KHI STALIN GIẾT CẢ GIA ĐÌNH TƯỚNG LĨNH

Chu Vĩnh Hải

KHI STALIN GIẾT CẢ GIA ĐÌNH TƯỚNG LĨNH:

Moskva, rạng sáng 12/6/1937.

Trong tầng hầm của trụ sở NKVD ở Lubyanka, 8 vị tướng giỏi nhất của Hồng quân bị đưa ra xử bắn. Họ là Nguyên soái Mikhail Tukhachevsky, Tư lệnh Iona Yakir, Tư lệnh Ieronim Uborevich, Tư lệnh August Kork, Tư lệnh Robert Eidelman, Tư lệnh Boris Feldman, Tư lệnh Vitaly Primakov, Tư lệnh Vitovit Putna.

Bản án nói họ là “gián điệp của Đức, là kẻ phản bội, là kẻ âm mưu lật đổ Stalin”.

Họ không phải là gián điệp. Họ không phải là kẻ phản bội. Họ chỉ là những người giỏi hơn Stalin, thẳng thắn hơn Stalin, và được quân đội yêu mến hơn Stalin.

Stalin sợ họ. Và Stalin giết họ.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở 8 phát súng trong tầng hầm Lubyanka. Câu chuyện đau đớn nhất bắt đầu sau đó — khi Stalin quay sang giết cả gia đình của họ.

GIA ĐÌNH NGUYÊN SOÁI TUKHACHEVSKY: CẢ NHÀ 7 NGƯỜI, CHỈ CÒN 1 ĐỨA TRẺ SỐNG SÓT

Tukhachevsky là thiên tài quân sự của Liên Xô. Ông là người xây dựng Hồng quân hiện đại, là người đưa xe tăng, máy bay, lính dù vào quân đội. Stalin gọi ông là “Nguyên soái đỏ”.

Ngày 22/5/1937, Tukhachevsky bị bắt. Ông bị tra tấn suốt 20 ngày, bị đánh gãy xương, bị ép ký vào bản cung khai nhận tội phản quốc. Ngày 12/6/1937, ông bị bắn, lúc 47 tuổi.

Vợ ông, bà Nina Tukhachevskaya, 38 tuổi, không có tội gì, chỉ là vợ của Tukhachevsky. Bà bị bắt ngay sau khi chồng bị bắt. Bà bị giam, bị tra hỏi: “Bà có biết chồng bà phản bội không?”. Bà nói: “Chồng tôi không phản bội”. Bà bị xử bắn năm 1941.

Con gái ông, Svetlana Tukhachevskaya, mới 13 tuổi. Năm 1937, Svetlana đang học lớp 7, đang là đội viên thiếu niên. Một buổi sáng, công an đến nhà, bắt mẹ đi, bắt Svetlana đi. Svetlana bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên thành “Svetlana Smirnova”, bị cấm nói cha mình là Tukhachevsky. Ai hỏi cha con là ai, con phải nói: “Cha con là kẻ thù của nhân dân, cha con đã chết”.

Năm 1941, khi Svetlana 17 tuổi, Svetlana bị bắt lần nữa. Tội của Svetlana là: “Là con gái của kẻ thù của nhân dân”. Svetlana bị tù 5 năm trong Gulag, bị đói, bị lạnh, bị bệnh. Svetlana sống sót, nhưng cả đời bị ám ảnh, bị nghèo, bị bệnh.

Anh trai ông, Alexander Tukhachevsky, bị bắn năm 1937. Anh trai thứ hai, Nikolai Tukhachevsky, bị bắn năm 1937. Chị gái ông, Maria Tukhachevskaya, bị tù 10 năm trong Gulag. Mẹ ông, bà Mavra Tukhachevskaya, bà cụ 70 tuổi, bị bắt, bị đưa vào Gulag, chết trong Gulag năm 1940.

Cả nhà Tukhachevsky, 7 người, bị giết, bị tù. Chỉ còn Svetlana 13 tuổi sống sót, nhưng cũng bị tù, bị đổi tên.

GIA ĐÌNH TƯ LỆNH YAKIR: CON TRAI 14 TUỔI BỊ TÙ 17 NĂM

Yakir là Tư lệnh Quân khu Kiev, là tướng giỏi, là người được lính yêu mến nhất.

Yakir bị bắn ngày 12/6/1937, lúc 41 tuổi.

Vợ ông, bà Sara Yakir, 35 tuổi, bị bắt, bị xử bắn năm 1938. Sara không có tội gì, Sara chỉ là vợ của Yakir.

Con trai ông, Pyotr Yakir, mới 14 tuổi. Pyotr đang học, đang chơi bóng đá. Pyotr bị bắt, bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên, bị cấm nói cha mình là Yakir. Năm 1938, Pyotr bị bắt, bị tù. Pyotr bị tù 17 năm trong Gulag, từ năm 1937 đến năm 1954. Pyotr bị đói, bị đánh, bị bệnh.

Sau này, khi được thả, Pyotr viết hồi ký, Pyotr viết một câu mà ai đọc cũng phải khóc: “Tôi bị tù vì tôi là con trai của Yakir. Tôi không có tội gì. Tôi chỉ có một tội là sinh ra làm con của cha tôi”.

GIA ĐÌNH TƯ LỆNH UBOREVICH: CON GÁI 13 TUỔI BỊ TÙ, BỊ ĐIÊN

Uborevich là Tư lệnh Quân khu Belorussia, là tướng giỏi, là người đã đánh thắng quân Ba Lan năm 1920.

Uborevich bị bắn ngày 12/6/1937, lúc 41 tuổi.

Vợ ông, bà Nina Uborevich, 38 tuổi, bị bắt, bị xử bắn năm 1941.

Con gái ông, Mira Uborevich, mới 13 tuổi. Mira bị bắt, bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên. Mira bị tù 5 năm trong Gulag, bị tra tấn, bị đánh, bị bỏ đói. Mira sống sót, nhưng bị điên. Mira bị bệnh thần kinh cả đời, vì bị tra tấn trong tù khi còn là một đứa trẻ.

Mira không bao giờ lấy chồng, không bao giờ có con, không bao giờ có cuộc sống bình thường. Mira chết trong bệnh viện tâm thần.

KHÔNG PHẢI LÀ TAI NẠN, ĐÓ LÀ LỆNH CỦA STALIN

Nhiều người nói: “Stalin chỉ giết tướng phản bội, Stalin không giết gia đình. Việc gia đình bị giết là do cấp dưới làm quá”.

Không phải.

Năm 1937, Stalin ký Lệnh 00486 của NKVD. Lệnh nói rõ ràng:

“Vợ của kẻ thù của nhân dân cũng là kẻ thù của nhân dân, sẽ bị tù 5-8 năm trong Gulag.

Con của kẻ thù của nhân dân, từ 15 tuổi trở lên, sẽ bị tù, sẽ bị xử bắn nếu chống đối.

Con dưới 15 tuổi, sẽ bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên, bị cấm nhắc tên cha mẹ”.

Stalin ra lệnh giết cả nhà. Stalin muốn xóa sạch dấu vết của những tướng lĩnh. Stalin muốn không còn ai nhớ Tukhachevsky, Yakir, Uborevich. Stalin muốn không còn ai trả thù cho họ.

Stalin giết Tukhachevsky, Stalin giết luôn vợ, con, anh em, mẹ già của Tukhachevsky. Stalin giết Yakir, Stalin giết luôn vợ, con của Yakir. Stalin giết Uborevich, Stalin giết luôn vợ, con của Uborevich.

KHÔNG CHỈ 8 GIA ĐÌNH, MÀ LÀ 40.000 GIA ĐÌNH

Vụ Tukhachevsky chỉ là bắt đầu. Sau đó, từ năm 1937 đến năm 1938, Stalin thanh trừng hơn 40.000 sĩ quan của Hồng quân. 40.000 sĩ quan bị bắt, bị bắn, bị tù.

Và theo Lệnh 00486, 40.000 gia đình của họ cũng bị bắt, bị bắn, bị tù theo. Tổng cộng, hàng trăm nghìn người — vợ, con, anh em, mẹ già — bị giết, bị tù, chỉ vì họ là vợ, là con, là người thân của một sĩ quan bị Stalin cho là kẻ thù.

Nhiều đứa trẻ 13, 14 tuổi bị đưa vào trại trẻ mồ côi, bị đổi tên, bị cấm nói cha mẹ mình là ai. Nhiều đứa trẻ lớn lên không biết cha mẹ mình là ai, không biết mình họ gì, không biết mình từ đâu đến.

Nhiều bà vợ bị bắn, bị tù, chỉ vì họ là vợ của một tướng lĩnh.

Nhiều bà mẹ già 70 tuổi chết trong Gulag, chỉ vì họ là mẹ của một tướng lĩnh.

Hôm nay, ở Moskva, có một bức tường, gọi là Bức tường Đau thương. Trên bức tường đó, có khắc tên của những người bị Stalin giết. Trong đó, có tên Tukhachevsky, Yakir, Uborevich.

Nhưng trên bức tường đó, không có tên của Svetlana 13 tuổi, của Pyotr 14 tuổi, của Mira 13 tuổi. Không có tên của những bà vợ bị bắn, những bà mẹ già chết trong Gulag.

—–

Ảnh: Gia đình nguyên soái Mikhail Tukhachevsky

Lê Phương Nam


 

Hai thất bại bầu cử ở Little Saigon là mất mát lớn đối với đại diện chính trị người Mỹ gốc Việt

Ba’o Nguoi-Viet

November 10, 2026

Luật Sư Trần Thái Văn

LTS. Luật Sư Trần Thái Văn từng là dân biểu Hạ Viện California trong ba nhiệm kỳ, từ năm 2004 đến năm 2010. Hiện nay, ông là  đệ nhất phó chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Cơ Quan Thủy Cục Orange County (OCWD), California. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư.

Chào cờ khai mạc Diễn Hành Tết 2026 trên đại lộ Bolsa, Westminster. (Hình minh họa: Văn Lan/Người Việt)

Với số phiếu đếm gần hết, được Cơ Quan Bầu Cử Orange County (ROV) thông báo, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster và Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa) của Địa Hạt 70 tại Hạ Viện California có nhiều khả năng thất cử vì những hoàn cảnh chính trị khác nhau. Nhưng đối với cộng đồng người Việt tại Orange County, hệ quả chung là cộng đồng mất đi hai tiếng nói người Mỹ gốc Việt trực tiếp trong chính quyền – một ở trung tâm Little Saigon và một tại thủ phủ Sacramento.

Theo kết quả kiểm phiếu của ROV tính đến ngày 10 Tháng Mười Một, cả hai cuộc đua vẫn chưa có kết quả chính thức. Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn kém Nghị Viên Carlos Manzo 1,093 phiếu. Trong cuộc đua tại Địa Hạt 70, bà Paula Swift (Dân Chủ) dẫn trước ông Trí 5,254 phiếu trong tổng số gần 147,000 phiếu đã được đếm.

Westminster: Cuộc đua sít sao và các ứng cử viên gốc Việt bị chia phiếu

Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn đang trên đường thất cử sau một giai đoạn có nhiều bất đồng trong chính trường Westminster trong bốn năm qua. Dù ông có đầy nhiệt tình và đạt được một số thành quả tốt trong thành phố, phong cách điều hành trong bốn năm qua có phần gây xáo trộn, và những tranh cãi tại Hội Đồng Thành Phố khiến ông làm mất lòng một số đồng minh và người từng ủng hộ mình. Việc ông công khai gắn bó với đảng Cộng Hòa có thể cũng gây bất lợi trong năm bầu cử mà đảng Dân Chủ đạt được nhiều thắng lợi. Và quan trọng không kém, những dự kiến về số phiếu đi bầu năm nay tại Westminster cho thấy cử tri gốc Việt đi bầu thấp hơn khoảng 4%-5% so với các kỳ bầu cử trước. Ngược lại, tỉ lệ cử tri gốc Hispanic đi bầu năm nay lại tăng cao hơn 4%, đem lại thuận lợi cho Nghị Viên Manzo, một ứng cử viên gốc Mexico. Những yếu tố này giúp giải thích kết quả của kỳ bầu cử này, nhưng không làm giảm ý nghĩa của sự mất mát đối với cư dân gốc Việt.

Cuộc đua chức thị trưởng còn có hai ứng cử viên gốc Việt khác. Đó là Bác Sĩ Kimberly Hồ và ông Nguyễn Phương Hùng. Hai ứng cử viên này nhận tổng cộng 5,187 phiếu. Ông Chí nhận 10,331 phiếu, còn ông Manzo nhận 11,424 phiếu. Theo nhận định của các quan sát viên chính trị tại Orange County, nếu chỉ có một ứng cử viên gốc Việt – chẳng hạn ông Chí – thì ông có nhiều triển vọng tái đắc cử. Ông Chí chỉ cần thêm 1,093 phiếu để vượt qua ông Manzo – tương đương khoảng 21% số phiếu dành cho hai ứng cử viên người Việt còn lại. Dĩ nhiên, không thể biết chắc những cử tri đó sẽ chọn ai nếu chỉ còn hai ứng cử viên. Nhưng các con số khiến khó có thể bỏ qua khả năng cuộc đua bị tình trạng chia phiếu ảnh hưởng trầm trọng.

Nếu kết quả hiện tại được xác nhận, Westminster sẽ khép lại 14 năm có thị trưởng người Mỹ gốc Việt. Đây là một mất mát đáng kể đối với thành phố giữ vị trí trung tâm của Little Saigon, cũng như đối với cộng đồng tị nạn Cộng Sản, có các cơ sở kinh doanh, phong trào đấu tranh, tổ chức văn hóa và hoạt động dân sự, đã góp phần định hình khu vực. Orange County là nơi có cộng đồng người Việt đông nhất ngoài Việt Nam.

Nghị Viên Carlos Manzo sẽ là thị trưởng của tất cả cư dân Westminster, trong đó có người Mỹ gốc Việt. Tuy vậy, việc mất đi một thị trưởng người Việt đồng nghĩa với việc cộng đồng không còn đại diện ở vị trí dân cử cao nhất của thành phố – một người có mối liên hệ trực tiếp với lịch sử, văn hóa, và hiểu những gì cộng đồng trải qua. Sự thay đổi đó nên được nhìn nhận là một mất mát đối với sự đại diện của người Việt.

Sacramento: Địa Hạt 70 bao gồm trung tâm Little Saigon

Việc Dân Biểu Trí Tạ thất cử là một câu chuyện chính trị khác, nhưng hệ quả cũng nghiêm trọng không kém. Địa Hạt 70 gồm Westminster và một số thành phố lân cận trong Orange County thuộc khu vực Little Saigon. Đây là địa hạt có cộng đồng người Việt quốc gia đông đảo và có ảnh hưởng nhất tại Hoa Kỳ.

Kết quả kiểm phiếu chưa chính thức ngày 10 Tháng Mười Một cho thấy ông Trí cũng bị cuốn vào làn sóng ủng hộ đảng Dân Chủ toàn quốc, và nhất là tại tiểu bang California. Nếu ông thất cử, đây không chỉ là sự thất bại của một dân biểu đương nhiệm có mối liên hệ lâu năm tốt đẹp với cử tri địa phương và được nhiều người đánh giá cao. Đó còn là việc Orange County mất đi tiếng của nói người Mỹ gốc Việt tại thủ phủ Sacramento.

Điều đó không có nghĩa là người Mỹ gốc Việt sẽ không còn người bênh vực hay không còn hiện diện trong chính quyền. Nhưng cộng đồng sẽ mất đi một nhà lập pháp cùng chia sẻ di sản và có sự hiểu biết trực tiếp về lịch sử và hoài bão của người Việt. Đối với một cộng đồng đông đảo và có tầm quan trọng như vậy, đây là một mất mát lớn.

Cộng đồng người Việt nên rút ra điều gì?

Bài học đầu tiên là không thể xem đại diện chính trị của người Mỹ gốc Việt là điều đương nhiên. Sự lớn mạnh và lịch sử của cộng đồng không đủ để bảo đảm hai vị dân cử gốc Việt đương nhiệm giữ được chức vụ. Ảnh hưởng chính trị phải được duy trì liên tục. Khi đại diện của cộng đồng bị đặt trước thử thách, những yếu tố và hoàn cảnh thời sự quốc gia ngoài tầm ảnh hưởng của cộng đồng – và sự chia rẽ – có thể dẫn đến những hệ quả thực tế.

Kết quả tại Westminster là lời cảnh báo đặc biệt rõ ràng. Số phiếu dành cho hai ứng cử viên thị trưởng người Việt còn lại cao hơn nhiều lần so với khoảng cách giữa ông Chí và ông Manzo. Những lá phiếu đó, tất nhiên, không mặc nhiên thuộc về ông Chí. Nhưng cuộc đua cho thấy một danh sách ứng cử viên bị chia rẽ giữa ba người Việt sẽ khiến cộng đồng không có được ứng cử viên có khả năng chiến thắng.

Bài học thứ ba là những thất bại này ảnh hưởng đến cả cộng đồng, chứ không chỉ riêng các ứng cử viên thất cử. Một thị trưởng người Việt tại Westminster và một dân biểu người Việt đại diện cho Little Saigon tại Westminster và các thành phố phụ cận – một khu vực lớn được mệnh danh là thủ phủ của cộng đồng người Việt quốc gia trên toàn thế giới – đã đem lại sự hiện diện trực tiếp của người Việt trong hai vị trí có ảnh hưởng. Khi họ rời nhiệm sở, người Mỹ gốc Việt sẽ ít hiện diện hơn trong chính quyền địa phương và mất đi một mối liên hệ trực tiếp tại Quốc Hội California.

Những hoàn cảnh khác nhau dẫn đến hai thất bại sắp xảy ra: Bất đồng và chia phiếu tại Westminster và một cuộc đua sít sao giữa làn sóng ủng hộ đảng Dân Chủ tại Địa Hạt 70. Hệ quả vẫn giống nhau – một mất mát đối với đại diện chính trị của người Mỹ gốc Việt tại Orange County. Cộng đồng có quyền tiếc nuối trước sự mất mát đó, rút kinh nghiệm, và cùng tái nỗ lực để bảo đảm tiếng nói của mình tiếp tục hiện diện và có ảnh hưởng trong các cuộc bầu cử sắp tới.

Với số vốn chính trị đã có và một ban vận động tranh cử tạo dựng được trong những năm tại chiến trường tranh cử, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn và Dân Biểu Trí Tạ còn có nhiều cơ hội và nghị lực để cống hiến và đóng góp cho sinh hoạt dòng chính. Các cử tri Việt tại Orange County sẽ không ngạc nhiên nếu hai vị này tiếp tục dấn thân vào những chức vụ dân cử trong tương lai.

Chính trường là một cuộc chơi đường dài. Mỗi chu kỳ bầu cử hai năm lại đem đến một bối cảnh chính trị khác, với những vấn đề và cơ hội mới. Nền sinh hoạt dân chủ Hoa Kỳ luôn năng động và biến chuyển. Kết quả có thể đảo chiều nếu giới lãnh đạo đảng Dân Chủ đi quá xa và bỏ lỡ cơ hội đưa ra những giải pháp thực tế, hợp lý, và khả thi trước các chính sách của Tổng Thống Donald Trump. Hướng về tương lai, kỳ bầu cử năm 2028 sẽ là cơ hội để cộng đồng khôi phục vị thế và tiếng nói chính trị tại Westminster và Sacramento. Mong lắm thay. [đ.d.]


 

Cha bị FBI bắt giữ, Meghan Markle hủy bài diễn văn 

Ba’o Nguoi-Viet

November 10, 2026

BRUSSELS, Bỉ (NV) – Meghan Markle, 45 tuổi, đã bất ngờ hủy bài diễn văn dự định đọc cùng chồng, Hoàng Tử Harry, tại Nghị Viện Châu Âu hôm Thứ Ba, 10 Tháng Mười Một, sau khi cha ruột của cô bị FBI bắt giữ tại Florida vì cáo buộc sở hữu hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em. 

Theo tạp chí PEOPLE, nữ công tước xứ Sussex đang chịu cú sốc tinh thần nặng nề, đến mức không đủ sức xuất hiện trước công chúng để phát biểu như kế hoạch ban đầu.

Hoàng Tử Harry, Công Tước Sussex, và vợ, Meghan, Nữ Công Tước Sussex, đến sự kiện Lost Screen Memorial tại Nghị Viện Liên Âu hôm Thứ Ba. (Hình: Nicolas Tucat / Pool / AFP via Getty Images)

Một nguồn tin thân cận nói với The Telegraph hôm Thứ Hai, 9 Tháng Mười Một, rằng Meghan hiện không đủ vững vàng về mặt cảm xúc để đứng trước đám đông và phát biểu.

Tuy nhiên, cô vẫn cùng Harry đến Brussels tham dự lễ khai mạc Lost Screen Memorial, một công trình tưởng niệm những trẻ em thiệt mạng sau khi chịu ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội.

Sáng Thứ Ba, Meghan xuất hiện bên cạnh chồng trong bộ trang phục màu đen. Hai người nắm tay nhau bước vào Nghị Viện Châu Âu.

Harry, 42 tuổi, sau đó một mình đọc bài diễn văn về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên Internet.

Người cha 82 tuổi đối diện án tù 20 năm

Cuộc khủng hoảng gia đình của Meghan trở nên nghiêm trọng hôm Thứ Sáu, 6 Tháng Mười Một, khi FBI bắt giữ ông Thomas Markle Sr., 82 tuổi, tại một cơ sở chăm sóc người cao tuổi ở Lakeland, Florida.

Theo thông cáo của Bộ Tư Pháp Mỹ, ông Thomas bị truy tố một tội danh liên bang liên quan đến việc sở hữu tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em.

Cuộc điều tra dẫn giới chức đến hai kho chứa đồ tại khu vực Los Angeles mà ông Thomas thuê từ năm 2008.

Các điều tra viên thu giữ khoảng 78 món đồ, bao gồm hình ảnh, phim âm bản và sách có chứa tài liệu bị nghi là hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em.

Theo hồ sơ điều tra, một số hình ảnh được cho là có sự xuất hiện của chính ông Thomas bên cạnh các bé gái chưa đến tuổi dậy thì.

Nếu bị kết tội, ông có thể đối diện mức án tối đa 20 năm tù liên bang.

Sau phiên tòa đầu tiên tại Tampa, Florida, ông Thomas được trả tự do với những điều kiện giám sát trong thời gian chờ tiến trình tố tụng. Ông chưa đưa ra lời nhận tội hoặc không nhận tội tại phiên xử này.

Mối quan hệ cha con rạn nứt từ trước đám cưới hoàng gia

Meghan và cha ruột đã không còn liên lạc trong nhiều năm.

Mối quan hệ giữa hai người bắt đầu rạn nứt nghiêm trọng trước đám cưới của Meghan với Hoàng Tử Harry vào năm 2018.

Ông Thomas đã không tham dự hôn lễ tại Windsor Castle. Những cuộc phỏng vấn và tranh cãi công khai sau đó càng khiến hai cha con xa cách.

Trong tuyên bố ngày 23 Tháng Mười, 2026, khi những cáo buộc đầu tiên xuất hiện, Meghan cho biết cô vô cùng đau buồn trước thông tin liên quan đến cha mình.

Cô cũng bày tỏ sự quan tâm đối với bất cứ trẻ em nào có thể đã trở thành nạn nhân.

Cô nói những cáo buộc liên quan đến cha mình nghiêm trọng hơn những gì có thể tưởng tượng, đồng thời hy vọng công lý sẽ được thực thi và sự an toàn của trẻ em phải được đặt lên hàng đầu.

Theo PEOPLE, bà Doria Ragland, mẹ của Meghan và là vợ cũ của ông Thomas, đã hỗ trợ điều tra viên nhận dạng ông trong một số hình ảnh đang được xem xét.

Harry lên tiếng bảo vệ trẻ em, Meghan lặng lẽ đứng bên cạnh

Điều khiến chuyến đi Brussels lần này trở nên đặc biệt là chủ đề của buổi lễ lại liên quan trực tiếp đến việc bảo vệ trẻ em.

Trong bài phát biểu hôm Thứ Ba, Harry nhấn mạnh rằng trẻ em có quyền được an toàn trên Internet, bất kể các em sống tại quốc gia nào.

Ông cũng nói mình đến đây không phải với tư cách một chính trị gia hay chuyên gia công nghệ, mà là một người cha, trong khi Meghan là một người mẹ.

Harry kêu gọi các công ty công nghệ đặt sự an toàn của trẻ em lên trên những lợi ích khác.

Đối với Meghan, chuyến đi Brussels là lần đầu tiên cô xuất hiện công khai kể từ khi cha bị bắt.

Dù không đọc diễn văn, cô vẫn có mặt bên chồng trong một chương trình mà hai người đã dành nhiều công sức vận động. (MPL)


 

MỘT MÃ SỐ THUẾ CŨ CÓ THỂ KHIẾN BẠN KHÔNG ĐƯỢC RỜI VIỆT NAM!

Hai Phan –  Vinh Râu

Ở Việt Nam, thuế là trời còn nhân viên thuế vụ là ông trời con.

Nói gỡ vướng thể chế để vươn mình nhưng có cái vụ thuế cỏn con dưới đây mà không chịu gỡ, dù dân chúng đã kêu rất lâu.

Mời đọc bài viết của 1 doanh nhân Việt kiều Mỹ.

Đây là người cha quyền lực có đứa con gái vướng vô vụ h.iếp dâm lùm xùm vừa xảy ra với 1 thiếu gia ở 1 tỉnh miền bắc.

Vinh Râu 

——

CẢNH BÁO BÀ CON TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC: MỘT MÃ SỐ THUẾ CŨ CÓ THỂ KHIẾN BẠN KHÔNG ĐƯỢC RỜI VIỆT NAM!

Tổng Bí thư Tô Lâm từng nói: “Xử lý nghiêm minh nhưng cũng phải thấu tình đạt lý, nhân văn.” Tôi rất đồng tình với tinh thần ấy. Pháp luật phải nghiêm minh, nhưng khi áp dụng vào đời sống cũng cần xem xét từng hoàn cảnh, đúng người, đúng việc, hợp tình, hợp lý.

Sáng thứ Hai, ngày 9/11/2026, tôi từ Hoa Kỳ trở về Việt Nam để giải quyết một số công việc, dự định bay về Mỹ ngày 15/11 để kịp đoàn tụ với gia đình nhân dịp Lễ Tạ ơn (Thanksgiving).

Vừa đến sân bay, khi làm thủ tục nhập cảnh, tôi bất ngờ được công an xuất nhập cảnh mời vào phòng làm việc riêng. Họ thông báo tôi có vấn đề nợ thuế liên quan đến một công ty cũ ở Hà Nội và có thể không được xuất cảnh trở lại Hoa Kỳ nếu chưa giải quyết xong.

Tôi hết sức ngạc nhiên! Công ty TNHH Thương mại và Tư vấn Mỹ Việt (USV) của tôi đã ngừng hoạt động gần 20 năm. Ngày ấy các con còn nhỏ, bây giờ đã trưởng thành, tôi cũng đã có cháu nội, cháu ngoại. Vậy mà một mã số thuế từ thời ấy vẫn còn nằm đó!

Sau khi liên hệ và làm việc với Thuế cơ sở 3, Thành phố Hà Nội, nơi quản lý hồ sơ USV, tôi được cán bộ thuế cho biết một điều rất bất ngờ:

CÔNG TY KHÔNG NỢ MỘT ĐỒNG THUẾ NÀO!

Chỉ vì khi ngừng hoạt động gần 20 năm trước, công ty chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế. Bây giờ muốn giải quyết phải xử lý lại con dấu cũ cùng hồ sơ giấy tờ, dự kiến mất từ 30 đến 60 ngày.

Không nợ thuế mà vẫn có nguy cơ không được xuất cảnh. Như vậy có hợp tình, hợp lý hay không?

Tôi đã tìm hiểu quy định tại Hoa Kỳ, Úc, Singapore, Malaysia và một số quốc gia khác. Nhiều nước có biện pháp hạn chế xuất cảnh hoặc hộ chiếu đối với người nợ thuế. Nhưng trong những quy định đã nghiên cứu, tôi chưa tìm thấy trường hợp tương đương với Việt Nam: Một công ty không nợ thuế, chỉ chưa đóng mã số thuế mà người đại diện vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.

Ngay cả Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), trong tài liệu công bố ngày 18/3/2025, cũng khuyến nghị việc hạn chế xuất cảnh để thu hồi nợ thuế phải là biện pháp cuối cùng, có căn cứ pháp lý và bảo đảm quyền lợi của người bị áp dụng.

Đáng chú ý, ngày 10/11/2026, báo Thanh Niên đưa tin Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kiến nghị bãi bỏ việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện doanh nghiệp chỉ vì vi phạm thủ tục hành chính liên quan đến mã số thuế.

Tôi còn một điều rất băn khoăn. Khi một công ty ngừng hoạt động, không còn kê khai trong nhiều năm, cơ quan thuế cũng có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra và thông báo. Tại sao không giải quyết từ một, hai năm đầu mà để hồ sơ kéo dài gần 20 năm? Trong thời gian ấy, cơ quan thuế đã gửi những thông báo nào, hướng dẫn doanh nghiệp ra sao?

Tôi không phủ nhận trách nhiệm của mình khi chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế. Nhưng trách nhiệm quản lý cũng phải được xem xét từ cả hai phía. Không thể mọi hậu quả của một hồ sơ tồn đọng hàng chục năm đều chỉ do người dân gánh chịu.

Tôi hoàn toàn tôn trọng pháp luật Việt Nam, không có ý chỉ trích chính sách hay những cán bộ đang thi hành công vụ. Tôi chỉ mong Thuế cơ sở 3 Hà Nội và các cơ quan có thẩm quyền xem xét một giải pháp đúng pháp luật, hợp tình, hợp lý. Với người không nợ thuế, sẵn sàng hợp tác, có thể cho phép ủy quyền tiếp tục giải quyết thủ tục và xem xét hủy tạm hoãn xuất cảnh khi đáp ứng các điều kiện cần thiết.

Qua câu chuyện này, tôi cũng muốn nhắn gửi bà con Việt kiều và người Việt trong nước: Nếu trước đây từng thành lập công ty hoặc đứng tên hộ kinh doanh, xin hãy kiểm tra kỹ mã số thuế trước khi về Việt Nam hoặc đi nước ngoài. Đừng nghĩ công ty đã nghỉ kinh doanh từ lâu, không nợ thuế là mọi chuyện đã xong.

Hai mươi năm, từ lúc còn nuôi con đến khi đã có cháu, là cả một chặng đường đời người. Chẳng lẽ một thủ tục hành chính cũng phải kéo dài ngần ấy năm, để rồi trở thành rào cản cho chuyến trở về với gia đình.

Tôi chỉ mong một điều giản dị: Pháp luật cần nghiêm minh, nhưng khi thực thi cũng phải thấu tình đạt lý, nhân văn. Đó cũng là điều Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh.

( Nguyễn Đình Minh Trị )


 

SAU TUỔI 60, ĐÔI CHÂN YẾU ĐI: 4 THÓI QUEN ÂM THẦM LẤY ĐI SỨC MẠNH CỦA BẠN GIÀ

Tĩnh Lặng Mỗi Đêm

SAU TUỔI 60, ĐÔI CHÂN YẾU ĐI: 4 THÓI QUEN ÂM THẦM LẤY ĐI SỨC MẠNH CỦA BẠN GIÀ

Có một điều nhiều người chỉ nhận ra khi tuổi đã cao: Đôi chân càng yếu, cuộc sống càng mất đi sự tự chủ. Đi chợ cũng khó, leo vài bậc cầu thang cũng mệt, thậm chí đứng lên khỏi chiếc ghế quen thuộc cũng phải vịn tay mới làm được.

Điều đáng nói là có những thói quen tưởng chừng rất tốt, nhưng nếu duy trì không đúng cách lại khiến cơ bắp ngày càng suy yếu. Vậy đó là những thói quen nào? Và làm thế nào để giữ cho đôi chân khỏe mạnh khi bước vào tuổi xế chiều?

  1. Chỉ đi bộ mà quên tập sức mạnh cơ bắp.

Đi bộ mỗi ngày là thói quen rất tốt. Nó giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và duy trì khả năng vận động.

Nhưng đi bộ nhẹ nhàng trên đường bằng phẳng chưa đủ để duy trì toàn bộ sức mạnh cơ bắp.

Khi có tuổi, chúng ta cần thêm những bài tập giúp cơ đùi, cơ mông và bắp chân hoạt động mạnh hơn. Chẳng hạn, động tác đứng lên ngồi xuống từ ghế, nhón gót chân hoặc bước lên bục thấp có điểm tựa an toàn.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, người từ 65 tuổi trở lên nên tập các hoạt động tăng cường cơ bắp ít nhất hai ngày mỗi tuần, đồng thời dành từ ba ngày trở lên cho những hoạt động cải thiện thăng bằng nếu khả năng vận động bị hạn chế.

  1. Ăn uống quá đạm bạc, thiếu chất đạm.

Một sai lầm khá phổ biến ở người lớn tuổi là ăn quá ít vì sợ tăng cân, sợ mỡ máu hoặc sợ bệnh tật.

Có người sáng ăn bát cháo trắng, trưa chỉ có cơm với rau, tối lại ăn qua loa. Bữa ăn kéo dài như vậy dễ khiến cơ thể thiếu năng lượng và thiếu chất đạm cần thiết để duy trì cơ bắp.

Thực tế, người cao tuổi vẫn cần được cung cấp đủ protein từ những thực phẩm quen thuộc như cá, trứng, thịt nạc, tôm, sữa và đậu phụ.

Một số khuyến nghị dinh dưỡng dành cho người cao tuổi khỏe mạnh đề xuất lượng đạm khoảng 1 đến 1,2 gam cho mỗi kilôgam cân nặng mỗi ngày. Tuy nhiên, nhu cầu cụ thể còn tùy tình trạng sức khỏe, đặc biệt với người mắc bệnh thận cần được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn.

Đừng vì sợ ăn nhiều mà để cơ thể thiếu đi nguyên liệu cần thiết để duy trì sức mạnh.

  1. Đau khớp là nằm nghỉ hoàn toàn.

Khi đầu gối đau nhức, nhiều người chọn cách nằm hoặc ngồi một chỗ suốt nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần.

Nhưng nếu ít vận động kéo dài, cơ đùi sẽ yếu đi, khả năng giữ thăng bằng giảm sút và việc đi lại càng trở nên khó khăn.

Điều đó tạo thành một vòng luẩn quẩn: Chân yếu khiến khớp phải chịu tải nhiều hơn, đau nhức khiến chúng ta ngại vận động, càng ít vận động thì cơ bắp càng suy giảm.

Tất nhiên, khi đau cấp tính hoặc khớp đang sưng viêm, chúng ta cần nghỉ ngơi và đi khám khi cần thiết. Nhưng không nên tự ý nằm bất động kéo dài.

Khi cơn đau đã ổn định, hãy bắt đầu bằng những vận động nhẹ nhàng, phù hợp với tình trạng khớp và hướng dẫn của nhân viên y tế.

  1. Không bao giờ tập luyện khả năng thăng bằng.

Có những người chân vẫn còn sức, nhưng chỉ cần bước hụt một bậc thềm hoặc vấp phải tấm thảm nhỏ trong nhà là có thể ngã.

Ở tuổi cao, một cú ngã đôi khi để lại hậu quả rất nặng nề, nhất là khi dẫn đến gãy xương hông, chấn thương đầu hoặc mất khả năng đi lại.

Vì vậy, bên cạnh việc tập cơ bắp, người lớn tuổi cần rèn luyện khả năng giữ thăng bằng.

Hãy chú ý dọn những tấm thảm dễ trượt, giữ lối đi trong nhà thông thoáng, sử dụng giày dép vừa chân, có độ bám tốt và tránh đi tất trên nền gạch trơn.

Vậy mỗi ngày nên làm gì để đôi chân khỏe hơn?

Bạn già không cần bắt đầu bằng những bài tập nặng nhọc. Chỉ cần dành khoảng 5 phút để làm quen với ba động tác đơn giản, sau đó tăng dần thời gian và số lần tùy khả năng.

Thứ nhất, tập đứng lên ngồi xuống từ ghế.

Chọn ghế chắc chắn, hai chân đặt vững trên sàn, đứng lên từ từ rồi nhẹ nhàng ngồi xuống. Có thể dùng tay vịn hoặc chống nhẹ nếu sức chân còn yếu.

Thứ hai, tập nhón gót chân.

Đứng phía sau một chiếc ghế chắc chắn, hai tay bám nhẹ vào lưng ghế, từ từ nhón hai gót chân lên rồi hạ xuống. Động tác này giúp tăng cường cơ bắp chân và khả năng vận động cổ chân.

Thứ ba, tập giữ thăng bằng.

Đứng cạnh một chiếc ghế hoặc điểm tựa vững chắc, hai tay sẵn sàng bám vào khi cần. Thử nhấc một chân lên khỏi mặt đất trong vài giây rồi đổi chân. Không nên cố đứng một chân nếu đang chóng mặt hoặc mất thăng bằng.

Điều quan trọng không phải là tập được bao nhiêu lần ngay từ đầu, mà là duy trì đều đặn, an toàn và phù hợp với sức khỏe của mình.

Nếu chân đột ngột yếu hoặc tê một bên, méo miệng, nói khó, cần gọi cấp cứu ngay vì có thể là dấu hiệu đột quỵ. Nếu chân yếu đi nhanh chóng, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau khớp dữ dội hoặc thường xuyên bị ngã, bạn cũng nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Có một câu chuyện rất đáng suy ngẫm về tuổi già.

Bà Sáu năm nay đã 78 tuổi.

Trước đây, bà từng có thời gian ngại bước ra khỏi nhà vì đôi chân yếu, đứng lên khỏi ghế cũng khó khăn.

Nhưng sau khi được hướng dẫn tập luyện phù hợp, điều chỉnh bữa ăn và chú ý hơn đến việc đi lại an toàn, bà dần lấy lại sự tự tin.

Niềm vui của bà bây giờ đôi khi chỉ là tự đi ra chợ mua mớ rau, ghé quán uống cà phê và trò chuyện với những người bạn cùng tuổi.

Bởi suy cho cùng, điều quý giá nhất khi về già không hẳn là đi được thật xa, mà là vẫn có thể tự mình bước đi trên đôi chân của mình.

Bạn già hãy nhớ bốn điều:

Đi bộ tốt cho tim mạch, tập sức mạnh giúp đôi chân vững vàng, ăn đủ chất để duy trì cơ bắp và rèn luyện thăng bằng để hạn chế té ngã.

Đừng đợi đến khi phải chống gậy mới bắt đầu quan tâm đến đôi chân.

Bởi mỗi bước đi hôm nay chính là một phần tự do của những năm tháng ngày mai.

Tĩnh Lặng Mỗi Đêm, Chúc bạn luôn giữ được đôi chân khỏe mạnh, thân tâm an yên và có thật nhiều niềm vui trong những năm tháng tuổi già.

#TuoiGia #Happiness #KienTaoCuocSong #TriTue #TĩnhLặngMỗiĐêm


 

MỘT KỶ NIỆM ĐẸP – MỘT HỒNG ÂN ĐÁNG NHỚ – Duy Khang

MỘT KỶ NIỆM ĐẸP – MỘT HỒNG ÂN ĐÁNG NHỚ

One Faith – Many Cultures – United in Christ

https://youtu.be/xTrQ-T92Odg?is=LDSc1zt2xAjcreB-

Có những khoảnh khắc trong cuộc đời, thoạt nhìn tưởng chừng rất đỗi bình thường, nhưng theo năm tháng lại trở thành những kỷ niệm vô cùng quý giá. Thời gian có thể trôi đi, những mùa vui buồn nối tiếp nhau, nhưng có những hình ảnh, những âm thanh và những tâm tình vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức.

Đối với gia đình chúng con, Thánh lễ Asian Mass tại Giáo Xứ Đức Kitô Ngôi Lời Nhập Thể là một trong những kỷ niệm đẹp và đáng trân quý như thế.

Nhìn lại hành trình ấy, lòng chúng con không khỏi bồi hồi khi nhớ đến những năm 2015, 2021, 2022 và 2023. Gia đình chúng con, các cháu thuộc ca đoàn trẻ Emmanuel, một số anh chị em ca đoàn Thánh Augustino, cùng 12 thành viên trong ban nhạc của ca đoàn đã có dịp góp tiếng hát, tiếng đàn để cùng tám cộng đồng sắc dân Á Châu trong Tổng Giáo Phận Galveston-Houston hiệp dâng lời ca tụng Thiên Chúa.

Mỗi người một ngôn ngữ, mỗi cộng đồng một truyền thống, mỗi dân tộc mang theo một sắc màu văn hóa riêng. Thế nhưng, tất cả đã gặp nhau trong cùng một đức tin, cùng một bàn thờ và cùng một tình yêu dành cho Thiên Chúa.

Đó không chỉ là một Thánh lễ, mà còn là một ngày hội của đức tin, tình thân và tình hiệp thông giữa các cộng đồng Công giáo Á Châu.

Một trong những ký ức đặc biệt mà chúng con luôn trân trọng là những buổi họp định kỳ mỗi tháng với Asian Mass Committee tại văn phòng Tổng Giáo Phận Galveston-Houston. Những cuộc gặp gỡ ấy có sự hiện diện và đồng hành của Đức Cha Phụ Tá Italo Dell’Oro, C.R.S.

Qua những lần tiếp xúc và trò chuyện, chúng con có cơ hội lắng nghe những chia sẻ mục vụ, những câu chuyện về Giáo Hội và đời sống đức tin của các cộng đồng Công giáo, không chỉ tại Hoa Kỳ mà còn ở nhiều nơi trên thế giới.

Đức Cha Italo, với trách nhiệm mục vụ, Đức Cha là thành viên chính thức của Tiểu Ban Đặc Trách các Vấn Đề Châu Á và các Quần Đảo Thái Bình Dương _ Subcommittee on Asian and Pacific Island Affairs (SCAPA) _ Ủy ban Đa dạng Văn hóa trong Giáo hội (Committee on Cultural Diversity in the Church) của Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ (USCCB).  Đức Cha Italo đã dành cho các cộng đồng Công giáo gốc Á, đã giúp chúng con hiểu thêm về sự phong phú của Giáo Hội qua những cộng đồng Việt Nam, Philippines, Trung Hoa, Hàn Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Indonesia và Sri Lanka.

Đặc biệt, qua những buổi họp và những câu chuyện Đức Cha chia sẻ, hai vợ chồng chúng con có thêm cơ hội tìm hiểu về truyền thống, văn hóa và đời sống đức tin của những người anh chị em Á Châu. Những điều tưởng chừng xa lạ dần trở nên gần gũi, để rồi nhận ra rằng dù khác biệt về ngôn ngữ và phong tục, chúng ta vẫn là những người con trong cùng một gia đình Giáo Hội.

Có lẽ, điều đẹp nhất mà những ngày tháng ấy để lại không chỉ là những Thánh lễ long trọng, những bài thánh ca được cất lên hay những giai điệu được hòa tấu, mà chính là tình thân được hình thành qua những lần gặp gỡ, những giờ tập luyện, những buổi họp và những hy sinh âm thầm phía sau cung thánh.

Giữa không gian linh thiêng của nhà Chúa, tám sắc dân Á Châu cùng hiện diện, mỗi cộng đồng mang theo nét đẹp riêng, nhưng tất cả cùng hòa chung một tiếng nói của đức tin và lòng yêu mến Thiên Chúa.

Giờ đây, khi nhìn lại những thước phim và hình ảnh của một thời đã qua, chúng con càng cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của những gì mình đã được đón nhận. Đó là hồng ân của gia đình, là niềm vui được cùng con cháu phục vụ, là tình thân với anh chị em trong các ca đoàn, và trên hết là niềm hạnh phúc được dùng lời ca tiếng hát để phụng sự Chúa.

Xin cảm tạ Thiên Chúa đã cho gia đình chúng con được sống và lưu giữ những khoảnh khắc thật đẹp ấy. Cảm ơn những người đã cùng đồng hành, những người đã góp công sức, tài năng và cả tấm lòng để tạo nên những mùa Asian Mass đáng nhớ.

Thời gian rồi sẽ tiếp tục trôi. Các thế hệ có thể lớn lên, những hành trình phục vụ có thể đổi thay, nhưng những hạt giống đức tin và tình yêu được gieo trồng qua những năm tháng ấy sẽ còn tiếp tục nảy nở.

Và có lẽ, đó chính là món quà quý giá nhất mà chúng con muốn giữ lại cho gia đình mình: Một kỷ niệm đẹp, một hành trình phụng sự và một hồng ân không thể đong đếm.

One Faith – Many Cultures – United in Christ.

Một Đức Tin – Nhiều Văn Hóa – Hiệp Nhất Trong Đức Kitô.

Lập Đông 2026

Duy Khang


 

AI THÊM ĐIỀU RĂN THỨ MƯỜI MỘT?

Võ Ngọc Ánh 

AI THÊM ĐIỀU RĂN THỨ MƯỜI MỘT?

ngày 658,

Sau bầu cử hai ngày, một người quen cũ nhắn tin gọi tôi là CINO. Đây là từ viết tắt của Catholic In Name Only, nghĩa là Công giáo chỉ có cái tên.

Anh gọi tôi vậy, có lẽ tôi là người Công giáo nhưng luôn công khai không thích Trump và lại bỏ phiếu cho đảng Dân chủ. Hóa ra ở Mỹ bây giờ, muốn làm người Công giáo chính hiệu còn phải có thẻ đảng Cộng hòa!

Tôi đã nhiều lần bị những người cùng đức tin lên án vì bỏ phiếu cho các ứng viên của Dân chủ. Như thể Vatican vừa ban luật Công giáo phải chọn đảng mà theo. 

Cuộc bầu cử Mỹ giữa kỳ vừa rồi, Giáo hoàng Leo XIV đã bỏ phiếu theo cách bầu qua thư. Ông bầu cho ai thì không biết. Nhưng cứ theo logic mà anh bạn cũ nhắn tôi, Giáo hoàng bỏ phiếu cho một ứng viên Dân chủ, liệu ngài có bị gọi là Giáo hoàng CINO không?

Năm 2024, khoảng 60% cử tri Công giáo Mỹ bỏ phiếu cho Cộng hòa. Đến kỳ bầu cử vừa rồi, tỷ lệ gần như chia đôi. Theo tiêu chuẩn CINO mới nhất, có lẽ nước Mỹ vừa phát hiện thêm vài chục triệu người Công giáo hết hạn sử dụng.

Quốc hội khóa 119 có 150 nghị sĩ Công giáo. Trong đó 83 người thuộc Dân chủ. Nếu cứ theo đảng Dân chủ là không còn Công giáo thì tôi đề nghị mở thêm lớp giáo lý dự tòng tại Quốc hội Mỹ.

Tôi là người Công giáo. Tôi tin phá thai là phạm tội nghiêm trọng. Chuyện này khỏi bàn. Nhưng tôi cũng quan tâm đến người nhập cư, người nghèo, người bệnh không có tiền chữa trị, những gia đình bị chia cắt và những con người đang bị đối xử bất công.

Tháng 9/2025, Giáo hoàng Leo XIV nói rằng người chống phá thai nhưng đồng tình với cách đối xử vô nhân đạo dành cho người nhập cư tại Mỹ thì ngài không biết người ấy có thực sự bảo vệ sự sống hay không.

Tôi thích bài diễn văn chiến thắng của James Talarico ở Texas. Ông nói về tình yêu thương, phẩm giá con người và câu chuyện David đối đầu Goliath. Một thứ ngôn ngữ Kitô giáo nói về tình yêu thương nhiều hơn là phát vé thiên đàng và hỏa ngục.

Tôi cũng không muốn Giáo hội trở thành cơ quan trực thuộc của bất kỳ đảng nào. Tôi không ủng hộ nhà nước thần quyền, kể cả thần quyền Công giáo. Đức tin hướng dẫn lương tâm tôi, nhưng không có nghĩa một chính trị gia được quyền thay Chúa quyết định lương tâm ấy.

Chúa Giêsu từng bị những người giữ luật khắt khe chỉ trích vì chữa bệnh ngày Sabbath, ăn uống với người thu thuế và gần gũi những người bị xã hội khinh miệt. Ngài không xóa bỏ Lề Luật, nhưng đặt tình yêu thương vào trọng tâm của việc sống đạo.

Ai muốn gọi tôi là CINO thì cứ việc.

Từ nhỏ đến lớn, tôi chỉ nhớ Kinh Tin Kính, Mười Điều Răn và Tám Mối Phúc Thật. Chứ chưa thấy chỗ nào dạy người Công giáo phải bầu cho đảng Cộng hòa duy nhất.

Rứa hỷ!


 

Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Văn Minh Trên Mạng Xã Hội

Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Văn Minh Trên Mạng Xã Hội

Một anh bạn trong Facebook của tôi viết: Thằng Peter Trần viết bài này rất là ngu dốt bại não, chó ăn cứt , nó bị tẩy não bởi fake news CNN, CBS, MSNOW….

Có thể nó là 1 tên Việt gian thịt bú cu tàu cộng…

*****

Đây là bài viết của người bạn, theo tôi, thấy không lịch sự, văn minh và dùng từ tục tĩu quá.

Vậy nên xin ông vui lòng viết một bài chừng hai trang về những quy tắc cần có để viết Facebook cho đúng, làm cho con người vui và có ích?

*****

GEMINI (AI) viết:

Chào bạn, hoàn toàn đồng tình với bạn rằng đoạn văn trên mạng ngôn từ thô tục, công kích cá nhân nặng nề và đi ngược lại hoàn toàn với văn hóa giao tiếp văn minh. Mạng xã hội là không gian công cộng, nơi lời nói của chúng ta có sức lan tỏa rộng và phản ánh trực tiếp nhân quan, đạo đức của người viết.

Dưới đây là bài viết được chia sẻ theo mong muốn của bạn về những quy tắc ứng xử chuẩn mực, giúp cho việc viết lách trên Facebook trở nên lịch sự, mang lại niềm vui và giá trị thiết thực cho cộng đồng. 

Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Văn Minh Trên Mạng Xã Hội: Để Mỗi Bài Viết Đều Mang Lại Giá Trị Và Niềm Vui

 Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội như Facebook đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Nó kết nối chúng ta với bạn bè, gia đình và thế giới rộng lớn. Tuy nhiên, ranh giới giữa một không gian kết nối tích cực và một bãi rác cảm xúc vô cùng mỏng manh. Những dòng trạng thái (status) thiếu kiểm soát, lăng mạ, dùng từ ngữ tục tĩu hay quy chụp cá nhân không chỉ làm lu mờ nhân cách của người viết mà còn tạo ra sự độc hại cho tâm lý người đọc.

Để biến Facebook thành một nơi “vui và có ích”, chúng ta cần tuân thủ những quy tắc ứng xử căn bản sau đây. 

  1. Tôn trọng sự khác biệt và tranh luận có văn hóa

Mỗi cá nhân sinh ra đều có nền tảng giáo dục, quan điểm chính trị, góc nhìn và trải nghiệm sống khác nhau. Việc bất đồng quan điểm trước một vấn đề xã hội là điều hết sức bình thường.

 Quy tắc cốt lõi: Hãy tranh luận vào vấn đề, tuyệt đối không tấn công con người.

Khi bạn không đồng tình với bài viết của ai đó, bạn hoàn toàn có thể đưa ra lập luận, số liệu hoặc góc nhìn phản biện một cách lịch sự, nhã nhặn. Việc dùng từ ngữ thô tục, lăng mạ ngoại hình, trí tuệ hay nhân phẩm của người khác không chứng minh bạn đúng, mà chỉ cho thấy sự nghèo nàn trong ngôn từ và sự thiếu hụt trong văn hóa giao tiếp. 

  1. Kiềm chế cảm xúc và suy nghĩ trước khi đăng (Think before you click)

Mạng xã hội có cơ chế khuếch đại sự giận dữ rất nhanh. Khi đọc được một thông tin trái ý, bản năng con người dễ trỗi dậy sự bực dọc và muốn phản ứng ngay lập tức.

Quy tắc “Khoảng dừng”: Hãy cho bản thân vài phút tĩnh lại trước khi viết bình luận hoặc đăng bài khi đang tức giận.

Một bài viết được viết trong cơn thịnh nộ thường chứa đầy cảm xúc tiêu cực, sự thù hận và ngôn từ độc hại. Hãy tự hỏi bản thân: Bài viết này khi xuất bản sẽ mang lại điều gì tốt đẹp cho mình và người khác? Nó có giải quyết được vấn đề hay chỉ khoét sâu thêm sự chia rẽ? 

  1. Lựa chọn ngôn từ lịch sự, trong sáng

Tiếng Việt là một ngôn ngữ giàu đẹp và tinh tế. Việc sử dụng những từ ngữ tục tĩu, chửi thề hay lôi những hình ảnh phản cảm vào câu chuyện không làm cho tiếng nói của bạn có trọng lượng hơn, mà chỉ làm hạ thấp giá trị của chính người nói.

Một bài viết văn minh không có nghĩa là phải ngọt ngào giả tạo, nhưng nó đòi hỏi sự tôn trọng tối thiểu đối với người đọc và cộng đồng xung quanh – nơi có cả người lớn tuổi và trẻ em cùng tiếp cận. 

  1. Kiểm chứng thông tin (Fact-checking) trước khi chia sẻ

Phần lớn sự độc hại trên mạng xã hội bắt nguồn từ tin giả (fake news), thông tin giật gân hoặc những bài viết kích động thù hận nhằm câu tương tác (engagement).

Trước khi chia sẻ một bài viết hay hùa theo một trào lưu chỉ trích ai đó, hãy dành thời gian kiểm chứng nguồn tin từ các cơ quan báo chí uy tín. Việc lan truyền thông tin sai lệch vô tình biến bạn thành đồng phạm trong việc gieo rắc sự hoang mang và hiểu lầm trong xã hội. 

  1. Viết để chia sẻ niềm vui, tri thức và sự tử tế

Không gian mạng của bạn giống như ngôi nhà thứ hai của bạn. Bạn muốn ngôi nhà đó ngập tràn ánh sáng, cây xanh và tiếng cười, hay muốn nó lúc nào cũng nồng nặc mùi sân hận và rác rưởi?

Hãy ưu tiên dùng Facebook để chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng, kiến thức hữu ích, niềm vui trong cuộc sống, sự biết ơn hoặc đơn giản là những lời động viên chân thành đến những người xung quanh. Khi bạn gieo sự tử tế, bạn sẽ nhận lại sự bình an.

Lời kết

Mạng xã hội suy cho cùng chỉ là một công cụ; giá trị của nó hoàn toàn phụ thuộc vào cách mà con người sử dụng. Một bài viết tử tế, một góc nhìn bao dung hay một lời góp ý nhã nhặn có thể làm ấm lòng người đọc và lan tỏa năng lượng tích cực cho cả một ngày dài. Hãy chọn sự văn minh để mỗi lần bấm nút “Đăng” (Post), chúng ta đang làm cho thế giới mạng này trở nên đáng sống hơn một chút.


 

Bà Y Tá 80 Tuổi Còn Muốn Đi Làm – Bà Còn Trẻ hay Đã Già?

Phan sinh Trần

Trong thời đại mà nhiều người mới năm mươi tuổi đã bắt đầu đếm ngược từng ngày đến lúc nghỉ hưu.

Có câu chuyện của bà Vibeke Karner Nicklin, một nữ y tá 80 tuổi tại Anh Quốc vẫn miệt mài đi làm sau 60 năm hành nghề. Bà không làm việc vì bị ép buộc, cũng không vì chưa đủ điều kiện nghỉ hưu. Điều làm nhiều người ngạc nhiên là bà vẫn vui vẻ nói: “Tôi vẫn còn yêu thích công việc này.” 

Chúng ta thường nghĩ rằng hạnh phúc nằm ở đích đến.

Học xong sẽ hạnh phúc. Có việc làm sẽ hạnh phúc. Mua nhà sẽ hạnh phúc. Về hưu sẽ hạnh phúc. Nhưng cuộc đời có tính hài hước rất đặc biệt. Đến lúc đạt được điều mình mong muốn, chúng ta lại phát hiện ra một đích đến mới đang chờ phía trước. Thành thử nhiều người sống cả đời như người chạy trên máy tập thể dục: rất bận rộn nhưng vẫn đứng nguyên một chỗ.

Bà Vibeke dường như đã khám phá ra một bí mật khác. Niềm vui không nằm ở lúc ngừng làm việc, mà ở việc tìm được ý nghĩa trong công việc mình làm.

Mười bảy tuổi, bà rời quê hương Đan Mạch để đến nước Anh theo kế hoạch chỉ kéo dài một năm. Một năm ấy hóa thành sáu mươi ba năm. Trong khoảng thời gian đó, bà gặp người chồng tương lai, xây dựng gia đình và cống hiến cả tuổi trẻ lẫn tuổi già cho nghề điều dưỡng. Bao nhiêu bệnh nhân đã đi qua cuộc đời bà có lẽ không thể đếm nổi. Bao nhiêu người đã được an ủi bởi một nụ cười, một lời động viên hay một đôi bàn tay chăm sóc tận tâm của bà cũng không có thống kê nào ghi lại.

Điểm thú vị là, thế giới thường chỉ đo lường những gì có thể đếm được. Nhưng những điều đẹp nhất lại thường không đếm được.

Dĩ nhiên, không phải ai cũng được mời gọi làm việc đến tuổi tám mươi. Khi đầu gối bắt đầu biểu tình, lưng bắt đầu đình công và trí nhớ đôi khi đi du lịch mà không báo trước, nghỉ ngơi là điều rất hợp lý. Nhưng điều đáng suy ngẫm nơi bà Vibeke không phải là số năm làm việc, mà là ngọn lửa trong tâm hồn vẫn chưa tắt.

Có người sống đến tám mươi tuổi nhưng đã “nghỉ hưu” từ năm bốn mươi. Không phải nghỉ công việc, mà nghỉ mơ ước, nghỉ phục vụ và nghỉ cố gắng. Ngược lại, cũng có những người tám mươi tuổi mà tâm hồn vẫn trẻ vì mỗi sáng thức dậy họ còn thấy mình có ích cho cuộc đời.

 

 

 

 

Thưa bạn hiền,

Điều đẹp nhất trong câu chuyện của bà Vibeke không phải là bà đã làm y tá sáu mươi năm, mà là sau sáu mươi năm ấy, bà vẫn còn giữ được trái tim của một cô gái trẻ.

Tóc bà đã bạc, lưng có thể không còn thẳng như xưa, nhưng bên trong tâm hồn bà vẫn là tính cách của cô thiếu nữ 17 tuổi ngày nào rời Đan Mạch với một vali nhỏ và mơ ước phục vụ tha nhân. Tóm lại, đó là một trái tim đỏ thắm vả trẻ trung.

Điều này làm tôi nhớ đến lời Chúa Giêsu:

“Quả thật, Ta bảo các ngươi, nếu các ngươi không hoán cải mà nên như trẻ nhỏ, các ngươi sẽ không vào được Nước Trời. ‘ Mt18:3

Chúa Giêsu không bảo chúng ta trở thành trẻ con trong đầu óc, nhưng trở nên trẻ thơ trong tâm hồn. Bởi vì trẻ thơ có một đặc tính rất kỳ lạ: chúng luôn ngạc nhiên trước cuộc sống. Một bông hoa cũng đáng ngắm, một con bướm cũng đáng đuổi theo, một việc tốt nhỏ bé cũng khiến chúng tạ ơn Chúa và vui cả ngày. Trong khi đó, người lớn chúng ta thường đánh mất khả năng ấy.

Vibeke bề ngoài là một cụ bà 80 tuổi, nhưng bên trong vẫn là một trái tim trẻ thơ còn rung động trước nhu cầu của người bệnh. Mỗi sáng thức dậy, bà vẫn muốn giúp đỡ ai đó. Vẫn muốn đem lại một nụ cười. Vẫn muốn làm cho thế giới tốt hơn một chút so với ngày hôm qua.

 Đó còn là hình ảnh của người Kitô hữu lý tưởng. Thân xác có thể già đi theo thời gian, nhưng linh hồn phải ngày càng trẻ hơn nhờ ân sủng Thiên Chúa.

Càng đi với Chúa lâu năm, ta càng phải vui tươi hơn, quảng đại hơn và yêu đời hơn.

Thánh Phaolô nói rằng con người bên ngoài có thể hao mòn, nhưng con người bên trong được đổi mới từng ngày. Đó chính là phép lạ Thiên Chúa thực hiện nơi những tâm hồn yêu mến Ngài. Thời gian lấy mất sức lực của thân xác, nhưng ân sủng lại làm cho linh hồn ngày càng trẻ trung.

Thưa bạn hiền,

Có lẽ bí quyết của bà Vibeke không nằm ở chế độ ăn uống, thuốc bổ hay bí mật trường thọ nào cả. Bí quyết nằm ở chỗ bà vẫn còn giữ được trái tim của một cô gái trẻ luôn muốn phục vụ. Và đó cũng chính là tinh thần trẻ thơ mà Chúa Giêsu mong thấy nơi mỗi người chúng ta.

“Lạy Chúa, hôm nay xin cho con thêm một ngày nữa, một ngày con còn có ích trong phục vụ. Amen”


 

Năm lý do khiến Đảng Cộng hòa thua đậm trong bầu cử giữa kỳ ở Mỹ (BBC)

(BBC)

Quy mô thất bại lần này của Đảng Cộng hòa được xem là sự phản đối mạnh mẽ của cử tri đối với năm cầm quyền của ông Trump

Tác giả, Jake Lapham

5 tháng 11 – 2026

Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, qua đó giành quyền kiểm soát Quốc hội.

Mặc dù đảng của Tổng thống Donald Trump thường gặp bất lợi trong các cuộc bầu cử giữa kỳ, quy mô thất bại lần này của Đảng Cộng hòa được xem là sự phản đối mạnh mẽ của cử tri đối với hai năm cầm quyền của ông.

Từ sự giận dữ của cử tri đến tình trạng tổng thống mất lòng dân, dưới đây là năm nguyên nhân khiến Đảng Cộng hòa mất nhiều ghế.

1. Chi phí đời sống tăng cao

Khắp nước Mỹ, người dân phải vật lộn với giá cả tăng mạnh đối với các mặt hàng thiết yếu. Sự bất mãn đó thể hiện rõ trong các cuộc đua then chốt.

“Giá xăng, giá thực phẩm, mọi thứ đều tăng lên”, một cử tri ở bang Bắc Carolina nói với BBC trước ngày bầu cử, đồng thời cho biết bà đã chuyển từ bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa sang Đảng Dân chủ.

Chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,7% trong 12 tháng tính đến tháng Chín, chủ yếu do giá nhiên liệu và năng lượng tăng. Giá dầu diesel bán lẻ trung bình tại Mỹ vào đầu tháng 10 chỉ thấp hơn đôi chút so với mức kỷ lục 6,52 USD/gallon ghi nhận hồi tháng 9.

Gần 8 trong 10 cử tri (79%) cho biết lạm phát đã gây khó khăn nghiêm trọng hoặc đáng kể cho gia đình họ trong năm qua.

Hơn 60% số người được hỏi quy trách nhiệm cho ông Trump, cho rằng giá cả tăng cao là hệ quả từ các chính sách của tổng thống. 

Thượng viện Mỹ

Số ghế để đạt đa số: 51

2. Cuộc chiến Iran tai tiếng

Một nguyên nhân lớn khiến giá cả leo thang là cuộc chiến với Iran do Mỹ và Israel phát động vào tháng Hai.

Giá nhiên liệu tăng mạnh sau khi Tehran gần như phong tỏa eo biển Hormuz để trả đũa, gây gián đoạn một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng quan trọng nhất thế giới.

Kể từ đó, người dân Mỹ phải trả giá bằng chi phí nhiên liệu cao hơn.

Cuộc chiến nhìn chung không được đa số người Mỹ ủng hộ. Với nhiều cử tri MAGA, đây còn bị xem là sự phản bội lời hứa “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump, vốn cam kết sẽ không để Mỹ tham gia thêm các cuộc chiến mới.

Khoảng 63% cử tri được hỏi cho rằng Mỹ đã đưa ra quyết định sai lầm khi tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran.

Trong khi đó, 74% cho biết cuộc xung đột là yếu tố quan trọng hoặc rất quan trọng ảnh hưởng đến lá phiếu của họ trong cuộc bầu cử Quốc hội.

Sáng hôm sau ngày bầu cử, ông Trump thừa nhận cuộc chiến đã góp phần dẫn đến thất bại, nhưng nói trên Fox News rằng ông không còn lựa chọn nào khác nếu muốn ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Hạ viện Mỹ

Số ghế để đạt đa số: 218

3. Thông điệp nhất quán từ Đảng Dân chủ

Làn sóng chiến thắng của Đảng Dân chủ xuất phát một phần từ những ứng viên được đánh giá là chân thực, đặc biệt tại các khu vực vốn được xem là thành trì của Đảng Cộng hòa.

Họ duy trì thông điệp nhất quán xoay quanh chi phí sinh hoạt và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Cựu giáo viên James Talarico và mục sư Adam Hamilton cũng nói về đức tin theo cách tạo được sự đồng cảm với cử tri tại Texas và Kansas.

Tại Nam Carolina, ứng viên Dân chủ Annie Andrews tạo nên bất ngờ lớn. Là một bác sĩ nhi khoa, bà tập trung vào vấn đề chi phí chăm sóc sức khỏe, chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm trong bối cảnh hệ thống y tế bị nhiều người cho là đang gặp vấn đề.

Tại Michigan, cựu quan chức y tế công cộng Abdul El-Sayed đưa khẩu hiệu “loại tiền ra khỏi chính trị, đưa tiền vào túi người dân” thành thông điệp then chốt trong chiến dịch tranh cử.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Jon Ossoff, người tái đắc cử tại Georgia, biến chi phí sinh hoạt và chống tham nhũng thành những chủ đề trung tâm. Chiến thắng thuyết phục của ông tại một bang mà ông Trump đã thắng lợi cả hai lần càng làm dấy lên đồn đoán về khả năng tranh cử tổng thống năm 2028 của ông Ossoff.

Ngay cả ông Trump cũng thừa nhận trên Fox News rằng Đảng Dân chủ “đã làm tốt”.

Ngược lại, một số ứng viên Cộng hòa như Ken Paxton ở Texas bị chỉ trích vì chiến dịch thiếu trọng tâm và không tập trung đúng vào các mối quan tâm của cử tri.

Abdul El-Sayed phát biểu trước những người ủng hộ sau chiến thắng

4. Ông Trump mất lòng dân, Đảng Cộng hòa bị ảnh hưởng

Hai vấn đề khiến cử tri bất mãn nhất là giá cả leo thang và chiến tranh với Iran đều gắn trực tiếp với tổng thống.

Tỷ lệ ủng hộ ông Trump thậm chí suy giảm ngay trong nhóm cử tri Cộng hòa, khiến một số bang từng bầu cho ông vào năm 2024 trở nên dễ tổn thương hơn.

Ông từng kêu gọi cử tri hãy tưởng tượng như thể chính ông đang có tên trên lá phiếu nhằm khích lệ những người ủng hộ.

Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ là gương mặt trung tâm của chính trường Mỹ, nhiều người cho rằng sức hút thương hiệu Trump đang dần suy yếu.

Trong bối cảnh bất mãn gia tăng, việc biến bản thân thành tâm điểm của chiến dịch tranh cử là một canh bạc đầy rủi ro và dường như đã phản tác dụng.

Những tháng trước cuộc bầu cử, các cuộc thăm dò cho thấy nhiều người Mỹ muốn ông tập trung hơn vào vấn đề giá cả sinh hoạt.

Thế nhưng trong bài phát biểu vận động cuối cùng tại Washington DC hôm thứ Hai, ông lại dành phần lớn thời gian để nói về dự án cải tạo Hồ Phản chiếu sau lưng mình.

5. Cử tri gốc Hispanic và da màu đổi ý

Hai năm trước, sự dịch chuyển của một bộ phận cử tri gốc Hispanic (người có gốc từ các nước nói tiếng Tây Ban Nha) và người da màu sang Đảng Cộng hòa đã giúp ông Trump giành chiến thắng thuyết phục. Xu hướng đó dường như đảo chiều trong cuộc bầu cử giữa kỳ lần này.

Đảng Dân chủ giành chiến thắng ở cả ba khu vực bầu cử Hạ viện nằm dọc biên giới Texas – Mexico, nơi có đông cử tri gốc Hispanic.

Theo phân tích của New York Times, các quận có đa số dân số Hispanic đã dịch chuyển hơn 22 điểm phần trăm theo hướng bất lợi cho các ứng viên Thượng viện của Đảng Cộng hòa so với cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.

Phóng viên dữ liệu Jeff Adelson nhận định đây là mức dịch chuyển lớn nhất trong số các nhóm nhân khẩu học chính tại Mỹ.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh nhiều cử tri bất bình với chính sách thực thi luật nhập cư. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, 56% người Mỹ có cái nhìn không thiện cảm về ICE, cơ quan thực thi di trú và hải quan Mỹ.

Các quận có đa số cử tri da màu cũng chuyển hướng đáng kể sang các ứng viên Dân chủ trong các cuộc đua vào Thượng viện.

Tại Mississippi, nơi khoảng 37% cử tri là người da màu, cuộc đua Thượng viện vẫn rất sít sao.

Nếu Scott Colom giành chiến thắng, ông sẽ trở thành thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên được bầu tại Mississippi kể từ năm 1982.


 

Cha ruột của Công Nương Meghan Markle bị bắt vì chứa tài liệu khiêu dâm trẻ em

Ba’o Nguoi-Viet

November 6, 2026

TAMPA, Florida (NV) – Ông Thomas Markle Sr., 82 tuổi, cha ruột của bà Meghan Markle, vợ Hoàng Tử Harry của Anh, bị FBI bắt tại Lakeland, Florida, sáng Thứ Sáu, 6 Tháng Mười Một, với cáo buộc sở hữu hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em. Giới chức liên bang cho biết họ phát hiện hàng chục tài liệu đáng ngờ trong hai kho chứa đồ ông thuê tại California.

Theo Bộ Tư Pháp Mỹ, ông Markle bị truy tố một tội danh liên bang liên quan đến việc sở hữu tài liệu khiêu dâm trẻ em. Ông dự kiến ra trình diện Tòa Liên Bang tại Tampa trong ngày Thứ Sáu. Nếu bị kết án, ông có thể lãnh mức án tối đa 20 năm tù.

Bà Meghan Markle, Công Nương Sussex, đến thăm Bệnh Viện Nhi Khoa Hoàng Gia hồi Tháng Tư, tại Melbourne, Úc. (Hình: Jonathan Brady-Pool/Getty Images)

Các điều tra viên FBI khám xét hai kho chứa đồ gần Los Angeles. Ông Markle thuê những kho này từ năm 2008. Nhân viên công lực thu giữ khoảng 78 món đồ, gồm phim âm bản, phim ảnh và sách có hình ảnh bị nghi liên quan đến lạm dụng tình dục trẻ em.

Theo hồ sơ FBI, một số hình ảnh dường như cho thấy ông Markle xuất hiện cùng các bé gái chưa đến tuổi dậy thì trong tình trạng khỏa thân. Một nhân chứng xác nhận người đàn ông trong hai bức ảnh là ông Markle.

Cuộc điều tra bắt đầu sau khi ông Thomas Markle Jr., con trai của nghi can và là anh cùng cha khác mẹ của bà Meghan, phát hiện những thùng chứa hàng trăm, thậm chí hàng ngàn hình ảnh đáng ngờ tại căn nhà cũ của người cha ở Cebu, Philippines.

Ông Markle Jr. báo cáo phát giác của mình với cảnh sát Philippines và liên lạc FBI. Thông tin này giúp điều tra viên tìm đến hai kho chứa đồ tại California.

Ông Bill Essayli, công tố viên liên bang tại Los Angeles, tuyên bố những cáo buộc hết sức nghiêm trọng và chính phủ sẽ truy tố ông Markle theo đầy đủ quy định pháp luật.

Ông Kash Patel, giám đốc FBI, khẳng định cơ quan này sẽ sử dụng mọi nguồn lực để bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi khai thác tình dục.

Trước đó, ông Markle bác bỏ những cáo buộc. Ông nói với Daily Mail rằng đây là những lời dối trá bệnh hoạn và phủ nhận từng tải xuống những tài liệu như vậy.

Tháng Mười vừa qua, bà Meghan Markle cho biết đã vô cùng đau buồn trước những thông tin liên quan đến cha. Bà tiết lộ từng nhận được thư cảnh báo về những cáo buộc đáng lo ngại từ năm 2018 và đã chuyển thông tin cho cảnh sát London.

Bà Meghan giải thích quyết định cắt đứt quan hệ với cha, đồng thời không cho ông tiếp xúc với hai con của bà, Hoàng Tử Archie và Công Chúa Lilibet, xuất phát từ mong muốn bảo vệ các con.

Ông Markle từng làm giám đốc ánh sáng truyền hình. Ông không tham dự lễ cưới của bà Meghan và Hoàng Tử Harry năm 2018. Quan hệ giữa hai cha con căng thẳng từ nhiều năm qua.

Đại diện của bà Meghan và Hoàng Tử Harry cho biết hai người không bình luận về vụ bắt giữ.

Giới chức nhấn mạnh các cáo buộc vẫn đang được điều tra. Ông Markle được pháp luật xem là vô tội cho đến khi tòa án chứng minh điều ngược lại. (MPL) [dt]