Tặng Bạn Về Hưu

Tặng Bạn Về Hưu

 Nguyễn Thượng Chánh, DVM

Trong  đời sống của mọi người, đến một lúc nào đó chúng ta cũng phải ngưng làm việc để về hưu. Đây là một giai đoạn mới vô cùng quan trọng trong cuộc đời.. Hai vợ chồng người gõ cũng đã gác kiếm từ quan từ năm 7-8  năm nay rồi.

Tác giả xin chân thành biết ơn các bạn bè đã sốt sắng đóng góp ý kiến, tâm sự về chuyện nghỉ hưu.Có sao nói vậy người ơi.

Ngày nào cũng giống cuối tuần mà thôi…!

Bao năm làm lụng đủ rồi,

Về hưu để thấy… cuộc đời đáng yêu!

Nguyễn Song Thuận (Irvine, Ca)

                                 ***

blank

Nguyễn  Thượng Chánh

“Già vô sự ấy là tiên”

  “Sang đến cái xứ tư bản bị bóc lột hết mức, lê cái thân làm cu ly tới tuổi 65, cái tuổi được cấp carte d’or: nó chính thức được luật pháp xác nhận được quyền nghỉ ngơi, được nhà nước cung cấp một khoản tiền để đủ sống cho có tư cách, không ai dám lên án là mình ăn bám xã hội nữa.

Ai thì không biết chứ kẻ viết bài này, từ khi về hưu sao mà nó sung sướng thế. Này nhé muốn ngủ lúc nào thì ngủ, muốn thức lúc nào thì thức. Đêm bỗng nhiên giật mình thức dậy không ngủ tiếp được nữa, thì giở quyển sách ra xem, thích đọc gì xem nấy, đọc đến khi nào nhíp mắt lại thì khò, chả lo mai đi làm trễ, ông chủ nhăn mặt, chú cai phàn nàn. Đời không gì sướng hơn có hai chữ tự do: không bị ai sai bảo, không đụng chạm với các bạn đồng nghiệp, không phải làm những việc mình không thích mà vì miếng cơm manh áo vẫn buộc phải cày. Không thích thì không làm, đừng nể vì do bạn bè lôi kéo mà vô các tổ chức chính trị, tôn giáo hay vô vị lợi… vô thì dễ ra thì khó, ra thì mất hết tình nghĩa, mất hết bạn bè, mà có bạn lúc già là vô cùng quan trọng, không có nó cuộc đời vô vị lắm.” (Ngưng trích Thái Việt-Hưởng tuổi già)

 Tuy có chuẩn bị tinh thần nhưng cũng vẫn bị shock.

 Ai cũng vậy, làm việc đến một tuổi nào đó thì cần phải nghỉ hưu.

Luật không bắt buộc mình phải nghỉ nhưng thông thường thì thiên hạ nghỉ khi họ được 65 tuổi và để lãnh tiền già (pension du Canada hay old age pension).

Đây là nói trường hợp những người làm việc cho các công ty hay xí nghiệp lớn, làm việc cho chánh phủ hay công chức v.v.

Còn trường hợp tự mình làm chủ thì muốn nghỉ lúc nào thì tự do mình quyết định.

Mặc dù đã có chuẩn bị tư tưởng từ nhiều năm trước nhưng khi bắt đầu ngưng làm việc thật sự, bỏ lại sau lưng tất cả các thói quen cũ để bước vào một nề nếp sinh hoạt hoàn toàn mới, thì mấy tháng đầu vợ chồng người gõ cũng phải chịu nhiều xáo trộn về tinh thần lẫn vật chất.

Phải cần một thời gian đôi ba tháng mới quen và thích ứng được vào với hoàn cảnh mới!

 Nhiều thay đổi trong cuộc sống

 Thời gian nghỉ hưu thường tạo ra nhiều sự thay đổi trong đời sống.

Đó có thể là sự thay đổi chỗ ở và phải hòa mình vào một khung cảnh mới, bởi lý do nầy nên hưu viên phải chịu mất đi một số bạn bè và những mối giao tiếp xã hội của mình từ xưa nay…Họ cũng cần phải có một thời gian để tìm hiểu và thích ứng vào nếp sinh hoạt mới.

Không ít người nghỉ hưu bán nhà để dọn đến những nơi gần con cái.

Có người chọn giải pháp mua condo để ở cho đỡ phải dọn dẹp, và khỏi lo săn sóc nhà cửa cũng như để tiện bề đi du lịch trong thời gian dài.

Có người nhảy ra làm từ thiện hay làm thiện nguyện.

Đi du lịch

Đi du lịch xa là cái mode thường thấy nhất trong mấy năm đầu khi vừa mới nghỉ hưu.

Theo nhiều cụ kinh nghiệm, thì mấy năm đầu lúc vừa mới nghỉ thì thiên hạ có khuynh hướng đi du lịch ào ào.

Từ 75 tuổi trở đi thì họ bắt đầu thấm đòn, sức khỏe yếu đi, thường hay mệt mỏi bất tử, nên sự hăng say du lịch của buổi đầu cũng dần dần giảm theo năm tháng.

Các tours du lịch xa có guide hướng dẫn rất được giới cao niên ưa chuộng vì tiện lợi và khỏe trí.

Bạn bè chí thân hay tâm đầu ý hợp thường hay rủ nhau đi chung cho vui.

Hầu như không ít bà con mình, đặt ưu tiên chuyện về Việt Nam trong chương trình du lịch của họ, cũng có người có ý định quay về chốn xưa ở cho đến ngày cuối đời…

Kế đó là qua Mỹ hoặc qua các nước Âu Châu, trước là đi chơi và sau là ghé thăm bà con hay bạn bè luôn thể.

Có người thì đi tours Trung Quốc, đi hành hương Ấn Độ, v.v.

Người thì đi tours nghỉ mát tại các resort ở Mexico, Cuba, Dominican Republic hay các đảo thuộc vùng Caribbean, v.v… Thường bãi biển ở những vùng nầy rất là lý tưởng, sạch sẽ và có một màu trong như sữa xanh ngút ngàn giống như một bức tranh vĩ đại rất ư là đẹp…

Giá cả có khác nhau và cũng tùy theo mùa. Trung bình, nguyên trọn gói, bao vé máy bay khứ hồi từ Montréal, ăn ở một tuần trong hotel 4 sao của resort lối 1300- 1500$.

Mùa low season, giá có thể còn rẻ đi hơn nhiều.

Có người đi theo tours du thuyền cruise trong một tuần lễ tại vùng biển Caribbean. Ghé qua các đảo như Saint Martin, Sainte Croix, Saint Kitts, Virgin Islands, Grenada…

Có người đi tours vùng Nam Mỹ, Panama hoặc tours vùng Hawaii, tours Alaska xem gấu trắng…

Các tours du thuyền vùng Caribbean, tàu chạy ban đêm cho tới sáng thì cập bến vào một đảo và du khách có thể lên bờ dạo chơi hay đi đây đó và trở lại tàu trước hoàng hôn.

Tours Hawaii, du thuyền Pride Of America (Norvegian  Cruise Line), mỗi thứ bảy trong tuần đều khởi hành từ Honolulu. Ban đêm chạy, sáng cập bến một đảo.Muốn đi chơi đâu thì mua tour trước ở dưới tàu. Tổ chức chu đáo, có guide, xe bus đúng giờ để tàu còn nhổ neo tiếp tục chạy đến đảo khác. Xem cảnh, xem hoa và xem cả núi lửa …Một tuần lễ qua quá nhanh. Sáng thứ bảy tuần sau thì tàu trở lại bến cảng Honolulu. Check out, bus đưa du khách ra thẳng phi trường để kịp lên phi cơ về xứ. Từ Montreal đến Honolulu phải mất 12 giờ bay. Connection Chicago và Lax…

Nên đến Honolulu trước 3 ngày để có đủ thời gian du hí và xem thành phố…

Mấy lúc gần đây du lịch Dubai nằm về phía đông nam của United Arab Emirates (UAE) vùng Trung Đông cũng được một số hưu viên chiếu cố.

Tours du thuyền: lối 80% du khách là người cao tuổi

Có người đi theo các tours du thuyền lâu nhiều tuần bên. Hoa kỳ, Âu Châu, Á Châu hay Trung Đông. Mục đích để thăm viếng được nhiều xứ.

Tại Hoa kỳ, du thuyền  Princess Cruises có tour 29 ngày từ  San Francisco đi Sydney Úc Châu.Du thuyềnSeabourn Grand Voyage  có tour 76 ngày đi từ Los Angeles viếng vùng nam Thái bình dương, Australia, New zealand…

Tại Á châu, du thuyền Princess Cruises ghé qua nhiều nước như Thái Lan, Singapore, Việt Nam, Hong Kong hay Pusan Nam Hàn, v.v.

Princess Asia and Africa Cruises

Tours du thuyền có thể được xem là sang trọng và thích hợp cho lớp tuổi già.

Nhưng có một sự thật là đi đâu lâu ngày lâu tháng, khi trở về tới nhà mình thì vẫn cảm thấy khỏe cách gì đâu…Được nằm ngủ trên cái giường của mình thì không có gì sung sướng và hạnh phúc cho bằng!

 Mỗi ngày dân nghỉ hưu thường hay đi đâu?

Sáng sáng, dân nghỉ hưu thường hay lết đến mấy cái thương xá, tiệm cà phê bình dân ngồi chùm nhum với nhau đấu láo và ngó ông đi qua bà đi lại.

Hẹn nhau ra quán cà phê tâm sự là giải pháp hay nhứt, thích hợp của đám đàn ông. Tha hồ tán dóc, ăn tục nói phét, tha hồ dòm ngó mà khỏi sợ bị mấy bà bắt lỗi sửa lưng cụt hứng.

Tại Quận Cam/Westminster, thương xá Phước Lộc Thọ được xem là nơi hẹn hò, tụ họp của các đồng hương cao niên.

Các bà thường có thú đi la cà, đi tà tà, đi vòng vòng trong thưong xá. Hết tiệm nầy, đến tiệm khác, để rửa mắt windowshopping mà thôi. Vô tiệm, lấy cái nầy, rờ cái kia, ướm lên người, đeo vào cổ, lại xem kiếng, ẹo qua ẹo lại, rồi bỏ món hàng trở lại chỗ cũ cũng thấy sướng rồi.

Rửa mắt là một cá thú của phụ nữ bất luận tuổi tác nhưng không phải là kiểu của bọn nình ông.

Khoa học nói rằng shopping là một cái thú của đàn bà để giúp họ giảm đi stress. Vậy chúng ta nên thông cảm cho mấy bà.

Có bà lại thích đi tà tà hoặc đi vòng vòng trong thương xá để…rửa con mắt và cũng là một cách để thư giãn.

Ông nào có muốn chở vợ thì nên chọn giải pháp ngồi chờ ở phía ngoài cho nó khỏe và cũng tiện để ngó cô đi qua bà đi lại luôn thể, tiện mọi bề cho cả bà lẫn ông!

Có ông bạo hơn cũng như văn minh hơn, muốn tự thưởng mình sau bao năm dài đăng đẳng làm việc vất vả, bằng những chuyến du lịch về Việt Nam trước thăm mồ mả ông bà, sau là nếu có thể giúp người-em-gái-nhỏ nào đó thoát cảnh nghèo đói để đổi đời mà cả hai đều có lợi, vân vân và vân vân. Nội cái đượcngười-em-gái-nhỏ gọi mình bằng anh xưng em ngọt xớt như mía lùi, thấy sướng tê cả người, được trẻ ra ít nhất cũng 30 tuổi rồi.

Ai mà hổng ham thì thề độc đi!

 Nghe nói với số tiền trợ cấp hưu pension hay tiền già 1000$ một tháng bên nầy, nhưng về bển thì tha hồ mà ăn chơi phè phỡn, dư sức…qua cầu gió bay!

 Dân nghỉ hưu thường hay…làm gì?

Phần đông đa số người già nghỉ hưu rất rảnh rỗi.

Tập thể dục thể thao như chạy bộ jogging, đi bộ; tập tài chi dưỡng sinh, khí công, aerobic; đánh cờ tướng hay chơi golf, đánh tennis, đánh ping-pong, cắt cỏ và chờ lệnh bà…

Việc giữ hộ cháu nhỏ trong vòng đôi ba ngày cũng là một niềm vui cho các bậc ông bà.

Một số cụ lo xa, quan tâm đến việc tu hành cũng như việc thiền định để tìm sự an lạc cho tinh thần cũng như để chuẩn bị cho kiếp sau…

Cũng có người thì cảm thấy quá nhàn rỗi…Không biết làm gì trong ngày, hết đứng thì ngồi, ra vô, đi tới đi lui, ngó trước ngó sau, hết ngồi rồi nằm.

Vào phòng nghiền ngẫm internet, chốc chốc lại check email.

Xong ra salon mở ti-vi.

Đọc báo thì đọc hết tờ nọ tới tờ kia, lướt qua tin xe cán chó, đến các mục quảng cáo bán nhà, sang nhà hàng, sang tiệm nails…Kế đến là mục gỡ rối tơ lòng thòng, riêng mục tìm bạn bốn phương thấy nhiều phụ nữ đầy đủ công dung ngôn hạnh mà sao số lại cô đơn hẫm hiu vậy cà, thấy tội nghiệp quá (xạo)!

2226 – (Trên 4 kỳ) – Nữ, miền Nam 59 tuổi, widow, dáng cao, trắng, nhan sắc trên trung bình, kinh tế ổn định, tính vui hiền cởi mở, rất thích du lịch. Muốn tìm bạn Nam đã về hưu, không cờ bạc trai gái, có tính đàn ông biết quan tâm và chia sẽ, vừa là tri âm vừa là tri kỷ trong đời sống và là partner du lịch. Nếu được xin cho số phone hay địa chỉ email trong thư. (HỘP THƯ TÌM BẠN- trong Thời Báo online)

Rồi làm luôn tất cả các tin vui lẫn tin buồn, cáo phó lẫn phân ưu, rồi không biết chừng nào tới phiên…mình đây?

Đôi khi lấy phone gọi đầu nầy đầu nọ, nói chuyện tầm xàm bá láp cho đỡ buồn.

Tình trạng nầy mà kéo dài dám sẽ khiến nhiều cụ dễ bị rơi vào sự buồn chán hay trầm cảm lắm!

Có ông nọ thì khùng hết biết, tối ngày đọc sách báo, xem tv, tìm hứng gõ bài, nói đủ thứ chuyện…trên trời dưới dất không biết chán.

Gặp lại bạn bè

Bạn bè lâu ngày gặp lại vợ chồng tác giả thì thường hay hỏi những câu đại loại như sau:

– Lúc rày nghỉ có khỏe không?  Khỏe chớ!

– Lúc này nghỉ rồi làm gì?  Không có làm gì hết, nghỉ mà!

– Có đi đâu chơi không?  Có khi đi, có khi không!

– Có đi về Việt Nam chưa?  Dzà, chưa có tính lúc nầy!

– Có đi làm thiện nguyện không?  Dạ có, làm từ lâu rồi, giữ cháu đó!

– Có làm công việc gì khác không?  Có chớ, nhiều việc không tên, nhớ hổng hết!

– Nghỉ ở nhà có chán không?  Đâu còn thì giờ dư đâu mà chán!

– Nghỉ ở nhà có thường bị bả đì không?  Anh sao tui vậy mà!

– Nghỉ ở nhà, ổng thường làm cái gì?  Dzà thưa lúc nào? sáng hay tối? cũng giống như mấy ông khác thôi!

– Sao cũng còn trẻ (?) hoặc job thơm (?) mà nghỉ chi cho uổng vậy!  Thôi đi cha nội, bộ muốn xỏ ngọt người ta hả!

Bao nhiêu câu hỏi trên cũng đủ nói lên tâm trạng lo lắng chung của mọi người trước viễn tượng về hưu.

Mỗi người mỗi hoàn cảnh khác nhau, không ai giống ai hết.

Có người phải nghỉ hưu vì hãng đóng cửa, vì bị mất việc, vì vấn đề sức khoẻ hay cũng vì hoàn cảnh bắt buộc, vân vân và vân vân.
Tóm lại, những điểm lo lắng chung của mọi người mà tác giả nhận thấy quan trọng chính là ở ba điểm như sau:

1/ quan hệ giữa vợ chồng

2/ sức khỏe

3/tiền bạc

[IMG]

May 2014

Giai đoạn “tang chế” sau khi nghỉ làm
Ai cũng phải trải qua một giai đoạn buồn chán vì phải thay đổi nếp sinh hoạt thường ngày từ mấy chục năm nay lúc còn đi làm. Thời gian nầy dài hay ngắn tùy theo người.

Các nhà tâm-lý-học gọi đây là giai đoạn “tang chế” (période de deuil), nghĩa là hưu-viên cảm thấy mất mát một cái-gì-đó mà mình hằng quen thuộc trong đời sống.

Trong thời gian nầy, họ rất dễ bị rơi vào tình trạng trầm cảm.

Nếu tình trạng nầy kéo dài thì cần phải đi tham khảo ý kiến của bác sĩ.

Tại sao có người sợ nghỉ hưu?

– Có người đã đủ tuổi về hưu nhưng không muốn nghỉ vì còn quá yêu…công việc hay ghiền việc (workaholic)!

– Có người muốn nghỉ hưu nhưng phải ráng cày vì họ còn phải nuôi con ăn học thêm một vài năm nữa!

– Có người vẫn còn duy trì sự làm việc, nhưng chỉ làm bán thời gian (part time) hoặc chỉ làm một hay hai ngày trong tuần!

– Có người đã nghỉ hưu, nhưng sau đó trở vô xin làm việc lại!

Ngoài ra, cũng còn nhiều lý do phức tạp khác…

“Tui sợ ở nhà hoài sanh bệnh” hoặc

“Tui cũng muốn nghỉ lắm nhưng sợ ở nhà không có gì làm, chán lắm”

Đây là những câu tâm tình mà người gõ thường hay nghe các bạn đàn ông nói.

Phải chăng đó là những lý do thật sự?

Nhưng cũng không hiểu tại sao dân chúng lại phản đối dữ dội khi chính phủ sở tại muốn kéo dài tuổi làm việc ra thêm nữa, thí dụ như bên Pháp?

Còn ở Canada, chấp nhận cho nghỉ hưu hiện nay là 65 tuổi, nhưng sẽ tăng lên 67 tuổi trong vài năm tới.

Cái gì cũng cần phải có sự chuẩn bị hết

Trong các khóa học coaching “chuẩn bị nghỉ hưu” (pre-retirement courses) cho nhân viên nhà nước hoặc cho các công ty, các thuyết trình viên là các nhà tâm-lý-học thường nêu cái vấn nạn nầy lên để chúng ta đừng ngạc nhiên lúc phải ở nhà thường trực với người hôn-phối của mình.

Ai cũng vậy cả! Chạy đâu cho thoát!

Nhưng nếu suy nghĩ cho tận cùng, thì còn đôi bạn cũng vẫn còn thấy mình may mắn và hạnh phúc hơn rất nhiều, phải không các lão ông lão bà?

Theo ý riêng của tác giả, thì cần phải chuẩn bị tư tưởng trước khi nghỉ hưu:
+ cái gì cũng phải có ngày chấm dứt, để bước sang một giai đoạn khác trong cuộc đời;
+ phải ý thức là mình già rồi, cần phải nghỉ ngơi để đi đây đi đó khi còn đầy đủ sức khỏe;
+ bệnh hoạn có thể đến với mình bất cứ lúc nào;

+ nghỉ hưu để vui sống với chồng, với vợ mình mà hình như từ mấy chục năm nay mình không có thể sống cho nhau một cách trọn vẹn được vì sự ràng buộc về sinh kế, về con cái, vân vân;

+ nghỉ hưu để có thể có nhiều thời gian hơn bên cạnh các cháu nội ngoại và để nhìn thấy chúng lớn lên;

+ nghỉ hưu để có thể mỗi sáng tĩnh lặng, bên cạnh tách cà phê nóng, cùng nhau thảnh thơi nghe tiếng chim hót líu lo sau nhà hay cùng ngắm bình minh ló dạng hay nhìn những giọt sương đêm còn lấp lánh đọng trên các tàn cây ngoài mái hiên nhà, hoặc cùng thưởng thức mặt trời toả đủ màu sắc trước khi lặn vào mỗi chiều hoàng hôn, vân vân và vân vân;

+ muốn cho sự nghỉ hưu được tốt đẹp, không nhiều sóng gió thì chúng ta cần phải tạo cho mình một lịch trình sinh hoạt đều đặn, để nó trở thành một nếp quen thuộc (routine) trong cuộc sống và mình phải tuân hành theo bằng mọi giá;

+ đừng bao giờ để bị rơi vào tình trạng quá rảnh rỗi vì sẽ dễ bị đưa đến sự buồn chán;
+ cuối cùng là phải tạo cho mình có một thời khóa biểu…bận rộn (busy).

Mỗi người mỗi cách mỗi kiểu!

Những lý do phải đi làm thêm

Báo Tây có nêu những lý do tại sao một số người vẫn còn muốn tiếp tục đi làm mặc dù họ đã tới tuổi cần hưu trí rồi, hai lý do chính là tại vì:

– ông anh sợ phải ở nhà thường xuyên với bà chị (?)

– kinh tế, tài chánh khó khăn nên cần phải đi làm thêm để kiếm thêm chút đỉnh cho bả vui

Có bạn thì thành thật hơn: “tui ngại ở nhà vì phải chạm mặt thường xuyên với bà xã quá. Sợ gây lộn tối ngày, sợ chiến tranh lạnh quá”.

Vấn đề nầy là một sự thật mà ai cũng phải đành chịu thôi. Chạy đâu cho khỏi!

Nhưng gần đây báo chí Mỹ có nêu một…tin mừng. Không biết có nên tin hay không?

Cãi nhau sống lâu?

Tin mừng cho những cặp vợ chồng khắc khẩu: “Cãi nhau sống lâu”

Cãi nhau thường xuyên để xả bớt xú bắp rất tốt cho sức khỏe tâm thần và sẽ sống rất lâu để mà cãi với nhau cho tới ngày xuống lỗ (?) Hi hi hi!

Spouses who fight live longer!

In the current study, the authors suggest a combination of factors to explain the higher mortality for couples who don’t express their anger. These include “mutual anger suppression, poor communication (of feelings and issues) and poor problem-solving with medical consequences,” they write in the January issue of the Journal of Family Communication.

Nghỉ hưu tạo thêm nhiều căng thẳng trong đời sống vợ chồng

Retirement puts strain on relationships (xem 101 phản hồi từ những cặp vợ chồng Anh lúc họ về hưu)

Instead of celebrating their new found freedom together, eight in 10 discover they don't share any of the same hobbies and interests while one in five bicker about a lack of money.

       Hổng thèm nhìn mặt nhau nữa hả?

Thay vì cùng vui hưởng chung sự tự do, tám trong mười cặp vợ chồng không có cùng chung một thú tiêu khiển giải trí- một trong năm cặp gặp khó khăn về vấn đề tiền bạc- Một trong ba cặp cãi lộn với nhau chết bỏ,  tối ngày về những  chuyện không đâu  lảng nhách, lảng xẹt và 13 % nhìn nhận rằng họ thường làm cho người kia bực mình bực mẩy ngoài sức tưởng tượng…cho đở tức.

“The findings emerged in a study of 660 retired people still in relationships, which also showed many find their old spark has gone after giving up work.

Instead of celebrating their new found freedom together, eight in 10 discover they don’t share any of the same hobbies and interests while one in five bicker about a lack of money.

Four in 10 pensioners polled also admitted they needed to learn how to live with each other again now that the children have left home and they are no longer committed to work.

The study also indicated one third of retirees spend much of their time arguing about silly things with the other half, and 13 per cent admit they “irritate each other beyond belief”.

And a further 29 per cent were surprised to find they didn’t have the same expectations for their ‘golden years’.”

Lúc hai vợ chồng đã nghỉ hưu

Nghỉ hưu cần phải có một thời gian điều chỉnh và thích ứng trong cuộc sống lứa đôi.

Cả vợ lẫn chồng phài tập sống lại với nhau trong bối cảnh hai người chớ không phải của một người.

Theo L’Institut national d’études démographiques INED (Pháp), ly dị ở lớp tuổi 60 đã tăng lên gấp hai từ năm 1985. Nguyên nhân do những khó khăn trong thời gian nghỉ hưu đem đến.

1-Vợ chồng cần cho nhau biết sự mong đợi ở người kia. Hoạch định những sinh hoạt chung nhưng vẫn giữ những sở thích của mình.

2-Nên ý thức rằng người kia cũng cần phải có những giây phút riêng tư (intimité) của họ.

3-Rất quan trọng cần có nhiều thời gian cạnh bên nhau nhưng không nhất thiết là cả hai đều phải làm chung một việc.

4-Lúc nghỉ hưu, vợ chồng đều quá rảnh rỗi. Họ có thể sử dụng thời gian quý báu đó một cách tự chủ (autonome) và khác biệt theo ý thích của họ nhưng đồng thời mỗi người phải biết tôn trọng điều ước muốn của người kia. Đây là cách hữu hiệu đễ ngừa thói quen (routine)  theo năm tháng.

5- Để cho sự chuyển tiếp giữa hai giai đoạn ( làm việc/ nghỉ hưu) được êm ái, vợ và chồng cần phải tập quen sống với sự có mặt thường xuyên của người kia.

Một số phản hồi từ các ông chồng già Tây phương!

1-Cao niên Sam Mathew(ông)

Tôi đã lấy bả được 38 năm nay rồi. Bản chất và tâm tánh tôi thuộc loại tích cực nhưng vợ tôi làm cho tôi quá mõi mệt vì bả là một người tiêu cực và thường hay cằn nhằn tôi không ngớt. Bả quá ham làm việc và bị ám ảnh về sự sạch sẽ một cách thái quá và bệnh hoạn.Thú vui của bả là hay nhắc kể lại hoài những lỗi lầm đã qua của hai vợ chồng. Không ai có thể làm thay đổi được những gì đã xảy ra từ trước. Kể lại các chuyện đớn đau trong quá khứ chẳng khác nào lấy dao cắt vào da thịt mình. Lời nói có một sức mạnh phi thường, chúng có thể làm cho ta khổ sở hay hạnh phúc .

2-Waynet.(ông)

Như vậy, đa số phụ nữ cằn nhằn là để mong sửa đổi người đàn ông? Nhưng không làm được, và bà lãi nhãi ông tới tấp để sau rốt là bà phải ra đi hay ông ta phải đi?.Cằn nhằn thẳng thừng là điều xấu xa tồi tệ chẳng khác gì một sự tra tấn tinh thần .

So mostly Women nag to try and change the Men’s ways? This doesn’t work! So you got fed up of nagging him and he left or you left? nagging is just downright evil and mental torture!

3-Hmania (ông)

Tôi thật sự phải làm gì bây giờ. Luôn luôn là lỗi do tôi. Bất cứ chuyện gì xảy ra, tôi là người bị trách mắng. Tôi không biết phải đối xử  thế nào. Tôi là người rất bình tỉnh và chân thật,nhưng bà ta lại trách cứ tôi bất cứ việc gì. Nếu tôi nói trắng thì bả lại nói đen, nếu tôi nói cộng (+) thì bà ta nói trừ ( -) Vậy tôi phải làm gì bây giờ, Trời ơi?

4-Ben (ông)

Tôi nghĩ rằng việc đàn bà cằn nhằn và la mắng sẽ làm hại người đàn ông tốt. Các bà ơi! tại sao các bà không chịu để người ta được yên thân. Cách hay nhất là phớt lờ không cần quan tâm đếm xỉa gì đến bà ta.

Unfortunately i have come to realise that Nagging women tend to disturb Good men…Ladies why don’t you leave good men alone!!!.The best way to deal with this is to ignore her.

5-Ujagbe (ông)

Sống chung với bà vợ có tật hay nói nhiều làm mình cảm thấy cuộc đời trở nên ngắn ngũi đi. Theo phong tục Nigeria (Phi châu) vợ phải trung thành, hy sinh, biết nghe lời và chung thủy. Ngày nay thì khác đi. Tiếp xúc với văn hóa Tây phương đã làm nhiều bà vợ Phi châu trở nên ương ngạnh và nói nhiều quá. Riêng bà nhà tôi thì rất hỗn hào thường chửi bới tôi mỗi khi có dịp dù rằng chính tôi là người kéo cày nuôi sống cả gia đình.

Life is too short to live it with a nagging wife. In Nigeria (AFRICA), our wives used to be obedient, loyal, devoted and faithful to their husbands. But these days, due to their exposure to western cultures, many are turning to great nag. Mine insults me at the slightest opportunity, even when I’m the bread winner

6-Jane (phụ nữ)

Sau đây là điều bí mật. Không phải đàn bà nào cũng cằn nhằn trước bất cứ một chuyện nhỏ nhặt nào đâu.Mấy bà la mắng là tại gì họ không hài lòng đó thôi! Họ không hạnh phúc được vì nét mặt cũng như cử chỉ của ông chồng có vẻ như không tôn trọng ý kiến của người vợ và hạ thấp người ta xuống. Nghĩ theo hướng nầy thì bà vợ càng la mắng thêm, và đến một lúc nào đó thì hạnh phúc vợ chồng phải đổ vỡ.

7-Mathew (ông)

Chúng tôi lấy nhau được 37 năm rồi, nhưng càng ngày cái tật nói nhiều của bả càng trở nên tồi tế thêm hơn. Bất cứ chuyện gì bả cũng quy lỗi vào tôi được. Bả không bao giờ biết nói chữ xin lỗi sorry và làm ơnplease cả. Để xin được hai chữ bình an cũng như để tránh khỏi bị khùng điên có lúc tôi muốn để bả yên một mình nhưng tôi không thể thực hiện được vì hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn. Sống với bả chẳng khác nào tôi sống trong điạ ngục. Chính tôi đã dạy bả lái xe  36 năm về trước. Mỗi năm tôi lái xe 10 lần nhiều hơn bả, nhưng mỗi khi tôi cầm volant là bả có ý kiến linh tinh dạy khôn tôi phải thế nầy thế nọ làm tôi phát điên lên. Không còn một chút hy vọng nào nữa hết. Giờ đây, để được yên thân tôi phải qua phòng khác ngồi đọc sách để thư giãn.

Hôn nhân chỉ có ở thiên đàng mà thôi nhưng trước đó phải sống trong điạ ngục trần gian cái đã, để sau đó mới có thể lên thiên đàng được. Thật là đắng cay và chua xót trong cuộc sống hằng ngày. Phải chăng đây là nỗi đau khổ lớn nhất như Kinh Thánh đã viết.

Married for 37 years, my wife’s nagging is getting worseevery day. In everything, she finds fault with me, but she will never say sorry, please etc. I would like toleave her alone for my sanity and peace, but the economy made it very hard for me to make a decision. Living with her is nothing but hell. I taught her how to drive 36 yearsback, I drive 10 times of mileage than she does every year, but while driving with her, she will tell me, how to drive.I got mad at her many times, but there is no hope. Now, I find peace by sitting in another room, reading something to relax.Marriage is made in heaven, but living in hell on earth before going to heaven is a terribly bitter experience every day of life. This maybe the great tribulation as written in the Bible.   

8-Jamiesweeney (bà)

Wow! thật là vui sướng vì tôi thuộc về lớp xưa. Hai vợ chồng tôi dều tương kính lẫn nhau nên rất hoà hợp trong cuộc sống. Tôi nghĩ rằng đây là tâm tính (mentality) của hôn nhân. Nếu cả hai người đều nghĩ: “tôi có thể làm gì cho vợ/ cho chồng tôi?” thay gì nghĩ: “ổng hay bả có thể làm gì được cho mình?” thì  cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn. Đây là sự khác biệt giữa lòng tử tế xuất phát từ con tim so với tánh vị kỷ chỉ nghĩ chỉ biết có mình mà thôi. Đây là quy luật tương hỗ trong vũ trụ: “ Hãy đối xử, làm cho người khác những gì mình mong đợi họ làm cho mình”

Wow, I’m glad I’m from the old school. My husband and I have a lot of respect for each other and get along great. I think it’s the mentality in a marriage. If both people are always thinking “What can I do for him/her?” instead of “What should he/she be doing for me?” it works much better. It’s the difference in trying to be a giving hearted person vs. being a selfish, wanting person. It’s the Universal Law Of Reciprocation, or The Golden Rule, “Do to/treat others like you would like them to do/treat you.”

Thăm dò ý kiến bạn bè. Có sao nói vậy người ơi

*Anh PTH ở Litle Saigon, Cali

Kính thưa anh Nguyễn Thượng Chánh

Tôi chưa nghỉ hưu, còn mấy năm nữa mới tròn 66 tuổi để về hưu. 

Hiện đang sống với vợ. Có 1 con trai, đang học năm thứ 4 ở 1 đại học xa nhà.

Đang sống bằng nghề báo ở California. Sức khỏe tốt.

Đang mơ ước về hưu để hàng ngày đọc kinh, ngồi thiền nhiều giờ.

Lúc nào cũng lo, đọc tin quê nhà hàng ngày là lo. 

Thân kính

PTH

* Anh bạn NST ( Irvine Cali)

Chào anh Nguyễn Thượng Chánh,

Xin cám ơn anh đã cho đọc một “bản thảo”  về nghỉ hưu, công phu và bổ ích.

Thưa anh, đúng như sự suy nghĩ của anh: Hai vợ chồng cùng nghỉ hưu, “đụng nhau” 24/24 hrs kể cũng “phiền” đấy! Trường hợp của tôi may mắn hơn: Bà xã thích xem phim bộ và thích ngủ. Còn tôi thích “ôm” cái Computer ở phòng  riêng nên “đụng đầu” it thôi, giống như thuở còn đi “làm cu li” vậy.

“phút bôn” là football hay chơi banh bầu dục (không phải bóng đá).

Chúc anh được mọi sự anh lành, thảnh thơi.

NST

-1- Nghỉ hưu từ 2001 (14 năm)

2- Hai vợ chồng… vàng ròng! (hơn vàng …son một bậc).

3- Ngồi ôm …em computer từ 7:00 AM den 12:30 AM (ngoai trừ ăn uống vệ sinh cá nhân, lên Đài (talkshow), hội họp, làm tài xế chở bà xã đi chợ và đi tập thể dục 24 hrs fitness  khoảng 2 hrs từ 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa và …những ngày ra khơi di du lịch đó đây, vài tháng một lần, khoảng 1 tuần tới 3 tuần). Ăn uống chỉ kiêng mỡ và thịt heo (ăn chút it thì được). Ăn cá rất tốt. Ăn trái cây tùy thích.

4- “Một tháng đôi lần có cũng không”

5- Sức khỏe tốt, ngồi trên 8 tiếng 1 ngày mà không đau lưng. Làm xong 2 dự án lớn.

6- It khó khăn ngoại trừ trong dự án. Vui nhiều quên hết buồn phiền. Cứ… hề hề cho cho qua theo cách nói: “Qua … cho qua .. coi như chuyện hôm qua”.

Tội chi buộc đá đeo chì

Vừa nặng, vừa nhọc ích gì cho ta?

Thời gian nghỉ hưu … chính là lúc mình có thể thực hiện được điều mình mơ ước!

 Chúc giấc mơ của mỗi bạn sẽ THÀNH SỰ THẬT!

ST

*Anh DHV (La Chapelle -St Mesmin, Pháp)

1) nghỉ hưu được 13 năm rồi .

2) hiện sống với Bà lão, 2 người cùng tuổi .

3) Vài ngày gặp bạn già vào buổi sáng , sau khi lái xe đưa PN đi :siêu thị , shopping ở centre ville, lo giấy tờ cho sự cần thiết hằng ngày , ……..

Gặp 2 thằng bạn già đều là cựu quân nhân VNCH: tại quán cà phê của Tây, để tán gẩu thường nói chuyện chính trị, thời sự của nước Pháp, của khối Á Rập , Nga Mỹ Tàu chọi nhau. Bàn bạc nhiều về tình hình VN hiện tình đất nước: tham nhũng, XHCN suy đồi đạo lý giết chóc ngay cả học đường. Cà phê thì thay nhau trả, 1 tách 1€30 mà thôi.

Đó cũng là nguồn vui để tìm quên tuổi già lưu vong với thời tiết giá lạnh.

4) Quan hệ trong đời sống vợ chồng: cái nầy mới khó à ta. Cả hai đều hết xí quách, nên cái chuyện tình dục khg còn năng động, bèo nhèo như cái bánh bèo nhão. Mùa Hè thì đỡ , nhờ có cái nhà và cái sân rộng, nên cả ngày cứ kiếm chuyện ngoài vườn để làm cho khuây khỏa, cũng là áp dụng chiến lược: NÉ

Có nghĩa là tránh Bà Lão, chạm mặt nhau là muốn gây thôi. Bởi Bà Lão già rồi nói nhiều quá, chơi với bạn trẻ hơn mà hay bị Nhiễm Độc mấy người nầy. Đời tha hương khg có bạn, nên phải chơi với mấy người nầy khg có trình độ, ăn nói bừa bãi mà Bà Lão lại muốn kết thân, ham cãi chuyện ăn uống và gặp nhau, nhiều khi sinh tệ hại lắm. Ta khg thích mà ngại trái ý Lão Bà.

Hồi trẻ thì sợ vợ chết sớm khg ai đá gà bên nhau. Còn già rồi thì dù sao có cái ân tình của cái đạo tù t , nên sợ làm dữ thì Bà ra đi cũng buồn, bởi khg muốn có thêm em khác. Đâu còn là triệu phú , tiền hưu chỉ đủ sống qua ngày , lãnh có 50% khg đủ thâm niên để lãnh trọn gói , đủ là phải làm 39 năm. Nay thì 40 năm thay đổi rồi, mình là dân ngã ngựa mà .

Vừa già, vừa nhăn nheo….., lại hổng tiền thì khó kiếm chân dài cuốn hút. Chớ trong lòng cũng còn khoái lắm.Tuổi trẻ đang ngon lành, bị đổi đời làm mất hết tiền bạc, của cải và tù đày. Hậu quả là bịnh tật lai rai, còn đỡ hơn quý bạn kẹt bên nhà .

Lời khuyên: quý bạn sắp về hưu , nên áp dụng kế sách: NÉ. Như vậy đở phiền nảo cái tuổi già. Tôi học thuộc hơn chục bài ca trữ tình, loại BOLERO. Hể lên xe là ca túi bụi lớn tiếng, để ém cái miệng PN, vì nhắc 1 chuyện gì đó thì Lão Bà cứ nạy ra một pho, nói hoài khg dứt , cả mấy cái chuyện phong lưu thời trẻ, khi chưa biết nàng là ai. Nghe cả ngàn lần bao nhiêu kể lể mà cứ lải nhải hoài nói mải: Biết rồi mà em !!!!!!!

5) Sức khỏe thì khg được khỏe: hơn 7 bó đau rề rề, nhất là mùa THU bên Pháp. Thời tiết ẩm lạnh, làm mấy cái cù lẳng đau nhức do bị đi tù VC tại rừng U Minh Cà Mau, ngâm mình suốt ngày dưới mấy con kinh sình thúi bởi lá cây mục. Ra tù hậu quả bị bịnh Phong Thấp. Đi khám BS chuyên khoa Pháp, sau nhiều năm điều trị thì Bà BS quen nói là : khi nào nhức thì anh tới tôi châm cứu cho giảm đau. Cái bịnh nầy thì chỉ đến khi gặp Thần Lửa là sẽ dứt hẳn .

Ngày uống 7 viên thuốc: cao mỡ, cao huyết áp, cao đường. Có vấn đề tim, bị nghẽn 1 động mạch vành tim, nên BS về tim theo dõi. Cứ khoảng 9 tháng là cho thử làm Test d’effort để xem coi sắp giả từ tiên nữ chưa .

Đạn dược cạn hết rồi, đâu còn bắn phá gì nổi nữa. Đau tim thì đâu dám uống thuốc trợ dâm (Cialis,Viagra, ….), mà lỡ bụp vào rồi sáp lại bị Bà Lão cự lên lớp: già rồi mà sao còn muốn cái chuyện phàm tục nầy. Lúc đó phải làm sao, vì ở tỉnh khg có …. , chứ ở Paris thì thiếu cha gì, cở nào cũng có: Nga, Ba Lan , Lỗ Ma Ni, VN , Xẩm Ba Tàu , …… Loại ngon hẹn 1 giờ

( như hẹn BS vậy ), hiện giá là 150€. Tuy nhiên như đã nói ks Võ nay nát …. banh càng , chớ đâu ngon như ks Hào, nên giá nầy hơi cao đấy nhé. Thôi thì ngặm đắng nuốt cay, ăn chay cho qua ngày tháng cuối cuộc đời.

Ước mơ Tiên Cô cho vô một vố lớn: cho con cái thanh toán crédit tiền mua nhà cho chúng phẻ , ta thì đi chơi nghêu ngao như ks Hào du lịch hoài.

6) Lo thì khg phải lo nhiều, vì bên Pháp y tế cũng ngon lành: đau ốm có chính phủ lo, nằm nhà thương ra chỉ ký tên rồi đi về.

Chớ bên VN dư vài tỷ đồng mà bịnh nặng, nằm nhà thương là tiêu tán ngay.

Cuộc đời lưu vong mà vui chỉ là vui gượng kẻo là, dù sao cũng phải tiếp tục sống thế thôi. Cái may là đem con qua bên Pháp cả, nay chúng thành đạt đều có đời sống tươm tất, nhìn các cháu nội, ngoại cũng nhà cao cửa rộng, lên xe xuống chó là mĩm cười rồi. Chớ kẹt lại VN mà như ta: Ngụy quân, Ngụy quyền và tù cải tạo thì chết mẹ một đám hết. Cái nước VN ngày nay là

độc quyền của CB, đảng viên CS mà thôi. Nhớ phải tĩnh chớ đừng có ù ù khạc khạc, đứng chàng hảng là tét háng mất mẹ con chim đấy .

Mỏi tay rồi .  DHV

*Anh BXC (Fallschurch,VA)

Chánh thân mến,

Xin trả lời 6 câu của bạn thân :

Tôi nghỉ hưu từ năm 2005 sau 3 năm làm cu li “ rửa đít cho Mỹ ” tức làm Nurse Aide, và 11 năm làm Nurse trong các Hospital vùng Northen Virginia. Tôi nói “ các Hospital ”, vì lúc ấy mình còn nghèo, phải lo gánh gia đình mới qua đoàn tụ, nên cày chết bỏ. Vừa hết ca làm ở Hospital này, lại xông dzô Hospital khác; rồi còn làm Home Health Care, tức đến nhà bệnh nhân chích thuốc, truyền serum, nước biển…

Sau 14 năm quằn quại trong các Hospital, nhiều khi trời đổ tuyết, mình làm luôn 72 giờ, vì bọn Nurse không thể lái xe khi bão tuyết đến làm việc, mà bệnh nhân thì không thể bỏ họ không có nurse, dù chỉ một giờ , cho nên dù còn khỏe, mình cũng hát bài Ô Rơ Lui ! Tuy nhiên, lúc về hưu thì mình đã quá quen công việc, cho nên  Hospital rất tiếc. Nó dụ khị mình làm Part Time, tuần vài ngày, và on call, tức cần thì kêu. Làm tới năm 2006, mình xây một căn nhà ở Florida, xuống đó nghỉ mùa đông . Hospital gọi hoài không được, nên nó thôi, không kêu nữa.

Vậy coi như hưu hằn từ 2006.

Từ ngày nghỉ hưu, chỉ có hai “ khỉ già “ trong căn nhà nhỏ ở Fallschurch, vùng ngoai ô Washington DC. Các con đều có gia đình riệng. Cuối tuần, chúng đem lũ nhóc về quậy tan hoang, rồi lại về nhà chúng.

Mỗi ngày công việc làm thì chả thấy có gì, vậy mà vẫn thấy bận rộn. Kỳ thiệt !

Sáng dậy, cà phê, cà pháo xong, đã thấy 10 giờ. Bật TV coi tin tức xong là thấy 11 giờ. Đọc và trả lời e-mail xong, là hết 1 giờ nữa, tức tới giờ Lunch. Hai khỉ già, nhấm nháp chút đồ ăn tự làm, tự nấu. Đớp xong, phải ngáo khoảng 1 giờ. Nghỉ trưa xong, nếu là mùa Hè, thi` a` la cuốc vườn, trồng rau : rau, dền, rau muống, rau day, bầu, bí , mướp, khổ qua…đều có đủ. Ăn không hết, phải kêu các bạn đên mang về nhà ăn dùm ! Buổi tối, đọc sách, coi computer, nghe nhạc và viết lách lăng nhăng. Thỉnh thoảng, mình cũng ra Pharmacy của đứa con gái, ở Trung Tâm Thương Mại Eden, cách nhà đâu khoảng 1 mile, để làm giu’p nó vài chuyện vặt. Đôi khi thăm viếng bằng hữu, tán dóc, hay thăm các cụ bạn yếu đau. Tôi cũng thường làm đầu tàu cho các buổi họp mặt NN ở vùng Virginia. Tổ chức các buổi họp mặt, ăn nhậu lai rai. Vài tháng một lần .

Cũng có đi du lịch đó đây, có mò về VN vài lần, và đến cả Châu Âu, Thái Lo. V.v..

4.-        Quan hệ vợ chồng thì nay chỉ như bạn thân. Mười năm qua không hề làm “ chuyện ấy ”. Đó là nói thực lòng. Lâu lâu cũng có xì nẹt nhau bậy bạ chút đỉnh, vì …già thì sinh tật ! Nhưng bình thường, thì mình cả ngày ôm computer. Vào gường nằm còn ôm Lap Top hoặc iPad,  đâu có rảnh mà cãi lý với “ đối phương ”. Bà xã thường cố tìm xem mình thích món ăn chi, thì bả đọc sách, tìm cách nấu nướng. Nấu không thành, thì aller à  nhà hàng là chắc ăn nhất ! Đã từ lâu, mình không ăn thịt cá. Nhưng bà xã hay oánh lừa, đôi khi cũng đớp nhầm món “ mặn ”. Mình bị Gout, và High BP, mỗi ngày đều phải kiểm tra áp huyết, phòng stroke ! Bệnh Gout làm đau khớp chân; nhưng lâu nay, nhờ điều trị đúng cách, Gout không còn đáng ngại nữa.

5.-    Ước mơ của mình lúc này là được không có bệnh gì làm đau đớn, cho đến lúc “ đèn hết dầu và tắt lịm ”. Cũng ước cho con cháu làm ăn không vất vả quá như mình. Một ước mơ khác là thấy bọn việt cộng khốn kiếp lụi tàn trước khi mình “ ra đi ”. Nếu được như thế thì…quá “ đã ” !

6.-  Khó khăn, Vui buồn :  Nay mình không còn vấn đề gì khó khăn phải giải quyết. Vui là được gặp lại, liên lạc với các bạn xưa. Buồn là thấy tuổi già sao kéo đến quá mau. Nghĩ lại cuộc đời sao quá ngắn. Thế hệ của chúng ta, dường như chỉ có trách nhiệm và bổn phận phải lo toan gánh vác ( với bàn thân, gia đình, xã hội, đất nước ) mà chẳng có tuổi xuân, chẳng có được làm theo ý mình. Thử nghĩ lại xem, chúng ta đã mất bao năm học hành, lính tráng, tù tội, vứt bỏ những thành quả đã tạo dựng ờ VN để hai bàn tay trắng, lao đao nơi xứ người. Đâu là những ngày hạnh phúc vui chơi của tuổi xuân, của thành tựu  như ý ? Một điều buồn khác là lâu lâu, lại mất một bạn thân. Riêng bọn kỹ sư SK khóa HAI  của tôi, đã mất Nhuận mập, Lê Mimh Khôi, Nguyễn Châu, Nguyễn Phúc Chân, Đào Trung Kiều…Các bạn đi về cõi vĩnh hằng, mình thấy nao nao trong dạ; và bỗng nhiên thấy mọi thứ đều là phù du mộng ảo !  Buồn !

Chánh muốn mình viết thêm, đào sâu về chuyện gì thì cứ hỏi. Nếu thấy có thể trả lời, thì O.K ngay.

BXC

*Đồng nghiệp-Jean-Baptiste Nyiligira (Ottawa, Canada)

Đồng vợ đồng chồng tát biển Đông cũng cạn

Bonjour Chanh,

 Pour le moment, je n’ai pas encore d’idées! Ma retraite c’est dans une dizaine d’années.

Je suis sûr que tu me donneras des trucs quand ce sera le temps.

Mais si on a un hobbit quelconque, la retraite est la période idéale pour s’y donner à fond, et quand le conjoint ou la conjointe y attache un intérêt +/- grand (donc le partage avec vous), c’est d’autant mieux!

 Take care.

 Jean-Baptiste.

*Đồng nghiệp-Robert Meilleur (Quebec)

Bonjour Chanh

Tôi đã về hưu từ 10 tháng qua. Tôi còn trẻ tuổi quá mà! Với kinh nghiệm của một bébé, tôi xin chia sẻ vài cảm nghĩ:

Từ khi rời  cơ quan Kiểm tra thực phẩm CFIA, tôi bay qua làm việc cho một xí nghiệp bên Việt nam (6 ngày /tuần). Mỗi ngày tôi vẫn đều đặng luyện tập thể dục (40 phút bơi lội, vài chiêu rèn luyện thể lực và đi bộ).

Khi trở về  Canada, chúng tôi tậu một căn condo. Việc nầy làm tôi tốn hao rất nhiều thời giờ để trùng tu sửa chữa nầy nọ (lát gạch men, thay màu sơn, làm lại sàn gỗ laminé, gắn sưởi bức xạ, sửa đổi tủ bếp và nhà tắm, gắn đèn, gắn hệ thống robinet nhà tắm và nhà bếp…Nói tóm lại là tôi rất bận rộn! Tôi chuẩn bị cho con đường làm chuyên viên tư vấn (consultant) sau khi tôi hoàn tất xong việc sửa chữa.

LỜI KINH SUTRA

LỜI KINH SUTRA

Tri’ch EPHATA 666

Có một người tên Tetsugen. Ông là một tâm hồn Thiền ở Nhật bản mơ ước in các tập kinh điển Thiền Sutra cho dân Nhật. Bấy giờ kinh điển của Thiền mới có bằng tiếng Trung Hoa bên Tầu. Ông lặn lội khắp nơi xin tiền. In bằng bản khắc trên gỗ, công trình rất cam go, tốn phí. Sau mười năm dành được tiền, sắp đem in kinh, dòng sông Uji ngẫu hứng dâng nước tràn ngập, lụt lội khắp miền. Dân chúng lâm cảnh màn trời chiếu đất, mất mùa khốn khổ.

Băn khoăn trước số tiền mười năm quyên góp được, in kinh hay cứu người ?

In kinh để truyền bá một triết lý, gầy dựng cả một suy tư tôn giáo. Cứu người chỉ là giai đoạn nhất thời. Rồi ai mà không chết ? In kinh có thể lưu danh lại tên tuổi. Ấy vậy mà Tetsugen không đành lòng đem tiền in kinh. Ông bỏ hết số tiền tích góp mười năm trời giúp nạn nhân lụt lội của dòng sông Uji. Thế là công trình mười năm với giấc mộng truyền bá Zen cho dân tộc Nhật theo dòng sông nước đục chảy vào hư vô.

Tha thiết với tấm lòng, ông lại lên đường hành khất xin tiền lần nữa. Mấy năm sau, dành dụm được một số tiền, ai ngờ một nạn dịch lan tràn, bao nhiêu người chết, động lòng trắc ẩn, ông lại đem hết tiền in kinh giúp người khốn khổ. Thoáng qua đã mười mấy năm. Tuổi đời theo thời gian ngắn lại.

Hết tiền in kinh, lòng ông vẫn tha thiết, ông lên đường xin lần thứ ba. Mất mấy năm nữa, lần thứ ba này ông in được bộ Sutra. Thấm thoát hai mươi năm. Bản in gốc của bộ Sutra hiện còn lưu giữ tại Obaku, Thiền Viện ở Kyoto. Tôi đọc câu chuyện này ở Thiền Viện Bodhi Zendo, Ấn Ðộ trong cuốn Zen Flesh, Zen Bones, trang 44.

Trên đây không phải câu chuyện dụ ngôn để dạy thiền sinh. Nó là tấm lòng có thật. Một trái tim bồ tát, trái tim Chúa Kitô. Có những dòng sông và những định mệnh. Có nhiều dòng nước phù sa, lụt lội. Dòng sông và lời kinh ở đâu cũng có. Nhưng những tấm lòng dám hy sinh lời kinh vì lấy con người làm chính lời kinh thì không nhiều. Bởi nó là một lối suy tư rất khác. Ôi ! những con người với những tấm lòng.

Hôm nay, nhắc nhở đến Tutsugen, dân Nhật giáo dục con cái họ là Tetsugen đã in ba lần bộ kinh Sutra. Lần thứ nhất ông in bộ kinh ấy trong trận lụt của dòng sông Uji. Lần thứ hai in trong cơn bệnh dịch của xứ sở. Lần thứ ba in bằng mực. Hai lần trước vô hình không nhìn bằng mắt xác thịt được, nhưng hai lần ấy cao cả linh thiêng hơn lần thứ ba…

Trích sách “Những trang nhật ký của một Linh Mục”
của Lm. NGUYỄN TẦM THƯỜNG, SJ
.

TẠI SAO NGƯỜI TA LẠI… ?

TẠI SAO NGƯỜI TA LẠI… ?

Lạy Chúa, thật lòng con không hiểu…

Tại sao người ta đang rất muốn có con, nhưng lại nỡ nào vào bệnh viện để phá thai chỉ vì bác sĩ bảo là có nguy cơ em bé bị dị tật, để rồi phải ân hận suốt đời vì tuyệt tự ?

Tại sao người ta thề hứa yêu thương nhau, không thể sống thiếu nhau, nhưng rồi khi biết tin có em bé thì lại đưa nhau đến bệnh viện để phá thai ?

Tại sao người ta sợ phải giáp mặt Cha Xứ, nhưng lại không biết sợ phải giáp mặt Chúa khi buộc con gái phải đi nạo thai để giữ sĩ diện trước người đời ?

Tại sao người ta lần chuỗi đọc kinh xin Đức Mẹ “cầu cho chúng con là kẻ có tội”, nhưng rồi lại đi xì xầm gièm pha, kết án một chị phụ nữ trót lỡ lầm chửa hoang nào đó ?

Tại sao người ta tỏ ra ghen tuông, đòi bạn đời của mình phải chung thủy, nhưng mình thì lại thoảI mái đi ngoại tình, chơi bời lăng nhăng, để rồi tan cửa nát nhà ?

Tại sao người ta bắt con cái trong nhà phải tuyệt đối vâng lời mình, nhưng mình thì lại bất hiếu, bất kính và bất nghĩa với cha mẹ già ?

Tại sao người ta xây nhưng ngôi nhà thật hoành tráng, lộng lẫy và nhiều tiện nghi, để rồi lại tự nhốt mình giữa những bức tường cao, các song sắt và hàng chông nhọn mảnh sành ?

Tại sao người ta sắm các loại xe cộ thật mạnh, thật sang, thật đắt tiền, để rồi chịu chết cứng nằm một chỗ ngoài đường khi kẹt xe tắc đường ?

Tại sao người ta tổ chức các bữa tiệc ăn uống linh đình, toàn những món đặc sản, bia hảo hạng, rượu cao cấp, nhưng sau đó lại say xỉn, nôn thốc nôn tháo cho bằng hết ?

Tại sao người ta đặt những bàn thờ Chúa trong nhà thật đẹp, nhưng đến tối cả gia đình lại ngước mặt dán mắt vào chiếc màn hình Tivi để thổn thức với các diễn viên Hàn Quốc, Hồng Kông ?

Tại sao người ta nài xin đòi hỏi Chúa đủ thứ, nhưng mình thì lại chẳng chịu chia sẻ chút tình nào cho chính những người thân cận ngay trong gia đình mình ?

Tại sao người ta có thể đọc đủ mọi thứ tào lao linh tinh trên báo giấy, báo mạng, báo hình, nhưng lại chẳng bận tâm đọc và ghi nhớ và sống một câu Lời Chúa trong Tin Mừng ?

Tại sao người ta rồng rắn xếp hàng để chờ được xưng tội, nhưng rồi lại đâu vào đấy, không cố gắng để hoán cải, để đổi đời, để sống tốt hơn ?

Tại sao người ta vẫn chăm chút tỉ mỉ chuyện giữ chay, nhưng lại không chịu giữ miệng ăn nói cho hòa nhã tử tế, giữ lòng cho thật thà trong sạch, không giữ chữ tín, chữ nghĩa trong cư xử giao dịch ?

Tại sao người ta đã chọn Chúa là Chúa của mình rồi, nhưng lại đi say mê suy tôn một ca sĩ là nữ thần ( Diva ), một cầu thủ là siêu sao ( Super star ), một người mẫu là thần tượng ( Idol ) ?

Tại sao người ta ghi vào sổ Gia Đình Công Giáo, tự nhận mình là người có Đạo, nhưng lại có thể thản nhiên sống như thể kẻ lạc đạo, mất đạo, nghịch đạo, vô đạo ?

Tại sao người ta đói và khát thê thảm lắm rồi, nhưng lại không biết tìm đến xin với Chúa cho được nhận lấy mẩu Bánh-Hằng-Sống và múc lấy thứ Nước-uống-rồi-không-còn-phải-khát-nữa ?

Lm. QUANG UY, DCCT,

Chúa Nhật 27.3.2011

CHÚA CÓ VUI KHÔNG ?

CHÚA CÓ VUI KHÔNG ?

Tri’ch EPHATA 666

Lại một lần nữa Chúa Giêsu cho chúng ta thấy Người “dốt Toán”, theo cách nói của cố Hồng Y F.X. Nguyễn Văn Thuận. Hai đồng xèng trị giá phần tư xu lại nhiều hơn những đồng vàng rủng rẻng ! Cũng may là Chúa Giêsu đã kịp “giải” ngay cho ta “thích” chứ không lại có lắm kẻ bực bội: “Vì tất cả những người kia bỏ của mình dư thừa, còn bà này đang túng thiếu, đã bỏ tất cả những gì mình có để nuôi sống mình” ( Mc 12, 44 ). Sao không bực bội cho được khi thấy những đồng vàng sáng loáng của mình bỗng dưng trở nên vô hiệu trước hai đồng xu hoen gỉ ?

Có một lần đi ăn cưới ở xa, sáng vào quán cà-phê, tôi vô tình nghe lóm được câu chuyện ở một giáo xứ nọ qua đối thoại của hai ông bàn bên cạnh:

Vì là sáng Chúa Nhật sau khi tan lễ Nhất nên quán hơi đông. Một ông sơ mi trắng đóng thùng, cà vạt tươm tất bước vào ngó dáo dác tìm bàn trống thì vừa hay có một ông tóc tai bờm xờm, áo quần bụi bặm đứng dậy bắt tay đón chào:

  • Chúc mừng bác, Giáng Sinh năm nay hoành tráng quá !
  • Cám ơn bác, cũng phải đổi mới lên chứ. Ban Hành Giáo mới mà ! Chẳng lẽ cứ “bổn cũ soạn lại” ?
  • Ai cũng khen năm nay đèn màu nhiều nên rực rỡ, hang đá lộng lẫy như cung điện, diễn viên tuồng trang phục rất đẹp !…
  • Bác nói lạ ! Diễn nguyện chứ sao gọi là diễn viên tuồng ?
  • Ừ, thì tôi nghe người ta nói sao tôi thuật lại vậy đó mà !
  • Rõ là miệng thế gian ! Mọi năm cứ mượn vải về vấn lên, trông luộm thuộm quá ! Năm nay tôi mạnh tay chi tiền để thuê trang phục văn nghệ đó !
  • Ra thế ! Giờ tôi mới hiểu sao họ lại gọi là “diễn viên tuồng”, cũng có nguyên cớ cả. À, mà cái dzụ Thiệp Giáng Sinh cũng là ý của bác đó à ?
  • Ừ, mà sao ?
  • Hay ! Độc đáo ! Cái thiệp lãng mạn bỗng gánh thêm “thiên chức” quyên tiền. Nhất cử lưỡng tiện. Không nơi nào trên thế giới có được ! Sang năm, tôi phải xin vài cái để gửi cho vợ con…
  • Ủa, vợ con bác ở cả đây mà gửi thiệp làm gì ?
  • Thì… Giáo Dân cũng ở cả đây và Ban Hành Giáo lẫn Cha Sở có thể mừng Giáng Sinh trực tiếp, nóng hổi đó thôi. Nhưng tôi khoái nhất là cái câu… phụ đề ghi trong thiệp: “Sự quảng đại của quý vị là niềm vinh hạnh cho chúng tôi”. Hy vọng bà xã tôi cũng bắt chước mấy bà góa trong giáo khu mạnh tay chi cho tôi chút đỉnh vui chơi Giáng Sinh !
  • Mấy bà góa nào ?
  • Thì… mấy bà bó chổi, chằm nón… ngày kiếm vài ba chục. Mấy năm trước chỉ bỏ năm, mười ngàn vô thùng tiền Giáng Sinh, tự nhiên năm nay thấy cái thiệp Giáng Sinh ghi đích danh mình nên phát hoảng. Chạy sang nhà tôi vay một trăm để bỏ vô cho “dễ coi”. Tôi mới cho hai bà vay là… đứt chớn ! Mấy bà sau tôi chỉ qua nhà Tám thợ mộc.
  • Góp nhiều thì công đức nhiều chứ có ai ăn của mấy bả đâu ! Danh sách thu lẫn các khoản chi đều được thông báo công khai hết mà !
  • Ừa, thì chính cái dzụ “công khai” đó mà mấy bả mới… tái mặt !
  • Chúng tôi làm vì Giáo Xứ chứ có phải làm cho chúng tôi đâu ?
  • Ừ, thì làm cho Giáo Xứ ! Nhưng có bao giờ Giáo Xứ khen các bà góa như Chúa Giêsu đã làm, hay chỉ khen các bác giỏi vận động quyên góp, có óc tổ chức, thanh liêm, chính trực… Trước khi làm việc gì, các bác có khi nào tự hỏi thầm rằng: “Chúa có vui không ?”

Đoạn đối thoại đến đây là chấm dứt vì ông “cà-vạt” đã vội đứng lên trả tiền sau khi uống ly cà-phê… không đường. Ly cà-phê sữa ông gọi vẫn còn nguyên trên bàn !

Ngay từ thuở bình minh của Giáo Hội Công Giáo, các tín hữu đã theo gương Chúa mà luôn chăm sóc cho các góa phụ: “Thời đó, khi số môn đệ thêm đông, thì các tín hữu Do Thái theo văn hoá Hy Lạp kêu trách những tín hữu Do Thái bản xứ, vì trong việc phân phát lương thực hằng ngày, các bà goá trong nhóm họ bị bỏ quên” ( Cv 6, 1 ). Tôi cứ tưởng ngày nay trong Giáo Hội chẳng còn chuyện “nuốt tài sản của các bà góa” vì chẳng ai nỡ “ăn” đồng tiền đó. Không, tôi đã lầm ! Không ai “ăn” nhưng người ta dùng tiền của các bà góa để làm vinh danh mình. Bà góa hôm nay còn “thê thảm” hơn bà góa ngày xưa vì bà không chỉ bỏ tất cả những gì mình có mà còn cả những thứ phải đi vay mượn ! Chúa có vui không ?

Có lúc chính tôi cũng đâm ganh tỵ với các bà góa vì các bà được Thiên Chúa quan tâm, ưu ái ngay từ trong Cựu Ước:

  • Anh ( em ) không được làm thiệt hại đến quyền lợi của ngoại kiều và cô nhi, không được giữ áo của người goá bụa làm đồ cầm ( Đnl 24, 17 ).
  • Khi anh ( em ) gặt lúa trong ruộng mình, mà bỏ sót một bó lúa trong ruộng, thì không được quay lại mà lấy; bó lúa ấy dành cho ngoại kiều và cô nhi quả phụ; như vậy, Đức Chúa, Thiên Chúa của anh ( em ), sẽ chúc phúc cho anh ( em ) trong mọi việc tay anh (em) làm. ( Đnl 24, 19 ).

Nhiều khi tôi cũng đóng góp chút đỉnh nhưng cứ mặc cảm đó chỉ là của dư thừa… trước mặt Chúa ! Làm sao đây ?

Cho đến một hôm, tôi được rong ruổi đường trường cùng “ông thầy kinh điển” trên chiếc Honda cub màu da trâu 90 phân khối. Hai thầy trò ghé vào một quán ăn bên đường. Một bà lão chìa tay ra. Ông thầy kín đáo nhét vào đó 500 đồng ( có lẽ tương đương với 10 ngàn hiện nay ). Cơm nước xong, tôi móc gói thuốc ra mời thầy ( dạo đó thầy vẫn còn hút thuốc ). Thầy xua tay lắc đầu. “Lạ à nghen, mới hồi sáng hai thầy trò ngồi uống cà-phê còn ‘chơi’ hai điếu mà bây giờ cai rồi !” Biết tôi thắc mắc, ông thầy mới từ tốn: “Đã cho bà già 500 rồi còn hút thuốc nữa hả ? Vậy là cho của dư thừa rồi. Từ giờ tới tối mình còn phải nhịn ba điếu nữa mới đủ !”

Thì ra thế, tôi cho đi mà tôi chưa hy sinh. Tôi đóng góp mà tôi chưa từ bỏ. Chúa có vui không ?

Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con luôn biết quan tâm chia sẻ với tha nhân và từ bỏ mình trong từng công việc, trong từng giây phút sống của đời mình. Nhờ đó, chúng con không bị lên án như những luật sĩ mà ngày càng trở nên giống bà góa được Chúa vinh danh. Amen.

Pio X LÊ HỒNG BẢO

RỒI SẼ CÓ MỘT NGÀY…

RỒI SẼ CÓ MỘT NGÀY…

Lm. VĨNH SANG, DCCT,

Tri’ch EPHATA 666

Có một sự trùng hợp hữu lý, ngày giỗ của cụ Gioan Baotixita Ngô Đình Diệm, cố Tổng Thống Việt Nam Công Hòa, cùng với bào đệ là cụ Giacôbê Ngô Đình Nhu vào đúng ngày 2 tháng 11 hàng năm. Đây là ngày Giáo Hội Công Giáo dành riêng một cách đặc biệt để kính nhớ và cầu nguyện cho những người đã khuất. Trong những ngày này ( kể từ trưa ngày 1.11 đến hết ngày 8.11 ), Giáo Hội khuyên các tín hữu đến viếng các nghĩa trang, hay nhà đặt hài cốt các tín hữu đã qua đời, để cầu nguyện cho những người đã ra đi trước mình, đặc biệt là những người thân yêu, trong đó cha mẹ, ông bà, tổ tiên… là thành phần ưu tiên số một. Giáo Hôi cũng dành riêng tháng 11 để cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời, và khuyên con cái mình thực hành việc hiếu thảo cụ thể đối với cha mẹ, ông bà, đã khuất bằng lời cầu nguyện và sốt sắng tham dự Thánh Lễ.

PresidentNgoDinhDiemMột sự trùng hợp thuận lợi, vì trong những năm tháng khó khăn, những người mến mộ cụ Ngô đã không thể công khai kính nhớ cụ, nhưng đã nương theo kỳ đại lễ này để tưởng niệm và cầu nguyện cho cụ. Trong những năm gần đây, ngay ở trong nước, nhiều người đã bày tỏ lòng kính mến cụ công khai qua việc viếng mộ cụ trong kỳ đại lễ, thậm chí còn tổ chức Thánh Lễ cầu nguyện cho cụ và tưởng niệm cụ ngay tại “nghĩa trang nổi” ( nhà Hài Cốt ) của Giáo Xứ mình. 52 năm, tưởng như các sự thật về cuộc đời và sự nghiệp của một con người đã không còn góc khuất, biến cố lịch sử 1.11.1963 đã phơi bày ra cho moi người nhận biết, và lịch sử đã bắt đầu có những đánh giá trung thực về con người và biến cố.

52 năm qua rồi nhưng những gì xảy ra đối với tôi và hẳn với nhiều người có mặt trong biến cố lịch sử này thật khó phai nhạt. Ngày ấy, cha tôi chỉ là một viên công chức quèn, nhưng nhận nhiệm vụ gác gian ( gardien ) cho một cư xá công chức cao cấp nên được phân cho một ngôi nhà trong cư xá ấy, nhà số 384/50 đường Công Lý. Ở đây tôi được chứng kiến, một ngày cảnh sát dẫn về một tử tù để quay phim dựng lại hiện trường vụ gài bom dự định đánh sập cầu Công Lý, người tử tù này sống ở khu nhà sàn ven kênh Nhiêu Lộc, cũng ở đây tôi chứng kiến những cái gầu xúc bùn ầm ầm chạy cả ngày để xúc bùn dọn mặt bằng xây chùa Vĩnh Nghiêm, ở đây tôi được dạy dỗ giáo lý bởi các sư huynh Dòng Kitô Vua sáng lập trường Sao Mai bên chân cầu Công Lý, ngôi trường này đã dạy dỗ tôi những năm cuối bậc tiểu học với bao nhiêu là tình cảm thân yêu…

Vì sống trong khu cư xá có rất nhiều vị công chức cao cấp, từ ông bộ trưởng bộ Thông Tin Phan Văn Toại đến ông chủ nhiệm tờ báo Dân Chúng ( ngôi nhà đối diện nhà tôi qua một công viên nhỏ, cách đây một năm bị nổ do chứa chất nổ tạo cảnh cho phim ), cha tôi dễ dàng tìm được việc làm cho nhiều người đồng hương lúc chân ướt chân ráo di cư vào Nam. Khi cuộc đảo chánh nổ ra, rồi tin báo cụ Ngô và ông cố vấn bị giết chết, nhóm người “con ăn đầy tớ” này tụ họp ở nhà tôi. Tôi còn nhớ gương mặt ướt đầm đìa nước mắt của dì Hai, một người đàn bà ở Giáo Xứ Tân Việt, gần nhà dì tôi, được cha tôi lo cho đi làm, gương mặt thẫn thờ của chú Cỏn, người cảnh sát có nhiệm vụ giữ an ninh trật tự cho cư xá, cái hình ảnh ray rứt đứng ngồi không yên của bà Ba, người Sa Đéc mà chúng tôi nhận là bà ngoại trong những ngày tháng đến miền Nam không người thân thích. Họ xầm xì to nhỏ với nhau rồi bảo nhau nguyện kinh cầu cho cụ Ngô, tiếng cầu kinh râm ran khe khẽ như sợ lọt ra ngoài sẽ có hậu quả xấu. Mẹ tôi cứ khóc nức nở mãi nhiều ngày sau vẫn chưa nguôi.

Mấy hôm sau tôi đi học, vào lớp đã thấy khung hình của cụ treo ở giữa lớp phía trên bảng đen bị hạ xuống, người ta xé tan nát hình cụ rồi vứt vào sọt rác. Chú bé ngây thơ trong tôi ngày ấy nhìn quanh rồi nhặt vội mảnh hình con mắt của cụ đem về cất mãi trong ngăn học của mình. Từ ngày đó, mỗi thứ hai chào cờ, chúng tôi chỉ hát Quốc Ca, không hát bài suy tôn Ngô Tổng Thống nữa, tôi cảm thấy hụt hẫng và chán nản. Không biết mãi sau này, tôi đã quen với cái cảm giác thiếu thiếu đó từ bao giờ.

Cha tôi có ba người bạn thân từ thời còn ở Hà Nội: bác Sâm, bác Phụng và bác Bất, họ gặp nhau lại ở giữa Sàigòn sau cuộc di cư 54. Ngày gặp bác Sâm ở công trường Hòa Bình ( công trường Nhà Thờ Đức Bà ), hai người ôm lấy nhau khóc. Bác Sâm làm ở Tòa Phá Án ở đường Hồng Thập Tự ( bây giờ khu đất ấy là nhà hàng cà phê ngay trước nhà Văn Hóa Thanh Niên đường Nguyễn Thị Minh Khai ) nên được phân cho căn nhà phía sau Tòa Phá Án. Bác Phụng thì làm cho Tòa Đại Sứ Pháp ( bây giờ là ngôi nhà của Tòa Lãnh Sự Pháp ở Sàigòn ), mỗi lần đi thăm bác thì nhiêu khê lắm vì phải qua cửa an ninh. Còn bác Bất thì ra Nhà Trang mở tiệm phở ở chợ Đầm.

Cha tôi cũng có hai người bạn thân trong quân ngũ, ông thượng sĩ Duyệt nhà ở Hòa Hưng, trước cửa nhà có cái giếng, bọn trẻ chúng tôi thường ra đó chơi vì nó rất mát dưới tàn cây lớn, và ông thượng sĩ Trê nhà ở Giáo Xứ An Lạc, trước cửa nhà có cây vú sữa xum xuê. Tất cả những người này đều không phải Công Giáo, trừ gia đình ông Trê. Tôi dài dòng như vậy để muốn chia sẻ rằng không chỉ những người Công Giáo mới mến mộ cụ Ngô. Ngày ấy, mỗi chiều thứ bảy hoặc Chúa Nhật, cha tôi dẫn chúng tôi đi chơi thăm nhà bạn bè, câu chuyện về cụ Ngô được người lớn ôn lại với nhau trong nghẹn ngào nước mắt, bọn con trẻ chúng tôi lẳng lặng im nghe.

Sau này qua một số tài liệu, người ta nói rằng các tướng lãnh đảo chánh đã đánh lừa binh sĩ dưới quyền, họ nói với binh sĩ rằng về thủ đô để giải vây cho Ngô Tổng thống, họ sợ nói là đảo chánh thì binh sĩ sẽ bất tuân lệnh, may cho họ là cuộc đảo chánh gần như không có tiếng súng, vì Ngô Tổng Thống đã lặng lẽ ra đi ẩn mình ở Nhà Thờ Cha Tam trong Chợ Lớn, rồi ngày hôm sau, vừa dự Thánh Lễ sáng xong, đã gọi điện thoại nộp mình chịu chết, nếu cụ quyết tâm phản ứng thì chưa biết cục diện sẽ ra sao vì rất đông binh sĩ yêu mến và biết ơn cụ.

Cũng qua tài liệu đã tiết lộ, nhóm đảo chánh rất hèn, cái hèn giết người khi người ta đã đầu hàng, giết những người bị trói thúc ké hai tay bằng những nhát dao độc ác rồi kết thúc bằng những viên đạn súng lục, cái hèn của sự trả thù khi đạt được chiến thắng, tất cả nhân viên guồng máy hành chánh và quân sự của cụ đều bị trả thù, tài liệu đã kể nhiều lắm nhưng tôi chỉ xin kể những trường hợp rất cụ thể mà tôi biết.

Có hai người họ hàng nhà tôi là hai người trong nhóm cận vệ của cụ, sau ngày đảo chánh, hai ông bị chuyển ngay ra đơn vị tác chiến, vài tháng sau cả hai đều tử trận, cái chết bí hiểm để lại nỗi đau nhức nhối cho hai gia đình. Ông Rong nhà ở đường xe lửa cổng số 6, Giáo Xứ Bùi Phát, và ông Thảo nhà ở cư xá Kiến Thiết, đường Huỳnh Quang Tiên, nay là đường Đặng Văn Ngữ, Giáo Xứ Đa Minh, Ba Chuông. Đến như cha tôi, một viên tùy phái quèn kiêm gác gian cư xá, chỉ nửa năm sau ngày đảo chánh 1.11, chúng tôi bị đuổi nhà, anh em chúng tôi bồng bế nhau về đường Nguyễn Huỳnh Đức, nay là Huỳnh Văn Bánh, mua một mảnh đất sình lầy bên dòng kênh Nhiêu Lộc. Tôi không bao giờ quên ngày theo các anh đi nhận đất, miếng đất sình người ta còn đang trồng giàn mướp nở hoa vàng rực dưới nắng sớm. Tôi lớn lên bên dòng kinh ấy rồi chứng kiến bao đổi thay của đất nước và thành phố này những năm 70 cho đến hôm nay.

Các “hèn tướng” sau khi giết được cụ Ngô, chia chác gia sản mà cụ và những người cộng tác đã khổ công gầy dựng suốt 9 năm nền Đệ Nhất Cộng Hòa, họ chỉ lo bôi nhọ cụ và chế độ cũ, lo xóa dấu vết của cụ đã xây dựng, lo chứng minh rằng cụ sai, họ không đủ đức độ và tài năng để hy sinh như cụ, họ chỉ biết thỏa mãn cơn khát khao quyền lực, tiền bạc và địa vị, họ tìm cách hưởng thụ, không làm nên cơm cháo gì mà còn xé nát tất cả, từ một “Việt Nam minh châu trời Đông”, hôm nay, sau 52 năm thành một đất nước tụt hậu, kém xa cả những nước chậm phát triển nhất trên thế giới.

Có người nói với tôi, cụ Ngô là người đạo đức tốt lành nhưng cụ không có tài, cụ không xây dựng được cho mình một lực lượng khả dĩ đủ để bảo vệ mình, tôi nghĩ nhận xét đó không đúng lắm. Chỉ trong vòng 9 năm mà cụ bình định được đất nước, thu phục được các giáo phái, các lực lượng vũ trang, dẹp yên được giặc Bình Xuyên, xây dựng đất nước đi lên, thì chẳng thể nào là người không có tài mà chỉ có đức. Có lẽ phải nói, cụ là người có tài có đức nhưng không một chút gian ác và xảo quyệt, thiếu mưu mẹo và lưu manh, cuối cùng cụ chết vì tất cả nữa thứ xảo quyết lưu manh ấy. Còn đám đông, y hệt như đám đông thời Chúa Giêsu, hôm nay tung hô, ngày mai hạ bệ, và đó là định mệnh của những ai chọn con đường theo chân Chúa.

Rất nhiều nơi trên thế giới này đã tổ chức ngày lễ tưởng niệm cụ như một ngày lễ của người anh hùng vị quốc vong thân. Tôi nghĩ cũng chính đáng thôi, đất nước quê hương này phải có một ngày như vậy, rồi sẽ có một ngày như vậy…

Lm. VĨNH SANG, DCCT,

đầu tháng 11.2015

Lời trăn trối của Steve Jobs khiến ai cũng phải suy ngẫm

Lời trăn trối của Steve Jobs khiến ai cũng phải suy ngẫm

Huyền Bùi

Sự giàu có, tôi đã giành chiến thắng trong cuộc sống của tôi, tôi không thể mang theo khi xuống mồ. Những gì tôi có thể mang chỉ là kỉ niệm đọng lại bởi tình yêu. Đó là sự giàu có thật sự mà sẽ theo bạn, đi cùng bạn, cho bạn sức mạnh và ánh sáng để đi vào” – Steve Jobs.

Steve Jobs đã qua đời vào sáng 5/10/2011, khiến cả thế giới sửng sốt và tiếc nuối. Ông là một trong những tên tuổi huyền thoại của ngành công nghiệp máy tính. Steve là người kín tiếng, gần như không bao giờ nói về đời tư, nhưng ông luôn có nhiều phát ngôn khiến mọi người suy ngẫm. Những câu nói của ông luôn là nguồn động lực cổ vũ tinh thần cho các bạn trẻ vượt qua khó khăn trong cuộc sống, để họ trân trọng sự sáng tạo và phấn đấu không ngừng nghỉ.
“Hãy cứ khát khao. Hãy cứ dại khờ” – Steve Jobs. (Nguồn: Internet)

Thế nhưng, nỗ lực để đạt đến thành công bao giờ cũng đi kèm với sự đánh đổi về tuổi trẻ. Và lời trăn trối của Steve Jobs đã một lần nữa “cảnh tỉnh” giới trẻ, khi họ quá chú tâm vào mục đích cuối cùng nhưng lại quên đi những giá trị vĩnh hằng của sức khỏe, của tình cảm yêu thương con người:

STEVE JOBS

“Tôi đạt đến đỉnh cao của sự thành công trong thế giới kinh doanh.

Trong mắt của người khác, cuộc sống của tôi là một mẫu mực của sự thành công.

Tuy nhiên, ngoài công việc, tôi có rất ít niềm vui. Cuối cùng, sự giàu có chỉ là một thực tế của cuộc sống mà tôi phải làm quen với nó.

Tại thời điểm này, nằm trên giường bệnh và nhớ lại toàn bộ cuộc sống của tôi, tôi nhận ra rằng tất cả các công nhận và sự giàu có mà tôi mất rất nhiều năm tháng tuổi trẻ để có niềm tự hào đó, đã dần trở nên vô nghĩa khi đối mặt với cái chết sắp xảy ra.

Trong bóng tối, tôi nhìn vào ánh sáng màu xanh lá cây từ các máy hỗ trợ cuộc sống và nghe những âm thanh ồn ào cơ khí, tôi có thể cảm thấy hơi thở của thần chết về gần hơn…

STEVE JOBS 2
Tôi mất rất nhiều năm tháng tuổi trẻ để có niềm tự hào đó, đã dần trở nên vô nghĩa khi đối mặt với cái chết sắp xảy ra”. (Nguồn: Internet)

Bây giờ tôi biết, khi chúng ta đã tích lũy đủ giàu có để kéo dài thời gian sống, chúng ta nên theo đuổi những vấn đề khác mà không liên quan đến sự giàu có

Nên là cái gì đó quan trọng hơn:

Có lẽ mối quan hệ, có lẽ nghệ thuật, có lẽ là một ước mơ từ ngày còn trẻ…

Không ngừng theo đuổi sự giàu có sẽ biến cuộc đời bạn thành 1 vòng xoáy hỗn độn, giống như tôi.

Chúa đã cho chúng ta các giác quan để chúng ta cảm nhận được tình yêu trong trái tim của tất cả mọi người, không phải là ảo tưởng mang lại bởi sự giàu có.

Sự giàu có, tôi đã giành chiến thắng trong cuộc sống của tôi, tôi không thể mang theo khi xuống mồ.

Những gì tôi có thể mang lại chỉ là những kỉ niệm đọng lại bởi tình yêu. Đó là sự giàu có thật sự mà sẽ theo bạn, đi cùng bạn, cho bạn sức mạnh và ánh sáng để đi vào.

Tình yêu có thể đi một ngàn dặm. Cuộc sống không có giới hạn. Đi nơi bạn muốn đi. Đạt chiều cao mà bạn muốn tiếp cận. Đó là tất cả trong trái tim và trong tay của bạn.

Giường đắt nhất trên thế giới là gì? – Đó là ‘giường bệnh’ …

Bạn có thể sử dụng một người lái xe cho bạn, kiếm tiền cho bạn, nhưng bạn không thể có một người nào đó phải chịu bệnh tật cho bạn.

Vật chất bị mất có thể được tìm thấy. Nhưng có một điều mà không bao giờ có thể được tìm thấy khi nó bị mất – ‘Cuộc đời bạn’.

Khi một người đi vào phòng mổ, anh sẽ nhận ra rằng có một cuốn sách mà anh ta vẫn chưa hoàn thành việc đọc – ‘Cuốn sách sức khỏe của cuộc sống đã ban’.

Những gì tôi có thể mang lại chỉ là những kỉ niệm đọng lại bởi tình yêu” . (Nguồn: Internet)

Cho dù giai đoạn trong cuộc đời chúng ta đang ở có huy hoàng tới mức nào, với sự tàn phá của thời gian, chúng ta sẽ phải đối mặt với những ngày đi xuống.

Hãy trân trọng tình yêu cho gia đình bạn, tình yêu dành cho người bạn đời của bạn, tình yêu cho bạn bè… Hãy đối xử với mình tốt. Trân trọng những người khác”.

Được biết đây là bản dịch được tác giả Nguyễn Hoàng Hải – hiện đang làm việc tại công ty quảng cáo truyền thông ở Hà Nội chuyển ngữ lại từ trang cá nhân của một nhà báo Thái Lan. Anh cũng chia sẻ thêm vì cảm thấy được tính triết lí, cảm động trong từng câu chữ nên đã dịch lại và đăng lên trang cá nhân. Dù sau đó, đoạn chia sẻ của nhà báo Thái Lan đã được xóa đi. Do vậy, tính xác thực từ những lời trăn trối của Steve Jobs mà anh đã dịch ra cũng chưa hoàn toàn được xác minh.

Nhiều người còn cho rằng hình ảnh Steve Jobs hiện lên qua từng câu chữ trong bản dịch của Hoàng Hải có vẻ yếu đuối hơn những gì mà ông đã phát ngôn trong suốt hành trình tạo nên tên tuổi của mình. Theo tờ The Guardian, những lời trăn trối của Steve chỉ vỏn vẹn 3 từ “Oh wow. Oh wow. Oh wow” nhưng vẫn chưa có ai hiểu được chính xác ý nghĩa thực sự của nó. Thế nhưng, dù thế nào đi nữa, lời trăn trối của Steve Jobs vẫn luôn tồn tại những giá trị cốt lõi tốt đẹp. Đó là sự trân trọng tình yêu thương của bạn bè, gia đình. Hãy quý trọng nó ngay khi còn có thể, chứ đừng đợi đến cuối đời mới thấy được những giá trị thiêng liêng mà nó vẫn luôn mang lại.

Thương tiếc Bác Chín

  Thương tiếc Bác Chín

       (1920 – 2012)

 Đoàn Thanh Liêm

*     *     *

Bác Chín là tên gọi thân thiết riêng tư trong nhóm bạn hữu chúng tôi ở Sài gòn sau năm 1975 để gọi Bác Chín Tân (Chân Tín) – nhằm tránh sự theo dõi của mấy người công an mật vụ vốn thường bám sát những “đối tượng khả nghi”. Còn thông thường, thì mọi người đều gọi ông là Cha Chân Tín – nguời Mỹ thì gọi ông là Father Chân Tín.

Ở vào tuổi 92 (1920 – 2012), theo đúng với quy luật “Sinh Lão Bệnh Tử”, thì sự ra đi của ông vào ngày 1 tháng 12 năm 2012 tại Saigon là điều không mấy ai ngạc nhiên. Mặc dầu vậy, tôi cũng đã nhận được điện thư của mấy người bạn – họ bày tỏ “sự bàng hòang” (anh Nguyễn Xuân Sơn ở New York, bào đệ của họa sĩ Thái Tuấn) hay : “đó là sự mất mát lớn cho Việt nam” (chị Sophie Quinn-Judge ở Philadelphia).

Là người có duyên được quen biết gần gũi với ông từ trên 45 năm nay, tôi xin được ghi lại một số kỷ niệm thân thương với ông qua một số bạn hữu và một số chuyện ngộ nghĩnh khác – đặc biệt là sau năm 1975.

1 – Trước hết là nhóm người cùng bị bắt với Bác Chín vào tháng 4 & 5 năm 1990.

Trong đó có những người đã ra người thiên cổ như Tạ Bá Tòng, Nguyễn Hộ, Nguyễn Ngọc Lan, Đỗ Trung Hiếu, Nguyễn Văn Tấn và Roxanna Brown v.v…

Còn anh Đỗ Ngọc Long, Lê Văn Trinh, Nguyễn Trọng Liêm và tôi, thì hiện đang sinh sống trên đất Mỹ. Mike Morrow hiện còn làm ăn ở Hongkong. Nhóm chúng tôi bị bắt giữ trong đợt này là do chính ông Mai Chí Thọ Bộ trưởng Nội vụ hồi đó là người đứng ra chỉ đạo chiến dịch mẻ lưới lớn “bắt giữ để phòng ngừa” (preventive arrests).

2 – Kỷ niệm với Mục sư Tullio Vinay (1909 – 1996) ở Italia.

Vào năm 1989, mục sư TullioVinay ở thành phố Turin Italia đã chuyển tòan bộ số hiện kim của giải thưởng ông nhận được từ bên nước Đức cho cha Chân Tín – số tiền lên đến trên 11,000 US dollar. Và dĩ nhiên là cha đã chia hết số tiền này cho những dự án xã hội và giáo dục ở Saigon và ở Cần Giờ. Bây giờ, thì ông cha có thể đi gặp lại người bạn mục sư Tin Lành rất mực thân thương và tốt bụng đó rồi.

3 – Chuyến viếng thăm của Nghị sĩ George McGovern năm 1972.

Thượng Nghị sĩ McGovern là ứng cử viên đại diện đảng Dân chủ trong cuộc bàu cử Tổng thống ở Mỹ năm 1972. Trong chuyến viếng thăm Sài gòn vào giữa năm đó, ông dành thời gian để đến thăm Linh mục Chân Tín. Nhưng ông lại bị lực lượng an ninh tìm cách cản trở, nên cuộc thăm viếng đã không thể thực hiện được. Sự kiện này đã gây sôi nổi trong công luận ở Mỹ lúc đó. Vài tháng trước đây, thì Nghị sĩ McGovern cũng vừa mới qua đời cũng trong năm 2012 – như thế thì hai nhân vật danh tiếng lần này sẽ dễ dàng gặp lại nhau, khỏi bị ai đó làm phiền hà ngăn cản nữa.

4 – Câu chuyện xung quanh vụ Phong Thánh Tử Đạo năm 1988.

Suốt trong hai năm 1987 – 88, Nhà nước cộng sản mở chiến dịch chống phá việc Giáo hội Công giáo tổ chức Phong Thánh Tử Đạo cho những vị bị sát hại trong thời cấm đạo ở Việt nam thời trước. Trong hàng ngũ tu sĩ và giáo dân có can đảm đứng ra bênh vực lập trường của Giáo hội, thì có Linh mục Chân Tín và Giáo sư Nguyễn Ngọc Lan là hai vị viết những bài có sức thuyết phục cao đối với quần chúng giáo dân, nên được phổ biến cùng khắp cả nước – khiến gây e ngại cho giới cầm quyền, vì họ sợ chuyện “già néo bứt giây”.

Vì thế, mà trong dân gian bà con đã ví von gọi hai ông là “cặp kiện tướng Gullitt/Van Basten” của đội bóng tròn Hòà Lan là vô địch Âu châu năm 1988.

5 – Cuộc thẩm vấn của Đại tá Quang Minh tại trại giam B34 ở Saigon.

Trong suốt 3 tháng 5,6 và 7 năm 1990, tôi bị Đại tá Quang Minh Ngô Văn Dần thẩm vấn liên tục. Ông này là thủ trưởng của bộ phận Phản gián ở miền Nam. Ông tra hỏi tôi rất kỹ về mối liên hệ giữa tôi với linh mục Chân Tín và ông Tám Cần Tạ Bá Tòng. Ông còn nói với tôi : Ông Chân Tín là “người bạn lớn” của ông mà ! (Ông Minh hay chêm tiếng Pháp trong khi nói chuyện với tôi – cụ thể nguyên văn tiếng Pháp : “votre grand ami”). Trong thời gian thẩm vấn dài ngày đó, cũng ông Quang Minh này đã tặng cho tôi một danh hiệu dữ dằn khác nữa, đó là : “ kẻ sát nhân ngọai hạng “ (nguyên văn: “assassin de génie”).

6 – Tôi còn rất nhiều kỷ niệm vui buồn khác nữa với Bác Chín. Xin lần lượt ghi ngắn gọn mấy vụ điển hình như sau:

A – Đại khái như lúc bác rưng rưng nước mắt xác nhân với anh em chúng tôi là cháu Thiên Hương ái nữ của nhà văn Duyên Anh và chồng là David người quốc tịch Anh đều đã tử nạn máy bay ở Bangkok năm 1988.

B – Từ cuối thập niên 1980, Ông Tám Cần Tạ Bá Tòng và Linh mục Chân Tín là hai vị Cố vấn mà thường đến tham dự các buổi họp với chúng tôi trong Xí nghiệp Ứng dụng Khoa học Kỹ thuật có trụ sở đặt tại Bến Chương Dương Sài gòn. Cả hai vị đều được anh em trong Xí nghiệp chúng tôi rất quý mến yêu chuộng. Và sau này cả hai đều bị bắt giữ, bị quản chế vào năm 1990 như đã ghi ở trên.

C – Vào cuối năm 1974, nhân dịp đến thăm các tù nhân chính trị từ Côn Đảo mới được trả tự do và đang tá túc tại chùa Ấn Quang trong thời gian chờ đợi tìm phương tiện chuyên chở để về lại nguyên quán tại miền Trung, thì tôi còn dẫn Bác Chín đến thăm Thày Trí Quang tại đây nữa. Đây có thể là lần duy nhất mà Bác Chín trực tiếp chuyện trò trao đổi với Thày Trí Quang. Hai vị chuyện trò với nhau thật thân tình cởi mở, biểu lộ sự thông cảm và tương kính giữa những bậc tu hành với nhau.

D – Và vào năm 1989, một số anh chị em giáo dân chúng tôi cũng đã rủ nhau đến hội họp tại văn phòng của Bác Chín để cùng nhau bàn luận về việc sọan thảo Búc Thư Ngỏ gửi đến Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và cả đến Tổng Giám Mục Sài gòn Nguyễn Văn Bình nữa.

Những chuyện vui buồn giữa Bác Chín và anh chị em chúng tôi ngộ nghĩnh đại lọai như vậy, thì rất là nhiều. Nhưng vì khuôn khổ của bài báo có giới hạn, nên tôi xin tạm ngưng bài viết này tại đây vậy.

Nay thì Bác Chín đã lìa xa cõi tạm này để đi gặp lại, quây quần xum họp với bao nhiêu người thân thiết yêu thương của Bác.

Xin vĩnh biệt Bác Chín với lòng quý mến muôn vàn

Và xin cầu chúc Bác luôn thanh thản nơi cõi Vĩnh Hằng.

Bài viết lần đầu tại Westminster California, tháng 12 năm 2012

Và được bổ túc cũng tại California vào tháng 11 năm 2015 – nhân dịp chuẩn bị Lễ Giỗ Đoạn Tang Ba Năm của Bác Chín (2012 – 2015)

Đoàn Thanh Liêm

QUẢNG ĐẠI VÀ TỰ DO

QUẢNG ĐẠI VÀ TỰ DO  

 LM Giuse Phạm Thanh Liêm

Người nghèo thường quảng đại và sẵn sàng quên mình để giúp đỡ người khác.  Họ tự do với bạc tiền danh lợi, nên có thể tin vào con người và sẵn sàng yêu thương phục vụ hơn.

Hãy coi chừng

Chúa Yêsu nói với mọi người: “hãy coi chừng” những ông kinh sư, họ thích mặc áo thụng xúng xính khác người, thích được chào hỏi, thích ngồi chỗ nhất, nhưng lại “nuốt” hết tài sản của các bà góa, lại còn giả bộ đọc kinh lâu giờ.

Không phải chỉ những ông kinh sư thời Đức Yêsu thích rồi làm như vậy, mà con người ngày nay cũng vậy nữa: cũng tham của người, ham danh hám lợi, và hay giả bộ “đạo đức”.  Nếu đạo đức thật, mà người ta thấy thì cũng tốt vì làm gương sáng; còn nếu không đạo đức mà lại làm như thể đạo đức, là giả hình.  Hãy coi chừng.

Nếu ai thích khen, người đó có thể bị điều khiển bằng lời khen; nếu ai tham của, người đó có thể bị mua chuộc bằng tiền của.  Người đó đang bị nô lệ, bị sai khiến bởi tiền bạc danh vọng chức quyền.  Người đó tưởng họ đang tự do, nhưng thực sự họ đang nô lệ và bị điều khiển mà họ không biết.  Hãy coi chừng.

Nếu bạn không nô lệ những điều đó, thì hạnh phúc biết bao!

QUANG DAINgười nghèo quảng đại

Tiên tri Elia trên đường lánh nạn đã được Chúa truyền đến sống nhờ một bà goá nghèo.  Cũng có thể nói bà goá nghèo và con bà sống nhờ tiên tri, vì chính nhờ tiên tri mà hũ bột không cạn và hũ dầu không vơi.   Đúng hơn Thiên Chúa thương cả tiên tri lẫn bà goá nghèo nên đã nuôi sống tất cả.

Bà goá chỉ còn một nhúm bột và một chút dầu, lượm củi làm cái bánh cuối cùng để “ăn rồi chết”, thế mà bà vẫn tin lời tiên tri, làm cho ông một cái bánh trước khi làm cho con bà và chính bà.  Cách hành xử của bà goá này rất đẹp.  Tôi có đơn sơ tin người và sẵn sàng giúp người như bà goá nghèo này không?  Thiên Chúa quá tuyệt.

Bà goá trong Tin Mừng được Đức Yêsu khen là quảng đại, dám dâng cúng tất cả những gì mình có.  Có người nói rằng: “vì bà goá chỉ có mấy xu nên dễ dàng để dâng cúng tất cả, còn nếu bà goá này thật giầu thì chắc bà chẳng dám bỏ tất cả đâu”!  Cũng có thể như vậy, nhưng “những người quảng đại” thường nghèo; có lẽ họ “hay cho” nên mới không giầu.  Bà goá đó không giầu được vì bà luôn cho tất cả, dù khi bà có hai xu hay có nhiều hơn hai xu, có lẽ chưa khi nào bà giữ cho mình được mười đồng vì bà vẫn cho những gì bà có.  Thiên Chúa cũng cho con người tất cả, ngay cả điều qúy nhất là Chúa Con và Thánh Thần.

Những người “ham tiền” thường ky cóp và không bỏ ra ngay cả một xu!

Người nghèo dễ tự do để chọn theo Thiên Chúa hơn

Có mấy người hiểu được hạnh phúc của người nghèo?  Có mấy người hiểu được người nghèo tự do đến mức nào?  Trong cuộc sống, bao nhiêu quyết định bị chi phối bởi sợ người này hay không dám làm mất lòng người kia, sợ người khác hiểu lầm mình, sợ người khác không còn đánh giá mình cao nữa, sợ người khác biết sự thật về mình.  Vì sợ nên không được tự do.

Xin Chúa cho con nghèo, để con không còn gì để phải sợ, để con chỉ còn biết sống theo Chúa theo sự thật, để chỉ bị tình yêu thương chi phối mà thôi.

 LM Giuse Phạm Thanh Liêm

Mất đảng có mất nước?

Mất đảng có mất nước?

Blog VOA

Nguyễn Hưng Quốc

H1Theo báo chí trong nước, chiều ngày 22 tháng 10 vừa qua, trong một phiên họp tại Quốc hội, Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, có bài nói chuyện về tình hình quốc phòng và an ninh của đất nước, trong đó, ông liệt kê những thắng lợi của Việt Nam trong nỗ lực bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cũng như biện hộ cho vai trò lãnh đạo của đảng trong sự nghiệp giữ nước. Ông nhấn mạnh: “Nếu mà mất Đảng, mất chế độ thì biển đảo cũng mất”.

Để khẳng định như vậy, ông Phùng Quang Thanh đưa ra hai lập luận chính:

Thứ nhất, sự lãnh đạo độc tôn của đảng sẽ mang lại ổn định trong xã hội và sự độc lập của đất nước. Ông lập luận: “Nếu mà trong nội bộ đất nước để xảy ra bạo loạn, biểu tình, ly khai, xảy ra tổ chức đối lập, để xảy ra lực lượng vũ trang đối lập (như một số nước đã có), mà lại phải dùng lực lượng chức năng trấn áp, để xảy ra thương vong, đổ máu thì bên ngoài sẽ lấy cớ vi phạm dân chủ, nhân quyền, dùng biện pháp này, biện pháp khác để bao vây, cấm vận, cô lập chính trị, chia rẽ nội bộ, thừa cơ đó lật đổ chế độ.”

Thứ hai, ông cho chính nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của đảng Cộng sản nên cho đến nay, Việt Nam mới vừa giữ được chủ quyền trên Biển Đông vừa duy trì được hoà bình cho đất nước. Ông cho biết trong mấy chục ngày Trung Quốc mang giàn khoan HD-981 đến thềm lục địa Việt Nam, Bộ Chính trị đã có 12 phiên họp để bàn về kế sách đối phó. Kết quả là, sau đó, Trung Quốc cho kéo giàn khoan về nước và Biển Đông đã lặng sóng. Ông cũng nói thêm là các hòn đảo ở Trường Sa do bộ đội Việt Nam trấn giữ vẫn thuộc Việt Nam; các giếng khoan dầu ngoài khơi vẫn tiếp tục hoạt động và ngư dân vẫn tiếp tục đánh cá an toàn.

Những lập luận ấy, thật ra, hoàn toàn nguỵ biện.

Thứ nhất, liệu dân chủ hoá có dẫn đến hỗn loạn, từ đó, sự can thiệp của nước ngoài hay không? Câu trả lời rất rõ: Không. Cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, tất cả các chế độ cộng sản tại Nga và Đông Âu sụp đổ, không có nước nào lâm vào cảnh bạo loạn cả. Trừ Nga, tất cả các nước khác đều ngày một trở thành dân chủ hơn, và cùng với dân chủ, thịnh vượng hơn. Trong hai năm 2011 và 2012, các chế độ độc tài ở một số quốc gia Trung Đông và Bắc Phi lần lượt sụp đổ và dù gặp rất nhiều gập ghềnh và khúc khuỷu, con đường dân chủ hoá cũng càng lúc càng mạnh mẽ. Sự hỗn loạn chỉ có ở Syria và Libya nhưng ở cả hai nước này, sự hỗn loạn đến từ những nguyên nhân khác: sự phân hoá về chủng tộc và, đặc biệt, tôn giáo với sự tham gia của các lực lượng Hồi giáo cực đoan. Ngay ở Á châu, từ mấy năm nay, Miến Điện cũng dần dần dân chủ hoá nhưng không gây nên bất cứ sự bất ổn nào. Bởi vậy, không có lý do gì để sợ khi chế độ Cộng sản sụp đổ, Việt Nam sẽ lâm vào khủng hoảng. Hơn nữa, khi sự thay đổi ấy xuất phát từ chính đảng Cộng sản với một lộ trình dân chủ hoá mạnh mẽ và rõ ràng, nguy cơ khủng hoảng càng giảm thiểu.

Thứ hai, liệu không còn đảng Cộng sản, biển đảo Việt Nam có bị mất? Câu trả lời cũng không.

Có hai lý do chính.

Một là, sự thật lịch sử trong mấy chục năm vừa qua chứng minh một điều ngược lại: chính chế độ cộng sản tại Việt Nam mới làm cho Việt Nam mất biển đảo vào tay Trung Quốc. Ai cũng biết công hàm Phạm Văn Đồng gửi Thủ tướng Chu Ân Lai năm 1958, trong đó, thừa nhận chủ quyền của Trung Quốc trên cả Hoàng Sa lẫn Trường Sa (Trung Quốc gọi là Nam Sa). Ai cũng biết năm 1974, khi Trung Quốc đánh chiếm Hoàng Sa, chính những người lính Việt Nam Cộng Hoà ở miền Nam đã liều mình để bảo vệ đảo trong khi đó, ở miền Bắc, chính quyền do đảng Cộng sản lãnh đạo thì hoàn toàn im lặng. Ai cũng biết năm 1988, khi Trung Quốc đánh chiếm mấy bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa, chính quyền Việt Nam chỉ phản ứng lấy lệ và cuối cùng, các bãi đá ấy đều lọt vào tay Trung Quốc. Ai cũng biết từ mấy năm nay, trước các hành động lấn chiếm ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông, kể cả việc bắt bớ, thậm chí giết hại ngư dân Việt Nam trên Biển Đông, Việt Nam cũng chỉ phản ứng một cách rất “ngoại giao”. Phản ứng cho có để dân chúng khỏi lên án, vậy thôi. Nói chung, trước dã tâm xâm lấn biển đảo của Trung Quốc, chính quyền Việt Nam chưa hề chứng tỏ có một chiến lược đối phó nào cho thật rõ ràng trừ sự nhường nhịn. Hơn nữa, với những khẩu hiệu “4 tốt” và “16 chữ vàng”, dường như họ cũng không thấy hết nguy cơ đến từ Trung Quốc.

Hai là, tuyệt đối không có bằng chứng nào cho thấy một chế độ dân chủ sẽ trở thành yếu ớt hơn trong việc bảo vệ độc lập và chủ quyền của đất nước. Nếu không muốn nói, ngược lại. Chế độ dân chủ có hai mặt mạnh mà một chế độ độc tài không có: Thứ nhất là dễ có liên minh rộng rãi và vững chắc với các nước khác trên thế giới; và thứ hai là dễ nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ của dân chúng.

Nói tóm lại, lập luận “mất đảng, mất chế độ thì mất biển đảo” chỉ là một sự nguỵ biện. Nó không đúng. Nó chỉ biện hộ cho việc duy trì chế độ độc tài tại Việt Nam mà thôi.

No U No XI

No U No XI
Nguoi-viet.com

Ngô Nhân Dụng

Cuộc biểu tình chống Trung Cộng tại Hà Nội sáng ngày 3 tháng 11 năm 2015 diễn ra được là điều thật bất ngờ. Vì lực lượng an ninh Cộng Sản đã có kế hoạch đàn áp từ nhiều ngày trước, khi 21 tổ chức cùng ký tên kêu gọi đồng bào tập họp phản đối chuyến đi của Tập Cận Bình. Ngoài những biểu ngữ quen thuộc như: Ðả đảo Trung Quốc xâm lược, hoặc Hoàng Sa-Việt Nam, Trường Sa-Việt Nam, bà con còn trương lên một khẩu hiệu mới: “Phản đối lệ thuộc Trung Cộng.” Bốn chữ “Lệ thuộc Trung Cộng” có thể coi như một danh từ, gọi đích danh thủ phạm, tên của một đảng và một chính quyền!

Những người dự cuộc biểu tình đều mang nét mặt đăm chiêu cương nghị chứ không tươi cười như mọi lần trước, bởi vì họ biết công an đang chụp hình, sẽ theo dõi, và sẽ bắt bớ, giam cầm, hành hạ. Nhưng họ vẫn bất chấp mọi thử thách, hiên ngang tiến bước, vì quyết tâm bảo vệ tổ quốc. Nhiều người, nam, nữ, người lớn tuổi và thanh thiếu niên, mặc áo thung chữ T với khẩu hiệu NO U và NO XI!

Hai chữ NO XI, viết tiếng Anh cho cả thế giới hiểu, nghĩa là không đồng ý đón tiếp Tập Cận Bình (tên là Xi Jin Ping, phiên âm lối Bắc Kinh). NO U nghĩa là không chấp nhận vùng biển hình chữ U của Cộng Sản Trung Quốc bao gồm tất cả các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa coi là lãnh hải Trung Hoa, người Việt còn gọi là “đường lưỡi bò,” Trung Cộng gọi là “Cửu Ðoạn Tuyến.” Ngực áo NO U có vẽ bản đồ biển Ðông Nam Á, tô đậm vùng chữ U này với hai nét gạch chéo xóa bỏ.

Phong trào NO U mới tổ chức cuộc họp mặt kỷ niệm bốn năm kể từ ngày phát động phong trào. Từ mấy tuần qua trên Facebook khắp thế giới cũng được coi hình ảnh bốn người Việt yêu nước đeo tấm bảng NO XI trên ngực, đứng giữa đường với những khuôn mặt tự tin rạng rỡ. Họ đã biểu tình trên mạng trước khi thực hiện trên đường phố Hà Nội.

Những người dự cuộc biểu tình ngày hôm qua biết chắc sẽ bị đàn áp, vì trong tuần trước cuộc họp mặt kỷ niệm bốn năm hoạt động của anh chị em NO U đã bị công an trấn áp từ trước khi bắt đầu. Khi các thành viên NO U mới tề tựu, đã có mấy người vào trong quán, chiếc xe của họ bị chụp hình cho thấy cái mũ sĩ quan công an. Anh chị em NO U đang họp mặt thì đèn trong quán tắt ngúm, trong cả khu vực chỉ có một nhà hàng này bị cúp điện. Sau đó, một nhóm côn đồ chạy vào quán phá phách, đánh đập nhiều người rồi biến đi rất nhanh. Trong lúc điện tắt, mấy tay công an ngồi nhậu từ trước cũng biến luôn, cũng không trả tiền thức ăn và tiền rượu! Công an Cộng Sản không bỏ được thói ăn quỵt trong lúc làm nhiệm vụ trấn áp người Việt yêu nước!

Trước khi Hà Nội trải thảm đó đón rước Tập Cận Bình, báo chí quốc tế đã nghe nhiều người Việt lên tiếng và đăng lại. Ông Lã Việt Dũng nói với đài Tiếng Nói Hoa Kỳ VOA rằng khi nào Trung Quốc vẫn còn tiếp tục chính sách bành trướng ở Biển Ðông thì dân Việt không muốn tiếp ông Tập Cận Bình. Blogger Lê Anh Hùng nhận xét rằng nhân dân Việt Nam lo cho chủ quyền đất nước hơn là giới lãnh đạo chính quyền. Ông yêu cầu họ phải lắng nghe tiếng nói của người dân.

Chính quyền Cộng Sản không nghe mà còn đàn áp không cho dân Việt được phát biểu ý kiến. Họ cấm các báo, các đài không được cho những người dân khác nghe những ý kiến chống Trung Cộng. Chắc phải rất hài lòng về hiệu quả đàn áp dân của đám đàn em, cho nên trước khi Tập Cận Bình qua nước ta tờ Hoàn Cầu Thời báo ở Bắc Kinh đã khen ngợi, viết rằng: “…vấn đề Biển Ðông trong năm nay có xu hướng hạ nhiệt rõ rệt trong dư luận Việt Nam!”

Tại sao họ có thể nói phong trào phản kháng của dân Việt “hạ nhiệt rõ rệt?” Ký giả tờ Hoàn Cầu Thời Báo, một cơ quan chính thức của Cộng Sản Trung Quốc, viết rằng: “Mở một trang báo Việt Nam bằng tiếng Anh hôm 29 tháng 10, chỉ thấy tin tức về các vấn đề kinh tế, dân sinh (mà không thấy tin dân chúng biểu tình chống Trung Cộng). Nhưng ngay người dân Trung Hoa cũng hiểu lý do: Cộng Sản Trung Quốc vẫn kiểm soát tất cả các cơ quan truyền thông. Ðám tay sai của chúng ở Việt Nam không bao giờ dám loan tin dân phản đối Trung Cộng!

Cũng vì bộ máy tuyên truyền ở nước ta phải làm tay sai cho cả Cộng Sản Trung Quốc, cho nên không một báo, một đài nào loan tin về bản tuyên bố của các nhà trí thức Việt Nam, trong và ngoài nước, phản đối cuộc công du sang Hà Nội của Tập Cận Bình. Nhưng bản tuyên bố này, được đưa lên mạng lấy chữ ký, đã trình bày những ý kiến thâm sâu, tha thiết của tất cả mọi người Việt, trước cảnh đất nước bị ngoại bang xâm lấn và đè nén.

Bản tuyên bố mở đầu với những lời khẳng định dân Việt Nam không thù nghịch mà biết xem trọng mối quan hệ hữu nghị láng giềng giữa nhân dân hai nước. Nhưng những người ký tên phải nêu lên những yêu cầu đối với giới lãnh đạo đảng Cộng Sản và nhà nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa. Những lời yêu cầu tóm tắt như sau:

Thứ nhất, Cộng Sản Trung Quốc chấm dứt ngay những hành động đe dọa tính mạng, tài sản và quyền tự do đánh bắt hải sản của ngư dân Việt Nam trên vùng biển thuộc chủ quyền của dân Việt, cụ thể là ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Thứ nhì, bản tuyên bố “khẳng định Hoàng Sa là lãnh thổ và lãnh hải của Việt Nam mà nhà nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa đã dùng vũ lực cưỡng chiếm năm 1974.” Vì vậy, cũng cảnh cáo: “Quyết tâm và nguyện vọng của toàn thể dân tộc Việt Nam chúng tôi trong lịch sử ngàn năm chống xâm lược” là “không bao giờ quên mục tiêu giành lại từng tấc đất của tổ quốc!”

Bản tuyên bố nhấn mạnh thêm: “Chúng tôi cực lực phản đối việc nhà nước và đảng Cộng Sản Trung Quốc chiếm đóng bất hợp pháp một số đảo và bãi đá thuộc chủ quyền Việt Nam trong quần đảo Trường Sa và đang bồi đắp thành những cứ điểm quân sự ngăn chặn tự do hàng hải trên Biển Ðông.” Sau đó còn khẳng định: “Mọi âm mưu kìm hãm sự phát triển của đất nước chúng tôi để buộc đất nước này mãi mãi ở thế chư hầu là bất xứng với trí tuệ loài người, sẽ bị lịch sử nguyền rủa, và chắc chắn sẽ thảm bại!”

Sau những ý kiến nhắn cho ông Tập Cận Bình và Cộng Sản Trung Quốc, hai điểm còn lại của bản tuyên bố vạch rõ, dù không gọi đích danh, thái độ nhu nhược, hèn yếu của chính quyền Việt Nam hiện tại đóng vai trò tay sai nước ngoài.

Trước hết, bản tuyên bố minh định rằng “tình hữu nghị với bất cứ quốc gia nào” chỉ bền vững nếu hai bên tôn trọng lẫn nhau, khi một nước “luôn ở thế yếu hèn, không xứng tầm với đối tác” thì không thể nào kéo dài được.

Tiếp theo, những nhà soạn thảo bản tuyên bố nhắc đến giai đoạn “nước Trung Hoa bị đế quốc Nhật đô hộ từ năm 1937 đến năm 1945” để nhớ lại rằng “đã có một chính phủ tay sai Nhật được thành lập năm 1940 tại Nam Kinh” trong thời gian bốn năm (mà người Trung Hoa vẫn gọi là bọn Hán gian). Dùng thí dụ đó bản tuyên bố nói thẳng rằng hiện nay “chúng tôi chắc chắn rằng một số người Việt Nam cam tâm làm tay sai cho bọn bành trướng bá quyền, mà trong lịch sử chúng tôi đã có những Lê Chiêu Thống, Trần Ích Tắc,…” Những người đó “sớm muộn sẽ bị nhân dân Việt Nam chúng tôi vạch mặt.”

Cuối cùng, bản tuyên bố xác nhận, “Tình hữu nghị thật sự giữa nhân dân Trung Hoa và Việt Nam không thể dựa trên những phần tử phản bội dân tộc” và khẳng định rằng “nhân dân và đất nước chúng tôi chắc chắn sẽ loại bỏ trong tương lai” bọn phản bội này.

Từ khi phong trào phản kháng Trung Cộng cướp chiếm Hoàng Sa, Trường Sa và bắn giết ngư dân Việt Nam, những người Việt viết kiến nghị hoặc đi biểu tình chưa hề công khai lên án những người Việt có trách nhiệm làm cho dân Việt thành nạn nhân của kế hoạch bành trướng của Cộng Sản Trung Quốc. Ngay trong các lễ tưởng niệm và các cuộc biểu tình nhân ngày giỗ các tử sĩ khi Trung Cộng đánh chiếm Hoàng Sa năm 1974 và đảo Gạc Ma năm 1988, ban tổ chức cũng tránh không nói thẳng đến thái độ nhu nhược của đảng Cộng Sản Việt Nam về những biến cố này.

Cho nên bản tuyên bố phản đối chuyến công du của Tập Cận Bình, và cuộc biểu tình nêu đích danh bọn người “lệ thuộc Trung Cộng” cho thấy phong trào chống bành trướng đang thay đổi. Lịch sử sẽ ghi nhận biến chuyển này: Lần đầu tiên người dân đã công khai lên án “những người Việt Nam cam tâm làm tay sai cho bọn bành trướng bá quyền” và gọi đích danh đó là “những phần tử phản bội dân tộc,” là bọn “lệ thuộc Trung Cộng”

Chính “những phần tử lệ thuộc và phản bội” này đã âm mưu phá đám cuộc họp mặt của nhóm phát động phong trào NO U trong tuần trước. Ðó là một âm mưu được bí mật hoạch định và dàn dựng từ lâu, vì chúng đã ngăn cản cả những người biết rằng sẽ tham dự buổi họp này. Trong buổi chiều ngày 30 tháng 10, cô Ðoan Trang đã bị bắt vào công an phường Cát Linh trên đường đi tham gia kỷ niệm sinh nhật NO U. Nhà báo Gió Lang Thang (Nguyễn Anh Tuấn) bị 10 tên cảnh sát, an ninh và côn đồ canh giữ trước nhà. Khi Tuấn vẫn quyết tâm ra khỏi nhà thì bị chúng tấn công, phải quay vào.

Nhóm NO U nhận định: “Những kẻ tấn công NO U phải có lòng căm ghét chủ quyền của Việt Nam lắm, phải căm thù những người chống Trung Cộng lắm.” Và họ đặt câu hỏi: “Những kẻ này là ai? Ít nhất, chúng đã một lần lộ mặt khi phá đám lễ tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh ở Gạc Ma ngày 14 tháng 3 năm nay mà báo chí trong nước cũng loan tin. Tiến Sĩ Nguyễn Quang lên án: “Những kẻ nào phá NO U là chống lại tổ quốc, chống lại nhân dân Việt Nam!”

Nhưng chúng ta có thể tin tưởng rằng trong một tương lai không xa, “nhân dân và đất nước chúng tôi chắc chắn sẽ loại bỏ” những kẻ phản bội này. Bản tuyên bố gửi cho Tập Cận Bình cũng như cuộc biểu tình ngày hôm qua phát xuất từ Hà Nội, đánh dấu một chuyển hướng. Người Việt Nam đã nhận thức rõ ràng là muốn thoát khỏi âm mưu bành trướng của Trung Cộng thì Việt Nam phải thay đổi những người lãnh đạo đất nước. Không thể nào “Thoát Trung” nếu chưa “Thoát Cộng!” Không U, Không XI cũng có nghĩa là Không Cộng Sản!

Họ đã sai lầm khi tấn công bạo lực và cướp tài sản của hai vị luật sư.

Họ đã sai lầm khi tấn công bạo lực và cướp tài sản của hai vị luật sư.

Hà Nội, ngày 3 tháng 11 năm 2015.

Luật sư Nguyễn Văn Đài

(Luật Lê Luân và Trần Thu Nam sau khi bị đánh và bị cướp)

Luật sư Trần Thu Nam và luật sư Lê Luân là hai trong số 5 luật sư nhận bào chữa miễn phí cho gia đình em Đỗ Đăng Dư.

Trong nhiều năm qua, luật sư Trần Thu Nam là một trong rất ít các luật sư của Việt Nam nhận bào chữa trong các vụ án của những người hoạt động nhân quyền và dân chủ.

Những nỗ lực của luật sư Nam trong những năm qua đã được đền đáp khi gần đây đã có thêm rất nhiều luật sư bắt đầu hợp tác với nhau để bảo vệ cho các nạn nhân bị vi phạm nhân quyền. Trong số đó, luật sư Lê Luân đã tham gia rất tích cực.

Có lẽ điều này đã làm cho những yêu độc tài tức giận và dẫn đến vụ tấn công bạo lực ngày hôm nay.

Phần thứ hai, có thể là lúc này mọi sự chú ý trên cộng đồng mạng đều tập chung vào chuyến thăm VN của Tập Cận Bình. Những kẻ thân TQ muốn chia sẻ bớt sự chú ý của cộng đồng mạng.

Do vậy, một vụ tấn công nhằm nhiều mục đích: thỏa mãn sự bức xúc của những kẻ yêu độc tài; dằn mặt những luật sư mới tham gia bảo vệ công lý; kéo bớt sự chú ý của cộng mạng ra khỏi chuyến thăm của Tập Cận Bình.

Họ có thể thỏa mãn.

Nhưng họ đã nhầm!

Nhưng tôi tin là cả hai luật sư bị đánh, bị cướp sẽ không bỏ cuộc. Các luật sư khác cũng sẽ không bỏ cuộc. Đồng thời còn thu hút sự quan tâm ủng hộ lớn lao hơn của cả giới luật sư và dư luận. Chắc chắn Đoàn luật sư Hà Nội và Liên đoàn Luật sư Việt Nam sẽ không bỏ qua vụ này. Những kẻ tấn công bạo lực và cướp tài sản sẽ phải bị điều tra và đưa ra xét xử.

Cho dù có thêm những chuyện gì xảy ra thêm nữa thì Nhân dân Việt nam vẫn sẽ tiếp tục phản đối mạnh mẽ chuyến thăm của Tập Cận Bình.

Dư luận quốc tế và cộng đồng mạng sẽ lên án mạnh mẽ vụ tấn công bạo lực và cướp tài sản nhằm vào các luật sư.

Chính phủ các nước và các tổ chức quốc tế, Liên hiệp quốc chắc chắn không bỏ qua vụ này.

Rất rõ ràng, họ đã sai lầm khi tổ chức tấn công bạo lực và cướp tài sản nhằm vào các luật sư.

Tại sao giới luật sư bị tấn công?

Tại sao giới luật sư bị tấn công?

Luật sư Trần Thu Nam (phải) và luật sư Luân Lê bị hành hung khi rời khỏi nhà cháu Đỗ Đăng Dư

Luật sư Trần Thu Nam (phải) và luật sư Luân Lê bị hành hung khi rời khỏi nhà cháu Đỗ Đăng Dư

Ảnh Facebook
 Ngày 3/11 Luật sư Trần Thu Nam của đoàn luật sư Hà nội đã bị tấn công gây thương tích, khi đến gia đình Đỗ Đăng Dư, một thiếu niên bị đánh chết trong trại tạm giam của công an. Luật sư Nam là người đại diện cho gia đình Đỗ Đăng Dư trong vụ án này. Sau đây là ghi nhận của Kính Hòa ý kiến của một số luật sư, trí thức Việt nam về chuyện luật sư Việt nam liên tục bị hành hung trong nhiều năm nay.

Đài Á châu tự do liên lạc được với Luật sư Trần Thu Nam vào buổi chiều ngày 3 tháng 11 khi ông đang chuẩn bị vào bệnh viện để chữa trị vết thương. Ông nêu lên giả thuyết của ông về nguyên nhân tại sao ông bị đánh:

Tôi đang khiếu nại công an Hà nội là không cấp giấy chứng nhận người bảo vệ quyền lợi người bị hại cho tôi. Tôi đang khiếu nại họ lên Viện kiểm sát và Liên đoàn luật sư, và Liên đoàn luật sư đã lên tiếng. Tôi không biết chắc chắn là tại sao họ lại đánh tôi vì tôi không có thù oán với ai cả. Nhưng trong quá trình bảo vệ vụ Đỗ Đăng Dư, tôi có khiếu nại công an thành phố Hà nội về việc gây khó khăn cho luật sư, và tôi đang làm một báo cáo gửi lên Ủy ban nhân quyền Liên hiệp quốc.”

Quyền lực của bộ máy công an

Trong nhiều năm qua, những luật sư đứng ra đại diện cho các tù nhân chính trị thường hay bị tấn công gây thương tích, thậm chí bị tù đày như các luật sư Lê Công Định, Lê Thị Công Nhân, Nguyễn Văn Đài,… Nhưng vụ án Đỗ Đăng Dư hoàn toàn không mang tính chính trị, vì nạn nhân phạm tội trộm cắp và bị đánh chết trong tù. Luật sư Võ An Đôn ở Tuy Hòa, người đưa tin rất sớm về vụ hành hung luật sư Nam nói với chúng tôi rằng:

Nguyên nhân theo tôi nghĩ là có thể người ta trả thù cái việc mà luật sư Trần Thu Nam bảo vệ cho gia đình bị hại (Đỗ Đăng Dư). Những vụ án không liên quan đến chính trị nhưng lại liên quan đến ngành công an, công an thì liên quan đến chính quyền, người ta cầm bộ máy hành pháp, lực lượng rất là đông, và người ta trả thù.”

Luật sư Đôn cũng từng bị các viên chức cao cấp ở tỉnh Tuy Hòa đe dọa xóa tên ông ra khỏi luật sư đoàn của tỉnh. Các vụ án mà luật sư Đôn tranh biện ở tòa cho đến nay cũng không dính dáng đến chính trị.

Một luật sư từng bị tù vì có liên quan đến các vụ án chính trị là Luật sư Nguyễn Văn Đài ở Hà nội còn nêu một lý do khác đằng sau vụ hành hung luật sư Nam là ý muốn đánh lạc hướng của nhà cầm quyền. Ông cũng nói là hiện nay có nhiều luật sư đứng ra nhận lãnh những vụ án liên quan đến sự lạm dụng quyền lực của cơ quan công quyền.

Gần đây có vụ án Đỗ Đăng Dư đã xuất hiện nhiều luật sư cảm mến tinh thần dấn thân của luật sư Nam mà tham gia cùng luật sư Nam trong các vụ án như vậy. Thì có thể đây là một điều làm cho chính quyền họ tức tối, và có thể dẫn đến vụ hành hung này. Lý do thứ hai mà tôi dự đoán là trên dư luận mạng người ta đang chú ý đến chuyến thăm của Tập Cận Bình vào ngày mùng năm mùng sáu tới đây. Thành ra vụ tấn công này là để làm giảm sự chú ý của mọi người trên cộng đồng mạng về Tập Cận Bình. Lý do thứ nhất thì có lý hơn nhưng tôi cũng nghĩ đến lý do thứ hai.

Chính trị hay không chính trị? Đảng trị hay pháp trị?

Một trí thức đối lập nổi tiếng của Việt nam là Tiến sĩ Hà Sĩ Phu, hiện sống ở Đà Lạt, khi được hỏi tại sao vụ án mà luật sư Nam đang làm đại diện không có tính chính trị nhưng ông cũng bị quấy nhiễu, Tiến sĩ Hà Sĩ Phu không đồng ý:

Chuyện đó cũng là chính trị đấy anh ạ, vì công an hiện nay lộng hành như là một đội kiêu binh của đảng. Cho nên chạm vào nó cũng là chính trị đấy. Nó giết người như không đấy, chửi nó thì cũng như là chửi đảng vậy, mặc dù nạn nhân (vụ án) không liên quan đến chính trị.”

Sau khi Việt nam quyết định cải cách kinh tế vào năm 1986, qui chế luật sư đoàn cũng được thành lập thay cho chế độ bồi thẩm đoàn nhân dân do nhà nước chỉ định trong các phiên xử án trước kia. Tiếng nói của các luật sư đã ít nhiều mang tính độc lập, các phiên tòa đã có sự tranh luận với sự hiện diện của các luật sư.

Đồng thời các luật sư lại thường hay bị bắt bỏ tù hay bị hành hung.

Ông Hà Sĩ Phu nhắc lại rằng trong nguyên tắc cầm quyền của các đảng cộng sản, thì lực lượng công an dùng để trấn áp là vô cùng quan trọng, hơn nữa các chế độ này lại không xem trọng luật pháp.

Anh có nhớ ngày xưa ông Phạm Văn Đồng có nói gì đấy không? Ông ấy nói rằng làm luật để nó trói tay mình à! Độc tài họ ghét luật lắm, vì luật là để bảo vệ dân quyền mà. Có hai giới mà họ ghét lắm, đó là giới luật sư và giới nhà báo.”

Tính đối kháng giữa đảng cầm quyền và giới luật sư thể hiện rõ nhất trong vụ luật sư Nguyễn Đăng Trừng bị khai trừ khỏi đảng cộng sản vào tháng chín năm 2014, với lý do được báo chí nhà nước Việt nam nêu rõ là cản trở sự lãnh đạo của đảng cộng sản. Điều thú vị là luật sư Trừng cũng là một người tham gia đảng cộng sản và góp phần làm cho cuộc cách mạng cộng sản thành công ở Việt nam.

Xã hội dân sự và công lý

Theo dòng diễn biến chính trị xã hội gần đây, nhiều người hy vọng là một xã hội dân sự ở Việt nam sẽ được cho phép hình thành. Và trong xã hội dân sự đó vai trò của giới luật sư sẽ ngày càng quan trọng hơn.

Tuy nhiên Tiến sĩ Hà Sĩ Phu không chia sẻ cái nhìn này. Ông liên hệ vụ hành hung luật sư Nam và vụ quấy nhiễu, hành hùng blogger Nguyễn Lân Thắng trong thời gian gần đây.

Họ sẽ dùng cái xã hội dân sự láo của họ. Cái kiểu Trần Nhật Quang đấy. Kiểu dùng côn đồ không liên quan đến chính quyền. Đây là bọn côn đồ nhân danh quần chúng. Thế thì muốn cái đội ngũ đó công khai thì họ phải làm ra vẻ chấp nhận xã hội dân sự. Để cho xã hội dân sự láo của họ ra đời, chứ không phải xã hội dân sự thực sự tử tế và dân chủ! Cũng còn khó khăn lắm chứ không nên tưởng là họ cho ra là được đâu.

Ông Trần Nhật Quang là nhân vật đứng đầu nhóm người đến quấy nhiễu gia đình blogger Nguyễn Lân Thắng.

Luật sư Trần Thu Nam vốn được nhiều đồng nghiệp nhận xét là một người thận trọng. Trong một lần trao đổi với chúng tôi ông có nói rằng nghề luật sư của ông là một nghề nhiều rủi ro. Luật sư Võ An Đôn cũng chia sẻ lo ngại này của luật sư Nam, và ông cho rằng muốn chấm dứt tình trạng này thì không có cách gì khác là phải để cho nền tư pháp của quốc gia được độc lập.

Sau khi vụ hành hung luật sư Nam xảy ra, luật sư Lê Công Định, người từng bị ở tù vì bảo vệ các bị cáo trong những vụ án chính trị, viết trên trang FB của ông rằng công tố và luật sư là hai trụ cột của nền công lý, việc tấn công luật sư sẽ đánh đổ một trong hai trụ cột đó, khiến cho nền công lý bị què quặt. Cũng qua FB, ông trao đổi với chúng tôi rằng Liên đoàn Luật Sư Việt Nam phải phản ứng mạnh mẽ, không đơn thuần vì hai đồng nghiệp bị đánh, mà còn vì nền công lý của Việt Nam.