Tộc Nails và Dư Luận Viên
Chính Nghĩa Sáng Ngời: Đại hội Hậu Duệ Việt Nam Cộng Hòa tại thành phố Arlington, Texas 2-6-2022
Thư giãn cuối tuần: Laptop không màn hình
Cuộc chiến VN: Bàn về chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa cộng sản (BBC)
Chuyện Tếu Cuối Tuần: Đọc báo Vẹm số 1026
NASA thử nghiệm rắn robot để gửi đến các hành tinh khác
Khảo Cứu Khoa Học: 1/2 số hồ chứa lớn nhất thế giới đang bị cạn mất nước
Bí Thư và Chủ Tịch Lào Kai ăn quặng Apatit
Báo Lề Phải đang đánh hội đồng Bí Thư và Chủ Tịch tỉnh Lào Cai vì tội ăn quặng Apatit công khai giữa thanh thiên bạch nhật trong khoảng thời gian vắn, có dăm ba năm thôi.
Ông Vịnh có biệt tài phù phép, ông hô biến mỏ quặng apatit thành khu vực khai thác kinh doanh, khách sạn nhà hàng. Đất quặng thì ông giao cho công ty Lilama xử lý nhanh gọn bằng cách đem bán.
Mời các bạn mục kích trận hội đồng không đẹp không ăn tiền này.
Báo Mới cho biết
VKSND tỉnh Lào Cai đã phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam, Lệnh khám xét nơi ở và nơi làm việc đối với Nguyễn Văn Vịnh (SN 1960, nguyên Bí thư Tỉnh ủy); Doãn Văn Hưởng (SN 1956, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai) và Ngô Đức Hoàng (SN 1974, Chuyên viên phòng Kế hoạch – Tài chính Cục Địa chất Việt Nam, thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường) về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo quy định tại khoản 3, Điều 281, Bộ Luật Hình sự năm 1999.

Cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Nguyễn Văn Vịnh.
Theo thông tin từ cơ quan Cảnh sát Điều tra, các bị can trên bị khởi tố liên quan đến sai phạm xảy ra tại UBND tỉnh Lào Cai theo Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 06/QĐ-CSKT ngày 23/6/2022…
Công an tỉnh Lào Cai cho biết: Ngày 11/4/2012, ông Nguyễn Văn Vịnh (thời điểm đó là Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai) ký Văn bản số 839, đồng ý tạm giao cho Công ty Apatit Việt Nam tổ chức bảo vệ quặng apatit trong phạm vi 3,77 ha; Giao Công ty Apatit tiến hành cải tạo mặt bằng khu mỏ để xử lý nguy cơ gây sạt lở đất đá. Trong quá trình cải tạo mặt bằng, nếu khối lượng san gạt có kèm theo khoáng sản thì cho phép Công ty Apatit Việt Nam được thu hồi và vận chuyển để quản lý và sử dụng theo quy định.
Căn cứ văn bản 839 trên của UBND tỉnh Lào Cai, chỉ sau đó 1 ngày (ngày 12/4/2012), Công ty Apatit Việt Nam và Công ty Lilama đã “bắt tay” nhau ký hợp đồng kinh tế. Nội dung hợp đồng phối hợp thu hồi quặng trong phạm vi 3,77 ha.
Đến ngày 2/8/2012, ông Nguyễn Văn Vịnh, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai tiếp tục Văn bản 2160 với nội dung “Đồng ý chủ trương cho Công ty Lilama đầu tư dự án nhà hàng, khách sạn tại thôn 2, xã Đồng Tuyển, TP Lào Cai. Công ty Apatit Việt Nam bàn giao diện tích đất 3,77 ha tại khai trường 18 xã Đồng Tuyển cho Công ty Lilama để lập dự án. Trong quá trình thực hiện, nếu còn khoáng sản, Công ty Lilama được tận thu và thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo quy định hiện hành”.
Đây là bãi đất hoang từng được “vẽ” lên dự án nghỉ dưỡng song thực chất để khai thác quặng trái phép.
Công an tỉnh Lào Cai còn xác định, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Vịnh có liên quan đến 7 lô đất có giá trị lớn tại TP Lào Cai.
Một số biệt thự, nhà ở nằm trên “đất vàng” của gia đình ông Nguyễn Văn Vịnh trong hình sau đây:
Liên quan đến dự án khách sạn, nhà hàng nêu trên, theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, mặc dù lãnh đạo UBND tỉnh Lào Cai, các sở ngành liên quan của tỉnh này đều biết rất rõ trên diện tích 3,77 ha nằm trong quy hoạch khai trường, có trữ lượng tài nguyên rất lớn, thẩm quyền cấp phép thuộc Bộ TN&MT nhưng vẫn đồng ý chủ trương, cấp phép cho Công ty Lilama thực hiện dự án và tận thu, thu gom quặng Apatit.
Thực hiện kết luận của Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý, khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2005 -2015, các sở, ngành liên quan đã tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với 50 cá nhân, trong đó có 29 người bị kỷ luật.
![]() |
| Dự án nhà hàng, khách sạn trên khu đất 3,77ha vẫn là bãi đất trống. |
Đáng chú ý, khai trường này đã được Liên đoàn địa chất 304 thăm dò từ năm 1980 cho thấy, tổng trữ lượng quặng Apatit loại 1 là trên 658 nghìn tấn, quặng loại 2 là trên 2 triệu tấn, quặng loại 3 là gần 2 triệu tấn. Trong đó, trữ lượng nằm trên mặt bằng đã cấp cho Công ty Lilama là gần 4 triệu tấn quặng Apatit các loại.
![]() |
| Hiện trạng khu đất có trữ lượng khoáng sản được giao cho Cty Lilama làm dự án. |
Đến năm 2011, ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai ký tiếp Văn bản số 1253 gửi Sở KH&ĐT tỉnh này yêu cầu đôn đốc, nhắc nhở Công ty Apatit Việt Nam thanh toán chi phí hợp lệ của dự án nhà hàng, khách sạn cho Công ty Lilama theo biên bản họp thống nhất trước đó.
Đáng chú ý, tháng 2/2013, Kiểm toán Nhà nước đã có văn bản cảnh báo việc UBND tỉnh Lào Cai cho các đơn vị cải tạo mặt bằng chống sạt lở kết hợp tận thu quặng Apatit là trái với quy định của Luật Khoáng sản, trái thẩm quyền. Tuy nhiên, Công ty Lilama vẫn tiếp tục thực hiện khai thác, tiêu thụ tài nguyên trái phép.
Cơ quan điều tra xác định, giai đoạn 2012- 2015, Nguyễn Mạnh Thừa, Giám đốc Công ty Lilama đã thu trên 1,5 triệu tấn quặng Apatit, giá trị hơn 610 tỷ đồng; trong đó khai thác trên diện tích 3,77 ha là hơn 1,3 triệu tấn, trị giá hơn 517 tỷ đồng.
Báo Lao Động có lời khuyên
Cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Nguyễn Văn Vịnh và cựu Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Doãn Văn Hưởng bị khởi tố, bắt tạm giam về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Tối 18.5, khu vực nhà riêng của ông Nguyễn Văn Vịnh, cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai đã bị cảnh sát phong toả. Ảnh: Tân Văn.
Cùng bị bắt trong vụ này một chuyên viên phòng Kế hoạch – Tài chính Cục Địa chất Việt Nam (Bộ Tài nguyên và Môi trường).
Thêm một lần nữa, những tuyên bố của các vị lãnh đạo rằng không có vùng cấm, không ai hạ cánh an toàn được khẳng định. Với người dân, niềm tin vào công lý, vào sự bình đẳng trước pháp luật bằng chính hiện thực, không phải là những câu khẩu hiệu…
Chính những con người này là bài học sinh động nhất cho những người đang có quyền lực trong tay. Nếu không kiểm soát được lòng tham, thì cái đích đến là nhà tù.
Tại buổi tiếp xúc cử tri 3 quận: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng ngày 13.5, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói rằng: “Nếu đã vi phạm rồi, thấy “tay nhúng chàm” rồi tốt nhất là xin thôi. Thế là nhẹ nhàng, nhân văn nhất. Đó là nhân văn, nhân ái, nhân tình, mở đường cho mà tiến bộ, đâu phải cứ cốt xử cho thật nặng”.
Hãy tự nhận thức rằng, lỡ “nhúng chàm” thì “xin thôi” ngay may ra còn kịp, đừng quá tham mà dấn sâu thêm vào con đường tham ô, tham nhũng, lúc đó thì không nói chuyện “nhân văn” được nữa, mà ứng xử bằng các quy định của pháp luật.
Báo Mạng 24 giờ cho thấy, nhân dân hào hứng xem vở diễn
Khoảng 20h ngày 18/5, hàng chục cảnh sát đã xuất hiện, phong tỏa toàn bộ con đường dẫn vào nhà cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Nguyễn Văn Vịnh.
Dưới đây là một số hình ảnh ghi nhận tại hiện trường quanh khu vực nhà ông Nguyễn Văn Vịnh:


Báo Thanh Niên túm gọn lại
Ông Doãn Văn Hưởng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai (trái), và ông Nguyễn Văn Vịnh
Hình của BÁO LÀO CAI
Chịu trách nhiệm cho sai phạm trên, đến nay đã có 7 bị can là các cựu lãnh đạo, cán bộ tỉnh Lào Cai bị khởi tố về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Nhóm này ngoài ông Vịnh còn có Doãn Văn Hưởng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai; Nguyễn Thanh Dương và Lê Ngọc Hưng, 2 cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai; Mai Đình Định, cựu Giám đốc Sở TN-MT Lào Cai; Phan Văn Cương, cựu Phó giám đốc Sở Công thương Lào Cai; Ngô Đức Hoàng, chuyên viên thuộc Bộ TN-MT, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Lào Cai.
ĐCSVN không công bố kết quả lấy phiếu tín nhiệm là “xúc phạm Đảng viên và nhân dân”
Theo đài Á Châu Tự Do, ký giả Quốc Phương

Việc Đảng Cộng sản Việt Nam và ban lãnh đạo đảng này quyết định không công bố trước toàn quốc dân kết quả lấy phiếu tín nhiệm là “không công khai, minh bạch” và là một sự “xúc phạm” đối với chính các Đảng viên của đảng này và người dân trong cả nước, theo một nhà quan sát chính trị Việt Nam từ CHLB Đức.
“Trong Hiến pháp của Nhà nước Cộng sản Việt Nam từ xưa đến nay, họ luôn nói đảng của họ là đảng của nhân dân, rằng ‘Đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của đất nước và của nhân dân’ cả, khi đã tuyên bố như vậy mọi công việc của Đảng cũng là công việc của dân, tức là Đảng làm gì, thì người dân phải được biết. Vậy việc lấy phiếu tín nhiệm với quan chức và quan chức cấp cao của Đảng là một việc cực kỳ quan trọng, bởi vì nó liên quan vận mệnh cả quốc gia, dân tộc, ai nắm quyền lãnh đạo đất nước, thì người đó là sinh mệnh của cả một đất nước, quốc gia, dân tộc mà nay đã có dân số tới 100 triệu dân, nằm trong tay của người đó, thế nhưng Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay chỉ giới hạn trong phạm vi có 200 người là các Ủy viên Trung ương Đảng, trong đó có các Ủy viên Bộ Chính trị và Ban Bí thư của đảng đó biết thôi, thì đó là điều không thể chấp nhận được,” ông Nguyễn Văn Đài, Luật sư nhân quyền và nhà quan sát thời sự, chính trị Việt Nam nói với Đài Á Châu Tự do trên quan điểm riêng hôm 18/5/2023.
“Bởi vì như tôi nói, đây là công việc của cả một quốc gia, và nếu như đây là “sự lựa chọn” của cả một dân tộc, một quốc gia với quá bán, chẳng hạn 51% đi, trong một cuộc bầu cử được tổ chức mà cho kết quả như thế, thì ít nhất cũng vài chục triệu cử tri sẽ soi xét, xem xét đạo đức, tư cách, nhân cách, tài năng của mỗi một quan chức, chính trị gia, một con người, thì như thế sẽ tốt hơn việc chấm điểm của 200 ông, bà chứ, điều đó là rất rõ ràng.
“Người dân Việt Nam chúng ta không phải là kém thông minh, và Đảng Cộng sản Việt Nam hành xử như vậy, làm việc phiếu lấy tín nhiệm kiểu như thế, mà không công bố công khai rộng rãi thì không chỉ là không công khai, minh bạch, mà còn là một sự xúc phạm đến một dân tộc, quốc dân với 100 triệu người dân! Phải chăng Đảng Cộng sản và ban lãnh đạo của họ cho rằng người dân Việt Nam không đủ trình độ chăng để đánh giá năng lực, đạo đức, phẩm chất của các quan chức cộng sản, mà chỉ các quan chức Đảng Cộng sản ở tầng lớp chóp bu mới có đủ khả năng để đánh giá năng lực lẫn nhau?
“Điều đó là không thể chấp nhận được, họ không chỉ coi thường 100 triệu người dân, mà họ còn coi thường ngay cả 5,2 triệu Đảng viên Đảng Cộng sản của họ nữa. Họ không cho phép 5,2 triệu Đảng viên Cộng sản đánh giá năng lực của chính những người lãnh đạo họ? Như thế thì làm sao có thể chấp nhận được? Điều đó, tôi xin khẳng định là không thể chấp nhận được ở trong một thế giới dân chủ như ngày hôm nay và ngay ở Việt Nam.
“Và ở bất kỳ một phương diện nào, việc giấu kín, hay không công bố kết quả lấy phiếu tín nhiệm đối với các Ủy viên Bộ Chính trị, thành viên Ban Bí thư trong những ngày vừa qua như tại Hội nghị trung ương 7 giữa kỳ của BCHTW của ĐCSVN khóa 13, mà không cho người dân được biết, là một điều thực sự xúc phạm như tôi đã nói ở trên.”

‘Đánh chuột nhưng tránh làm vỡ bình quý’ có mâu thuẫn hay không?
Theo Luật sư Nguyễn Văn Đài, một số phát biểu có tính chỉ đạo hiện nay và cho tới gần đây của nhà lãnh đạo ĐCSVN, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng như vừa chống tham nhũng quyết liệt, vừa không gây thiệt hại cho an toàn sinh mạng chính trị của Đảng này, mà thường được báo chí, truyền thông, tuyên giáo chính thống của Đảng và nhà nước Việt Nam ví von với “ném chuột” nhưng tránh không để “vỡ bình quý” là mâu thuẫn, và bất khả thi, Luật sư Nguyễn Văn Đài nói:
“Việc này hoàn toàn mâu thuẫn với nhau, bản thân ông Nguyễn Phú Trọng thường ví những quan chức dưới quyền của ông là ‘chuột’ hay là ‘lươn’ là ‘trạch’, tôi thấy chưa có một vị lãnh đạo của một đảng phái chính trị ở xứ văn minh nào trên thế giới lại ví những người đảng viên của đảng của mình, những quan chức dưới quyền của mình, khi mà họ được cho là mắc sai lầm, hay vướng vào những vấn đề như ‘tham nhũng’, ‘tham ô’, thì chỉ có Nguyễn Phú Trọng là người duy nhất trên thế giới mà ví những đảng viên của mình như vậy. Đấy là một sự khinh thường đối với những quan chức ở dưới quyền của ông ta.
Người dân Việt Nam thường đặt câu hỏi vậy thì trong số hàng chục ngàn, hàng trăm ngàn quan chức cộng sản, từ ông Tổng Bí thư cho đến ông Trưởng thôn, là có ai hoàn toàn trong sạch hay không, tôi e rằng nếu hỏi như thế, người dân Việt Nam sẽ tự trả lời rằng không có ai được như thế cả. Ví dụ như bản thân ông Nguyễn Phú Trọng nói rằng không có tham nhũng, không có tơ hào cái gì của dân, của nước, thế nhưng đó là tham nhũng về kinh tài, còn những dạng tham nhũng khác, như là tham nhũng quyền lực thì sao?
Bản thân ông Trọng giữ quyền lực quá hai nhiệm kỳ, ông đã chà đạp lên Điều lệ đảng để mà giữ quyền lực như vậy, rồi theo Hiến pháp Việt Nam, ông ta với tư cách là Tổng Bí thư thì không phải là người đứng đầu một Quốc gia, tức là nguyên thủ, nhưng trên thực tế chính trị, và theo luật bất thành văn, ông Trọng đương nhiên là người có quyền lực cao nhất của Đảng Cộng sản, cũng như của chế độ, cũng như của Nhà nước cộng sản Việt Nam, phần lớn thời gian của ông Trọng chỉ dành cho việc săn lùng, tìm những quan chức dưới quyền tham nhũng, nhưng trong khi đó nhiều quan chức có vấn đề thì lại là những cánh tay phải, cánh tay trái luôn luôn được ở bên cạnh ông ấy…, thì rõ ràng người dân Việt Nam thấy rõ rằng đây không phải là một cuộc chiến để chống tham nhũng nữa, mà nó chỉ là một cuộc mượn danh chống tham nhũng để mà đấu đá, tranh giành quyền lực mà thôi.
Cho nên vấn nạn tham nhũng ấy sẽ vẫn còn tồn tại và có nhiều người dân nói rằng ‘cho dù cho ông Nguyễn Phú Trọng sống thêm 20 năm, 30 năm, hay là 50 năm nữa, và cho ông giữ thêm năm hay là mười nhiệm kỳ nữa, vấn nạn tham nhũng của Việt Nam như lâu nay sẽ vẫn không bao giờ chấm dứt được, bởi vì nó sinh ra từ chế độ và những quan chức tham nhũng ấy dựa vào chính chế độ để mà tham nhũng. Đồng thời, khi họ tham nhũng, họ cũng lại bảo vệ chế độ. Đó là một mối quan hệ cộng sinh với nhau. Cho nên rất mâu thuẫn khi ông nói ‘đánh chuột mà không để vỡ bình’. Muốn chống tham nhũng, thì phải phá bỏ cái gốc, gỡ bỏ cái cơ chế mà từ đó sinh ra tham nhũng, đó chính là ‘cái bình’. Và ‘cái bình’ này bảo vệ cho những ‘con chuột’ theo cách gọi ví von của ông Tổng Bí thư, và những ‘con chuột’ ấy mà thò ra ngoài ‘bình’ thì ông đập được, nhưng những ‘con chuột’ mà rất khôn khéo, ẩn nấp ở trong ‘bình’, ăn xong lại chui vào ‘bình’, thì làm sao mà ông có thể đánh được, ngoài cái việc là phải ‘đập vỡ bình’ thôi?”

Đảng có đang lấn quyền, lấn sân của chính quyền, nhà nước?
Qua quan sát lâu nay, vị luật sư nhân quyền và nhà quan sát chính trị Việt Nam từ CHLB Đức vẫn trên quan điểm riêng, cho rằng dưới thời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, nhất là trong giai đoạn đã củng cố được quyền lực gần đây của ông cho tới nay, đã có những biểu hiện gây ra tình trạng đáng lo ngại, đó là Đảng CSVN ngày một ‘lấn quyền’, ‘lấn sân’ sang chính quyền, nhà nước và có biểu hiện mà có thể được hiểu như là thao túng quyền lực, Luật sư Nguyễn Văn Đài nói:
“Trước đây, như dưới thời của ông Nguyễn Văn An làm Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, hay làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đã có ý kiến nói Đảng CSVN không nên ‘thò tay’ sang công việc của nhà nước, chính quyền, chính phủ, thậm chí làm thay, bởi vì dưới thời của nhiều vị như là thời của Thủ tướng Võ Văn Kiệt, hay là Thủ tướng Phan Văn Khải, đặc biệt dưới hai nhiệm kỳ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, công việc của bên Chính phủ, tôi lấy thí dụ, khá độc lập, họ không chịu sự chỉ đạo trực tiếp kiểu như bây giờ của bên Trung ương Đảng, hay như là dưới thời của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh trước kia và thời nhiệm kỳ đầu làm Tổng Bí thư của ông Nguyễn Phú Trọng, thì Đảng không thể nào chỉ đạo được công việc của bên Chính phủ, hai công việc khá độc lập với nhau.
“Từ khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về hưu, hay gọi là ‘về vườn làm người tử tế’, đến thời kỳ mà ông Nguyễn Xuân Phúc làm Thủ tướng, công việc bên Chính phủ còn khá độc lập một chút, song khi đó quyền lực của ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã càng ngày càng cao, đặc biệt cho đến nhiệm kỳ thứ ba ngồi ghế Tổng Bí thư của ông Trọng, quyền lực của ông ta đã bao trùm lên cả Nhà nước, cả Chính phủ và tất cả mọi công việc. Và gần như lúc này, Đảng điều khiển toàn bộ công việc, dù là Thủ tướng hay là Chủ tịch nước, đều phải nghe theo sự chỉ đạo từ bên Đảng, và bất kỳ một nhân vật nào mà phản kháng, ví dụ như ông Nguyễn Xuân Phúc được cho là như vậy, mà không nghe theo sự chỉ đạo thì bị cho ‘về vườn’ và ‘ngã ngựa’ ngay. Cho nên, càng ngày khi mà mức độ ‘độc tài’ của ông Nguyễn Phú Trọng càng cao, thì Đảng CSVN càng thò bàn tay sang bên Chính phủ, chính quyền, và đến thời điểm này, tôi có thể khẳng định rằng gần như công việc của bên Chính phủ hay công việc của bên Nhà nước đều do bên Đảng họ chỉ đạo và nắm hết, không có một đường lối hay chính sách nào mà có thể thoát ra ngoài sự chỉ đạo của ông Nguyễn Phú Trọng cả.”
Gần đây, một học giả từng là một nhà báo quốc tế ở Anh quốc, người từng có thời gian làm công việc báo chí ở Việt Nam thời gian trước, Tiến sỹ Bill Hayton, nay là học giả thuộc Viện nghiên cứu chiến lược, chính sách quốc tế Chatham House ở London đã có ý kiến bình luận về chính trị Việt Nam, trong đó có so sánh phong cách lãnh đạo Đảng và Nhà nước của ông Nguyễn Phú Trọng với phong cách của Lê-nin, lãnh tụ của cách mạng Nga và nhà nước độc tài Xô Viết (Liên Xô) trước kia, cũng như đã bình luận về chiến dịch ‘đốt lò’ hay là chiến dịch chống tham nhũng mà ông Trọng và những người được cho là thuộc phái của ông đã và đang tiến hành lâu nay như là một chiến dịch, một công việc có tính chất và yếu tố ’chính trị nội bộ, phe phái’, bình luận trên quan điểm cá nhân về quan điểm riêng nói trên của ông Bill Hayton, Luật sư Nguyễn Văn Đài nói:
“Từng là một nhà báo làm việc lâu năm cho BBC, có thời gian làm báo ở Việt Nam, Tiến sỹ Bill Hayton là một người rất am hiểu tình hình chính trị nội bộ ở Việt Nam và nhận xét của ông theo tôi là hoàn toàn chính xác, bởi vì chỉ cần dựa vào riêng một câu nói của ông Nguyễn Phú Trọng thôi, nó đã toát lên bản chất Lê-nin-nít hay là Stalin-nít của ông Trọng rồi. Tức là cách đây một vài tháng thôi, ông Trọng phát biểu rằng: bây giờ các quan chức mà tay đã ‘nhúng chàm’, thì hãy xin từ chức đi, rồi bồi thường, thì sẽ được tha thứ. Nói như thế thì tức là quyền lực của ông Nguyễn Phú Trọng gần như quyền lực của một ông vua rồi, ông ta có quyền tha hay là có quyền xử một quan chức tham nhũng tùy theo thái độ của người đó, ông ta như thế làm thay công việc của cơ quan Công an, cơ quan Viện Kiểm sát, cũng như Tòa án trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.
“Nói cách khác, ông Nguyễn Phú Trọng không cần đến điều tra, truy tố, xét xử gì hết, chỉ cần rằng ‘anh đã chót nhúng chàm rồi, chỉ cần anh xin lỗi tôi đi, rồi anh xin lỗi Đảng đi, rồi anh bồi thường lại một chút những tài sản anh đã tham nhũng của dân, của nước, thì tôi có quyền tha cho anh, không cần phải qua bất kỳ một thủ tục tố tụng nào cả’, thì rõ ràng rằng với riêng một câu nói như vậy, và với một hành động như vậy, mà trên thực tế ông ta đã tha rất nhiều quan chức, như là ông Hoàng Trung Hải, cựu Bí thư Thành ủy Hà Nội, người được cho là cũng mắc nhiều sai lầm, khuyết điểm, mà nếu xử nghiêm, có thể phải đối diện với mức án từ vài năm tù cho đến vài chục năm tù giam chứ không phải là ít, hay là ông Nguyễn Văn Bình, khi làm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được cho là phạm nhiều lỗi lầm, nhưng một phần được cho là thuộc phe cánh của ông Trọng, một phần là hai người đó có thể ‘khéo ăn nói’ với ông Nguyễn Phú Trọng, cho nên ông Trọng được cho là đã tha cho họ v.v… Điều này cho thấy ông Nguyễn Phú Trọng bây giờ gần như là một ông vua trên tất cả những ‘ông vua tham nhũng’ ở Việt Nam, ông định đoạt số phận của các quan chức, thay vì việc này phải do các cơ quan thuộc hệ thống tư pháp độc lập xử lý, thì ông Trọng tự xử lý luôn,” Luật sư Đài nhận định.
Báo chí, truyền thông chính thống của Việt Nam hôm 18/5/2023 đưa tin tiếp theo sau bế mạc Hội nghị Trung ương 7, hội nghị giữa kỳ của BCHTW của ĐCSVN khóa 13, cho hay nhà lãnh đạo Đảng CSVN, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã phát biểu chỉ đạo việc Đảng này khẩn trương ngay sau Hội nghị thúc đẩy công tác quy hoạch nhân sự đối với Ban Chấp hành Trung ương ĐCSVN, Bộ Chính trị, Ban Bí thư v.v… chuẩn bị cho kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14, cũng như thúc đẩy ngay và sớm công việc của các tiểu ban văn kiện và nhân sự cho kỳ Đại hội sắp tới, nêu bình luận về diễn biến này cùng ngày, Luật sư Nguyễn Văn Đài nói với RFA Tiếng Việt:
“Trong các chế độ độc tài, đặc biệt trong chế độ của Cộng sản Việt Nam, việc đấu tranh để giữ quyền lực, cũng như tranh giành quyền lực bắt đầu ngay từ khi một Đại hội đảng kết thúc, như là ngay sau khi Đại hội 13 của ĐCSVN kết thúc, họ đã bắt đầu tiến trình tranh giành, đấu đá về quyền lực rồi, còn mọi việc như diễn ra trong Hội nghị giữa nhiệm kỳ vừa mới đây của BCHTW của ĐCSVN khóa 13, thì đó chỉ là một sự thể hiện thôi… Như chúng ta thấy, một nhiệm kỳ là 5 năm, nhưng về mặt công khai, họ đã mất hai năm rưỡi cho tiến trình mà họ gọi là ‘chuẩn bị nhân sự’ hay ‘quy hoạch nhân sự’ và nhân sự tập trung cho những quan chức hàng đầu như Tổng Bí thư, Thủ tướng, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, rồi một loạt quan chức, kể cả Bộ trưởng mà muốn vào những vị trí, chức vụ cao hơn, như vậy họ không còn thời gian đâu để mà lo cho người dân và đất nước.
“Và việc họ dành phần lớn thời gian như thế để mà sắp xếp, dàn xếp, ‘mua phiếu’, để họ có thể giữ được quyền lực của họ, với ham muốn cao hơn, lại đẩy thời gian vào đó cao hơn nữa, đây là điều không nên đáng xảy ra. Chúng ta đã chứng kiến những cuộc bầu cử tự do và công bằng ở các nước dân chủ và văn minh, việc chuẩn bị nhân sự chỉ diễn ra trong vòng một thời gian ngắn thôi, mà không hề ảnh hưởng đến những công việc mà Hiến pháp cũng như pháp luật giao cho các quan chức có trọng trách, cho nên phần lớn thời gian họ sẽ dành để chăm lo cho người dân, cử tri của họ và đất nước, để làm sao họ hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ của họ. Làm như thế, đương nhiên họ sẽ được uy tín ở ngay nội bộ đảng của họ, cũng như uy tín đối với các cử tri, còn ở đây việc lấy phiếu tín nhiệm, hay chuẩn bị nhân sự đã chỉ diễn ra trong nội bộ rất hạn hẹp.
“Và chúng ta đã thấy kết quả trong rất nhiều thập kỷ gần đây qua nhiều nhiệm kỳ, phần lớn những cán bộ được đánh giá ưu tú của Đảng lại là những quan chức tham nhũng, nhiều người từng được cho là những ngôi sao sáng… nhưng chỉ ngồi vào ghế như là Ủy viên Bộ Chính trị, hay Ủy viên Trung ương Đảng v.v… một thời gian ngắn thì cũng ngã ngựa, đó là hậu quả của việc vấn đề nhân sự ấy chỉ do một đảng lo, mà không có sự giám sát từ đầu và liên tục của người dân. Đáng nhẽ vấn đề nhân sự của các đảng phái phải do người dân giám sát và những vấn đề quan trọng về nhân sự quốc gia, phải được nhân dân lo, bằng cách nào? Bằng cách là người dân sẽ chấm điểm quan chức đó và việc chấm điểm được thể hiện thông qua lá phiếu của họ trong các cuộc bầu cử dân chủ, tự do, công bằng, có sự cạnh tranh của các đảng phái, cũng như của các ứng cử viên độc lập, thì như thế mới chính xác,” nhà quan sát chính trị này nói với Đài RFA trên quan điểm cá nhân, hôm 18/5/2023.
Hôm 17/5, tin từ truyền thông chính thống Việt Nam về Hội nghị TW7 của BCHTW của ĐCSVN khóa 13 cho hay “Ban Chỉ đạo về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh được thành lập ở toàn bộ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bước đầu có kết quả tốt, từng bước khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” trước đây.
Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách về quản lý kinh tế-xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được đẩy mạnh, từng bước tiến tới: “không dám”, “không thể”, “không muốn”, “không cần” tham nhũng.
Trung ương đánh giá, chưa bao giờ công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực lại được chỉ đạo mạnh mẽ, bài bản, đồng bộ, quyết liệt, và có hiệu quả rõ rệt như thời gian gần đây; để lại dấu ấn nổi bật, tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội và củng cố, tăng cường niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ta…
Bên cạnh đó, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã tạo sự chuyển biến rất tích cực, với nhiều dấu ấn nổi bật trong việc kết hợp hài hoà, nhuần nhuyễn hơn giữa ‘xây’ và ‘chống’. Đến nay, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã xem xét cho thôi giữ chức vụ, cho nghỉ công tác, nghỉ hưu, bố trí công tác khác đối với 14 cán bộ diện Trung ương quản lý; các địa phương bố trí công tác và thực hiện chính sách đối với 22 trường hợp cán bộ sau khi bị kỷ luật theo đúng chủ trương của Đảng về việc “có vào, có ra; có lên, có xuống” được cán bộ, đảng viên, nhân dân đánh giá rất cao…,” báo Tiền Phong, cơ quan thuộc Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hôm thứ Tư cho hay.
Còn hôm thứ Năm, 18/5/2023, một nhà quan sát chính trị ở Việt Nam không muốn tiết lộ danh tính từ trong nước cho Đài Á Châu Tự Do biết rằng kết quả lấy phiếu tín nhiệm ở kỳ Hội nghị Trung ương 7 của BCHTW ĐCSVN khóa 13 đã có, tuy nhiên sẽ không được loan báo ra ngoài công khai:
“Kết quả lấy phiếu cho thấy tất cả đều đạt tín nhiệm từ hơn 60% trở lên,” ý kiến quan sát này cho RFA biết với điều kiện được ẩn danh.
Luật sư Nguyễn Văn Đài hiện đang sinh sống tại thành phố Hanau, CHLB Đức,
Các khoản vay Trung Quốc đẩy các nước nghèo nhất thế giới đến bờ vực sụp đổ
Theo VOA tiếng Việt, BBC và báo chí các nước liên quan

Làm đường trong khuôn khổ Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc tại Haripur, Pakistan, ngày 22/12/2017.
Hàng chục quốc gia nghèo đang đối mặt với sự bất ổn kinh tế và thậm chí là sự sụp đổ dưới sức nặng của hàng trăm tỷ đô la tiền vay nước ngoài, phần lớn là từ Trung Quốc.
Một phân tích của AP về hàng chục quốc gia mắc nợ Trung Quốc nhiều nhất – bao gồm Pakistan, Kenya, Zambia, Lào và Mông Cổ – cho thấy việc trả nợ đang ngốn một lượng doanh thu thuế lớn chưa bao giờ thấy vốn cần dùng để chi cho trường học, cấp điện, thực phẩm và nhiên liệu cũng như vắt kiệt dự trữ ngoại tệ mà các quốc gia dùng để trả lãi cho các khoản vay, khiến một số nước chỉ còn vài tháng nữa là cạn kiệt.
Đằng sau hậu trường là sự miễn cưỡng của Trung Quốc trong việc xóa nợ và giữ bí mật tuyệt đối về việc họ đã cho vay bao nhiêu tiền và kèm điều kiện nào, làm cản trở các nước cho vay lớn khác can thiệp để giúp đỡ. Trên hết là phát hiện gần đây rằng những nước đi vay đã được yêu cầu gửi tiền mặt vào các tài khoản ký quỹ ẩn, đẩy Trung Quốc đứng trước hàng ngũ các chủ nợ phải trả.
Gánh nặng nợ nần
Các quốc gia trong phân tích của AP có tới 50% khoản vay nước ngoài từ Trung Quốc và hầu hết đều dành hơn 1/3 doanh thu của chính phủ để trả nợ nước ngoài. Hai trong số đó, Zambia và Sri Lanka, đã vỡ nợ, thậm chí không thể trả lãi cho các khoản vay tài trợ cho việc xây dựng cảng, hầm mỏ và nhà máy điện.
Ở Pakistan, hàng triệu công nhân dệt may đã bị sa thải vì nước này nợ nước ngoài quá nhiều và không đủ khả năng duy trì điện và máy móc hoạt động.
Tại Kenya, chính phủ đã giữ lại tiền lương của hàng ngàn công chức để tiết kiệm tiền mặt hầu chi trả các khoản vay nước ngoài. Trưởng cố vấn kinh tế của tổng thống đã đăng trên Twitter rằng, “Tiền lương hay vỡ nợ? Qúy vị chọn đi.”
Kể từ khi Sri Lanka vỡ nợ một năm trước, nửa triệu việc làm trong ngành công nghiệp đã biến mất, lạm phát đã vượt quá 50% và hơn một nửa dân số ở nhiều vùng của đất nước rơi vào cảnh nghèo đói.

Dự trữ ngoại hối của Lào đã giảm xuống dưới 1 tỷ USD, thấp hơn số tiền thanh toán nợ hàng năm của nước này, khiến nước này bên bờ vực vỡ nợ. Tháng trước, cơ quan xếp hạng tín nhiệm của Moody đã hạ cấp Lào xuống mức rác rưởi, từ B3 xuống Caa2,..
Lào đã vay nặng lãi để đầu tư vào một số dự án thủy điện trên sông Mekong cũng như dự án đường sắt cao tốc trị giá 6 tỷ USD, một mắt xích quan trọng trong thiết kế BRI của Trung Quốc nhằm kết nối tỉnh Vân Nam phía nam của nước này với lục địa Đông Nam Á.
Việc Trung Quốc tiếp quản ngành điện của Lào để trừ nợ đã cho các quốc gia khác trong khu vực thấy rủi ro của bẫy nợ BRI, một số quốc gia dễ bị tổn thương như Lào khi phải chống lại áp lực của Trung Quốc và bảo vệ sự độc lập về tài chính và kinh tế của họ.

Các chuyên gia dự đoán rằng trừ khi Trung Quốc bắt đầu nới lỏng lập trường đối với các khoản vay dành cho các nước nghèo, sẽ có thêm nhiều vụ vỡ nợ và biến động chính trị.
Kinh tế gia Harvard Ken Rogoff nói: “Ở nhiều nơi trên thế giới, đồng hồ đã điểm.” “Trung Quốc đã tiến vào và để lại sự bất ổn địa chính trị có thể gây ra những ảnh hưởng lâu dài này.”
Mọi chuyện diễn ra thế nào?
Một trường hợp điển hình là ở Zambia, một quốc gia không giáp biển với 20 triệu dân ở miền nam châu Phi, trong hai thập niên qua đã vay hàng tỷ đô la từ các ngân hàng quốc doanh Trung Quốc để xây dựng đập, đường sắt và đường bộ.
Các khoản vay đã thúc đẩy nền kinh tế của Zambia nhưng cũng làm tăng các khoản thanh toán lãi suất nước ngoài cao đến mức chính phủ còn lại rất ít, buộc chính phủ phải cắt giảm chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe, dịch vụ xã hội và trợ cấp cho nông dân về hạt giống và phân bón.
Trước đây, trong những trường hợp như vậy, những chính phủ cho vay lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Pháp sẽ thực hiện các thỏa thuận để xóa một số khoản nợ; mỗi nước cho vay tiết lộ rõ ràng họ được nợ những gì và theo những điều khoản nào để không ai cảm thấy bị lừa dối.
Nhưng Trung Quốc đã không chơi theo luật đó. Ban đầu, họ thậm chí từ chối tham gia các cuộc đàm phán đa quốc gia, đàm phán riêng với Zambia và khăng khăng đòi giữ bí mật, cấm nước này nói với các nhà cho vay không phải Trung Quốc về các điều lệ của các khoản vay.
Giữa bối cảnh bối rối này vào năm 2020, một nhóm các nhà cho vay không phải người Trung Quốc đã từ chối lời cầu xin tuyệt vọng từ Zambia về việc tạm dừng thanh toán lãi, dù chỉ trong vài tháng. Việc từ chối đó đã làm cạn kiệt nguồn dự trữ tiền mặt nước ngoài của Zambia, khoản dự trữ chủ yếu bằng đô la Mỹ mà nước này dùng để trả lãi cho các khoản vay và mua các mặt hàng chính như dầu mỏ. Đến tháng 11 năm 2020, với ít tiền dự trữ còn lại, Zambia ngừng trả lãi và vỡ nợ, khiến nước này không được vay trong tương lai và tạo ra vòng luẩn quẩn cắt giảm chi tiêu và làm nghèo đói thêm.
Lạm phát ở Zambia kể từ đó đã tăng vọt 50%, tỷ lệ thất nghiệp đạt mức cao nhất trong 17 năm và đồng tiền của quốc gia, đồng kwacha, đã mất 30% giá trị chỉ sau bảy tháng. Một ước tính của Liên hiệp quốc về số người Zambia không có đủ lương thực đã tăng gần gấp ba lần trong năm nay, lên 3,5 triệu người.
“Tôi chỉ ngồi trong nhà nghĩ xem mình sẽ ăn gì vì không có tiền mua thức ăn,” bà Marvis Kunda, một góa phụ mù 70 tuổi ở tỉnh Luapula của Zambia, người gần đây đã bị cắt các khoản trợ cấp xã hội, nói. “Đôi khi tôi ăn một lần một ngày và nếu hàng xóm không ai nhớ giúp tôi thức ăn, thì tôi chỉ có thể nhịn đói.”
Vài tháng sau khi Zambia vỡ nợ, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng nước này nợ các ngân hàng quốc doanh Trung Quốc 6,6 tỷ đô la, gấp đôi con số mà nhiều người tưởng vào thời điểm đó và chiếm khoảng một phần ba tổng số nợ của quốc gia.
Nợ và sự đảo lộn
Việc Trung Quốc không sẵn sàng chịu lỗ lớn đối với hàng trăm tỷ đô la cho nợ, như Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới đã thúc giục, đã khiến nhiều quốc gia rơi vào vòng xoáy trả lãi, điều này sẽ kìm hãm sự tăng trưởng kinh tế vốn có thể giúp họ trả nợ.
Dự trữ tiền mặt nước ngoài đã giảm ở 10 trong số hàng chục quốc gia trong phân tích của AP, giảm trung bình 25% chỉ trong một năm. Mức giảm này là hơn 50% ở Pakistan và Cộng hòa Congo. Nếu không có gói cứu trợ, một số quốc gia chỉ còn vài tháng tiền ngoại tệ để chi trả cho thực phẩm, nhiên liệu và các mặt hàng nhập khẩu thiết yếu khác. Mông Cổ còn tám tháng. Pakistan và Ethiopia còn khoảng hai tháng.
Trước đây, các nước nghèo đã từng phải đối mặt với tình trạng thiếu ngoại tệ, lạm phát cao, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng và nạn đói phổ biến, nhưng hiếm khi xảy ra như năm ngoái.
Cùng với sự kết hợp giữa quản lý yếu kém của chính phủ và tham nhũng là hai sự kiện bất ngờ và tàn khốc: chiến tranh ở Ukraine khiến giá ngũ cốc và dầu tăng vọt, và quyết định tăng lãi suất 10 lần liên tiếp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong tháng này. Điều đó đã làm cho các khoản vay có lãi suất thay đổi đối với các quốc gia đột nhiên trở nên đắt đỏ hơn nhiều.
Tất cả đều đang khuấy động nền chính trị trong nước và làm đảo lộn các liên minh chiến lược.
Vào tháng 3, Honduras nợ nần chồng chất đã trích dẫn “áp lực tài chính” trong quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc và cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan.
Tháng trước, Pakistan đã rất tuyệt vọng để ngăn chặn tình trạng mất điện đến mức họ đã đạt được thỏa thuận mua dầu giảm giá từ Nga, vượt qua nỗ lực do Hoa Kỳ dẫn đầu nhằm cắt các nguồn quỹ cho ông Vladimir Putin.
Tại Sri Lanka, người dân nổi loạn đổ ra đường vào tháng 7 năm ngoái, đốt cháy nhà của các bộ trưởng chính phủ và xông vào dinh tổng thống, khiến nhà lãnh đạo bị ràng buộc với các thỏa thuận khó khăn với Trung Quốc phải chạy trốn khỏi đất nước.
Vào năm 2017, Sri Lanka đã đồng ý trao cho China Merchants thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc quyền kiểm soát 70% cổ phần tại cảng Hambantota theo hợp đồng thuê 99 năm để đổi lấy đầu tư thêm của Trung Quốc.

Phản ứng của Trung Quốc
Bộ Ngoại giao Trung Quốc, trong một tuyên bố với AP, bác bỏ quan điểm cho rằng Trung Quốc là một bên cho vay không khoan nhượng và lặp lại những tuyên bố trước đó đổ lỗi cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Bộ nói rằng nếu Trung Quốc nhượng bộ yêu cầu của Qũy Tiền tệ và Ngân hàng Thế giới về việc xóa một phần khoản vay, thì các nhà cho vay đa phương khác, mà Trung Quốc coi là ủy quyền của Hoa Kỳ, cũng phải làm như vậy.
“Chúng tôi kêu gọi các định chế này tham gia tích cực vào các hành động liên quan phù hợp với nguyên tắc ‘hành động chung, gánh vác công bằng’ và đóng góp nhiều hơn để giúp các nước đang phát triển vượt qua khó khăn,” tuyên bố của Bộ cho biết.
Trung Quốc lập luận rằng họ đã đưa ra biện pháp cứu trợ dưới hình thức kéo dài thời hạn cho vay và các khoản vay khẩn cấp, đồng thời là bên đóng góp lớn nhất cho chương trình tạm dừng thanh toán lãi trong đại dịch virus corona. Trung Quốc cũng cho biết họ đã xóa 23 khoản vay không lãi suất cho các quốc gia châu Phi, mặc dù giới nghiên cứu nói các khoản vay như vậy hầu hết là từ hai thập niên trước và chiếm chưa đến 5% tổng số tiền mà nước này đã cho vay.
Trong các cuộc đàm phán cấp cao ở Washington vào tháng trước, Trung Quốc đang xem xét từ bỏ yêu cầu Qũy Tiền tệ và Ngân hàng Thế giới xóa nợ nếu hai bên cho vay này cam kết cung cấp các khoản tài trợ và trợ giúp khác cho các quốc gia gặp khó khăn, theo tin tức truyền thông. Nhưng trong nhiều tuần kể từ đó, không có loan báo nào được đưa ra và cả hai bên cho vay đều bày tỏ sự thất vọng với Bắc Kinh.
“Quan điểm của tôi là chúng ta phải lôi họ – có thể đó là một từ bất lịch sự – chúng ta cần phải đi cùng nhau”, Giám đốc điều hành Qũy Tiền tệ Kristalina Georgieva cho biết hồi đầu tháng này. “Bởi vì nếu chúng ta không làm như vậy, sẽ có thảm họa cho rất nhiều quốc gia.”
Qũy Tiện tệ và Ngân hàng Thế giới nói rằng việc thua lỗ đối với các khoản cho vay của họ sẽ phá quy tắc truyền thống về đối phó với các cuộc khủng hoảng quốc gia đòi hỏi sự đối xử đặc biệt bởi vì, không giống như các ngân hàng Trung Quốc, họ đã tài trợ ở mức lãi suất thấp để giúp các quốc gia đau khổ đứng dậy. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc lưu ý rằng hai bên cho vay đa phương là Qũy Tiền tệ và Ngân hàng Thế giới đã từng có ngoại lệ đối với các quy tắc trong quá khứ, bỏ qua các khoản vay cho nhiều quốc gia vào giữa những năm 1990 để cứu họ khỏi sụp đổ.
Khi thời gian không còn nhiều, một số quan chức đang thúc giục nhượng bộ.
Ông Ashfaq Hassan, cựu quan chức tại Bộ Tài chính Pakistan, cho biết gánh nặng nợ của đất nước ông quá lớn và kêu gọi sự nhượng bộ từ các quỹ đầu tư tư nhân cho đất nước ông vay bằng cách mua trái phiếu.
Trung Quốc cũng bác bỏ ý tưởng, đã phổ biến trong chính quyền ông Trump, rằng họ đã tham gia vào “ngoại giao bẫy nợ”, khiến các quốc gia phải gánh các khoản vay mà họ không đủ khả năng chi trả để họ có thể chiếm cảng, mỏ và các tài sản chiến lược khác.
Về điểm này, các chuyên gia nghiên cứu vấn đề một cách chi tiết đã đứng về phía Bắc Kinh. Các khoản cho vay của Trung Quốc đến từ hàng chục ngân hàng trên đại lục và quá lộn xộn và cẩu thả để có thể điều phối từ trên xuống. Họ nói, nếu có bất cứ điều gì, các ngân hàng Trung Quốc không bị thua lỗ bởi vì thời điểm đó rất tồi tệ khi họ phải đối mặt với những tác động lớn từ hoạt động cho vay bất động sản liều lĩnh ở chính đất nước của họ và nền kinh tế đang chậm lại đáng kể.
Nhưng các chuyên gia nhanh chóng chỉ ra rằng vai trò của Trung Quốc ít nham hiểm hơn không phải là vai trò ít đáng sợ hơn.
Ông Teal Emery, cựu chuyên gia phân tích khoản vay có chủ quyền, hiện đang điều hành nhóm tư vấn Teal Insights nói: “Không có một người nào chịu trách nhiệm.”
Điều tra cho vay
Phần lớn công lao trong việc lôi những khoản nợ giấu mặt của Trung Quốc ra ánh sáng là nhờ ông Brad Parks, giám đốc điều hành AidData, một phòng nghiên cứu tại William & Mary đã phanh phui hàng ngàn khoản nợ Trung Quốc bí mật và hỗ trợ AP trong cuộc phân tích này. Ông Parks trong thập niên qua đã phải đối mặt với mọi rào cản, che đậy và dối trá từ chính quyền độc tài Trung Quốc.
Cuộc truy lùng bắt đầu vào năm 2011 khi một nhà kinh tế hàng đầu của Ngân hàng Thế giới đề nghị ông Parks đảm nhận công việc xem xét các khoản cho vay của Trung Quốc. Trong vòng vài tháng, sử dụng kỹ thuật khai thác dữ liệu trực tuyến, ông Parks và một số nhà nghiên cứu bắt đầu phát hiện ra hàng trăm khoản vay mà Ngân hàng Thế giới không hề hay biết.
Vào thời điểm đó, Trung Quốc đang tăng cường cho vay vốn sẽ sớm trở thành một phần của “Sáng kiến Vành đai và Con đường” trị giá 1 ngàn tỷ đô la để đảm bảo nguồn cung cấp khoáng sản quan trọng, giành được các đồng minh ở nước ngoài và kiếm nhiều tiền hơn từ việc nắm giữ đồng đô la Mỹ. Nhiều nước đang phát triển mong muốn có đô la Mỹ để xây dựng các nhà máy điện, đường sá, bến cảng và mở rộng hoạt động khai thác mỏ.
Nhưng sau một vài năm được chính phủ Trung Quốc cho vay, những quốc gia đó thấy mình mắc nợ nặng nề và cái nhìn của công chúng thật tồi tệ. Họ sợ rằng việc chồng chất các khoản vay lên trên những khoản vay cũ sẽ khiến họ trở nên liều lĩnh trước các cơ quan xếp hạng tín dụng và khiến việc vay mượn trở nên đắt đỏ hơn trong tương lai.
Vì vậy, Trung Quốc bắt đầu thành lập các công ty vỏ bọc cho một số dự án cơ sở hạ tầng và thay vào đó cho họ vay, điều này cho phép các quốc gia mắc nợ nặng nề tránh đưa khoản nợ mới đó vào sổ sách của họ.
Ví dụ, ở Zambia, khoản vay 1,5 tỷ đô la từ hai ngân hàng Trung Quốc cho một công ty vỏ bọc để xây dựng một đập thủy điện khổng lồ đã không xuất hiện trên sổ sách của nước này trong nhiều năm.
Ở Indonesia, các khoản vay 4 tỷ đô la của Trung Quốc để giúp xây dựng một tuyến đường sắt cũng không bao giờ xuất hiện trên các tài khoản công của chính phủ. Tất cả đã thay đổi nhiều năm sau đó, khi ngân sách vượt quá 1,5 tỷ đô la, chính phủ Indonesia buộc phải cứu trợ đường sắt hai lần.
Ông Parks nói: “Khi những dự án này trở nên tồi tệ, những gì được quảng cáo là nợ tư nhân sẽ trở thành nợ công.” “Có những dự án như thế này trên khắp thế giới.”
Vào năm 2021, một thập niên sau khi ông Parks và nhóm của ông bắt đầu cuộc săn lùng, họ đã thu thập đủ thông tin cho một phát hiện bom tấn: Ít nhất 385 tỷ đô la nợ Trung Quốc được che giấu và báo cáo không đầy đủ ở 88 quốc gia, và nhiều quốc gia trong số đó đang ở trong tình trạng tồi tệ hơn mọi người nghĩ.
Trong số các tiết lộ có việc Trung Quốc cấp khoản vay 3,5 tỷ đô la để xây dựng hệ thống đường sắt ở Lào, khoản vay này sẽ lấy gần 1/4 sản lượng hàng năm của nước này để chi trả.
Một báo cáo khác của AidData cùng thời điểm cho rằng nhiều khoản vay của Trung Quốc dành cho các dự án ở các khu vực của các quốc gia được các chính trị gia quyền lực ủng hộ và thường ngay trước các cuộc bầu cử quan trọng. Một số thứ được xây dựng không có ý nghĩa kinh tế và có nhiều vấn đề.
Ở Sri Lanka, một sân bay do Trung Quốc tài trợ được xây dựng ở quê hương của tổng thống, cách xa phần lớn dân số của đất nước, hầu như không được sử dụng đến mức người ta đã phát hiện ra những con voi lang thang trên đường băng của nó.
Các vết nứt đang xuất hiện tại các nhà máy thủy điện ở Uganda và Ecuador, nơi vào tháng 3, chính phủ đã được tòa án phê chuẩn các cáo buộc tham nhũng liên quan đến dự án chống lại một cựu tổng thống hiện đang lưu vong.
Ở Pakistan, một nhà máy điện đã phải đóng cửa vì sợ nó có thể sụp đổ. Ở Kenya, những dặm quan trọng cuối cùng của tuyến đường sắt không bao giờ được xây dựng do quy hoạch kém và thiếu kinh phí.

Trong chuyến tham quan các máy phát điện của CCS, nằm sâu trong sườn núi, phóng viên báo Mongabay đã quan sát thấy những vết rò rỉ chảy ra từ các bức tường xung quanh các tua-bin, trong khi những dòng nước nhỏ chảy dưới chân những công nhân đang chăm sóc các bảng điện – một khả năng tiềm ẩn. nguy hiểm công việc. Khi được hỏi về nguồn rò rỉ, hướng dẫn viên Công ty điện lực Ecuador CELEC cười và nói: “Đó là một con đập – có nước ở khắp mọi nơi!”
Nhảy lên hàng đầu
Khi ông Parks tìm hiểu chi tiết về các khoản vay, ông phát hiện ra một điều đáng báo động: Các điều khoản bắt buộc các quốc gia đi vay phải gửi đô la Mỹ hoặc ngoại tệ khác vào các tài khoản ký quỹ bí mật mà Bắc Kinh có thể đột kích nếu các quốc gia đó ngừng trả lãi cho các khoản vay của họ.
Trên thực tế, Trung Quốc đã nhảy lên hàng đầu để được trả tiền mà những nhà cho vay khác không hề hay biết.
Ở Uganda, ông Parks tiết lộ khoản vay để mở rộng sân bay chính bao gồm một tài khoản ký quỹ có thể chứa hơn 15 triệu đô la. Một cuộc điều tra lập pháp đã chỉ trích Bộ trưởng Tài chính vì đã đồng ý với các điều khoản như vậy.
Ông Parks không chắc có bao nhiêu tài khoản như vậy đã được thiết lập, nhưng việc chính phủ khăng khăng yêu cầu bất kỳ loại tài sản thế chấp nào, ít tài sản thế chấp dưới dạng tiền mặt, là điều hiếm thấy trong các khoản cho vay có chủ quyền. Và chính sự tồn tại của chúng đã làm náo loạn các ngân hàng không phải của Trung Quốc, các nhà đầu tư trái phiếu và những người cho vay khác và khiến họ không sẵn sàng chấp nhận ít hơn số tiền họ sở hữu.
Vay như ‘trao đổi ngoại tệ’
Trong khi đó, Bắc Kinh đã thực hiện một hình thức cho vay bí mật mới làm tăng thêm sự lúng túng và mất lòng tin. Ông Parks và những người khác phát hiện ra rằng ngân hàng trung ương của Trung Quốc đã cho vay hàng chục tỷ đô la một cách hiệu quả thông qua những gì có vẻ như là trao đổi ngoại tệ thông thường.
Trao đổi ngoại tệ cho phép các quốc gia về cơ bản vay các loại tiền tệ được sử dụng rộng rãi hơn như đồng đô la Mỹ để khắc phục sự thiếu hụt tạm thời trong dự trữ ngoại hối. Chúng được thiết kế cho mục đích thanh khoản, không phải để xây dựng mọi thứ và chỉ tồn tại trong vài tháng.
Nhưng các hợp đồng này của Trung Quốc bắt chước các khoản vay kéo dài nhiều năm và tính lãi suất cao hơn bình thường. Và quan trọng là, chúng không xuất hiện trên sổ sách dưới dạng các khoản vay có thể bổ sung vào tổng số nợ của một quốc gia.
Mông Cổ đã rút ra 1,8 tỷ đô la hàng năm trong các giao dịch hoán đổi như vậy trong nhiều năm, số tiền tương đương với 14% sản lượng kinh tế hàng năm của nước này. Pakistan đã rút ra gần 3,6 tỷ đô la hàng năm trong nhiều năm và Lào là 300 triệu đô la.
Có phải các khoản vay của Trung Quốc khó trả hơn?
Trung Quốc có xu hướng cho vay với lãi suất cao hơn so với các chính phủ phương Tây.
Ở mức khoảng 4%, các khoản vay này gần với lãi suất thị trường thương mại và gấp khoảng bốn lần so với khoản vay thông thường từ Ngân hàng Thế giới hoặc một quốc gia riêng lẻ như Pháp hoặc Đức.
Thời hạn trả nợ bắt buộc đối với một khoản vay của Trung Quốc nhìn chung cũng ngắn hơn – dưới 10 năm, so với khoảng 28 năm đối với các khoản vay ưu đãi của các bên cho vay khác dành cho các nước đang phát triển.

Những người cho vay thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc cũng thường yêu cầu người vay duy trì số dư tiền mặt tối thiểu trong tài khoản ở nước ngoài mà người cho vay có quyền truy cập.
Brad Parks, Giám đốc điều hành của AidData cho biết: “Nếu người đi vay không trả được nợ, Trung Quốc có thể chỉ cần ghi nợ tiền từ tài khoản [này] mà không cần phải thu nợ khó đòi thông qua quy trình tư pháp”.
Cách tiếp cận này hiếm khi được thấy trong các khoản vay do các nhà cho vay phương Tây phát hành.
Các giao dịch hoán đổi có thể giúp ngăn chặn tình trạng vỡ nợ bằng cách bổ sung dự trữ tiền tệ, nhưng chúng chồng chất thêm các khoản vay lên trên các khoản cũ và có thể khiến tình trạng sụp đổ trở nên tồi tệ hơn nhiều, giống như những gì đã xảy ra trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009 khi các ngân hàng Hoa Kỳ tiếp tục cung cấp các khoản thế chấp lớn hơn bao giờ hết cho những chủ nhà không đủ khả năng mua.
Một số quốc gia nghèo đang phải vật lộn để trả nợ cho Trung Quốc giờ đây đang mắc kẹt trong một kiểu cho vay lấp lửng: Trung Quốc sẽ không nhượng bộ khi chịu thua lỗ và Qũy Tiền tệ sẽ không cung cấp các khoản vay lãi suất thấp nếu tiền chỉ để trả lãi cho các khoản nợ của Trung Quốc.
Đối với Chad và Ethiopia, đã hơn một năm kể từ khi các gói giải cứu của Qũy Tiền tệ được thông qua, nhưng gần như toàn bộ số tiền đã bị giữ lại khi các cuộc đàm phán giữa các chủ nợ kéo dài.
“Ngày càng có nhiều quốc gia gặp khó khăn về tài chính nghiêm trọng,” ông Parks nói, cho rằng điều này phần lớn là do sự trỗi dậy đáng kinh ngạc của Trung Quốc chỉ trong một thế hệ từ nước nhận viện trợ nước ngoài ròng sang chủ nợ lớn nhất thế giới.
Ông nói: “Bằng cách nào đó họ đã làm được tất cả những điều này ngoài tầm nhìn của công chúng.”
“Vì vậy, trừ khi mọi người hiểu cách Trung Quốc cho vay, cách thức vận hành hoạt động cho vay của họ, chúng ta sẽ không bao giờ giải quyết được những cuộc khủng hoảng này.”




































