Category: SỨC KHOẺ

Môi trường và lối sống làm gia tăng nguy cơ ung thư

Việt Hà, phóng viên RFA
2015-12-28

• RFA

Một cuộc đua thử thách hàng năm ở châu Âu hôm 29/8/2015

AFP photo

Your browser does not support the audio element.

Các nhà khoa học trên thế giới từ lâu vẫn cố gắng đi tìm câu trả lời cho câu hỏi nguyên nhân của các bệnh ung thư đến từ đâu? Có nghiên cứu chỉ ra rằng ung thư chủ yếu là do biến đổi gene bất  kỳ và vì vậy người bị ung thư chỉ là do không may. Nhưng một nghiên cứu mới đây được công bố tại Hoa Kỳ lại cho thấy phần lớn các bệnh ung thư là do các yếu tố môi trường và thói quen sống.

Không phải do không may

Hồi đầu năm nay, các nhà khoa học thuộc trường đại học John Hopkins, Mỹ công bố kết quả một nghiên cứu cho thấy nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh ung thư là do những biến đổi gene bất kỳ ở người, hay nói đơn giản hơn là do không may mắn mà một người nào đó bị một biến đổi gene bất ngờ, dẫn đến ung thư. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trong tháng 12 của các nhà khoa học thuộc trường đại học Stony Brook, New York, Mỹ, lại chỉ ra rằng các yếu tố môi trường và thói quen sống đóng góp phần lớn vào những bệnh ung thư ở người.

Viết trên tạp chí Nature công bố vào hồi giữa tháng này, các tác giả của nghiên cứu viết rằng ‘các yếu tố môi trường đóng vai trò quan trọng trong ung thư và những yếu tố này có thể được thay đổi nhờ những thay đổi trong cách sống và/hoặc tiêm phòng’.

Các nhà nghiên cứu dựa vào số liệu các ca ung thư gia tăng thời gian qua để phân tích và đi đến kết luận là phần lớn các mối nguy ung thư đến từ những thay đổi trong môi trường xung quanh như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, tiếp xúc nhiều với nắng, thói quen ăn uống không tốt. Đây cũng là những yếu tố đã được xác định là có thể gây ung thư.

Một báo cáo được công bố hồi năm 2013 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy các ca ung thư đã gia tăng trong các năm trở lại đây. Con số người mới bị ung thư trên toàn thế giới trong năm 2012 là hơn 14 triệu ca, trong khi con số này vào năm 2008 là 12,7 triệu ca. Nói về nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng các ca ung thư trên thế giới, bác sĩ David Forman, người đứng đầu phòng nghiên cứu về ung thư của IARC cho biết:

Hiển nhiên một trong các nhân tố về cách sống liên quan đến nguy cơ gia tăng ung thư đó là do cách ăn của mọi người ở nhiều người dẫn đến béo phì. Chúng ta thấy có những gia tăng ung thư liên quan đến béo phì và nó đã trở thành như một dịch bệnh và khó kiềm chế. Đó là một khu vực mà chúng ta cần quan tâm. Việc uống rượu cũng là một nhân tố khác liên quan đến chế độ ăn không tốt.

Thiếu hoạt động thể chất do công việc cũng làm tăng nguy cơ. Ngoài ra còn những thay đổi khác mà có thể nói là cũng khó kiểm soát đó là độ tuổi có con của phụ nữ đã tăng lên, ít cho con bú hơn, những nhân tố này cũng góp phần vào nguy cơ bị ung thư vú. Vì vậy chúng ta cần hiểu được những thay đổi về hormone trong phụ nữ khi họ sinh nở và cho con bú để có thể tìm cách làm giảm thiểu những nguy cơ bị ung thư vú ở phụ nữ.

Một nghiên cứu khác được công bố vào năm ngoái của IARC cũng cho thấy ngày càng có nhiều người bị ung thư do liên quan đến thừa cân, béo phì. Theo báo cáo này, thừa cân và béo phì đã trở thành một nguy cơ hàng đầu có liên quan đến khoảng 3,6% các ca ung thư trong năm 2012, trong đó phụ nữ chịu ảnh hưởng nhiều hơn so với nam giới. Nói về nguyên nhân béo phì dẫn đến ung thư, bác sĩ Melina Arnold, chuyên gia nghiên cứu thuộc IARC cho biết:

Đối với phần lớn các ung thư ở các bộ phận của phụ nữ, chúng tôi biết là có liên quan đến hormone được sản xuất bởi các tế bào mỡ có thể dẫn đến ung thư. Một ví dụ khác là ung thư ở bộ phận tiếp nối giữa thực quản và dạ dày, nó có liên quan đến chứng trào ngược thực quản vốn rất phổ biến ở những người bị béo phì ở cả nam giới và nữ giới.

Các nghiên cứu khoa học trên thế giới cũng đã chứng minh khói thuốc lá cũng là nguyên nhân dẫn đến một loạt các ung thư ở người. Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội ung thư Việt nam cho biết.

Khói thuốc lá chứa trên 60 chất gây ung thư mạnh trên người, trước kia là 40, tăng lên dần dần, giờ là khoảng 60 chất, gây ung thư phổi nhiều và nơi khói thuốc đụng chạm nhiều, như lưỡi, niêm mạc miệng, thanh quản, họng, các ung thư khác như ruột, tuỵ, bọng đái cũng bị ảnh hưởng, phụ nữ hút thuốc tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung và ung thư vú. Khói thuốc luân lưu khắp cơ thể, nay người ta biết nó đụng chạm tới khắp tế bào của cơ thể, vào đến nhân tế bào, nên nó nguy hiểm hơn ngày xưa người ta biết, nó đi chung với bệnh tim mạnh, ảnh hưởng lớn, bệnh về phổi, nhất là trẻ em như hen suyễn. nó không chỉ gây ung thư mà còn gây các bệnh khác, vì các chất vào đến nhân tế bào.

Một cuộc chạy đua dành cho phụ nữ ở Pháp hôm 13/9/2015. AFP photo

Mới đây WHO cũng công bố báo cáo xác định thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có thể gây các bệnh ung thư ở người, trong đó thịt đỏ được xếp vào danh mục các chất gây ung thư ở mức 2, còn thịt chế biến sẵn được xếp vào danh mục các chất gây ung thư ở mức 1.

Vấn đề an toàn thực phẩm cũng được WHO xác định là có thể gây ra các bệnh ung thư, đặc biệt ở những nước có thu nhập thấp và trung bình. Bác sĩ Jeffrey Kobza, đại diện WHO tại Việt Nam cho biết:

Thực phẩm không an toàn có thể chứa các vi khuẩn không an toàn, hóa chất và ký sinh trùng, nó có thể gây ra hơn 200 bệnh các loại từ tiêu chảy đến ung thư.

Một báo cáo mới đây của WHO về an toàn thực phẩm toàn cầu cho thấy những độc tố trong nấm mốc phát hiện trong các thực phẩm được bảo quản không tốt cũng rất phổ biến ở nhiều nước và là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư.

Liên quan đến ô nhiễm không khí, một nghiên cứu khác của WHO được công bố hồi năm 2013 cũng xác định ô nhiễm môi trường là nguyên nhân môi trường hàng đầu dẫn đến ung thư. Báo cáo của IARC ước tính vào năm 2010 có khoảng 223,000 người chết vì ung thư phổi do nguyên nhân từ ô nhiễm không khí. Theo bác sĩ Dana Loomis, PHó Giám đốc IARC thì tình trạng này xảy ra ở khắp mọi châu lục, ở mọi nước, từ nước phát triển đến các nước đang phát triển, nhưng nghiêm trọng nhất là ở những nước có nền kinh tế đang phát triển tại châu Á.

Chúng tôi đã tìm thấy những bằng chứng cho thấy ung thư bàng quang cũng do ô nhiễm không khí. Điều này không ngạc nhiên vì ung thư bàng quang cũng liên quan đến hút thuốc lá. Một số các chất ô nhiễm trong không khí cũng là chất tìm thấy trong khói thuốc lá. Chúng tôi cũng nhìn vào các bằng chứng về ung thư ở trẻ nhỏ và ung thư vú ở phụ nữ hay ung thư máu ở người lớn thì thấy có một số là do ô nhiễm không khí. Tuy nhiên kết luận vẫn chưa phải là hoàn toàn. Nhưng chúng tôi biết có mối liên hệ giữa ung thư bàng quang và ô nhiễm không khí và chúng tôi khẳng định ung thư phổi là do ô nhiễm không khí, đó là bằng chứng mạnh mẽ nhất mà chúng tôi có.

Thay đổi cách sống và tiêm chủng

Một trong những kết luận quan trọng được các tác giả nghiên cứu mới đưa ra là việc thay đổi các nhân tố môi trường bao gồm cách sống và tiêm chủng giúp giảm thiểu những nguy cơ bị ung thư.

Trong khi tại các nước phát triển, nơi nguy cơ béo phì cao, các bác sĩ thường khuyên mọi người tìm cách giảm cân, tránh hút thuốc lá để giảm nguy cơ ung thư, thì tại các nước đang phát triển và kém phát triển, vấn đề lại nằm ở chỗ giữ vệ sinh, an toàn thực phẩm, tầm soát và tiêm chủng để phòng bệnh. Đối với hai loại bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ là ung thư vú và ung thư cổ tử cung, bác sĩ David  Forman cho biết, việc phát hiện sớm và tiêm chủng có thể giúp kéo dài tuổi thọ của nhiều người.

Việc phát hiện ung thư vú sớm là rất quan trọng trong việc giảm tử vong ở phụ nữ bị ung thư vú. Các thiết bị và phương pháp chẩn đoán mới hiện đại giúp phát hiện sớm và có điều trị sớm cho phụ nữ và giúp ngăn chặn ung thư lan ra. Chúng ta cần có cơ sở để phát hiện ung thư vú và cơ sở để có thể điều trị các ca bệnh ung thư này. Trong khi đó ung thư cổ tử cung thì khác. Chúng ta đã có vaccine giúp ngăn ngừa ung thư này. Tuy nhiên nó sẽ không có những ảnh hưởng lớn ít nhất cho đến khoảng vài thập kỷ nữa vì bây giờ chúng ta mới bắt đầu tiêm vaccine cho các em gái nhỏ. Phải mất 20 năm hoặc hơn nữa mới thấy kết quả rõ ràng. Chúng ta cần phải tiếp tục tuyên truyền về phát hiện sớm căn bệnh ung thư cổ tử cung.

Tại các nước kém phát triển, vấn đề viêm nhiễm đường tiêu hóa khá phổ biến cũng dẫn đến các bệnh ung thư đường tiêu hóa, phổ biến là các bệnh ung thư dạ dày và ung thư đại tràng. Những loại ung thư này có thể được phòng tránh và phát hiện sớm. Ví dụ nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ung thư dạ dày là do vi khuẩn HP. Đây là loại vi khuẩn phát triển mạnh ở những nơi đông dân cư có điều kiện vệ sinh kém. Tại những nước nghèo và điều kiện vệ sinh không tốt, ước tính có đến 90% người lớn có thể bị nhiễm vi khuẩn này. Thường thì người đã nhiễm HP sẽ mang vi khuẩn này suốt đời trừ khi sau đó được điều trị hết vi khuẩn.

Việc xác định nguyên nhân căn bệnh giúp các bác sĩ tìm các biện pháp giúp mọi người phóng tránh bệnh và tìm ra cách điều trị bệnh thích hợp. Nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc trường đại học Stony Brook dựa vào các nghiên cứu trên máy tính, đánh giá về gene và tổng hợp số liệu trong dân số để đi đến kết luận là chỉ có từ 10 đến 30% những người bị ung thư là do không may mắn vì biến đổi gene bất kỳ. Theo các tác giả điều này khẳng định hút thuốc lá, béo phì vẫn là những yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ bị ung thư ở mỗi người.

 Đi chân KHÔNG trên đường sỏi đá đặc biệt có lợi cho những người cao tuổi, từ 60 trở lên.

Đi bộ chân KHÔNG

Điều “kỳ lạ” gì sẽ xảy ra nếu bạn đi chân trần 5 phút mỗi ngày?

Liệu pháp đi chân trần trên đường sỏi đá đặc biệt có lợi cho những người cao tuổi, từ 60 trở lên.

1. Câu chuyện làm các nhà khoa học kinh ngạc

Nhà nghiên cứu Mỹ, giáo sư Giôn Phise và các đồng nghiệp của ông thuộc Viện nghiên cứu Oregon khi đến Trung Cộng đã chứng kiến 1 cảnh tượng kỳ lạ. Đó là cảnh nhiều người đi tới đi lui, nhảy múa trên 1 đoạn đường rải đá.

Không hiểu được ý nghĩa của điều này, các nhà khoa học Mỹ khi trở về đã triển khai 1 cuộc nghiên cứu thực nghiệm bao gồm 108 người tham gia đi chân trần trên đường sỏi, một nửa đi chân không hoàn toàn, một nửa đi tất. Mỗi ngày họ đi bộ nửa giờ trên đường sỏi.

Sau 16 tuần thí nghiệm, sức khỏe của các thành viên đều tốt lên song chỉ số y học tốt nhất thuộc về nhóm đi chân trần.

Giáo sư Giôn cho biêt là đối tượng này mỗi năm nên đi mỗi ngày 30 phút chân đất trên sỏi đá trong thời gian tối thiểu 4 tháng và phải đi trên đường sỏi chứ không phải là đường bê tông như ở các thành phố. Đi bộ trên đường bê tông hoặc nền gạch đá hoa không đem lại nhiều kết quả.

2. Vì sao đi chân trần lại tốt cho sức khỏe?
3. 

Theo Đông y, lòng bàn chân là nơi tập trung rất nhiều huyệt vị phản chiếu tương ứng toàn bộ các cơ quan quan trọng bên trong cơ thể như tim, phổi, gan, thận.

Bàn chân trái ứng với nửa thân bên trái phản ánh tình trạng sức khỏe của tim, lá lách, hậu môn, trĩ…

Bàn chân phải ứng với nửa thân bên phải phản ánh gan, mật, ruột thừa.

Do đó, đi chân đất sẽ khiến lòng bàn chân được chà xát mạnh, kích thích các huyệt vị này, nhờ đó nâng cao sức khỏe của các hệ cơ quan trong cơ thể.

Các nhà nghiên cứu khuyên chúng ta nên đi chân trần trên bề mặt như cỏ, trên cát, gỗ hoặc sỏi để tăng sự nhạy cảm của chân và giúp cơ chân chắc khỏe.

Đồng thời lòng bàn chân được tiếp xúc trực tiếp với các vật trên sẽ có tác dụng massage hữu hiệu giúp lưu thông máu, tốt cho mạch máu và các mô liên kết gân và dây chằng.

3. Tác dụng của việc đi chân trần:
4. 

Theo tờ Sức khỏe gia đình, việc đi chân trần mỗi ngày sẽ đem lại những tác dụng sau:

– Ngay trong vòng 1 giây: Giúp giải tỏa sự căng thẳng ngay lập tức, giảm bớt sự căng cơ và sóng não có sự dịch chuyển.

– Mỗi ngày 5 phút đi chân trần:

+ Nội tạng của bạn sẽ thay đổi tích cực

+ Độ đặc máu giảm đi, tương tự như hiệu ứng của aspirin

+ Hệ tuần hoàn được cải thiện

+ Tăng lượng ôxy trong máu

+ Huyết áp được cân bằng

+ Đường máu ổn định

– Mỗi ngày 8 giờ đi chân trần (trong những trường hợp cần trị liệu):

+ Các dấu hiệu loãng xương giảm rõ rệt

+ Chức năng tuyến giáp được cân bằng

+ Mức cortisol (căng thẳng) giảm xuống

– Đi bộ bằng chân đất trong nhiều ngày

+ Dễ dàng thích nghi với sự thăng trầm trong cuộc sống

+ Các loại viêm và các loại bệnh liên quan tới viêm ít phát triển

+ Cơ thể phục hồi nhanh hơn từ căng thẳng thần kinh và chấn thương.

Phòng Bệnh Mất Dần Trí Nhớ

Nguyễn Minh Tâm dịch

Sáu Bước Đơn Giản Để Giữ Đầu Óc Minh Mẫn 

Phúc trình mới nhất của chính phủ cho biết rằng thuốc bổ (supplements), hay thuốc chữa bệnh không giúp gì được cả trong việc ngăn ngừa bệnh Alzheimer, tức là bệnh mất dần trí nhớ, bệnh lú lẫn.

Đây là căn bệnh nhiều người già bị vướng phải, giống như trường hợp của cựu Tổng thống Ronald Reagan.
Nhưng nếu chúng ta đọc thật kỹ phúc trình của chính phủ, để ý đến những dòng chữ nhỏ, chúng ta sẽ tìm thấy được nhiều thông tín hữu ích trong việc gìn giữ những tế bào chất xám trong đầu không bị lão hoá.
Sự thực được báo cáo này đưa ra cho chúng ta thấy là không có hồ sơ chứng liệu nào cho biết thuốc chữa bệnh, hay thuốc bổ đem lại ích lợi cho việc chống lại căn bệnh quái ác này.

Nhưng ngược lại, phúc trình đó lại đưa ra những bằng chứng rõ ràng là nếu chúng ta chịu khó tập thể dục, tỏ ra năng động, ăn uống lành mạnh, giữ cho áp huyết thấp để máu có thể đưa lên não dễ dàng, chúng ta sẽ ngăn ngừa được bệnh mất trí nhớ.
Bản phúc trình không gỉải thích vì sao.

Nhưng chúng tôi sẽ phân tích cho độc giả biết rõ:

Không phải mọi hiện tượng mất dần trí nhớ- dementia- đều trở thành bệnh Alzheimer.

Nhưng đầu óc của chúng ta trở nên cùn lụt khi lớn tuổi là do ảnh hưởng gộp của nhiều yếu tố khác nhau. Yếu tố chính là óc của chúng ta không nhận đủ máu đưa lên đầu, vì mạch máu bị tắc nghẽn, hay bị hở, gọi chung là vascular dementia..

Trong cả hai trường hợp đều khiến cho trí nhớ của chúng ta trở nên yếu kém, sự suy nghĩ của chúng ta trở nên loạng quạng (fuzzy), hậu quả bởi việc óc của chúng ta không nhận đủ dưỡng khí (oxygen) và đường (blood sugar).
Nhiều bệnh nhân của căn bệnh Alzheimer không ít thì nhiều đều vướng phải tình trạng vascular dementia. Những trở ngại khi suy nghĩ mà các cụ già gặp phải phần lớn vì máu không đưa lên đầu dễ dàng.

Chúng ta có thể ngăn ngừa những rắc rối này, hay sửa chữa những trục trặc đó bằng cách giữ cho mạchmáu dẫn máu lưu thông lên não bộ đuợc thông tuông dễ dàng.
Phòng bệnh là biện pháp chúng ta nên làm sớm.

Điều này có nghĩa là chúng ta cần làm những gì để giúp máu bơm lên đầu dễ dàng.

1- Mỗi ngày đi bộ, ít nhất 10,000 bước đi:

Hoạt động thể lực giúp máu chạy đều lên óc. Phân bón tự nhiên cho não bộ chính là máu đưa lên đầu.

Mỗi ngày ráng bước đi khoảng 10,000 buớc chân, bằng cách này hay cách khác để máu từ tim đi lên đầu.

Các nghiên cứu khoa học cho thấy các cụ già trên 65 tuổi chịu khó tập thể dục ít nhất ba lần một tuần tránh được một phần ba rủi ro vướng bệnh Alzheimer . Bạn có thể làm một trong những hoạt động sau đây tùy theo sở thích của mình: Đi bộ, Làm Vườn, hay Khiêu vũ.

2- Ăn thực đơn có nhiều rau và hoa quả như người Hy Lạp:

Rau tươi, trái cây tươi là thức ăn chính cho bộ óc.

Trong hoa quả và rau có chứa chất “flovonoids” giúp tăng cường sức mạnh cho hệ thống ngăn ngừa độc tố.

Trong một cuộc nghiên cứu nhóm đàn ông đàn bà thích ăn rau quả tươi,

uống trà, cà phê, hay rượu nho, có nhiều chất flovonoids.

Họ thường có não bộ hoạt động tốt hơn người không dùng rau quả tươi.

Và sự suy sụp của não bộ tránh được tới 10 năm.

Ngoài ra, nhiều cuộc nghiên cứu khác cho thấy mỗi tuần uống vài lần nước ép từ rau quả, sẽ giúp ngừa được 76% bệnh lú lẫn, hay mỗi ngày uống khoảng 900 mg thuốc bổ để thay thế rau, sẽ giúp tăng sự bén nhậy của trí óc, và giúp trẻ thêm được khoảng 3.5 tuổi.

3- Hay ăn thực đơn của dân Địa Trung Hải:

Ăn uống hàng ngày giống thực đơn của người Ý và người Hy Lạp, gồm có rau tươi, hạt đậu (grain), dầu olive, cá, và các loại hạt (nuts) sẽ giúp áp huyết giữ ở mức tốt.
Ăn theo kiểu dân Điạ Trung Hải sẽ giúp đầu óc minh mẫn sáng suốt tránh được bệnh Alzheimer khoảng 48%.
Cương quyết từ bỏ những thói hư, tật xấu như hút thuốc lá, và nghiện rượu. Thuốc lá chứa độc tố rất hại cho não bộ, vì thế người hút thuốc lá có nhiều rủi ro bị Alzheimer hơn người không hút thuốc đến 80%.

4- Đừng uống rượu mạnh quá độ:

Đa số những người nghiện rượu đều vướng vào bệnh Alzheimer.

Đàn bà chỉ nên uống rượu tối đa mỗi ngày một ly thôi.

Đàn ông được uống tới hai ly. Uống một chút rượu có lợi cho việc gìn giữ tế bào chất xám. Nhưng uống nhiều quá lại gây nguy hại cho đầu óc, 25% người bị bệnh mất trí nhớ dính líu đến nghiện rượu.

5- Ráng duy trì huyết áp ổn định ở mức thấp:

Huyết áp cao có thể làm cho mạch máu trên đầu bị hở hay đứt.

Chính vì vậy, các chuyên gia y tế nói rằng huyết áp cao là nguyên nhân của 50% trường hợp gây ra lú lẫn, hư trí nhớ.

Chúng ta hãy ráng duy trì huyết áp ở mức thấp – lý tưởng là 115/75

– bằng cách ăn uống lành mạnh, tập thể dục hàng ngày, giữ trọng lượng thân thể thấp, đừng để lên cân, béo mập. Nên theo dõi mức đường trong máu.

Bệnh tiểu đường, hay thậm chí sắp sửa bị tiểu đường cũng là dấu hiệu báo trước có thể bị hở mạch máu đầu, gây ra bệnh lú lẫn.

Bệnh tiểu đường dễ làm các mạch máu nhỏ bị hở, và chảy máu trong não.

6- Tránh đừng để bụng phệ:

Vòng bụng ở tuổi trung niên to báo hiệu trước có thể bị vướng bệnh lú lẫn khi về già. Cuộc nghiên cứu theo dõi 6,000 người đưa ra kết quả cho thấy cái bụng phệ rất hại cho động mạch chính dẫn máu về tim, và máu lên đầu.

Vì thế cho nên chúng ta nên cố gắng duy trì vòng bụng dưới 35 inches cho các bà, và dưới 40 inches cho các ông.

Chỉ có một bộ phận nên gìn giữ cho to lớn.

 Đó chính là não bộ của bạn..

Nguyễn Minh Tâm dịch theo S.F Examiner

TRÍ NHỚ GIẢM SÚT PHẢI LÀM SAO?

Đôi lúc, bạn có cảm giác mất trí nhớ tạm thời nên chẳng biết mình đang và cần làm gì? Càng lớn tuổi, con người càng hay quên.
Đó là lý do bạn nên quan tâm, chăm sóc cho “bộ nhớ” của mình từ bây giờ.
Trí nhớ và hoạt động trí tuệ nói chung là chức năng thần kinh cao cấp của con người. Ở mỗi người, trí nhớ lại có những phương thức hoạt động phù hợp với hoàn cảnh nghề nghiệp, gia đình, vị thế xã hội của họ.
Trí nhớ ngắn hay dài hạn đều phụ thuộc vào não bộ.
Người ta phân biệt hai loại trí nhớ ngắn hạn và dài hạn. Trí nhớ ngắn hạn là khả năng lưu giữ những thông tin mới tiếp nhận trong vài giây, trước khi nó được củng cố để giữ lại lâu dài. Trí nhớ dài hạn là quá trình lưu giữ các thông tin tiếp nhận được và con người có thể nhớ tới chúng sau một thời gian.
Dù ngắn hay dài hạn, việc hình thành và duy trì trí nhớ đều trông cậy vào một khu vực nằm sâu trong não bộ, gọi là vùng hippocampus. Bên cạnh nó là vùng hạnh nhân (amygdala), tạo cảm xúc, in dấu những ký ức của mỗi người. Lớp ngoài của võ não lưu giữ trí nhớ dài hạn ở những khu vực khác nhau nhờ những loại hình thông tin đa dạng như ngôn ngữ, cử chỉ, cảm giác…
Để những vùng nói trên hoạt động hiệu quả, các động mạch nuôi não phải thông suốt để não có đủ ô-xy, năng lượng, các chất dẫn truyền thần kinh không thiếu hụt và các “khớp thần kinh” (synase) được bảo tồn.
Tuy nhiên, trong thực tế, những điều kiện đó dễ bị xâm hại do tác động của nhiều yếu tố, khiến chúng ta sa sút trí tuệ, mất trí nhớ, bị bệnh Alzheimer, Parkinson…
Những phương pháp cải thiện trí nhớ hiệu quả:

Kẻ thù nguy hiểm nhất của trí nhớ là stress. Trong gia đình cũng như ngoài xã hội, mọi người đều chịu nhiều áp lực. Không ít người bị stress trầm trọng khiến cơ thể phóng thích nhiều cortisol (hormone stress), làm tổn thương vùng hippocampus.
Mặt khác, stress còn làm giảm, thậm chí mất tập trung. Ngoài ra, cortisol còn thúc đẩy việc sản xuất insulin, ngăn không cho vùng hippocampus sử dụng đủ đường huyết để não có năng lượng cho việc ghi nhớ. Hơn thế stress còn gây khó khăn cho việc “truy cập” ký ức đã được lưu giữ.
Dưới đây là các cách giúp cải thiện trí nhớ.

1.Hóa giải stress bằng phương pháp thiền hay yoga. Đây là cách gỡ bỏ các áp lực, làm trùng giãn tâm thần, tăng khả năng tập trung… Ngoài ra, bạn có thể luyện tập thể lực ngoài trời như bơi lội, đi bộ, đạp xe, tập aerobic… Hoạt động thể lực chính là biện pháp đốt cháy stress, vì chúng cho tim tăng cung lượng máu tới não và các phủ tạng, khiến tinh thần phấn chấn, sảng khoái.

2.Tập thể dục cho não bằng cách đọc sách, báo, lướt các trang web lành mạnh và bổ ích. Đồng thời, bạn nên chơi các trò chơi trí tuệ như ô chữ, cờ tướng (hoặc cờ vua), học ngoại ngữ hay chơi một loại nhạc cụ nào đó… Cách này làm tăng lượng ô-xy tới não, thúc đẩy quá trình dịch chuyển từ bộ nhớ ngắn hạn sang dài hạn.

3.Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, nhiều rau, trái cây, giúp tăng cường các chất dinh dưỡng như lecithin (có trong dầu đậu nành, trứng, lạc, mầm lúa mạch, gan), vitamin C (trong cam, chanh, rau, quả) và các vitamin nhóm B (trong gan, thận, thịt nạc, sữa, yoghurt). Tất cả các chất này hỗ trợ cho việc sản xuất chất dẫn truyền thần kinh acetylchline.
Các a-xít béo omega-3 như DHA được coi là “thức ăn của não”.. Chúng có nhiều trong các loài cá biển vùng nước lạnh như cá hồi, các trích… giúp bù đắp một lượng đáng kể chất xám của não. Chất béo trong não làm thành các màng tế bào và giữ vai trò quan trọng trong hoạt động sống còn của tế bào não. Các nơ-ron thần kinh cũng rất giàu a-xít béo omega-3 còn giúp cân bằng xảm xúc lành mạnh và tâm trạng tích cực ở người cao tuổi. DHA cũng là thành phần chính của các “khớp thần kinh”.
Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy, các chất chống ô-xy hóa từ rau, trái cây, các quả mọng (mâm xôi), khoai lang, cà chua, bông cải xanh, củ cải đường, cam, nho, quả cherry, kiwi, gấc… làm giảm đáng kể nguy cơ suy giảm trí nhớ di chứng trung hòa hoặc vô hiệu hóa các gốc tự do. Ngoài ra, các chất chống ô-xy hóa còn cải thiện dòng chảy ô-xy qua cơ thể và não.
Với những người cao tuổi, chế độ ăn hạn chế năng lượng xem ra rất hữu ích. Họ sẽ tránh được các nguy cơ thừa cân, béo phì, dẫn tới những bệnh mạn tính như cao huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch… Chúng không những đe dọa khả năng ghi nhớ mà cả sinh mạng người cao tuổi.
Não có chừng 50% nước cho nên bạn phải uống đủ nước (1.500-2.000ml mỗi ngày) để thủy hợp (hydrate hóa) não dễ dàng. Thiếu nước hoặc mất nước nhẹ có thể làm gia tăng hormone stress, khiến não bị tổn thương, giảm thiểu trí nhứ. Bạn có thể uống nước sôi để nguội hoặc nước trà. Trong trà có nhiều chất tăng thư giãn tâm thần, tăng sự lanh lợi, hoạt bát… Thế nhưng, bạn cần tránh uống trà đặc vào buổi tối vì có thể dẫn đến mất ngủ.
Mỗi ngày, bạn nên uống một đến hay ly rượu vang đỏ. Chúng có tác dụng làm giãn nở mạch máu. Các chất chống ô-xy hóa trong rượu còn bảo vệ tế bào não, qua đó cải thiện trí nhớ của bạn. Tuy nhiên, không nên lạm dụng rượu vì uống nhiều làm tăng cholesterol, nguy cơ xơ vữa động mạch và cản trở dòng máu tới não. Các nghiên cứu của Đại học Harvard, Mỹ, đã chứng minh, người lạm dụng rượu thường kém tập trung. Khi tham gia những thử nghiệm về nhận thức, họ kém hơn hẳn những người uống rượu vang có chừng mực.

4.Phải tạo được giấc ngủ tốt để giúp não củng cố trí nhớ ngắn hạn cũng như dài hạn. Nghiên cứ của Đại học Lubeck, Đức, đã cho thấy sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề có liên quan mật thiết đến giấc ngủ đầy đủ của mỗi người. Chứng mất ngủ hay chứng ngừng thở khi ngủ làm cho người ta mệt mỏi nên không thể tập trung.

5.Kiểm soát tốt những căn bệnh mãn tính như cao huyết áp, đái tháođường… cũng là một giải pháp hữu hiệu để tăng cường trí nhớ.

6.Lối sống tích cực, lạc quan, cởi mở có tác động rất lớn trong việc giảm thiểu nguy cơ trầm cảm, nhất là đối với phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh và những người lớn tuổi. Đồng thời, cách này còn cải thiện đáng kể trí nhớ và các hoạt động trí tuệ nói chung.

Bài viết của hai bác sĩ Mehmet Oz và Michael Roizen 
Nguyễn Minh Tâm dịch

Anh chi Thụ & Mai gởi

Bài tập phòng bệnh tim: Vừa đúng 10 phút

Để tập bài tập phòng bệnh tim không cần dụng cụ gì phức tạp ngoạitrừ 10 phút tập trung hoàn toàn vào động tác. Mỗi ngày có đến 60 phút x24 giờ = 1.440 phút! Lẽ nào không nhín ra được 10 phút phù du cho sứckhỏe?

Cách tốt nhất để trị bệnh tim là đừng để tim bị bệnh. Đó chính là lý do tại sao Hiệp hội Bệnh tim mạch ở Hoa Kỳ, nơi chắc chắn không thiếu bệnh viện, bác sĩ chuyên khoa, thuốc đặc hiệu… đã từ lâu cổ động người chưa bệnh cố gắng tập luyện hợp lý sao cho trái tim có thể đáp ứng nhu cầu của cơ thể trong mọi tình huống.

Kiên trì với bài tập học lóm

Nhiều thầy thuốc ở Đức đã từ lâu tâm đắc với một bài tập bao gồm 10 thao tác tương đối đơn giản. Không hẳn lúc nào của người cũng khéo hơn ta nhưng nếu học lóm không mất tiền mua thì tại sao lại không thử rồi tự đánh giá kết quả? Nếu hay khỏi khuyên cũng dùng tiếp, nếu dở có năn nỉ chắc chắn cũng không thèm xài.

Mỗi động tác dưới đây chỉ cần được thực hiện vài lần trong ngày, mỗi động tác mất chỉ một phút, tổng cộng vừa đúng 10 phút. Thực hiện được đủ 10 động tác thì tốt nhưng không bắt buộc. Gặp khó khăn với động tác nào thì loại bỏ và bù giờ bằng cách tập trung vào các động tác còn lại. Không nên áp dụng bài tập này cho người đang bị đau thần kinh tọa, chèn ép đĩa đệm hay lao khớp háng. Cũng không cần cố gắng cho bằng được vì thoải mái là nguyên tắc cơ bản của bài tập này. Trong khi luyện tập chỉ cần lưu ý giữ nhịp thở cho đều, hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng.

Không cần cố gắng tập cho đủ 10 động tác vì thoải mái là nguyên tắc cơ bản của bài tập.

10 động tác phòng bệnh tim hữu hiệu

Động tác 1: Nằm thẳng lưng, luồn hai bàn tay dưới thắt lưng để mông hơi kê cao, co chân đạp vòng tròn trong không khí như đạp xe đạp, theo cả hai chiều tới lui để vừa thông khí đường hô hấp, vừa làm mạnh cơ hoành để qua đó cải thiện tuần hoàn trên thành tim. Không cần đạp nhanh, đạp sao cho đúng ba vòng thì vừa hết một lần hít vào thở ra.

 Động tác 2: Ngồi thẳng lưng. Luồn một tay ra sau ót và xoa dọc đốt xương sống cổ, xuống càng thấp càng tốt để cải thiện tuần hoàn não. Có thể dùng bàn tay kia đỡ dưới khuỷu tay để giúp sức. Chỉ cần 30 giây rồi đổi bên và lặp lại bài tập.

 Động tác 3: Ngồi thẳng lưng. Quỳ gối càng hay. Vòng tay qua đầu cho bàn tay chạm vùng thái dương bên đối diện rồi nghiêng đầu về phía đối nghịch. Đổi bên và thực hiện lại động tác. Đây là bài tập có công năng kép nhờ cải thiện cùng lúc chức năng của cột xương sống cổ và khớp vai, đồng thời trợ giúp tuần hoàn trong động mạch cảnh dẫn máu lên não.

 Động tác 4: Quỳ gối thẳng lưng. Giơ hai tay thẳng đứng với mặt đất. Hơi ngửa ra sau rồi cúi nhanh ra phía trước để trán gần chạm mặt sàn. Hai tay duỗi thẳng song song tối đa ra phía trước trong lúc cúi người. Đây là động tác rất tích cực để tập luyện cơ hoành đồng thời tạo điều kiện thư giãn cho toàn cột xương sống.

 Động tác 5: Đứng thế trung bình tấn, nghĩa là hai chân bằng khoảng cách hai vai. Gập một đầu gối, nghiêng qua một bên để hạ thấp thân mình trong khi duỗi thẳng chân kia. Nên đặt hai bàn tay trên mặt trước xương bánh chè để giúp hạ người thật thấp. Đổi bên và lặp lại động tác sau khi đổi bên. Bên cạnh tác dụng cơ học trên cột xương sống thắt lưng, khớp háng và khớp gối, bài tập này đồng thời ảnh hưởng trên trung khu giữ thăng bằng và gián tiếp trên nhịp tim.

 Động tác 6: Đứng trên một chân. Gập đầu gối chân kia như chơi nhảy lò cò. Co duỗi bàn chân bằng cách chuyển động khớp cổ chân trong khi gồng cứng bắp chuối chân đang trụ trên mặt đất để cải thiện tuần hoàn tĩnh mạch và tân dịch của chi dưới. Đổi bên và lặp lại bài tập.

 Động tác 7: Vịn tay vào tường cho vững. Co một chân để gót chân chạm nhẹ vào mông. Có thể trợ lực bằng cách dùng tay nắm bàn chân. Nghiêng người ra trước rồi hơi ngả ra sau. Đổi bên và lặp lại thao tác. Động tác này ngoài tác dụng chủ yếu nhằm cải thiện tuần hoàn vùng khớp háng và cột sống thắt lưng còn có công năng điều chỉnh trung khu giữ thăng bằng của cơ thể và điều hòa nhịp tim.

 Động tác 8: Tương tự động tác nhảy dây để cải thiện chức năng vận động của khớp gối và khớp háng. Có dây càng tiện nhưng thiếu dây cũng không sao. Khi tập lưu ý giữ vị trí hai bàn tay nắm chặt ở ngang tầm khớp háng. Nên tập nhảy hai chân. Không cần nhảy nhanh, chỉ cần đều đặn và đồng bộ với nhịp hít thở. Động tác này đặc biệt hữu ích cho mạng lưới mạch máu trên thành tim.

 Động tác 9: Đứng thẳng lưng. Mắt nhìn thẳng. Hơi nhón gót và luân phiên giơ cao cánh tay, càng nhanh càng tốt. Giữ cánh tay trong lúc thở ra cho thật thẳng góc với mặt đất và lòng bàn tay ngửa lên trời. Đây cũng là động tác tập luyện cho cơ hoành và nhóm bắp thịt nằm dọc cột xương sống.

 Động tác 10: Trở về tư thế ngồi thẳng lưng, nhắm mắt quên đời bằng cách chỉ tập trung theo dõi nhịp thở đều đặn cho hết phút cuối của bài tập.

Ai chưa quyết tâm khởi động bài tập này nên tạt ngang phòng hồi sinh của một bệnh viện nào đó để xem cảnh cấp cứu bệnh nhân tai biến mạch máu não thảm hại thế nào. Có khi nhờ vậy mới chịu hồi tâm. Chuyện đời, xưa nay vẫn thế. Mấy ai chịu đổ lệ khi chưa thấy quan tài?!

Theo BS Lương Lễ Hoàng

Thịt chế biến có thể gây ung thư

• VOA
• 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, tiêu thụ thịt chế biến như jambon, xúc xích, thịt muối, và hot dog có thể gây ung thư.

26.10.2015

Tiêu thụ thịt chế biến như jambon, xúc xích, thịt muối, và hot dog có thể gây ung thư, theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

WHO cũng cho biết thêm rằng các loại thịt đỏ cũng có thể gây ra ung thư.

Báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc WHO đã đánh giá hơn 800 công trình nghiên cứu từ nhiều châu lục về mối tương quan giữa thịt và ung thư.

Các chuyên gia phát hiện rằng tiêu thụ 50gr thịt chế biến mỗi ngày sẽ làm tăng khả năng có thể bị ung thư ruột kết và ung thư trực tràng lên 18%. Cho nên, cơ quan này đã liệt kê đây là ‘chất gây ung thư cho con người’, cùng loại với các tác nhân gây ung thư như chất amiang và hút thuốc lá.

Thịt chế biến có thể bao gồm xúc xích, hot dog, paté, thịt sấy khô như khô bò hay thịt phơi khô của Nam Phi.

Thịt chế biến là thịt qua quá trình xử lý bằng nhiều cách như ướp muối, sấy, lên men, xông khói hoặc bất kỳ quá trình nào làm gia tăng hương vị hoặc cải thiện tính bảo quản.

Thịt đỏ được WHO phân loại ‘có thể gây ung thư cho con người’.

Cuộc đánh giá cho thấy có ‘bằng chứng mạnh mẽ hỗ trợ một hiệu ứng gây ung thư’ khi tiêu thụ thịt đỏ, chủ yếu  là ung thư đại tràng, nhưng ngoài ra còn có ung thư tuyến tụy và tuyến tiền liệt.

Giám đốc Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc WHO, ông Christopher Wild, nói ‘Những phát hiện này càng hỗ trợ thêm các khuyến nghị y tế công cộng hiện nay trong việc giảm ăn thịt’.

Bác bỏ báo cáo của WHO, Viện Thịt Bắc Mỹ nói hàng chục nghiên cứu cho thấy không có mối liên quan nào giữa bệnh ung thư với các loại thịt và rằng các cuộc nghiên cứu khác cho thấy những lợi ích của việc ăn thịt đối với một chế độ ăn uống lành mạnh.

Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Viện, ông Barry Carpenter, nói ‘Bằng chứng khoa học cho thấy ung thư là một căn bệnh phức tạp không phải do các loại thực phẩm đơn lẻ gây ra và rằng một chế độ ăn uống cân bằng và  lối sống lành mạnh là hết sức cần thiết để có sức khỏe tốt.’