Category: TIN TỨC

Tin Tức – Thế Giới , Việt Nam, Tin Hoa Kỳ

Posted on

CÁCH MẠNG VĂN HÓA: VĂN HÓA LÀ TAO, TAO LÀ VĂN HÓA!

Lê Vi

CÁCH MẠNG VĂN HÓA: VĂN HÓA LÀ TAO, TAO LÀ VĂN HÓA!

Người Việt chỉ biết Cách mạng văn hóa dưới thời Mao Chủ tịch là cuộc chấn hưng văn hóa long trời lở đất. Nhưng ít ai biết nó long trời lở đất thế nào. Cuộc cách mạng này dùng lực lượng trẻ vị thành niên, gọi là Hồng vệ binh để chống các thế lực thù địch, chống các trí thức, nhà văn hóa, chống luôn cán bộ lãnh đạo cao cấp còn mang tư tưởng văn hóa lạc hậu hay tự diễn biến bởi văn hóa tư sản.

Rất nhiều sự kiện, tình tiết long trời lở đất được ghi nhận từ nhân chứng lịch sử, kể cả trong hồi kí của những người từng là Hồng vệ binh nay đã lão thành. Ở đây chỉ nhắc lại các sự kiện vẫn còn mang tính thời sự.

Ngày 29 tháng 5 năm 1966, đợn vị Hồng vệ binh đầu tiên được thành lập một cách tự phát tại trường trung học thuộc Đại học Thanh Hoa để hưởng ứng đường lối cách mạng “Phá tứ cựu, lập tứ tân” của Chủ tịch Mao. Muốn chấn hưng văn hóa (Lập tứ tân) phải phá bốn cái cũ trước: cựu tư tưởng, cựu văn hóa, cựu phong tục, cựu tập quán. Năm đó, trong lễ khai giảng, Hiệu trưởng Đại học Thanh Hoa tiếp đón một giáo sư danh tiếng của nước ngoài. Lẽ ra Hiệu trưởng tiếp đón theo phong tục tập quán “môn đăng hộ đối”, nhưng một thiếu niên thuộc thành phần bần cố nông đã thay Hiệu trưởng tiếp đón. Đồng chí thiếu niên tiền phong ấy đã xông vào ngạo nghễ đi trên thảm đỏ và hất vị giáo sư kia ra ngoài lề. Nhiều thầy giáo lên tiếng phản đối về hành vi của thiếu niên thì lập tức bị thiếu niên quát lại: “Ai cho phép bọn trí thức, tiểu tư sản chúng mày đi trên thảm đỏ, chiếc thảm mang màu cách mạng? Phải đào tận gốc trốc tận rễ bọn Trí, Phú, Địa, Hào!”. Lập tức cả ngàn học sinh vung tay hô: “Trí, Phú, Địa, Hào, đào tận gốc, trốc tận rễ!” Hiệu trưởng và nhiều thầy cô cho rằng, học trò như vậy là vô lễ, vô văn hóa. Thiếu niên quát: ‘Văn hóa là của chúng mày à? Văn hóa là tao, Tao là văn hóa!”

Ngay lúc đó, đội Hồng vệ binh được thành lập. Buổi lễ trở thành buổi đấu tố các thầy cô ngay trước sân cờ. Hiệu trưởng bị dội lên đầu một xô nước bể phốt. Nhiều thầy cô bị nhốt vào chuồng bò, bắt phải bò như một con bò trong đống phân chuồng nhẫy nhụa. Hồng vệ binh còn sáng tạo ra hình phạt “đi máy bay” (phạm nhân quỳ xuống đất, hai cánh tay đưa ra phía sau làm đôi cánh) để mang lại hứng thú cho các anh hùng xuất thiếu niên.

Ngày 1 tháng 8 năm 1966, Chủ tịch Mao viết thư ngợi khen phong trào Hồng vệ binh ở Đại học Thanh Hoa là cách mạng triệt để và bày tỏ sự “hậu thuẫn nồng nhiệt và tích cực”. Sau đó phát động phong trào Hồng vệ binh toàn quốc, kể cả lệnh nghiêm cấm quân đội, công an can thiệp. Hồng vệ binh có quyền truy quét tận hang ổ bọn phản cách mạng, kể cả trong lãnh đạo cao cấp, trong quân đội và công an, tức không có vùng cấm!

Lưu Thiếu Kỳ, Phó Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước, nguyên soái Bành Đức Hoài, Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng, Đặng Tiểu Bình, Tổng thư kí Đảng cùng nhiều lãnh đạo cao cấp cũng bị Hồng vệ binh đấu tố, bắt giam và hạ nhục bằng trò “xích chó” và “đi máy bay”.

Sau cái chết của vợ chồng Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ và hàng vạn người, cả nước Trung Quốc như rơi vào đại tang. Trong khi Hồng vệ binh được tổ chức ăn mừng và trao huân chương anh hùng. Không khí vui chơi tưng bừng náo nhiệt ngay trong tang lễ. Nhiều trí thức sợ hãi không dám hó hé một câu. Tuy nhiên, trong số các lãnh đạo và trí thức có người lên tiếng, rằng trong lúc đau thương, lẽ ra không nên tổ chức hội hè như vậy. Một lãnh đạo thành phố lệnh dừng mọi cuộc vui, bởi dẫu sao “nghĩa tử là nghĩa tận”. Nhiều người được trang bị Chủ nghĩa Mác – Lê đến tận răng đã viện dẫn Các Mác: “Chỉ có loài súc vật mới quay lưng trước nỗi đau của đồng loại để chăm sóc cho bộ lông của mình”. Lập tức những người đứng đầu Hồng vệ binh, đại diện là đồng chí Lâm Bưu nói: “Đó là bọn đầu trâu mặt ngựa, không phải đồng loại của chúng ta!” Do những người này còn sở hữu quyền lực, cho nên Hồng vệ binh trước khi đấu tố và hành hình đã ra công văn gửi Mao Chủ tịch xử lý trước. Công văn vạch rõ:

“Trong lúc Hồng vệ binh mở tiệc ăn mừng với sự tham dự của Mao Chủ tịch và nhiều Lãnh đạo cấp cao thì bọn phản cách mạng lại nhân danh văn hóa truyền thống tổ chức tang lễ đầy mu ám làm cho Mao Chủ tịch và quý Lãnh đạo cao cấp mất vui. Chúng lợi dụng tử thi của Lưu Thiếu Kỳ và thân xác những kẻ đã chết trong tay Hồng vệ binh ra xuyên tạc, tạo dư luận xấu gây mất uy tín của Mao chủ tịch và Lãnh đạo cao cấp, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với công cuộc Cách mạng văn hóa vĩ đại của chúng ta. Cách mạng phải triệt để, không hữu khuynh. Đề nghị Mao Chủ tịch xử lý nghiêm! Xin kèm theo danh sách bọn phản cách mạng”.

Công văn trên được đọc công khai trên đài phát thanh với tuyên bố: “Tang lễ là thứ văn hóa, phong tục, tập quán cổ lỗ của bọn phong kiến, tư sản phản động, cần loại trừ. Đến lúc phải chấn hưng văn hóa bằng chính văn hóa cách mạng. Đó là văn hóa của ta. Văn hóa là ta, ta là văn hóa!”

Những người lén lút phản đối công văn trên đều bị Hồng vệ binh phát hiện và thanh trừng thẳng tay. Sau đó nhà nào làm tang lễ cho người quá cố cũng đều bị Hồng vệ binh tấn công phá cả quan tài lẫn cờ phướn. Có người lỡ mồm nói: “Cách mạng văn hóa gì mà bạo lực như côn đồ vô văn hoá vậy?” Lập tức người ấy bị xử phạt và bị xích như xích chó. Mao Chủ tịch lại ngợi khen và Hồng vệ binh được nước xin Mao Chủ tịch ký chi 350 ngàn tỉ tệ cho cuộc đại chấn hưng văn hóa của Hồng vệ binh, bất chấp 22 triệu người dân chết vì đói. Bọn dân đói chết càng nhiều thì chiến dịch “xoá đói giảm nghèo” càng nhanh thắng lợi.

Việc xưa xem xét, chứng cứ còn ghi. Không khí Cách mạng văn hóa vẫn còn hừng hực cho đến bây giờ, dù Hồng vệ binh được Chủ tịch Mao điều về nông thôn và tự giải tán vào tháng 12 năm 1968. Một số Hồng vệ binh sau này trở thành chỉ huy tác chiến không gian mạng.

Vinh quang Hồng vệ binh!

Chu Mộng Long

——

Hình ảnh của Tân hoa xã:

Posted on

‘Kiêu ngạo cộng sản’ làm khổ đời dân thế nào?

 Báo Đất Việt

Đảng chủ trương công an trị để giữ chế độ và trấn áp mọi tiếng nói đối lập

Kêu gọi thực hiện đa đảng, tam quyền phân lập, xã hội dân sự, Luật tư hữu đất đai, tự do ứng cử, bầu cử; Tự do ngôn luận, Tự do lập hội, Tự do biểu tình theo luật, tôn trọng Nhân quyền… như bên Tây thì lại là “bất hảo”, là “suy thoái”, “phản động”?

Hôm trước mình phê bình chuyện “toàn hệ thống chính trị đồng loạt ra quân” để thực hiện Nghị quyết Quốc hội về “đấu giá biển xe đẹp” rùm beng trên các phương tiện truyền thông; coi đó như là một trong những biểu hiện của thói “sĩ diện hão” vốn đang phát huy lên tầm cao mới ở xã hội ta hiện nay. Cái xe 6 tỷ đồng và hãnh diện với cái biển số đẹp 32 tỷ đồng?

Thế là liền bị một số người mắng mỏ, già chả biết gì thì im đi, ngu đừng có nói bừa. Bên Singapore, bên Qatar cũng đấu giá biển đẹp, nhiều nước cho cá nhân chọn biển mình thích.

Hôm qua thì nêu thắc mắc: Tại sao lại định danh biển số xe máy, xe ô tô theo chủ cho đến chết, chứ không theo xe? Thế là cũng mấy người vào bảo, ông chả biết gì, bên Úc cũng vậy, bên Mỹ thế kia… Không biết đừng có nói càn!

Dạo trước mình đem cái sổ tiết kiệm của người vợ đã mất ra Ngân hàng rút tiền, có đủ chứng minh nhân dân, giấy đăng ký kết hôn, hộ khẩu, nhưng ngân hàng không cho rút. Yêu cầu các con ở nước ngoài phải làm giấy từ bỏ quyền lợi trong Sổ tiết kiệm và lấy Giấy chứng nhận, bố mẹ của vợ tôi đã chết. Tôi được giải thích rằng, nay áp dụng Luật thừa kế như bên Tây, cái này bên người ta đã áp dụng hàng trăm năm rồi, bác không biết à?

Tôi chịu mất mấy chục triệu, chứ không đủ sức chạy các giấy tờ quá phức tạp.

Tôi bảo, áp dụng đúng Luật thừa kế như Tây cũng tốt, nhưng Dân ta chưa quen, chưa làm di chúc quen, nên hàng vạn người chết đột ngột trong dịch COVID-19, nay xử lý tài sản cho người còn sống thế nào sẽ vô cùng phức tạp đó. Đáng lẽ Dân ta chưa quen Luật thừa kế như Tây thì ta có những bước quá độ cho Dân quen dần có được không?

Không! Luật là Luật, không có ngoại lệ.

Tất cả những viện dẫn, chứng minh, bảo vệ quan điểm như ba trường hợp tôi nêu trên, đều là ngụy biện, áp đặt “tiêu chuẩn kép”. Cái gì có lợi cho mình thì bảo bên Tây, nước văn minh, người ta áp dụng lâu rồi. Mình thấy đúng, thấy hay thì áp dụng. Ngu không biết, kêu gì?

Thế sao kêu gọi thực hiện đa đảng, tam quyền phân lập, xã hội dân sự, Luật tư hữu đất đai, tự do ứng cử, bầu cử; Tự do ngôn luận, Tự do lập hội, Tự do biểu tình theo luật, tôn trọng Nhân quyền… như bên Tây thì lại là “bất hảo”, là “suy thoái”, “phản động”?

Chịu. Người của chế độ này chỉ biết nói lấy được. Chỉ biết phải một mình quen rồi!

Cho nên ra thế giới cứ như những thằng khùng, con hâm!

Tóm lại, toàn dân ta, từ quan đến dân đều phải thoát ra khỏi lối mòn tư duy, vứt bỏ những định kiến sai lầm chất đầy trong tiềm thức, để có cách nhìn mới, cách nghĩ mới, để có thể nhìn đúng bản chất sự vật và nói đúng sự thật một cách chân thành, khiêm tốn thì xã hội mới văn minh được. Nhưng trước hết lại phải giải thoát khỏi cái ngã tướng kiêu ngạo cộng sản lỗi thời đi đã, trở thành con người thiện lành, khiêm tốn, chân thật mới có khả năng tu dưỡng kết quả.

Mạc Văn Trang

Posted on

Võ An Đôn sắp đi tị nạn Mỹ sau một năm bị cấm xuất cảnh

Báo Nguoi-viet

September 20, 2023

PHÚ YÊN, Việt Nam (NV) – Luật Sư Võ An Đôn được xác định là một trong hai nhân vật bất đồng chính kiến, được nhà cầm quyền Việt Nam cho đi Mỹ tị nạn chính trị theo cuộc dàn xếp của Mỹ trước khi ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, đặt chân đến Việt Nam.

Người còn lại không được nêu danh tính, nhưng được mô tả là một giáo dân của Giáo Xứ Cồn Dầu và đã bị chính quyền Đà Nẵng cưỡng chế nhà hồi năm 2018.

Luật Sư Võ An Đôn tại một phiên tòa trước khi ông bị tước thẻ hành nghề. (Hình: Công An Nhân Dân)

Trước đó, hãng tin Reuters hôm 18 Tháng Chín thuật lời viên chức chính phủ Mỹ tiết lộ chuyện có hai nhân vật bất đồng chính kiến được trả tự do từ nhà tù, trong lúc hai người khác được cho đi Mỹ tị nạn. Tuy vậy, danh tính cả bốn người không được tiết lộ.

Dựa trên thực tế, công luận biết hai người được trả tự do từ nhà tù là tù nhân lương tâm Nguyễn Bắc Truyển (hiện đã đi tị nạn tại Đức) và nhà báo tự do Mai Phan Lợi.

Còn hai người được cho đi Mỹ cùng gia đình của họ được xếp định cư theo chương trình “Định cư tị nạn ưu tiên 1.” Nguồn tin nói rằng hai người này “không bị giam trong tù nhưng bị cấm xuất cảnh.”

Sau đó, Luật Sư Võ An Đôn xác nhận với đài Á Châu Tự Do (RFA) rằng ông là một trong hai người được nhắc đến, tuy nhiên ông vẫn đang ở tại quê nhà Phú Yên và “chưa rõ thời điểm được xuất cảnh.”

Luật Sư Đôn cũng tiết lộ thêm rằng Tổng Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn đang sắp xếp cho ông và vợ con đi Mỹ.

Hồi cuối Tháng Chín năm ngoái, Luật Sư Võ An Đôn và vợ con bị chặn lại ở phi trường Tân Sơn Nhất ngay trước chuyến bay đi Mỹ tị nạn.

Cũng theo lời ông Đôn nói với RFA, trong một năm qua việc học của các con ông không bị trở ngại, tuy nhiên cơ quan an ninh “thường xuyên canh gác, cũng như cho những người hàng xóm theo dõi khiến gia đình cảm thấy rất bất an.”

Vài ngày trước, Công An Tỉnh Phú Yên có thông báo miệng rằng đã gỡ bỏ lệnh cấm xuất cảnh đối với ông Võ An Đôn.

Hồi năm 2018, sau khi bị tước thẻ hành nghề, Luật Sư Đôn khởi kiện bộ trưởng Tư Pháp Việt Nam nhưng bất thành.

Luật Sư Võ An Đôn và vợ con bị chặn lại ở phi trường Tân Sơn Nhất ngay trước chuyến bay đi Mỹ tị nạn hồi Tháng Chín, 2022. (Hình: Facebook Đôn An Võ)

Người ta tin rằng, sở dĩ Luật Sư Đôn bị tước thẻ là vì ông thường xuyên nhận bào chữa cho các nhân vật là dân oan, blogger như bà Cấn Thị Thêu, bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (Mẹ Nấm)…

Nhà cầm quyền Việt Nam đang cầm tù ít nhất 159 người tù chính trị trong khi 22 người đã bị bắt giam nhưng chưa có án, theo cáo buộc của tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW). Chỉ tính trong tám tháng đầu năm nay, đã có 15 người bị tuyên các bản án nặng nề, bất chấp luật lệ hình sự tố tụng của chế độ. (N.H.K) 

Posted on

Quan hệ Mỹ-Trung đáng lo ngại

Báo Nguoi-viet

September 19, 2023

Hiếu Chân/Người Việt

Những người quan sát thời sự không ngạc nhiên khi thấy gần đây, các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ có vẻ như xuống giọng khi nói tới Trung Quốc và cuộc cạnh tranh giữa hai nước. Nhưng nhìn vào hành động của chính quyền Biden, không khó nhận thấy Mỹ nói một đằng làm một nẻo, một chiếc thòng lọng đang siết dần quanh Trung Quốc. Về phần mình, Trung Quốc không ngây thơ tin vào những lời đường mật của Washington mà ngược lại, đang đẩy cuộc đối đầu tới mức khó có thể thỏa hiệp.

Hải Quân Hoa Kỳ liên tục hoạt động trên Biển Đông như một thách thức với Trung Quốc về tương quan lực lượng ở Thái Bình Dương. (Hình minh họa: Noel Celis/Pool/AFP via Getty Images)

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Hà Nội tuần trước, ngay sau buổi làm việc với Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng Thống Joe Biden nói “Hoa Kỳ không có ý định kiềm chế Trung Quốc,” nước Mỹ “không tìm cách gây tổn thương Trung Quốc” và “tất cả chúng ta đều tốt hơn nếu Trung Quốc phát triển tốt.”

Và như để thể hiện thiện chí ổn định mối quan hệ song phương rất căng thẳng sau chuyến thăm Đài Loan của bà Nancy Pelosi năm ngoái, nhất là sau vụ khinh khí cầu do thám của Trung Quốc bay vào vùng trời nước Mỹ và bị bắn hạ ngoài bờ biển South Carolina, những tháng gần đây Hoa Kỳ đã cử nhiều quan chức cao cấp tới Bắc Kinh đề nghị nối lại liên lạc cấp cao giữa hai bên.

Sau Ngoại Trưởng Antony Blinken, Bộ Trưởng Tài Chính Janet Yellen, Đặc Phái Viên Về Khí Hậu, cựu Ngoại Trưởng John Kerry và Bộ Trưởng Thương Mại Gina Raimondo, sắp tới Lãnh Đạo Đa Số Thượng Viện Chuck Schumer sẽ dẫn một đoàn thượng nghị sĩ liên bang tới Trung Quốc nhằm giải thích những thắc mắc về một số chính sách và luật lệ liên quan tới Trung Quốc mà Quốc Hội Mỹ đã ban hành.

Nhưng đó chỉ là một mặt – một củ cà rốt – trong chính sách đối với Trung Quốc của chính quyền Biden. Quan trọng hơn và được thực hiện ráo riết hơn là mặt đối lập – là cây gậy; theo đó Hoa Kỳ ngày càng đẩy mạnh chiến lược thu phục đối tác và đồng minh để bao vây Trung Quốc cả về an ninh và kinh tế.

Sự kiện ông Biden tới Ấn Độ dự hội nghị G20, sau đó đến Việt Nam ký kết thỏa thuận nâng cấp quan hệ song phương là dấu hiệu rõ ràng cho thấy vấn đề Trung Quốc là trọng tâm hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Mỹ hiện nay, trên cả vấn đề bảo vệ Ukraine trong cuộc xâm lược của Nga.

Mỹ có nhiều lý do để cứng rắn với Trung Quốc sau nhiều thập niên thực hiện chính sách “kết giao” (engagement), góp phần giúp Trung Quốc phát triển thần tốc. Nhưng những hành vi hung hăng và những ý định mờ ám của Bắc Kinh đã xóa sạch mọi thiện cảm mà người dân Mỹ dành cho họ.

Sự kiện Trung Quốc canh tân quân đội, phát triển các loại vũ khí tân tiến và đưa ra những tuyên bố sắt máu đòi thâu tóm Đài Loan bằng vũ lực, thậm chí đe dọa tấn công phủ đầu các căn cứ Mỹ tại châu Á và đảo Guam, đảo Hawaii, đánh chìm các hàng không mẫu hạm Mỹ… là nền tảng để quân đội Mỹ phải chuyển sang chiến lược kiềm chế, ngăn chặn và đánh bại Trung Quốc nếu nổ ra chiến tranh giữa hai nước.

Nước xa không cứu được lửa gần. Ngoài tiềm lực sẵn có, Mỹ vẫn cố xây dựng mạng lưới đồng minh và đối tác, cùng chia sẻ mục tiêu chung. Đến nay ở khu vực Mỹ có sáu hiệp ước tương trợ quốc phòng hoặc cam kết phòng thủ với Nhật Bản, Nam Hàn, Úc, New Zealand, Philippines và Thái Lan; có luật về quan hệ với Đài Loan, có khối Bộ Tứ (QUAD – gồm Mỹ, Nhật, Úc, Ấn Độ), có liên minh AUKUS (Mỹ-Anh-Úc). Việc Mỹ gia tăng bán vũ khí phòng thủ cho Đài Loan và củng cố mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Nhật Bản và Nam Hàn trong hội nghị tại trại David mới đây là bước tiến mới trong công cuộc thiết lập vành đai an ninh đối phó với Trung Quốc.

Trong lĩnh vực kinh tế cũng vậy. Chính sách kinh tế thực dụng và duy lợi của Trung Quốc vừa không minh bạch, không công bằng vừa làm méo mó các nguyên tắc căn bản của thị trường tự do. Sự kiện Bắc Kinh gia tăng kiểm soát và hạn chế các công ty nước ngoài để tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp nội địa làm cho Trung Quốc trở thành nơi “không thể đầu tư được” như nhận định của Bộ Trưởng Raimondo.

Đặc biệt, chính quyền của ông Tập đã tung tiền thực hiện cái gọi là đại dự án “Vành Đai và Con Đường” (BRI) – đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ở hơn 100 nước – như một nỗ lực làm thay đổi trật tự thế giới theo hướng có lợi cho Trung Quốc, không chỉ làm cho Mỹ mà cả Châu Âu và nhiều nước khác phải lo ngại. Tới nay, BRI đã lộ nguyên hình là một cái “bẫy nợ” khổng lồ, hơn 60% số quốc gia đã vay tiền của Trung Quốc lâm vào tình trạng nợ nần chồng chất.

Tại hội nghị G20 vừa qua, Tổng Thống Biden cam kết cải tổ Ngân Hàng Thế Giới và Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế để giúp các nước nghèo được vay vốn dễ dàng hơn cho các dự án hạ tầng thiết yếu, phát triển năng lượng sạch, chống biến đổi khí hậu. Mỹ sẽ cung cấp $25 tỷ vốn ban đầu và vận động $200 tỷ khác cho các nước nghèo trong vòng một thập niên tới, coi đây là liều thuốc giải độc cho cái tham vọng BRI của ông Tập Cận Bình.

Mỹ cũng ký một thỏa thuận với Saudi Arabia, Ấn Độ và Liên Minh Châu Âu (EU) nhằm kết nối giao thương giữa Ấn Độ, Trung Đông và Châu Âu trong một mạng lưới đường sắt và hải cảng; tiến tới ổn định tình hình và hội nhập khu vực Trung Đông vào thế giới bên ngoài. Chính sách ngoại giao dùng tiền mua ảnh hưởng của Bắc Kinh giờ đây đã bị thách thức từ các sáng kiến kết nối mới của Mỹ.

Tại Ấn Độ và Việt Nam, trong chuyến đi vừa qua, ông Biden đã cam kết hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực công nghệ thiết yếu, một phần để bảo đảm chuỗi cung ứng hàng hóa cho người Mỹ không bị gián đoạn, phần khác để giúp các nước này phát triển, tách ra và cạnh tranh được với Trung Quốc.

Ở Ấn Độ, đó là các dự án về điện toán lượng tử (quantum computing), thám hiểm không gian và viễn thông thế hệ 5 (5G), thế hệ 6 (6G). Đổi lại, Ấn Độ cam kết thải bỏ thiết bị và công nghệ viễn thông của Huawei, ZTE của Trung Quốc, thay bằng các sản phẩm phương Tây trong chương trình “Rip and Replace” (gỡ và thay thế) do Mỹ chủ xướng. Con voi Ấn được đại bàng Mỹ tiếp sức sẽ trở thành đối thủ nặng ký về công nghệ của con rồng Trung Quốc.

Ở Việt Nam, quan hệ song phương được nâng lên “đối tác chiến lược toàn diện,” ảnh hưởng tới mọi phương diện từ giáo dục đến công nghệ và đã có những biên bản ghi nhớ được ký kết giữa doanh nghiệp địa phương và các công ty Mỹ như Nvidia, Amkor, Synopsis… trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn. Đầu tư công nghệ của Mỹ tại Việt Nam chưa nhiều nhưng sẽ biến nước này thành điểm hấp dẫn các công ty Mỹ và phương Tây đang chuyển một phần cơ sở sản xuất ra khỏi Trung Quốc; từ đó làm giảm vai trò thống trị của Trung Quốc trong những lĩnh vực công nghệ cao.

Với chuyến đi Ấn Độ và Việt Nam của Tổng Thống Biden vừa qua, rõ ràng Mỹ đã mở rộng đáng kể mạng lưới đồng minh và đối tác trong khu vực Thái Bình Dương-Ấn Độ Dương đủ mạnh để làm đối trọng với ảnh hưởng của Trung Quốc.

Bắc Kinh tất nhiên không ngồi im và mọi hành động kể trên của Mỹ đều được giới tinh hoa chính trị của Trung Quốc coi là thù địch và tìm cách trả đũa. Các chính sách và hành động của Mỹ như gia tăng tần suất và quy mô các cuộc tập trận trong khu vực, tuần tra bảo vệ tự do hải hành (FONOPs), nhất là các chuyến viếng thăm Đài Loan của các quan chức cao cấp Mỹ, liên tục cung cấp vũ khí tân tiến cho Đài Loan và củng cố quan hệ với các nước lân cận Trung Quốc làm cho Bắc Kinh hết sức phẫn nộ. Họ liên tục tố cáo Mỹ có thái độ đối đầu và gây bất ổn trong khu vực mà né tránh nguyên nhân thật sự là sự trỗi dậy đầy hung hăng và thách thức của chính Trung Quốc.

Tình trạng cạnh tranh ngày càng tăng cũng khiến Trung Quốc thêm quyết tâm canh tân quân đội, mở rộng kho vũ khí nguyên tử và vũ khí quy ước, xây dựng hạm đội hải quân lớn nhất thế giới.

Đáng lo ngại là trong cuộc đối đầu hiện nay, Trung Quốc chẳng những không nhượng bộ mà còn từ chối mọi đề nghị nối lại liên lạc cấp cao giữa hai nước, hai quân đội. Những chuyến đi Bắc Kinh liên tục của các quan chức Mỹ hầu như không đạt được một kết quả cụ thể nào. Một sự hiểu lầm nào đó, một sự cố va chạm nào đó của phi cơ và tàu chiến hai nước trên vùng Biển Đông, biển Hoa Đông đều có thể trở thành cái cớ cho một cuộc xung đột nóng mà hậu quả sẽ hết sức tàn khốc.

Ông Tập và ông Biden có thể sẽ gặp nhau tại Thượng Đỉnh APEC ở San Francisco trong vài tháng nữa. Nếu hai nhà lãnh đạo Mỹ-Trung không tìm được giải pháp cho cuộc đối đầu hiện nay thì tình hình sẽ hết sức nguy hiểm. Lợi ích và tham vọng của các bên có thỏa hiệp được không? Nhìn một cách khách quan, triển vọng quan hệ Mỹ-Trung Quốc trong tương lai là rất u ám. [kn]

Posted on

Lại một tử tù oan sắp bị hành hình

Báo Tiếng Dân

Đặng Đình Mạnh

19-9-2023

Ngày 18/09/2023, Chánh Án Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã gởi văn bản cho gia đình em Lê Văn Mạnh để thông báo về việc thi hành bản án tử hình.

Thật ra, đây không phải là một sự việc mới mẻ gì, 8 năm trước, tháng 10/2015, tỉnh Thanh Hóa đã từng có lần thông báo như vậy rồi đình hoãn cho đến nay.

Xem ra, lần này số phận của bị án tử hình Lê Văn Mạnh đã bị các cơ quan tư pháp tỉnh Thanh Hóa quyết định.

Thủ tục thông báo này tương tự như vụ án em Nguyễn Văn Chưởng mà gia đình đã nhận vào thượng tuần tháng 09/2023 vừa qua.

Thông báo về việc thi hành án tử hình Lê Văn Mạnh của TAND tỉnh Thanh Hoá. Ảnh trên mạng

Cùng với vụ án Nguyễn Văn Chưởng, Hồ Duy Hải thì vụ án Lê Văn Mạnh cũng là một trong những vụ án oan điển hình mà gia đình đã kêu oan cho em trong suốt 18 năm qua.

Hồ sơ vụ án cho thấy, các chứng cứ buộc tội đối với Lê Văn Mạnh rất sơ sài và hầu như không có gì đáng kể ngoài lời khai nhận tội của chính em ấy.

Ảnh chụp màn hình

Điều này, chính trong quá trình xét xử, em ấy đã cho biết mình liên tục bị điều tra viên dùng nhục hình để ép cung, buộc nhận tội. Chưa kể, khi ở phòng giam, thì lại tiếp tục bị bạn tù đánh đập cũng chỉ với mục đích ép nhận tội.

Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, thì chỉ lời khai nhận tội vẫn chưa đủ cơ sở để tòa án tuyên xử có tội nếu lời khai nhận tội ấy không phù hợp với các chứng cứ buộc tội khác.

Chưa kể rằng, để tham khảo, trong vụ án đối với ông Nguyễn Thanh Chấn đã từng được minh oan, thì hồ sơ cũng từng có hàng loạt lời khai nhận tội của ông ấy, kể cả khi thực nghiệm điều tra, ông ấy cũng đã diễn án đúng như kết luận điều tra. Sau khi được minh oan, thì chúng ta đều biết chúng đều là “kịch bản” được cơ quan cảnh sát điều tra tạo dựng, trong đó, ông Nguyễn Thanh Chấn phải vào vai diễn viên bất đắc dĩ. Ông Chấn cho biết, ông được cán bộ cảnh sát điều tra buộc tập dượt rất nhiều lần trong suốt một tháng để chuẩn bị cho buổi thực nghiệm điều tra. 

Cho đến khi ông diễn thành thục, thì họ mới tổ chức mời các thành phần tiến hành tố tụng đến để chứng kiến và lập biên bản. Đương nhiên, sau đó ông Nguyễn Thanh Chấn bị tòa án tuyên có tội và phải chịu hình phạt chung thân. Sau khi thụ án oan ức đoạn trường 10 năm, thì hung thủ thật sự mới ra đầu thú, ông được minh oan.

Mẹ tử tù Lê Văn Mạnh (bìa phải) cùng mẹ tử tù Hồ Duy hải và Nguyễn Văn Chưởng cùng biểu ngữ kêu oan cho Nguyễn Văn Chưởng ở Hà Nội. Ảnh trên mạng

Cho thấy, về phương diện thực tế, những lời khai nhận tội trong quá trình điều tra không có nhiều giá trị lắm, vì chúng đã có thể chỉ là kịch bản của cơ quan cảnh sát điều tra tạo dựng lên mà thôi. Tuy vậy, về phương diện xét xử, nhiều tòa án đã dễ dàng căn cứ vào lời khai nhận tội của bị can như là chứng cứ chính yếu, mang tính chất quyết định để tuyên xử bị cáo có tội, kèm theo hình phạt chung thân, tử hình.

Nếu công chúng từng biết, ban đầu, Lê Văn Mạnh bị bắt giữ về một vụ án “Cướp tài sản” vốn không liên quan gì đến vụ án mạng giết người cả. Vụ án trở nên khó hiểu, khi đột nhiên Lê Văn Mạnh chợt viết thư cho cha mình để nhận tội giết người trong một vụ án mạng(?!)

Chỉ có thể giải thích sự khó hiểu như sau: Cơ quan Cảnh sát Điều tra không có khả năng phá án đối với vụ án mạng. Cho nên, nhân dịp bắt giữ Lê Văn Mạnh vì một vụ án khác thì đã quyết định dùng Lê Văn Mạnh vào vai thế thân cho thủ phạm… Điều này không chỉ giúp họ đóng lại hồ sơ vụ án mạng mà còn giúp họ đạt được thành tích phá án, làm tiền đề tiến thân.

ÁN MẠNG ĐÃ XẢY RA NHƯ THẾ NÀO?

Cáo trạng của VSKND tỉnh Thanh Hóa đã quy kết Lê Văn Mạnh là hung thủ giết người với mô tả như sau: Vào lúc 17h00, ngày 21/03/2005, trong lúc cháu Hoàng Thị Loan, sinh năm 1991 (lúc ấy 14 tuổi) đi vệ sinh thì Lê Văn Mạnh, sinh năm 1982 (lúc ấy 23 tuổi), trú cùng thôn đang đi tìm trâu dọc bờ sông thấy nên nảy sinh ý định hiếp dâm cháu Loan.

Mạnh đã bịt miệng, vật cháu Loan xuống đất thực hiện hành vi hiếp dâm. Do Loan chống cự nên Mạnh đã hành hung cháu Loan đến bất tỉnh rồi đem giấu xác Loan vào bụi cây ở bờ sông. Tại đây, Mạnh đã xé quần áo của cháu Loan làm dây quấn thắt vào cổ nạn nhân nhằm để mọi người nghĩ rằng cháu tự buộc cổ mình tự sát…

Tối cùng ngày gia đình phát hiện Loan mất tích liền tổ chức đi tìm nhưng không thấy. Đến 13h00 ngày 22/03/2005, người dân phát hiện xác Loan tại bờ sông Cầu Chày, thuộc xã Xuân Minh.

Tại hiện trường, cơ quan điều tra thu nhận được chiếc quần đùi được xác định là của Lê Văn Mạnh. Ngày 30/03/2005, kết quả giám định pháp y cho thấy cháu Loan “chết ngạt do thắt cổ, nạn nhân có bị ngạt nước, có bị hiếp dâm”.

Đến 20/4/2005, Lê Văn Mạnh bị bắt theo lệnh bắt tạm giam số 01 ngày 14/4/2005 của cơ quan CSĐT (CA tỉnh Đồng Nai) về hành vi cướp tài sản và bỏ trốn trong một vụ án khác không có liên quan. Ngày 23/4/2005, xuất hiện bức thư của Lê Văn Mạnh từ trong tù gửi cho bố với nội dung nhận tội giết người, cơ quan cảnh sát điều tra thu giữ bức thư này làm bằng chứng kết tội.

Từ năm 2005 đến năm 2008, Lê Văn Mạnh đã phải trải qua 7 phiên tòa, gồm ba lần xét xử sơ thẩm, ba lần xét xử phúc thẩm và một lần xét xử giám đốc thẩm. Trong những lần xét xử đó, tòa án các cấp đều kết luận Lê Văn Mạnh có tội và xử y án tử hình. Tuy nhiên, trong tất cả các phiên tòa có mặt, Mạnh đều phản cung, tố cáo rằng mình bị đánh đập dã man bởi các phạm nhân cùng phòng giam và điều tra viên.

Suốt 18 năm qua, từ 2005 đến nay (năm 2023), gia đình của Lê Văn Mạnh vẫn kiên trì kêu oan cho con trai mình.

Để tìm cách buộc tội Lê Văn Mạnh vào vụ án mạng, Cơ quan Cảnh sát Điều tra đã bày mưu cho bạn tù hành hung, trấn áp tinh thần để buộc em ấy viết lá thư nhận tội gởi cho cha mình. Dù nội dung lá thư thực hư như thế nào đi nữa. Nhưng bằng cách đó, một mặt cơ quan cảnh sát điều tra đã công nhiên thừa nhận sự vi phạm pháp luật khi xâm phạm vào quyền bí mật thư tín của Lê Văn Mạnh, tự tiện đọc thư của em ấy gởi cho cha mình. Mặt khác, dùng thủ đoạn gian dối để tạo dựng chứng cứ giả là lời thú nhận tội của em Lê Văn Mạnh thể hiện qua bức thư.

OAN SAI NHƯ THẾ NÀO?

Thời điểm tháng 10/2015, nhiều luật sư đã gởi đơn kiến nghị khẩn cấp đến các lãnh đạo cao cấp cho rằng vụ án Lê Văn Mạnh có dấu hiệu oan sai và vi phạm thủ tục tố tụng.

Trong văn bản, các luật sư phân tích, về các bản án sơ thẩm cũng như phúc thẩm không có chứng cứ buộc tội nào khác ngoài lời nhận tội của bị cáo, mà chính bị cáo phủ nhận toàn bộ tại phiên tòa. Điều này đã vi phạm nghiêm trọng quy định tại Bộ luật Tố tụng Hình sự, vì: “Không được dùng lời nhận tội của bị can, bị án làm chứng cứ duy nhất để kết tội”. Nhưng cả 6 lần xét xử, tòa án đều đã dùng lời khai nhận tội là chứng cứ duy nhất để buộc tội Lê Văn Mạnh.

Trong quá trình cơ quan cảnh sát điều tra tiến hành lấy lời khai của trẻ chưa thành niên là cháu (Lê Thị L. – Em gái Lê Văn Mạnh) lúc đó mới 9 tuổi đã không có mặt bố mẹ của cháu, là những người giám hộ cũng là một vi phạm tố tụng hình sự nghiêm trọng.

Đáng ngạc nhiên, là khi cơ quan pháp y đã kết luận có thu thập được tinh trùng trong người cháu Loan nạn nhân, nhưng dứt khoát, không thực hiện xét nghiệm DNA để đối chiếu, so sánh với DNA của em Lê Văn Mạnh, mặc dù luật sư và chính bị cáo nhiều lần yêu cầu.

Điều này không chỉ là hành xử rất khó hiểu của cơ quan cảnh sát điều tra, mà thật ra, nó đã là một thủ tục mang tính chất bó buộc đối với công tác điều tra hình sự.

Tương tự như vậy, nạn nhân là cháu Loan bị chết trong tình trạng bị hành hung, hiếp dâm và thắt cổ bằng chính chiếc áo của mình. Tuy nhiên, cơ quan điều tra lại không hề tiến hành thu thập mẫu vân tay hoặc mẫu DNA có trên người cháu để so sánh với mẫu DNA của em Lê Văn Mạnh.

Ngoài các tình tiết trên, trong hồ sơ vụ án, các luật sư cũng đã phát hiện ra hàng loạt mâu thuẫn, thiếu sót khác của cơ quan tố tụng tỉnh Thanh Hóa.

QUAN ĐIỂM CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO

Trong bản kháng nghị giám đốc thẩm vào năm 2007, Viện Kiểm sát Tối cao cũng cho rằng “cơ quan điều tra mắc nhiều thiếu sót, mâu thuẫn và chưa có cơ sở vững chắc để kết luận Lê Văn Mạnh phạm tội Giết người, Hiếp dâm trẻ em”. Vẫn theo quan điểm của Viện Kiểm sát, vật chứng duy nhất là chiếc quần sooc rách được Mạnh thay ra vứt bỏ gần hiện trường khi đi mò xác Linh được xác định mất giá trị chứng cứ buộc tội với Lê Văn Mạnh. Ngoài ra, cơ quan điều tra cũng chưa xác định cụ thể hiện trường gây án ở đâu; nạn nhân chết do nguyên nhân trực tiếp (chết ngạt, đánh đập hay hiếp dâm)… Tình tiết ai đánh đập, ai ép cung bị cáo cũng chưa được làm rõ”.

***

Thế nên, đối với vụ án của em Lê Văn Mạnh, sau khi xem xét qua quan điểm của chính Viện Kiểm sát Tối cao cũng như của luật sư, chúng ta có thể đánh giá một cách khách quan và thận trọng rằng: Cho dù chưa thể khẳng định là em ấy có bị oan hay không trong vụ án mạng? Thế nhưng, với hồ sơ vụ án thể hiện quá trình điều tra một cách đầy cẩu thả, tự tiện bỏ qua hàng loạt thủ tục điều tra để xác định Lê Văn Mạnh có phải là thủ phạm trong vụ án hay không một cách hết sức khó hiểu? Thế nên, quá trình điều tra ấy không chỉ xác định được ai là tội phạm mà còn có khả năng tạo ra một vụ án oan.

Do vậy, chúng ta có thể khẳng định vụ án của em Lê Văn Mạnh là một vụ án oan điển hình. Thế nên, thật dễ hiểu khi nhiều tổ chức quốc tế như Ân Xá Quốc Tế, Hội Luật Gia Quốc tế ICJ và Reprieve đã gởi văn bản chính thức đến chính quyền Việt Nam để yêu cầu xem xét lại vụ án này.

Công chúng đã từng lên tiếng một cách đầy mạnh mẽ để yêu cầu các lãnh đạo cao cấp can thiệp vào vụ án oan của em Hồ Duy Hải và mới đây là Nguyễn Văn Chưởng và tin rằng điều đó là chính đáng, thì cũng cần phải tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ như thế cho vụ án đối với em Lê Văn Mạnh. Điều đó là trách nhiệm lương tâm của tất cả chúng ta.

* Ngoài số điện thoại của ông Võ Văn Thưởng – Chủ tịch nước, ai có các số điện thoại của các ông Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí thư Đảng, ông Vương Đình Huệ – Chủ tịch Quốc Hội và ông Phạm Minh Chính – Thủ Tướng, thì xin thông tin để chúng ta cùng nhắn tin đề nghị hoãn thi hành bản án tử hình cho em Lê Văn Mạnh.

Cập nhật, Tòa Án Nhân Dân Tối Cao đang xem xét khiếu nại

Posted on

Con trai tôi bị bọn buôn người hành hung, bắt làm việc suốt ngày và ép lên mạng lừa các nạn nhân khác”

Đài Á Châu Tự Do 

Cha đẻ của một nạn nhân (tuổi vị thành niên ở Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang) bị một nhóm buôn người lừa và ép đưa ra nước ngoài gần đây, hôm 15/9/2023 cho Đài Á Châu Tự Do biết, con của ông bị nhóm buôn người bắt phải làm việc vất vả nhiều tiếng đồng hồ một ngày với công việc ‘lên mạng’ kết bạn và ‘lừa những nạn nhân’, đồng thời đã bị hành hung, tra tấn khi không làm đúng theo ý của chúng.

“Cháu vẫn liên lạc được, nhưng có điều là bị hành hạ dữ lắm, bị bắt làm từ 9h30 sáng cho tới 12h30 đêm, làm không đạt, chúng đánh cháu dữ lắm. Gia đình không giúp được, gia đình nghèo khổ, không có tiền giúp, còn tụi bên kia (đường dây buôn người) nói là phải có tiền mới cứu nổi cháu,” – ông Trịnh Hữu Phước, cha của Trịnh Khánh Hoàng Anh, 17 tuổi, người bị một nhóm buôn người xuyên biên giới lừa gạt và đưa đi khỏi địa phương từ hôm 20/8/2023, nói với đài RFA Tiếng Việt về những điều đã xảy ra với con trai của ông – người hiện được gia đình cho biết là đang ở tại một địa phương tại Myanmar.

https://vi.rfa.org/xFwx0N

RFA.ORG

“Con trai tôi bị bọn buôn người hành hung, bắt làm việc suốt ngày và ép lên mạng lừa các nạn nhân khác”   

Posted on

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Phóng sanh

Báo Tiếng Dân

Tác Giả: Tưởng Năng Tiến

15/09/2023

Trong một buổi tọa đàm (“Về Tư Cách Trí Thức Việt Nam”) ở Berlin – vào năm 2000 – nhà văn Phạm Thị Hoài đã phát biểu “ngoài lề” khiến cho vài người tham dự mất vui, và số đông còn lại thì rất mất lòng:

“Nhân đây cũng xin nói ngoài lề là cái tinh thần rất nổi tiếng và thường xuyên được ca ngợi rằng, người Việt hiếu học, cha mẹ muốn con hay chữ, yêu thầy, theo tôi một phần cũng rất đáng kể xuất phát từ tinh thần yêu địa vị và trọng quyền lực. Nếu chữ nghĩa không mở ra được một triển vọng thơm tho như vậy, một người đi học thi đỗ làm quan thì cả họ được nhờ, tôi tin rằng cái sự hiếu học kia chắc chắn là giảm đi đáng kể.”

Diễn giả, nói nào ngay, không có chi sai trật cả (chỉ hơi thiếu tế nhị chút xíu thôi) nhưng sự thật vốn dễ mất lòng nên bà đã nhận được khá nhiều gạch đá, từ khắp bốn phương.

Mà sự thật nào chỉ có thế. Tính vị lợi của người Việt không chỉ thể hiện qua “cái chí làm quan”! Họ còn “đầu tư công ̣đức” theo kiểu “tu nhân tích đức nữa cơ. Cứ thử nghe chơi đôi ba câu ca dao, tục ngữ, hay thành ngữ của dân tộc này xem:

  • Người trồng cây hạnh người chơi/ Ta trồng cây đức để đời về sau
  • Có đức mặc sức mà ăn
  • Làm phước để đức cho con cháu

Cách làm phước có cả đất lẫn trời chứng dám, thiên hạ quan chiêm, được ưa chuộng và phổ biến nhất nhất hiện nay là thả chim hay thả cá. Phóng sinh, tuy thế, đang bị rất nhiều người càm ràm (hay chỉ trích) tưng bừng. Xin phép được trích dẫn năm ba, theo thứ tự alphabétique:

  • Thảo Dân: “Bắt bất cứ con gì rồi đem thả ra để cầu lợi lạc đều là hành động hủy diệt môi trường và hiểu sai nghĩa của từ ‘phóng sinh”.
  • Thái Hạo: “Người ta đang tự do, đi bắt nhốt lại, đốt hương khói nghi ngút, khiến cho thân tàn ma dại, rồi mang thả ra, đó là làm cho khốc hại, là hiện thân của cái ác, chứ không có chút từ bi nào cả.”
  • Trương Nhân Tuấn: “Trước đạo pháp, hành vi ‘phóng sinh’ của các chùa quốc doanh trở thành một ‘tội ác’. Trước thiên nhiên, chuyện phóng sinh (kiểu chùa VN) là hành vi tàn phá môi sinh, làm đảo lộn tuần hoàn của hệ sinh thái địa cầu.”
  • Mạc Văn Trang:“Cách ‘diễn trò phóng sinh’ như các chùa làm hiện nay đã và đang bị rất nhiều người lên án: Đó là tội ác chứ không phải phóng sinh!”

Đúng là chúng khẩu đồng từ, ngoại trừ FB Trà Đóa. Tương tự như nhà văn Phạm Thị Hoài, trong buổi tọa đàm ở Berlin hơn 20 năm trước, nhân vật này cũng vừa phát biểu hơi bị lạc đề: “Chỉ dân tộc này mới cần phóng sinh, bị nhốt lâu quá rồi.”

Nghe thiệt mất lòng nhưng xem ra thì quả là không trật. Tuy không phải là “đối tượng” của tệ trạng phóng sinh nhưng đại đa số dân Việt lại là nạn nhân của một thứ nhân tai khác, chiến tranh giải phóng, và không chỉ một lần.

Họ đang sống tự do, chả khác chi chim trời/cá nước, ở một vùng đất an lành (“gạo trắng trăng thanh”) thì bỗng dưng miền Nam được hoàn toàn giải phóng. Sau đó, sau 30 tháng 4 năm 1975 thì không chỉ hàng triệu người buồn mà còn cả triệu người phải đi tù nữa chớ. Có kẻ bị giam mãi đến 1993 (18 năm trường, dù chương trình “cải tạo” được hứa hẹn chỉ kéo dài độ mười ngày) thì có biết bao nhiêu triệu gia đình tan nát ?

Mà không chỉ đám ngụy quân, ngụy quyền (hay đám ngụy dân) mới bị gạt ra ngoài  bản hòa ca Bắc/Nam thôi đâu. Tuy chiến tranh đã chấm dứt nhưng hòa bình, xem ra, cũng không được an lành gì cho lắm. Đời sống của phần lớn mọi người bỗng trở nên khó khăn, khó thở, và xáo trộn “như một bầy ong vỡ tổ” – theo như lời than thở của FB Mai Thị Mùi:

“Đất nước thống nhất nhưng cuộc sống người dân như bầy ong vỡ tổ. Người ta lăn xả ra đường tìm kế sinh nhai, bán, buôn, đổi chác tất cả những gì có thể. Hàng hoá thiếu thốn, ngăn sông cấm chợ, quy định, luật lệ lộn tùng phèo tạo nên một xã hội xô bồ mạnh ai nấy buôn, mạnh ai nấy bán. Không khí đất nước những năm tháng ấy như căn phòng đóng kín cả cửa đi lẫn cửa sổ. Nó ngột ngạt, tù túng như vậy hãm con người ta trong ngục tù.”

Bà Mùi có quá lời không?

Hổng dám quá đâu!

Rảnh: hãy nghe thêm đôi lời thống thiết của một phụ nữ khác, một chiến sỹ thuộc đoàn quân giải phóng – nhà văn Dương Thu Hương: “Vào miền Nam tôi khóc vì sao? Là bởi vì tôi hiểu đạo quân chiến thắng ở miền Bắc phụ thuộc vào một chế độ man rợ.”

Bà không phải là người duy nhất ở Bên Thắng Cuộc đã ngậm ngùi rơi lệ trước một cảnh tượng bẽ bàng. Nhà thơ Phan Huy cũng thế:

Trước mắt tôi, một Miền Nam sinh động
Đất nước con người dân chủ tự do
Tôi đã khóc ròng đứng giữa thủ đô
Giận đảng giận đoàn bao năm phỉnh gạt

Với thời gian, mọi “phỉnh gạt” đều dần được phơi bầy. Tiến sĩ Lê Hiển Dương, nguyên hiệu trường Đại Học Đồng Tháp, một nhân vật tuy thuộc thế hệ sau nhưng cũng cảm thấy áy náy và bất an không kém:

“Rồi những trận đổi tiền để đánh tư sản, rồi nhiều nhà cửa của đồng bào bị tịch biên, rồi hàng triệu đồng bào bắt đầu bỏ nước ra đi, nhiều giáo sinh của trường chúng tôi cũng vắng dần theo làn sóng đi tìm tự do đó. Tôi bắt đầu hiểu đích thực ý nghĩa của cụm từ ‘giải phóng miền Nam’ và bắt đầu cảm thấy xấu hổ cho bao nhiêu năm sống trong niềm ảo vọng mù quáng của bản thân… mà dù ở chừng mực nào cũng được xem là thành phần trí thức trong xã hội.”

Mà đó có phải là lần đầu cái dân tộc này phải trải qua một cuộc “bể dâu” đâu. Hồi tháng 10 năm 54 cũng thế:

Lê Phú Khải: “Ngày vui ngắn chẳng tày gang, không khí hồ hởi vui tươi sau chiến thắng Điện Biên Phủ, sau hòa bình lập lại 1954 ở Hà Nội cũng như toàn miền Bắc mau chóng nhường chỗ cho những ngày ảm đạm, u ám của những cuộc ‘đấu tranh giai cấp’, của cải cách ruộng đất, của cải tạo tư sản, đấu tố …”

Nguyễn Văn Luận: “Hà Nội im lìm trong tiết đông lạnh giá, người Hà Nội e dè nghe ngóng từng ‘chính sách’ mới ban hành… Hà Nội đói và rách, khoai sắn chiếm 2 phần tem gạo, 3 mét vải ‘cung cấp’ một năm theo ‘từng người trong hộ’. Mẹ may thêm chiếc quần ‘đi lao động’ thì con nít cởi truồng.”

Bùi Ngọc Tấn: “Quản lý chặt dạ dày, hộ khẩu, duy trì tình trạng thiếu đói cả ở nông thôn và thành phố, chia nhau từng mét chỉ, nửa cây kim, nửa cái bát sành…”

Từ 1954 đến 2023 là một khoảng thời gian không ngắn, vừa đủ cho cả mấy thế hệ luôn. Có lẽ FB Trà Đóa nói đúng: “Cả dân tộc này mới cần được phóng sinh, họ bị nhốt lâu quá rồi.” Lâu đến mức mà hầu như không ai còn nhớ rằng mình đang bị giam cầm nữa.

Posted on

Hoả hoạn phố Khương Hạ, nguyên nhân chỉ có một

Bao Tieng Dan

Đặng Đình Mạnh

15-9-2023

Nghịch lý: Đất nước không có chiến tranh, không có khủng bố, không có thiên tai, ngay trong thời bình, sống giữa thủ đô, nơi mà cơ quan chính quyền dầy đặc, nơi mà cán bộ ăn lương sống nhung nhúc, nơi được trang bị phòng cháy chữa cháy, cứu hộ và y tế với mật độ cao nhất, hiện đại nhất… thì chỉ trong một buổi tối, hơn cả trăm đồng bào thương vong, trong đó, quá nửa nạn nhân tử vong một cách tức tưởi?

“Nhà chung cư của con cháy rồi, hai cháu chết rồi, con cũng chết đây bố ơi”. Rồi im bặt, tiếng tút tút trong chiếc điện thoại cứ kéo dài mãi, khô khốc… Tương tự vậy ở một ngôi nhà khác “Con không thở được nữa”. Rồi im bặt, tiếng tút tút trong chiếc điện thoại cứ kéo dài mãi, khô khốc…

Đó là vài câu nói hiếm hoi sau cùng trong cuộc đời của người con trai với cha mình vào đêm hỏa hoạn 12/09 định mệnh ngay giữa thủ đô. Lúc này, mái đầu bạc đang khóc mái đầu xanh và bao nhiêu gia đình đang phủ vành tang trắng khóc thương người thân đột ngột, tức tưởi buông tay rời xa cuộc sống này.

Ngẫm xem, cái đêm định mệnh, ngoại trừ tòa nhà 9 tầng sơn trắng, hình khối hộp ngún lửa và khói đen tràn vào ngập phổi làm nạn nhân ngộp thở, thì xung quanh đấy, vẫn là bầu khí quyển trong lành cho hàng triệu cư dân Hà Nội hít thở. Thật trớ trêu, sinh tử cách nhau chỉ sau bức tường 10cm oan nghiệt như vậy.

56 con người tức tưởi buông tay cuộc đời, thậm chí, nhiều người không trăn trối được câu cuối “…con cũng chết đây bố ơi” hoặc “…con không thở được nữa” như hai anh con trai trút lời cuối, từ biệt với bậc sinh thành qua chiếc điện thoại. Cả cha, cả con, cứ ngỡ sống ở thị thành là sinh đạo, mà ai ngờ đã trở thành tử lộ!

Lúc đầu, tin tức 20 người chết trong cơn hỏa hoạn đã làm rúng động xã hội, vì tuy không quen biết, nhưng sinh mạng người đều quý giá như nhau, vì họ đều đang là anh chị em, con cháu của một gia đình nào đó đang rất trông tin họ. Nhưng tin tức không dừng lại ở đó, khi con số nạn nhân tăng dần, 30, 40 và rồi là 56 người chết, làm nỗi thương cảm cũng tăng dần đến bàng hoàng. Đồng bào mình với nhau… Đã không trông mong thì lại càng không muốn tin là sự thật. Sự nghèn nghẹn từ cổ họng làm chúng ta muốn tức thở, không chỉ vì sự thương cảm và cả sự uất ức vào dân tộc khốn khổ này!

Nếu là một chính quyền lương hảo có trách nhiệm, đã không để tồn tại những căn chung cư xây dựng trái phép như vậy. Nếu quản lý đô thị có trách nhiệm, đã không để tồn tại những con hẻm nhỏ không thể cứu hỏa như vậy. Nếu công an phòng cháy chữa cháy có trách nhiệm, đã buộc chủ nhà phải làm lối thoát hiểm, phải trang thiết bị chữa cháy, có phương án chữa cháy nơi hẻm nhỏ và kịp thời đến cứu hộ hiệu quả. Nếu cơ quan cấp phép kinh doanh nhà thuê có trách nhiệm, đã kiểm tra ấn định số người tối đa được cư trú… để bảo đảm an toàn sinh mạng cho người dân, thì thảm cảnh đã không xảy ra và nếu có hỏa hoạn, thì cũng đã không gây mức thiệt hại về người đến mức kinh hoàng như thế.

Và nếu, chỉ cần một trong những cái nếu vừa nêu có trách nhiệm, thì đã không có cái đêm 12/09 định mệnh của 56 đồng bào, gây tang thương cho gia đình họ.

Chúng ta có thể dẫn ra hàng tá câu hỏi về trách nhiệm như vậy để thấy rằng dân tộc ta đã xấu số như thế nào khi phải sống trong một thể chế chính trị vô trách nhiệm, bất tài, bất lực đến thế.

56 đồng bào tử vong, nếu chỉ cho rằng họ là nạn nhân của trận hỏa hoạn là chưa thật sự thấy nguyên nhân tử vong của họ, mà thực tế, họ là nạn nhân của một chế độ vô trách nhiệm và đó mới là nguyên nhân của mọi nguyên nhân. Vì một lẽ đơn giản, chế độ nào đi nữa, thì chẳng có trách nhiệm nào lớn hơn sự bảo đảm an toàn của người dân.

Nếu không, sao có thể giải thích được nghịch lý: Đất nước không có chiến tranh, không có khủng bố, không có thiên tai, ngay trong thời bình, sống giữa thủ đô, nơi mà cơ quan chính quyền dầy đặc, nơi mà cán bộ ăn lương sống nhung nhúc, nơi được trang bị phòng cháy chữa cháy, cứu hộ và y tế với mật độ cao nhất, hiện đại nhất… thì chỉ trong một buổi tối, hơn cả trăm đồng bào thương vong, trong đó, quá nửa nạn nhân tử vong đột ngột một cách tức tưởi?

Giải thích đi, những kẻ được đồng bọn xưng là “Hồng phúc của dân tộc” (?!)

Tiên sư hồng phúc…

Posted on

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Trúc Phương

Báo Đàn Chim Việt

Tác Giả: Tưởng Năng Tiến

14/09/2023

Tôi đang ngồi lơ tơ mơ hút thuốc sau nhà thì chuông điện thoại reo :

  • Tiến hả?
  • Dạ…
  • Vũ Đức Nghiêm đây …
  • Dạ …
  • Anh buồn quá Tiến ơi, mình đi uống cà phê chút chơi được không?
  • Dạ … cũng được!

Tôi nhận lời sau một lúc tần ngần nên tuy miệng nói “được” mà cái giọng (nghe) không được gì cho lắm. Dù cũng thuộc loại người không biết làm gì cho hết đời mình nên tôi thường rảnh nhưng không rảnh (tới) cỡ như nhiều người trông đợi. Sống ở Mỹ, chớ đâu phải Mỹ Tho mà muốn đi đâu thì đi, và muốn đi giờ nào cũng được – mấy cha?            

Khi Mai Thảo và Hoàng Anh Tuấn còn trên dương thế, thỉnh thoảng, tôi cũng vẫn nghe hai ông thở ra (“anh buồn quá Tiến ơi”) y chang như thế. Chỉ có điều khác là ông nhà văn khi buồn thì thích đi uống rượu, ông thi sĩ lúc buồn lại đòi đi … ăn phở, còn bây giờ thì ông nhạc sĩ (lúc buồn) chỉ ưa nhâm nhi một tách cà phê nóng. Ai sao tui cũng chịu, miễn đến chỗ nào (cứ) có bia bọt chút đỉnh là được!

Vũ Đức Nghiêm sinh sau Mai Thảo và trước Hoàng Anh Tuấn. Ông chào đời vào năm 1930. Hơn 80 mùa xuân đã (vụt) trôi qua. Cả đống nước sông, nước suối – cùng với nước mưa và nước mắt – đã ào ạt (và xối xả) chẩy qua cầu, hay trôi qua cống. Những dịp đi chơi với ông (e) sẽ cũng không còn nhiều lắm nữa. Tôi chợt nghĩ như thế khi cho xe nổ máy.

Quán cà phê vắng tanh. Nhạc mở nhỏ xíu nhưng tôi vẫn nghe ra giai điệu của một bài hát rất quen:

Gọi người yêu dấu bao lần.
Nhẹ nhàng như gió thì thầm.
Làn mây trôi gợi nhớ chơi vơi thương người xa xôi.
Gọi người yêu dấu trong hồn.
Ngập ngừng tha thiết bồn chồn.
Kỷ niệm xưa mơ thoáng trong sương cho lòng nhớ thương…

  • Hình như là nhạc Vũ Đức Nghiêm … Anh nghe xem có đúng không? Tôi đùa.
  • Em nói nghe cái gì?
  • Anh thử nghe nhạc coi…
  • Nhạc của ai?

Tôi chợt nhớ ra là ông anh đã hơi nặng tai nên gọi cô bé chạy bàn :

  • Cháu ơi, người ngồi trước mặt chúng ta là tác giả của bản nhạc Gọi Người Yêu Dấumà mình đang nghe đó. Cháu mở máy lớn hơn chút xíu cho ổng … sướng nha!

Thấy người đối diện có vẻ bối rối vì cách nói vừa dài dòng, vừa hơi quá trịnh trọng của mình nên tôi cố thêm vào một câu tiếng Anh (vớt vát) nhưng ngó bộ cũng không có kết quả gì. Đúng lúc, chủ quán bước đến :

  • Cháu nó mới từ Việt Nam sang, ông nói tiếng Mỹ nó không hiểu đâu. Ông cần gì ạ?
  • Dạ không, không có gì đâu. Never mind!

Tôi trả lời cho qua chuyện vì chợt nhận ra sự lố bịch của mình. Cùng lúc, bản nhạc của Vũ Đức Nghiêm cũng vừa chấm dứt. Tôi nhìn anh nhún vai. Vũ Đức Nghiêm đáp lại bằng một nụ cười hiền lành và  … ngơ ngác!

Tự nhiên, tôi thấy gần và thương quá cái vẻ ngơ ngác (trông đến tội ) của ông. Tôi cũng bị nhiều lúc ngơ ngác tương tự trong phần đời lưu lạc của mình. Bây giờ hẳn không còn mấy ai, ở lứa tuổi hai mươi – dù  trong hay ngoài nước – còn biết đến tiếng “Gọi Người Yêu Dấu” (“ngập ngừng tha thiết bồn chồn”) của Vũ Đức Nghiêm nữa. Thời gian, như một giòng sông hững hờ, đã vô tình bỏ lại những bờ bến cũ.

Vũ Đức Nghiêm, tựa như một cây cổ thụ hiếm hoi, vẫn còn đứng lại bơ vơ trong khi bao nhiêu nhạc sĩ cùng thời đều đã ra người thiên cổ. Trúc Phương là một trong những người này. Qua chương trình Bẩy Mươi Năm Tình Ca Trong Tân Nhạc Việt Nam, nhà phê bình âm nhạc Hoài Nam đã cho biết nhiều chi tiết vô cùng thê thiết về cuộc đời của người viết nhạc (chả may) này.

Trang sổ tay hôm nay, chúng tôi xin được nắn nót ghi lại đây những nhận xét của Hoài Nam, và mong được xem như một nén hương lòng (muộn màng) gửi đến một người đã khuất :

“Trúc Phương là một trong những nhạc sĩ gốc miền Nam được yêu mến nhất, từng được mệnh danh là ông vua của thể điệu Bolero tha thiết trữ tình. Ông tên thật là Nguyễn Thiện Lộc, chào đời năm 1939 tại xã Mỹ Hoà, quận Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, tức Vĩnh Bình – một xứ Chùa Tháp thu nhỏ ở vùng hạ lưu sông Cửu Long…”

“Nhạc của Trúc Phương thường buồn, rất buồn. Trong số những ca khúc của ông, hình như, chỉ có hai bản vui. Đó là: Tình Thắm Duyên Quê và Chiều Làng Em. Riêng bản Chiều Làng Em nói rằng vui là so sánh với những sáng tác khác của ông. Chứ thực ra, bản nhạc này tuy có nội dung êm đềm trong sáng nhưng giai điệu của nó cũng man mác buồn.

Không hiểu vì cuộc đời của Trúc Phương vốn nhiều chuyện buồn và đã được ông gửi gấm vào dòng nhạc hay vì ông thích sáng tác nhạc buồn nên riết rồi nó ám vào người, chỉ biết những sáng tác phổ biến nhất, nổi tiếng nhất của ông đều là những ca khúc buồn: Chiều Cuối Tuần, Nửa Đêm Ngoài Phố, Tầu Đêm Năm Cũ, Bóng Nhỏ Đường Chiều …”

Tháng 4 năm 1975, Trúc Phương bị kẹt lại. Năm 1979, ông vượt biên nhưng bị bắt và bị tù. Sau khi được thả, cuộc sống của ông trở nên vô cùng thê thảm về thể xác vật chất cũng như tinh thần. Trong một đoạn video phỏng vấn ông, được Trung Tâm Asia phổ biến tại hải ngoại, Trúc Phương cho biết :

 “Sau cái biến cố cuộc đời, tôi sống cái kiểu rày đây mai đó,’bèo dạt hoa trôi’… Nếu mà nói đói thì cũng không đói ngày nào, nhưng mà no thì chẳng có ngày nào gọi là no…

Tôi không có cái mái nhà, vợ con thì cũng tan nát rồi, tôi sống nhà bạn bè, nhưng mà khổ nỗi hoàn cảnh họ cũng bi đát, cũng khổ, chứ không ai đùm bọc ai được… đến nữa lúc đó thì vấn đề an ninh có khe khắt, lúc đó thì bạn bè tôi không ai dám “chứa” tôi trong nhà cả, vì tôi không có giấy tờ tùy thân, cũng chẳng có thứ gì trong người cả.Tôi nghĩ ra được một cách..là tìm nơi nào mà có khách vãng lai rồi mình chui vào đó ngủ với họ để tránh bị kiểm tra giấy tờ…

Ban ngày thì lê la thành phố, đêm thì phải ra xa cảng thuê một chiếc chiếu, 1 chiếc chiếu lúc bấy giờ là 1 đồng…thế rồi ngủ cho tới sáng rồi xếp chiếc chiếu trả người ta..thế là mình lấy 1 đồng về….như là tiền thế chân…Một năm như vậy, tôi ngủ ở xa cảng hết 9 tháng…Mà nói anh thương…khổ lắm….

Hôm nào mà có tiền để đi xe lam mà ra sớm khoảng chừng năm giờ có mặt ngoài đó thế rồi thuê được chiếc chiếu trải được cái chỗ lịch sự chút tương đối vệ sinh một tí mà hôm nào ra trễ thì họ chiếm hết rồi, những chỗ sạch vệ sinh họ chiếm hết rồi, tôi đành phải trải chiếu gần chỗ ‘thằng cha đi tiểu vỉa hè’, thế rồi cũng phải nằm thôi.

Tôi sống có thể nói là những ngày bi đát…mà lẽ ra tôi nên buồn cho cái hoàn cảnh như thế nhưng tôi không bao giờ buồn …Tôi nghĩ mà thôi, còn sống cho tới bây giờ và đó cũng là một cái chất liệu để tôi viết bài sau này…”

Chất liệu, rõ ràng, đã có (và có quá dư) nhưng cơ hội để Trúc Phương viết bài sau này (tiếc thay) không bao giờ đến – vẫn theo như lời của nhà phê bình âm nhạc Hoài Nam:

“Vào một buổi sáng năm 1995, Trúc Phương không bao giờ thức dậy nữa. Ông đã vĩnh viễn ra đi. Tất cả gia tài để lại chỉ là một đôi dép nhựa dưới chân. Thế nhưng xét về mặt tinh thần Trúc Phương đã để lại cho chúng ta một di sản vô giá.”

“Chúng ta ở đây là những người yêu nhạc, trong nước cũng như hải ngoại, bên này cũng như bên kia chiến tuyến. Bởi vì hơn ba mươi ca khúc nổi tiếng của ông cho dù có một hai bài có nhắc đến chữ ‘cộng hoà’ vẫn phải được xem là những tình khúc viết cho những con người không phải cho một chế độ chính trị nào.

Những con người sinh ra và lớn lên trong một cuộc chiến không lối thoát với niềm khắc khoải chờ mong một ngày thanh bình . Cuối cùng thanh bình đã tới nhưng không phải là thứ thanh bình mà những ‘con tim chân chính’ trong nhạc của Lê Minh Bằng hằng mơ ước mà là thứ thanh bình của giai cấp thống trị, của một thiểu số may mắn nào đó. Chính cái thanh bình ấy đã cướp đi bao nhiêu sinh mạng trong đó có người Việt Nam xấu số đáng thương tên Nguyễn Thiện Lộc, tức nhạc sĩ Trúc Phương nổi tiếng của chúng ta.”   

Thôi thì cũng xong một kiếp người! Và dòng đời, tất nhiên, vẫn cứ lạnh lùng và mải miết trôi. Sáng nay, tôi lại chợt nhớ đến Trúc Phương sau khi tình cờ đọc được một mẩu tin ngăn ngắn – trên báo Người Lao Động :

“Ngày 31-1, một số cán bộ hưu trí, người dân ở phường Bình Hưng Hòa B (quận Bình Tân, TP.HCM) bức xúc phản ánh cuộc họp mặt đầu năm do phường tổ chức …  Ngay phần khai mạc lúc gần 9 giờ sáng, trên nền nhạc hip hop, hai phụ nữ ăn mặc hở hang, thiếu vải lên nhún nhảy, múa những động tác khêu gợi…Chúng tôi tiếp tục liên lạc với bà Nguyễn Thị Bích Tuyền, Phó Chủ tịch phường kiêm Chủ tịch Công đoàn phường … bà Tuyền lý giải: ‘Tiết mục múa chỉ diễn ra gần 3 phút và đây là vũ điệu theo phong cách Hawaii nên hơi lạ…”

Nếu ngay sau khi chiếm được miền Nam mà quí vị cán bộ cộng sản cũng có được cách “lý giải” tương tự thì Mai Thảo, Hoàng Anh Tuấn … đã không phải bỏ thân nơi đất lạ. Vũ Đức Nghiêm cũng đã tránh được những giây phút bơ vơ, ngơ ngác, lạc lõng ở xứ người. Và Trúc Phương – chắc chắn – vẫn đã còn ở lại với chúng ta, vẫn có những nửa đêm ngoài phố, thay vì nằm chết cong queo trong đói lạnh – trên một manh chiếu rách – với tài sản duy nhất còn lại chỉ là một đôi dép nhựa.

Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!

02/2012

 

Posted on

56 người chết trong “chung cư mini” ở Hà Nội

Báo Tiếng Dân

Đỗ Duy Ngọc

14-9-2023

Hậu quả vụ cháy chung cư mini tại Hà Nội vô cùng lớn, số người tử vong là 56 người - Ảnh: Bộ Công an

56 người chết cháy khi hỏa hoạn xảy ra từ một “Chung cư mini” ở Hà Nội. Những cái chết gây nhiều xót xa và nhức nhối. Nhà nước đang điều tra, còn rất nhiều người đang cấp cứu ở bệnh viện. Chủ chung cư mini đã bị bắt. Trong vụ cháy với quá nhiều người chết giữa thủ đô Hà Nội, ai là người có lỗi. Đương nhiên đầu tiên là người gây ra vụ cháy, thế nhưng những cơ quan, ban ngành liên quan ở địa phương cũng phải có trách nhiệm. Khi hoàn công một căn nhà đông người ở như thế này, cơ quan Phòng cháy chữa cháy thường đến kiểm tra và kiểm tra định kỳ nhưng thiếu trách nhiệm khi không yêu cầu chủ nhà phải có cửa và cầu thang thoát hiểm. Nhà chức trách địa phương cũng phải có trách nhiệm khi căn nhà xây thêm mấy tầng không giấy phép. Không phải các cán bộ của các ban ngành không biết mà chẳng qua biết mà lơ đi vì lý do tế nhị nào đó? Khi hậu quả xảy ra, chẳng có ai nhận tội.

Hanoi, fire

Qua vụ cháy, thấy rõ người dân còn nhiều khó khăn trong cuộc sống, cả gia đình chen chúc nhau trong một không gian chật hẹp, không lối thoát khi có biến cố. Kinh tế suy thoái sau đại dịch, nhiều hãng xưởng đóng cửa, nhiều người thất nghiệp, cuộc sống càng bí bách hơn. Thế nhưng người ta vẫn bày ra lắm cách để kiếm tiền. Người ta vẽ ra cuộc “Chấn hưng văn hoá” với số tiền 350.000 tỷ đồng. Kế hoạch đó sẽ làm gì, thực hiện như thế nào? Hay xây thêm tượng đài, vẽ thêm hàng ngàn bảng hiệu Khu phố văn hoá treo ở đầu các con hẻm và nơi dân cư đông đúc. Xóm nào cũng là Khu văn hoá, phố nào cũng là Khu phố văn hoá thế thì sao phải chấn hưng văn hóa nhỉ? Trò mèo. Những dự án không thiết thực cho đời sống vẫn liên tục ra đời bào mòn ngân sách và làm khổ dân nghèo.

Anh Tuấn

Qua vụ cháy, càng rõ thêm khoảng cách giàu nghèo càng lớn. Những dinh thự nguy nga, tráng lệ của tầng lớp cán bộ càng ngày càng xuất hiện nhiều. Những mộ phần chiếm hàng chục hecta đất của lãnh đạo tiếp tục được xây dựng. Cuộc sống xa hoa của giới trọc phú vẫn diễn ra hàng ngày đối lập với cuộc sống nhiều khó khăn của đại đa số nhân dân. Miếng bánh đáng lẽ được chia đều cho tất cả mọi người giờ chỉ dành cho một nhóm. Bất công xuất hiện từ đây.

Hanoi, fire

Chủ nhà đã bị bắt, có thể xử ở toà án, kết án vài ba năm nhưng 56 con người đã phải từ giã cõi đời. Ngoài ra chẳng còn ai phải chịu trách nhiệm, rồi tất cả lùi vào quên lãng. Các dự án vô nghĩa tiêu tốn hàng ngàn tỷ đồng vẫn lần lượt xuất hiện, các cán bộ vẫn phớt lờ những nguy hiểm chết người đang tồn tại ở địa phương mình, người nghèo vẫn chen chúc nhau trong những căn nhà, những căn phòng không lối thoát. Có gì đau đơn hơn khi một gia đình mất đi 7 người thân cùng một lúc. Cả gia đình 7 người gồm ông bà, vợ chồng cùng 3 cháu nhỏ ở hai căn hộ tại tầng 6 và 8 đã không ai còn sống.

Hãy nhìn dây nhợ của điện lực trong ảnh trước căn nhà bị cháy, tai hoạ không đến hôm nay thì cũng sẽ đến ngày mai thôi.

Cuộc sống vẫn tiếp diễn, người giàu càng lúc càng giàu nhờ những thương vụ mờ ám, người nghèo vẫn chấp nhận cuộc sống hẩm hiu với nhiều đe doạ luôn chực chờ.

 

Posted on

Tình hình cuộc chiến – Suy nghĩ từ Kyiv

Báo Tiếng Dân

Tác Giả:  Trần Gia Huấn

Tôi đã ghé Ukraine vài ngày, tới thủ đô Kyiv, thăm miền nam Odesa, Mykolaiv và Kheson. Tôi cố nhận biết tình hình chiến tranh ở đây. Tôi sẽ viết nhiều hơn, nhưng đây là thời điểm thích hợp để chia sẻ cảm nhận tổng quát nhất của mình.

Đây là thời điểm quan trọng; bởi vì, những gì đang xảy ra và cảm giác thời gian của chúng ta. Một năm rỡi qua là khoảng thời gian đầy thách thức. Chúng ta trông đợi một kết quả nhanh chóng. Nhưng cuộc chiến không diễn ra như mong đợi, chúng ta nhảy vào một kết luận là: cuộc chiến bế tắc, và kéo dài vô tận. Hiểu như vậy là sai. Ukraine có thể chiến thắng, nhưng phải kiên nhẫn, để nhận ra cơ hội.

Trong cuộc xâm lược này, Nga cướp lãnh thổ Ukraine trong vòng vài tuần đầu tiên của cuộc chiến vào cuối tháng Hai, đầu tháng Ba, 2022. Bán đảo Crimean đã bị Nga chiếm từ 2014. Ukraine đã thắng trong trận Kyiv, Kharkiv, và Kherson.

Trong nửa đầu năm 2023, Nga đã mở nhiều cuộc tấn công nhưng không thu thêm được gì ngoài Bakhmut. Nửa cuối 2023, Ukraine phản công, chiếm lại lãnh thổ, nhưng chưa đạt được những bước tiến quan trọng.

Trong nước Nga xảy ra cuộc binh biến do Prigozhin lãnh đạo người đã chiếm Bakhmut. Prigozhin và Putin đạt được một thỏa thuận, nhưng sau đó Putin đã giết Prigozhin. Một diễn biến liên quan nữa là Surovikin, có lẽ là vị tướng tài ba nhất của Nga, đã bị phế truất. Nga không còn khả năng tấn công. Chiến lược của Nga bây giờ là khủng bố vào thường dân cho đến khi người Ukraine không thể chịu đựng nổi. Mặt khác, Nga đã có thời gian, lập tuyến phòng thủ vững chắc. Điều này đã làm cho cuộc phản công của Ukraine vô cùng gian nan.

Năm ngoái, Ukraine muốn tái chiếm lãnh thổ trước khi Nga xây dựng hàng rào cố thủ, nhưng không đủ vũ khí. Elon Must đã ngừng cung cấp dịch vụ internet cho Ukraine. Điều này góp phần làm cho cuộc chiến khó khăn. Musk tin vào lời tuyên truyền của Nga về chiến tranh nguyên tử. Musk lặp lại những tuyên truyền này. Musk tin là chiến tranh hạn nhân sẽ xảy ra.

Những kẻ quyền lực tin rằng chỉ cần tung ra vài lời dọa nạt hạt nhân là thu ngay được chiến thắng. Thật may mắn cho chúng ta, Ukraine đã vạch trần đường lối gieo rắc sợ hãi này của Nga.

Năm ngoái, khi Ukraine không đủ vũ khí. Mỹ để cho tuyên truyền Nga thay thế vào tính toán chiến lược. Đến nay thì Mỹ đã mở mắt ra rồi. Đe dọa hạt nhân của Nga chỉ là đòn tâm lý để câu giờ, làm cho công cuộc viện trợ vũ khí cho Ukraine chậm lại. Máy bay chiến đấu đang tới, nhưng đã quá chậm và quá trễ.

Ukraine mở cuộc tấn công trong điều kiện mà không một sỹ quan tham mưu Mỹ nào dám. Chiến lược của người Mỹ là dùng không lực phá hủy kinh tế, hậu cần, công sự trước để giành lấy sự chủ động trên chiến trường. Không một điều nào được áp dụng cho Ukraine. Thậm chí, Ukraine cò thiếu quân, không dám nói đến tiêu chuẩn hay công thức: công 3 thủ 1 hay công 5 thủ 1.

Cuộc phản công của Ukraine vào mùa hè năm nay là cực kỳ gian khổ và thiệt hại. Gian khổ và thiệt hại hơn cả mức cần thiết. Hôm nay, tôi tới thăm thương binh ở trung tâm phục hồi chức năng. Trong muôn vàn cảm xúc khơi dậy một cảm giác tội lỗi. Đáng ra, chúng ta có thể làm nhiều hơn để bảo vệ những con người này.

Và chính những điều này đã gợi lên hàng loạt những lời kêu gọi ngừng bắn, cất lên tiếng nói thân thiện với Điện Kremlin. Lợi dụng tình thế, truyền thông Nga tung ra lời giả định rằng Ukraine đang thất bại. Sự thực không phải như vậy. Nga tung ra quan điểm về nỗi thống khổ của người Ukraine, nhưng không đưa ra con số thống kê người Ukraine quyết tâm chiến đấu với Nga đến cùng.

Không có một lý do gì để tin rằng Nga giữ lời trong các thỏa thuận. Nga không bao giờ tuân thủ các điều khoản trong hiệp ước mà Nga đã ký. Hơn nữa Nga đã tuyên bố rõ ràng: Nga không coi Ukraine là một quốc gia. Các nhà tuyên truyền Nga nói rõ với khán giả Nga rằng: Nga sẽ hủy diệt Ukraine. Nga xóa bỏ tư cách quốc gia của Ukraine. Ngừng bắn để câu giờ. Nga công khai mục đích này.

Màn đe dọa hạt nhân không còn linh nghiệm nữa. Nga đang thay đổi cách tuyên truyền, làm như không có gì xảy ra trên chiến trường. Nga hy vọng các đồng minh của Ukraine sẽ kiềm chế Ukraine lâu để Nga có thời gian xoay cán cân lực lượng theo hướng có lợi cho Nga.

Ukraine đang triển khai tấn công tầm xa, nhằm vào sân bay, hậu cần trong lãnh thổ Nga. Đây là điều kiện “cần” để chiến thắng, nhưng đây cũng là một tình huống khó xử bởi vì các đồng minh của Ukraine không muốn.

Mỹ nhận định đúng rằng: Ukraine muốn thắng phải phá vỡ được hàng rào phòng thủ của Nga. Thế nhưng, Ukraine không đủ quân, và theo quan điểm của Ukraine không cần thiết phải ném quá nhiều sinh mạng vào một mặt trận đã định hình. Khái niệm đột phá bị thu hẹp lại. Ngay cả khi gạt giá trị sinh mạng qua một bên, vốn là tâm điểm của cuộc chiến này. Lịch sử quân sự cho thấy chiến thắng trên chiến trường là giai đoạn cuối cùng của một quá trình dài bắt đầu từ hậu cần.

Cuộc chiến này đã đưa ra một học thuyết mới về chiến tranh phòng thủ: Tại sao lại chỉ được chiến đấu trên lãnh thổ của mình. Không có luật pháp quốc tế nào quy định như vậy. Thử tưởng tượng, chúng ta cổ vũ cho một đội bóng, nhưng chỉ được phép chơi ở nửa sân nhà, không được chơi bóng qua nửa sân đối phương. Hay chúng ta ủng hộ cho một võ sĩ quyền anh nhưng anh ta không được phép tung đòn sau cú đấm của đối thủ. Nếu mang quan niệm này áp dụng vào bất kỳ cuộc chiến nào trước đây, không ai có thể giành được chiến thắng trong những chiến thắng mà họ tự hào.

Ai cũng bày tỏ sự lo ngại: sợ Nga mở rộng, sợ Nga leo thang. Tin vào lập luận này là một chiến thắng của tuyên truyền Nga. Không một cuộc tấn công xuyên biên giới của Ukraine có tác dụng gì ngoài việc giảm năng lực tấn công của Nga.

Không ai dẫn dắt Nga làm những công việc mà Nga chưa từng làm. Khái niệm “leo thang” trong bối cảnh này là một nhầm lẫn. Ukraine đang tấn công vào hậu cần Nga nghĩa là Ukraine đang tìm kiếm con đường chấm dứt chiến tranh. Ukraine không làm những điều như Nga đang làm trên đất Ukraine. Ukraine không cướp lãnh thổ. Ukraine không chiếm đóng. Ukraine không tử hình ai. Ukraine không mở trại cải tạo. Ukraine không mở phòng tra tấn. Ukraine phải được phép có cơ hội ngăn chặn những hoạt động tàn bạo của Nga. Ukraine phải có cơ hội giành chiến thắng.

Chiến thắng rất khó khăn, nhưng có thể. Tất cả những người Ukraine mà tôi biết đều mất người thân trong cuộc chiến này. Bạn bè Ukraine của tôi mắt thâm quầng, và ánh nhìn xa xăm, nhưng lòng quyết tâm thì rất lớn. Trong vài ngày tôi ở lại Ukraine, những cuộc tấn công vào thành phố mà tôi nghỉ qua đêm. Nga đang nỗ lực cắt đứt đường xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine bằng tên lửa, drones. Đây là cuộc sống thường nhật của người Ukraine, còn chúng ta thì không sao. Người Ukraine đang ở tuyến đầu của cuộc chiến, còn chúng ta chỉ giúp đỡ phần nào. Tuy vậy, sự kháng cự của Ukraine, không phải chỉ cho riêng Ukraine, mà còn vượt xa hơn thế nữa.

Ukraine đang bảo vệ trật tự pháp lý được thiết lập sau Thế chiến II. Ukraine đã gánh vác toàn bộ sứ mạng của NATO. Ukraine có một ngân sách quân sự rất nhỏ so với NATO, nhưng đã đảo ngược một cuộc tấn công của Nga. Không một quốc gia NATO nào phải nhỏ một giọt máu.

Ukraine còn làm cho Trung Quốc mở mắt ra rằng một cuộc chiến tranh ở Thái Bình Dương không dễ nuốt như Trung Quốc tưởng. Ukraine còn làm cho nhiều người mở mắt ra rằng chiến tranh hạt nhân ít xảy ra hơn, và tống tiền hạt nhân không còn tác dụng. Ukraine cũng đang đấu tranh để ngũ cốc đến được châu Á và Phi nơi có hàng triệu người đói khổ do cuộc chiến Nga gây ra. Cuối cùng, nhưng quan trọng, Ukraine chứng minh rằng nền dân chủ có thể tự bảo vệ được mình.

Chính người Ukraine mang đến cho chúng ta sự an ninh mà tôi e rằng nhiều người không nhận ra. Tôi e rằng, nhiều người chúng ta; thậm chí, cả ứng cử viên tổng thống Mỹ, cũng không nhận ra Ukraine đang giúp chúng ta rất nhiều.

Cuộc chiến này sẽ không kết thúc vì một sự kiện bất ngờ, nhưng cũng không thể kéo dài vô tận. Nó kết thúc vào lúc nào, và như thế nào tùy thuộc vào chúng ta: vào những gì chúng ta làm, vào mức độ chúng ta giúp đỡ. Ngay cả khi chúng ta không quan tâm đến Ukraine, nhưng chiến thắng của Ukraine sẽ mang lại những điều tốt đẹp cho mọi người.

Trong lịch sử đối ngoại của Hoa Kỳ, chưa bao giờ có cơ hội đảm bảo an ninh cho Mỹ, mà Mỹ lại ít nỗ lực đến như vậy. Tôi hy vọng nguời Mỹ sớm nhận ra, nên nắm lấy cơ hội này.

Lược dịch từ trang mạng Thinking about.. The state of the war; Thoughts from Kyiv; Timothy Snyder*; 7 September, 2023.

*Timothy Snyder là nhà sử học uyên bác người Mỹ tại Đại học Yale. Ông có nhiều tác phẩm lịch sử quan trọng. Ông là chuyên gia nghiên cứu sâu về sự tàn bạo chính trị và giết người hàng loạt.