‘Nghịch tử’ 19 tuổi ở Đà Nẵng giết cha ruột vì mâu thuẫn gia đình

Ba’o Nguoi-Viet

February 24, 2026

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Người dân sống ở phường An Hải, Đà Nẵng, rúng động khi phát hiện một ông 42 tuổi, quê phường Sơn Trà, thiệt mạng trong nhà do con trai sát hại.

Theo báo VietNamNet, hôm 24 Tháng Hai, Công An Thành Phố Đà Nẵng đã bắt giữ nghi can NTB, 19 tuổi, ở phường An Hải, để điều tra về tội “giết người.”

Gia đình tổ chức hậu sự cho nạn nhân NCT tại nhà riêng ở phường An Hải, Đà Nẵng. (Hình: Đ.C/VietNamNet)

Nghi can B. bị cáo buộc đã giết chết cha ruột của mình là ông NCT, 42 tuổi, quê phường Sơn Trà, ngay tại nhà trên đường Nguyễn Thiện Kế, phường An Hải, Đà Nẵng.

Bản tin cho biết, sáng sớm cùng ngày, người dân phát hiện ông T. thiệt mạng trong nhà với nhiều vết thương.

Nhận được tin báo, Công An Phường An Hải đến hiện trường khám nghiệm. Tại đây, công an phát hiện một chiếc chày và một chiếc búa được cho là hung khí bị vứt bên hông nhà.

Khi giới hữu trách đến hiện trường, nghi can B. đã rời khỏi nhà. Qua điều tra, công an xác định hung thủ là con trai của nạn nhân nên bắt giữ nghi can B.

Bước đầu, cơ quan hữu trách nhận định nguyên nhân sự việc xuất phát từ mâu thuẫn trong sinh hoạt gia đình.

Các vụ “nghịch tử” gây án mạng xảy ra liên tiếp thời gian qua tại Việt Nam.

Theo báo Người Lao Động hôm 2 Tháng Mười Một, 2025, nghi can TCT, 29 tuổi, ở xã Tam Giang, tỉnh Đắk Lắk, thường đi làm thuê ở xa.

Cách đây hơn một tháng, nghi can T. về chịu tang bà ngoại ở cùng thôn. Trong những ngày anh ta ở nhà, trong gia đình xảy ra mâu thuẫn.

Nơi nghi can TCT, con trai ông TCG, treo cổ tự sát là mảnh rẫy của gia đình. (Hình: Công An Đắk Lắk)

Vào chiều 1 Tháng Mười Một, 2025, nghi can T. chở mẹ mình bị bệnh tâm thần về nhà người thân bên ngoại. Sau đó, anh ta quay về nhà, dùng dao sát hại cha mình là ông TCG, 50 tuổi.

Nhân chứng là hàng xóm cho biết nhìn thấy nghi can T. rời khỏi nhà bằng xe gắn máy ngay trước lúc họ phát giác ông G. nằm trước nhà với nhiều vết thương trên người, cạnh đó có một con dao dính máu. Hàng xóm đưa ông G. đi cấp cứu nhưng do vết thương quá nặng, nạn nhân đã thiệt mạng.

Đến sáng hôm sau 2 Tháng Mười Một, 2025, lực lượng công an phát giác nghi can T. treo cổ chết ở mảnh rẫy của gia đình, cách nhà khoảng 400 mét. (Tr.N) [kn]


 

BÀ CÁT HANH LONG (NGUYỄN THỊ NĂM)

Xuyên Sơn

BÀ CÁT HANH LONG (NGUYỄN THỊ NĂM)

Hôm nay là tròn 64 năm, ngày cụ bà Nguyễn Thị Năm (Cát Hanh Long) bị xử tử.

Làm cách nào một người yêu nước, góp cho cách mạng 800 lạng vàng như cụ bà lại bị cách mạng xử tử?

Đó là những câu chuyện rất lạ của một thời lịch sử.

Bà Cát Hanh Long (tên hiệu trong buôn bán giao dịch của bà Năm)

sinh năm 1906, quê ở Làng Bưởi, ngoại thành Hà Nội, vốn là một người đàn bà giỏi làm ăn trên đất cảng Hải Phòng, từ nhiều nghề khác nhau trong đó có buôn bán tơ, sắt vụn, bà đã sớm thành đạt trên thương trường, xây nhà tậu ruộng…

Nhà giàu, được giác ngộ nên bà Năm trở thành nguồn cung cấp tài chính cho cách mạng thời từ trước tháng 9 năm 1945 mà bây giờ gia đình tập hợp lại thành một hồ sơ dày đặc từ việc góp 20.000 đồng bạc Đông Dương tương đương bẩy trăm lạng vàng đến thóc gạo, vải vóc, nhà cửa …

Dù đã đứng tuổi theo quan niệm đương thời, nhưng người phụ nữ 40 tuổi của thành phố cảng ấy đã phóng xe nhà treo cờ đỏ sao vàng từ Hải Phòng lên thẳng chiến khu qua thành phố Thái Nguyên, nơi quân Nhật còn chiếm đóng đến Đồng Bẩm, Đình Cả, Võ Nhai để báo cho con trai và các đồng chí của mình tin Hà Nội đã giành được chính quyền.

Sau năm 1945, bà Năm tản cư theo cách mạng lên chiến khu, và mua lại hai đồn điền lớn của “một ông Tây què” tại Thái Nguyên. Hai con trai bà đều đi theo kháng chiến.

Khi chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tổ chức “Tuần lễ vàng”, bà đóng góp hơn 100 lạng vàng.

Trong suốt thời gian kháng chiến chống Pháp, bà Nguyễn Thị Năm tham gia các cấp lãnh đạo của Hội Phụ nữ của tỉnh Thái Nguyên và Liên khu Việt Bắc, trong đó có 3 năm làm Chủ tịch hội Phụ nữ tỉnh Thái Nguyên. Khi thực hiện lệnh “tiêu thổ kháng chiến”,

bà đã cho san bằng khu biệt thự Đồng Bẩm tại Thái Nguyên…

Nhiều cán bộ cách mạng, nhiều đơn vị bộ đội thường tá túc trong đồn điền của bà.

Bà Nguyễn Thị Năm cũng từng nuôi ăn, giúp đỡ nhiều cán bộ Việt Minh sau này giữ những cương vị quan trọng như Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Lê Đức Thọ, Phạm Văn Đồng, Hoàng Hữu Nhân, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Chí Thanh, Hoàng Tùng, Vũ Quốc Uy, Hoàng Thế Thiện, Lê Thanh Nghị…

Khi Cuộc cải cách ruộng đất triển khai vào năm 1953, những hành động yêu nước của Nguyễn Thị Năm bị cho là “giả dối nhằm chui sâu, leo cao vào hàng ngũ cách mạng để phá hoại.” và bà trở thành địa chủ đầu tiên bị đem ra “xử lý”.

 

Bà bị lên án với tội danh “tư sản địa chủ cường hào gian ác”.

Trong bài viết “Địa chủ ác ghê” của C.B trên báo Nhân dân ngày 21 tháng 7 năm 1953 có kể tội bà là

“Làm chết 32 gia đình gồm có 200 người…Giết chết 14 nông dân, Tra tấn đánh đập hằng chục nông dân…”. Cũng theo đó, Nguyễn Thị Năm đã “thông đồng với Pháp và Nhật để bắt bớ cán bộ. Sau Cách mạng tháng Tám, chúng đã thông đồng với giặc Pháp và Việt gian bù nhìn để phá hoại kháng chiến” và cũng theo đó thì Nguyễn Thị Năm “không thể chối cãi, đã thú nhận thật cả những tội ác”.

Sau những cuộc đấu tố với đủ các thứ tội ác được gán ghép bà đã bị đem ra xử bắn ở Đồng Bẩm, tỉnh Thái Nguyên lúc 8 giờ tối ngày 29 tháng Năm Âm lịch năm 1953. Khi bà vừa tuổi 47.

“Khi du kích đến đưa bà ta đi, bà ta đã cảm thấy có gì nên cứ lạy van “các anh làm gì thì bảo em trước để em còn tụng kinh.”

Du kích quát: “đưa đi chỗ giam khác thôi, im!.”

Bà ta vừa quay người thì mấy loạt tiểu liên nổ ngay sát lưng.

Mình được đội phân công ra Chùa Hang mua áo quan, chỉ thị chỉ mua áo tồi nhất. Và không được lộ là mua chôn địa chủ. Sợ như thế sẽ đề cao uy thế uy lực địa chủ mà. Khổ tớ, đi mua cứ bị nhà hàng thắc mắc chưa thấy ai đi mua áo cho người nhà mà cứ đòi cái rẻ tiền nhất. Mua áo quan được thì không cho bà ta vào lọt. Du kích mấy người bèn đặt bà ta nằm trên miệng cỗ áo rồi nhảy lên vừa giẫm vừa hô:

“Chết còn ngoan cố này, ngoan cố nổi với các ông nông dân không này?” Nghe xương kêu răng rắc mà tớ không dám chạy, sợ bị quy là thương địa chủ. Cuối cùng bà ta cũng vào lọt, nằm vẹo vọ như con rối gẫy vậy…”

Hồi ký Đèn Cù của Trần Đĩnh.

Ông Nguyễn Hanh, con trai bà Năm kể rằng khi mẹ ông bị xử bắn, ông đang cùng đơn vị ở Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc. Người ta giấu ông mọi tin tức từ trong nước.

Hai tháng sau, cuối tháng 6/1953 ông được đưa về nước, bị tống ngay vào trại giam ở Tuyên Quang vì là con của địa chủ gian ác.

Năm 1954 ông mới được nghe bà vợ ông đến trại để thăm nuôi kể rõ về sự kiện bi thảm này.

Em ruột ông Hanh là Nguyễn Cát, bí danh là Hoàng Công, cả 2 anh em đều hoạt động từ thời kỳ tiền khởi nghĩa 1944 ở vùng Đình Cả, Vũ Nhai. Hoàng Công từng là trung đoàn trưởng của sư đoàn Quân Tiên Phong 308, cũng bị đưa vào trại cải tạo năm 1953, năm 1956 mới được tự do, đau ốm, đến năm 1989 chết thảm trong một tai nạn xe máy.

Năm 1993, sau 40 năm tìm kiếm rất kiên trì, gia đình ông Hanh mới tìm thấy di hài bà Năm cạnh một ao sen, ở bên gốc cây phượng hoa đỏ nhờ chiếc vòng ngọc bám chặt cổ tay và chiếc răng vàng cũng như 2 đầu đạn, bà Cúc vợ ông Hanh cho hay sở dĩ chiếc vòng ấy còn vì bà Năm đeo từ hồi trẻ nó thít chặt vào cườm tay, khi đấu tố có người đã cố rút ra nhưng không được.

Di hài bà Năm được đưa về nằm bên mộ chồng là làng Đại Kim, Thanh Trì, Hà Nội.

Cụ ông Nguyễn Hanh, người đảng viên Cộng sản khi mới 21 tuổi, người sĩ quan QĐND cấp trung đoàn khi mới 24 tuổi đã mất sạch mọi thứ, từ bà mẹ nhân hậu đảm đang bị 2 phát đạn oan khiên, đến nhà cửa, tiền bạc, công danh, nay thổ lộ rằng từ 1993 ông đã gửi hàng vài chục lá thư đề nghị các đời Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng… xét cho 2 điều: công nhận mẹ ông, bà Nguyễn Thị Năm là người có thành tích, có công đóng góp cho cách mạng, truy thưởng cho bà Huân chương Kháng chiến, và công nhận Bà là Liệt sĩ, nhưng không một ai trả lời.

Điều duy nhất ông nhận được đến nay là công văn tháng 6 năm 1987 của ban tổ chức tỉnh ủy Thái Nguyên, quy định lại thành phần giai cấp của bà mẹ là “Tư sản – địa chủ kháng chiến”.

Ông than thở:

“Mẹ tôi từng nuôi dưỡng, che chở cho cả sư đoàn bộ đội, cán bộ, nhiều người biết chuyện nhưng đã cao tuổi, nên sau khi họ mất đi thì mọi chuyện sẽ rơi vào quên lãng”.

Ảnh: Bà Nguyễn Thị Năm (1906-1953) lúc ngoài 40 tuổi.

Nguồn: http://antg.cand.com.vn/…/Chuyen-ve-nguoi-phu-nu-tung…/

Nguồn fb Thái Nguyễn


 

CÂN BẰNG CUỘC SỐNG CÁCH NÀO? – BS Đỗ Hồng Ngọc

BS Đỗ Hồng Ngọc

”Cuộc sống” bây giờ rất lạ. Hồi xưa còn có ngày và đêm, còn có làm việc 8 tiếng ở cơ quan, sở làm, còn lại là thì giờ “của mình” để “tùy nghi”.

Bây giờ thì hết. Không thể vậy nữa. Điện thoại thông minh sẵn sàng réo gọi bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu. Không có sáng trưa chiều tối gì cả. Không có ở nhà ở sở gì cả. Không có nghỉ hè nghỉ lễ gì cả. Thế giới trong lòng tay. Tin thiệt tin giả hằm bà lằng. Đó là thời kỳ “Siêu hiện đại” (Metamodernism) khi đã có cái smatphone, cái laptop bên cạnh. Đêm là ngày. Quán càphê, quán nhậu là chỗ làm việc. Bãi biển là văn phòng… Thế là đầu tắt mặt tối. Thế là đỏ mặt tía tai. Thế là bầm gan tím ruột… (…)

Bây giờ không còn là thời của “Buồn nôn” (La Nausée, Jean Paul Sartre) sáng vác ô đi tối vác về nữa, mà quay cuồng, mà chóng mặt, là thời của hậu-hậu hiện đại, siêu hiện đại rồi. Đó là thời của chuyển động không ngừng, của xáo trộn, của nháo nhào (oscillation), giữa giễu nhại và trân trọng, giữa ngây thơ và uyên bác, giữa lạc quan và hoài nghi, giữa mẫu mực và phá cách…, có thể gọi là thời của “đảo điên mộng tưởng”, đưa đến những bệnh thời đại như SAD (stress căng thẳng, anxiety lo âu sợ hãi và depression trầm cảm). Cho nên ta không lạ khi ngày càng có nhiều người rời phố thị tìm về những vùng hoang vắng, sống nơi không wifi, không điện, không máy tính.

Gần đây những từ mới như workaholic, nghiện, say mê công việc, workmaniac, điên vì công việc, một dạng tâm thần ngày càng nhiều. Những người mắc chứng này dễ dẫn đến tự tử. Họ có rất nhiều tiền nhưng sẵn sàng tìm cái chết để giải thoát. Từ karoshi ở Nhật – chết khi đang làm việc – đã trở nên phổ biến. Hằng năm có cả chục ngàn ca như vậy.

Tôi vẫn thường nhận được những câu hỏi nhờ tư vấn, nói chỗ làm lương thì cao mà căng thẳng quá, chắc là phải đi tìm chỗ khác, không thể sống như vậy được nữa vì không tìm thấy niềm vui trong cuộc sống, không có thời gian cho bản thân, cho bạn bè, gia đình; áp lực công việc, áp lực deadline, đối tác… Có người nói thấy đầu óc như đang ở trên mây, không nhớ điều gì cả, trí óc quên đủ thứ và cuộc sống của họ bây giờ nó lôi thôi lắm, như Alzheimer dù tuổi hãy còn rất trẻ!

Lâu nay ta cứ nghĩ mình không có bệnh là mình khỏe nhưng điều đó là sai. Sức khỏe là tình trạng hoàn toàn sảng khoái (well-being) về cả ba mặt thể chất, tâm thần và xã hội chớ không chỉ là không có bệnh hay tật. Nhiều khi ta trông thấy một người có thể chất rất chuẩn, đẹp trai, cao ráo nhưng anh ta có thể đang mắc bệnh tâm thần. Sức khỏe về mặt xã hội càng quan trọng: kẹt xe, ngập nước sao khỏe được. Các mối quan hệ xã hội, môi trường sống không an toàn, không an ninh, sao khỏe được.

Khi nghĩ rằng sức khỏe là chuyện của y tế là sai. Y tế chỉ có nghĩa “cứu tế về y khoa”, giúp đỡ những lúc ta ốm đau, bệnh hoạn còn sức khỏe là chuyện khác, sức khỏe là chuyện của mình. Có người nói rất đúng: “bác sĩ tốt nhất là chính mình”.

Một công ty quan tâm đến sức khỏe nhân viên không chỉ mở một phòng y tế, chờ khi nhân viên đau ốm thì vào cấp cứu, thuốc men. Trường học cũng vậy. Nhiều trường học hãnh diện có một phòng y tế trang bị thuốc men đầy đủ, có bác sĩ cho học sinh mỗi khi đau ốm hay tai nạn, nhưng rất thiếu sót. Bởi sức khỏe của học sinh chủ yếu là tâm sinh lý tuổi mới lớn, tuổi dậy thì, nên vấn đề của y tế học đường là tham vấn sức khỏe, giải quyết xung đột… Ngày nay nhiều trường đã tổ chức các lớp thiền, yoga cho học sinh. Anh quốc còn có chương trình đưa Thiền chánh niệm vào trường học: Mindfulness in School Project (MiSP) có hiệu quả tốt.

Phương pháp đơn giản để “Cân bằng cuộc sống” (Work-Life Balance) là vẽ một biểu đồ phân tích tình trạng sinh hoạt của mình để thấy chỗ nào đang bị lệch lạc như về công việc, tài chánh, học tập, giải trí, gia đình, bạn bè… Theo dõi biểu đồ đó từng thời gian, có thể thấy mình đang bị lệch về hướng nào, cần điều chỉnh ra sao.

Có một vài phương pháp cụ thể hơn để giải stress, ví dụ như yoga, thiền quán, thở bụng… Phương pháp thở bụng (Diaphragmatic breathing hay Abdominal breathing) đơn giản mà hiệu quả. Các bác sĩ nổi tiếng hiện nay như Dean Ornish hay Deepak Chopra (Mỹ) đang phát triển phương pháp này để chữa bệnh. Họ nghiên cứu trên hai nhóm bệnh nhân tim mạch, một nhóm uống thuốc bình thường, nhóm còn lại kết hợp thêm thở bụng thì thấy rõ ràng nhóm có thở bụng đạt kết quả tốt hơn (thống kê y học).

Ta biết khi stress kéo dài thì tuyến Pituitary ở não sẽ không tiết hormone tăng trưởng nên những trẻ bị căng thẳng quá trong học tập sẽ không lớn nổi. Stress làm Tuyến tụy tiết ra Glucagon làm giảm Insulin gây tiểu đường. Tuyến sinh dục cũng không phát triển được, không tiết DHEA bình thường. Đó là lý do tại sao đời sống tình dục ngày càng có vẻ yếu đi, yếu đến nỗi người ta phải dùng thuốc cường dương các thứ…

Một dấu hiệu quan trọng của stress nữa là giảm sút trí nhớ, luôn do dự, khó tập trung, suy nghĩ không logic, phán đoán sai, chỉ thấy mặt tiêu cực, mất định hướng, hoang mang, sợ hãi… hoặc buồn rầu, cô đơn, tâm tính bất thường…

Những dấu hiệu của stress về thể chất như nhức đầu, đau lưng, đau cột sống cổ… Đi bác sĩ đau đâu chích đó, hoặc can thiệp bằng mổ xẻ cũng không dứt hẳn. Vì gốc bệnh là do stress hoặc do tư thế ngồi làm việc, phải điều chỉnh.

Cần có một chế độ để nghỉ ngơi hợp lý. Nghỉ và ngơi là hai từ khác nhau. Ngơi là ngưng, ngưng hẳn. Nhiều khi nghỉ mà không ngơi. Cho nên, cần có nghỉ và ngơi thực sự. Chương trình đưa Thiền chánh niệm vào trường học (MiSP) nói trên có đề ra một công thức khá hay, mà tôi gọi là “Lá Bùa”, có thể dán bất cứ ở đâu để nhắc nhở mình. Đó là (.b).

Chấm (.) có nghĩa là Ngưng, Thôi, Dừng lại. Còn (b) là breath (thở chánh niệm) và hiện diện “ở đây và bây giờ”. Thực hiện được đã là rất tốt.

Giao tiếp rất quan trọng trong đời sống. Giao tiếp giữa người với người mà thành công sẽ tạo một môi trường lành mạnh cho sự phát triển cảm xúc và trí tuệ. Có 3 nguyên tắc chính: tôn trọng, chân thành và thấu cảm. Trong Bồ-tát thập hạnh, hạnh thứ 6 là “Thiện hiện”, đây chính là sự thấu cảm; hạnh thứ 8 là Tôn trọng và hạnh thứ 10 là chân thực. Nếu thực hành được ba hạnh này thì giao tiếp chắc chắn thành công.

Để có cuộc sống an lạc, tự tại, thì ta phải “từ bi” với mình, đừng cao vọng đòi hỏi xa xôi quá để bị hút vào, bị cuốn đi. Nhưng như vậy không có nghĩa là không phấn đấu để trở thành người hoàn thiện hơn. Trong thời đại người ta nói nhiều đến Siêu hiện đại như hiện nay, càng thấy rõ lời Phật dạy từ 2600 năm trước: vô thường, khổ, vô ngã… Phải vượt qua ái dục, chấp trước, phải “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”…, “viễn ly điên đảo mộng tưởng” thì mới có được cuộc sống an lạc, hạnh phúc.

BS Đỗ Hồng Ngọc


 

Tổng thống Mỹ Donald Trump đẩy mức thuế quan với toàn thế giới lên 15 %

RFI

Tổng thống Donald Trump thông báo hai mức thuế bổ sung trong hai ngày để khẳng định thẩm quyền trong cuộc đọ sức với Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ. Hôm 21/02/2026 ông thông báo nâng thuế bổ sung lên 15 % thay vì 10 % với toàn cầu, như sắc lệnh mà chính ông đã đặt bút ký một ngày trước đó. 

Đăng ngày: 22/02/2026 

Ảnh tư liệu: Tổng thống Donald Trump thống báo mức thuế đối ứng với các đối tác thương mại của Mỹ trên thế giới, ngày  02/04/2025, tại Nhà Trắng, Washington.
 

Ảnh tư liệu: Tổng thống Donald Trump thống báo mức thuế đối ứng với các đối tác thương mại của Mỹ trên thế giới, ngày 02/04/2025, tại Nhà Trắng, Washington. AP – Mark Schiefelbein

Thanh Hà

Đây là bước kế tiếp hai ngày sau phán quyết của Tối Cao Pháp Viện, bác bỏ phần lớn các mức thuế đối ứng « mang tính trừng phạt » đánh vào hàng nhập khẩu từ nhiều nước mà tổng thống Donald Trump đưa ra.

Washington không còn áp mức thuế bổ sung 10 % mà sẽ là 15 % nhắm vào hàng xuất khẩu của thế giới sang Hoa Kỳ. Hôm 21/02/2026, tổng thống Trump trên mạng xã hội viết : « Với cương vị tổng thống Hoa Kỳ, tôi tăng mức thuế hải quan đang từ 10 % lên thành 15 % ». Quyết định « có hiệu lực ngày lập tức ». Trở lại với phán quyết của Tối Cao Pháp Viện Mỹ cho rằng trên vấn đề thuế hải quan, Donald Trump đã « vượt quá quyền hạn » tổng thống, lãnh đạo Nhà Trắng đánh giá đây là một quyết định « lố bịch » và « cực kỳ » mâu thuẫn với những lợi ích của nước Mỹ.

Từ New York thông tín viên Loubna Anaki ghi nhận, phản ứng của ông Trump gây thêm hoang mang cho công luận Mỹ và thế giới:

« Việc Donald Trump quyết định nâng các mức thuế quan mới  từ 10% lên 15% chỉ trong vòng chưa đầy 24 giờ, rõ ràng là dấu hiệu cho thấy tổng thống Mỹ vẫn chưa nguôi giận sau vố đau Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã giáng cho ông.

Chiểu theo đạo luật mà ông căn cứ vào, 15% là mức thuế tối đa tổng thống Trump được phép áp đặt. Mức thuế này sẽ chỉ có hiệu lực trong 150 ngày tới. Từ nay đến đó, tổng thống Hoa Kỳ cam kết, “sử dụng mọi biện pháp pháp lý trong khả năng để áp đặt các mức thuế quan mới”.

Các diễn biến nói trên cho thấy một giai đoạn bất ổn kéo sẽ diễn ra cho dù hiện tại các thị trường tài chính đã phản ứng tích cực. Tuy nhiên, chính các doanh nghiệp nhỏ, vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến thương mại của ông Donald Trump, có nguy cơ gặp nhiều khó khăn nhất.

Một trong những câu hỏi lớn hiện nay liên quan đến khả năng hoàn trả tiền thuế. Vì các mức thuế quan của Donald Trump đã bị coi là không hợp lệ, về mặt kỹ thuật, chính quyền trên nguyên tắc phải hoàn trả các khoản tiền đã thu nhờ các biện pháp này. Hôm qua, khi được hỏi về vấn đề cụ thể nói trên Donald Trump đã gạt câu hỏi này sang một bên. Điều này dường như đang mở ra viễn cảnh một cuộc chiến pháp lý dài hơi ».

Một đại họa với kinh tế Mỹ

Chính sách của Donald Trump phần lớn dựa trên chiến lược tăng thuế quan. Tổng thống Mỹ hứa hẹn sẽ tạo ra nhiều việc làm tại các nhà máy và giúp giảm giá thực phẩm. Ngân sách Liên bang cũng dựa vào nguồn thu này để tài trợ cho việc cắt giảm thuế doanh nghiệp và giảm thuế cho những người Mỹ giàu nhất. Thuế quan chủ yếu nhằm mục đích giảm thâm hụt ngân sách của Mỹ, và về mặt lý thuyết, trong năm nay có thể mang lại nguồn thu lớn hơn cả thuế doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trên thực tế, theo các dự báo mới nhất từ ​​Văn phòng Ngân sách Quốc Hội Mỹ, ước tính các chính sách của Donald Trump sẽ làm tăng thâm hụt ngân sách nhà nước thêm 1,4 nghìn tỷ đô la trong 10 năm (2026 – 2035). Việc điều chỉnh theo hướng giảm doanh thu thuế quan dự kiến, theo phán quyết của Tòa án Tối cao, ​​sẽ làm trầm trọng thêm xu hướng này, vốn đã dự kiến ở mức 6% GDP trong 10 năm nói trên.

Dấu hiệu xấu này có nhiều nguy cơ sẽ đẩy lãi suất lên cao. Đó là chưa kể đến các khoản trả nợ sẽ phải thực hiện sau khi giảm thuế quan, với tổng số tiền bồi hoàn có thể vượt quá 170 tỷ đô la. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ cũng chỉ rõ, người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ gánh chịu đến 95% tổng số tiền mà chính sách thuế quan của tổng thống Trump được cho là mang lại cho ngân sách Liên bang.


 

THÊM MỘT TUỔI MỚI – Bài: BS Đỗ Hồng Ngọc

NHỮNG BÀI POST HAY.

Bài: BS Đỗ Hồng Ngọc

Có người hỏi vì sao tôi không phải là bác sĩ lão khoa mà lại dám viết về… người già, nào Gió heo may đã về, nào Già ơi chào bạn, nào Già sao cho sướng…? Đúng vậy, tôi là một bác sĩ nhi khoa, bác sĩ của trẻ con, nhưng sở dĩ viết về người già là bởi vì trước sau gì mấy nhóc nhỏ mà tôi đã và đang khám chữa bệnh cũng sẽ trở thành một người già, một ngày nào đó! Hơn năm mươi năm trước khi tôi thực tập ở bệnh viện Từ Dũ, đã có dịp đỡ đẻ cho một số trẻ sơ sinh, bây giờ nhớ lại, các nhóc đó tuổi cũng đã “gió heo may” rồi còn gì! Còn mấy bệnh nhi tôi có dịp chữa trị ở Bệnh viện Nhi đồng Saigon và tại phòng mạch hằng mấy chục năm qua thì bây giờ cũng đã lại thấy mang con và cả cháu nữa đến khám bệnh. Cho nên làm gì có chuyện cách ngăn tuổi này, tuổi nọ, tuổi kia. Cuộc sống như một dòng sông đó thôi.

Lão khoa, nhi khoa… chẳng qua là một cách nói! Có người chưa hai mươi mà đã già… khú đế, có người tám mươi còn phơi phới tuổi xuân. Một thầy thuốc đàn anh của tôi thường nói: “Hãy chăm sóc các cụ từ trong bụng mẹ”! Đúng vậy, đợi các cụ ngáp ngáp rồi mới “tận tình chăm sóc” thì e rằng quá trễ, chẳng giúp ích được gì cho cuộc sống của họ, chẳng giúp các cụ thêm vui, thêm khoẻ, thêm hạnh phúc…

Tổ chức Sức khoẻ Thế giới  (WHO) khi đưa ra những hướng dẫn cụ thể cho Năm quốc tế người cao tuổi, (1999) cũng đã khuyến cáo muốn cho các cụ được khoẻ mạnh thì phải cho Mẹ… các cụ được dinh dưỡng tốt trong lúc mang thai, trong lúc cho các cụ… bú mớm;  phải chích ngừa đầy đủ các bệnh nguy hiểm ngay từ nhỏ để các cụ không phải chịu cảnh tật nguyền bệnh hoạn sau này; phải dạy dỗ các cụ từ tuổi thiếu niên như không uống rượu, không hút thuốc lá… để các cụ sau này khỏi bị ung thư phổi, viêm phổi tắt nghẽn mạn tính,  xơ gan cổ trướng; giúp các cụ có thói quen tập thể dục, chơi thể thao, ăn uống đúng cách để sau này khỏi bị xơ vữa động mạch, cao huyết áp, tiểu đường v.v… Rồi khi lớn lên thì  tránh các nguy cơ bệnh lây truyền qua đường tình dục, tránh béo phì, loãng xương, thấp khớp… Và dĩ nhiên đảm bảo cho các cụ có một thu nhập hợp lý để không bị lệ thuộc, để sống có phẩm giá, tiếp tục hoạt động theo năng lực, đóng góp kinh nghiệm của mình cho con cháu, được sự tôn trọng của xã hội, được thấy con thuận cháu hòa, gia đình hạnh phúc. Dĩ nhiên là bản thân các cụ phải hiểu rõ những chuyển biến tâm sinh lý của mình qua từng lứa tuổi, nhờ đó mà thích nghi, mà điều chỉnh thái độ và hành vi của mình sao cho phù hợp với hoàn cảnh mới, với môi trường mới. Tóm lại, chăm sóc các cụ, nói cách nào đó, thực chất là công tác của … Nhi khoa. Hoặc cũng có thể nói nhi khoa chính là lão khoa, và lão khoa cũng chính là nhi khoa đó vậy! Ngành lão khoa ngày càng phát triển vì tuổi thọ con người ngày càng được nâng cao, không chỉ ở các nước giàu có mà ngay ở cả các nước nghèo cũng vậy là nhờ những tiến bộ của khoa học, của y học, của kiến thức vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc sức khoẻ cũng như hiệu quả của sự cải thiện môi trường sống, của chế độ dinh dưỡng hợp lý… Thế nhưng, khi nói đến lão khoa, hình như người ta quá nặng về bệnh hoạn, về tàn phế hơn là đến sự sảng khoái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội phù hợp với tình trạng tuổi tác, giới tính, chất lượng cuộc sống của họ. Các thầy thuốc lão khoa cũng thường lại là những thấy thuốc trẻ, họ tuy có chuyên môn sâu trong chữa trị bệnh tật cho người cao tuổi nhưng chưa từng được trải nghiệm tuổi già, chưa được thưởng thức… cái già, chưa được hưởng thụ… cảnh già! Khi tôi viết cuốn “Gió heo may đã về” thì đó là lúc tôi đang thực sự nghe gió heo may, tôi đang sống với nó, sửng sốt và sảng khoái vì nó, âu lo và hồi hộp vì nó. Tôi  hiểu được nỗi khắc khoải “tôi ơi đừng tuyệt vọng”, nỗi bâng khuâng “tôi đang lắng nghe, tôi đang lắng nghe im lặng của tôi…” của Trịnh Công Sơn, và những bạn bè trang lứa. Nhưng phải đợi đến tuổi 60,  tôi mới dám viết  “Già ơi…chào bạn” – “Bonjour Vieillesse!”- như một tiếng reo vui, chào mừng nó, cái sự già đó! Đâu dễ mà già phải không? Đến tuổi 75, tôi mới dám viết “Già sao cho sướng?”…

Cho mãi đến cuối thế kỷ 20, năm 1999, Liên Hợp Quốc mới có một “Năm” dành cho người cao tuổi, người già  trên toàn thế giới, gọi là “Năm quốc tế người cao tuổi” với khẩu hiệu là “Hãy sống một tuổi già tích cực”, bởi vì trước đó  người ta chỉ nghĩ tuổi già là tuổi của tàn phai, héo úa,  ăn hại, là gánh nặng xã hội… cho đến khi giật mình thấy không phải vậy! Con người ở tuổi nào cũng sẽ là gánh nặng cho xã hội, cũng ăn hại, cũng tàn phai… nếu sống không ra sống, sống mà như đã chết, sống mà không hạnh phúc, không có chất lượng cuộc sống, sống mà lệ thuộc, mà khổ đau triền miên…

Ngàn năm trước, ở nước ta, vào thời nhà Lý, Mãn Giác thiền sư đã có những câu thơ còn lưu truyền mãi đến nay với một cái nhìn tích cực về tuổi già:

Xuân khứ bách hoa lạc

Xuân đáo bách hoa khai

Sự trục nhãn tiền quá

Lão tùng đầu thượng lai

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai…

( Mãn Giác, 1052-1096)

Xuân ruỗi trăm hoa rụng

Xuân tới trăm hoa cười

Trước mắt việc đi mãi

Trên đầu già tới rồi

Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một cành mai…

(Ngô Tất Tố dịch)

Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết! Thật vậy. Vẫn còn đó, nơi sân trước kia, đêm qua, một cành mai vàng rực rỡ đã nở, báo hiệu một sức sống mãnh liệt vẫn dâng tràn… Vậy đó, mùa xuân dù đã phai, cành mai sân trước vẫn nở tươi thắm. Nụ cười vẫn lạc quan, cuộc sống vẫn tích cực, chủ động và sáng tạo không ngừng nếu những người có tuổi được chuẩn bị trước để hiểu rõ sự đổi thay, để chấp nhận, để điều chỉnh, tưới tẩm những niềm vui cho chính bản thân mình, cùng với sự ý thức giúp đỡ của gia đình và xã hội thì sẽ giúp họ có một cuộc sống đầy chất lượng, nhiều hạnh phúc.

Theo WHO : “Sức khỏe của người già là phát triển và duy trì được sự sảng khoái và hoạt động chức năng tốt nhất về tâm thần (mental), xã hội (social) và thể chất (physical)”.

Phát triển và duy trì được sự sảng khoái (well-being) và hoạt động chức năng (function) , bởi đa số các hoạt động chức năng xài lâu quá đều rệu rả, phần lớn đã “quá date”, dễ cảm thấy chán nản, tuyệt vọng, lo âu, trầm cảm… nói khác đi là khó mà… hạnh phúc. Thể chất thì “ba cao một thấp” (ba cao là cao máu (HA); cao đường (Tiểu đường); cao mỡ (Cholesterol xấu); còn một thấp là… Thấp khớp) đã đành mà tâm thần thì tám vạn bốn ngàn phiền não! Cho nên đưa vấn đề “tâm thần” lên hàng đầu là hoàn toàn hợp lý so với định nghĩa về sức khỏe ở người trẻ.

“Khổ” thì dĩ nhiên không thể có hạnh phúc. Con đường của Phật là con đường “Diệt Khổ”, con đường dẫn đến giải thoát.

Ở góc độ y sinh học, tâm lý xã hội học, thì những điều kiện để có một tuổi già hạnh phúc gồm:

Có sức khỏe tương đối ;

Tài chánh tự chủ;

Nhà ở an toàn; an ninh, môi trường thuận lợi;

Tự tại: chủ động sắp xếp cuộc sống riêng của mình,

Duy trì các mối quan hệ gia đình/ bè bạn;

Có ký ức tốt về tuổi thơ và tuổi thanh niên,

Hoạt động phù hợp để thấy luôn sống hữu ích;

Gần gũi với thiên nhiên;

Hiểu luật vô thường và biết “Từ bi hỷ xả” với chính mình!

Cũng có thể nhìn theo Tháp MASLOW:

a) Nhu cầu sinh học: gồm những vấn đề cơ bản của tồn tại như : Ăn, Ngủ, Thở, Tình dục… (physical well-being).

b) Nhu cầu an toàn: nhà ở an toàn, môi trường xã hội tốt đẹp, an ninh, bảo đảm về kinh tế, đời sống quân bình…

c) Nhu cầu xã hội (social well-being): các mối quan hệ xã hội trong gia đình, hàng xóm, cộng đồng tốt đẹp…

d) Nhu cầu tự khẳng định: để luôn có được tôn trọng, đóng góp theo công sức cho xã hội, thấy mình sống có ích…

e) Nhu cầu tâm thần, tâm linh (mental well-being): hướng thượng, có một tôn giáo lành mạnh, tin tưởng ở sự sống thiện, nhân quả, nghiệp báo…

Có thể nhìn ở góc độ “Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức” ta cũng có thể hình dung gần giống với Tháp Nhu cầu của Maslow, và nếu có Chánh kiến để thấy Vô Thường/ Khổ/ Vô ngã/ Không/ Duyên sinh… thì đã có thể “độ nhất thiết khổ ách” rồi vậy!

BS Đỗ Hồng Ngọc

Ảnh: Chân dung BS Đỗ Hồng Ngọc

May be an image of one or more people and people smiling

 Quan tài giấy, rác thối rữa, đình chỉ phẫu thuật: Hình ảnh về cuộc khủng hoảng tại Cuba.

Du Phan

 Quan tài giấy, rác thối rữa, đình chỉ phẫu thuật: Hình ảnh về cuộc khủng hoảng tại Cuba.

Tại thị trấn Velasco, tỉnh Holguín, miền đông Cuba, một người đàn ông được chôn cất trong chiếc quan tài bằng bìa carton. Thi thể ông được chở trên xe cút kít ra nghĩa trang vì không còn quan tài gỗ – và cũng không có nhiên liệu để vận chuyển.

Ở thủ phủ Holguín, người dân phải đun nấu bằng củi và than ngay trên vỉa hè hoặc giữa những con đường trống vắng. Tại Guantánamo, đài phát thanh địa phương thông báo bánh mì phân phối theo tem phiếu sẽ được nướng bằng lò đốt củi, và chính quyền sẽ bán than cho dân để nấu ăn.

Còn ở khắp thủ đô Havana, nhiều khu phố ngập trong những đống rác thối rữa không được thu gom suốt nhiều tháng.

Những hình ảnh này lan truyền trên mạng xã hội và các hãng tin độc lập, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng – trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump ngừng các chuyến hàng dầu đến đảo quốc này, đồng thời chính phủ Cuba tiếp tục kháng cự trước mọi yêu cầu thay đổi.

Nhiên liệu cạn kiệt, điện lưới sụp đổ

Giá lương thực và xăng dầu tăng vọt chỉ sau một đêm. Một gói thịt gà có giá 5.000 peso – tương đương cả tháng lương. Một lít xăng lên tới 3.800 peso. Tuần trước, vào giờ cao điểm, hai phần ba đất nước không có điện. Ở nhiều tỉnh, cắt điện trung bình hơn 20 giờ mỗi ngày.

Người dân Cuba vốn đã chịu cảnh nghèo đói cực độ, thiếu hụt hàng hóa và mất điện triền miên khi Mỹ cắt nguồn cung dầu từ Venezuela và Mexico nhằm gây sức ép buộc Havana bước vào đàm phán cải cách chính trị – kinh tế.

Ngoại trưởng Marco Rubio mới đây kêu gọi Cuba tiến hành cải cách như lối thoát duy nhất. Tổng thống Trump xác nhận các cuộc trao đổi đang diễn ra và nhấn mạnh:

“Cuba hiện tại là một quốc gia thất bại… Họ nên đạt được một thỏa thuận, vì đây thực sự là một mối đe dọa nhân đạo.”

Khi được hỏi về khả năng hành động quân sự tương tự chiến dịch bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro trước đó, ông Trump từ chối trả lời trực tiếp.

Chính quyền Cuba phủ nhận khủng hoảng

Dù áp lực trong và ngoài nước gia tăng, chính quyền Cuba vẫn phủ nhận nguy cơ sụp đổ và công bố thêm các biện pháp thắt lưng buộc bụng.

Sebastian Arcos, quyền giám đốc Viện Nghiên cứu Cuba thuộc Đại học Quốc tế Florida (FIU), nhận định chế độ đang rơi vào “giai đoạn phủ nhận cổ điển” – không chấp nhận rằng tình hình chiến lược đã thay đổi và sẽ không thể quay lại như trước.

Trong khi đó, Jorge Piñón – chuyên gia năng lượng Mỹ Latinh – cảnh báo dự trữ dầu của Cuba có thể cạn trong vài tuần:

“Hệ thống điện Cuba đã sụp đổ hoàn toàn. Nếu đến tháng Ba không thấy tàu chở dầu cập cảng Havana hay Cienfuegos, họ sẽ về con số 0.”

Hiện tại, vận tải hàng hóa, tàu hỏa, xe buýt liên tỉnh và giao thông công cộng gần như tê liệt. Doanh nghiệp tư nhân không thể nhận hàng nhập khẩu từ cảng vì thiếu nhiên liệu.

Rác thải và khói độc ở Havana

Tại Havana, rác không được thu gom vì thiếu nhiên liệu, thiếu thùng rác, thiếu nhân công và phần lớn xe rác hỏng hóc. Người dân vì quá sức chịu đựng đã bắt đầu tự đốt rác, khiến nhiều khu vực bị bao phủ bởi khói độc.

Cuộc khủng hoảng năng lượng cũng giáng đòn nặng nề vào ngành du lịch – nguồn thu ngoại tệ chủ lực. Sau khi Cuba thừa nhận hết nhiên liệu máy bay, nhiều hãng hàng không quốc tế tạm dừng các chuyến bay. Hàng loạt khách sạn bị đóng cửa, khách du lịch bị chuyển đi nơi khác, khi quân đội – vốn kiểm soát nhiều khách sạn – thu hẹp hoạt động.

Phẫu thuật bị hủy trên toàn quốc

Bộ trưởng Y tế Cuba, José Ángel Portal Miranda, tuyên bố đình chỉ toàn bộ các ca phẫu thuật theo lịch vì “phẫu thuật cần điện”.

Ông cho biết sẽ giảm số giường bệnh và rút ngắn thời gian nằm viện. Ông cũng viện dẫn “kinh nghiệm thời COVID” – giai đoạn mà hệ thống y tế Cuba gần như sụp đổ. Số ca tử vong liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đại dịch được ước tính hơn 55.000 – cao nhất Mỹ Latinh.

Dù chính phủ cam kết không ảnh hưởng đến bệnh nhân chạy thận, nhiều bệnh nhân tại Holguín đã kêu cứu vì bị ngừng hỗ trợ vận chuyển đến cơ sở điều trị.

Nguy cơ đói lan rộng

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cảnh báo đất nước phải chuẩn bị cho kịch bản không thể phân phối thực phẩm từ trung ương, buộc người dân sống dựa vào nguồn sản xuất địa phương.

Một nhà sáng tạo nội dung Cuba phản ứng gay gắt trên mạng xã hội:

“Ở Havana, chúng tôi sẽ ăn rác, uống nước cống…”

Tranh cãi tại Miami

Cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại Miami – lâu nay gửi tiền và đặt mua thực phẩm cho thân nhân – đang mất dần lựa chọn khi các công ty giao hàng như Cubamax hay Katapulk tạm dừng dịch vụ.

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo viện trợ thêm 6 triệu USD cho khu vực miền đông Cuba bị ảnh hưởng bởi bão năm ngoái. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Cộng hòa gốc Cuba tại Miami như Carlos Gimenez kêu gọi gia tăng áp lực: ngừng các chuyến bay và kiều hối, siết giấy phép doanh nghiệp Mỹ làm ăn với Cuba.

Ngược lại, cựu nghị sĩ Dân chủ Joe Garcia cảnh báo điều này có thể phản tác dụng vì sẽ làm người dân Cuba – chứ không phải giới lãnh đạo – chịu thêm đau khổ.

Ưu tiên của Havana: Sinh tồn chế độ

Trong bài phát biểu bị chỉ trích trên truyền hình, Díaz-Canel nhấn mạnh quốc phòng là ưu tiên tối thượng và tuyên bố tập trận quân sự hàng tuần. Bộ Quốc phòng Cuba công bố hình ảnh trực thăng, xe tăng và hệ thống phòng không thời Liên Xô – màn phô trương mà nhiều chuyên gia cho là tốn kém và không thực tế trước ưu thế quân sự áp đảo của Mỹ.

Các nhà quan sát nhận định những lựa chọn cắt giảm hiện nay phản ánh ưu tiên hàng đầu của chính quyền: bảo vệ sự tồn tại của chế độ hơn là cải thiện đời sống dân chúng.

Trong khi đó, trên mạng xã hội Cuba lan truyền tin đồn về một “thông báo lớn” sắp được đưa ra – nhưng cuối cùng đó chỉ là thông tin sai lệch.

Một đất nước đứng bên bờ vực

Cuba vốn đã trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ sau chiến tranh giành độc lập thế kỷ 19. Mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa trì trệ, cải cách chậm chạp, đại dịch COVID-19 và các lệnh trừng phạt kéo dài đã đẩy đất nước đến tình trạng gần như tê liệt.

Hiện tại, giữa cảnh quan tài giấy, bệnh viện tắt điện và rác cháy khắp Havana, câu hỏi không còn là liệu Cuba có khủng hoảng hay không – mà là đất nước này có thể cầm cự được bao lâu trước khi buộc phải thay đổi.

Trước những hình ảnh quan tài giấy, bệnh viện tắt điện và những con phố ngập rác tại Cuba, tôi không thể không cảm thấy xót xa cho người dân nơi đây. Giữa thiếu thốn lương thực, thuốc men và điện nước, họ đang phải gánh chịu những đau khổ vượt xa những gì một con người đáng phải chịu trong thế kỷ này. Dù nguyên nhân đến từ đâu, nỗi thống khổ ấy trước hết vẫn đè nặng lên những gia đình bình thường, những người già yếu, những đứa trẻ vô tội. Tôi chỉ mong người dân Cuba sớm được sống trong điều kiện nhân đạo hơn, có đủ ăn, đủ điện, đủ thuốc – và trên hết là có hy vọng cho tương lai.

Nếu chính quyền tiếp tục phủ nhận thực trạng khủng hoảng và né tránh những cải cách cần thiết, thì nỗi khổ ấy có thể còn kéo dài dai dẳng. Khi sự thật không được thừa nhận, giải pháp cũng sẽ không thể được thực thi. Và trong khi các tuyên bố chính trị vẫn lặp lại, chính người dân bình thường sẽ là những người phải chịu đựng lâu hơn, trong cảnh thiếu thốn và bất an.

( Henry Quang Vu )


 

Breaking News: Tối Cao Pháp Viện phán quyết: Thuế quan của Trump là ‘bất hợp pháp’

Ba’o Nguoi-Viet

February 20, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Hai, đưa ra phán quyết 6-3, tuyên bố chính sách thuế quan của Tổng Thống Donald Trump là “bất hợp pháp.”

Đây là một cú giáng mạnh nhất của Tối Cao Pháp Viện, thường có các quyết định có lợi cho hành pháp, đối với Tổng Thống Trump trong nhiệm kỳ thứ nhì của ông bắt đầu từ Tháng Giêng, 2025.

Tối Cao Pháp Viện ở Washington, DC (Hình: Jemal Countess/Getty Images for Women’s March)

Phán quyết, chống quyết định thuế quan của tổng thống, do Chủ Tịch Tối Cao Pháp Viện John Roberts viết cùng với ba thẩm phán cấp tiến (Sonia Sotomayor, Elena Kagan, và Ketanji Brown Jackson) và hai thẩm phán bảo thủ (Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett).

“Tổng thống thực hiện quyền lực đặc biệt trong việc đơn phương áp dụng thuế quan với số lượng, thời gian, và mức độ không giới hạn,” ông Roberts viết. “Trong khi đó, chúng tôi thấy Đạo Luật Quyền Lực Kinh Tế Quốc Tế (IEEPA) không cho phép tổng thống làm như thế.”

Bỏ phiếu thuận cho thuế quan của ông Trump là ba thẩm phán bảo thủ, Clarence Thomas, Brett Kavanaugh, và Samuel Alito.

Chính sách thuế quan do Tổng Thống Donald Trump đưa ra hôm 1 Tháng Tư, 2025, mà ông gọi là ngày “Giải Phóng Nước Mỹ,” áp dụng thuế nhập cảng đối với gần như toàn cầu với mức thuế từ 10% đến 40%.

Ba thẩm phán Brett Kavanaugh, Neil Gorsuch, và Amy Coney Barrett do Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu của ông. (Đ.D.)

May be an image of text that says 'rfi "THUẾ ĐỐI ỨNG" CUA TRUMP BỊ BÁC Tối cao Pháp viện Mỹ ra phán quyết với 6 thuận/3 chống Nhà Trắng sẽ hoàn trả cả trăm tỉ hàTrăngséhoàntrảcătrămtid đô la tiền thuế đã thu ?'


 

KHI BẢN NĂNG LÀM MẸ LÊN TIẾNG: BÒ MẸ ÔM NGƯỜI PHỤ NỮ VÔ GIA CƯ QUA ĐÊM ĐÔNG LẠNH BUỐT

Cung Bậc Của Những Cảm Xúc –  Kim Phan

Trong một đêm băng giá ở bang Iowa, một người phụ nữ vô gia cư lặng lẽ bước vào một chuồng trại bỏ trống, chỉ mong tìm được chút hơi ấm để sống sót qua cái lạnh nguy hiểm. Cô quấn mình trong chiếc chăn họa tiết bò và nằm xuống đống rơm khô, cố gắng tránh xa gió rét bên ngoài. Nhưng điều cô không ngờ tới… là sự xuất hiện của một bò mẹ hiền lành đang tiến lại gần.

Con bò vừa mới sinh con không lâu, và bằng bản năng thuần khiết của một người mẹ, nó cảm nhận được “sinh linh” bất động trong rơm. Nó nhẹ nhàng áp sát người phụ nữ, chia sẻ hơi ấm cơ thể, tạo nên một khoảng không an toàn giữa đêm đông buốt giá. Suốt cả đêm, người phụ nữ cuộn mình bên cạnh bò mẹ… được sưởi ấm và che chở theo cách không ai có thể tưởng tượng.

Khi bình minh lên, người nông dân phát hiện họ đang nằm yên bình cạnh nhau giữa rơm rạ, khung cảnh tĩnh lặng đến lạ. Một khoảnh khắc giản dị… nhưng đủ để nhắc chúng ta rằng lòng trắc ẩn có thể xuất hiện ở những nơi bất ngờ nhất. Dù là con người hay động vật, sự ấm áp và kết nối vẫn có thể thay đổi một đêm lạnh… và đôi khi, cả một cuộc đời.

#CTBCB

May be an image of text that says 'Ct CO thớ 0C IHE CHƯA BIET? ĐÊM BĂNG GIÁ Ở IOWA: BÒ ME NHẦM NGƯỜI VÔ VÕ GIA CƯ LÀ BÊ CON, NẰM CHE CHỞ SUỐT CẢ ĐÊM'


 

VIỆN DƯỠNG LÃO NGHỆ SĨ CHỈ CÒN 3 NGƯỜI: “BUỒN LẮM”…

8 SÀI GÒN

VIỆN DƯỠNG LÃO NGHỆ SĨ CHỈ CÒN 3 NGƯỜI: “BUỒN LẮM”…

Vừa qua, nhóm nghệ sĩ Ngũ Long Du Ký đã tới Viện dưỡng lão nghệ sĩ để thăm hỏi các nghệ sĩ già neo đơn nơi đây.

Nghệ sĩ Phương Dung chia sẻ: “Năm nay kinh tế khó khăn và nhóm chúng tôi cũng khó khăn. Chúng tôi bận quá không đi quay Youtube được nên không kiếm được tiền.

Bù lại, chúng tôi được nhiều người bạn đồng hành, hỗ trợ và đóng góp nhiều nên chúng tôi đi thăm được nhiều cô chú nghệ sĩ hơn. Mọi năm chúng tôi chỉ đi thăm được khoảng 10 cô chú nghệ sĩ thì năm nay phải đi được 40, 50 người.

Chúng tôi tới cả chùa Tịnh xá Ngọc Quang (nơi ở của một số nghệ sĩ nghèo) và Viện dưỡng lão nghệ sĩ. Chúng tôi xin cảm ơn những người bạn đã đồng hành cùng nhóm chúng tôi. Trong đó có một nghệ sĩ giấu tên. Chúng tôi đã phải đi tới 4 ngày rồi vẫn chưa đi hết các cô chú nghệ sĩ.

Ngoài ra, có một số cô chú nghệ sĩ năm nay chúng tôi không đi thăm vì đã được các mạnh thường quân khác giúp đỡ rồi. Chúng tôi muốn chia lại cho những cô chú chưa được ai giúp đỡ”.

Nghệ sĩ Phi Phụng nói: “Viện dưỡng lão nghệ sĩ năm nay buồn lắm vì còn có mấy người”.

Người đầu tiên nhóm nghệ sĩ tới thăm tại viện dưỡng lão là nghệ sĩ cải lương Huỳnh Thanh Trà.

Ông tâm sự: “Tôi sinh năm 1945, năm nay 81 tuổi rồi. Trước tôi làm kép chính của đoàn kịch Kim Cương. Giờ tôi vẫn đứng được nhưng đi lại thì phải chống gậy.

Ở viện dưỡng lão này hiện tại còn có 5 người thôi. Lúc trước có 7 người nhưng 2 người mới qua đời nên còn 5 người thôi. Cô Diệu Hiền ở phòng bên cạnh tôi còn Mạc Can và Ngọc Đáng yếu quá giờ phải xuống nằm ở trạm xá.

Ngọc Đáng mới bị té ngã do hai chân đi không được, Mạc Can cũng vậy. Thành ra bây giờ cả viện dưỡng lão chỉ còn 3 người. Trong đó có tôi. Tôi phải cố đi lại trong phòng dù phải chống gậy, nếu không đi xương khớp cứng lại còn không đi nổi nữa”.

Được biết, Viện dưỡng lão nghệ sĩ là nơi cưu mang các nghệ sĩ nghèo neo đơn không nơi nương tựa.

LUẬN BÀN VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT

May be an image of one or more people


 

4 SỰ THẬT TÀN KHỐC VỀ CÁI TẾT NĂM NAY …- Anmai CSsR

Anmai CSsR

Nếu không có gì bất ngờ, cái Tết này sẽ là một cú tát thẳng vào mặt những ai còn đang mơ mộng về một mùa xuân ấm áp, sum vầy. Không phải vì thời tiết khắc nghiệt hay dịch bệnh hoành hành, mà bởi vì thực tế phũ phàng của cuộc sống đã lột trần hết thảy những ảo mộng. Tết, vốn dĩ là dịp để con người ta dừng lại, thở phào và tận hưởng, nay đã biến thành một gánh nặng khổng lồ, một cuộc chiến âm thầm với ví tiền và lòng tự trọng. Dưới đây là 4 hiện tượng trần trụi mà ai cũng thấy, nhưng ít ai dám nói ra toẹt móng heo. Bởi lẽ, thừa nhận chúng đồng nghĩa với việc nhìn thẳng vào gương mặt méo mó của chính mình trong xã hội này – một xã hội mà tiền bạc không chỉ là phương tiện, mà còn là thước đo của hạnh phúc, của tình thân, và thậm chí của cả sự tồn tại.

Thứ nhất, dòng người về quê không còn mang theo nụ cười, mà là sự tháo chạy khỏi cơn ác mộng đô thị. Hãy nhìn kỹ những hình ảnh trên đường cao tốc những ngày giáp Tết: những chiếc xe máy chất đầy đồ đạc lỉnh kỉnh, từ vali cũ kỹ đến thùng carton buộc dây chằng chịt, rời khỏi thành phố từ đầu tháng Chạp. Đừng vội nghĩ đó là vì họ “xong việc sớm” hay háo hức về với quê hương. Không, đó là hình ảnh của sự thất bại, của những đợt cắt giảm nhân sự ồ ạt mà các công ty lớn nhỏ đang âm thầm thực hiện dưới vỏ bọc “tái cấu trúc”. Anh công nhân xóm trọ tôi vừa trả phòng hôm qua, mắt đỏ hoe bảo: “Về sớm đỡ tiền trọ em ạ, chứ ở lại lấy gì bỏ vào mồm?”. Câu nói ấy không chỉ là lời than vãn cá nhân, mà là tiếng kêu thét của hàng triệu lao động phổ thông đang bị đẩy ra rìa xã hội. Họ về quê không phải để ăn Tết, mà để trốn tránh cái đói, cái nợ nần chồng chất ở chốn phồn hoa giả tạo.

Ngược lại, nhiều dân văn phòng – những kẻ được cho là “thành đạt” – lại bám trụ lại thành phố, không phải vì yêu thích ánh đèn neon hay nhịp sống hối hả, mà vì về quê bây giờ là một gánh nặng tài chính khổng lồ. Vé xe khách tăng giá gấp đôi, quà cáp cho họ hàng phải “xứng tầm” để giữ thể diện, tiền mừng tuổi cho con cháu phải “đủ đô” để tránh bị chê bai. Thôi thì đành mang tiếng “bận việc” hoặc “dịch bệnh chưa yên”, ở lại một mình trong căn phòng trọ ẩm mốc, ăn mì gói qua ngày. Thâm thúy thay, cái Tết này đã biến dòng người di cư thành một cuộc chạy đua với nghèo đói: kẻ chạy về để sống sót, kẻ ở lại để che đậy sự kiệt quệ. Và giữa dòng chảy ấy, không ai cười nổi, vì nụ cười đã bị thay thế bằng những cái thở dài nặng trĩu.

Thứ hai, Tết bây giờ là “nghĩa vụ” chứ không phải lễ hội, một gánh nặng đè lên vai người lớn như tảng đá Sisyphus. Ngày xưa, trẻ con đếm từng ngày chờ Tết để được ăn ngon, mặc đẹp, nhận phong bao đỏ. Người lớn thì mong Tết để sum họp, nghỉ ngơi sau một năm vất vả. Nhưng giờ đây, Tết đã biến chất thành một “deadline” kinh hoàng, một kỳ thi cuối năm mà ai cũng biết mình sẽ trượt. Tiền đâu để lì xì cho con cháu? Tiền đâu để trả nợ ngân hàng, trả tiền nhà, trả đủ thứ hóa đơn tích tụ? Những câu hỏi ấy ám ảnh từng giấc ngủ, biến mấy ngày nghỉ Tết thành khoảng thời gian lo âu triền miên. Thay vì sum vầy bên mâm cỗ, người ta nằm dài trên giường, bấm điện thoại lướt TikTok đến mụ mị đầu óc, chỉ để trốn tránh thực tại phũ phàng. Những video hài hước, những clip du lịch sang chảnh trên mạng xã hội trở thành liều thuốc phiện tạm thời, giúp quên đi cái ví đang mỏng dần và những cuộc gọi đòi nợ sắp tới.

Thâm thúy ở chỗ, cái Tết này không còn là dịp để tái tạo năng lượng, mà là khoảng lặng để lộ rõ sự kiệt sức của con người hiện đại. Không ai còn háo hức với pháo hoa hay múa lân; họ chỉ thấy mệt mỏi, chờ cho hết mấy ngày này để quay lại guồng quay kiếm tiền – một guồng quay mà chính nó đã biến Tết thành gánh nặng. Suy cho cùng, Tết không phải là lễ hội nữa, mà là một nghi thức xã hội bắt buộc, nơi con người ta phải diễn vai “hạnh phúc” để che đậy nỗi sợ hãi sâu thẳm: sợ nghèo, sợ cô đơn, sợ bị xã hội phán xét. Và trong vở kịch ấy, không ai là người thắng cuộc, chỉ có những kẻ thua cuộc mệt mỏi.

Thứ ba, những cuộc gặp gỡ xã giao sặc mùi “diễn”, nơi tình thân bị thay thế bởi sự tọc mạch và ghen tị. Đến nhà nhau chúc Tết, ngày xưa là dịp để hỏi han sức khỏe, chia sẻ niềm vui. Giờ đây, câu cửa miệng không còn là “Chúc năm mới mạnh khỏe”, mà là màn tra khảo không khoan nhượng: “Lương tháng bao nhiêu?”, “Thưởng Tết nhiều không?”, “Sao chưa mua nhà/xe?”, “Con cái học hành thế nào?”. Người hỏi thì tọc mạch dưới vỏ bọc “quan tâm”, người trả lời thì gượng gạo, cố gắng tô vẽ một bức tranh đẹp đẽ để che đậy thực tế xám xịt. Kết cục là gì? Cả đám lôi điện thoại ra, mạnh ai nấy lướt, ngồi chung một mâm cơm mà hồn ai nấy giữ. Tiếng cười vang lên không phải từ niềm vui thực sự, mà từ sự miễn cưỡng, như những diễn viên nghiệp dư trong một vở kịch tồi.

Thâm thúy thay, cái Tết này đã phơi bày sự mỏng manh của tình thân trong xã hội vật chất. Tình thân bây giờ mỏng như tờ polime trong ví: hết tiền là hết tình. Những cuộc gặp gỡ không còn là để gắn kết, mà là để so đo, để khẳng định vị thế. Ai giàu thì khoe khoang, ai nghèo thì né tránh; và giữa khoảng trống ấy, sự chân thành biến mất. Chúng ta ngồi bên nhau, nhưng thực ra đang cô lập chính mình trong thế giới ảo của mạng xã hội, nơi mọi thứ đều đẹp đẽ hơn thực tế. Tết, thay vì là cầu nối, nay trở thành lưỡi dao cắt đứt những mối liên hệ mong manh còn sót lại, để lại một nỗi trống rỗng mà không ai dám thừa nhận.

Thứ tư, hoa Tết ế ẩm vì cái bụng đang đói, nơi lãng mạn bị nghiền nát dưới bánh xe nghèo túng. Đừng trách người ta không có gu thẩm mỹ, không biết thưởng hoa hay yêu cái đẹp. Khi cơm áo gạo tiền đè nặng lên vai, thì một chậu mai vàng rực rỡ hay cành đào thắm hồng trở nên quá xa xỉ, quá vô nghĩa. Chợ hoa Tết năm nay, người ta đi ngắm thì nhiều, mua thì ít; những ánh mắt ái ngại của người bán và cái lắc đầu tiếc nuối của người mua là minh chứng rõ nhất cho sự chết chóc của lãng mạn. “Đẹp thật, nhưng để tiền mua gạo thôi”, một chị bán hàng rong thì thầm, và câu nói ấy vang vọng như một lời nguyền rủa lên toàn bộ không khí Tết. Hoa không ế vì xấu, mà ế vì xã hội đang đói – đói tiền, đói hy vọng, đói cả niềm tin vào tương lai.

Thâm thúy ở đây là sự tương phản giữa vẻ đẹp bề ngoài và thực tế bên trong: Tết khoe sắc với hoa đào mai nở, nhưng lòng người thì héo úa như lá úa dưới nắng gió. Sự nghèo túng không chỉ giết chết cái bụng, mà còn giết chết tâm hồn; nó biến con người ta thành những cỗ máy sống sót, nơi cảm xúc thẩm mỹ bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Và trong cái vòng luẩn quẩn ấy, chúng ta nhận ra rằng, cái đẹp chỉ tồn tại khi nhu cầu cơ bản được đáp ứng – một chân lý mà triết gia Maslow đã nói từ lâu, nhưng nay mới thực sự thấm thía trong bối cảnh Tết Việt.

Suy cho cùng, Tết không buồn, chỉ có lòng người đang héo hon vì tiền bạc eo hẹp. Khi cái bụng chưa no, đừng mong người ta cười nói vui vẻ; khi ví tiền mỏng, đừng hy vọng tình thân dày dặn. Cái Tết này là gương soi chiếu rõ nhất cho xã hội: một xã hội mà thành công được đo bằng con số ngân hàng, và hạnh phúc chỉ là ảo ảnh cho những kẻ may mắn. Muốn Tết vui? Hãy cày cuốc ngay từ bây giờ đi, đừng đợi phép màu từ ông trời hay từ chính phủ. Bởi lẽ, trong thế giới này, phép màu duy nhất là mồ hôi và nước mắt của chính bạn. Và nếu không, cái Tết năm sau sẽ còn tàn khốc hơn, như một vòng lặp vô tận của sự thất vọng.

Lm. Anmai, CSsR

No photo description available.


 

CÁ: MÓN HÀNG XA XỈ Ở ĐẢO QUỐC CUBA!-Phó Đức An

Phó Đức An

Cuba sở hữu hơn 2.000 km đường bờ biển, dòng hải lưu ấm áp và những rạn san hô trù phú. Tôm hùm, cá, tôm và cua tung tăng bơi lội trong làn nước xanh biếc của biển Caribbean, tạo nên một khung cảnh như một nhà hàng nổi trên biển với vô số món hải sản ngon.

Tuy nhiên, cá lại là món ăn hiếm hoi trên bàn ăn của người dân Cuba. Đó là một tình huống kỳ lạ: Một quốc gia được bao quanh bởi biển, nhưng người dân lại không có cá mà ăn.

Ở Cuba, hoạt động đánh bắt cá tư nhân luôn là một điều khó khăn, bởi luôn bị giám sát chặt chẽ về mặt chính trị. Muốn có thuyền? Rất tiếc, thủ tục phê duyệt có thể khiến bạn phải chờ đợi vô thời hạn cho đến khi về hưu. Muốn lắp động cơ? Rất tiếc, điều đó tương đương với việc cấp cho bạn “giấy phép vượt biên”.

Lý do rất đơn giản, thậm chí thô bạo: Họ sợ bạn sẽ bỏ trốn! Cuba cách Hoa Kỳ bao xa? Ở điểm gần nhất, khoảng cách đường chim bay chưa đến 150 km. Với thời tiết tốt và đủ can đảm, một chiếc thuyền máy có thể đến được Florida chỉ trong vài giờ. Do đó, trong bối cảnh chính trị Cuba, tàu đánh cá tư nhân chưa bao giờ là “công cụ sản xuất”, mà là “công cụ đào tẩu”.

Tàu tư nhân? Nguy hiểm! Động cơ? Còn nguy hiểm hơn. Nhiên liệu? Đó là “nguồn tài nguyên chiến lược”. Ra khơi đánh cá? Trước tiên, hãy chắc chắn một câu hỏi: bạn đi đánh cá hay bạn định vượt biên sang Hoa Kỳ? Vì vậy, việc quản lý nghề cá của Cuba chưa bao giờ xoay quanh “làm thế nào để đánh bắt được nhiều cá hơn”, mà là “làm thế nào để quản lý những người ra khơi”. Nó giống như một người chăn cừu chỉ nhìn vào chân cừu, chứ không nhìn vào đồng cỏ. Cỏ có xanh tươi đến đâu, cừu có đói đến đâu – điều đó không quan trọng; điều quan trọng là – cừu không thể bỏ trốn.

Nguồn tài nguyên thủy sản do nhà nước độc quyền, và hoạt động đánh bắt cá do các công ty thủy sản nhà nước kiểm soát. Hải sản có giá trị cao được ưu tiên xuất khẩu để thu ngoại tệ hoặc cung cấp trực tiếp cho các khách sạn ở khu du lịch và khách nước ngoài. Người dân bình thường, kể cả những người sống gần biển, không có quyền tự do đánh bắt hoặc buôn bán hải sản; việc đánh bắt và buôn bán tôm hùm bất hợp pháp có thể bị xếp vào loại “tội phạm kinh tế”.

Điều này tạo ra một cảnh tượng hoàn toàn phi lý: Biển ở đó, cá ở đó, và con người ở đó, nhưng họ bị ngăn cách bởi một rào cản thể chế vô hình. Không phải người dân bình thường không muốn làm việc, nhưng công việc được coi là một “rủi ro”, “ngăn chặn sự bỏ trốn” được ưu tiên hơn mọi thứ khác, và “có đủ ăn” trở nên thứ yếu.

Tình thế khó xử thứ hai của ngành đánh bắt cá Cuba bắt nguồn từ những vấn đề cũ của nền kinh tế kế hoạch. Trong một hệ thống tập trung cao độ, “ai ăn cá” không bao giờ được quyết định bởi “ai đánh bắt cá”, mà bởi “ai quan trọng”. Do đó, bạn thấy tôm hùm, tôm và cá ngừ nhanh chóng được quốc hữu hóa; việc đông lạnh, chế biến và xuất khẩu đều được xử lý theo một quy trình tinh gọn; dòng ngoại hối được sử dụng cho “nhu cầu chiến lược quốc gia”.

Còn người dân bình thường thì sao? Sổ phân phối của họ thỉnh thoảng có thể bao gồm một ít cá, nhưng thường thì họ phải dựa vào trí tưởng tượng để bổ sung lượng protein cần thiết. Nhiệm vụ chính là quốc gia phải tồn tại trước, sau đó mới đến cuộc sống cá nhân. Vấn đề là, logic này đã hoạt động ở Cuba trong nhiều thập kỷ; Quốc gia vẫn đang trong giai đoạn “ưu tiên sinh tồn”, trong khi người dân vẫn ở thế “hãy cứ chờ đợi “.

Cá đã được đánh bắt, nhưng chúng không thuộc về ngư dân; biển cả rộng mở, nhưng không dành cho người dân. Do đó, người dân Cuba sở hữu một “tài sản tinh thần” đặc biệt – họ có thể nhìn thấy tài nguyên, nhưng không thể tiếp cận chúng.

Một số người có thể hỏi: Ngay cả với nhiều hạn chế như vậy, liệu nhà nước có nên chia sẻ một phần cá với người dân không? Về lý thuyết thì có, nhưng trên thực tế, điều đó rất khó. Lý do không khó hiểu: Cơ sở hạ tầng lạc hậu đến mức đáng báo động. Các cuộc phong tỏa kéo dài, tình trạng thiếu ngoại tệ kinh niên và sự kém hiệu quả dai dẳng của hệ thống đã khiến thiết bị đánh bắt cá của Cuba vẫn ở mức độ của thế kỷ 20.

Nhiên liệu khan hiếm; tàu thuyền có thể ra khơi, nhưng chưa chắc quay trở lại được. Phụ tùng thay thế khó tìm, và một khi hỏng, chúng sẽ bị “loại bỏ vĩnh viễn”. Chuỗi cung ứng đông lạnh hầu như không tồn tại; một khi cá đã được đưa lên bờ, số phận của chúng đã được định đoạt. Hệ thống vận tải nội địa còn yếu, khiến cá đánh bắt dọc bờ biển khó đến được các bếp ăn ở thành phố.

Kết quả là cá không phải là không bắt được, mà đúng hơn là “cá chết giữa chừng” do hệ thống. Trong điều kiện này, ngay cả khi chính phủ thực sự muốn “cho người dân ăn cá”, họ cũng thiếu khả năng đảm bảo cá đến được bàn ăn một cách suôn sẻ.

Tất nhiên, điều này đưa chúng ta đến một chủ đề cũ – lệnh trừng phạt của Mỹ. Nhưng cần phải làm rõ rằng không có lệnh cấm vận nào của Mỹ cấm người Cuba đánh bắt cá ngay trước cửa nhà mình. Các lệnh trừng phạt chủ yếu nhắm vào thương mại, tài chính, năng lượng và dòng chảy hàng hóa thiết yếu. Tác động gián tiếp của chúng bao gồm: Nhiên liệu trở nên khó kiếm hơn; ngư cụ trở nên đắt đỏ hơn; thiết bị chuỗi cung ứng đông lạnh trở nên khan hiếm hơn; và chi phí bảo trì tăng lên.

Nhưng câu hỏi “liệu bạn có thể ra khơi đánh bắt cá hay không” không bao giờ nằm trong danh sách trừng phạt. Điều thực sự ngăn cản người dân Cuba bình thường đánh bắt cá tự do là nỗi sợ hãi vốn có trong luật pháp và chính trị của chính họ.

Như vậy, chúng ta thấy một bức tranh xã hội đầy nghịch lý: Đất nước sở hữu vùng biển giàu có, người dân vô cùng cần protein, thế nhưng ngành công nghiệp đánh bắt cá lại bị quản lý như một “mối nguy hiểm về an toàn”, khiến người dân bình thường không có cá để ăn cũng không có nơi để lên tiếng về những lo ngại của mình. Bạn không thể đánh bắt cá, không thể bán cá, không thể chất vấn chính sách, không thể tự do ra khơi. Biển vẫn ở đó, nó sẽ không thay đổi. Cá vẫn ở đó, chúng có thể sinh sản. Điều đáng lo ngại là người dân sẽ bỏ chạy. Kết quả là: cá vẫn ở dưới biển, nhưng nạn đói lại ở ngay trên bờ.

Phó Đức An

From: Tu-Phung


 

Hà Nội: Hoa Tết ế ẩm hôm 28 Tết, người bán lỗ bạc tỷ

Ba’o Nguoi-Viet

February 15, 2026

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 15 Tháng Hai (28 Tháng Chạp), những người bán hoa, cây kiểng Tết tại Hà Nội đồng loạt treo bảng “xả hàng” trước nguy cơ lỗ nặng.

Theo ghi nhận của phóng viên báo Tuổi Trẻ, việc giảm giá tận đáy diễn ra với các loại hoa đào, mai, tắc (quất), thậm chí một cặp chậu mai nhỏ ở khu vực chợ hoa Tết Mỹ Đình chỉ còn 100,000 đồng ($3.9) nhưng vẫn không có người mua.

Chậu mai hôm 15 Tháng Hai (28 Tháng Chạp) hạ giá chỉ còn 100,000 đồng ($3.9) một cặp. (Hình: Tuổi Trẻ)

Bà Đỗ Thị Oanh, quê Hưng Yên, không giấu được vẻ buồn bã khi đứng giữa dãy các chậu mai vàng chưa bán được dù chỉ còn một ngày là Tết Bính Ngọ 2026.

Bà Oanh nhập khoảng 2,000 cây mai vàng từ tỉnh Bến Tre, nay là Vĩnh Long, ra Hà Nội để bán nhưng đến hôm 15 Tháng Hai vẫn còn 600 cây chưa bán được.

Người phụ nữ cho biết, chi phí vận chuyển mai tốn 40 triệu đồng ($1,540), thuê hai kho chứa cây hết 30 triệu đồng ($1,155). Do hàng trăm cây mai bị ế, bà Oanh nhẩm tính rằng mình đã lỗ rất nặng.

“Giờ bán để thu lại được đồng nào hay đồng đó,” người phụ nữ nói.

Cùng cảnh ngộ, ông Lê Đình Chính, dân Hà Nội, cho biết năm nay ông nhập khoảng 300 cây đào thế cỡ to, nhưng đến 28 Tết vẫn còn 100 cây chưa bán được.

Số vốn đọng lại lên tới 1 tỉ đồng ($38,506), chưa kể chi phí vận chuyển.

Những người bán tắc (quất) kiểng cầm chắc lỗ nặng. (Hình: Tuổi Trẻ)

“Đào tôi nhập chủ yếu là loại đào thế cỡ lớn, nếu cho thuê thì khoảng 10 triệu đồng ($385) mỗi cây, còn bán thì 16 triệu đồng ($616). Nhưng đến sát Tết vẫn rất ế ẩm. Năm ngoái đào không nở kịp cũng ế. Năm nay nhuận, đào nở rộ cũng vẫn ế,” ông Chính thở dài nói.

Không còn hy vọng bán được hết lượng cây đào vào hôm 29 Tết, người đàn ông sau đó phải thuê xe cẩu để chở các chậu đào ế về vườn dưỡng lại cây cho mùa Tết năm sau.

Cùng thời điểm, tại những quầy bán tắc trên phố Trần Vỹ, các chậu nhỏ để bàn chỉ còn 120,000 đồng ($4.6) mỗi chậu nhưng khách chỉ ghé qua coi, trả giá rồi bỏ đi.

“Tôi chuẩn bị 1,200 cây, đến chiều 28 Tết vẫn còn 500 cây, đủ các loại lớn nhỏ. Giảm giá rất sâu rồi nhưng khách vẫn mặc cả, có người trả giá xong lại bỏ đi,” ông Phạm Quang Long, người bán tắc cho hay. (N.H.K) [kn]