứ tự. Ba em nằm trên giường cằn nhằn “bà đi ăn trộm hả ?”. Lấy số xong, mẹ em ngồi chờ hoài gần tới trưa cũng không thấy đọc tên, có mấy người ngủ gục cạnh mẹ em mở mắt ra nói “Không có người quen, không có tiền khám dịch vụ thì xác định là ngủ một giấc đi cho khoẻ chị ơi…”.

Tới hồi nghe đọc tên, mẹ em mừng quýnh, chạy lại ô cửa sổ. Cô y tá sau khi điền tên tuổi, lý do khám bịnh xong, nói với mẹ em “Đóng viện phí rồi tới phòng khám số 6”, mẹ em hỏi “ Phòng số 6 ở đâu chị ?”. Cô y tá gắt gỏng: “ Đi ra ngoài mà hỏi”. Mẹ em chạy hỏi lung tung mấy bà điều dưỡng, không ai chỉ, ai cũng bận rộn. May quá có ông bảo vệ vừa ho sù sụ vừa tận tình chỉ cho mẹ em.

Tại đây, sau khi chờ mòn mỏi thêm một tiếng nữa, mẹ em được vô gặp bác sĩ. Bác sĩ hỏi “Bệnh sao?”. Mẹ em đang trình bày thì bác sĩ vừa ghi toa vừa nói: “Đi chụp hình”. Mẹ em cầm toa thuốc lên hỏi: “ Thưa bác sĩ, mấy thuốc này uống trị bịnh gì ?”. Bác sĩ nói cộc lốc: “ Cứ đi mua đi! Hỏi hoài. Chưa chụp X quang sao biết bệnh gì. Chụp xong mang phim trở lại đây”. Mẹ em dẫn em ra ngoài, im lặng đi như một xác chết. Em hỏi mẹ:“ Sao mình chờ hết buổi sáng mà chỉ được gặp bác sĩ không tới 3 phút vậy mẹ ?”. Mẹ thở dài: “Ở đây, bác sĩ là chủ tịch nước. Con đói chưa, ra mẹ mua xôi con ăn rồi mình ghé quầy thuốc tây mua thuốc cho mẹ luôn”. “Mẹ không đi chụp phim hả mẹ”. “ Không kịp chiều nay đâu con ơi, người ta xếp hàng dài thế kia, để mai mẹ sẽ xin nghỉ dạy một ngày nữa đi chụp”.

Tại quầy bán thuốc tây, cũng lại cảnh xếp hàng và chen lấn. Nhiều người ngồi luôn xuống đất cho đỡ mỏi chân. Em cũng ngồi nhưng mẹ em thì không. Chắc mẹ vẫn nghĩ mẹ là cô giáo chứ không phải con chuột. Một hồi sau mẹ cũng mua được một loại thuốc, còn hai loại khác thẻ Bảo Hiểm Y Tế của mẹ không cho mua, phải về nhà tìm mua ở các tiệm thuốc tư nhân. Mẹ ngập ngừng hỏi: “ Thưa chị, thuốc này uống ra sao, ngày mấy lần?”. Bà bán thuốc trả lời: “ Ai rảnh đâu mà biết, vô kiếm bác sĩ mà hỏi”.

Mẹ thất vọng, im lặng đi ra, tay cầm mấy vĩ thuốc không biết phải uống như thế nào. May quá, lại cái ông bảo vệ ho lao hồi nãy chỉ cho mẹ cách uống. Ngày hai lần, lần một viên, uống sau khi ăn.

Ngồi trên xe buýt về nhà, em thấy suốt ngày hôm nay khủng khiếp quá. Bịnh viện đông như kiến. Lê lết chầu chực để được khám qua loa. Mùi mồ hôi, mùi mấy người bịnh khiến em cũng muốn bịnh theo luôn. Vậy mà mẹ em vẫn im lặng chịu đựng. Có người kia bị móc túi hết tiền khóc lóc thảm thiết, mẹ em lẳng lặng lấy ra mấy ngàn cho, không nói một câu. Mẹ chỉ đổ quạu khi về tới nhà thấy ba em nằm say xỉn, ói tùm lum. Vừa dọn đống ói, mẹ vừa hỏi ba muốn ăn gì mẹ mua. Hỏi gì ba cũng nói không. Tức quá mẹ la lên: “vậy ông muốn ăn cái quần què gì thì nói đi”. Lúc đó ba mới nói muốn ăn bánh mì chả lụa.

Nhìn theo bóng dáng mẹ chạy đi mua bánh mì, em thấy thương sự hy sinh thầm lặng của mẹ vô cùng, cho nên em viết bài dự thi này. Mong bà Bộ trưởng cho em được giải để em đưa hết tiền lãnh thưởng cho mẹ em trị bịnh bướu cổ. Chứ bịnh viện kiểu này, không có tiền thì chắc mẹ em chỉ có nước chờ chết hoặc về uống thuốc nam cầm cự qua ngày.

Kính chúc bà Bộ trưởng dồi dào sức khoẻ, ngồi ghế được lâu, suy nghĩ được gì giúp ích cho dân nghèo lỡ bị bịnh hoạn, chứ đừng như ông Bộ trưởng trước, mới ngồi chưa nóng đít đã tham nhũng, phải vô khám ngồi bóc lịch mà nước mắt ổng cá sấu cứ rưng rưng.

Ban Tuyên giáo Trung ương đang lái chiếc xe Việt Nam vô ngõ cụt

Báo Tiếng Dân

Trương Nhân Tuấn

11-3-2023

Theo tôi, Ban Tuyên giáo trung ương của đảng CSVN có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển về kinh tế, chính trị, văn hóa lẫn xã hội ở VN. Phương diện đối ngoại, VN “chơi” với ai, chơi thế nào, chơi tới đâu… mọi quyết định đều đến từ Bộ Chính trị nhưng tham mưu là Ban Tuyên giáo. Đối nội, không loại trừ chuyện gì, mọi mặt văn hóa, giáo dục, xã hội… phương diện nào cũng có dấu ấn của tuyên giáo.

Việt Nam nói là “mở cửa”, là “hội nhập”, là “chơi” với mọi người, kể cả với “kẻ thù cũ”, trên các nguyên tắc “tôn trọng chủ quyền, độc lập của nhau, không xen vào chuyện nội bộ của nhau” v.v… Trong chừng mực, ba thập niên qua Việt Nam đã đạt được một số thành quả nhứt định về kinh tế và ngoại giao.

Ông Trọng khoa trương “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay…”

Theo tôi, cần tương đối hóa vấn đề. Việt Nam đã có thể đạt được thành quả gấp hai hoặc ba lần hơn như vậy. Việt Nam không đạt được thành quả tối ưu là do những nguyên tắc giáo điều của tuyên giáo.

Nếu ví sự phát triển Việt Nam là chiếc xe đang chạy trên cao tốc thì ban tuyên giáo là chân thắng. Dĩ nhiên bộ phận thắng của chiếc xe là quan trọng hạng nhứt. Vấn đề là để xe chạy tốt, lúc nào cần phải đạp ga, lúc nào cần đạp thắng.

Theo tôi thấy, hai năm trở lại đây Ban Tuyên giáo có những dấu hiệu muốn đưa Việt Nam về thời kỳ trước đổi mới. Nhìn vào Việt Nam bây giờ ta thấy rõ ràng Việt Nam là một mô hình Trung Quốc thu nhỏ.

Tuyên giáo vừa đạp thắng vừa giành luôn tay lái. Tuyên giáo muốn dẫn đất nước đi về đâu?

Lần đầu tiên trong lịch sử ban tuyên giáo CSVN lại do một tay võ biền, gốc du kích ruộng lên làm lãnh đạo. Nhớ không lầm thì ông Kiệt, ông Khải, ông Ba X, ông Triết… thảy đều xuất thân du kích ruộng. Tức là không phải hễ du kích ruộng đều là “dốt”, là giáo điều. Ông Kiệt, ông Ba X… là những người tuy học vấn thấp nhưng kiến thức ở tầm cao. Những năm Việt Nam phát triển “đẹp” là những năm ông Kiệt, ông Khải, ông Ba X cầm tay lái.

Theo tôi, nếu đảng CSVN không đưa một tay du kích ruộng, vừa võ biền, vừa giáo điều lên nắm tuyên giáo thì sẽ không có những vụ “tầm xàm” kiểu “cúp điện” buổi trình diễn Khánh Ly với chủ đề “Mùa thu Hà Nội”. Cũng sẽ không có vụ xàm xí Phương Hằng. Lại càng không có vụ đàn áp tôn giáo Tịnh Thất Bồng Lai (mà nguyên nhân là do mấy chú tiểu hát nhạc lính “ngụy”).

Vụ cô ca sĩ nhí Hanni trong nhóm nhạc trẻ Nam Hàn lùm xùm mấy hôm trước cũng do bàn tay của tuyên giáo.

Dân Việt Nam đi tứ xứ “tha phương cầu thực” hàng chục triệu người. Trong đó số lượng lớn xuất thân từ gia đình đảng viên, những người “có công với cách mạng”. Nhưng tuyên giáo không muốn bất cứ ai có dính dáng đến “ngụy” kiếm tiền ở Việt Nam. Cô ca sĩ nhí Hanni, vốn là cháu ngoại, cháu nội “ngụy”, trở thành nạn nhân của chính sách “không cho ngụy kiến tiền ở Việt Nam” của tuyên giáo.

Số “ngụy dân” Việt Nam tị nạn chính trị đến nay trở thành thiểu số đối với dân “tha phương cầu thực”, chủ trương lớn của đảng. Số tiền gởi về Việt Nam của dân hải ngoại nghe nói khoảng 15 tỉ đôla/năm. Không biết dân gốc “ngụy” đóng góp bao nhiêu phần trăm? Chắc không được bao nhiêu. Tuyên giáo càng “xiết” đối với thành phần ca sĩ gốc “ngụy”, làm khó họ lúc họ trình diễn cho khán giả ái mộ ở Việt Nam.

Vụ phát ngôn nhân ngoại giao Việt Nam vừa lên tiếng vụ Bộ Quốc phòng Nam Hàn kháng cáo vụ tòa xử bồi thường nạn nhân chiến tranh Việt Nam năm 1968, cho ta thấy Bộ Ngoại giao Việt Nam “có vấn đề”. Nguyên văn tuyên bố:

“Việt Nam chủ trương gác lại quá khứ, hướng tới tương lai nhưng không có nghĩa là phủ nhận sự thật. Trên tinh thần Đối tác chiến lược toàn diện, Việt Nam đề nghị phía Hàn Quốc nhận thức đúng đắn và tôn trọng sự thật lịch sử, khuyến khích các hành động thiết thực, hiệu quả nhằm khắc phục hậu quả chiến tranh, góp phần và củng cố tăng cường tình hữu nghị và quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai nước, cũng như nhân dân hai nước”.

Sự thật ở đây là sự thật về cuộc chiến Việt Nam. Quân Nam Hàn tham chiến ở Nam Việt Nam với tư cách nào?

Đến nay, ngay cả cái tên gọi cuộc chiến vẫn còn tranh cãi. Đối với Nam Hàn chiến tranh Việt Nam là một cuộc “chiến tranh quốc tế”, giữa quốc gia này với quốc gia kia, giữa khối tự do trước sự xâm lược của khối cộng sản quốc tế. Đối với CSVN đơn thuần là cuộc chiến “đánh Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam”.

Sự thật về cuộc chiến Việt Nam như đồng tiền có hai mặt. Lưỡi gỗ Bộ Ngoại giao, theo cây gậy chỉ đường của tuyên giáo, sự thật chỉ có một. Việt Nam là nạn nhân, còn Mỹ, Nam Hàn… là thủ phạm gây tội ác chiến tranh.

Thử đọc chính sách “quốc phòng toàn dân” của CSVN thời chiến tranh. Liệt sĩ nhỏ tuổi nhứt thế giới phải là người Việt Nam. Già, trẻ, đàn ông, đàn bà… tất cả trở thành du kích đánh Mỹ, đánh Hàn… xâm lược.

Lại có vô số trường hợp, như ở Bến Tre, Quảng Nam… một nhúm du kích núp trong nhà dân bắn vào lính Mỹ. Quân Mỹ, quân Hàn, quân Úc… trả đũa. Dân chết là do Mỹ, do Hàn… hay do chính sách “quốc phòng toàn dân”?

Theo tôi ban tuyên giáo trung ương đang lái chiếc xe Việt Nam vô ngõ cụt.

Mặc dầu xí nghiệp Nam Hàn cần công nhân rẻ ở Việt Nam nhưng đây không hề là sức mạnh của Việt Nam. Đến khi AI (thông minh nhân tạo) đạt đến một mức độ nào đó thì mọi xí nghiệp quan trọng của Nam Hàn sẽ hồi hương. Hiện nay nhiều xí nghiệp của Mỹ đã bỏ Trung Quốc và trở về Mỹ (chớ không qua Việt Nam).

Tức là sự đóng góp của “tàn dư Mỹ ngụy” vẫn còn quan trọng. 50 năm qua đám “ngụy già” đến tuổi về hưu. Bao nhiêu người tính mua nhà Việt Nam để dưỡng già?

Cá nhân tôi ước mơ về hưu về Việt Nam dưỡng già đã dẹp bỏ từ lâu. Ngay cả đi du lịch Việt Nam tôi cũng không còn tha thiết, ngay cả khi tôi còn mẹ già và em út ở Việt Nam.

Tuyên giáo Việt Nam làm quá khiến nhiều người đặt lại câu hỏi: Mình là ai? Tổ quốc mình ở đâu?

Vô số đảng viên, con cháu đảng viên đã nhập quốc tịch Mỹ, quốc tịch các quốc gia Châu Âu. Ngay cả đại biểu quốc hội nhiều người cũng có song tịch.

Tại sao tôi phải nhận tổ quốc của tôi là tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa?

Dĩ nhiên đi du lịch Đài Loan, Thái Lan, Hong Kong, Singapore, Campuchia… sướng hơn Việt Nam nhiều lần. Tại sao tôi phải du lịch Việt Nam, vừa mắc mỏ, vừa bị an ninh dòm ngó theo dõi? Trong khi tuyên giáo đã khoanh vùng cho thành phần ngụy dân VNCH cũ không được “kiếm tiền” ở Việt Nam?

Đưa hai Thánh Giá nhà thờ Đức Bà Sài Gòn sang Bỉ phục chế

Báo Nguoi-viet

March 8, 2023

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hôm 8 Tháng Ba, đại diện Tổng Giáo Phận Sài Gòn cho hay hai Thánh Giá – biểu tượng quan trọng nhất của đạo Công Giáo – đặt trên đỉnh tháp chuông nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, quận 1, vừa được tháo dỡ để đưa sang Bỉ phục chế.

Theo báo VNExpress, hai Thánh Giá cao gần 4 mét, chiều ngang hơn 1.8 mét, nặng 600 kg mỗi cây, gắn trên hai tháp chuông trước cửa nhà thờ Đức Bà được chuyên gia ngoại quốc và công nhân dùng máy móc đưa xuống từ độ cao hơn 57 mét.

Thánh Giá được tháo dỡ khỏi tháp chuông nhà thờ Đức Bà hôm 6 Tháng Ba. (Hình: VNExpress)

Sau 127 năm tồn tại, hai cây Thánh Giá đã bị gỉ sét sẽ được chuyển tới tập đoàn Monument ở Bỉ – đơn vị phụ trách trùng tu nhà thờ Đức Bà, để phục chế.

Việc trùng tu hai Thánh Giá trên nằm trong dự án tu bổ nhà thờ Đức Bà khởi công từ năm 2017. Dự án có vốn đầu tư hơn 140 tỷ đồng ($5.9 triệu), do Tòa Tổng Giám Mục Sài Gòn thực hiện.

Trước đó, việc trùng tu dự kiến sẽ được hoàn thành vào năm 2023, nhưng nay phải kéo dài đến năm 2027 do ảnh hưởng đại dịch COVID-19, bởi vì nhiều vật liệu công trình phải nhập từ ngoại quốc.

Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn xây năm 1877, hoàn thành sau ba năm và được Tòa Thánh Vatican phong hàng “Tiểu Vương Cung Thánh Đường” từ năm 1959. Tên gọi chính thức của nhà thờ là Vương Cung Thánh Đường Chính Tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Đây là công trình kiến trúc đặc sắc từ thời Pháp thuộc do Kiến Trúc Sư J.Bourard thiết kế. Sau 140 năm, nhà thờ bị xuống cấp nghiêm trọng nên Tổng Giáo Phận Sài Gòn quyết định đại trùng tu công trình này.

Theo Wikipedia, trong quá trình xây dựng nhà thờ, toàn bộ vật liệu xây dựng từ xi măng, sắt thép đến ốc vít đều mang từ Pháp sang. Phía ngoài của công trình xây bằng loại gạch đặt làm tại Marseille để trần, không tô trát, không bám bụi rêu, đến nay vẫn còn màu sắc hồng tươi.

Một số mảnh ngói vỡ trong nhà thờ có in hàng chữ “Guichard Carvin, Marseille St André France,” các mảnh ngói khác lại có hàng chữ “Wang-Tai Saigon,” có thể đây là mảnh ngói được sản xuất sau tại Sài Gòn dùng để thay thế những mảnh ngói vỡ trong Đệ Nhị Thế Chiến do những cuộc không kích của quân Đồng Minh.

Nhà thờ Đức Bà đang được trùng tu. (Hình: Tổng Giáo Phận Sài Gòn)

Trước 1975, nhà thờ Đức Bà Sài Gòn được ghi nhận đã trải qua ba cuộc trùng tu. Lần trung tu đầu tiên là việc xây dựng thêm phần mái kẽm cho hai tháp chuông của nhà thờ vào năm 1895. Lần thứ nhì vào năm 1903, mặt tiền nhà thờ được tôn tạo, xây thêm vườn hoa và tượng đài Bá Đa Lộc. Lần thứ ba là lần dựng tượng Đức Bà Hòa Bình vào năm 1959.

Do nằm ở trung tâm quận 1, lại là nhà thờ Chính Tòa của Tổng Giáo Phận Sài Gòn nên đây là địa điểm người dân thường tập trung về vào các dịp lễ, Tết, nhất là lễ Giáng Sinh. Ngày thường, quanh nhà thờ Đức Bà là địa điểm quen thuộc của nhiều bạn trẻ và cũng là nơi nhiều cô dâu, chú rể đến chụp hình cưới.

Không chỉ với người dân thành phố, công trình này còn là điểm thăm viếng của rất nhiều khách du lịch quốc tế. Mỗi ngày có hàng trăm đoàn khách ngoại quốc đến thăm viếng, dự lễ tại thánh đường. (Tr.N)

Nhà văn Tam Lang đi học i-tờ sau 30/ 4/ 1975 ở Saigon                                              

Hoàng Hương Trang

Nhà báo Tam Lang (Họa sĩ TạTỵ vẽ)

Nhà văn Tam Lang ở Sàigòn từ 1954 đến sau 30/4/75, ông rất hoang mang, lo sợ; vì trước đó đã bị tuyên truyền, nhồi sọ: ‘Việt Cộng vào Sàigòn thế nào  cũng có cuộc tắm máu, đấu tố, tẩy não– nhất là thành phần trí thức + văn nghệ sĩ.’ (nhất là ‘văn nghệ sĩ di cư 1954 thì càng khó thoát!).

Lúc ấy; ông đã ngoài 70, già yếu, lụm cụm, từng được giới văn nghệ sĩ Sàigòn  bầu làm ‘tiên chỉ’ trong làng văn. Với nỗi lo sợ, hoang mang trên, tương tế tựu kế; khi mấy cán bộ phường đến từng nhà dân, ghi tên, năm sinh, trình độ học vấn — [thì] ông tự khai ‘mù chữ’, không biết ký tên, chỉ lấy ngón tay ‘chỉ điểm’ thay chữ ký.

Ít ngày sau, phường tổ chức lớp xóa mù chữ, trong danh sách những người cần đi học, có tên ‘ông già Vũ đình Chí’.

Thế là, đêm đêm ông cắp sách đi học i-tờ và đóng kịch rất khéo, làm như cả đời chưa hề học chữ bao giờ, cầm bút cứ lóng nga lóng ngóng, viết nét chữ xiên xẹo, ngoằn ngoèo đến độ cô giáo trẻ phải tới đứng sau lưng ông già, đưa tay choàng qua vai ông già, cầm bàn tay tập viết cho từng chữ một.

Ông già này rất ngoan ngoãn, đồ theo nét chữ cô giáo, tỏ ra chuyên cần, chí thú trong việc học. Cô giáo rất hài lòng.

Bất ngờ có một buổi nọ, một cán bộ từ Hà nội vào Sài gòn, được mời tới thăm một lớp học xóa mù chữ. Ông cán bộ vào lớp, chào cô giáo, chào cả lớp, rồi hỏi:

“Lớp này cũng có cả những bà con ta đã cao tuổi đi học it-ờ cơ à?”
Cô giáo nhỏ nhẹ, đáp:

“Dạ, thưa  ông chú cán bộ, có cả cụ ông tuổi đã 75, 76  xung phong đi học, học siêng năng; không nghỉ một buồi nào cả.”

“Thế ư? Vậy cô giáo cho tôi gặp ông cụ ấy được chứ, cô giáo?”

Cô giáo trẻ đon đả đưa ông cán bộ xuống dãy bàn cuối lớp; đưa tay chỉ vào một ông cụ đang cúi gằm tập viết, nói:

‘Thưa chú, là cụ này ạ “.

Ông cán bộ nhã nhặn chìa tay ra trước mặt ông cụ:
“Chào cụ, cụ đi học có vui không?”

Ông cụ nghe tiếng có người chào hỏi mình; vội buông bút, ngẩng mặt lên … chưa kịp trả lời — thì, ông cán bộ nọ la toáng:

“Ơ kìa, anh Tam Lang ! Có phải đúng là anh Tam Lang không đây?”

Ông cụ ngơ ngác một giây, cũng la lên,

“Kìa, anh Nguyễn công Hoan, phải vậy không?”

“Đúng rồi. Còn anh, sao lại đi học lớp i-tờ? ai bắt anh phải đi học?” — nói rồi, quay sang phía cô giáo — “… Này cô giáo, cô có biết là cô đang dạy ai đây không?  Đây là nhà văn Tam Lang-Vũ đình Chí đấy, tác giả phóng sự ‘Tôi kéo xe’, một tác giả nổi tiếng trong văn đàn tiền chiến; cớ sao ông cụ lại phải đi học i- tờ, thế này ?”

Cô giáo đứng sững như trời trồng, xanh mặt, há hốc miệng, trố mắt kinh ngạc, không biết trả lời sao –[thì], cụ già kia đã cười khì, đỡ lời cô giáo:
‘Thì … ngày xưa mình học ‘cái chữ’… xưa quá rồi; nay Cách mạng về, mình đi học lại ‘cái chữ mới’ xem có cái gì mới lạ không? Nếu lỡ có khác nhau chỗ nào, thì mình còn kịp ‘cập nhật hóa’ đặng mà còn viết lách với người ta nữa chứ.”

Cô giáo lúc bấy giờ mới hoàn hồn, từ tốn thưa:

“Trước đây, khi học Văn khoa Sàigòn; cháu đã học tác phẩm ‘Tôi kéo xe’ của cụ rồi, nào ai ngờ … Thôi xin cụ hãy về nghỉ cho khỏe; cũng xin cụ tha lỗi cho cháu ạ.”

Nhà văn [cách mạng] Nguyễn công Hoan, tác giả tiểu thuyết ‘Tấm lòng vàng’  bá vai nhà phóng sự Tam Lang ‘Tôi kéo xe’, đi ra khỏi lớp học giữa sự ngơ ngác của mấy chục đôi mắt nhìn theo.

Họ đi xa rồi mà tiếng cười còn dòn dã vang vọng./.

Hoàng Hương Trang

From: Anh Dang & KimBang Nguyen

 Bà cụ Kentucky có gần 600 cháu nội ngoại, cố, chắt, chít

Báo Nguoi-viet

March 9, 2023

KINGS MOUNTAIN, Kentucky (NV) – Tấm hình chụp gia đình sáu thế hệ phụ nữ và bà cụ Kentucky gặp đứa chít (cháu sáu đời) lần đầu tiên mới đây, được chia sẻ tràn lan trên mạng xã hội, theo Fox News hôm Thứ Tư, 8 Tháng Ba.

Trong hình, bà MaeDell Taylor Hawkins, 98 tuổi, nằm trên giường ẵm cô bé Zhavia Hawkins, 7 tuần tuổi, tại nhà dưỡng lão ở Kings Mountain, Kentucky, hôm 18 Tháng Hai.

Gia đình sáu thế hệ của bà MaeDell Taylor Hawkins. (Hình: Facebook Gracie Snow Howell)

Đứng sau giường là bà Frances Snow, con gái bà MaeDell Hawkins; cô Gracie Snow Howell, cháu ngoại bà; cô Jacqueline Ledford, cháu cố bà; và cô Jaisline Wilson, chắt của bà.

Cô Sheryl Blessings, cháu ngoại bà MaeDell Hawkins và là chị cô Gracie Snow Howell, là người chụp hình.

Gần một tuần sau, cô Howell đăng tấm hình lên Facebook.

“SÁU thế hệ (còn sống,)” cô viết hôm 24 Tháng Hai. “MaeDell, Frances, Gracie, Jacqueline, Jaisline, và Zhavia.”

Tới nay, tấm hình được rất nhiều người khác chia sẻ trên Facebook lẫn Twitter.

Bà MaeDell Hawkins sinh ra và lớn lên ở Kentucky. Bà có hai đời chồng, cả hai đều qua đời. Bà lập gia đình với người chồng đầu tiên năm 1940, năm bà 16 tuổi còn ông 50 tuổi, gia đình cho hay.

“Lúc đó, ông có 10 người con riêng. Vợ ông mất khi sinh đôi ở nhà. Ông làm ngành đường sắt. Ông phải đi làm lại. Ông cần người chăm sóc mấy đứa con,” cô Howell kể.

Do đó, bà MaeDell Hawkins phải làm mẹ ở tuổi 16, rồi bà sinh thêm 13 đứa nữa.

Cô Howell cho biết bà MaeDell Hawkins chăm sóc cả gia đình mà không có nhiều “tiện nghi tân tiến” như ngày nay, như nước từ vòi, phòng vệ sinh trong nhà, bếp điện, máy giặt, máy sưởi.

“Bà ngoại chăm sóc tất cả mọi người,” cô Howell kể tiếp. “Tôi chưa bao giờ nghe mẹ kể bà ngoại than phiền bất kỳ chuyện gì.”

Bà MaeDell Hawkins hiện có 106 cháu nội, ngoại; 222 cháu cố; 234 chắt và 37 chít.

Bà đang nằm nhà dưỡng lão sau khi té ở nhà cách đây hai năm. Tháng Bảy năm nay, bà sẽ tròn 99 tuổi.

Theo Kỷ Lục Guinness Thế Giới, kỷ lục gia đình đông thế hệ còn sống nhất do một gia đình ở New York lập năm 1989, với bảy thế hệ. (Th.Long) 

VinFast hoãn khai trương nhà máy tại Mỹ đến năm 2025 – Mới nhất trong một loạt các thất bại

Theo báo The Detroit Bureau và các báo khác

Nhà sản xuất ô tô Việt Nam VinFast đã công bố vào thứ Sáu rằng họ sẽ trì hoãn việc ra mắt sản xuất của nhà máy lắp ráp tại Hoa Kỳ cho đến năm 2025.

VinFast cho biết họ đang trì hoãn việc bắt đầu sản xuất xe tại nhà máy ở Mỹ do các vấn đề về thủ tục.

Đây là sự chậm trễ mới nhất trong một loạt sự chậm trễ mà thương hiệu này đã trải qua trong những tháng gần đây, khi VinFast đẩy lùi việc giao hàng dòng sản phẩm nhập khẩu đầu tiên của mình, đồng thời hoãn một thời gian ngắn kế hoạch IPO nhằm giúp tài trợ cho việc phát triển sản phẩm, cũng như nhà máy mà hãng dự định xây dựng. lên ở Bắc Carolina.

Mục tiêu ban đầu là nhà máy sẽ tung ra những sản phẩm đầu tiên vào tháng 7 năm 2024. Nhà sản xuất ô tô cho rằng sự chậm trễ là do các vấn đề về thủ tục.

“Chúng tôi cần thêm thời gian để hoàn thành các thủ tục hành chính,” VinFast cho biết trong một thông cáo đưa ra hôm thứ Sáu.

Theo báo Electrek thì VinFast gặp một rào cản khác trong việc mở rộng xe điện tại Mỹ, trì hoãn nhà máy EV cho đến năm 2025:

Nhà sản xuất xe điện VinFast đang phải đối mặt với một thất bại khác trong việc mở rộng xe điện tại Mỹ. Nhà sản xuất xe điện Việt Nam đã công bố hôm thứ Sáu rằng họ sẽ hoãn kế hoạch bắt đầu sản xuất tại nhà máy xe điện đã lên kế hoạch ở Bắc Carolina cho đến năm 2025.

VinFast trì hoãn hoạt động của nhà máy EV ở Mỹ cho đến năm 2025

Tháng 3 năm ngoái, VinFast thông báo đã ký một biên bản ghi nhớ (MOU) với bang Bắc Carolina để xây dựng cơ sở sản xuất xe điện đầu tiên ở Bắc Mỹ và mở rộng quy mô sản xuất.

Ban đầu, công ty tuyên bố sẽ đầu tư tới 2 tỷ đô la cho giai đoạn đầu tiên tại địa điểm sản xuất Chatham County, North Carolina, với công suất 150.000 xe hàng năm.

VinFast có kế hoạch chia khu đất rộng gần 2.000 mẫu Anh thành ba khu vực riêng biệt – sản xuất (và lắp ráp) xe điện và xe buýt, sản xuất pin EV và các ngành công nghiệp phụ trợ cho các nhà cung cấp.

Vào tháng 7, Hạt Chatham đã thưởng cho VinFast gói ưu đãi trị giá 1,3 tỷ USD , trở thành gói ưu đãi lớn nhất trong lịch sử bang Bắc Carolina.

Việc xây dựng giai đoạn 1 ban đầu dự kiến bắt đầu vào năm 2022. Tuy nhiên, VinFast vẫn đang chờ giấy phép từ Quân đội Kỹ sư Hoa Kỳ được thiết kế để giảm thiểu thiệt hại do nước và đất ngập nước sau khi nhận được giấy phép chất lượng không khí từ Cục Chất lượng Môi trường tiểu bang NC vào tháng trước .

Giờ đây, VinFast đang lùi kế hoạch bắt đầu sản xuất tại nhà máy EV sang năm 2025, muộn hơn một năm so với dự kiến ban đầu. VinFast cho biết trong một tuyên bố :

– Chúng tôi cần thêm thời gian để hoàn tất các thủ tục hành chính.

VinFast đã giao lô xe điện VF 8 đầu tiên cho khách hàng Mỹ vào ngày 1 tháng 3, trì hoãn việc triển khai do cập nhật phần mềm, nhưng cho biết lô thứ hai sẽ không được giao cho đến quý 2 năm 2023.

Phan Sinh Trần 

Báo chí Việt Nam than bị ‘nền tảng xuyên biên giới lấy cả người và quảng cáo’

10/03/2023

Đài VOA

Một sạp báo ở Hà Nội.

Một sạp báo ở Hà Nội.

Đại diện một cơ quan truyền thông Việt Nam lên tiếng báo động về tình trạng bị các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, YouTube, Netflix và TikTok “lấy cả người và quảng cáo của báo chí” trong nước.

Nhận định được ông Nguyễn Đức Quang, Phó Trưởng Ban Tổ chức – Đào tạo HTV, đưa ra tại Diễn đàn Kinh tế Báo chí 2023 mới đây, khi ông cho rằng các nền tảng xuyên biên giới trên, với tiềm lực tài chính hùng hậu, không chỉ thu hút lượng người dùng mà còn làm ảnh hưởng đến doanh thu quảng cáo của báo chí Việt Nam.

Một số tờ báo cho biết doanh thu đã bị giảm 60-70%. Tình trạng sụt giảm quảng cáo cộng thêm chi phí sản xuất chương trình tăng lên khiến nhiều cơ quan báo chí Việt nam thời gian qua gặp nhiều khó khăn về tài chính.

Theo ông Quang, một trong những thách thức lớn là các cơ quan báo chí phải thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền chính trị, phổ biến các chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước mà vẫn phải đảm bảo nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên.

Điều này có nghĩa là các cơ quan báo chí phải cạnh tranh với các nền tảng kỹ thuật số và trả chi phí sản xuất cao hơn để có sản phẩm tốt cho độc giả. Ngoài ra, họ còn phải phân bổ thu nhập cho các chương trình tuyên truyền. Đây được xem là một “nhiệm vụ khó khăn” đối với các cơ quan báo chí Việt Nam trong thời điểm này.

Trong khi đó, các nền tảng xuyên biên giới nước ngoài có nguồn lực tài chính mạnh mẽ, lại không bị rang buộc những nội dung trên, nên có thể dễ dàng thu hút người dùng.

Tại Diễn đàn, các đại diện truyền thông Việt Nam cũng phàn nàn rằng trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, Bộ Truyền thông và Thông tin đã có các quy định hướng dẫn định mức về sản xuất chương trình, nhưng trong thời gian qua, về cơ chế, việc hỗ trợ cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền chưa đủ mạnh và nguồn lực tài chính cho hoạt động của cơ quan báo chí ngày càng giảm sút.

Ngoài ra, các cơ quan truyền thông Việt Nam cũng cho rằng họ gặp nhiều trở ngại về vấn đề biên chế, phải tuân theo nhiều quy định pháp luật vốn chưa bắt kịp với xu thế phát triển, dẫn đến không có sự đầu tư hợp lý để sản xuất nội dung và trả lương cho người làm, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám.

Theo thống kê của Ban Tuyên giáo Trung ương, tính đến cuối năm 2020, Việt Nam có khoảng 779 cơ quan báo chí, trong đó có 142 báo, 612 tạp chí, 25 cơ quan báo chí điện tử độc lập.

Chính phủ Việt Nam trong thời gian gần đây đã gia tăng các biện pháp kiểm tra, xử phạt các cơ quan báo chí vì lo ngại tình trạng mà chính phủ gọi là “báo hóa” tạp chí và “tư nhân hoá” báo chí, theo Reuters.

Việt Nam cho đến nay không cho phép tư nhân được làm báo, nhưng Luật Báo chí sửa đổi năm 2016 cho phép các cơ quan báo có liên quan đến các đơn vị trực thuộc các thành phần kinh tế đủ năng lực được phép hoạt động. Đây được cho là kẽ hở dẫn đến tình trạng “tư nhân hoá” báo chí và “báo hóa” tạp chí, theo nhận định của Bộ Thông tin & Truyền thông.

Tiểu Tử: người tiếp lửa và giữ hồn của miền Nam

Nguyễn Văn Lục

Tôi biết Tiểu Tử khá muộn khi ông đã thành danh và tích lũy một di sản văn học đáng nể như một loại trầm tích lắng đọng từ lâu. Nhưng khi biết rồi thì càng đọc văn của ông càng thấy gần gũi, gắn bó.

Hình như ông không viết truyện dài mà chỉ chuyên viết truyện ngắn. Mỗi truyện ngắn đều như nhắc nhở xa gần đến những cột mốc văn học đàn anh, xa xôi như Hồ Biểu Chánh, hay gaadn hơn như Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, Lê Xuyên. Có thể vì cách thức diễn tả, ngôn từ xử dụng, tâm tình và cá tính của ông thì đặc sệt là dân Nam Kỳ.

Nhưng về nội dung cũng như mục đích viết của Tiểu Tử thì tôi xin vài thưa rằng: Nó hoàn toàn không giống các “nhà văn miệt vườn” ‒ không giống Bình Nguyên Lộc, càng xa Sơn Nam ‒ và còn có thể khác biệt với Lê Xuyên. Tôi không dám nói rằng tôi phủ nhận các nhà văn miền Nam tiền bối. Tôi đã từng mê truyện dài đầu tiên Chú Tư Cầu của Lê Xuyên ‒ cuốn truyện dài viết phơi-ơ-tông1 mỗi ngày ‒đã từng làm Lê Xuyên nổi tiếng.

Việc cầm bút để trở thành một nhà văn chẳng những là một nghề cao quý mà còn cá biệt.

Không nên lấy cái đúng, cái hay của nhà văn này làm chuẩn mực để so sánh với nhà văn khác. Văn là người. Mỗi người là một cá thể mà sự so sánh là một điều xúc phạm đến chân dung nhà văn. Vì thế, tôi chỉ có thể nghĩ cho riêng mình là: Tiểu Tử là người truyền cảm hứng, người tiếp lửa văn học miền Nam mà nhiều người tưởng rằng có nguy cơ nó đã là tro nguội, bị lão hóa hoặc hết thời. Nhưng thật sự qua văn của Tiểu Tử nó vẫn giữ được cái hồn của miền Nam với trọn vẹn ý nghĩa.

Trong thời kỳ giúp việc cho tờ Tân Văn. Tân Văn, số 7, tháng 2, 2005 lần đầu tiên đã có đăng truyện ngắn: Thằng Đi Mất Tiệt. Đó là một cái duyên cho tôi.

Và sau đó, trên nhiều số Tân Văn khác, lần lượt truyện ngắn của Tiểu Tử có mặt như: Mài dao, mài kiếm, Chuyện di tản 1975, Thằng Khùng, Tôi nằm gác tay lên trán, Làm Thinh,Tấm vạc giường, Chuyện chẳng có gì hếtm Học ăn, học nói,‒ Chị Tư Ù, Người bán liêm xỉ, Con rạch nhỏ quê mình, Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn, Con mẹ hàng xóm, Chiếc khăn Mùi xoa, Ông già hốt rác, Tô Cháo huyết, Viết một chuyện tình,Tôi nằm gác tay lên trán.

Những truyện ngắn của nhà văn Tiểu Tử được đăng từ Tân Văn, số 7 và chấm dứt ở Tân Văn, số 94.

Số truyện của Tiểu Tử viết cho thấy quả thực, ông viết muộn. Từ khi khi sang Côte D’Ivoire2 tác giả mới bắt đầu viết tuyện ngắn3 ‒ mà như thể viết không cạn dòng. Tiểu Tử viết như thể còn sức còn viết cố vớt vát níu kéo thời gian đã qua.

Đấy mới chỉ nói đến trên dưới 100 truyện về lượng. Kể là nhiều, chỉ kém Bình Nguyên Lộc dưới 1000 cuốn. Phẩm chất mỗi truyện đều chuyên chở, gửi gấm một tâm sự, một nỗi lòng, một tỏ bày.

Báo Tân Văn nợ ông nhiều lắm, vì ông không nhận tiền nhuận bút.

Nói chung, văn nghiệp của ông tạo ra một dòng chảy văn học miền Nam rất cá tính; nó tiếp lửa truyền thừa từ những nhà văn tiền bối và ngọn đuốc soi đường cho những người đến sau ông.

Đôi hàng về tiểu sử Tiểu Tử

Ông tên thật là Võ Hoài Nam. ông sinh ngày 19 tháng bảy năm 1930, tại quận Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh và là con trai duy nhất của giáo sư Võ Thành Cư, cựu giáo sư trường trung học Petrus Trương Vĩnh Ký. Ông cũng dạy Lý Hóa một năm, 1955‒1956, ở trường này…

Tiểu Tử (1930-)

Ông lớn lên ở miền Nam với dòng họ, với bà con, với láng giềng đan kết như một khúc ruột mềm thân thương, che chở, đùm bọc. Tất cả trở thành những kỷ niệm êm đẹp thời tuổi trẻ với nhiều trẻ cùng lứa tuổi, nghịch ngợm, chơi đùa của một thời. Sau này lớn lên ông vẫn không quên được, đi đâu, làm gì rồi cũng nhớ về. Rồi ông ông sang Tây du học trở về4, với mảnh bằng trong tay, ông làm việc cho hãng dầu Shell ở Sài Gòn cho đến ngày mất nước.

Rồi vài năm như mọi người, ông còn kẹt lại, ông phải sống chung với cộng sản. Ông đã chứng kiến, đã thấy hết những gì cộng sản nói và cộng sản làm với mặt trái của nó. Quyết định phải vượt biên thôi, hành lý mang theo chỉ là những kinh nghiệm, nỗi nhớ để sau này ông ghi lại trong: Con rạch nhỏ quê hương mình.

Ông ghi lại trong truyện Ông già hốt rác tâm sự cay đắng của một người miền Nam hiền lành đến khờ khạo bị cướp đoạt, bị bóc trần như bươi rác từ trên xuống dưới, trần như nhộng đến không còn gì.

Sự chia xẻ của ông từ một ông thày tiền bạc rộng rãi nay trở thành người cùng khổ không dám vào ăn một tô cháo lòng như trước kia nữa. Bà Ba bán cháo lòng cảm thông hoàn cảnh của ông thất cơ lỡ vận, bán tô cháo lòng không lấy tiền. Đắt giá nhất trong truyện Tô Cháo Huyết là chị Ba bán nói, “Chỗ quen biết, tôi nói thiệt.Thày Hai cứ tới ăn tự nhiên, đừng ngại. Chừng nào thầy Hai trả cũng được hết. Mình với nhau mà.. Phải thông cảm với nhau chớ. Thầy Hai hiểu tôi không?” Thực quá sức cảm động.

Bất mãn cùng cực, trong nhà không còn gì để bán, chỉ còn chiếc xe đạp và chút liêm xỉ treo bảng bán luôn, nhưng không ai mua. Ông viết trong truyện: Người bán liêm xỉ.

Và nhìn ra mặt trái của cuộc đời khi thấy con mẹ hàng xóm đua đòi, nịnh bợ mấy tên cán bộ để bán thân nuôi miệng ông viết Con mẹ hàng xóm.

Sau này, tất cả nó hun đúc, kết nén làm vốn cho ông cầm bút viết lại. Ông không cần hư cấu, không cần bóp méo sự thật, chỉ cần cúi xuống nhặt nhãnh Những mảnh vụn cuộc đời ghi lại như một nhân chứng những cuộc đổi đời, những lầm than và cả tình con người người diễn ra mỗi ngày.

Văn phong của Tiểu Tử

Mặc dù học cao thành đạt ‒ hơn nửa đời người sống nơi xứ người ‒ tốt nghiệp kỹ sư dầu hỏa ở Marseille, 1955. Về nước mới đầu dạy trường Petrus Trương Vĩnh Ký một năm. Sau đó sang làm việc tại hãng xăng Shell cho đến ngày miền Nam đổi chủ. Ông có viết lại giai đoạn này, khi miền Nam sắp mất, bị người Mỹ bỏ rơi, không đủ xăng cho máy bay. Chẳng biết, ông có cay đắng với người Mỹ không?

Năm 1978, vượt biên rồi định cư tại Pháp 1979. Sau đó đi làm việc cho công ty Đường Mía tại Côte D’Ivoire, Phi Châu cho đến 1982, rồi đó trở lại làm cho hãng Shell Côte d’ Ivoire từ năm 1982 đến 1991, và về hưu tại ngoại ô Paris.

Bấy nhiêu năm lưu lạc ở xứ người. Vốn chữ nghĩa vẫn không bị han rỉ, xói mòn. Ông vẫn giữ được cá tính miền Nam: bình dân, giản dị, thật thà, dí dỏm. Ông vẫn giữ được cốt cách một lối viết chân chất, kiểu nghĩ sao viết dzậy, không màu mè, không kiểu cách, không uốn éo văn hoa làm dáng. Điều này cho thấy ông khác hẳn nhà văn Mai Thảo. Mai Thảo vẫn nghĩ rằng ông là nhà văn, Những người làm ra chữ.

Nhưng chính lối viết chân chất ấy quyến rũ người đọc. Chính chỗ bình dị làm nên vóc dáng văn học. Chữ của ông là có sẵn, chỉ khác nó nằm trong văn cảnh toàn bộ hỏi đáp trao đổi giữa những người dân bình thường. Đọc là gợi nhớ, đọc là thấy mình trong đó như tìm về như có người nhắc hộ.

Một lần nữa, tên tuổi nhân vật truyện cũng đặc sệt tính miền Nam. Không có những tên văn hoa như Lan, như Cúc, như Bạch Tuyết ‒ hoặc như Dũng, như Long, như Tiến kiểu miền Bắc. Hoặc những tên như Diễm, Công Tằng Tôn nữ Lan Chi, Tôn nữ Hỷ Khương kiểu miền Trung, v.v..

Tên nhân vật truyện của Tiểu Tử không có những tên cao sang “với không tới”, mà bình dân như Con Lúa, con Nhàn, con Huệ, thằng Rớt, Thằng Lượm, Con mẹ hàng xóm, Thày Năm Chén, bà Năm cháo lòng, Chị Tư ù.

Bình dị mà gần gũi thân thương mỗi khi gọi đến tên làm ấm lòng người gọi và cả người được gọi. Nó biểu lộ một thứ thẻ căn cước ‒ tính chất miền Nam ‒ như một lẽ sống còn. Mất nó là mất tất cả lẽ sống ở đời.

Ngay cả những tiếng chửi thề cũng chứa đựng chút lòng thương. Như: Nội. Thằng chó đẻ của má. Người đọc chỉ thấy hình bóng một bà mẹ thương con, chịu nỗi đau cắt ruột đành đoạn để con cháu mình vượt biên. Thật vậy, có người mẹ nào muốn xa con. Thật ngược đời. Chỉ có ở chế độ xã hội chủ nghĩa mới xảy ra những chuyện đổi đời như vậy.

Nó khác hẳn những tiếng chửi tục của miền Bắc thô tục và áp đặt.

Thú thật bản thân người viết rất dị ứng và khó chịu với ngôn ngữ miền Bắc khi họ đối đáp với nhau kèm theo tiếng Đ. Mẹ. Một xã hội trượt giốc. Một thứ Đất khổ-Người Khổ. Đối với cá nhân tôi, họ là những loại người mặt lạ, không mời mà đến trân trân, tráo tráo. Họ tự hào đi làm lịch sử mà thật ra lịch sử chỉ là một con tin ‒ mà thật ra gián tiếp họ hiếp dâm lịch sử.

Liệu có một làn ranh đỏ giữa cộng sản và người dân miền Nam đến không thể nối liền được. Chắc là có qua văn phong các truyện ngắn của Tiểu Tử. Có thể đến 8 phần 10 nội dung các câu truyện là chửi xéo cộng sản.

Xem ra tuổi càng lớn, ông càng viết hăng, viết lại “tới nữa”. Điển hình là truyện ngắn Bài Ca Vọng Cổ khi ông đang làm ở bên xứ người. Đây có thể là truyện tiêu biểu nhất về tâm trạng con người Tiểu Tử.

Câu truyện gây ngạc nhiên, thích thủ đến kỳ lạ, đến ngoài sức tưởng tượng. Nó miêu tả nỗi lòng của một người sống tha phương cầu thực mà nỗi nhớ quê hương vẫn canh cánh bên lòng.

“Trong lúc tôi thiu thiu ngủ thì loáng thoáng nghe ai ca vọng cổ. Tôi mở mắt nhìn quanh rồi thở dài nghĩ: “Tại mình nhớ quê hương xứ sở quá nên trong đầu nghe ca như vậy.” Rồi lại nhắm mắt lim dim. Lại nghe vọng cổ nữa. Mà lần này nghe rõ câu ngân nga trước khi “xuống hò”.

“Mấy lớp nhà tranh ẩn mình sau hàng tre rũ bóng đang vươn lên ngọn khói… á…lam…à.. chiều.”

Hóa ra đó là một thanh niên da đen đang ca vọng cổ. Tác giả chào “Bonjour” và hỏi, vẫn bằng tiếng Pháp: “Anh hát cái gì vậy?” “Một bài ca của Việt Nam”. Anh ta tự giới thiệu mình là Jean, người ta thường gọi là “Jean le Vietnamien” à Borotou. Jean là “con lai” có mẹ gốc Nha Trang. Tiểu Tử cũng tự giới thiệu mình là người Việt Nam.

Ruộng mía ở Borotou, Côte d’Ivoire. Nguồn: www.fatom.org

“Bỗng hắn trợn mắt có vẻ vừa ngạc nhiên, vừa mừng rỡ, rồi bật ra bằng tiếng Việt, giọng đặc sệt miền Nam, chẳng có một chút lơ lớ:

– Trời ơi! … Bác là người Việt Nam hả?

Rồi hắn vỗ lên ngực:

– Con cũng là người Việt Nam nè!

Thiếu chút nữa là tôi bật cười. Nhưng tôi kiềm lại kịp, khi tôi nhìn gương mặt rạng rỡ vì sung sướng của hắn. Rồi tôi bỗng nghe một xúc động dâng tràn lên cổ. Thân đã lưu vong, lại “trôi sông lạc chợ” đến cái xứ “khỉ ho cò gáy” nầy mà gặp được một người biết nói tiếng Việt Nam và biết nhận mình là người Việt Nam, dù là một người đen, sao thấy quý vô cùng. Hình ảnh của quê hương như đang ngời lên trước mặt.

Tôi bước tới bắt tay hắn. Hắn bắt tay tôi bằng cả hai bàn tay, vừa lắc vừa nói huyên thuyên:

– Trời ơi! … Con mừng quá! Mừng quá! Trời ơi!… Bác biết không? Bao nhiêu năm nay con thèm gặp người Việt để nói chuyện cho đã. Bây giờ gặp bác, thiệt… con mừng “hết lớn” bác à!”

Tiểu Tử, Bài ca vọng cổ,

Đọc biết bao truyện ngắn của Tiểu Tử làm tôi cảm thấy mình may mắn. Mỗi truyện có cái hay của nó, mỗi truyện đều nhắn gửi điều chi đó. Nhưng cũng xin có đôi lời nhận xét thô thiển qua những chuyện ông kể lại.

Giọng văn, hơi văn thuần túy Việt miền Nam.

Điều này thật không dễ cho bất cứ ai. Ông đặt những câu chữ đúng lúc, đúng chỗ khi cần phải đặt. Ngòi bút tuôn chảy ra tự nhiên. Tôi tự hỏi, điều gì đã giúp ông không bị “nhiễm trùng”, lai căng, nửa Tây, nửa ta. Và nhất là không bị nhiễm các từ lai căng của cộng sản.

2004

Tôi cũng không hề thấy ông bị ảnh hưởng một chút nào về văn hóa Pháp mà lẽ thường ông chịu ảnh hưởng từ nếp sống, phong tục hoặc cao hơn nữa đến các trào lưu văn học Pháp như nhiều người, trong đó có kẻ viết bài này.

Phải thành thật nhận rằng những từ ngữ ông xử dụng thuần túy là “miệt vườn” 100%. Nó có thể dễ tự nhiên và thoải mái cho một nhà văn Lê Xuyên. Nhưng nó không thật dễ cho ông.

Điều thứ hai cũng lạ không kém. Ông không sài bừa bãi một từ ngữ nào mà cộng sản quen dùng. Nhưng nét độc đáo của ông chửi Việt Cộng là có bề thế, bài bản và và sâu sắc như trong truyện:

“Bới rác”. Câu chuyện kể một ông già có công với Cách Mạng, sau đó bị cách mạng cướp hết tài sản nên phát điên, ngày lang thang ngoài đường bới rác. “Tao bới rác để kiếm mấy thằng Việt Cộng nuôi trong nhà.”

Đúng là “qua” nói ít, mà hiểu nhiều.

Trong truyện Bà Năm bán cháo lòng: Bà mang thằng con ra chửi đổng mà như thể cứ chửi cả nước. Truyện Chiếc khăn mùi xoa là một chuyện tình cảm động và đầy nước mắt, tình nghĩa của những người sống lưu vong nơi xứ người: Nhớ lại “Con Huê” lúc còn nhỏ thương anh Cương. Sau 1975, Cương vượt biên rồi định cư ở Pháp. Trước khi chết, Cương dặn con gái:

“Con ráng tìm cách về Nhơn Hòa, Cầu Cỏ, trao cái này cho cô Hai Huê, nói ba không quên ai hết’. ‘Cái này’ là một bao thư, trong đó có chiếc khăn mùi xoa cô Huê đã tặng Cương thời trẻ. (…)

Cô Hai Huê ngất xỉu khi nghe tin người bạn xưa nay đã chết bên trời Tây.”

Tiểu Tử, ‘Chiếc Khăn Mùi Xoa’ 

2006

Truyện này tình tiết gay go và phức tạp hơn nhiều mà bạn đọc cần phải đọc.

Chung cuộc, tôi nghĩ rằng mình bất lực vì không diễn tả nổi cái “cái hay cốt lõi” của một nhà văn. Cho nên, cách tốt nhất vẫn là khuyên người đọc tự tìm lấy mà đọc. Chính mỗi người phải tự mình chạm vào tác phẩm.

Đọc Tiểu Tử cũng vậy. Không thể diễn tả cũng không thể bắt chước được. Cũng khó mà tóm lược nói thay cho ông được. Vì thế, chỉ xin nhớ cho rằng nhà văn Tiểu Tử mà tôi vinh danh gọi là: Người tiếp lửa và giữ hồn của miền Nam. Ông làm công việc đó một cách trọn vẹn.

Nhà văn Tiểu Tử nay cũng đã lớn tuổi, một ngày nào đó, ông sẽ để lại một cái “ghế trống” (chữ của Nguyễn Xuân Hoàng) trong văn học cần có người “tiếp lửa”, ngồi vào cái ghế trống ấy.

Rồi ai sẽ là những người tiếp lửa thế chỗ ông?

Trong cái tinh thần ấy, tôi nghĩ đến những nhà văn cũng trong dòng chảy văn chương đó như những con suối nhỏ róc ráy chảy để cuối cùng chảy vào dòng sông lớn. Mỗi người họ là một vóc dáng, mỗi người họ là một tên tuổi chảy vào dòng chung ra biển lớn. Họ có thể là những người như: Nguyễn Đặng Mừng đã có nhiều truyện đăng trên Tân Văn, truyện ngắn đầu tiên trên Tân Văn, Về làng. Cũng có thể làPhạm Tín An Ninh, Nguyễn Vĩnh Long Hồ, Nguyễn Bửu Thoại với truyện, Đôi mắt Người bị xử bắn trong rặng Bình Bát. Tôi rất xúc động khi đọc truyện này và đã đôi lần tôi muốn giới thiệu, nhưng chưa thực hiện được.

Ở ngay Montréal, nơi tôi ngụ cư đà trên 40 năm, có nhà văn Tiểu Thu. Một phong thái viết phảng phất “văn chương miệt vườn”, “sư tỷ hay sư muội” của nhà văn Hồ Trường An, em ruột nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ.

Cuối cùng, trẻ hơn nữa, xông xáo hơn nữa, tôi muốn dành một vài dòng cuối cho một người trẻ tuổi tên thật: Hoàng Thị Ngọc Thúy, bút hiệu Hoàng Quân, hiện định cư ở Đức cùng gia đình và anh chị em. Đi đó đi đây rất nhiều, trải nghiệm không thiếu. Tốt nghiệp Đại học ở Đức ‒ Đại học J.W Goethe, Frankfurt thành chuyên viên trong ngành học tài chánh nên có dịp đi hội họp và công tác trên 30 Quốc Gia. Được biết tác giả có bốn tác phẩm đã xuất bản, tuyển tập với nhiều truyện ngắn. Hoàng Quân: Bông Hoa trên Phím, 2015; Nhớ Tiếng À Ơi, 2016; Đứng Ngẩn Trông Vời, 2018; Sợi Vắn Sợi dài, 2021.Bắt đầu lên đường như thế cũng báo hiệu một thành tựu vững chãi hơn sau này. Các tác phẩm của Hoàng Quân đều điểm xuyến bằng khá nhiều các bức tranh của người chị lớn Hoàng Thanh Tâm làm cho cuốn truyện có mầu mát mắt. Nay đã có nhận định của Luân Hoán và người viết phiếm luận Song Thao cũng ở Montréal. Tôi cũng có tình cờ đọc trên Thế Kỷ 21, thấy tác giả trẻ này “viết ngon” tính hỏi thăm gốc gác của tác giả. Nghĩ rồi lại thôi sợ hiểu lầm là tò mò.

Ý muốn “nhận định” về 4 tác phẩm này cũng có. Nhưng thấy thật sự không dễ tý nào. Tác giả viết phóng khoáng, thi tứ quá, ẩn ý tế nhị khó mà bắt kịp. Tôi mới kịp nhận ra rằng cầm bút vốn là cay cực, lầm than mà đọc xem ra cũng không dễ dàng gì. Mong là tác giả vẫn giữ cái hồn nhiên tự tại như thế trong truyện cũng như cuộc đời.

© 2023 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”

Nguồn: Bài tác giả gởi. DCVOnline hiệu đính, trình bày và phụ chú.

Đọc thêm: Tiểu Tử, Bài ca vọng cổ, DCVOnline, DECEMBER 28, 2015
Tiểu Tử, Chiếc khăn mu-soa, Hội Ái Hữu Petrus Trương Vĩnh Ký Úc Châu

1 Phơi-ơ-tông (phát âm tiếng Việt của chữ ‘feuilleton’ của tiếng Pháp) ban đầu là một loại phụ trang gắn liền với phần chính trị của những tờ báo Pháp, phần lớn gồm tin tức phi chính trị và tin đồn, văn học, và phê bình nghệ thuật, biên niên sử về thời trang mới nhất, và các biểu tượng, trò đố chữ và những chuyện vặt vãnh văn chương khác. Thuật ngữ Phơi-ơ-tông do những biên tập viên của Journal des débats, Julien Louis Geoffroy và Bertin the Elder, phát minh năm 1800. Feuilleton đã được mô tả là “câu chuyện của thị trấn”, ví dụ đương đại là mục “Talk of the Town” của The New Yorker. Trong báo tiếng Anh, thuật ngữ này dùng để chỉ một phần của một câu chuyện nhiều kỳ (‘serial’) đăng trên một phần của tờ báo.

2 Phi Châu, từ 1979 đến 1982.

3 Trước 1975, Tiểu Tử giữ mục biếm văn “Trò Ðời” của nhựt báo Tiến. Tập truyện “Những Mảnh Vụn” (Làng Văn Toronto xuất bản) là tập truyện đầu tay.

4 Tốt nghiệp Kỹ sư, Marseille năm 1955

33 truyện ngắn của Tiểu Tử dưới đây:
(xin bấm vào links)

33. Tấm vạc giường

  From: TU-PHUNG

Thử gọi đúng tên đảng cộng sản ở Hà nội – Nguyễn thị Cỏ May

Nguyễn thị Cỏ May

Nhơn ngày 3/2 kỷ niệm 93 năm tuổi đảng cộng sản ở Hà nội, để gọi đúng  tên cái đảng đang cai trị nước Việt nam là thứ đảng gì, về bản chất, và cả về hành động, Cỏ May tôi xin nhắc lại một giai thoại trong truyện «Xe lên, xe xuống» (Nguyễn Bình Phương, Diển Đàn Thế kỷ, Huê kỳ xuất bản tháng 12-2011) : « Có lần Trùm thổ phỉ Chu Chồ Sền bảo với Chu Văn Tấn Chúng mày vì nghèo khổ mà đi làm cách mạng. Chúng tao vì nghèo khổ mà đi ăn cướp. Thế là chúng mình giống nhau”.

Tướng Chu văn Tấn trả lời bảo không giống nhưng không nói tại sao không giống. Và không giống ở điểm nào ?

Có lẽ trong lúc đó, Tướng Chu văn Tấn nghĩ «Chúng nó nghèo mà đi ăn cướp. Còn mình, thiệt tình cũng đói, mà đi làm cộng sản. Nhưng chúng nó đi ăn cướp vì nghèo là chúng nó nói thiệt. Chúng nó nói thật lòng. Còn mình cũng đi ăn cướp nhưng lại nói đi làm cách mạng, thì làm sao mà gióng nhau với chúng nó được?».

Vậy đảng cộng sản ngày nay ở Việt nam, về bản chất, về thiên chức, đúng là đảng ăn cướp ! Nhưng nó bắt đầu từ lúc nào ? Ai là đảng trưởng sáng lập ?

Lê-nin, đảng trưởng sáng lập

Truyền thống của cộng sản, từ ngày gọi là Cách mạng Tháng 10 ỏ Nga, là cướp chánh quyền, không hề và ở đâu, do toàn dân tín nhiệm đưa lên nắm chánh quyền hết cả. Và người cướp chánh quyền đầu tiên để mở ra thời đại cộng sản gieo tai ương, tang tóc cho nhơn loại, là Lê-nin ở Mạc-tư-khoa (Moscou).

Lúc bấy giờ, Lê-nin tính toán đã có cách mạng Pháp, cách mạng Đức, thì nay phải là cách mạng Nga. Cách mạng Nga sẽ triệt để hơn hết. Nhưng ông phải có lý thuyết. Tchenychevski là người đầu tiên đem chủ nghĩa cộng sản vào Nga qua cuốn tiểu thuyết « Làm gì ? » (1864) mà Lê-nin mê say và sau này, ông lấy nguyên tựa sách làm tựa cho tập sách của ông, cũng « Làm gì ? ».

Tiếp theo, Lê-nin bắt được quyển «Gìáo lý của người cách mạng» (1871) của Serge Netchaïev. Ông đắm mình trong quyển thánh kinh của người làm cách mạng nhà nghề giúp ông nhuần nhuyễn những nguyên tắc căn bản như người làm cách mạng là phải «sẳn sàng giết và chết» và «những người lãnh đạo cách mạng nga phải là những tướng cướp ».

Lê-nin và Staline là hai người kế tiếp nhau lãnh đạo nước Nga đều được đào tạo bởi tư tưởng của Tchemychevski và Netchaìev. Lê-nin là người suy nghĩ ra những phương pháp thiết lập một chế độ độc tài toàn trị. Ông là người lập thuyết của chế độ cộng sản nga còn Staline vốn xuất thân trong giới lục lâm, nhờ có thành tích thổ phỉ, được Lê-nin tuyển chọn. Staline thực thi lý thuyết cai trị của Lê-nin. Và hai người trở thành một cặp «Lê-nin-Staline » lập ra chế độ cộng sản đầu tìên và lần lược cộng sản hóa gần phân nửa thế giới.

Tìến hành cướp chánh quyền dân chủ xã hội của chánh phủ Alexandre Kerensky, Lê-nin quả quyết « giai cấp tư sản chấm dứt chu kỳ của nó, bây giờ phải là lúc giai cấp vô sản bắt đầu. Cũng rất hợp lý ». Bắt được Karl Marx, Engels, Lê-nin nhin thấy viển ảnh thế giới theo bước đi của Marx phát họa bằng óc tưởng tượng phong phú của ông, một người chưa từng tiếp cận thực tế. Theo đó, khi giai cấp vô sản tìến lên thay thế giai cấp tư sản thì không có gì hơn phải làm là tiến hành giai cấp đấu tranh. Lý thuyết này đã làm mê hoặc Lê-nin vì nó đáp ứng hoàn toàn bộ óc tôn thờ lý luận của ông. Nhưng thực hiện đấu tranh giai cấp, để lực lượng dân chủ còn xót lại không phá hỏng được, thì cách mạng phải có chánh nghĩa. Vậy Lê-nin phải trở lại với Marx, học lý thuyết, tuy không đạo đức, nhưng nó lại rất «khoa học», nó sẽ giúp bảo vệ tính chính thống cách mạng bằng cách «thanh toán trước nhứt tất cả lực lượng chống đối, sau đó, tới những người cùng làm cách mạng nhưng có thể sẽ là đối thủ bất lợi, với tội danh phản cách mạng».

Nhưng «Cách mạng tháng 10» thật sự có phải là cách mạng hay không?

Theo sử gia pháp chuyên về cộng sản, ông Stéphane Courtois, (Le livre noir du communisme, Robert Laffont, Paris, 1997- Sách đen của cộng sản), thì đó thật sự hoàn toàn không phải là «cách mạng» đúng nghĩa của nó hoặc cuộc nổi dậy của « quần chúng », như người cộng sản rêu rao. « Cách mạng tháng 10 » chỉ là một vụ « binh biến » do lối ngàn quân nhơn nổi loạn và Hồng vệ binh chống lại chánh quyền dân chủ lâm thời đang trên đà suy thoái, gây tổn thất không tới năm người thiệt mạng ỏ Pétrograd. Lại cũng không thể nói đó là một cuộc đảo chánh.

Và đây là vụ biến động thứ ba. Vụ thứ nhứt xảy ra ngày 15/3 dẩn đền nhà vua thoái vị, có thể gọi là cách mạng. Vụ thứ hai nghiêm trọng hơn, đưa quân đội đánh Đức, thất bại, làm cho hằng ngàn binh sĩ đào ngũ với cả võ khí Vụ thứ ba phức tạp hơn nên bị lợi dụng. Alexandre Kerenski, lãnh đạo chánh phủ lâm thời, giải nhiệm Tướng Kornilov vì thấy Kornilov đang tính ổn định lại tình hình. Hạ Kornilov vì Kerenski bị ám ảnh bởi Napoléon của cách mạng pháp nên sợ sẽ phải đối đầu với Kornilov. Nhưng khi hạ được Tướng Kornilov, Kerenski đã vô tình tách rời chánh phủ khỏi quân đội. Thấy mình bổng ở thế cô đơn, ông vội ngã theo bolchevick tìm chỗ dựa. Nhiều đảng viên bolchevick vừa được ông mở cửa nhà tù thả ra, trang bị 40 000 khẩu súng và cả cho phép nhà in tái hoạt động. Ông không biết làm như vậy không khác gì mình đang dấn thân vào con đường tự sát.

Xã hội lâm vào tình trạng khủng hoảng, lương thực thiếu do vận chuyển bế tắc, cải cách nông nghiệp thất bại. Lợi dụng tình hình khủng hoảng, lực lượng bolchevick bắt đầu tấn công. Lê-nin ra lệnh chiếm mau các cơ cấu chánh quyền, tuy bolchevick hảy còn thiểu số. Thế là Quốc hội Lập hiến vừa mới bầu, nền dân xã hôi non nớt thành hình sau bảy thập niên quân chủ chuyên chế kết thúc, nhường chổ cho một chế độ mới, độc tài.

Nắm được chánh quyền, Lê-nin rất hài lòng «Thật không ngờ cướp chánh quyền còn dễ dàng hơn trở bàn tay!».

Và đây là bài học dạy Hồ Chí Minh làm cách mạng mùa Thu ở Hà nội năm 1945.

Thành tích ăn cướp của Staline, « con người không bao giờ sai lầm » của HCM

Staline tâm niệm «quá khứ phải giủ sạch trơn». Khi nắm quyền ở Điện Cảm-linh (Kremlin), điều làm Staline lo sợ hơn hết là quá khứ của mình sẽ bị khai quật. Hồ Chí Minh học kỷ sư phụ Staline ở điểm này.

Khi Đoàn Thanh niên cộng sản, năm 1938, đệ nạp cho Staline một tập suu tầm về đời tư của Staline, ông hét lên và bảo hảy đem đốt ngay. Mười năm sau, khi công bố tiểu sử chánh thức, Staline tự viết lại hai mươi năm tuổi trẻ của ông chỉ với vỏn vẹn bốn mươi hàng.

Thật vậy, về tuổi trẻ của ông lúc đương quyền, rất khó tìm được những điều có thể tin được. Như về cha mẹ, ngày sanh, thơ từ cá nhơn, học bạ, …Nhưng sau thời Liên-xô, người ta có được tài liệu về Staline khá nhiều. Có thể tham khảo được. Những thứ bị xếp là bí mật thì ngày nay đươc phơi bày. Nhà suu tầm người Anh Simon Sebag Montefiore đã đi khắp 9 nước và 23 thành phố của khối cựu Liên-xô để điều tra về Staline. Ông tới Géorgie nơi cậu bé Iossif Djougachvili ra đời ngày 6 / 12 / 1878 (không phải 1879 như chánh thức ghi – Hồ Chí Minh chọn ngày sanh là 19/5/1890 và giử suốt đời). Tại Tbilissi, Staline học ở chủng viện, say mê thơ, tới Bakou xứ Azerbaidjan, Staline làm việc cho nhà máy Rothschild vừa «tập sự làm Cách mạng». .

Trong những chuyến đi này, sử gia Montefiore thâu thập được khá nhiều thông tin chưa hề tiết lộ về Staline. Ông cũng có dịp gặp vài nhơn chứng của thời Staline, nay còn sống sót và minh mẩn như bà chị dâu của Staline 109 tuổi. Nhờ sự khám phá này mà Montefiore đã phát họa được một Staline thời trẻ đầy đủ nhứt cho tới nay.

Con của một thợ giày say rượu (giống cha của Hồ Chí Minh), với biệt danh thông dụng là «Besso khùng», cho tới năm 1917, tên Sosso trở thành Staline. Bị đuổi khỏi chủng viện vì mê những chuyện tình dục, nhưng trong tiểu sử chánh thức, bị đuổi học vì tuyên truyền cách mạng (giống Nguyễn Sinh Sắc say ruọu và hun ác), Staline đi làm cho Đài Khí tượng của Tdilissi. Nhưng việc đi làm chỉ là bề ngoài để che dấu một con người thiệt vốn là một «trùm mafia». Chuyên môn của Staline là trấn lột, tống tiền, hàng nháy, bắt cóc. Ông có tay phụ tá đắc lực là Kamo luôn luôn sẳn sáng chém giết theo lệnh Staline. Mỗi lần bị tù hay bị đày qua Sibérie, Staline đều vượt ngục, nhờ cộng tác với mật vụ của Nga hoàng. Và cũng nhờ có hơn bốn mươi tên khác nhau, và nhứt là tài cải trang, giả làm phụ nữ mặc áo dài, đội tóc giả (HCM bịt râu, hóa trang, đi dự khán vụ hành quyết bà Năm, va ông cũng có hơn 200 tên khác nhau).

Tài ba đó đã không tránh khỏi sự chú ý của Lê-nin. Năm 1905, Lê-nin gặp Staline lần đầu. Đảng cộng sản đang cần tiền và Lê–nin thấy ngay con người mà đảng đang cần, đúng là Staline.

Lê-nin kết nạp ngay Staline và cú ngoạn mục, nổi tiếng khắp thế giới lúc bấy giờ là vụ Staline đánh cườp ngân hàng Nhà nước ở Tbilissi tháng 6-1907, làm nhiều người thiệt mạng nhưng hốt được một vố lớn tương đương 3 triệu euros ngày nay. Đó là lúc Staline được 28 tuổi (Le Jeune STaline de Simon Sebag Montefiore. Traduit de l’anglais par Jean-François Sené. Calmann-Lévy, 506 p., bản dịch, Calmann-Lévy, Paris).

Hồ Chí Minh, đệ tử chơn truyền của Staline

Hồ Chí Minh học Lê-nin làm cách mạng cướp chánh quyền nhưng chỉ cướp chánh quyền ở Thủ tướng Trần Trọng Kim trong tình trạng thực dân bị Nhựt đảo chánh, Đồng Minh chưa tới, Pháp cũng chưa trở lại. Nên nhớ đây là sự thật của Việt nam lúc đó. Và Việt nam lúc đó đã hoàn toàn độc lập trên thực tế và cả trên pháp lý quốc tế và thống nhứt do Hoàng Đế Bảo Đại đã nhận chánh quyền từ tay Nhựt và tuyên bố « Việt-nam độc lập », hủy bỏ tất cả các Hiệp ước bất bình đẳng với Pháp.

Giờ đây, thử nhìn lại coi đảng cộng sản do Hồ Chí Minh thành lập có phải là đúng đảng ăn cướp không ?

Sau 30-04-1975, trong một buổi cán bộ đảng viên học tập nghị quyết cải tạo Miền nam, Đỗ Mười, Trưởng ban, chủ trì lớp học tập, giải nghĩa rỏ cho cán bộ «Cải tạo tư sản, thực chất là ta cướp đoạt tất cả của cải, tài sản cũa dân tư sản miền nam, … » (Lời Ai điếu, Lê Phú Khải, 2017). Nhưng « Cải cách ruộng đất ở Miền Bắc » từ năm 1953, cũng nhơn danh làm cách mạng, là vụ ăn cướp sạch tài sản của nông dân.

Từ sau đó cho tới nay, dân miền nam lần lượt bị đảng cướp sạch, trở thành dân oan, không nhà không cửa, không của cải, sống vật vờ, lang thang khắp nơi ngay trên quê hương của chính mình. Những vụ nổi cộm còn đang nóng hổi tính thời sự là vụ Thủ thiêm và vụ Lộc Hưng mà hai tên cướp không ai khác hơn là 2 tên đầu xỏ đảng, Lê Thanh Hải và Nguyễn Thiện Nhân. Rồi vụ Đồng Tâm, chương trình huy hoạch đất đai,. ..

Nhưng đây cũng chỉ là sự nghiệp liên tục của đảng mà một trường hợp điển hình năm 1930 đáng nhắc lại như một dẩn chứng đảng cộng sản của Hồ Chí Minh lập ra là để ăn cướp.

Ngày 9 tháng 11 năm 1930, Việt nam Cộng sản đảng, viết thư tống tiền một ông Phủ, đòi 5000 đồng để trao đổi với mạng sống của đứa con trai nạn nhơn do đảng bắt cóc để đòi chuộc tiền (Vy Thanh, Ho Chi Minh, a documentary study, California 7/2019, p.250-253)***.

Bộ mặt thật của đảng cộng sản đang cai trị Việt nam đúng là đảng ăn cướp. Không thể gọi cách gì khác hơn được. Và Hồ Chí Minh cũng như Lê-nin, Staline, là đảng trưởng sáng lập. Nhơn dân, ở đâu, thời nào, vẫn là nạn nhơn của thứ đảng cách mạng ăn cướp này. Nhưng ăn cướp nghiêm trọng hơn hết, cũng  như Lê-nin, là Hồ Chí Minh ăn cướp sự thật lịch sử. Toàn dân việt nam tham gia kháng  chiến đánh thực dân pháp là để giành độc lập cho Việt nam chớ không phải để theo cộng sản. Sau năm 1954, Hồ Chí Minh thiết lập chế độ cộng sản là ăn cướp lòng yêu nước tinh ròng của nhơn dân. Dưới chế độ của Hồ Chí Minh cho tới ngày nay, người dân bị đảng cộng sản ăn cướp quyền sống của toàn dân. Cụ thể là quyền làm một con người.

Giải pháp sòng phẳng cho Việt nam ngày nay là trước hết đảng cộng sản trả lại cho toàn dân tài sản của họ là  nền độc lập dân tộc chính do họ giành được bằng  xương  máu của họ. Xong, đảng cộng sản hảy trở về với vị trí thiệt của mình là đảng ăn cướp.

Có như vậy đảng cộng sản ở Hà nội mới khả dĩ phục hồi lại danh dự của mình để được xếp ngang hàng xứng đáng với đảng của Chu Chồ Sển !

Nguyễn thị Cỏ May

(3/2/2023)

Trầm cảm, dìm chết 2 con trên sông, bà ở Nam Định bị bắt

Báo Nguoi-viet

March 9, 2023

NAM ĐỊNH, Việt Nam (NV) – Bà VTN, 32 tuổi, ở huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định, vừa bị bắt với cáo buộc dìm chết hai con gái ruột 1 và 5 tuổi của mình xuống sông Ninh Cơ.

Theo báo Thanh Niên hôm 8 Tháng Ba, các nhân chứng sống gần khúc sông Ninh Cơ đoạn qua huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, cho biết khi phát giác sự việc, họ chạy đến đưa hai nạn nhân vào cấp cứu tại trạm y tế xã Nghĩa Sơn gần đó, nhưng hai cháu bé đã chết.

Sự việc xảy ra tại khúc sông Ninh Cơ đoạn qua huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định. (Hình: Người Lao Động)

Ông Trần Ánh Dương, chủ tịch xã Nghĩa Sơn, được dẫn lời: “Bà N. từng là giáo viên dạy tiểu học, nghỉ dạy từ cuối năm 2022, có chồng làm ở công ty viễn thông. Tôi hỏi ‘tại sao lại dìm chết con?’ Bà ấy nói sợ sau này chúng lớn lên sẽ dễ mắc các tệ nạn xã hội.”

Công An tỉnh Nam Định đang điều tra vụ án.

Liên quan vụ việc, báo Kinh Tế và Đô Thị dẫn lời gia đình của bà N. cho biết, bà này “có dấu hiệu trầm cảm” nên đã xin nghỉ việc.

Bản tin cũng dẫn bình luận của Luật Sư Nguyễn Anh Thơm: “Trường hợp kết quả giám định xác định, người mẹ [bà VTN] bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi trước, trong và sau khi phạm tội thì cơ quan điều tra sẽ đình chỉ vụ án. Người mẹ sẽ phải bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.”

Trước vụ này, cứ vài tháng, các báo ở Việt Nam lại ghi nhận một vụ cha, mẹ trầm cảm giết hoặc tự sát cùng con ruột.

Báo Dân Việt hôm 4 Tháng Ba cho hay, bị cáo Nguyễn Văn Mạnh, 36 tuổi, ở tỉnh Thái Bình, vừa bị kết án tám năm tù, do bị cáo buộc dùng dao cứa cổ hai con ruột hồi đầu năm ngoái.

Theo cáo trạng vụ án, hôm 21 Tháng Giêng, 2022, tại nhà trọ, do nghĩ vợ coi thường mình và do vay mượn tiền của nhiều người nhưng việc kinh doanh không thuận lợi, nên bị cáo Mạnh nảy sinh ý định tự sát và giết chết hai đứa con 4 và 5 tuổi.

Sông Ninh Cơ. (Hình: Kinh Tế và Đô Thị)

Bị cáo Mạnh dùng con dao cứa vào cổ hai đứa con. May mắn là những người xung quanh phát giác và đưa hai cháu bé đi cấp cứu kịp thời.

Kết quả giám định hai con của bị cáo Mạnh bị thương với tỉ lệ 2 và 4%, không bị nguy hiểm đến tính mạng.

Trong vụ này, bị cáo Mạnh cũng dùng dao tự cứa vào cổ mình nhưng được đưa đi băng bó vết thương.

Kết luận giám định ghi nhận vào thời điểm cứa cổ con mình, bị cáo Nguyễn Văn Mạnh “đang bị bệnh trầm cảm vừa, hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.” (N.H.K)