Mùa Chay và Lễ Lá

Mùa Chay và Lễ Lá

Nguyễn Ngọc Duy Hân

Ngày còn bé ở Tây Ninh, những ngày lễ Lá là những ngày vui và ghi lại nhiều ký ức sâu đậm trong tôi. Nhà ba má tôi ở gần nhà thờ tỉnh lỵ Tây Ninh, tôi hay theo má đi nhà thờ hằng ngày chỉ vì muốn được má cưng, không bị má chê “cứng cổ” như má đã có lần trách các chị lớn trong nhà. 

Dịp lễ Lá, tôi bắt chước các bạn dùng lá dừa do nhà thờ phát ra thắt thành nhiều kiểu. Mới đầu thì làm hình Thánh giá cho có vẻ đạo đức, rồi chuyển qua bông hoa, con cào cào, con cá… để khoe nhau. Chị tôi khéo lắm, thắt được những con cá, con bướm bé tí rất đẹp. 

Cha xứ hôm ấy mặc áo lễ màu đỏ, tay cầm gậy với lá dừa kết thành hình Thánh giá mỹ thuật, dẫn đầu đoàn đi kiệu chung quanh nhà thờ. Tôi và lũ bạn được cầm lá dừa trên tay, theo đội thiếu nhi đi sau lưng linh mục. Khi thấy ông trùm hoặc dì phước (ma-sơ) không để ý thì lấy lá dừa cào quẹt làm người bạn kế bên giật mình, ngứa ngáy, dùng lá dừa làm khí giới đánh “chưởng” với nhau. Thứ Sáu Tuần Thánh nhóm chúng tôi liên tục sắp hàng hôn chân tượng Chúa Giêsu, nhưng mục đích chính là được bốc một nắm bắp rang thật lớn.

Lớn hơn, tôi học giáo lý và hiểu thêm về mùa Chay, mùa ăn năn hãm mình và thấy thương Chúa nhiều hơn, không hồn nhiên nghịch chơi với lá, với bắp rang như xưa nữa. Tuy nhiên việc thực hành hy sinh, sống tốt hơn trong mùa Chay Thánh thì cũng chỉ tàm tạm. Nhiều cám dỗ quá!

Cám dỗ ham ăn, ham nói, ham chơi, ham mua sắm… Vấn nạn ngày nay lại là việc đắm mình trong thế giới ảo, mê mẩn Facebook, phim tập, bia rượu quên đi bổn phận hằng ngày. Ngoài ra còn các cám dỗ ham tiền tài danh vọng, cám dỗ hay ghen ghét giận hờn, nói lời cay độc. Một họa sĩ, ông Rambrandt đã nổi tiếng với bức tranh vẽ Chúa Giêsu chịu nạn, chịu chết trên cây Thập Giá, mà một trong những người “quân dữ” đóng đinh Chúa chính là khuôn mặt của ông. Tôi không muốn cái “bản mặt” của mình có trong bức tranh này chút nào, nhưng thật sự chính tôi đã từng sai lầm, từng làm Chúa đau khổ và chịu thêm những vết roi, vết đinh vì lỗi phạm của mình. Có khi tôi đã hiểu lầm người khác, có khi chỉ vì tinh thần yếu đuối, ngại đụng chạm tôi đã không dám lên tiếng cho sự thật. Có khi tôi đã tiếc tiền ích kỷ không dám rộng tay giúp đỡ người khác…

Ngày Lễ Lá cũng làm tôi suy nghĩ về tình người. Mới hôm trước dân Do Thái dùng cành lá tung hô vạn tuế Chúa Giêsu, rồi hôm sau lại reo hò kết án Chúa, đóng đinh ngài trên cây Thánh Giá. Sự thay đổi của họ bắt đầu vì nhu cầu không được thỏa mãn, vì thấy Vua Giêsu không giàu có, quyền lực như vua trần gian. Các môn đệ (học trò) theo Chúa mà cũng yếu lòng chối bỏ không dám nhận mình biết Chúa là ai, thân xác nặng nề không thức được với thầy vài tiếng đồng hồ, để ngài một mình âu lo đau khổ trong vườn Cây Dầu. 

Có câu chuyện kể về một bà rất ghét ông hàng xóm kế bên. Bà này được ông Thần Đèn cho điều ước là nếu bà được cái gì, người kế bên sẽ được gấp đôi. Bà bèn xin Thần Đèn ngay để ông hàng xóm này bị mù hai mắt, dù ước như vậy thì chính bà cũng bị chột một bên! Nghe ra thì ai cũng thấy bà này nóng nảy ngu khờ quá, nhưng chưa chắc chúng ta tỉnh táo hơn khi hận thù người khác. Chưa chắc chúng ta biết suy nghĩ chín chắn trước khi ra tay. Bên Mỹ người ta tranh cãi hằng ngày về hành vi, cách làm việc của Tổng Thống Trump. Có người ghét ông Trump tới nỗi ước gì kinh tế Mỹ xuống thấp, mọi việc lụn bại để chứng tỏ Trump thất bại nặng nề trong việc trị nước. Chèn ơi, khi đó thì chính mình, chính người dân Hoa Kỳ chịu nghèo khổ, thua thiệt chứ ai!

Càng lớn tuổi tôi càng nghiệm ra được nhiều phức tạp, phân vân trong cuộc sống. Cuộc đời và cách hành xử đâu có dễ phân biệt như trắng và đen, tối và sáng tỏ tường tách bạch để mình chọn lựa. Nhiều vùng “xôi đậu” lẫn lộn, nhiều “gray area” không dễ để phán quyết, kết luận. Mà nếu biết bên nào phần đúng nhiều hơn, liệu có dám mạnh mẽ để thực hành, để bảo vệ điều phải đó?

Nguyện xin Thiên Chúa ban ơn cho con như một trong những chiếc lá dừa tươi đẹp bé nhỏ trong ngày Lễ Lá để tung hô, ca tụng Chúa. Xin giúp con mạnh mẽ tránh đường sai trái làm nô lệ tội lỗi, không vô tâm trước bao cảnh khốn khó trong cuộc đời.

Nguyễn Ngọc Duy Hân

VIẾT CHO ANH – Đặng Văn Hiến

Anh Tran and 3 others shared a post.
Image may contain: 2 people, people standing, crowd and outdoor
Image may contain: 4 people, people sitting, hat and outdoor
Image may contain: 2 people, people standing and indoor
Image may contain: 3 people, people smiling, closeup
Nhật ký yêu nước

‘LUẬT BẤT NHÂN – TẠI SAO LẠI TỬ HÌNH NGƯỜI BỊ CƯỚP MÀ KHÔNG TỬ HÌNH THẰNG ĂN CƯỚP?’ (fb HuuThanh Pham)

VIẾT CHO ANH – Đặng Văn Hiến

Mới đây, toà án nhân dân cấp cao tphcm đã tuyên y án tử hình với Đặng Văn Hiến – người nông dân vì bảo vệ đất đai của mình mà giết người, sau khi anh bị tuyên án trên ở toà sơ thẩm

Vậy anh Hiến giết người vì lý do gì và hoàn cảnh ra sao?

Anh Hiến cùng gia đình sinh sống tại xã Đak Ngo. Cuộc sống của 1 người nông dân hiền như đất, không hút thuốc, uống rượu đã thay đổi hoàn toàn khi tài sản, đất đai của anh bị công ty Long Sơn cho người vào tính cướp sạch.

Chúng huy động tổng cộng 34 người, dùng xe ủi, máy cày tiến hành san ủi vườn điều và cà phê của anh. Chúng đập phá nhà cửa anh, đánh đập người thân của anh. Anh quyết định liều mạng và bắn chỉ thiên. 34 tên côn đồ vẫn tiếp tục lao vào tấn công anh.

Tiếng súng khác đã nổ, và lần này 3 người nằm xuống

Anh Hiến không còn sự lựa chọn nào khác để bảo vệ đất đai của mình !

Vậy anh Hiến đúng hay sai? Hãy bớt chút thời gian trở ngược về 1 vụ án tương tự, cách đây 90 năm, lúc chúng ta còn ” Pháp thuộc “

Vụ án Đồng Nọc Nạng khi xưa cũng như thế. Khi 2 công chức Pháp cùng sai nha đến tịch thu lúa của những nông dân ngày 16/02/1928, quá uất ức vì thành quả lao động bị cướp sạch, họ vùng lên chống trả và Tournier- tên công chức của Pháp dẫn đầu đã bị đâm thủng bụng

Ngày 17/08/1928, toà đại hình Cần Thơ được mở. Ông Dde Rozario ngồi ghế chánh thẩm, sau khi thảo luận bàn cãi rất lâu, đã tuyên án: TẤT CẢ NGƯỜI NÔNG DÂN ĐƯỢC TRẢ TỰ DO!

Và đó, là cách người Pháp xử án người Việt …

90 năm sau, người Việt xử người Việt, mặc dù đã ra đầu thú, phạm tội trong khi tinh thần bị kích động, uất ức dồn nén 8 năm và bảo vệ tài sản của mình, sau 2 phiên toà, những tên thủ phạm được giảm án, còn anh, vẫn y án: TỬ HÌNH!

Tôi chưa từng thấy “tên giết người” nào mà khi đi đầu thú, người dân đến ôm tiễn và khóc cả

Tôi chưa từng thấy “tên giết người ” nào mà khi trên đường áp giải, khi xe lên đến đoạn dốc không qua nổi, tên đó lại cùng những người áp giải mình đẩy xe lên

Tôi cũng chưa thấy “tên giết người” nào mà bật khóc 1 cách ngon lành khi côn an tới vỗ vai và hỏi: có đói không ?

Tôi càng chưa thấy 1 “tên giết người” mà ngày hắn ra đầu thú, có nhiều bàn tay nắm lấy, nhiều cái ôm, và thậm chí còn lội rừng cả chục km để ra tiễn cả

Thư của anh đang được gửi đến chủ tịch nước để xin ân xá

Tôi viết cho anh – người nông dân kham khổ

Tôi viết cho anh – người cha của đứa nhỏ nay được 4 tuổi

Tôi viết cho anh – người nông dân sinh ra nhầm thời

Và tôi cầu nguyện cho anh – Đặng Văn Hiến- người đồng bào của tôi.

“Thông minh kiểu Việt Nam và Trung Quốc” là hủy đi một đời của trẻ

About this website

M.TRITHUCVN.NET
“Coi việc chiếm tiện nghi của người ta là “thông minh”, coi gian xảo là có “năng lực lớn”…”, chỉ giỏi dùi vào những lỗ hổng trong chính sách nới lỏng mà dương dương tự đắc, cho rằng bản thân mình quá “thông minh”. “Thông …

Tháng Tư nói chuyện ‘giải phóng’

Tháng Tư nói chuyện ‘giải phóng’

Huy Phương

Nguoi-viet.com

Sài Gòn những ngày êm đềm, có chủ quyền, tự do, dân chúng đang hạnh phúc. Trong hình là cổng chào “Hân Hoan Chào Mừng Phái Đoàn Thủ Tướng Nhật Bản” tại ngã tư Công Lý-Hiền Vương năm 1967 (nay là ngã tư Nam Kỳ Khởi Nghĩa-Võ Thị Sáu, quận 1, Sài Gòn). Bên phải đường Công Lý là Dinh Phó Tổng Thống (nay là Nhà Văn Hóa Thiếu Nhi). (Hình: Flickr manhhai)

“Hoan hô giải phóng, hoan hô phỏng..!?
Ruột héo gan bầm có biết không?” (P.Đ.)

Chuyện xưa kể rằng: “Khổng Tử đi qua bên núi Thái Sơn, nghe có một người đàn bà khóc bên một ngôi mộ rất bi thương. Ông sai Tử Lộ hỏi bà ta rằng: ‘Tiếng khóc của bà dường như có nhiều nỗi đau đớn?’ Người đàn bà trả lời: ‘Đúng thế. Ngày trước cha chồng tôi chết vì cọp, chồng tôi cũng chết vì cọp, nay con tôi lại chết vì cọp.’ Khổng Tử hỏi lại: ‘Tại sao bà không bỏ đi?’ Người đàn bà đáp: ‘Ở đây không có chính sách hà khắc!’ Khổng Tử quay lại nói với các môn sinh: ‘Các trò hãy ghi nhớ điều đó. Chính sách hà khắc còn tàn bạo hơn cọp dữ.’”

Điều này làm cho chúng ta hiểu nguyên nhân vì sao chế độ Cộng Sản, nhân danh là “giải phóng dân tộc,” đến đâu, dân đều bỏ chạy khỏi nơi đó! Đông Đức vượt tường Bá Linh sang Tây Đức, Bắc Hàn sang Nam Hàn và Bắc Việt trốn chạy vào Nam, và ngay bây giờ ở Việt Nam, người ta còn tìm cách bỏ nước ra đi.

Giải phóng có nghĩ là cởi ra, mở ra. Trong một nghĩa khác thiên về chính trị, đó là “giải trừ câu thúc, đem lại tự do.” Bị Đức Quốc Xã chiếm đóng bốn năm, sau khi đồng minh đổ bộ lên Normandie, ngày 25 Tháng Tám, 1944, Tướng Pháp De Gaulle cùng với một sư đoàn thiết giáp đã vào giải phóng Paris.

Trong một quy mô nhỏ hơn, năm 1968, sau 26 ngày Cộng Sản Bắc Việt chiếm đóng thành phố Huế, ngày 24 Tháng Hai, 1968, Quân Đội VNCH phản công giải phóng Huế. Đó mới gọi là “giải phóng” chính danh và đích thực. Còn những hành động như tấn công, cướp bóc, giết người vào một phần đất đang có chủ quyền, tự do, dân chúng đang hạnh phúc, không thể gọi là giải phóng.

Mặt khác, dân tộc đang bị áp bức, xâm lược luôn khao khát được giải phóng. Khi De Gaulle vào Paris, hàng trăm ngàn dân chúng đổ ra đường đón mừng, khi quân đội VNCH giải phóng Huế, dân chúng trong các vùng chiếm đóng, hay ở các hầm trú ẩn, chạy về phía cờ vàng. Mang danh “giải phóng,” mà khi tiến vào một thành phố, “giải phóng” đã không hề được đón tiếp, dân chúng ở đó đã sợ hãi bỏ chạy hết gọi là “chạy giặc,” thì hành động quân sự đó, không thể xem là một hành động giải phóng.

Chiêu bài “giải phóng” luôn luôn được nói đến trong các bản văn, báo chí, tuyên truyền của Cộng Sản Bắc Việt, và thứ quân vũ trang này luôn luôn tự xưng là “quân giải phóng!” Nhưng trên thực tế, “quân giải phóng” đi đến đâu, dân chúng bỏ nhà, bỏ của chạy xa chừng ấy trong khi những bản nhạc như “giải phóng miền Nam” hay “tiến về Sài Gòn!” đang còn ra rả trong các loa tuyên truyền. Cộng Sản Việt Nam luôn luôn tuyên truyền chính nghĩa thuộc về họ, dân chúng ủng hộ họ, và về chiêu bài giải phóng vẫn không ngớt được nói đến. Vùng tự do quốc gia, chúng gọi là vùng “tạm chiếm,” vùng Cộng Sản kiểm soát, chúng gọi là “vùng tự do.” Nhưng từ bao lâu nay, người dân vẫn từ “vùng tự do” chạy về “vùng chiếm đóng!” Không có dân, lãnh thổ đó thành vô hồn, chính nghĩa đâu?

Năm 1968, khi Việt Cộng tiến chiếm Huế, bao nhiêu đồng bào đã chạy về nơi an toàn, nơi có quân đội miền Nam trấn giữ, không hề có hành vi vùng dậy cướp chính quyền, hay cờ xí xuống đường hoan hô “quân giải phóng!” Khi Paris được giải phóng, dân Pháp còn căm thù Đức Quốc Xã và thẳng tay trừng trị, ngay những kẻ đã trốn chạy, trái lại chúng ta không hề thấy một hành động giết viên chức chính quyền địa phương nào của người miền Nam.

Mùa Hè năm 1972, khi quân Bắc Việt tràn qua sông Bến Hải, dân số Quảng Trị có hơn 300,000, đã có 250,000 người bồng bế gồng gánh, đi về phía Nam “chạy Việt Cộng!” Ngư dân tại Gia Hải di tản vào Đà Nẵng trên 150 chiếc thuyền, chuyến ra đi của họ đã bị Cộng quân ngăn cản, nổ súng vào đoàn thuyền, làm nhiều người bị thương và chết.

Cơn hoảng loạn của miền Nam Việt Nam ngày 30 Tháng Tư, 1975, đã nói đến nỗi sợ hãi khốn cùng của người dân miền Nam trước thảm họa Việt Cộng. Việt Cộng “giải phóng” Quảng Trị, dân chúng chạy vào Huế. Việt Cộng “giải phóng” Huế, dân chúng tràn xuống biển Thuận An, chen nhau lên đèo Hải Vân tìm đường vào Đà Nẵng. Việt Cộng “giải phóng” Đà Nẵng, dân chúng xuống biển đi về phía Nam.

Khi Cộng Sản tuyên bố “giải phóng hoàn toàn miền Nam,” đặt toàn bộ đất nước dưới quyền cai trị của đảng, dân miền Nam đã ùn ùn bỏ nước ra đi, vượt biển băng rừng, không những đã bỏ lại nhà cửa, tiền bạc mà còn chấp nhận thà chết còn hơn sống với Cộng Sản, cứ hai người ra đi mới có một người đến bến bờ tự do!

Trước đó, khoảng năm 1970, Tổng Trưởng Dân Vận-Chiêu Hồi Hồ Văn Châm đã gọi thái độ trốn chạy khỏi chế độ Cộng Sản này bằng thành ngữ “bỏ phiếu bằng chân!”

Theo Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc thì trong khoảng thời gian 20 năm từ 1975 đến 1995 có 796,310 người từ Việt Nam vượt biên bằng đường biển. Và chưa hết đâu! Đất nước còn chế độ Cộng Sản thì dân chúng còn bỏ nước ra đi. Tôi không nói ngoa, ngày nay còn có người đóng tàu vượt biển đi Úc (Tháng Tám và Tháng Mười Một, 2018) hay đến Đài Loan (Tháng Ba, 2018).

Không dưới hình thức vượt biển thì người ta trốn chế độ bằng con đường du học không về, định cư theo con cái, đầu tư để có quốc tịch nước ngoài, đăng ký lấy chồng ngoại nhân, đi lao động hay du lịch trốn ở lại…

Trước thái độ dứt khoát của người dân ghê sợ chế độ, bỏ quê hương ra đi như thế, Cộng Sản coi họ như là những kẻ thù cần phải tiêu diệt, bắn bỏ không thương tiếc. Không hợp tác, nổi dậy, hơn 5,000 người dân Huế bị đập đầu hay chôn sống trong các hầm tập thể. 2,000 người dân Quảng Trị bị tàn sát trên đoạn đường dài độ 9 km từ Quảng Trị vào Huế vì cái tội chạy khỏi quê hương vì sợ “giải phóng!”

Cộng Sản Bắc Việt đã dùng pháo 122 ly, 130 ly, cối 160 ly… từ hướng rừng Trường Sơn bắn vào dòng người di tản. “Chiến công” giết người này, 37 năm sau, đảng Cộng Sản đã thú  nhận là công lao của Trung Đoàn Pháo Binh 38-Bông Lau, đơn vị này đã được tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân,” được kể lại trong cuốn sách “Mùa Hè Cháy,” của tác giả Quý Hải, một đại tá của quân Bắc Việt viết về trận thảm sát trên đường di tản của dân Quảng Trị.

Rồi sau đó, bao nhiêu người bị bắn hay bị pháo kích trên các bờ biển miền Trung vì muốn ra khơi chạy trốn Việt Cộng vào những ngày cuối Tháng Ba, Tháng Tư, 1975! Bao nhiêu người bị tù đày, bắn giết vì “tội” vượt biên!

Ngày 30 Tháng Tư, 1975, được Cộng Sản Bắc Việt rêu rao là ngày họ “giải phóng” dân chúng miền Nam khỏi sự “kìm kẹp” của Mỹ-Ngụy. Tới nay đã 44 năm trôi qua, ta thử nhìn lại xem ngày này: Ai giải phóng ai?

Lâu nay chúng ta đã được đọc các bài viết về chuyện “giải phóng” có tên hay giấu tên, cũng như của nhà báo Huy Đức, Trần Quang Thành, nhà văn Dương Thu Hương, Nguyễn Quang Lập, nhà thơ Phan Huy, Tiến Sĩ Lê Hiển Dương, Châu Hiển Lý (bộ đội tập kết,) nhất là qua thực tế của người dân đã sống với chế độ miền Nam, cả nước đều đã mở mắt thấy rõ:

-Cuộc kháng chiến “giải phóng miền Nam,” thống nhất đất nước, thực chất chỉ là cuộc chiến đánh thuê của người lính Bắc Việt cho Liên Xô, Trung Quốc.

-Xã Hội Chủ Nghĩa là một xã hội tồi tệ và được phơi bày rõ rệt qua sự nghèo khổ của nhân dân miền Bắc và là một thời đen tối nhất trong lịch sử Việt Nam, thê thảm và lạc hậu, hy sinh hạnh phúc của nhân dân cho sự nghiệp của đảng Cộng Sản quốc tế.

-Xã hội ngày nay là một xã hội đạo đức băng hoại đến cùng với đĩ điếm, buôn người, rượu chè, giết chóc, hối lộ tham nhũng ngay cả trong ngành giáo dục và tư pháp. Người dân có quyền ăn chơi, nhậu nhẹt, sa đọa… nhưng không có quyền phát biểu hay phê phán người cầm quyền. Hệ thống công an, roi cùm, nhà tù đã bóp chẹt quyền con người. Giàu nghèo cách biệt bởi đảng cầm quyền có quá nhiều quyền lực, tham ô, vơ vét!

Như thế gọi là giải phóng ư?

“Đất lành chim đậu,” nhưng thực tế, là sau 44 năm “giải phóng,” dân chúng còn phải bỏ nước vượt biển ra đi, hai tiếng “giải phóng” trở thành thứ ngôn ngữ lừa dối, điêu ngoa. Cái ngày mà đảng Cộng Sản gọi là “ngày Giải Phóng” chính là cái này thảm họa của cả dân tộc Việt Nam.

Xin đừng quên, và đừng “quen miệng,” đừng vì đầu óc ngu muội, mà dùng hai chữ ‘giải phóng” nữa! (Huy Phương)

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Sihanoukville & Chim Phượng Hoàng Tầu

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Sihanoukville & Chim Phượng Hoàng Tầu

RFA

Ảnh của tuongnangtien

tuongnangtien

Làm đặc khu phải theo nguyên lý “dọn tổ đón phượng hoàng.”

Uông Chu Lưu – Phó Chủ Tịch Quốc Hội VN

Tôi sinh tại Sài Gòn nhưng lớn lên và trưởng thành ở Đà Lạt, nơi được mệnh danh  là Little Paris. Nửa phần đời kế tiếp, cái mảnh đời của kẻ tha phương cầu thực, tôi thường chỉ sống quanh quẩn ở hai thành phố: San Jose và Westminster (California) nơi còn được gọi là Little Saigon. Thỉnh thoảng, tôi có bay sang tiểu bang Florida thăm bà chị (cả) nên cũng có ghé qua Little Havana – đôi bận.

Cứ tưởng thế giới chỉ có vài ba cái “little” nho nhỏ vậy thôi (Petit Paris, Petit Saigon và Petit  Havana) nhưng không phải thế. Năm rồi, đi lòng vòng qua Malaysia và Singapore mới biết có Little India ở cả hai quốc gia này.

Tháng trước, tôi lại vừa có dịp ghé Little Macao. Nói vui vậy thôi, chứ cái tên mới toanh này là do tôi vừa “sáng tác,” chứ thật sự (và nguyên thủy) nó được gọi là Kampong Som hay còn được biết đến rộng rãi hơn là Sihanoukville – Krong Preah Sihanouk. 

Theo ước tính chung thì đến cuối năm 2018 đã có trên 70 sòng bạc ở Sihanoukville. Còn theo tôi (sau nửa ngày chạy xe gắn máy lòng vòng trong thành phố cảng này) chắc dễ phải tới hơn trăm chứ không thể ít hơn, nếu kể luôn mấy cái casino nho nhỏ nữa. Con số này, tất nhiên, sẽ còn tăng đều đều trong những ngày tháng tới. Lý do, được nữ ký giả Hannah Ellis-Petersen giải thích như sau:

“Các chủ sòng bài người Hoa cũng lợi dụng việc chưa có luật lệ về các sòng bạc và sự thiếu vắng của luật chống rửa tiền để thiết lập một vương quốc, nơi chỉ có người nước ngoài được vào – bởi vì cờ bạc vẫn là bất hợp pháp đối với người Căm bốt. Chinese casino owners have also taken advantage of the nonexistent gambling regulation and lax money-laundering laws to set up an empire that is accessible only to foreigners – because gambling is still illegal for Cambodian locals.” (“No Cambodia left: how Chinese money is changing Sihanoukville.” The Guardian 31 Jul 2018 translated by Bùi Xuân Bách).

Nhà báo Philip Dubow cũng lên tiếng bầy tỏ sự quan ngại: “Mặc dù khá rõ ràng là BRI và hoạt động bất hợp pháp sẽ liên kết với nhau theo cách nào đó, nhưng hầu như chưa có nghiên cứu nào nhằm định lượng hay định tính và xác định quy mô của mối quan hệ này. Although it is fairly self-evident that the BRI and illicit activity are somehow connected, barely any research has been conducted to quantify or qualify the nature and magnitude of these relationships.(“ Examining Crime and Terrorism Along China’s Belt and Road. The Diplotmat 8 Mar 2019 translated by Phạm Nguyên Trường).

Sáng đầu tiên ở Kampomg Som, tôi choàng thức dậy trong một cái resort bình dân không phải nhờ tiếng chim kêu hay vượn hú gì ráo trọi mà vì tiếng động bất ngờ và ầm ĩ của một cái building đang thi công kế cạnh. Từ đây ra bãi biển Otres (khoảng cách chưa tới hai cây số) tôi đếm được thêm chừng mười cái cao ốc đang xây cất dở dang. Xen cạnh là khoảng chục restaurant và supermarket của người Hoa – đỏ rực bảng hiệu tiếng Tầu – nằm san sát hai bên con đường lỗ chỗ ồ gà, mịt mù bụi bặm, và ngập ngụa rác rưởi.

Sihanoukville: ảnh (tnt) 2019

Trên trang Trip Advisor, một du khách từ Đài Loan cũng vừa buông đôi lời cay đắng về những bãi biển (vốn nổi tiếng êm đềm và thơ mộng) Otres như sau:

If you want to spend your vacation in garbage and construction sites instead of white sand, if you want to smell stinky, burnt and highly polluted air instead of a fresh breeze, if you want to bath in polluted waste water rather than turquoise fresh clean ocean water OR if you actually wanted to travel to China – go to Sihanoukville and its beaches – and get wasted yourself!!

Tôi không rành tiếng Anh, tiếng Mỹ gì cho lắm nên đoán (loáng thoáng) là tác giả của đoạn văn thượng dẫn có ý mỉa mai rằng chả cần gì phải đến tận Trung Hoa Lục Địa làm chi – cho má nó khi – chỉ cần ghé qua Sihanoukville là cũng nhìn ra ngay bộ mặt của cái nước Tầu.

Ông (hay bà) Trung Hoa Quốc Gia nào đó e có vì “chống cộng cực đoan” mà quá lời chăng?

     – Dạ, không đâu!

Những tiệm ăn Tầu mà tôi ghé qua ở Sihahoukville thực đơn hoàn toàn ghi bằng tiếng Trung, không xen lẫn một dòng chữ của bất cứ thứ ngôn ngữ nào khác cả. Tôi sống sót được sau vài ngày ở đây chỉ là nhờ vào may mắn. May mà còn có mấy bức ảnh in hình tô hoành thánh, đĩa cơm vịt quay, hay heo quay dán sẵn trên tường. Chứ không thì phen này “ngộ” dám chết đói như không, chứ chả phải chuyện đùa!

Sihanoukville: ảnh (tnt) 2019

Thức ăn không dở nhưng quá mắc, 6 U.S.A dollars cho một đĩa cơm gà Hải Nam nho nhỏ. Tôi “chuyên trị” cơm gà nên biết chắc rằng nó mắc gấp đôi Singapore, gấp ba Bangkok, và gấp bốn so với Phnom Penh hoặc Yangon. Trong khi tiền lương trung bình của một công nhân ở Sihanoukville chỉ cỡ 10 Mỹ Kim mỗi ngày. Bởi vậy, tuy không có bảng cấm nhưng dân Cambodia chả mấy ai “dám” hẻo lánh đến đây.

Người Trung Hoa cũng ở biệt lập trong những khách sạn sang trọng, hay những khu chung cư cao cấp. Ngoài tiệm ăn, họ còn có chợ riêng, và chỉ chia chung với người bản xứ mấy con suối nước đen lừ đừ và lềnh bềnh rác rưởi.

Sihanoukville là cảng nước sâu duy nhất của Cambodia, và được xem là một trọng điểm trên lộ trình (一带 一路 / nhất đới, nhất lộ) mang đầy tham vọng của Tập Cận Bình. Hàng tỉ Mỹ Kim đã đổ vào đây nhưng không một cắc nào đầu tư cho cơ sở hạ tầng, và cũng chả có mấy đồng rơi vãi vào tay người dân địa phương – nếu họ không thuộc giới quan chức có đủ thẩm quyền để nhận tiền (hối lộ) hay không phải là chủ đất có nhà cho thuê.

Cạnh những công trình kiến trúc hoành tráng là mấy mái tôn lụp xụp, và len lách giữa đám xe du lịch đắt tiền (đậu trước những casino tráng lệ) là những đứa bé phải nhặt rác để mưu sinh – thay vì cắp sách đến trường.

Sihanoukville: ảnh (tnt) 2019

Dù chỉ là thiểu số, khoảng 20/25 phần trăm gì đó, hiện nay người Tầu mới là chủ nhân đích thực của Sihanoukville. Qúi vị tân chủ nhân của thành phố này – xem chừng – không hề muốn giao tiếp thân thiện gì với người dân bản xứ, và cũng chả mảy may quan tâm chi đến môi trường sống xung quanh. Dường như họ có cái khả năng thiên phú là có thể ăn và ỉa ngay cùng một chỗ.

Sihanoukville: ảnh (tnt) 2019

Cách ăn ở vô hậu này, tất nhiên, khiến dân Cambodia rất đỗi bất bình. Tuy thế, đám người Trung Hoa ở Sihanoukville vẫn được ông Thủ Tướng Hun Sen dang rộng vòng tay đón chào và ôm ấp. Còn ở Việt Nam thì họ được qúi vị lãnh đạo của xứ sở này mô tả là một loài chim qúi và đang sẵn sàng dọn tổ để “chào đón phượng hoàng,” với niềm tin rằng “một đồng rót vào đặc khu để hút về hàng chục, hàng trăm đồng.” Những người không chia sẻ “niềm tin” này, và biểu tình phản đối, đều đã bị tuyên án và giam giữ.

Trung Tâm Phát Triển Toàn Cầu (Center for Global Development – CGD) đã báo cáo rằng ít nhất là 8 nước có nguy cơ rơi vào khủng hoảng nợ vì các khoản vay liên quan tới dự án BRI – Belt and Road Innitiative. Cùng lúc  T.S Trần Đức Anh Sơn(Phó Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Phát triển Kinh Tế – Xã Hội, Đà Nẵng) vừa bị kỷ luật và khai trừ khỏi ĐCSVN vì những lời cảnh báo của ông:

“Người dân ở những nơi sẽ trở thành đặc khu này sẽ bị mất đất, sẽ trở thành lưu dân, tha hương ngay trên mảnh đất mà tổ tiên họ đã dày công khai phá … Họ sẽ trở thành những kẻ làm thuê khốn cùng cho ngoại bang bằng những nghề hạ tiện nhất mà ngoại bang không thèm làm, để kiếm sống một cách tủi nhục trên chính quê hương mình.”

Đ .. má tụi bay, “chưa thấy quan tài nên chưa đổ lệ” mà. Cứ rước chúng nó vô đi rồi cả nước sẽ khóc bằng tiếng Tầu luôn!

CSVN vô trách nhiệm, 8 người dân gánh nỗi oan suốt 40 năm

Sau 40 năm bị khởi tố oan, đến khi nhận được quyết định đình chỉ vụ án những người liên quan sắp “lìa cõi trần.” (Hình: Pháp Luật TP.HCM)

TÂY NINH, Việt Nam (NV) – Quyết định đình chỉ điều tra được cơ quan hữu trách của tỉnh Tây Ninh ký từ năm 1983 nhưng mãi đến nay, những người bị oan mới chính thức nhận được, dù mấy mươi năm qua họ liên tục đi đòi.

Ngày 4 Tháng Tư, 2019, ông Thân Văn Danh, trưởng Phòng 8, Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Tây Ninh, đã trao quyết định đình chỉ điều tra cho những người bị giam oan trong vụ cướp nhà máy xay lúa ở huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.

Riêng ông Nguyễn Văn Dũng (Dũng “lớn”) đã nhận quyết định đình chỉ điều tra năm 1983.

Đáng nói, những người bị giam oan được trao bản sao y bản chính quyết định đình chỉ điều tra do ông Trịnh Quốc Anh, phó viện trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Tây Ninh, ký ngày 11 Tháng Năm, 1983, tức cách đây hơn… 36 năm.

Theo ông Danh, sau khi báo chí loan tin, các cơ quan hữu trách vào cuộc thì Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Tây Ninh mới tìm ra và trao quyết định cho bảy nạn nhân.

Cụ bà Nguyễn Thị Thương, 94 tuổi, từ Bình Dương đến Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Tây Ninh nhận quyết định đình chỉ điều tra được ký từ 36 năm trước. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)

Nói qua điện thoại với báo Người Lao Động, ông Nguyễn Văn Dũng (Dũng “lớn”) cho biết, cả gia đình rất vui mừng khi đã được minh oan. “Từ nay gia đình tôi không phải là người phạm tội. Sắp tới gia đình sẽ nhờ luật sư làm đơn yêu cầu bồi thường theo quy định.”

NHÌN VÀO NỘI TÂM ĐỂ NHẬN BIẾT TỘI MÌNH

NHÌN VÀO NỘI TÂM ĐỂ NHẬN BIẾT TỘI MÌNH

Người ta thường nhìn ra ngoại giới nhưng rất ít khi nhìn vào nội giới, nhìn vào nội tâm mình.  Con người có mắt nhìn ra mà không có mắt nhìn vào.  Khuôn mặt duy nhất trên đời chúng ta không bao giờ có thể nhìn thấy trực diện, đó là khuôn mặt của chính chúng ta.  Thế nên một nốt ruồi nhỏ trên mặt người khác, ta thấy rõ ràng; còn vết sẹo lớn trên trán mình, ta không thấy được.  Lỗi lầm nho nhỏ của người khác thì mình thấy rõ ràng, còn lỗi lầm to lớn nặng nề của mình thì lại không hay.  Thế rồi, chúng ta dành nhiều thì giờ để phê phán người khác mà chẳng bao giờ biết phê phán bản thân.

Các kinh sư và người Pha-ri-sêu trong bài Tin Mừng hôm nay cũng thế.  Họ nhìn thấy rõ ràng tội lỗi của người phụ nữ phạm tội ngoại tình, nhưng không nhìn thấy tội lỗi của mình.  Họ bận tâm đến việc kết án người khác, nhưng không quan tâm đến việc sửa chữa lầm lỗi của mình.  Chính vì thế, Chúa Giêsu muốn nhân cơ hội để dạy cho họ một bài học tâm linh cần thiết là hãy nhận ra tội lỗi của mình trước, hãy trách phạt mình trước rồi lo trách phạt người khác sau.  Cổ nhân cũng thường dạy ta như vậy: “Tiên trách kỷ hậu trách nhân.”

Khi các kinh sư và người Pha-ri-sêu dẫn người phụ nữ phạm tội ngoại tình đến với Chúa Giêsu, họ hối thúc Chúa Giêsu ra ngay một phán quyết định đoạt số phận của người đàn bà tội lỗi.  Thế nhưng Chúa Giêsu không vội phán xét ai.  Trước hết, Ngài muốn cho những người tưởng mình vô tội hãy xét lại chính mình.

Thế nên, đứng trước những con người đang lăm le kết án người phụ nữ và mưu toan ám hại mình, Chúa Giêsu lặng thinh không nói một lời.  Ngài thinh lặng và tạo nên bầu khí vắng lặng để cho mọi người tự vấn lương tâm.  Ngài muốn kéo dài sự thinh lặng bằng cách ngồi xuống viết, viết trên đất.

Khi người ta cứ hỏi mãi, phá tan sự im lặng cần thiết cho sự rà soát tâm hồn, Chúa Giêsu lên tiếng kêu mời họ hãy xét lại mình: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi!”  Rồi Ngài ngồi xuống trong thinh lặng.  Ngài cứ viết, viết trên đất để tạo bầu khí thinh lặng cho mọi người hồi tâm.

Nhìn lại nội tâm mình trong thinh lặng, những con người hăm hở kết tội người khác giờ đây dần dần nhận ra tội lỗi mình, có khi còn nhiều hơn, còn nghiêm trọng hơn cả tội lỗi của người phụ nữ.  Thế là các viên đá trên tay lần lượt rơi xuống, họ xấu hổ lặng lẽ rút lui, để lại một mình Chúa Giêsu và người thiếu phụ.  Hoá ra rốt cuộc ai cũng nhận ra mình là người có tội, mà đã là người có tội thì sao không kết án mình trước?  Sao lại đang tâm kết án người khác cũng tội lỗi như mình!

Nhìn lại mình để thấy được tội lỗi của mình là điều hết sức quan trọng để cải thiện bản thân.  Nếu tôi biết được là mình hôi hám, tôi sẽ đi tắm ngay.  Còn nếu tôi không nhận ra mùi hôi của cơ thể mình, thì mãi mãi tôi vẫn là người hôi hám.  Nếu tôi thấy được mặt mình dơ bẩn, tôi sẽ lau rửa tức khắc không chần chừ.  Còn nếu không thì chẳng có gì thay đổi.  Nếu tôi thấy được sự xấu xa của nội tâm mình, sự bê bối của đời sống mình, tôi sẽ cải thiện ngay không trì hoãn.

Sự chuyển hóa bản thân, cải thiện cuộc sống chỉ thực sự bắt đầu lúc ta tự nhận biết tội lỗi mình.  Nhìn lại mình, nhìn vào mình để thấy được những tội lỗi của mình là khởi điểm, là bước đầu cho việc cải thiện đời sống.  Không có bước nầy, chẳng thể có bước thứ hai, chẳng có gì được cải thiện.

Lạy Chúa Giêsu, nhìn lại mình để rà soát chính mình, để thấy được tội mình là điều rất khó mà cũng là việc không mấy ai muốn làm.  Xin Chúa thương giúp đỡ chúng con.  Xin cho Lời Chúa trở nên gương soi cho chúng con, giúp chúng con nhận ra những vết nhơ trong tâm hồn chúng con, những nết xấu trong cuộc đời chúng con.  Lạy Chúa Giêsu, xưa kia, Chúa Giêsu đã giúp đám người Do Thái nhận ra tội lỗi của họ thì nay xin Ngài cũng giúp chúng con nhận ra lầm lỗi của mình để sửa đổi ăn năn. 

Lm Ignatiô Trần Ngà

 Trích trong “Cùng Đọc Tin Mừng”

Chỉ cần xử nghiêm là đủ để răn đe những kẻ khác không dám làm điều tương tự sau này !

Tai Nguyen posted 2 updates.
Image may contain: 2 people, people standing

Phuc Vo

Việc năm em nữ sinh bắt một nữ sinh khác đánh đập, lột hết áo quần và quay clip tung lên mạng, đó là hành vi xâm phạm thân thể và làm nhục người khác, đủ để truy tố ra trước pháp luật. Loại tội phạm dạng này cứ lập đi lập lại là vì chính quyền không xử lý nghiêm, hay nói đúng hơn chính quyền đã dung dưỡng bao che cho cái xấu, cái ác tồn tại.

Hãy xem cùng loại tội đó ở Mỹ họ xử ra sao. Năm 2016 ở Mỹ có ba em du học sinh người Trung Quốc, Yunyao Zhai, Yuhan Yang, Xinlei Zhang bắt một bạn cùng lớp cũng là người TQ ra công viên Rowland Heights phía đông thành phố Los Angeles đánh đập và lột hết quần áo. Tòa án Mỹ đã xử Yunyao Zhai (18 tuổi) 13 năm tù, Yuhan Yang (19 tuổi) 10 năm tù và Xinlei Zhang (19 tuổi) 6 năm tù.

Không như Việt Nam, họ không cần bộ trưởng tới thăm hỏi hay tặng quà nạn nhân, họ chỉ cần xử nghiêm là đủ để răn đe những kẻ khác không dám làm điều tương tự sau này !

Le Van Quy

Thực chất về cái gọi là pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa

Thực chất về cái gọi là pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa

Đỗ Ngà

3-4-2019

Mô hình thứ nhất: Bí thư quận sai thì ai ra tay trừng phạt? Chỉ có thể là bí thư tỉnh. Bí thư tỉnh sai thì ai trừng phạt? Là Tổng Bí Thư. Vậy Tổng Bí thư sai thì ai trừng phạt? Thì bó tay thôi.

Như vậy nhìn vào cách điều hành của ĐCS chúng ta có thấy bóng dáng của luật pháp trong bộ máy nhà nước không? Không có. Chỉ có quyền cao hơn trừng trị kẻ có quyền thấp hơn.

Trong thứ bậc quyền hành trong xã hội, thường dân có quyền thấp nhất, nên khi dân bị bắt tạm giam, một công an phường cũng có thể giết họ rồi tìm cách đổ lỗi cho người dân “dùng dây thun quần thắt cổ tự vẫn”, hay “họ thấy hối hận về tội lỗi họ đã làm mà tự vẫn”.

Thế thôi, mạng thường dân như mạng một con muỗi, quơ tay đập chết là xong. Đó là hình ảnh một “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” mà 100 triệu người đang cảm thấy rất hài lòng về nó.

Mô hình thứ 2: Một thường dân phạm tội ăn cắp ai trừng phạt? Luật pháp. Thống đốc bang phạm tội ai trừng phạt? Luật pháp. Tổng thống phạm tội, ai trừng phạt? Luật pháp.

Một công tố viên quèn, vô danh tiểu tốt, vẫn có thể kết tội một tổng thống như thường, bởi vì anh làm đúng luật pháp. Mô hình này thì mới đúng nghĩa là mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.

Ở Hàn Quốc, những công tố viên trong trách nhiệm mình họ vẫn truy tố Tổng Thống Park Geun-hye như thường. Đơn giản, ở đây không có quyền to hay quyền nhỏ mà chỉ có luật pháp.

Trong một nhà nước pháp quyền thì tổng thống làm đúng trách nhiệm tổng thống, quan chức làm đúng trách nhiệm trong phạm vi của mình, công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Đó là một xã hội bình yên.

Ở trong mô hình thứ nhất, mô hình được gọi là “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” ấy, đã xảy ra hiện tượng tội hình sự bị đánh tráo thành quan hệ dân sự nhằm vô hiệu luật pháp.

Ở Hà Nội, một thằng đàn ông phạm tội dâm ô cô gái trong thang máy. Đây là tội hình sự rõ ràng, nhưng chính quyền đã thể hiện bản chất “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” bằng cách, chỉ phạt người đàn ông này một số tiền là 200 ngàn – bằng với một suất vào cà phê đèn mờ rờ rẫm các cô tiếp viên. Một cô gái bình thường đã bị nhà nước xã hội chủ nghĩa hóa giá cô ngang bằng với một cô gái xem việc rờ rẫm là một món hàng.

Chính vì tội hình sự được biến thành quan hệ dân sự như vậy, nên trong xã hội này, bản chất cầm thú của bọn này trỗi dậy. Chúng thấy cái xứ “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” này khuyến khích hành động ấu dâm nên chúng không ngần ngại dâm ô với bé gái 12 tuổi trong thang máy.

Thượng tôn pháp luật là luật pháp đã quy định như thế nào thì trừng trị như thế ấy. Chỉ có xứ được gọi là “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” này thì chính quyền mới chủ trương dẹp bỏ luật pháp để biến tội thành lỗi mà thôi.

Thủ Thiêm, Chính quyền thành phố Sài Gòn đập phá nhà dân thuộc phạm vi ngoài quy hoạch, làm nhân dân mất nhà mất cửa, sống đòi công lý ròng rã 20 năm không được. Quan chức phạm pháp, luật pháp đâu không xử?

Cuối cùng hậu quả thì dân chịu, còn những tên quan phạm pháp chẳng chịu 1 chút trừng phạt nào của pháp luật, và được ông thủ tướng dang chỉ đạo giải quyết thay. Chính ông thủ tướng mà ý thức về luật pháp như vậy thì xã hội này sao có công bằng? Đấy là bản chất của cái gọi là “Pháp quyền XHCN”.

BAOTIENGDAN.COM
Thực chất về cái gọi là pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa Bởi AdminTD – 03/04/2019 Tweet Share 0 +1 Pinterest 0 Email Đỗ Ngà 3-4-2019 Mô hình thứ nhất: Bí thư quận sai thì ai ra tay trừng phạt? Chỉ có thể là bí thư tỉnh. Bí thư tỉnh sai thì ai trừng…

KHÔNG HIỂU NỔI

Image may contain: 2 people, people on stage
Ngô Trường AnFollow

 

KHÔNG HIỂU NỔI. 

Cứ mỗi lần tháng 4 về là tôi lại nghĩ: chẳng biết người dân Miền Nam lúc đó họ nghĩ sao mà bỏ nhà đi làm cách mạng? Trong thời đệ nhất cộng hoà, Mỹ chưa qua thì làm sao lại nói rằng đi chống Mỹ cứu nước? Vậy, giai đoạn đó, mấy người đi làm cách mạng vì mục đích gì?

Có ông nào bà nào ở Miền Nam này thấy ông Diệm lê máy chém đi giết người chưa? Và khi Mỹ qua thì những người đi làm cách mạng có thấy gia đình nào, làng xóm nào “rên xiết” dưới gót giày của Mỹ hay không mà các người phải đi chống họ?

Con cái các người đi học được chính phủ miễn học phí. Mẹ Cha các người đau ốm được chính phủ chữa trị miễn phí. Gia đình các người không có đất canh tác, được chính phủ mua lại đất của phú ông cấp không điều kiện để các người làm ăn… Một nhà nước như vậy mà các người bỏ nhà đi vô rừng tìm cách chống lại. Thật không thể hiểu nổi!

Nếu chính phủ có những chủ trương, quyết sách không vừa lòng các người. Thì tại sao các người không đàng hoàng tập hợp lại biểu tình phản đối? Các người cũng thừa biết, chính phủ VNCH luôn luôn tôn trọng và lắng nghe ý kiến đồng bào. Trong giai đoạn đó, Phật giáo biểu tình, sinh viên biểu tình, thương phế binh biểu tình…. Mà chính phủ có bắt bớ ai đâu?

Thật! Không có những người ở Miền Nam đi theo cộng sản, thì không dễ gì Miền Bắc chiếm được Miền Nam đâu. Lính chính quy bắc Việt dù có tinh nhuệ đến mấy thì cũng chẳng làm được gì nếu không có những người csMN đưa đường, dẫn lối….

Mỗi lần tháng 4 đến là tôi lại thắc mắc. Những người ở Miền Bắc bị nhồi sọ qua tuyên truyền thì không nói làm gì. Còn các người ở MN mắt thấy, tai nghe rành rành như thế mà tại sao, tại sao các người lại đi theo cộng sản???

Có cô bác nào “đi làm cách mạng” giải thích cho tôi hiểu không?
****************
Hình: cảnh sát Quốc Gia bảo vệ sinh viên biểu tình phản đối chính phủ.

Đạo đức băng hoại – di sản nào dành cho trẻ nhỏ?

Liền sau sự việc 5 học sinh ở Hưng Yên hành hạ, lột đồ làm nhục bạn cùng lớp là thông tin nhóm 5 nữ sinh quây đánh bạn, bắt quỳ, dọa giết, ở Diễn Châu, Nghệ An. Ngay sau đó, nguyên Phó viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng bị phát hiện dâm ô bé gái trong thang máy. Cái ác vẫn chưa có điểm dừng. Đạo đức bị sụt xuống hố sâu tưởng chừng như vô tận.

dam o be gai
Hành vi của ông Nguyễn Hữu Linh, nguyên Viện phó VKSND TP Đà Nẵng (ngụ quận Hải Châu, Đà Nẵng) tối ngày 1/4 bị camera trong thang máy ghi lại.

Khi các vụ bạo lực học đường liên tiếp xảy ra, kèm theo đó là sự thờ ơ của cả thầy cô lẫn nhà trường, công luận bàng hoàng khi nhận ra cái ác đã leo thang đến mức phi nhân tính. Người ta đặt câu hỏi về sự đồng cảm giữa những người bạn đồng trang lứa, chung tầm nhận thức, về đạo đức nghề nghiệp của những người làm trong ngành giáo dục.

Nhưng, cái ác vẫn chưa tới đỉnh điểm. Liền sau những nhức nhối liên quan tới giáo dục là vụ việc nguyên Phó viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng dâm ô bé gái trong thang máy. Những đứa trẻ, chúng bạo hành bạn chúng, bạo hành thể xác, bạo hành tinh thần. Nhưng đối với vụ việc dâm ô vừa xảy ra, là một cá nhân từng đại diện cho ngành tư pháp của một thành phố, đạp trên tiêu chuẩn đạo đức tối thiểu, bất chấp pháp luật, tấn công tình dục, bạo hành tinh thần một đứa trẻ đáng tuổi cháu.

Trong tình trạng băng hoại đạo đức hôm nay, người ta vẫn tranh cãi những cá nhân gây ác ấy là nạn nhân hay là sản phẩm của xã hội. Nhưng vỏ bọc giả dối che đậy không cứu vãn được hành vi. Người ta chỉ được hiểu là nạn nhân khi nhận biết lỗi sai và thực tâm cải sửa. Trong tâm hồn nghèo nàn, trống rỗng, là sự tự mãn về quyền lực, được nuôi dưỡng bằng nguồn lực quốc gia (cả xã hội đóng thuế) mà chẳng phải chịu trách nhiệm gì.

Trong sự băng hoại đạo đức ngày càng nghiêm trọng như hôm nay, chúng ta đang để lại gì cho thế hệ mai sau?

Hãy quay trở lại sự trống rỗng hệ giá trị khiến con người dần trở nên phi nhân tính. Hệ giá trị, chúng đơn giản là các quy tắc để làm người. Thế nào là làm việc tốt, thế nào là làm điều xấu, đâu là điều thiện và đâu là điều ác – những giá trị nền tảng sẽ quyết định tiếp các giá trị nhân văn về sau, như đức nhẫn nại, khoan dung, sự thấu hiểu, lòng cảm thương hay độ lượng, sự khảng khái, tinh thần đảm đương trách nhiệm…

Trẻ nhỏ, đặc biệt ở tuổi vị thành niên, tư duy rất dễ nhạy cảm trước cả cái đẹp, cái tốt và cái xấu, cái ác. Theo đó, sự can thiệp của người lớn đối với thế giới của trẻ nhỏ không nằm ở điều gì khác ngoài chính hành vi, nhân cách của họ. Một người cha từ bỏ công việc lái xe đường dài, chọn việc chạy Grab để hàng ngày hai buổi đưa đón con được tới trường. Một người mẹ vừa dạy học, vừa quản lý quán cafe, về nhà vừa bước lên cầu thang là cầm khăn lau bụi, ủi đồ. Đó là những bài học không lời về sự tận tụy, yêu thương, nỗ lực không ngừng mà những đứa trẻ sẽ được thấy hàng ngày. Đáng tiếc thay, trong thời đại mạng internet kết nối thông tin tràn lan, cái ác, tính bạo lực, sự ngông cuồng lan truyền nhanh hơn những bài học có giá trị. Song hành với cách mà thế giới người lớn xung quanh bộc lộ, thế giới giá trị trong trẻ được định hình từng giờ.

Xã hội hỗn loạn là môi trường xấu cho việc định hình nhân cách, khi những giá trị cơ bản tốt-xấu, thiện-ác bị xóa mờ lằn ranh, khi con người ít được trải nghiệm niềm vui, sự tuyệt vời bao la của việc làm điều tốt [1], bất lực hay thậm chí mất khả năng chế ngự cảm xúc cũng như nhận thức về giới hạn của bạo lực. Khi giả dối, ác độc, tranh đấu lên ngôi, chủ nghĩa vật chất được đẩy lên làm xu hướng chủ đạo, dẫn dắt con người rời xa các giá trị tinh thần mang tính dưỡng dục hành vi. Lợi ích, bao gồm cả nghĩa thỏa mãn về tinh thần, trở thành thước đo để xác lập hành vi.

Theo hệ giá trị biến dị ấy, đồng cảm cần có điều kiện, khi đối tượng là người nghèo kém, là người yếu thế. Trong đám cháy xảy ra tại Hà Nội vào tháng 11/2016, thông tin 12 nạn nhân là học viên lớp cao cấp chính trị khiến đám đông nhanh chóng quên đi sự tang thương của sự việc. Khoác chiếc áo ủng hộ lẽ phải và công lý, sự hả hê được coi là tất yếu mỗi khi kẻ mạnh, người có chức quyền, người của quốc gia “kẻ thù” lâm vào đường cùng. Không muốn, không dám, không thích làm người tốt, người lương thiện là thật [2]. Lợi ích trước mắt, dù phi nghĩa, không làm, không lấy là dại. Với suy nghĩ “chờ ai đó đứng ra hành động chứ không tự mình thực hiện”, người ta dễ dàng chối bỏ trách nhiệm ngoài đời thực nhưng lại nhanh chóng trở thành những cỗ máy phán xét trên trang mạng. Đức nhẫn nại, khoan dung, sự thấu hiểu, lòng cảm thương hay độ lượng trở thành các giá trị xa vời khi bạo lực trở thành phương thức giải quyết mâu thuẫn hiển nhiên.

Khó có thể đòi hỏi sự nhẫn nại trong một xã hội bị đảo lộn giá trị. Nhưng phương thức lấy ác trị ác hiện hữu đang được phần đông xã hội đồng tình và cổ xúy chỉ là sản phẩm kế thừa, nằm trong hệ giá trị biến dị được dung dưỡng từ ngày đầu. Sự căm phẫn, bất bình trước công lý bị tê liệt cũng chỉ là chất xúc tác cho cái ác lên ngôi. Trong khi những án lệ phi lý, những hành vi bạo lực làm chất chồng sự oán hận, thì bệnh tật cùng đời sống ngày càng khốn khó làm phân tán hành vi. Không phải sự thành tín, tính nguyên tắc hay tinh thần nghĩa hiệp, tự chủ, hệ quy chiếu duy nhất mà xã hội biến dị vận hành là sự kiểm soát. Nhưng không phải quyền lực, mà sự hủy hoại đạo đức mới là mục đích tối hậu mà cơ chế đó vận hành.

Trong một cuộc trò chuyện từ vài năm trước, người bạn lớn tuổi, là họa sĩ, kiến trúc sư và là người bảo tồn di sản nói: Anh và tôi, mỗi người chúng ta đều nói về việc tốt thì xã hội này có mãi xấu được không? Ông đang đặt vấn đề đối với truyền thông, những người làm trong lĩnh vực cung cấp thông tin. Trao trách nhiệm giữ lại chuẩn mực đạo đức cho những người làm truyền thông, có lẽ sẽ không nhận được nhiều đồng tình, khi giáo dục là nền dạy dỗ, trước là rèn đức lấy phẩm hạnh, rồi mở mang lấy tri thức, tức là học để làm người. Nhưng thậm chí điều đó vẫn đúng ngay cả khi đặt yêu cầu đối với nền y tế, với dịch vụ công, hay trong quân đội… Điều ông nói tới đơn giản là cách sửa mình, biết được đâu là cái thiện, hiểu được làm người tốt, rồi mới có tư cách để giao tiếp với người, từ đó mà có nghĩa vụ đối với cộng đồng xã hội.

Bởi vì cái ác đã quá lớn, trên đường phố hàng ngày dễ dàng chứng kiến chuyện cãi cự, thậm chí bạo lực chỉ vì va chạm trên đường. Bởi vì lòng nhân bị quên lãng, con trẻ dễ dàng chứng kiến cảnh bố mẹ cãi nhau, thậm chí tẩm xăng đốt nhà, đốt người, giết cả chúng. Quá nhiều cái ác, quá nhiều sự cay nghiệt, và rất ít yêu thương. Nên bạo lực học đường là sản phẩm của những con người trong xã hội đó, khi yếu đuối, hiền lành bị coi là cái cớ để bày trò hung bạo, hạ nhục phẩm giá. Không lạ với con số hơn 18.000 vụ việc vi phạm pháp luật, bạo lực học đường xảy ra trong 8 năm, từ năm 2011-2018, với khoảng 10.000 vụ diễn ra trong nhà trường (theo báo cáo của liên bộ GD-ĐT và Công an), chưa kể những vụ việc không được báo cáo hay không được biết tới. Khi dâm ô xảy ra hàng loạt với trẻ nhỏ, gây ra bởi thầy giáo, bởi công chức tư pháp cao cấp, đó tiếp tục là những dẫn chứng đầy đau đớn cho thấy đạo đức đã bị hủy hoại “thành công” như thế nào bởi hệ giá trị biến dị nêu trên.

“Sống an bình trong thế giới không có mâu thuẫn chính là đám trẻ nhỏ. Chúng vẫn cảm nhận sáng và tối, mạnh và yếu, nhưng không hề phán xét“, Masanobu Fukuoka viết. Đó là khi ông nhận thức về thế giới tự nhiên như một thể toàn vẹn, hài hòa, không “mạnh được yếu thua” [3].

Sự vị kỷ đang dần dẫn con người xa rời sự tôn nghiêm của lòng hướng thiện. Con người bất chấp luân lý, đạo đức để đoạt lấy dục vọng ích kỷ. Và sự vị tư bùng phát mạnh mẽ hơn khi nào hết trong một xã hội lấy giả dối, ác độc, tranh đấu làm trục xoay.

Có lẽ sẽ còn nhiều dẫn chứng hơn nữa xảy ra trong tương lai nếu đạo đức tiếp tục bị làm cho bại hoại bởi hệ giá trị biến dị. Muốn con trẻ và cả người trưởng thành tránh xa điều xấu, không làm điều ác, phải tạo nên môi trường an toàn, nơi những bài học làm người tốt hiện hữu, mỗi người được trải nghiệm sự tuyệt vời bao la khi trở thành một cá nhân vị tha thay cho vị tư, niềm vui của sự tĩnh lặng khi thoát khỏi sự chi phối của nhiều chiều xung kích.

Để con trẻ và cả người trưởng thành tránh xa điều xấu, làm người tốt, theo đó không còn chỉ là câu chuyện lên án cái ác lên ngôi. Đó đã trở thành việc cần thiết phải đi tìm hệ giá trị chân chính, để từ đó mới biết cách sửa mình, mới tự định hướng được hành vi thay vì để bị cuốn trôi theo vòng xoáy băng hoại hiện tại. Ngay khi niềm tin bị làm cho cùn mòn, kiên định vẫn là điều cần làm và nên làm. Vẫn là lời tự vấn đặt ra mà câu trả lời phụ thuộc vào từng cá nhân trong xã hội: Khi mỗi người chúng ta đều trở thành người tốt thì xã hội này có mãi xấu được không?

[1], [2] Chữ dùng của tác giả, dịch giả Nguyễn Quốc Vương

[3] Masanobu Fukuoka, Cuộc cách mạng một-cọng-rơm, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2017, tr.239

Xuân Tường