PHÉP MÀU Y TẾ

Shreya, con gái duy nhất của bà Suma Nuggihalli và ông Fakirgowda Siddnagowder, một quản lý cấp cao tại Tata Motors, Pune, khi đang trên đường từ Pune về trường đại học gần Mangalore vào tháng 9 năm 2016, chiếc xe buýt cô đang đi bị lật, đè bẹp hai tay cô. Cô được đưa đến bệnh viện, nơi cả hai cánh tay của cô phải bị cắt cụt ở khuỷu tay.

Những Câu Chuyện Thú Vị  –  Chi Nguyen

 PHÉP MÀU Y TẾ.

Cô gái mất cả hai tay ở tuổi 19, nhưng ca phẫu thuật kéo dài 13 giờ đã cho cô cơ hội thứ hai.

Các bác sĩ giải thích rằng việc ghép hai tay là cực kỳ hiếm ở châu Á. Nhưng Shreya không từ bỏ hy vọng, ngay cả khi cơ hội có được đôi tay mới dường như là điều không thể.

Năm 2017, các bác sĩ phẫu thuật tại Bệnh viện Amrita ở Kochi đã thực hiện một ca phẫu thuật đáng kinh ngạc kéo dài 13 giờ để cho Shreya hai cánh tay được hiến tặng. Đôi tay đến từ Sachin, một nam sinh viên đại học 20 tuổi đã qua đời. Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ Subrahmania Iyer, nhóm y tế đã cẩn thận nối các xương, mạch máu, cơ, gân và dây thần kinh. Ca phẫu thuật được báo cáo là ca ghép hai tay đầu tiên ở châu Á và là ca ghép hai tay từ nam sang nữ đầu tiên trên thế giới.

Sau một năm kể từ ngày giải phẫu nối tay, sự tự động thay đổi màu da tay từ nâu sang trắng của cô Shreya để phù hợp với màu da hiện có của cô đã truyền cảm hứng cho các bác sĩ nghiên cứu. Họ tiếp tục tìm hiểu rõ hơn về cơ chế của sự thay đổi sắc tố melanin, biến hóa kỳ diệu này.

 

Tiến sĩ Subramania Iyer K.

Trưởng khoa Phẫu thuật Cổ, Trường Y khoa Kochi | Giáo sư, Khoa Phẫu thuật Cổ, Trường Y khoa Kochi. Bác sĩ Subramania

Ca phẫu thuật được thực hiện bởi Tiến sĩ Subramania Iyer K. , Trưởng khoa Phẫu thuật Đầu và Cổ, Trường Y Amrita , Kochi, với sự tham gia của một nhóm gồm 20 bác sĩ phẫu thuật và 16 thành viên nhóm gây mê. Ca phẫu thuật kéo dài 13 giờ. Bác sĩ nói,  “Ghép cánh tay trên (khuỷu) khó khăn hơn nhiều so với ghép ở cổ tay hoặc cẳng tay do sự phức tạp trong việc xác định và kết nối chính xác các dây thần kinh, cơ, gân và động mạch khác nhau. Quá trình phục hồi chức năng cũng khó khăn hơn nhiều vì bệnh nhân phải chịu trọng lượng của bàn tay được ghép ở cánh tay trên.”

Nhưng hành trình khó khăn nhất của Shreya vẫn chưa kết thúc. Cô đã dành gần hai năm để học cách cử động và điều khiển đôi tay mới của mình thông qua vật lý trị liệu chuyên sâu. Theo thời gian, những cánh tay được hiến tặng cũng trở nên thon gọn và nhạt màu hơn, khiến nhiều người theo dõi quá trình hồi phục của cô ngạc nhiên.

Sau đó là một thành tựu không thể nào quên: Shreya trở lại trường đại học và bắt đầu tự mình làm bài kiểm tra kỹ thuật. Câu chuyện của cô cho thấy khoa học y tế, sự quyết tâm và món quà hiến tặng nội tạng có thể thay đổi cuộc đời như thế nào.

  • Nguồn tham khảo: Bệnh viện Amrita; báo cáo về ca ghép hai bàn tay và quá trình hồi phục của Shreya Siddanagowda.

Chia sẻ từ fb : Cang Huỳnh 

ST

Cô gái 21 tuổi này đang có một cuộc sống xã hội bình thường. Nay cô đổi nghành,  theo học Cử nhân Kinh tế và tự viết bài kiểm tra bằng tay mình.

NỮ TIẾN SỸ Y KHOA DÀNH HƠN 20 NĂM PHỤC VỤ, DẬY GIÁO LÝ

Con Tin Chúa Ơi 

NỮ TIẾN SỸ Y KHOA DÀNH HƠN 20 NĂM PHỤC VỤ GIÁO LÝ

Giữa công việc khám chữa bệnh, giảng dạy đại học và nghiên cứu khoa học bận rộn, Tiến sĩ – Bác sĩ Nguyễn Thùy Vân Thảo vẫn dành thời gian phục vụ Giáo hội trong vai trò giáo lý viên suốt hơn 20 năm qua.

Quê Bà Rịa, chị Vân Thảo hiện là giảng viên Bộ môn Nhi tại Trường Đại học Y Dược TP.HCM, đồng thời công tác trong lĩnh vực nhi khoa tại Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.

Ít ai biết rằng, từ năm 2003, khi còn là một cô gái trẻ, chị đã bắt đầu tham gia giảng dạy giáo lý tại Giáo xứ Chánh tòa Bà Rịa. Sau này, khi chuyển đến Sài Gòn học tập và làm việc, chị tiếp tục gắn bó với công tác giáo lý tại Giáo xứ Bàn Cờ, Tổng Giáo phận Sài Gòn.

Dù lịch làm việc dày đặc, chị vẫn dành những ngày Chúa nhật để đứng lớp, đồng hành và truyền đạt đức tin cho các em thiếu nhi.

Điều đặc biệt, theo chia sẻ của chị trên báo Công giáo và Dân tộc, đã có lúc áp lực công việc khiến chị nghĩ đến việc tạm dừng giảng dạy đại học, nhưng chưa bao giờ nghĩ đến chuyện từ bỏ việc dạy giáo lý.

Với chị, y học và đức tin không hề đối lập. Chị từng chia sẻ: “Với tôi, khoa học là chứng thực của đức tin”.

Hơn 20 năm tận tụy với hai sứ vụ, bác sĩ Nguyễn Thùy Vân Thảo không chỉ chăm sóc sức khỏe cho các bệnh nhi, đào tạo những thế hệ thầy thuốc tương lai, mà còn âm thầm gieo những hạt giống đức tin trong tâm hồn các em nhỏ. 


 

Tin đầu đất – Chum nổ- Tác Giả: Hoàng Quốc Dũng 

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Hoàng Quốc Dũng –

13/11/2026

Nước Nga rộng đến mức trải qua mười một múi giờ. Vậy mà dưới mắt Putin, hình như vẫn còn chật.

Nhìn lại lịch sử, ta thấy Putin có nhiều tiền bối. Năm 1552, Ivan Bạo Chúa đánh chiếm Kazan. Cuối thế kỷ XVI, người Nga bắt đầu chinh phục Siberia. Dưới thời Ekaterina II, Nga sáp nhập Crimea năm 1783 và tham gia cả ba lần phân chia Ba Lan. Sang thế kỷ XIX, đế quốc Nga tiếp tục bành trướng xuống Kavkaz và Trung Á. Cứ nhìn bản đồ qua từng thời kỳ là thấy biên giới Nga đã được đẩy đi xa đến đâu.

Đến thời Liên Xô, Moscu tiếp tục dùng quân đội để mở rộng lãnh thổ và giữ các nước khác trong vòng kiểm soát của mình. Năm 1939, Liên Xô cùng Đức Quốc xã chia cắt Ba Lan, rồi tấn công Phần Lan, buộc nước này phải nhượng một phần lãnh thổ vào năm sau. Năm 1956, xe tăng Liên Xô vào Budapest. Năm 1968, quân đội do Liên Xô dẫn đầu tiến vào Tiệp Khắc để dập tắt Mùa xuân Praha. Năm 1979, Liên Xô đưa quân vào Afghanistan, đánh gần mười năm rồi rút.

Năm 1991, Liên Xô tan rã. Các nước cộng hòa cũ trở thành những quốc gia độc lập, nhưng Moscu vẫn coi nhiều nước trong số ấy là sân sau của mình. Năm 1992, Tại Moldavie, quân Nga can thiệp về phía lực lượng ly khai ở Transnistria. Từ đó, vùng này nằm ngoài quyền kiểm soát của chính phủ Moldova, hiện taị, quân Nga vẫn đóng tại đây.

Ngay trong Liên bang Nga, Moscu cũng hai lần đưa quân vào Chechnya sau khi vùng này tuyên bố độc lập. Lần đầu, năm 1994, quân Nga đánh gần hai năm rồi phải rút. Lần thứ hai, bắt đầu năm 1999, quân Nga chiếm lại thủ phủ Grozny và Moscu tái lập quyền kiểm soát Chechnya.

Trước khi chiến tranh nổ ra ở Gruzia năm 2008, Moscu đã hậu thuẫn lực lượng ly khai Nam Ossetia và cấp hộ chiếu Nga cho người dân vùng này. Phe ly khai liên tiếp gây hấn, nã pháo vào các làng có người Gruzia sinh sống. Đêm 7 rạng sáng 8 tháng Tám, quân Gruzia tấn công Tskhinvali nhằm giành lại quyền kiểm soát Nam Ossetia. Moscu liền vin vào cớ bảo vệ công dân Nga để đưa quân đánh sâu vào lãnh thổ Gruzia. Đánh xong, Moscu công nhận Nam Ossetia và Abkhazia là hai « quốc gia độc lập » rồi giữ quân đồn trú ở cả hai nơi. Từ đó, hai vùng đất này của Gruzia trên thực tế nằm dưới quyền kiểm soát của Nga.

Kịch bản ấy tái diễn ở Donbass, miền đông Ukraine.

Sáu năm sau, đến lượt Ukraine. Năm 2014, Nga chiếm và tuyên bố sáp nhập Crimea. Năm 2022, Putin mở cuộc xâm lược toàn diện, đưa quân đánh cả về phía Kyiv. Đánh vào thủ đô không thành, ông ta tiếp tục cuộc chiến và tuyên bố sáp nhập thêm bốn tỉnh của Ukraine, dù quân Nga chưa kiểm soát hết các tỉnh ấy.

Putin vẫn tính sức mạnh bằng đất

Các đế quốc ngày trước đi chiếm thuộc địa để lấy tài nguyên và mở thị trường. Ngày nay, một nước có thể vươn lên thành cường quốc bằng sản xuất, thương mại và công nghệ. Cứ nhìn Trung Quốc. Bắc Kinh cũng có tham vọng lãnh thổ. Người Việt Nam biết chuyện ấy quá rõ. Nhưng sức mạnh mà Trung Quốc gây dựng được trong mấy chục năm qua chủ yếu đến từ nhà máy, xuất khẩu và khả năng chen chân vào thị trường thế giới. Từ khi gia nhập WTO năm 2001, Trung Quốc ngày càng có sức nặng trong đời sống kinh tế của cả những nước cách họ nửa vòng trái đất. Trung Quốc trước đây là đồ đệ của Nga và bây giờ thì ngược lại. Đúng là chuyện không ai có thể tưởng tượng đước cách đây 30 năm.

Còn Putin cai trị một nước có dầu khí, có tài nguyên, có lực lượng khoa học đông đảo… Với từng ấy thứ trong tay, ông ta vẫn nhìn sang hàng xóm và thấy thứ đáng lấy nhất là đất. Cái đầu của ông ta giống là cái đầu nông dân Sa hoàng. Nhà đã có ruộng mênh mông mà đêm nằm vẫn mơ mảnh ruộng bên kia bờ. Tư tưởng nông dân, chỉ mơ đất. Đúng là đầu đất.

Ukraine đã giữ được Kyiv và làm hỏng kế hoạch đánh nhanh của Nga. Nhưng giữ được thủ đô và đánh bật quân Nga khỏi toàn bộ lãnh thổ bị chiếm đóng là hai việc rất khác nhau. Mặc dù hết lòng với U, tôi chưa thấy U có đủ sức lấy lại toàn vẹn lãnh thổ trong tương lai gần. Nga vẫn còn khả năng đánh kiểu vật vờ tiếp. Ukraine vẫn đủ sức chống trả. Đấy là lý do cuộc chiến có thể nhùng nhằng thêm nhiều năm.

Chiến tranh Nga–Ukraine cũng như chiến tranh Việt Nam

Chiến tranh Việt Nam là một cuộc chiến bất tận, kéo dài 20 năm. Lực lượng hai bên khá cân bằng nên cuộc chiến cứ nhùng nhằng không có hồi kết. Cuộc chiến này chỉ kết thúc khi có một biến cố lớn.

Việc Mỹ bỏ rơi đồng minh là một trong những biến cố chính làm cán cân nghiêng hẳn. Nếu không có biến cố ấy, có lẽ còn đánh đến năm mồng thất.

Tôi đoán cuộc chiến Nga–Ukraine vẫn sẽ nhùng nhằng như chiến tranh VN. Sẽ còn những cuộc gặp được quảng cáo là bước ngoặt như vụ đàm phán vừa rồi ở Abu Dhabi, rồi những thông cáo nói các bên đã có « trao đổi xây dựng ». Có thể họ thỏa thuận được việc trao đổi tù binh, thậm chí tạm ngừng bắn. Nhưng tất cả vẫn chỉ là chuyện giả vờ, không giải quyết được gì. Phía Nga vẫn chỉ đưa ra những đòi hỏi cũ rích từ ban đầu, đương nhiên là đất, đất và đất. Đầu đất mà. Cứ thế này thì có mà đàm đến năm mồng thất. Gọi là đàm phán, nhưng Nga chỉ đến đó để phán.

Muốn cuộc chiến đổi hướng, phải có một biến cố đủ lớn.

Kịch bản xấu nhất cho Ukraine là viện trợ phương Tây giảm đến mức Kyiv không còn đủ sức giữ phòng tuyến. Tôi ít tin châu Âu sẽ bỏ rơi Ukraine hoàn toàn, vì nhiều nước châu Âu hiểu rằng bảo vệ Ukraine cũng là bảo vệ an ninh của chính mình.

Biến cố cũng có thể đến từ nước Nga. Theo ước tính của CSIS(Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế), đến cuối năm 2025, tổng số quân nhân Nga thiệt mạng, bị thương hoặc mất tích đã lên tới khoảng 1,2 triệu. Nhà máy vũ khí có thể chạy hết công suất, nhưng ngân sách, nhân lực và nguyên liệu đổ vào chiến tranh đều phải lấy từ nền kinh tế Nga. Trong thời bình, cạnh tranh với thiên hạ đã khó. Vừa bị bao vây, cấm vận, cạnh tranh để nuôi một cuộc chiến kéo dài thì càng khó hơn.

Kịch bản tôi mong nhất là đến một lúc nào đó, cái giá của cuộc chiến gây ra một biến động đủ lớn ngay tại Moskva. Putin mất quyền, và những người lên thay quyết định rằng nước Nga đã trả quá đủ cho tham vọng của ông ta. Còn chừng nào Putin đầu đất vẫn cầm quyền, vẫn muốn lấy thêm một mảnh đất để giải thích vì sao đã nướng từng ấy mạng người vào cuộc chiến, thì cuộc chiến còn xơi mới kết thúc.

Trông chờ vào ông Chum? Gần đây, ông Chum có nói đại ý rằng nếu ngày xưa ông ấy cầm quân ở Việt Nam thì chỉ cần rải bom xuống Sài Gòn là một tuần xong chuyện. Cứ theo cái lý ấy thì dễ quá. Rải bom xuống Moscu đi, một tuần là xong chiến tranh Nga–Ukraine. Sang tuần thứ hai, ông ấy đi nhận giải Nobel Hòa bình.

Thế giới đại loạn vì hai quái nhân dị dạng liên kết với nhau. Một ông mê nổ, một ông mê đất. Chum Nổ và Tin Đầu Đất đều là những kẻ thất đức và thất tín. Rồi chúng sẽ thất tất.


 

Thứ Sáu, 13 Tháng Mười Một, Cơ Quan Hàng Không Liên Bang Mỹ ra lệnh đình chỉ tất cả các chuyến bay chuẩn bị cất cánh trên toàn quốc

Nguoi-Viet  

Cơ Quan Hàng Không Liên Bang Mỹ (FAA) hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Mười Một, ra lệnh đình chỉ tất cả các chuyến bay chuẩn bị cất cánh trên toàn quốc, sau khi hệ thống liên lạc kiểm soát không lưu gặp trục trặc nghiêm trọng. Đây là lần thứ hai kể từ cuộc khủng bố ngày 11 Tháng Chín, 2001, FAA phải áp dụng biện pháp đặc biệt này trên toàn nước Mỹ, theo Reuters và NBC News.

Lệnh đình chỉ được ban hành vào khoảng 3 giờ 54 phút chiều, giờ miền Đông, tức 12 giờ 54 phút trưa tại California, với lý do FAA mô tả là những tình huống bất thường và nhằm bảo đảm an toàn hàng không.

Theo thông báo của FAA, tất cả máy bay đang đậu tại phi trường hoặc chuẩn bị khởi hành đều không được phép cất cánh cho đến khi có chỉ thị mới. Những máy bay đã ở trên không vẫn được phép tiếp tục hành trình và hạ cánh.

Riêng các chuyến bay quốc tế đến Mỹ sẽ được xem xét từng trường hợp, tùy theo tình hình an toàn và khả năng điều hành không lưu.

Đây là một quyết định hiếm thấy trong lịch sử hàng không Mỹ. Sau các cuộc tấn công khủng bố ngày 11 Tháng Chín, 2001, FAA từng ra lệnh ngừng toàn bộ hoạt động hàng không dân sự.

Lần gần đây nhất xảy ra vào Tháng Giêng, 2023, khi hệ thống thông báo an toàn cho phi công, gọi là NOTAM, gặp trục trặc. Khi đó, FAA phải tạm ngừng các chuyến bay nội địa trong gần hai giờ.

Những trục trặc liên tiếp cho thấy hệ thống hàng không Mỹ vẫn đối diện những thách thức lớn về công nghệ và độ tin cậy của thiết bị. Đối với hành khách, lệnh đình chỉ trên toàn quốc có thể dẫn đến tình trạng chậm trễ và hủy chuyến dây chuyền, ngay cả sau khi hoạt động cất cánh được khôi phục. FAA chưa công bố nguyên nhân kỹ thuật cụ thể, cũng như thời điểm chính thức dỡ bỏ lệnh đình chỉ trong các thông tin ban đầu. Hành khách được khuyến cáo kiểm tra tình trạng chuyến bay trực tiếp với hãng hàng không trước khi đến phi trường.


 

XA LỘ SAIGON-BIÊN HOÀ

Xuyên Sơn

XA LỘ SAIGON-BIÊN HOÀ.

Khởi công từ năm 1959 đến 1961, Dài 38 km rộng 40 mét.

Do hảng RMK – BRJ Mỹ thi công.

Là con đường làm bằng công nghệ Mỹ dài, đẹp nhất Việt Nam hơn 60 năm về trước. Hiện nay vẫn còn tốt, không có ổ gà ổ voi sạt lùn.

Do chất lượng của công trình quá tốt, mặt đường phẳng phiu, xe chạy êm, không xóc.

Con đường biến Sài Gòn lúc bấy giờ thành đô thị bật nhất Đông Nam Á.

Được xem là xa lộ tân tiến nhất Đông Nam Á vào thời điểm đó.

Sự ra đời của nó gây nhiều bàn tán thời đó. Bởi xưa nay người dân chưa thấy con đường rộng, phẳng phiu như xa lộ Sài Gòn Biên Hòa.

Sở dĩ xe chạy trên xa lộ êm, không xóc như các tuyến đường khác vì được

thi công bằng kỹ thuật mới nhất của Mỹ. Trên mặt đường xa lộ được gắn đèn cao áp thủy ngân, đêm đèn tự bật sáng, ngày tự tắt.

Điều đặt biệt trên tuyến đường xa lộ này có cây cầu Sài Gòn dài 986 mét.

Cầu làm với kỹ thuật mới nên cũng đổ bêtông như mặt xa lộ, xe chạy qua không phải giảm tốc độ.

  Nguồn fb Trịnh Văn Nho


 

VIẾT THEO CUỐN “VŨ HOÀNG CHƯƠNG: TA CÒN ĐỂ LẠI GÌ KHÔNG” – *SONG THAO

*SONG THAO

Cuốn “Vũ Hoàng Chương: Ta Còn Để Lại Gì Không” do Văn Học phát hành đã được trình làng trong dịp cùng Việt Báo và đài SBTN tổ chức buổi lễ giỗ 50 năm ngày mất của thi hào vào ngày 20/9/2026 vừa qua. Đây là lễ vật quý dâng lên người thầy của các học sinh ban Văn Chương trường Chu Văn An Sài Gòn. Trần Huy Bích là người chấp bút chính. Tôi không lạ gì anh Trần Huy Bích, bạn cùng lớp Đệ Tam C trường Chu Văn An niên khóa 1954-1955 khi chúng tôi mới chân ướt chân ráo di cư vào Nam. Khi đó anh đã nhuần nhuyễn chữ Hán khiến anh em cùng lớp phải thán phục gọi anh là “ông đồ Bích”. Ông đồ này rất…đồ. Đồ từ cách cư xử với bạn bè tới lối sống rất vừa lòng Đức Khổng Tử. Trước đây, khi anh Trần Như Tráng, một trong những anh em trong lớp, được học bổng du học Mỹ, có gửi về cho anh em trong lớp một cuốn tuyển tập truyện ngắn tiếng Anh dày cộm với lời dặn dò đại khái: “Tao gửi về cho thằng Sơn, thằng Quảng , thằng Bạch, thằng Triều. Riêng ông đồ Bích, tao sẽ tìm cuốn chữ Nho gửi về sau!”. Ông đồ Bích sau này theo học khóa sĩ quanThủ Đức, ra trường được bổ về dậy tại Trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt, được học bổng du học Mỹ, cũng đã lấy được cái bằng Tiến Sĩ y như ông Trần Như Tráng. Thế mới biết sự cần cù và tài học chữ của ông đồ uyên thâm đến thế nào.

Anh Trần Huy Bích rất cần cù và có trí nhớ dai. Tết năm 1955, cái tết đầu tiên của chúng tôi từ khi rời miền Bắc di cư vào Nam, anh Phạm Công Bạch rủ một số anh em trong lớp đi tết thầy Vũ Hoàng Chương. Thầy đã cho chữ mỗi người trên một tấm giấy hồng đào để treo tết. Chữ của thầy nổi tiếng là rồng bay phượng múa. Thập niên 1990, tại Canada, tôi có viết một bài về thầy có kể lại chuyện này nhưng chịu chết không nhớ ra được câu chữ thầy cho mình. Hỏi cầu âu anh Bích, nghĩ anh cũng chẳng nhớ được, cũng đã gần nửa thế kỷ rồi, nhưng thật bất ngờ, anh nhớ không những chữ thầy viết cho tôi mà còn nhớ gần đủ chữ thầy cho tất cả sáu anh em có mặt bữa đó. Thật bái phục.

Giờ ngồi nghĩ lại bữa tết thầy bữa đó mà lòng phân vân tự hỏi tại sao lại có buổi chúc tết thầy như vậy. Thường khi lên tới lớp Đệ Tam, lớn rồi, đâu còn khăng khít với thầy cô như thời tiểu học. Ngay nhà thầy ở đâu, học trò 16, 17 tuổi đâu có cần biết.Vậy mà chúng tôi còn theo anh Bích tới chúc tết thầy. Nói vì thầy là một nhà thơ nổi tiếng nên chúng tôi ngưỡng mộ cũng không hẳn. Thầy Vũ Khắc Khoan dậy chúng tôi môn Sử Địa, nhưng chúng tôi đâu có biết chốn cư ngụ của ông “thần tháp rùa”.

Lại nữa, nhà báo Đỗ Tiết Nghi, nguyên Chủ Bút tuần báo Thời Báo Canada, cũng học lớp Đệ Nhị C niên khóa 1966-1967, cũng quý mến thầy chẳng kém chúng tôi. Thầy Chương không biết đi xe đạp, thầy dùng xe xích lô đi dậy. Anh Nghi kể lại một chuyện khá thú vị: “Trường Chu Văn An ngày đó nằm ở góc đường Minh Mạng và Triệu Đà. Trước mặt trường là Nhà thờ Ngã Sáu (Nhà thờ Jeanne D’Arc) và phía sau nhà thờ là công viên Văn Lang. Đường Minh Mạng có hàng cây dầu cổ thụ cao vút đầy bóng mát. Ngày đó những chiếc xe gắn máy của Nhật Bản đã xuất hiện khá nhiều ở Sài gòn. Bọn học trò Đệ Nhị chúng tôi phần lớn đi xe đạp hay xe vélo solex, mobylette hoặc Goebel. Một số bạn trong lớp gia đình khá giả đã có Honda dame, S50, Suzuki hay Yamaha loại 50 phân khối. Một vài lần, chúng tôi đã xin Thầy cho phép chúng tôi chở về. Một anh có xe không nhớ là Honda hay Kawasaki, mời Thầy lên phía sau, rồi chạy chính giữa. Cả chục anh khác cưỡi những chiếc Suzuki, Goebel… chạy hai bên. Thầy cười rất vui: “Thầy không khác tổng thống, có đoàn xe mô tô hộ tống”…Trong một giờ học cuối năm trước Tết, chúng tôi xin Thầy một bài thơ. Thầy rất vui, viết lên bảng bốn câu thơ: “Thầy quen dạy Toán, dạy Văn chương / Mỗi buổi trò ngoan ngoãn đến trường / Đâu biết chợ hoa quanh lớp học / Lời ong phấn bướm dậy yêu đương”.

Thầy Chương có dậy Toán? Ít ai biết thầy đậu Tú Tài Bán Phần ban Cổ Ngữ và Tú Tài Toàn Phần ban Toán vào năm 1938. Khi đi tản cư tại chợ Đại, thầy  Chương đã dậy Toán và Đinh Hùng dậy Việt Văn và Pháp văn.  Cuối năm 1949, hồi cư về Hà Nội, thầy dậy tại trường Văn Lang của ông Ngô Duy Cầu, giai đoạn đầu dậy Toán và Lý Hóa, sau đổi qua dậy Việt Văn. Di cư vào Nam, thầy dậy tại hai trường Chu văn An và Văn Lang. Thầy dậy tới 48 giờ một tuần. Từ giữa năm 1969, sức khỏe yếu đi, thầy chỉ có thể dậy 16 giờ mỗi tuần. Trả lời cuộc phỏng vấn của đài phát thanh Tiếng Nói Tự Do vào đầu năm Quý Sửu 1973, thầy cho biết: “Từ giữa năm 1972, tôi chỉ còn dậy 3 giờ một tuần, lớp 11 trường Chu văn An”. Suốt cuộc đời thầy sống nhờ tiền dậy học, được học trò yêu mến, nhưng nhà nhà thơ Thanh Tâm Tuyền lại nói: “Vũ Hoàng Chương sinh ra để làm thơ không thể làm gì khác, dậy học chỉ là nghề tay trái”. Môn sinh của thầy trải dài trong nhiều năm có Mai Trung Tĩnh, Vương Đức Lệ, Lê Chính Long, Đào Trường Phúc, Lê Đình Điểu, Lưu Văn Vịnh…

Từ sau ngày rời trường Chu văn An, chúng tôi không còn có dịp gặp thầy. Cuộc sống vội vã đã kéo chúng tôi xa thầy, trừ anh Trần Huy Bích. Anh Bích vẫn lui tới, liên lạc với gia đình thầy, kể cả sau khi thầy mất vào ngày 6/9/1976. Cho tới sau này, từ Mỹ, anh Bích vẫn còn liên lạc với cô Thục Oanh và cháu Vũ Hoàng Tuân. Cả hai ngày nay đều đã đi theo thầy. Anh là người mật thiết với gia đình thầy nên biết rất rõ về người thầy quý mến của chúng tôi. Anh em lớp cũ tại Chu văn An vẫn gọi đùa anh là “nhà Vũ Hoàng Chương học”! Tôi nghĩ ông nghè Trần Huy Bích, với kiến thức hàn lâm, trí nhớ phi thường và sự thân cận với gia đình thầy, viết về thầy Chương là đúng chỉ số. Tôi không thể tóm gọn nội dung cuốn sách ngồn ngộn tài liệu quý báu này. Những ai muốn tìm hiểu cặn kẽ về thi hào nên có trong tay cuốn “Vũ Hoàng Chương: Ta Còn Để Lại Gì Không”. Phần tôi, tôi đọc cuốn sách theo sở thích của tôi, dõi theo những bóng hình người đẹp trong cuộc đời Vũ Hoàng Chương: Tố Uyển, Tuyết Khanh, Ngân Giang và Ysa.

Trong số này chỉ có Tố Uyển không phải là nữ sĩ nhưng lại được nhiều người biết nhất qua thơ của họ Vũ.

Trăng của nhà ai? trăng một phương!

Nơi đây rượu đắng mưa đêm trường.

Ờ! đêm tháng sáu mười hai nhỉ!

Tố của Hoàng ơi! hỡi nhớ thương.

Là thế! là thôi! là thế đó!

Mười năm thôi thế mộng tan tành

Mười năm, trăng cũ ai nguyền ước?

Tố của Hoàng ơi! Tố của anh!

Đây là mối tình đầu của thi hào. Trong thơ ông chỉ dùng một chữ Tố nhưng cái tên của người đẹp khá rắc rối. Thoạt đầu là Tố Vân sau nhà thơ xác nhận là Tố Uyển, tự là Kiều Thu. Ngày 12/6 là ngày Tố Uyển đi lấy chồng, ngày Vũ Hoàng Chương ghi khắc trong lòng. Ngày 12 tháng 6 năm 1972, 31 năm sau khi người yêu lên xe hoa, 4 năm trước khi thi hào lìa đời, ông vẫn nhập tâm: “Năm 12 tháng ai không biết! / Đã tháng nào không tháng 6 chưa? /Tháng có 30 ngày để giết / Ngày 12 vẫn sống như xưa”.

Chuyện tình bắt đầu vào năm 1935, khi Vũ Hoàng Chương đang theo học ban Tú Tài tại trường Albert Sarraut Hà Nội. Ông sống trong một căn gác trọ trong khi gia đình vẫn còn ở Nam Định. Bố của ông là Tri Huyện Vũ Thiện Thuật đã nhắm con gái của bạn ông, một vị quan Bố Chánh, cho Vũ Hoàng Chương. Là người theoTây học, thi sĩ không muốn bị ràng buộc vào chuyện cưới hỏi môn đăng hộ đối nên hai cha con bất hòa. Tố Uyển là một hoa khôi của Hà Nội khi đó mới 14 tuổi, đang học trường trung học Sainte Marie. Vũ Hoàng Chương dậy kèm Anh văn cho Tố Uyển và cậu em. Hai người có tình ý với nhau. Gia đình Tố Uyển tán thành cuộc tình này tuy lúc đó các cô gái thường kén chồng theo tiêu chuẩn “phi cao đẳng bất thành phu phụ”. Còn Vũ Hoàng Chương sau khi đậu Tú Tài, có ghi danh học trường Luật nhưng chỉ học phất phơ được vài ngày rồi bỏ đi làm Phó Kiểm Soát Viên Tập Sự cho Công Ty Hỏa Xa Đông Dương để có cơ hội đi giang hồ vặt. Bà mẹ của Tố Uyển là một thương gia, định sau khi con gái thành gia thất sẽ cho hai vợ chồng qua Pháp du học.

Vũ Hoàng Chương về thưa chuyện với cha mẹ xin đem trầu cau tới hỏi cưới Tố Uyển. Ông bố Tri Huyện gạt đi với cái cớ không môn đăng hộ đối. Không cưới được người yêu, ông buồn phiền tìm quên trong những thú vui phù phiếm. Nàng tiên nâu bắt xác ông trong thời gian này. Ngày 12 tháng 6 năm Tân Tỵ (1941), Tố Uyển lên xe hoa về nhà chồng. Người có diễm phúc là ông Đào Bá Cương, Tri Huyện Quế Dương, tỉnh Bắc Ninh. Thi hào họ Vũ như điên như cuồng:

Men khói đêm nay sầu dựng mộ

Bia đề tháng sáu, ghi mười hai

Tình ta , ta tiếc; cuồng ta khóc

Tố của Hoàng nay Tố của ai?

Mối tình với Tố Uyển đã cho văn học Việt Nam nhiều bài thơ nhất tuy Tố Uyển không làm thơ. Tuyết Khanh vừa đóng kịch, vừa làm thơ và quan trọng nhất là cảm được thơ của Vũ Hoàng Chương. Đem lòng mến mộ Tuyết Khanh, Vũ Hoàng Chương gặp trở ngại lớn: Hoàng Cầm cũng yêu nàng. Hoàng Cầm trẻ hơn họ Vũ 7 tuổi và rất nổi tiếng trên thi đàn. Khoảng năm 1946 giới văn nghệ ở Hà Nội lo lắng “thảm họa có thể xảy ra” vì “hai nhân tài cùng yêu một người đẹp”. Nhưng hai thi nhân đều trọng tài của nhau nên rất tương kính với nhau. Chiến tranh lan tới Hà Nội, người người tản cư, mỗi người một hướng. Giữa năm 1947, Vũ Hoàng Chương không biết Tuyết Khanh giờ đang lưu lạc nơi nao nên làm bài thơ “Nhớ Cố Nhân”.

Khanh của Hoàng ơi, lửa bốn phương

Khói lên ngùn ngụt chén tha hương

Nghe vang sóng rượu niềm ly tán

Chạnh xót nòi thơ buổi nhiễu nhương

Biết có đêm nào trăng Thủy Tạ

Ngâm cùng ai nữa kịch Anh Nương.

Anh Nương là tên khác của vở kịch “Cô Gái Ma” của Vũ Hoàng Chương mà chỉ mới một năm trước hai người đã cùng đứng với nhau trên sân khấu.

Từ năm 1947, Tuyết Khanh đã sống chung với Hoàng Cầm và có thai. Cuối thu năm 1948, Vũ Hoàng Chương gặp lại Tuyết Khanh khi đó đã từ Bắc Giang về sống ở Thái Bình. Trong cuốn “Ta Đã Làm Chi Đời Ta”, họ Vũ kể lại : “Một đêm trăng, Đinh Hùng dẫn Khanh từ Đống Năm vào, cùng với Kiều Liên. Mới tạm xa nhau chưa đến hai mươi tháng mà khi tái ngộ nhìn nhau cứ ngơ ngáo như trong mộng”.

Sau đó Tuyết Khanh về sống ở Hải Phòng và “bước đi bước nữa”. Năm 1954, bà ôm con gái Kiều Loan mới được 6 tuổi, di cư vào Nam. Năm 1975, bà di tản qua Mỹ. Kiều Loan bị kẹt lại tới năm 1981 mới vượt biên được. Khi Hoàng Cầm vào Nam tìm hai mẹ con chỉ được gặp Kiều Loan. Tại Hoa Kỳ, Tuyết Khanh tu tại gia và ăn chay trường. Năm 1991, bà cho in tập thơ “Hương Sen” có bài “Gửi Gió Đưa Hương” với ghi chú : “Gửi cố nhân VHC”.

Ngọn gió đưa hương đến suối đào

Nhắn rằng thế sự lắm gian lao

Duyên thơ xe kết bây nhiêu đó

Nợ bút ràng thêm tự thuở nào

Lá thắm chưa ngưng dòng ảo mộng

Tờ hoa đã khép cánh chiêm bao

Sương thu mờ xóa đôi bờ thẳm

Bóng nguyệt lênh đênh sóng dạt dào

Tuyết Khanh tạ thế vào ngày 15/8/2009 tại San Jose, California, hưởng thọ 88 tuổi. Con gái của bà và Hoàng Cầm, Kiều Loan đã xuất hiện ngâm bài thơ “Bài Ca Sông Dịch” trong buổi giỗ 50 năm Vũ Hoàng Chương tại  đài SBTN.

Giao tình giữa Vũ Hoàng Chương và nữ sĩ Ngân Giang được tác giả Trần Huy Bích gọi là “tình tri âm”. Ngân Giang kém họ Vũ một tuổi nhưng nổi tiếng trước. Nữ sĩ rất có thiện cảm với Vũ Hoàng Chương. Năm 1992, khi đó bà 76 tuổi và thi sĩ họ Vũ đã ra người thiên cổ được 16 năm, bà trả lời như sau khi được  nhà văn Hoàng Quốc Hải hỏi về nhà thơ họ Vũ: “Đẹp trai. Hồi trẻ anh ấy đẹp trai mà tài hoa, tinh tế, hóm hỉnh lắm. Nhớ cuộc tranh luận ầm ĩ về thơ cũ, thơ mới. Các nhà thơ mới lớn tiếng mạt sát thơ Đường luật. Nào ‘gò bó’, nào ‘trói voi bỏ rọ’, nào ‘cổ hủ’. Vũ Hoàng Chương cũng thuộc phái thơ mới nhưng anh giữ thái độ im lặng. Bữa ngồi uống trà trong ‘phòng thơ’ của tôi, tôi hỏi nhỏ: “Ý anh về thơ cũ thế nào?”. Anh nheo mắt cười rất hóm rồi bảo: “Ngân Giang cứ viết cho thật hay vào. Đừng câu nệ hình thức. Nhất là đừng để ý tới chuyện cãi cọ vặt ấy làm gì. Họ không làm được ‘Đường’, họ chỉ nấu ‘kẹo’thôi nên nói nhảm”.

Khi mới hồi cư về Hà Nội, vợ chồng Vũ Hoàng Chương thuê được một căn phòng nhỏ chỉ có một cái giường dành cho mẹ, hai vợ chồng phải trải chiếu nằm dưới sàn gạch. Ngân Giang làm công chức tại Sở Thông Tin Hà Nội ở gần đó, mỗi buổi trưa về nghỉ nhờ tại nhà vợ chồng Vũ Hoàng Chương, đã phải chen vào nằm giữa Hoàng và Thục Oanh. Bà làm cho bên quốc gia nhưng vẫn hoạt động cho phía bên kia. Năm 1954, Ngân Giang ở lại Hà Nội trong khi Vũ hoàng Chương di cư vào Nam. Bà tiếp tục được lưu dung. Tới năm 1957 bà bị thất sủng và bị đuổi việc. Khi đó bà đã 41 tuổi, nuôi 9 đứa con của ba đời chồng. Hai người trước không còn sống chung, người thứ ba ly dị. Bà lâm vào cảnh đói nghèo cùng cực. Nhiều bữa bà phải nhịn ăn để nhường cơm cho con. Khi các con ăn xong, bà nhặt nhạnh ít hạt cơm thừa, đổ nước vào nấu thành chút cháo loãng húp đỡ. Cái khó trong cuộc sống đã chui cả vào thơ của nữ sĩ: “Còn một củ khoai lại bị hà / Gạo thời không có, cháo đâu ra?”.

Sau ngày 30/4/1975, Vũ Hoàng Chương ở trong Nam, nghe được tin, cố tìm cách giúp đỡ. Khi em của thi sĩ là Vũ Hoàng Địch từ Bắc vào Nam thăm anh chị, họ Vũ đã gửi ra cho Ngân Giang một tấm vải gấm nâu, hoa văn chữ thọ, kẹp thêm là tờ giấy viết hai câu thơ ngày xưa của Ngân Giang: “Trên quãng đường chia ngả / Thì ngả nào không có lá rơi”. Bà bán tấm vải, mua được 5 yến gạo và may được một bộ quần áo thường.

Cuối năm 1976, khi được tin Vũ Hoàng Chương tạ thế, bà làm bài thơ khóc bạn.

Ớ Vũ Hoàng ơi! Ớ Vũ Hoàng!

“Mười hai tháng sáu” lạnh màu tang!

“Mây” không lãng đãng theo chân ngựa

“Say” để bâng khuâng ngã giữa đường!

Một áng “bạch vân” dài nẻo nhớ,

Bài ca dị hóa khóc người thương.

Mà dòng Dịch thủy trôi trôi mãi

Rẽ lối “hoa lê trắng”dặm trường

Tháng 9 năm 1959, Vũ Hoàng Chương được mời tham dự hội nghị quốc tế về thơ tại Bỉ. Có 42 quốc gia cử người tham dự. Tại đây, họ Vũ được gặp hai nữ thi sĩ Bỉ: thi sĩ Simone Kuhnen de la Coeuillerie, sanh năm 1905, hơn họ Vũ chẵn 10 tuổi, và thi sĩ trẻ Ysabel Baes, mới 15 tuổi, nhan sắc rất mặn mà, khi đó đã xuất bản thi tập đầu tay “O Ma Jeunesse. O Ma Folie”. Vũ thi sĩ khi đó đã 44 tuổi thốt lên: “Sao cũng mê nàng, sao bỏ ngôi”. Ông hứng thú làm một bài tứ tuyệt chữ Hán khen cô bé. Kỹ sư Trần Ngọc Khôi đã dịch ra như sau:

Nguyệt đúng rằm, không bợn chút mây,

Đắng lòng, thần nữ cũng co tay!

Sắc ngang hoa hậu, tài thi bá,

Nước Bỉ vì đâu được báu này?

Người thi sĩ đa tình này còn làm thơ khen nước da trắng “Đêm đêm nhìn ảnh mơ người / Đến mòn da phấn, môi cười nhòa hương”, đôi mắt xanh “Xanh tuổi trăng tròn, xanh bát ngát / Trời xanh chết đuối mắt Ysa”, mái tóc bạch kim của Ysabel “Mộng trắng thơ vàng tóc bạch kim”. Ông dùng hết chữ nghĩa khen tưới sượi. Họ trao đổi với nhau bằng tiếng Pháp. Khi hội nghị kết thúc hai người đã thành đôi bạn thân. Trong thi tập “Cảm Thông”, thi sĩ nhiều tuổi nhưng đa tình đã gọi thân mật nàng thơ 15 tuổi là Ysa. Ông muốn chuyển đổi trục địa cầu và kéo múi giờ để hai người gần nhau hơn:

Hai cõi chênh nhau một góc ngày

Trăng lên phương đó, lặn phương này

Đôi ta chẳng thể cùng chung bóng

Mà tiếc vầng trăng đẹp tối nay.

Ai gạt giùm ta trục địa cầu

Xiên về bên trái của châu Âu?

Để ta chung một vòng kinh tuyến

Khỏi bị Thời Gian chia rẽ nhau.

Hình như ông chỉ liên lạc được với Ysabel tới tháng 7 năm 1967. “Công chúa Mười Lăm, nàng ở đâu? / Tìm nàng thôi đã nát Âu châu”. Nàng đã “bỏ cuộc chơi”, thành hôn với một nhà ngoại giao người Brazil và về ở quê chồng.

Bảy năm sau khi bặt tin tức Ysa, ông đã nhớ bài thơ tiếng Pháp của nhà thơ nữ trẻ:

J’ai embrassé les rêves

Qui passent puis s’achèvent.

J’ai embrassé la vie

Qui passe et qui fuit

Và cảm hứng viết :

Ôm đầy tay mộng cùng mơ

Mơ tan theo một lững lờ trôi qua.

Tình xuân ôm chặt mùa hoa,

Vòng ôm nhẹ hẫng, xuân nhòa về đâu?

Ông đề tặng bài thơ này “Cho những ai đồng trang lứa với Ysa”. Trong tiềm thức, có lẽ Ysa nhắc nhớ ông tới mối tình đầu với cô bé 14 tuổi: Tố Uyển! Một vòng tình đã khép lại!

                10/2026

      Website : www.songthao.com 


 

ĐỨNG TRƯỚC RANH GIỚI SINH TỬ, MỚI HIỂU ĐIỀU GÌ LÀ QUÝ GIÁ NHẤT…

Trịnh Lực

ĐỨNG TRƯỚC RANH GIỚI SINH TỬ, MỚI HIỂU ĐIỀU GÌ LÀ QUÝ GIÁ NHẤT…

Hôm nay, đứng trước cổng Bệnh viện K Tân Triều, nhìn dòng người ra vào, lòng tôi bỗng thấy nặng trĩu…

Có những người bước vào với hy vọng, có những người bước ra với nỗi buồn không thể diễn tả thành lời. Có những ánh mắt mệt mỏi, những khuôn mặt đầy lo âu, và cả những gia đình đang cố níu giữ sự sống cho người thân yêu của mình.

Ở nơi này, tôi chợt nhận ra một điều…

Tiền bạc có thể kiếm lại. Nhà cửa, xe cộ mất đi có thể mua lại. Nhưng sức khỏe một khi đã mất, có những lúc dù có bao nhiêu tiền cũng không thể lấy lại được.

Ngoài kia, chúng ta mải mê kiếm tiền, hơn thua, tranh giành, giận hờn nhau vì những chuyện nhỏ nhặt. Để rồi khi đứng trước ranh giới giữa sự sống và cái chết, mới hiểu rằng tất cả những điều ấy chẳng còn quan trọng nữa.

Lúc khỏe mạnh, người ta có hàng trăm điều mong ước. Nhưng khi nằm trên giường bệnh, đôi khi ước mơ lớn nhất chỉ là được sống thêm một ngày, được ăn một bữa cơm ngon, được trở về nhà, được ngồi bên những người mình yêu thương…

Người khỏe mạnh có thể có cả ngàn ước mơ. Người bệnh nặng đôi khi chỉ có một ước mơ duy nhất: ĐƯỢC SỐNG!

Vậy nên, nếu hôm nay bạn vẫn còn khỏe mạnh, vẫn được thức dậy mỗi sáng, được đi lại, được ăn uống, được ôm những người thân yêu… thì hãy biết trân trọng những điều tưởng chừng bình thường ấy.

Đừng đánh đổi sức khỏe để chạy theo tiền bạc cả đời, rồi cuối cùng lại phải dùng tất cả tiền bạc để tìm lại sức khỏe.

Hãy quan tâm đến bản thân nhiều hơn. Hãy dành thời gian cho cha mẹ, vợ chồng, con cái khi còn có thể. Đừng để đến lúc muốn làm điều gì đó cho người thân thì thời gian đã chẳng còn chờ đợi.

Cuộc đời này, giàu có nhất không phải là người có nhiều tiền nhất, mà là người còn sức khỏe, còn gia đình và còn những người thân yêu bên cạnh.

Cầu mong cho tất cả những ai đang chiến đấu với bệnh tật có thêm sức mạnh, thêm hy vọng. Mong những gia đình đang ngày đêm lo lắng cho người thân sẽ sớm được đón họ trở về bình an.

Và cầu mong cho tất cả chúng ta, khi còn khỏe mạnh, sẽ biết trân trọng cuộc sống này hơn một chút…

Bởi suy cho cùng, bình an trở về nhà, có đủ người thân ngồi quanh mâm cơm, đã là một hạnh phúc lớn lao rồi. 


 

ĐỜI NGƯỜI RỐT CUỘC THEO ĐUỔI ĐIỀU GÌ?- CHIA SẺ CỦA MỘT BẠN GIÀ NGOÀI 70 TUỔI

Tĩnh Lặng Mỗi Đêm

ĐỜI NGƯỜI RỐT CUỘC THEO ĐUỔI ĐIỀU GÌ?- CHIA SẺ CỦA MỘT BẠN GIÀ NGOÀI 70 TUỔI

Có một câu hỏi mà càng lớn tuổi, con người càng muốn ngồi lại để suy ngẫm: Rốt cuộc, cả đời người chúng ta đang theo đuổi điều gì?

Tôi từng nghe một nhà văn ngoài 70 tuổi chia sẻ rằng, đến tuổi này, ông đã không còn quá nhiều điều phải trăn trở.

Bởi sau hơn 70 năm sống trên đời, ông nhận ra có những thứ trước đây mình từng cho là phiền phức, đến khi có tuổi mới hiểu đó lại chính là hạnh phúc.

Mỗi buổi sáng, khi ăn cơm, đôi khi ông vụng về làm rơi vài hạt thức ăn xuống đất, nước canh chẳng may vương lên áo.

Người vợ lại vừa dọn dẹp vừa cằn nhằn.

Bà đã cằn nhằn ông suốt 55 năm qua.

Có lúc nghe nhiều cũng thấy nhức đầu, thậm chí còn bực mình.

Nhưng rồi ông chợt nghĩ:

Liệu mình còn có thể nghe những lời cằn nhằn ấy thêm được bao nhiêu năm nữa?

Đến tuổi này, vẫn còn có người ở bên chăm sóc, vẫn còn có người nhắc nhở, trách móc vì mình, chẳng phải đã là một điều đáng quý hay sao?

Hóa ra, có những điều khi còn trẻ ta chỉ thấy phiền lòng, nhưng khi tuổi tác đã cao, ngoảnh đầu nhìn lại mới hiểu đó chính là phúc phận.

Càng đi qua nhiều năm tháng, chúng ta càng nhận ra mỗi độ tuổi lại có một cách cảm nhận cuộc sống khác nhau.

Tuổi 30 lo gây dựng sự nghiệp, tuổi 40 lo cho gia đình, tuổi 50 bắt đầu cảm nhận rõ hơn những đổi thay của sức khỏe. Đến tuổi 60, 70, con người mới thấm thía rằng thời gian không còn nhiều như mình từng nghĩ.

Khi còn trẻ, chúng ta thường cho rằng ngày tháng phía trước còn rất dài.

Nhưng đến khi tóc bạc, chân chậm, sức khỏe không còn như trước, mới hiểu mỗi buổi sáng thức dậy khỏe mạnh đã là một món quà.

Vậy cả đời người, rốt cuộc chúng ta đang theo đuổi điều gì?

Có người dành cả đời để kiếm tiền, có người mong có danh vọng, địa vị.

Có người thích đi đây đi đó, khám phá thế giới.

Nhưng cũng có người chỉ mong một mái nhà yên ổn, một bữa cơm đủ đầy và những người thân luôn mạnh khỏe.

Mỗi người có một cách sống, một hoàn cảnh và một mong ước riêng.

Không có một khuôn mẫu duy nhất để đánh giá thế nào mới là cuộc đời thành công.

Bởi suy cho cùng, ý nghĩa của cuộc sống không nằm ở việc chúng ta sở hữu được bao nhiêu, mà nằm ở chỗ chúng ta có thật sự cảm nhận được những điều mình đang có hay không.

Một bữa cơm ngon, một buổi chiều ngồi uống trà, một cuộc trò chuyện với người thân, một giấc ngủ yên lành…

Những điều bình thường ấy đôi khi lại là hạnh phúc mà nhiều người phải đi qua nửa đời người mới nhận ra.

Cuộc đời này cũng giống như một hành trình dài.

Đã có lựa chọn thì sẽ có được mất, có thành công và cả những tiếc nuối.

Nhưng đừng vì một vài chuyện không như ý mà mãi dằn vặt chính mình.

Hãy nhớ rằng, những chuyện từng khiến ta đau lòng đến tưởng như không thể vượt qua, rồi cũng sẽ trở thành chuyện cũ.

Ngày nhỏ, một lần bị điểm kém đã thấy buồn cả tuần.

Khi trưởng thành, một lần thất bại trong công việc tưởng như mất hết hy vọng.

Khi yêu thương, một lần chia xa cũng khiến ta nghĩ rằng cuộc đời chẳng còn ý nghĩa.

Nhưng rồi năm tháng trôi qua, chúng ta vẫn tiếp tục sống, tiếp tục bước đi và học cách chấp nhận.

Đến một lúc nào đó, ta mới hiểu rằng không phải chuyện gì cũng cần phân định thắng thua, không phải ai đúng ai sai cũng cần tranh luận đến cùng.

Đời người ngắn ngủi lắm.

Một trăm năm sau, có lẽ chẳng còn mấy ai nhớ chúng ta từng là ai, từng giàu có hay nghèo khó, từng có địa vị hay chỉ là một người bình thường.

Những gì từng cố công tranh giành, cuối cùng cũng chẳng thể mang theo.

Những chuyện từng khiến ta giận dữ, hơn thua, đến một ngày nhìn lại có khi cũng chẳng còn quan trọng.

Vậy tại sao khi còn có thể sống vui vẻ, chúng ta lại cứ để lòng mình nặng trĩu vì những chuyện không đáng?

Càng lớn tuổi, điều đáng quý nhất không phải là có thêm bao nhiêu tài sản, mà là vẫn còn sức khỏe để tự chăm sóc mình, còn người thân để hỏi han, còn bạn bè để trò chuyện và còn những ngày bình thường để tận hưởng.

Hạnh phúc đôi khi đơn giản đến mức chúng ta thường bỏ qua.

Đó là sáng thức dậy, thấy mình vẫn khỏe mạnh.

Là trong nhà có người đi ra đi vào.

Là đến bữa cơm vẫn có người ngồi cùng.

Là khi trở về, vẫn có một ngọn đèn sáng và một người hỏi rằng: Hôm nay có mệt không?

Những điều ấy tưởng chừng nhỏ bé, nhưng một khi đã mất đi, có tiền bạc cũng chưa chắc tìm lại được.

Bởi vậy, nếu hôm nay chúng ta vẫn còn cha mẹ để thăm hỏi, còn vợ chồng để sẻ chia, còn con cháu để yêu thương, hãy biết trân trọng.

Nếu còn sức khỏe, hãy đi dạo một chút, chăm sóc bản thân, làm những việc mình yêu thích.

Nếu còn gặp được bạn bè, hãy dành thời gian ngồi lại với nhau.

Nếu trong lòng còn điều gì muốn nói với người thân, đừng cứ chờ đến một ngày thật thích hợp.

Bởi cuộc đời vốn vô thường, chẳng ai biết ngày mai sẽ ra sao.

Đừng đợi đến khi không còn đủ sức khỏe mới tiếc những chuyến đi chưa thực hiện. Đừng đợi đến khi người thân không còn mới nhớ những lời yêu thương chưa kịp nói.

Và cũng đừng vì những chuyện nhỏ nhặt mà làm tổn thương những người đã đồng hành với mình suốt bao năm tháng.

Nếu hỏi hạnh phúc thật sự là gì, có lẽ câu trả lời không nằm ở đâu xa.

Hạnh phúc là có nhà để trở về, có người để nhớ, có cơm để ăn, có một cơ thể còn đủ khỏe mạnh và một tâm hồn không phải lo nghĩ quá nhiều.

Ba bữa cơm mỗi ngày, bốn mùa bình yên, gia đình còn quây quần, người thân còn mạnh khỏe.

Đôi khi, đó đã là điều đáng mơ ước nhất của một đời người.

Đến cuối cùng, chúng ta sẽ hiểu rằng đời người không quý ở chỗ đã có được bao nhiêu, mà quý ở chỗ trong những năm tháng mình được sống, đã yêu thương được bao nhiêu, đã trân trọng được bao nhiêu và đã có bao nhiêu ngày thật sự bình yên.

Vậy nên, khi còn có thể, hãy sống chậm lại một chút, vui vẻ hơn một chút, bao dung hơn một chút.

Đừng quá bận lòng vì những điều đã qua, cũng đừng lo lắng quá nhiều về những chuyện chưa đến.

Bởi cuộc đời không cần lúc nào cũng phải rực rỡ.

Có những ngày bình thường, chỉ cần được ăn một bữa cơm ngon, ngủ một giấc yên lành và nhìn thấy người thân vẫn khỏe mạnh, thế cũng đã là hạnh phúc.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe và cùng Tĩnh Lặng Mỗi Đêm ngồi lại một chút giữa những bộn bề cuộc sống.

Chúc bạn mỗi ngày đều có niềm vui nhỏ bé, có người thân bên cạnh và luôn giữ được một tâm hồn bình yên.

#TuoiGia #Happiness #KienTaoCuocSong #TriTue #TĩnhLặngMỗiĐêm 


 

 SỰ CHỊU ĐỰNG TÀN KHỐC…- Tại sao họ thà chết chứ không xin hỗ trợ?

U 70 LVC – Kimtrong Lam

 SỰ CHỊU ĐỰNG TÀN KHỐC...Tại sao họ thà chết chứ không xin hỗ trợ?

Dù mang hình ảnh của một quốc gia giàu có, tờ Yomiuri Shimbun vừa đăng tải một góc khuất chấn động: Năm ngoái, 42 người tại Nhật đã tử vong vì quá nghèo không dám đi khám bệnh.

Đau lòng nhất là một người đàn ông ngoài 60 tuổi ở Yamagata. Sống thui thủi một mình, thu nhập bấp bênh vỏn vẹn 5 vạn yên (dưới 9 triệu VNĐ)/tháng, ông cắn răng chịu đựng bạo bệnh suốt nhiều năm. Tháng 12 năm ngoái, người ta phát hiện ông gục ngã thoi thóp trong một chiếc xe hơi.

Tại bệnh viện, ông được chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn cuối. Dù cơ thể suy kiệt, ông không oán trách ai, chỉ lều thều lặp đi lặp lại: “Tôi xin lỗi, tôi xin lỗi…” với những người cứu mình. Ông qua đời 2 ngày sau đó mà chưa từng nộp đơn xin trợ cấp xã hội.

Một cụ ông 70 tuổi khác cũng tử vong vì viêm phổi tại nhà. Dù có gia đình, vợ ông phải đi làm suốt, con gái 40 tuổi mắc chứng Hikikomori (tự kỷ thu mình). Thu nhập cả nhà chỉ 10 vạn yên, khi chính quyền gõ cửa thì đã quá muộn.

Tại sao họ thà chết chứ không xin hỗ trợ? Lý do nằm ở tảng băng chìm tàn khốc của xã hội Nhật:

  1. Ám ảnh “Meiwaku” (Sợ làm phiền): Người Nhật được dạy không gây rắc rối cho người khác. Lời “Xin lỗi” kia chính là sự dằn vặt vì làm phiền bác sĩ. Họ thà chết trong im lặng còn hơn nhận trợ cấp để bị gắn mác “kẻ ăn bám xã hội”.
  2. Rào cản hành chính vô tình: Khi xin trợ cấp, nhà nước sẽ gửi thư hỏi toàn bộ họ hàng xem có thể nuôi người này không. Sự “sỉ nhục” khi để người thân biết mình đang ở đáy xã hội khiến họ chọn cách bỏ cuộc.
  3. Xã hội vô cảm (Muenshakai): Lối sống quá khép kín biến nhiều gia đình thành “ốc đảo cô độc”, gục ngã trong nhà cũng không ai hay biết.

Đại diện Liên đoàn Y tế Dân chủ Nhật Bản (Min-iren) chua xót nhận định trong bài báo gốc: “Nhiều người cắn răng chịu đựng đến phút chót. Nghèo đói và sự cô lập xã hội đang tạo ra sự bất bình đẳng về sinh mạng”.

Câu chuyện thu hút gần 2.000 bình luận này là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc. Sự lịch sự và lòng tự trọng là điều đáng quý, nhưng khi nó trở nên cực đoan, nó sẽ trở thành bản án tử.

Nguồn: Bài báo “月収5万円、受診せず倒れた男性…” – Yomiuri Shimbun Online, admin H.M. 


 

Người đàn ông quyền lực nhất thế giới, nhưng lại hoàn toàn cô độc.

Chu Vĩnh Hải 

How Churchill, Roosevelt, Stalin Planned World War 2's End

Staline (bên phải hình) trong cuộc họp với tổng thống Mỹ, Roosevelt (ở giữa) và thủ tướng Anh, Churchill (bên trái)

Iosif Stalin, nhà độc tài cai trị Liên Xô bằng bàn tay sắt, từng đưa ra những sắc lệnh làm rung chuyển cả thế giới. Nhưng ngay trong chính ngôi nhà của mình, ông lại chỉ là một kẻ xa lạ.

8,354 Stalin Style Royalty-Free Images, Stock Photos & Pictures ...Biệt thự mùa hè của Staline ở Sochi

​Nadezhda Alliluyeva, người vợ thứ hai của ông, mới 31 tuổi—trẻ trung, văn minh và dũng cảm. Vào một đêm sau bữa tối mừng kỷ niệm Cách mạng, giữa hai người đã nổ ra một trận cãi vã. Stalin xúc phạm cô trước mặt mọi người, còn cô thẳng thắn chỉ trích ông vì sự tàn nhẫn, vì chính sách tập thể hóa, vì nạn đói và bạo lực. Ngay trong đêm đó, rạng sáng ngày 9 tháng 11 năm 1932, Nadezhda đã tự kết liễu đời mình bằng một viên đạn vào ngực từ một khẩu súng ngắn Walther nhỏ. 

7 Fakta Nadezhda Alliluyeva, Istri Diktator Uni Soviet Joseph Stalin

​Chính quyền tuyên bố cô qua đời vì u nang (hoặc viêm ruột thừa), nhưng đó là một lời dối trá. Đó thực chất là một vụ tự sát, và Stalin coi đó như một sự phản bội cá nhân. Kể từ giây phút ấy, ông trở nên hoang tưởng hơn, lạnh lùng hơn và tàn nhẫn hơn. 

​The Death of Stalin’s Son | History TodayRồi đến bi kịch của những người con. Người con trai cả Yakov—sinh ra từ cuộc hôn nhân đầu tiên—trong mắt Stalin là một kẻ yếu đuối (Yakov sau đó đã bị bắt làm tù binh trong Thế chiến II và qua đời tại trại tập trung của Đức). Trong khi đó, cô con gái duy nhất Svetlana, một người phụ nữ đầy tự trọng, đã tìm đến Đại sứ quán Mỹ ở New Delhi để xin tị nạn. 

Opinion: The unique predicament of the dictator's daughter | CNN

Con trai thứ hai Vasily Stalin và Con gái Svetlana Alliluyeva chụp hình chung với Cha, Staline ​(Ảnh chụp khoảng năm 1935 tại một nhà nghỉ dacha của gia đình).

​Cô đặt chân đến New York giữa thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, công khai lên án cha mình và viết những bức thư vạch trần góc khuất, đoạn tuyệt với cái bóng “con gái của Stalin”.

​Và thế là kết thúc: người đàn ông quyền lực nhất thế giới đứng ở đỉnh cao tột cùng, nhưng lại hoàn toàn cô độc. Không vợ, không con trai bên cạnh, không còn con gái, nắm giữ trọn vẹn quyền lực trong tay nhưng chẳng còn một ai để ôm.How Did Stalin Die? Inside The Soviet Dictator's Death And Its Aftermath

​Người đàn ông kiểm soát được vạn vật, rốt cuộc lại chẳng thể kiểm soát nổi chính gia đình mình.

​Huyen Cuong 


 

KHI STALIN GIẾT CẢ GIA ĐÌNH TƯỚNG LĨNH

Chu Vĩnh Hải

KHI STALIN GIẾT CẢ GIA ĐÌNH TƯỚNG LĨNH:

Moskva, rạng sáng 12/6/1937.

Trong tầng hầm của trụ sở NKVD ở Lubyanka, 8 vị tướng giỏi nhất của Hồng quân bị đưa ra xử bắn. Họ là Nguyên soái Mikhail Tukhachevsky, Tư lệnh Iona Yakir, Tư lệnh Ieronim Uborevich, Tư lệnh August Kork, Tư lệnh Robert Eidelman, Tư lệnh Boris Feldman, Tư lệnh Vitaly Primakov, Tư lệnh Vitovit Putna.

Bản án nói họ là “gián điệp của Đức, là kẻ phản bội, là kẻ âm mưu lật đổ Stalin”.

Họ không phải là gián điệp. Họ không phải là kẻ phản bội. Họ chỉ là những người giỏi hơn Stalin, thẳng thắn hơn Stalin, và được quân đội yêu mến hơn Stalin.

Stalin sợ họ. Và Stalin giết họ.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở 8 phát súng trong tầng hầm Lubyanka. Câu chuyện đau đớn nhất bắt đầu sau đó — khi Stalin quay sang giết cả gia đình của họ.

GIA ĐÌNH NGUYÊN SOÁI TUKHACHEVSKY: CẢ NHÀ 7 NGƯỜI, CHỈ CÒN 1 ĐỨA TRẺ SỐNG SÓT

Tukhachevsky là thiên tài quân sự của Liên Xô. Ông là người xây dựng Hồng quân hiện đại, là người đưa xe tăng, máy bay, lính dù vào quân đội. Stalin gọi ông là “Nguyên soái đỏ”.

Ngày 22/5/1937, Tukhachevsky bị bắt. Ông bị tra tấn suốt 20 ngày, bị đánh gãy xương, bị ép ký vào bản cung khai nhận tội phản quốc. Ngày 12/6/1937, ông bị bắn, lúc 47 tuổi.

Vợ ông, bà Nina Tukhachevskaya, 38 tuổi, không có tội gì, chỉ là vợ của Tukhachevsky. Bà bị bắt ngay sau khi chồng bị bắt. Bà bị giam, bị tra hỏi: “Bà có biết chồng bà phản bội không?”. Bà nói: “Chồng tôi không phản bội”. Bà bị xử bắn năm 1941.

Con gái ông, Svetlana Tukhachevskaya, mới 13 tuổi. Năm 1937, Svetlana đang học lớp 7, đang là đội viên thiếu niên. Một buổi sáng, công an đến nhà, bắt mẹ đi, bắt Svetlana đi. Svetlana bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên thành “Svetlana Smirnova”, bị cấm nói cha mình là Tukhachevsky. Ai hỏi cha con là ai, con phải nói: “Cha con là kẻ thù của nhân dân, cha con đã chết”.

Năm 1941, khi Svetlana 17 tuổi, Svetlana bị bắt lần nữa. Tội của Svetlana là: “Là con gái của kẻ thù của nhân dân”. Svetlana bị tù 5 năm trong Gulag, bị đói, bị lạnh, bị bệnh. Svetlana sống sót, nhưng cả đời bị ám ảnh, bị nghèo, bị bệnh.

Anh trai ông, Alexander Tukhachevsky, bị bắn năm 1937. Anh trai thứ hai, Nikolai Tukhachevsky, bị bắn năm 1937. Chị gái ông, Maria Tukhachevskaya, bị tù 10 năm trong Gulag. Mẹ ông, bà Mavra Tukhachevskaya, bà cụ 70 tuổi, bị bắt, bị đưa vào Gulag, chết trong Gulag năm 1940.

Cả nhà Tukhachevsky, 7 người, bị giết, bị tù. Chỉ còn Svetlana 13 tuổi sống sót, nhưng cũng bị tù, bị đổi tên.

GIA ĐÌNH TƯ LỆNH YAKIR: CON TRAI 14 TUỔI BỊ TÙ 17 NĂM

Yakir là Tư lệnh Quân khu Kiev, là tướng giỏi, là người được lính yêu mến nhất.

Yakir bị bắn ngày 12/6/1937, lúc 41 tuổi.

Vợ ông, bà Sara Yakir, 35 tuổi, bị bắt, bị xử bắn năm 1938. Sara không có tội gì, Sara chỉ là vợ của Yakir.

Con trai ông, Pyotr Yakir, mới 14 tuổi. Pyotr đang học, đang chơi bóng đá. Pyotr bị bắt, bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên, bị cấm nói cha mình là Yakir. Năm 1938, Pyotr bị bắt, bị tù. Pyotr bị tù 17 năm trong Gulag, từ năm 1937 đến năm 1954. Pyotr bị đói, bị đánh, bị bệnh.

Sau này, khi được thả, Pyotr viết hồi ký, Pyotr viết một câu mà ai đọc cũng phải khóc: “Tôi bị tù vì tôi là con trai của Yakir. Tôi không có tội gì. Tôi chỉ có một tội là sinh ra làm con của cha tôi”.

GIA ĐÌNH TƯ LỆNH UBOREVICH: CON GÁI 13 TUỔI BỊ TÙ, BỊ ĐIÊN

Uborevich là Tư lệnh Quân khu Belorussia, là tướng giỏi, là người đã đánh thắng quân Ba Lan năm 1920.

Uborevich bị bắn ngày 12/6/1937, lúc 41 tuổi.

Vợ ông, bà Nina Uborevich, 38 tuổi, bị bắt, bị xử bắn năm 1941.

Con gái ông, Mira Uborevich, mới 13 tuổi. Mira bị bắt, bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên. Mira bị tù 5 năm trong Gulag, bị tra tấn, bị đánh, bị bỏ đói. Mira sống sót, nhưng bị điên. Mira bị bệnh thần kinh cả đời, vì bị tra tấn trong tù khi còn là một đứa trẻ.

Mira không bao giờ lấy chồng, không bao giờ có con, không bao giờ có cuộc sống bình thường. Mira chết trong bệnh viện tâm thần.

KHÔNG PHẢI LÀ TAI NẠN, ĐÓ LÀ LỆNH CỦA STALIN

Nhiều người nói: “Stalin chỉ giết tướng phản bội, Stalin không giết gia đình. Việc gia đình bị giết là do cấp dưới làm quá”.

Không phải.

Năm 1937, Stalin ký Lệnh 00486 của NKVD. Lệnh nói rõ ràng:

“Vợ của kẻ thù của nhân dân cũng là kẻ thù của nhân dân, sẽ bị tù 5-8 năm trong Gulag.

Con của kẻ thù của nhân dân, từ 15 tuổi trở lên, sẽ bị tù, sẽ bị xử bắn nếu chống đối.

Con dưới 15 tuổi, sẽ bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên, bị cấm nhắc tên cha mẹ”.

Stalin ra lệnh giết cả nhà. Stalin muốn xóa sạch dấu vết của những tướng lĩnh. Stalin muốn không còn ai nhớ Tukhachevsky, Yakir, Uborevich. Stalin muốn không còn ai trả thù cho họ.

Stalin giết Tukhachevsky, Stalin giết luôn vợ, con, anh em, mẹ già của Tukhachevsky. Stalin giết Yakir, Stalin giết luôn vợ, con của Yakir. Stalin giết Uborevich, Stalin giết luôn vợ, con của Uborevich.

KHÔNG CHỈ 8 GIA ĐÌNH, MÀ LÀ 40.000 GIA ĐÌNH

Vụ Tukhachevsky chỉ là bắt đầu. Sau đó, từ năm 1937 đến năm 1938, Stalin thanh trừng hơn 40.000 sĩ quan của Hồng quân. 40.000 sĩ quan bị bắt, bị bắn, bị tù.

Và theo Lệnh 00486, 40.000 gia đình của họ cũng bị bắt, bị bắn, bị tù theo. Tổng cộng, hàng trăm nghìn người — vợ, con, anh em, mẹ già — bị giết, bị tù, chỉ vì họ là vợ, là con, là người thân của một sĩ quan bị Stalin cho là kẻ thù.

Nhiều đứa trẻ 13, 14 tuổi bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên, bị cấm nói cha mẹ mình là ai. Nhiều đứa trẻ lớn lên không biết cha mẹ mình là ai, không biết mình họ gì, không biết mình từ đâu đến.

Nhiều bà vợ bị bắn, bị tù, chỉ vì họ là vợ của một tướng lĩnh.

Nhiều bà mẹ già 70 tuổi chết trong Gulag, chỉ vì họ là mẹ của một tướng lĩnh.

Hôm nay, ở Moskva, có một bức tường, gọi là Bức tường Đau thương. Trên bức tường đó, có khắc tên của những người bị Stalin giết. Trong đó, có tên Tukhachevsky, Yakir, Uborevich.

Nhưng trên bức tường đó, không có tên của Svetlana 13 tuổi, của Pyotr 14 tuổi, của Mira 13 tuổi. Không có tên của những bà vợ bị bắn, những bà mẹ già chết trong Gulag.

—–

Ảnh: Gia đình nguyên soái Mikhail Tukhachevsky

Lê Phương Nam


 

Hai thất bại bầu cử ở Little Saigon là mất mát lớn đối với đại diện chính trị người Mỹ gốc Việt

Ba’o Nguoi-Viet

November 10, 2026

Luật Sư Trần Thái Văn

LTS. Luật Sư Trần Thái Văn từng là dân biểu Hạ Viện California trong ba nhiệm kỳ, từ năm 2004 đến năm 2010. Hiện nay, ông là  đệ nhất phó chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Cơ Quan Thủy Cục Orange County (OCWD), California. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư.

Chào cờ khai mạc Diễn Hành Tết 2026 trên đại lộ Bolsa, Westminster. (Hình minh họa: Văn Lan/Người Việt)

Với số phiếu đếm gần hết, được Cơ Quan Bầu Cử Orange County (ROV) thông báo, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster và Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa) của Địa Hạt 70 tại Hạ Viện California có nhiều khả năng thất cử vì những hoàn cảnh chính trị khác nhau. Nhưng đối với cộng đồng người Việt tại Orange County, hệ quả chung là cộng đồng mất đi hai tiếng nói người Mỹ gốc Việt trực tiếp trong chính quyền – một ở trung tâm Little Saigon và một tại thủ phủ Sacramento.

Theo kết quả kiểm phiếu của ROV tính đến ngày 10 Tháng Mười Một, cả hai cuộc đua vẫn chưa có kết quả chính thức. Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn kém Nghị Viên Carlos Manzo 1,093 phiếu. Trong cuộc đua tại Địa Hạt 70, bà Paula Swift (Dân Chủ) dẫn trước ông Trí 5,254 phiếu trong tổng số gần 147,000 phiếu đã được đếm.

Westminster: Cuộc đua sít sao và các ứng cử viên gốc Việt bị chia phiếu

Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn đang trên đường thất cử sau một giai đoạn có nhiều bất đồng trong chính trường Westminster trong bốn năm qua. Dù ông có đầy nhiệt tình và đạt được một số thành quả tốt trong thành phố, phong cách điều hành trong bốn năm qua có phần gây xáo trộn, và những tranh cãi tại Hội Đồng Thành Phố khiến ông làm mất lòng một số đồng minh và người từng ủng hộ mình. Việc ông công khai gắn bó với đảng Cộng Hòa có thể cũng gây bất lợi trong năm bầu cử mà đảng Dân Chủ đạt được nhiều thắng lợi. Và quan trọng không kém, những dự kiến về số phiếu đi bầu năm nay tại Westminster cho thấy cử tri gốc Việt đi bầu thấp hơn khoảng 4%-5% so với các kỳ bầu cử trước. Ngược lại, tỉ lệ cử tri gốc Hispanic đi bầu năm nay lại tăng cao hơn 4%, đem lại thuận lợi cho Nghị Viên Manzo, một ứng cử viên gốc Mexico. Những yếu tố này giúp giải thích kết quả của kỳ bầu cử này, nhưng không làm giảm ý nghĩa của sự mất mát đối với cư dân gốc Việt.

YouTube player

Cuộc đua chức thị trưởng còn có hai ứng cử viên gốc Việt khác. Đó là Bác Sĩ Kimberly Hồ và ông Nguyễn Phương Hùng. Hai ứng cử viên này nhận tổng cộng 5,187 phiếu. Ông Chí nhận 10,331 phiếu, còn ông Manzo nhận 11,424 phiếu. Theo nhận định của các quan sát viên chính trị tại Orange County, nếu chỉ có một ứng cử viên gốc Việt – chẳng hạn ông Chí – thì ông có nhiều triển vọng tái đắc cử. Ông Chí chỉ cần thêm 1,093 phiếu để vượt qua ông Manzo – tương đương khoảng 21% số phiếu dành cho hai ứng cử viên người Việt còn lại. Dĩ nhiên, không thể biết chắc những cử tri đó sẽ chọn ai nếu chỉ còn hai ứng cử viên. Nhưng các con số khiến khó có thể bỏ qua khả năng cuộc đua bị tình trạng chia phiếu ảnh hưởng trầm trọng.

Nếu kết quả hiện tại được xác nhận, Westminster sẽ khép lại 14 năm có thị trưởng người Mỹ gốc Việt. Đây là một mất mát đáng kể đối với thành phố giữ vị trí trung tâm của Little Saigon, cũng như đối với cộng đồng tị nạn Cộng Sản, có các cơ sở kinh doanh, phong trào đấu tranh, tổ chức văn hóa và hoạt động dân sự, đã góp phần định hình khu vực. Orange County là nơi có cộng đồng người Việt đông nhất ngoài Việt Nam.

Nghị Viên Carlos Manzo sẽ là thị trưởng của tất cả cư dân Westminster, trong đó có người Mỹ gốc Việt. Tuy vậy, việc mất đi một thị trưởng người Việt đồng nghĩa với việc cộng đồng không còn đại diện ở vị trí dân cử cao nhất của thành phố – một người có mối liên hệ trực tiếp với lịch sử, văn hóa, và hiểu những gì cộng đồng trải qua. Sự thay đổi đó nên được nhìn nhận là một mất mát đối với sự đại diện của người Việt.

Sacramento: Địa Hạt 70 bao gồm trung tâm Little Saigon

Việc Dân Biểu Trí Tạ thất cử là một câu chuyện chính trị khác, nhưng hệ quả cũng nghiêm trọng không kém. Địa Hạt 70 gồm Westminster và một số thành phố lân cận trong Orange County thuộc khu vực Little Saigon. Đây là địa hạt có cộng đồng người Việt quốc gia đông đảo và có ảnh hưởng nhất tại Hoa Kỳ.

Kết quả kiểm phiếu chưa chính thức ngày 10 Tháng Mười Một cho thấy ông Trí cũng bị cuốn vào làn sóng ủng hộ đảng Dân Chủ toàn quốc, và nhất là tại tiểu bang California. Nếu ông thất cử, đây không chỉ là sự thất bại của một dân biểu đương nhiệm có mối liên hệ lâu năm tốt đẹp với cử tri địa phương và được nhiều người đánh giá cao. Đó còn là việc Orange County mất đi tiếng của nói người Mỹ gốc Việt tại thủ phủ Sacramento.

YouTube player

Điều đó không có nghĩa là người Mỹ gốc Việt sẽ không còn người bênh vực hay không còn hiện diện trong chính quyền. Nhưng cộng đồng sẽ mất đi một nhà lập pháp cùng chia sẻ di sản và có sự hiểu biết trực tiếp về lịch sử và hoài bão của người Việt. Đối với một cộng đồng đông đảo và có tầm quan trọng như vậy, đây là một mất mát lớn.

Cộng đồng người Việt nên rút ra điều gì?

Bài học đầu tiên là không thể xem đại diện chính trị của người Mỹ gốc Việt là điều đương nhiên. Sự lớn mạnh và lịch sử của cộng đồng không đủ để bảo đảm hai vị dân cử gốc Việt đương nhiệm giữ được chức vụ. Ảnh hưởng chính trị phải được duy trì liên tục. Khi đại diện của cộng đồng bị đặt trước thử thách, những yếu tố và hoàn cảnh thời sự quốc gia ngoài tầm ảnh hưởng của cộng đồng – và sự chia rẽ – có thể dẫn đến những hệ quả thực tế.

Kết quả tại Westminster là lời cảnh báo đặc biệt rõ ràng. Số phiếu dành cho hai ứng cử viên thị trưởng người Việt còn lại cao hơn nhiều lần so với khoảng cách giữa ông Chí và ông Manzo. Những lá phiếu đó, tất nhiên, không mặc nhiên thuộc về ông Chí. Nhưng cuộc đua cho thấy một danh sách ứng cử viên bị chia rẽ giữa ba người Việt sẽ khiến cộng đồng không có được ứng cử viên có khả năng chiến thắng.

Bài học thứ ba là những thất bại này ảnh hưởng đến cả cộng đồng, chứ không chỉ riêng các ứng cử viên thất cử. Một thị trưởng người Việt tại Westminster và một dân biểu người Việt đại diện cho Little Saigon tại Westminster và các thành phố phụ cận – một khu vực lớn được mệnh danh là thủ phủ của cộng đồng người Việt quốc gia trên toàn thế giới – đã đem lại sự hiện diện trực tiếp của người Việt trong hai vị trí có ảnh hưởng. Khi họ rời nhiệm sở, người Mỹ gốc Việt sẽ ít hiện diện hơn trong chính quyền địa phương và mất đi một mối liên hệ trực tiếp tại Quốc Hội California.

Những hoàn cảnh khác nhau dẫn đến hai thất bại sắp xảy ra: Bất đồng và chia phiếu tại Westminster và một cuộc đua sít sao giữa làn sóng ủng hộ đảng Dân Chủ tại Địa Hạt 70. Hệ quả vẫn giống nhau – một mất mát đối với đại diện chính trị của người Mỹ gốc Việt tại Orange County. Cộng đồng có quyền tiếc nuối trước sự mất mát đó, rút kinh nghiệm, và cùng tái nỗ lực để bảo đảm tiếng nói của mình tiếp tục hiện diện và có ảnh hưởng trong các cuộc bầu cử sắp tới.

Với số vốn chính trị đã có và một ban vận động tranh cử tạo dựng được trong những năm tại chiến trường tranh cử, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn và Dân Biểu Trí Tạ còn có nhiều cơ hội và nghị lực để cống hiến và đóng góp cho sinh hoạt dòng chính. Các cử tri Việt tại Orange County sẽ không ngạc nhiên nếu hai vị này tiếp tục dấn thân vào những chức vụ dân cử trong tương lai.

Chính trường là một cuộc chơi đường dài. Mỗi chu kỳ bầu cử hai năm lại đem đến một bối cảnh chính trị khác, với những vấn đề và cơ hội mới. Nền sinh hoạt dân chủ Hoa Kỳ luôn năng động và biến chuyển. Kết quả có thể đảo chiều nếu giới lãnh đạo đảng Dân Chủ đi quá xa và bỏ lỡ cơ hội đưa ra những giải pháp thực tế, hợp lý, và khả thi trước các chính sách của Tổng Thống Donald Trump. Hướng về tương lai, kỳ bầu cử năm 2028 sẽ là cơ hội để cộng đồng khôi phục vị thế và tiếng nói chính trị tại Westminster và Sacramento. Mong lắm thay. [đ.d.]