Bánh Tây & Bánh Mì

Bánh Tây & Bánh Mì

Bánh Tây

PHIẾM

Song Thao

Bánh Tây, là cách gọi của miền Bắc, miền Nam kêu là bánh mì. Cả hai chỉ thị cùng một thứ nhưng ngày nay bánh mì tách ra thành một thứ không phải là bánh tây. Chuyện ra sao, xin coi hồi sau sẽ rõ. Bây giờ nói chuyện bánh tây trước.

Bánh Tây là bánh baguette. Của mấy anh Tây rõ ràng. Nếu có dịp tới Pháp, cái đập vào mắt là các cửa hàng bánh boulangerie. Cứ đi vài trăm thước lại thấy boulangerie. Trên toàn nước Pháp có tới 35 ngàn boulangeries. Những ngày ở Paris, sáng sáng tôi bắt gặp những ổ bánh trên tay các ông già bà cả, các thanh niên thiếu nữ, các em nhỏ. Bánh baguette còn ngự trên các giỏ xe đạp, thò đầu ra khỏi những chiếc túi đeo lưng. Dân tây mua bánh mỗi sáng. 

Baguette trên tay. REUTERS

Nhà báo Nguyễn Dũng, trong một lần tới Paris, đã ghi lại: “Rong ruổi qua các phố của Kinh Thành Ánh Sáng, đặc biệt vào buổi sáng, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy rằng thủ đô của nước Pháp có cái mùi hương riêng. Đó là mùi bánh baguette phát tỏa ra từ những boulangerie. Mà hầu như phố nào ở Paris cũng có một vài boulangeries…Một ngày vui khám phá Paris của tôi thường bắt đầu với việc thức dậy sớm, rời phòng trọ không sao phía trên một nhà hàng bán thức ăn Hoa, Việt lẫn lộn cực kỳ mini gần nhà ga xe lửa Montparnasse đi mua ly chocolat thơm nóng vừa nhâm nhi vừa quan sát người Pháp chào ngày mới như thế nào. Kế đến là bước vào một boulangerie để mua baguette, loại bánh mì dài như khúc củi…Bình minh ngày bay trở về Sài Gòn, kéo vali trên đại lộ Maine xuôi về phía nhà ga xe lửa Montparnasse, nơi có trạm xe buýt Car Air France chở khách ra sân bay Charles de Gaulle, tôi đi ngang qua tiệm bánh mì, bánh ngọt Paul. Mùi bánh mì tươi nóng tỏa lan thơm lừng góc phố, trong tủ kính là hàng hàng lớp những baguette nướng căng phồng trông thật hấp dẫn. Chợt nhớ và nể phục ông Victor Hugo với cuốn “Những Kẻ Khốn Cùng” (Les Misérables). Đáng thương cho Jean Valjean năm xưa vì ổ bánh mì cứu đói đám cháu nheo nhóc mồ côi bố mà bị án tù chung thân khổ sai. Chắc chắn Jean Valjean cũng đã bị mùi bánh mì cám dỗ ghê lắm”.

Mua một ổ baguette mỗi sáng hình như đã trở thành dân tộc tính của người Pháp. Có lần con gái tôi tổ chức đám cưới ở miền Nam nước Pháp, chúng tôi ngụ trong một château hẻo lánh chẳng thấy phố xá làng mạc chi, vậy mà sáng sáng, bà sui gia, dân địa phương, luôn để một giỏ bánh mì trước cửa phòng. Không biết bà mua ở đâu, khi nào, nhưng bánh nóng hổi, thơm lừng. Theo tổ chức “Observatoire du Pain” chuyên theo dõi bánh baguette thì mỗi giây đồng hồ, dân Pháp tiêu thụ 320 bánh baguettes. Tính ra là 10 tỷ cái mỗi năm.

Để chỉ sự thân thiết giữa baguette và người Pháp, người ta có câu: “Người Pháp luôn đi bộ với baguette kẹp trong nách”. Thân thiết đến như vậy nhưng bánh tây không phải bắt nguồn từ Pháp mà từ Áo. Dưới thời cai trị của vua Louis 16 vào thế kỷ 18, nước Pháp có một hoàng hậu ngoại quốc: Hoàng Hậu Marie Antoinette, người gốc Áo. Qua Pháp, bà mang theo thợ làm bánh giỏi nhất của thủ đô Vienna, để làm đầu bếp cho hoàng gia. Bánh mì Áo bám theo bà Marie Antoinette qua Pháp là thứ bánh mì hình tròn và chỉ có hoàng gia được dùng. Dân chúng chịu khó ngó chơi. Mãi tới khi chế độ quân chủ bị thay thế bằng chế độ cộng hòa, dân chúng mới có quyền bình đẳng và mới được ăn bánh mì. Luật về bánh mì năm 1790 ghi rõ mọi công dân Pháp phải được ăn cùng một loại bánh, không phân biệt giầu nghèo và các tiệm làm bánh phải tuân thủ chung một công thức, theo đúng tiêu chuẩn để cho ra lò một loại bánh đồng nhất. Baguette trở thành một biểu tượng của sự bình đẳng cho mọi công dân.

Hình dáng của bánh mì thay đổi từ tròn ra dài. Người ta không biết nguyên nhân nào làm cho chiếc bánh mì bị kéo dài ra như vậy. Có thuyết cho rằng vì thợ làm bánh Pháp tự ái, không muốn rập khuôn theo bánh của Áo nên thay đổi để dân tộc hóa chiếc bánh có nguồn gốc ngoại lai. Một thuyết khác cho rằng chiếc bánh dài ra như vậy cho tiện chuyên chở và dễ dàng cho dân chúng…cặp nách! Nhưng bánh mì dài ra có lẽ chính xác nhất là vì chiến tranh. Thế kỷ 19, nước Pháp lâm chiến triền miên, hết cuộc chiến của  Napoleon Bonaparte từ năm 1800 đến 1815, tới cuộc chiến giữa Napoleon III và các nước láng giềng, binh lính di chuyển liên miên nên cần cột bánh mì theo chiều dọc, song song với chân, cho dễ di chuyển.

Baguette trên lưng.

Sau Thế Chiến II, kích thước chuẩn của baguette có chiều dài 80 phân và nặng 250 gram. Để bảo đảm cho toàn dân được ăn bánh mì đúng tiêu chuẩn như nhau, một luật quy định về bánh mì được ban hành vào năm 1790. Theo luật, bánh mì chỉ có thể làm bằng bốn thành phần sau: Bột mì, nước, muối và men. Không được để bánh đông lạnh, không được có các chất phụ gia hoặc chất bảo quản.

Ngoài ra, để dân chúng không thiếu bánh mì, các boulangerie phải xin phép chính quyền nếu muốn đóng cửa luôn, đóng cửa để nghỉ hè, du lịch hay nghỉ vì việc gia đình. Nếu được phép, chủ tiệm phải tìm người tạm thay thế để vẫn mở cửa hoặc nếu phải đóng cửa tạm thời cửa hàng thì phải có hướng dẫn cho khách hàng tới tiệm boulangerie gần nhất. Nếu muốn nghỉ hưu, chủ tiệm phải truyền nghề lại cho con cháu hoặc tìm người mua để tiệm tiếp tục mở cửa. Mục đích của điều khoản này là để bảo đảm cho người dân luôn có bánh mì tươi ngon một cách thường xuyên. Luật này được thi hành trong 225 năm và chỉ mới được bãi bỏ vào năm 2015.

Một boulangerie phải tự làm bánh từ A tới Z. Không có ngoại lệ. Mỗi tiệm làm bánh có thể có phương cách chế biến riêng nhưng phải đạt được tiêu chuẩn sau: Vỏ bên ngoài giòn cứng, có màu vàng, ruột bên trong mềm dẻo. Nếu bóp chiếc bánh dẹp xuống thì khi thả tay ra, bánh phải trở lại bề dày ban đầu. Muốn được như vậy, phải mất chừng 4 tiếng đồng hồ từ khi nhào nặn bột cho tới lúc đóng khuôn và cho vào lò nướng. Muốn khách có bánh tươi thơm, thời gian từ khi bánh ra lò đến khi tới tay khách chỉ kéo dài tối đa 1 tiếng. Trên thực tế, đó là thời gian lý thuyết, khách ít khi được có bánh thơm ngon trong vòng 1 tiếng. Nhưng trong thời buổi công nghệ hiện nay, tại các siêu thị hay các chợ, bánh được làm nhanh chóng và ít công phu hơn. Dân sành ăn không chịu dùng thứ bánh công nghệ này. Họ chỉ mua bánh tại các boulangerie, mua về ăn ngay, nóng sốt và thơm tho. Tới Paris, tôi thường tá túc nơi nhà cô em họ ở Wissous, ngoại ô Paris, gần ga metro Anthony. Bước ra vài bước là có boulangerie, bước thêm vài trăm thước nữa, lại boulangerie. Mỗi sáng,  đều có baguette nóng hổi thơm lừng, chỉ cần quẹt thêm chút bơ là ngon thấu trời. Nhiều khi muốn ăn nóng sốt, vừa vào cửa, bẻ ra ăn liền, chẳng bơ biếc chi mà vẫn ngon ơi là ngon, cái thơm ngon này còn lẽo đẽo theo tôi về tới Montreal.

Baguette rất khác với bánh mì Việt Nam tuy bánh tây là thứ tây mang sang Việt Nam. Từ khá lâu. Khoảng năm 1859 đến 1887 lận. Khi đó người Pháp đã cho xây những lò nướng bánh mì bằng gạch tại Việt Nam. Trước tiên ở Hà Nội rồi sau đó mới vào Sài Gòn. Erica Peters, một ký giả chuyên viết về ẩm thực, đã ghi: “Đến năm 1910, những chiếc bánh mì baguette nhỏ, hay còn gọi là “petit pain” được bán trên đường phố và người Việt hay mua trên đường đi làm để ăn sáng”. Trong Thế Chiến I, một làn sóng binh sĩ Pháp đã đặt chân tới Việt Nam khiến nhu cầu baguette tăng cao. Tuy nhiên việc nhập cảng lúa mì rất khó khăn nên người ta đã trộn thêm bột gạo vào. Hình thức chiếc bánh cũng thay đổi ngắn hơn, chỉ chừng từ 30 đến 40 phân, bằng phân nửa bánh ở Pháp. Bánh cũng ít ruột hơn để có thể kẹp nhân vào bên trong.

Bánh mì “Lý Toét” tại Sài Gòn trước 1975.

Không biết ai nghĩ ra chuyện kẹp nhân vào trong bánh mì nhưng ngay từ đầu thập niên 1950, bánh mì kẹp nhân đã có mặt tại Hà Nội. Ngày đó, quanh bờ Hồ, đã có những trẻ em  bán bánh mì kẹp jambon. Tôi đã nhiều lần thưởng thức thứ bánh này. Chiếc bánh rất nhỏ được các em ủ vào trong các bao tải để giữ nóng. Khi có khách mua, chú bé lấy bánh ra, dọc một đường rãnh, đặt vào một miếng thịt nguội mà gió nhẹ cũng có thể thổi bay. Rắc thêm tí muối tiêu là xong. Ổ bánh mì đơn sơ, rẻ tiền như vậy nhưng sao mà ngon. Muốn ngon hơn thì tới trước cửa trường Dũng Lạc, bên hông Nhà Thờ Lớn, ăn bánh mì của Lý Toét. Anh chàng bán bánh mì này tên Lý. Lý Toét là biệt danh mà lũ học sinh chúng tôi ngày đó thân ái đặt cho. Lý Toét rất vui tính, vừa bán vừa pha trò khiến chúng tôi vui vẻ chung tiền cho chàng. Bánh mì của Lý Toét được kẹp chả. Chả do chính chàng làm nên rất thơm ngon. Tôi không còn nhớ bánh mì này rắc muối tiêu hay xịt maggie nhưng ngon hết biết. Sau di cư, Lý Toét vào Sài Gòn, tiếp tục bán bánh mì tại góc đường Hai Bà Trưng và Phan Thanh Giản. Tác giả Đỗ Duy Ngọc viết về bánh mì “cụ Lý” như sau: “Cách đây hơn sáu chục năm, sáng sáng ở vỉa hè sát tường rào khúc Hai Bà Trưng với Phan Thanh Giản bên hông một biệt thự cổ có một người dựa chiếc xe, lúc đầu là xe đạp cổ lỗ sau đó là chiếc Mobylette xanh có chiếc thúng tre đằng sau bán bánh mì chả. Người ta gọi là Bánh mì Cụ Lý. Gọi là Cụ thế thôi chứ ông này lúc đấy chỉ trạc tứ tuần, giọng Bắc Kỳ đặc sệt, đầu chải “bri dăng tin” (brillantine) láng mướt, vuốt ra đằng sau để lộ một khuôn mặt lúc nào cũng đo đỏ như người uống rượu với chiếc mũi khá to với mấy sợi râu lún phún. Nhìn ông ta chợt nhớ đến khuôn mặt của nhân vật biếm họa Lý Toét đăng trên báo Ngày Nay của nhóm Tự Lực Văn Đoàn. Hay là vì cái sự giống nhau này mà người ta gọi ông là Cụ Lý chăng? Bánh mì Cụ Lý ngon mà giá bình dân. Chả đủ loại: Chả lụa, chả chiên, giò thủ, chả mỡ. Chả nóng hổi, phảng phất mùi hương của thì là. Chả của Cụ Lý không cắt lát như những xe bánh mì khác mà cụ cắt từng miếng lớn, lộn xộn để lung tung trên mẹt lót lá chuối xanh dờn. Từ lúc dừng xe dựa vào hàng rào, cụ cắt không ngơi tay, khách hỏi chuyện, cụ lại nhón miếng chả đưa khách ăn chơi. Xẻ ổ bánh mì, hồi trước bánh mì nướng củi, vỏ bánh vàng, ruột bánh trắng phau chứ không như bánh mì bây giờ, cụ nhét đại mấy miếng chả vào, bốc một nắm hành tây, rắc chút muối tiêu, xì dầu hay nước mắm theo yêu cầu của khách, thế là xong một ổ bánh, không patê, chẳng dưa chua, hành ngò chi cả. Khách chen nhau, lần lượt. Cầm ổ bánh mì nóng, chả tràn trề, cắn một miếng, ngon nhức xương”. Ông Đỗ Duy Ngọc thuộc thế hệ sau, chỉ biết chàng Lý ở Sài Gòn nên không biết biệt danh Lý Toét đã được chúng tôi đặt từ ngày ở Hà Nội. Khi vào Sài Gòn, tôi đã đi làm, có lần đi ngang qua đường Hai Bà Trưng, ghé vào, kêu lớn: “Lý Toét”. Chàng Lý nhận ra tôi, chú học sinh Dũng Lạc ở Hà Nội xưa, mừng tíu tít, cứ như gặp tri kỷ. Ổ bánh mì cho tri kỷ không lý chi tới chuyện tiền bạc. Cũng là một thứ “tha hương ngộ cố tri”!

Cùng với cuộc di tản và vượt biên những năm sau 1975, bánh mì Việt Nam có mặt tại nhiều nước và được dân bản xứ hưởng ứng nồng nhiệt. Bánh mì thịt tại Montreal hiện nay có nhiều thứ. Chắc cũng khoảng hai chục loại. Từ thịt, chả, gà nướng, bò nướng tới nem chua, tàu hũ. Lung tung xòe tất cả. Nơi nào có người Việt thì nơi đó có bánh mì kẹp thịt. Tại Montreal, cảnh các anh chị tây đầm vừa đi vừa…thổi sáo bằng bánh mì là cảnh tôi bắt gặp thường xuyên. Nhưng bánh mì xâm nhập đất Pháp để đọ sức với baguette mới là chuyện đáng nói.

Cái khác của bánh mì tại quê hương của bánh tây là bánh mì dùng ngay bánh tây dài ngoằng chứ không phải những ổ bánh ngắn nhồi nhân như các nơi khác. Không ai có thể ăn được hết 80 phân bánh nhồi thịt nên nhà hàng cắt làm ba. Đây là một cuộc hôn nhân thuận lợi. Bánh baguette Parisienne giòn và thơm nức mũi đi với nhân Việt gồm cả ngò, đồ chua, ớt, tiêu cay chua đủ mùi đời thì đẹp đôi là cái chắc. Muốn có ổ bánh mì thịt để gặm thì phải tới hai khu nhiều người Việt là Quận 13 và Quận 20. Tiệm bánh mì của người Việt đầu tiên tại Quận 13 là tiệm Khai Trí. Cái tên Khai Trí hình như đã dính liền với sách vở tại Sài Gòn. Đúng vậy, Khai Trí bán bánh mì và sách! Hai thứ văn hóa, một phục vụ tinh thần, một phục vụ cuộc sống thường ngày, đã quyện vào nhau. Nhưng đó chỉ là thời gian đầu khi tiệm khai trương vào năm 1984. Sau đó bánh mì nghỉ chơi với sách, một mình hùng cứ trong tiệm. Nhưng cái tên Khai Trí vẫn còn đó với những cuốn sách còn sót lại nằm dọc trên tường như một chứng tích của bên…thua cuộc.

Khách của Khai Trí dĩ nhiên là người Việt nhưng tây đầm cũng rất chịu khó gặm bánh mì. Cô chủ tiệm Khai Trí thổ lộ về thứ bánh mì rất đắt khách của tiệm: “Mình không làm theo lối kỹ nghệ, hàng ngày mình làm nên đồ nó tươi! Một ngày mình nghĩ bán bao nhiêu thì làm bấy nhiêu thôi. Mình muốn làm cho khách hàng ăn rồi trở lại chứ không phải ăn rồi đi luôn. Có nhiều nơi họ mua bánh mì industrielle (kỹ nghệ) thì rất rẻ. Em đặt bánh mì đặc biệt thành ra ổ bánh mì lúc nào cũng ngon. Đặc biệt của tụi em ở đây là có gà, có chả, có thịt, nhưng cái ngon nhất của em là gà chà bông, gà ruốc của em làm rất đặc biệt. Em chỉ có 3 thứ thịt thôi: Thịt heo, gà ruốc và chả lụa. Tổng cộng ba cái lại người ta gọi là bánh mì đặc biệt. Bữa nào em hết gà là người ta hơi thất vọng.”

Một boulangerie.

Tại Quận 20, còn gọi là khu Belleville, có tới ba tiệm bánh mì do người Việt làm chủ. Mỗi tiệm cũng có những thứ đặc biệt. Chị Huỳnh, chủ tiệm Hòa Hưng có từ 21 năm nay, cho biết: “Bánh mì tự nướng để nó ngon, nó nóng. Thịt đùi, chả lụa với gà chà bông. Đó là bánh mì đặc biệt, bánh mì gà thì gà ướp sả, vệ sinh hơn mà ở ngoài thì cũng không có bán”. Khách hàng buổi sáng là người Việt, buổi trưa là người Pháp. Được hỏi về sự khác nhau giữa bánh mì Việt Nam và bánh tây kẹp thịt của Pháp, ông Jean Pierre, một khách hẩu của bánh mì Việt nói : “Sự khác nhau? Đó là món Á Châu, nó đầy đủ hơn, nóng. Tôi ở khu này không lâu lắm, món bánh mì ngon, và làm thay đổi khẩu vị… Món bánh mì nào của Pháp ngon nhất đối với tôi? Tôi không biết! Có lẽ là món bánh mì Vendôme với paté, rất, rất ngon! Nhưng không ngon như bánh mì (Việt Nam). Với bánh mì, chúng tôi khám phá thêm được một món ăn Việt Nam, rất ngon!”. Một ông người bản xứ khác ví von: “Bánh mì Pháp là một cuộc gặp gỡ tuyệt vời giữa hai nền văn hóa Pháp-Việt về khẩu vị và mùi vị. Đó là một cuộc hôn nhân hoàn hảo”.

Cuộc hôn nhân hoàn hảo, tuy hai mà một, nhưng vẫn là hai. Bánh mì Việt Nam đã là một thực thể riêng biệt. Ngày 28/3/2011, tự điển danh tiếng Oxford đã ghi từ “bánh mì” với định nghĩa như sau:  “Bánh mì là một món ăn nhẹ, bên trong kẹp một hoặc nhiều loại thịt, paté và rau củ như cà rốt, dưa leo, ngò…và kèm gia vị như ớt, tiêu”. Vậy là sau hai từ “áo dài” và “phở”, “bánh mì” đã leo được vào từ điển Oxford.

Bánh tây qua Việt Nam đã bị Việt Nam hóa và mang trở lại Tây với một vị trí độc lập được ghi nhận chính thức với tên “bánh mì”, chẳng là một hãnh diện cho dân Việt ta sao?

Song Thao 05/2021

     From: Do Tan Hung & Kim Bang Nguyen

Thảm Kịch Súng Đạn Trong Xã Hội Hoa Kỳ 

Thảm Kịch Súng Đạn Trong Xã Hội Hoa Kỳ 

Đào Văn Bình

Trong khi chúng ta ngồi trong yên lành, gia đình êm ấm thì biết bao thảm kịch đã xảy ra cho xã hội mà chúng ta không hề hay biết. Vì đất nước Hoa Kỳ quá to lớn và quá đông dân cho nên dù thảm kịch có xảy ra thì cũng chẳng ăn thua gì. Chẳng hạn tính đến ngày 2/6/2021, Hoa Kỳ đã có 610,912 người chết vì dịch cúm Corona. Thế nhưng nó chỉ như một cánh sao băng lóe lên rồi vụt tắt, có người quan tâm, có người chẳng cần quan tâm. Rồi mọi chuyện chìm vào quên lãng. Rồi chỉ là những con số nằm trong sách vở, văn khố hay cuốn Biên Niên Sử để đời sau đọc chơi cho biết. Nhiều khi thế hệ sau lại bùi ngùi thương cảm, động tâm hơn thế hệ hiện tại.

Trong hai tháng qua, những vụ dùng súng giết người ở trong gia đình, kể cả ở trường học đã liên tiếp xảy ra. Người ta sau đó cầu nguyện rồi lại cầu nguyện và không có một biện pháp nào để cứu chữa. Những thảm họa về súng đạn, dù kinh hoàng cách mấy rồi cũng chìm đắm vào dòng thác lũ của những biến cố về chính trị, về kinh tế và những vật lộn của cuộc sống và hoan ca của nhạc Pop, nhạc Rap, Football, đại hội điện ảnh cùng những buổi trình diễn thời trang của những cô gái ăn mặc gần như lõa thể.

Tuy nhiên đối với những người có đầu óc suy nghĩ thì lại lo lắng. Phải chăng trẻ vị thành niên phạm pháp, dùng súng đạn để đi ăn cướp, bắn giết bạn bè ở trong trường học và người thân trong gia đình có phải là một dấu hiệu báo động không? Trách nhiệm về ai? Đâu là biện pháp chữa trị? Người “có lòng” chỉ biết ngậm ngùi. Theo tôi, trách nhiệm thuộc về tổng thống, quốc hội liên bang lẫn tiểu bang, các tổ chức tôn giáo, trường học, phụ huynh và truyền thông. Khi mà mọi người được quyền tự do mua và mang súng thì ngăn ngừa bạo lực súng đạn chỉ là ảo vọng. Con quái vật giết chết những đạo luật hay biện pháp hạn chế quyền sử dụng vũ khí ở đây là Hội Súng Đạn Hoa Kỳ (National Rifle Association). Không một đảng nào, dân biểu, thượng nghị sĩ nào dám đụng tới sợi lông chân của hội này. Sức mạnh của NRA không phải súng đạn mà là tiền! Họ dùng tiền để bịt miệng tất cả các vị đại diện cho dân mà chúng ta tin tưởng, bầu họ lên để bảo vệ quyền lợi của chúng ta. Dân biểu, thượng nghị sĩ và tổng thống, chủ tịch quốc hội còn bó tay thì “phó thường dân” (thiểu số, da màu) như chúng ta biết làm sao đây?

Dưới đây là một số thảm kịch đã xảy ra cho xã hội Hoa Kỳ trong vòng hai tháng qua mà tôi chỉ ghi nhận được một số ít chứ không ghi nhận được tất cả.

Theo Huffington Post ngày 28/3/2021: Hai cô gái vị thành niên 13 và 15 tuổi đã giết chết một tài xế Uber giao đồ ăn để cướp chiếc xe này ở Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn. Thật kinh hoàng, con gái còn ở lứa tuổi “ô mai” đầy mộng mơ mà đã trở thành sát nhân! Hành động khủng khiếp này khiến chúng ta sẽ phải nghi ngại khi các cô gái trẻ đến gần chúng ta. Thật là thảm họa của thời đại văn minh điện tử! Dường như xã hội càng văn minh càng có nhiều thú giải trí và nhiều tội ác.

Rồi vào ngày 13/5/2021 theo ABC News: Hai cậu bé 11 tuổi và 17 tuổi đã bị bắt vì hành hung một bà già người Á Châu 89 tuổi ở San Leandro, California. Cậu bé 11 này tuổi đã có một hồ sơ hình sự dài lê thê như hai lần ăn cướp và một lần cướp xe. Cậu bé đã được giao cho bà mẹ canh giữ vì tuổi còn quá nhỏ. Thật kinh hoàng! Mới 11 tuổi đã tham gia băng đảng ăn cướp! Không biết lớn lên sẽ thành cái gì?

Trong khi đó tại Texas, một ông chồng 40 tuổi- phó hiệu trưởng một trường tiểu học đã dùng súng bắn chết bà vợ 35 tuổi- hiệu trưởng một trường tiểu học trước mặt hai con 2 tuổi và 7 tuổi rồi quay súng tự sát. Người vợ trước đó đã nạp đơn xin ly dị và bán căn nhà. Có lẽ do uất hận, người chồng đã có hành động điên cuồng. Tội nghiệp hai đứa trẻ ngây thơ vô tội. Thảm kịch này sẽ đeo đuổi chúng nó suốt đời.

Rồi một thanh niên ở Oregon tên Shane Finnell 25 tuổi đã rút súng bắn chết chị dâu/em dâu (sister-in-law) chỉ vì cãi cọ nhau về giặt quần áo.

Rồi theo Insider ngày 23/5/2021, một em bé ba tuổi tìm thấy khẩu súng dấu dưới chiếc ghế dài và bắn vào ngực em gái 2 tuổi của mình trong lúc người lớn mải mê tụ tập coi trận đấu bóng rổ trận chung kết. Ôi đời là bể khổ bến mê! Tu Chính Án Số II cho phép người dân được tự do mang súng đạn để tự vệ nay biến thành thảm họa!

Rồi vào ngày 26/5/2021, báo chí loan tin một cô gái 15 tuổi tên Kaleigh ở Oklahoma hư hỏng, uống rượu, thường xuyên rước trai về nhà ngủ bị bố la rầy đã căm hận và xúi giục và bày mưu cho người tình 21 tuổi tên Chiles đâm chết bố mình.

Rồi theo Insider ngày 27/5/2021, một cô gái 13 tuổi bị ông nội hãm hiếp đã đi khắp Tiểu Bang Texas tìm chỗ phá thai vì luật Texas cấm phá thai nếu bào thai quá sáu tuần dù loạn luân hay bị hãm hiếp. Texas là tiểu bang Cộng Hòa bảo thủ cho nên có luật khắt khe về phá thai. Ôi, đời là bể khổ bến mê! Đứa con sinh ra nó sẽ là anh em, chị em với bố mẹ của cô gái. Chúng ta biết làm sao đây? Nếu ở các quốc gia Hồi Giáo, người ta dễ dàng giải quyết bằng cách treo cổ ông già và cả cô gái này. Còn ở đây là xứ tự do và dân chủ cho nên phải tuân thủ pháp luật. Mà tuân thủ pháp luật là chấp nhận loạn luân! Trong trường hợp này, độc tài và dân chủ, cái nào đúng? Có lẽ Ông Trời xuống đây cũng không giải đáp được.

Rồi theo Miami Herald ngày 2/6/2021, một cô gái 14 tuổi và một cậu trai 12 tuổi, bỏ trốn khỏi cô nhi viện Enterprise’s Florida United Methodist Children’s Home rồi lén vào một nhà khác ăn trộm một khẩu Shotgun và AK-47. Khi cảnh sát tới, cô gái và cậu bé nổ súng vào cảnh sát và bị cảnh sát bắn trọng thương.

Theo Wikipedia, tại Hoa Kỳ, riêng năm 2019 đã có tất cả 434 vụ nổ súng khiến 517 người chết, 1643 người bị thương với nạn nhân là 2160 người. (There were 434 mass shootings in 2019 that fit the inclusion criteria of this article, resulting in 517 deaths and 1,643 injuries, for a total of 2,160 victims.)

Thế mới hay trên cõi đời này, bể khổ không do thần linh tạo ra mà do chính con người tạo ra. Xây dựng những công trình vĩ đại trên trái đất này là do con người và kiến tạo Địa Ngục cho chính mình cũng do con người. Do đó, ngay trong thế giới Ta Bà này đã có sẵn Địa Ngục và Thiên Đình, chẳng cần tìm kiếm Địa Ngục và Thiên Đình ở đâu xa. Có thể các giáo sĩ và thầy tu của một Cung Trời nào đó, khi nhìn xuống Trái Đất với đầy chiến tranh, hận thù, kỳ thị, ghét bỏ, chửi rủa, lên án, vu cáo nhau nhau từng giờ từng phút… sẽ nói với các tín đồ rằng “Ở đây có một địa ngục thật kinh khiếp. Những ai làm ác sẽ bị đày xuống Địa Ngục này!”

Đào Văn Bình

(California ngày 3/6/2021)

Những Gì Đáng Sợ Hơn Cái Chết?

Nhân đọc tin hàng trăm người chết tại một thôn Phước Thiện, Quảng Ngãi với 90% do bị ung thư. Xin gởi quí bạn chuyện phiếm về cái chết tại XHCNVN sau đây:

***

Những Gì Đáng Sợ Hơn Cái Chết?

“Chết diễm phúc phải là chết già, trên giường, và có người chung quanh khóc ầm ĩ”.

Ít nhất đó là hình ảnh hầu hết người Việt chúng ta được dậy từ thuở nhỏ. Hơn thế nữa, chúng ta còn nghĩ hình ảnh “chết lý tưởng”, “chết êm ả” đó cũng là ước muốn chung của loài người. Chí ít cũng bao gồm mọi người thuộc văn hóa Đông phương.

Nhưng có thật thế không?

Có ngay thí dụ: Một trong những điều giới võ sĩ đạo Nhật sợ nhất là phải chết già, chết trên giường. Họ tha thiết cầu phật khấn thần để đừng phải chết như vậy. Cảnh một samurai lưng còng, chân tay run rẩy, không cử động được theo ý muốn, ngay cả đi đứng cũng phải cậy dựa vào người khác là cơn ác mộng đối với họ. Rõ ràng viễn cảnh trở nên “vô dụng” đối với họ đáng lo hơn cái chết.

Và có thể nói hầu hết chiến binh phương Đông, từ Mông Cổ đến Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, đều khoái được “da ngựa bọc thây” hơn nằm giường.

Sang đến văn hóa phương Tây thì người ta lại càng không thích để lại hình ảnh chết già. Người càng có học, có tài, có tiếng càng muốn cả người thân lẫn công chúng chỉ nhớ tới thời điểm cực thịnh mà họ đẹp nhất, thành công nhất, quyền thế nhất, hay sáng chói nhất về trí tuệ. Rõ ràng họ quan tâm đến di sản họ để lại hơn cái chết rất nhiều.

Do đó, quan điểm ‘chết già là sướng’ chẳng đáng được điểm cao đến thế đâu. Và ngược lại ‘chết lúc chưa già’ cũng chưa chắc đáng sợ như ta vẫn nghĩ. Còn lắm thứ đáng sợ hơn cái chết nhiều.

Nhiều cán bộ lớn tuổi tâm sự điều mà họ sợ nhất vào cuối cuộc đời là phải nhìn lại những gì họ đã làm hay không làm trong những năm dài đã qua. Từ đó, họ sợ những nạn nhân đang chờ họ ở thế giới bên kia hơn sợ cái chết, vì chết chỉ là ngưỡng cửa bước qua trong khoảng khắc.

Với thời đại Internet, chúng ta có thể thấy được khá nhiều lãnh đạo đảng đi qua giai đoạn cuối đời như vậy, kể cả những hung thần một thời như Tố Hữu, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, v.v…..

Cũng có lãnh đạo sợ phải đối diện những người bạn đang chờ họ bên kia thế giới hơn cả cái chết. Đó là những đồng đội mà họ từng phản bội, bỏ rơi hay thủ tiêu để giữ an toàn cho bản thân, kể cả những người đứng lên theo lời kêu gọi của họ. Chúng ta có thể thấy loại ân hận đó ở những ông Võ Văn Kiệt, Võ Nguyên Giáp, …

Và cũng có những lãnh đạo sợ phải thừa nhận mình đã sống qua cả một cuộc đời vô ích, vô nghĩa, vô vị. Vì quá lo an toàn cho bản thân mà chẳng để lại được gì, chẳng hoàn thành được gì. Mà cái chết, tức lằn ranh sau cùng của an toàn, vẫn đến, chẳng né tránh được.

Hơn thế nữa, họ phải thừa nhận chính họ là một phần của cỗ máy đem lại điêu linh cho hàng chục triệu người khác. Chúng ta có thể nhận ra loại tâm tư này ở những ông Phạm Văn Đồng, Trần Quang Cơ, …

Trong tình trạng thê thảm của dân khí hiện nay, chúng ta khó còn cảm được lời dạy của cha ông: Chết vinh hơn sống nhục.

Nhưng 5 chữ đó là kết tinh kinh nghiệm sống của biết bao cuộc đời. Một trong những lý do chết vinh hơn sống nhục là vì “sống nhục” chỉ được một thời gian ngắn rồi vẫn dẫn đến cái chết, mà luôn là “chết nhục”. Mọi hối tiếc vào lúc sắp “chết nhục” đều đã quá trễ.

Qui luật đó ứng dụng cho cả nhân loại chứ không riêng gì người Việt. Gần 80 năm trước, hàng triệu người Do Thái khi gần chết trong trại tập trung của Đức Quốc Xã mới quặn lòng hối tiếc đã không tham gia kháng chiến vì sợ chết; hối tiếc đã không mang thân ra hứng đạn cản đường cho vợ con chạy trốn vì sợ chết; hối tiếc đã riu ríu kéo cả nhà lên xe vào trại tập trung vì sợ chết, … để rồi giờ đây vẫn chết, chết riêng từng người, chết từng phần cơ thể vì kiệt lực, và chết với nhận thức từng người trong gia đình mình ở đâu đó cũng đang chết dần ở mức dưới hàng súc vật như mình. Đối với họ cái đau của hối tiếc lớn hơn cái đau của sự chết.

Ngày nay tại nước ta, cả dân tộc đang bị đẩy vào loại chọn lựa đó. Gần nhất là những bà con không chỉ tại 4 tỉnh miền Trung mà còn lây lan ra cả nước…. đang sống dở chết dở vì thảm họa môi trường do Formosa gây ra. Nhiều người đang phân vân: đứng lên đấu tranh đòi tẩy rửa môi trường bây giờ có thể bị trấn áp nhưng dẫu có chết đi nữa thì vẫn hơn cảnh ngồi nhìn từng người trong gia đình nhiễm ung thư, đau đớn nhiều năm tháng, rồi lần lượt ra đi, kể cả bản thân mình. Cái đau của hối tiếc sẽ lớn hơn nhiều cái đau của sự chết. Còn nếu đứng lên đấu tranh giành lại môi sinh, môi trường sống ngay bây giờ, gia đình mình sẽ sống dù mình có chết

Dĩ nhiên câu hỏi lương tâm này cũng được đặt ra cho từng người chúng ta chứ chẳng riêng gì bà con 4 tỉnh miền Trung. Chất độc nay không chỉ có trong cá mà trong hầu hết mọi loại thực phẩm và không từ một ai trên cả nước. Liệu chúng ta có dám chấp nhận để đứng lên mạnh mẽ đòi nhà cầm quyền phải đóng ngay các cánh cửa dẫn chất độc vào Việt Nam, như các nhà máy sản xuất thải ra các chất thải độc hại. Nhữưng nhà máy điện xả thải khí độc và xỉ than đầu độc môi trường sống v.v… hay ngồi chờ ngày ung thư đến đón từng người trong gia đình ra đi?

Và còn nhiều quốc nạn khác nữa, đặc biệt là số phận của đất nước sau thời điểm 2020. Liệu chúng ta có dám chấp nhận để đứng lên bảo vệ chủ quyền đất nước ngay bây giờ, bất kể những kẻ cứ nhất định ôm chân quân xâm lược? hay ngồi chờ ngày “chết nhục” dưới chân chủ mới như dân tộc Tây Tạng? Đến lúc đó có muốn chọn lại cũng đã quá muộn.

***

Chẳng ai muốn tìm lấy cái chết nhưng nghĩ cho cùng chết có phải là chuyện khủng khiếp nhất chưa?

Đời người chỉ cần kiên trì được 7 việc này…

Đời người chỉ cần kiên trì được 7 việc này, cuộc sống sẽ tự khắc trở nên thuận lợi, viên mãn

  1. Tươi cười, tính cách sẽ ngày một tốt hơn

Người luôn tươi cười, dù là cười lớn hay chỉ cười mỉm cũng đều sẽ đem lại cảm giác ngọt ngào cho người khác. Khi tâm trạng tốt thì mọi chuyện cũng sẽ đều tốt đẹp; tâm trạng không tốt thì mọi chuyện đều sẽ loạn.

Người thích cười sẽ có được khí chất đặc biệt của riêng mình, loại khí chất này không phải dựa vào tuổi tác, trang phục hay ngoại hình bên ngoài mà xuất phát từ tận sâu trong nội tâm.

Cuộc sống nhờ có những nụ cười mới trở lên tươi đẹp! Bạn tươi cười không phải vì người khác mà chính là vì bản thân mình. Có nhiều người quanh năm suốt tháng luôn bực tức với chính mình, tự tranh đua với bản thân, cho nên chúng ta cần học cách mỉm cười, khi bạn tươi cười với thế giới thì cuối cùng thế giới cũng sẽ dùng nụ cười trả lời bạn.

  1. Không phàn nàn, than vãn, mọi chuyện sẽ thuận lợi hơn

Nhìn thấy điều gì không hợp ý mình, vậy bạn hãy thay đổi nó, nếu không thay đổi được nó, vậy trước hết bạn nên thay đổi thái độ của bản thân. Một người khi gặp chuyện khó khăn, không thuận lợi, nếu chọn cách trách móc, than vãn thì sẽ chỉ khiến cuộc sống càng thêm tồi tệ hơn mà thôi.

Trách móc người thân không đủ chu đáo, trách lãnh đạo không coi trọng sự cố gắng của bạn, trách bản thân không đạt được thành công, đến cuối cùng, trách móc than phiền cũng chẳng thể giúp bạn giải quyết được chuyện gì.

Khi bạn trách móc cuộc đời đối xử bất công với bản thân thì trước đó hãy tự hỏi bản thân mình là viên ngọc hay là hạt cát.

Nếu như bạn vẫn chưa trở thành viên ngọc, thì hãy tiếp tục cố gắng biến bản thân mình thành viên ngọc sáng, vì dù cát có nhiều thế nào cũng chẳng thể che nổi ánh sáng của ngọc. Người không than phiền, trách móc thì tự nhiên cũng sẽ nhận được kết quả tốt hơn.

  1. Thấu hiểu, giúp tình cảm càng thêm tốt đẹp

Là người không có ai là hoàn hảo, mọi việc cũng không có gì là mỹ mãn. Cho dù là trong mối quan hệ nào đi nữa, giữa bạn và bố mẹ, giữa bạn và người yêu, vợ chồng, giữa bạn và con cái hay với bất kỳ ai ở xung quanh, cơ sở quan hệ giữa người với người chính là ý thức chừng mực. Không có cảm giác chừng mực tức là không có sự tôn trọng, sẽ khiến hai bên phát sinh lo lắng, mâu thuẫn và tổn thương lẫn nhau.

Vậy chừng mực là như thế nào? Chừng mực là biết đứng ở vị trí của người khác để suy xét, thay đổi lập trường để hiểu cho nhau, để mối quan hệ hai bên thêm sâu sắc hơn chứ không phải để tranh cãi, làm tổn thương lẫn nhau.

  1. Bao dung, khiến cuộc sống tốt đẹp hơn

Với người thân trong gia đình, bao dung rộng lượng càng nhiều thì hạnh phúc cũng càng nhiều; giữa vợ chồng, bao dung nhiều thì tình cảm càng sâu đậm; với hàng xóm, bao dung nhiều hơn thì chung sống với nhau cũng tốt đẹp hơn; giữa bạn bè, bao dung giúp tình bạn càng thêm bền lâu; với đồng nghiệp, bao dung nhiều hơn thì sự nghiệp cũng thuận lợi hơn.

Cuộc sống không phải là chiến trường, không cần nhất định phải tranh cao thấp, thắng thua. Giữa người với người, thấu hiểu nhau thêm một chút thì sẽ bớt đi hiểu lầm; giữa trái tim với trái tim, bao dung độ lượng hơn một chút thì sẽ bớt đi những tranh chấp.

Mọi người thường quá coi trọng chính bản thân mình nên mới lo được lo mất, không nên dùng ánh mắt, dùng hiểu biết của cá nhân mình để đi đánh giá một cá nhân khác, vì thực sự bao dung độ lượng bao nhiêu thì sẽ nhận được càng nhiều bấy nhiêu.

  1. Coi trọng người khác, nhân duyên sẽ càng tốt hơn

Khổng Tử nói: “Tam nhân hành, tất hữu ngã sư” (nghĩa là: trong ba người cùng đi, ắt sẽ có người là thầy của ta).

Hãy nhìn những người bình thường xung quanh bạn, những người mà bạn chưa từng xem trọng, họ tuy không phải những người nổi tiếng, những minh tinh với ánh hào quang được mọi người chú ý, những họ vẫn đang ngày ngày trải qua cuộc sống, luôn cố gắng làm việc, đối đãi chân thành với mọi người xung quanh.

Họ – những người bình thường ấy, trong đó có người thân của bạn, bạn bè của bạn, đồng nghiệp của bạn và hàng xóm quanh bạn.

Khi trời mưa, họ sẽ kéo bạn cùng trú mưa dưới mái hiên nhà; khi trời nổi gió, họ sẽ khoác thêm cho bạn chiếc áo gió tránh rét. Những người ấy mới là người mà bạn thực sự phải coi trọng trong cuộc sống này.

  1. Lương thiện, giúp thế giới tốt đẹp hơn

Làm người không nhất định phải đỉnh thiên lập địa, quyền cao chức trọng, rầm rộ khoe khoang, nhưng nhất định phải sống lương thiện chân thành.

Bạn trao ấm áp cho người khác, người ta mới mang ánh sáng cho bạn; bạn trao chân thành cho người khác, người ta mới cho bạn sự ôn hòa, nhã nhặn.

Cho dù chưa có ai biết ơn sự lương thiện của bạn, nhưng bạn vẫn nên chọn sống là người có tấm lòng lương thiện.

Bạn chọn lối sống như thế nào, điều đó hoàn toàn là vì bản thân bạn chứ không phải sống vì người khác. Suy cho cùng, thế giới luôn luôn tán dương những người sống lương thiện theo cách này hay cách khác.

  1. Biết ơn, sẽ giúp ta may mắn hơn

Tâm nguyện đầu tiên của tôi chính là trở thành người biết biết ơn. Biết ơn cha mẹ, đã cho tôi cuộc sống này; biết ơn cuộc đời, đã dạy tôi trưởng thành; biết ơn hiện thực, đã giúp tôi học được phải kiên cường, mạnh mẽ.

Biết ơn tình thân, sẽ sưởi ấm trái tim; biết ơn tình yêu, không cách lìa, không chia xa; biết ơn tình bạn, cùng vượt qua khó khăn hoạn nạn; biết ơn chính bản thân mình, dù cuộc sống có đắng cay, cuộc đời có khó khăn vẫn luôn cố gắng nỗ lực vươn lên.

Người hiểu được biết ơn sẽ được ông trời chiếu cố, may mắn nhất định sẽ đến với bạn.

Sưu tầm

MỘT PHÉP LẠ ĐỨC MẸ HẰNG CỨU GIÚP DÀNH CHO TÔI

MỘT PHÉP LẠ ĐỨC MẸ HẰNG CỨU GIÚP DÀNH CHO TÔI

Hôm nay là Lễ kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.

Tôi yêu mến và sùng kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Mỗi khi có chuyện gì, nhất là những chuyện khó khăn và đau buồn, tôi luôn chạy đến xin Đức Mẹ cứu giúp tôi.

Hồi mới sang Roma, giấy tờ cư trú chưa có, thẻ bảo hiểm y tế cũng không; Cha Bề Trên Giám Tỉnh và Cha Bề Trên tu viện cũng đi Paraguay, tu viện chỉ còn hai cha già gần chết và mấy thầy trẻ.

Đúng lúc đó tôi bị đau lưng. Không hiểu vì nguyên nhân gì mà đau dữ thế! Đau không ăn không ngủ được. Một tuần tôi sụt hơn 3 kg. Mặt mũi hốc hác tiều tụy. Tôi lo và anh em trong nhà ai thấy cũng lo cho tôi.

Xem trong danh sách các linh mục tu sĩ Việt Nam đang sống ở Roma tôi thấy có một dì phước là lương y thì tôi liên lạc xin giúp đỡ, nhưng dì trả lời là dì đang đi phục vụ dịp hè ở Miền Bắc nước Ý nên không giúp gì tôi được.

Hết đường tôi chạy đến Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp để xin Đức Mẹ cứu chữa. Tôi đi với ý nghĩ nếu Đức Mẹ không chữa lành tôi, thì đấy là dấu muốn tôi trở về Việt Nam sớm. Tôi quỳ cầu nguyện khá lâu ở trước linh ảnh Đức Mẹ.

Thấy có Cha Bruno người Ý, Giám đốc Đền Thánh, đang trực giải tội, tôi đến xin ngài giúp đỡ. Tôi quỳ trước cung thánh nơi có linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, trong khi ngài đặt tay trên đầu tôi và khẩn cầu Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chữa lành tôi.

Được khoảng 5 phút. Ngài nhấc tay tính thôi! Tôi bảo: “Không! Con còn đau lắm! Xin cha tiếp tục!” Mấy phút sau ngài lại muốn bỏ! Tôi lại bảo: “Không! Con vẫn chưa khỏi! Cha làm ơn cầu nguyện nữa! Xin Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chữa lành con!”

Vài phút sau đó, bỗng dưng tôi cảm thấy có cái gì đó như một dòng điện chạy rất nhanh từ đỉnh đầu xuống xương sống. Một cảm giác nóng ran và tiếp theo là một cảm giác mát lạnh. Tôi thấy người nhẹ bẫng, rất dễ chịu. Tôi khỏi bệnh tức thì. Hoàn toàn không còn đau đớn gì!

Tôi tin Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chữa lành tôi! Cũng như tôi tin Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đã dẫn đưa tôi vào Dòng Chúa Cứu Thế và đã giúp tôi giải gỡ bao nhiêu khó khăn, vượt qua bao nhiêu thử thách để tiếp tục là một thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế cho đến ngày nay.

Tạ ơn Đức Mẹ.

27.06.2021

Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khải DCCT

Lòng yêu người là đôi cánh giúp chúng ta bay cao hơn hết

May be an image of 1 person, child, outdoors and text that says 'Lòng yêu người là đÃi cánh giúp chúng ta bay cao hơn hết. -M.Gorky- #LightofDonBosco'

NGẪM…

Tại một thành phố ở Ấn Độ.. có vị thương gia nọ bận rộn cả ngày vì công việc.. mệt mỏi.. ông vào một nhà hàng tự thưởng cho mình bữa tối thịnh soạn..!

Khi những món ăn đã được dọn sẵn trên bàn.. bất chợt ông nhìn thấy một cậu bé đang nhìn trộm ông qua cửa kính với ánh mắt thèm thuồng.. hình ảnh ấy như có gì làm nhói tim ông..!

Ông đưa tay vẫy cậu bé.. cậu liền bước vội vào.. theo sau cậu là 1 bé gái nhỏ.. 2 đứa trẻ nhìn chăm chăm vào những đĩa thức ăn còn nóng hổi.. mà chẳng cần biết người vừa gọi chúng vào là ai..?

Vị thương gia bảo chúng cứ tự nhiên mà ăn thỏa thích…

Không nói.. không cười.. cả hai ngấu nghiến ăn hết các món ăn trên bàn một cách ngon lành…

Vị thương gia im lặng.. nhìn hai đứa trẻ ăn đắm đuối.. và khi chúng rời đi.. chúng đã không quên nói lời cám ơn với ông..!

Cơn đói trong lòng vị thương gia lúc ấy được xua tan một cách lạ kỳ.. kèm theo một cảm giác khó tả đang lâng lâng trong lòng…

Mãi một hồi sau.. vị thương gia gọi tiếp các món ăn lần nữa.. rồi từ từ thưởng thức.. đến khi gọi thanh toán.. nhìn tờ hóa đơn.. không ghi số tiền.. mà chỉ là một hàng chữ:

– “Thật đáng tiếc.. tiệm chúng tôi không in được HÓA ĐƠN THANH TOÁN CHO TÌNH NGƯỜI.. xin chúc ngài mãi luôn hạnh phúc..!”

Một giọt nước mắt đã rơi từ vị thương gia.. ông quay nhìn người đàn ông đang đứng tại quầy thu ngân rồi gật đầu mỉm cười.. ông ta đáp lại bằng một nụ cười rạng rỡ…

Vị thương gia đã dùng “Đức” đối xử với người nghèo.

Chủ nhà hàng dùng “Nghĩa” đáp lại “Đức” không biết ai hơn ai.?

Người xưa có câu :

– Ngồi trên đống Cát.. ai cũng là hiền nhân.. quân tử.

– Ngồi trên đống Vàng.. mới biết rõ.. ai mới là quân tử.. hiền nhân.

Tình yêu thương luôn đem đến những sự kỳ diệu từ hai phía:

– “người cho và người nhận”.

Hạnh phúc của TÌNH NGƯỜI là cảm giác bình yên và thật sâu lắng.. xóa tan tất cả những đau khổ và bất hạnh.

Vạn vật tồn tại trên thế giới này đều không thể sống mãi với thời gian.. ngay cả con người cũng không thể đi ngược lại hay cưỡng cầu với quy luật ấy.

– Theo thời gian.. mọi thứ đều biến hóa và thay đổi..

– Tất cả có thể sinh ra hoặc mất đi.. có thể phát triển hay lụi tàn..

– Cái gì có đến chắc chắn sẽ rời đi.. không bao giờ là tồn tại mãi mãi.

– Vật chất là ngoại thân.. TÌNH NGƯỜI là vĩnh cửu.

St: Nguyễn Thành Đức

Ai cho quan làm người lương thiện?

Ai cho quan làm người lương thiện?

Bởi  AdminTD

 Dương Quốc Chính

26-6-2021

Vụ anh Cảm cựu giám đốc CDC Hà Nội được 500 anh em Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ đồng loạt xin giảm án với lý do anh là người tận tâm với công việc, chuyên môn tốt… cho thấy rằng anh Cảm chính là một nạn nhân của chế độ, đen thì nhập kho chứ đỏ thì có khi thành anh hùng lao động thời kỳ mắc dịch chứ chả đùa.

Sở dĩ anh được anh em, đồng chí, toàn trí thức hàn lâm trong giới y khoa và dịch tễ thương xót là do họ chỉ nhìn thấy một mặt của tấm huân chương. Mỗi người trí thức, nhất là cán bộ xã nghĩa, nằm trong hệ thống đều là tù nhân dự khuyết.

Người cán bộ thời nay không thể vừa tài năng vừa tử tế mà lại trung thành được. Người tài thì tham mà người có tử tế thì ngu, thế mới éo le. Các đồng chí chức to, có tài, thì thực ra là chưa bị lộ mà thôi.

Đã dấn thân vào quan trường thì đương nhiên phải tham nhũng. Bởi tham nhũng là để kiếm sống, chứ lương TBT mới gần 20 ‘củ’ thì cán bộ sống bằng khí trời và quang hợp, nếu không được nhân dân tin yêu, nuôi nấng, gọi một cách tế nhị là xã hội hoá tiền lương cho anh em quan lại.

Thời buổi bây giờ muốn tiến bộ, thành đạt thì ngoài hồng và chuyên thì cần phải có ‘tài’, tài ở đây là tiền ý. Không có tiền chạy chức thì cùng lắm chỉ làm culi cao cấp, cỡ phó phòng cấp Sở hoặc phó chủ tịch xã. Nếu không thì cũng phải có ô dù nâng đỡ, lúc đó không phải chạy tiền nhưng bản chất là cũng là sự mua bán, ân huệ của ô dù với cấp trên của đương sự.

Công bằng mà nói, bần nông chúng ta nếu rơi vào vị trí của anh Cảm thì cũng phải đục đẽo như anh thôi. Lý do như trên. Ngoài ra, với tình hình nước sôi lửa bỏng của dịch bệnh, được phép bỏ qua nhiều quy tắc đấu thầu, thì việc thổi giá, đục đẽo là đương nhiên phải có. Việc này mình đã viết tút dự báo khi mới có dịch. Dịch bệnh là cơ hội cho cánh tả và CS trỗi dậy cũng là cơ hội cho anh em đục đẽo mà nhân dân vẫn tin yêu.

Vấn đề là cơ chế nó tạo điều kiện cho quan lại ăn tiền. Nếu làm quan mà lương 15 ‘củ’ thì lấy đâu ra cán bộ? Vì thế, tham nhũng là phần thưởng cho cán bộ, là động lực cho anh em phấn đấu tiến thân và cống hiến. Vấn đề là tham nhũng tới mức độ nào để an toàn và quan hệ với những ai để không bị làm củi mà thôi.

Vì thế 99,69% anh em quan lại là củi dự khuyết hết. Anh Cảm không ngoại lệ, anh phải hi sinh sự nghiệp để giữ uy tín cho chế độ được phần nào. Để nhân dân tin rằng bác cả đốt lò không có vùng cấm.

Ngành y tế lâu nay vẫn có tiếng là dễ đục đẽo thiết bị y tế. Chứng tỏ đây là bất cập lớn của ngành. Thông thường, quan lại vẫn kiếm ăn nhất khi đầu tư xây dựng, vì đó là món to để chi tiêu công. Nhưng kiếm tiền qua xây dựng cơ bản giờ cũng khó, vì thổi giá không thể quá 30-50%, ăn bớt quá hay thổi giá quá đều dễ bị lộ. Nhưng với tiền mua sắm thiết bị y tế thì anh em thổi giá từ 300% trở lên là trong tầm tay. Vì thiết bị đặc biệt mua đi bán lại lòng vòng thậm chí chính hãng bên giãy chết cũng sẵn sàng nhập hàng Tàu về dán mác Tây để giúp anh em thổi giá. Chính vì chuyện đó nên anh Cảm phải vào lò để răn chúng. Khi có tin anh Cảm và các anh em vào lò thì lập tức CDC các tỉnh đều công bố giá máy móc y tế tụt xuống khủng khiếp, thậm chí có tỉnh còn MƯỢN được máy của nhà cung cấp. Doanh nghiệp bây giờ tốt bụng quá!

Sau vụ anh Cảm thì một mớ BS khác vào lò như lãnh đạo BV Bạch Mai, Viện Tim HN… Nếu mà cứ mò vào thanh tra tất cả các BV và các CDC về thiết bị y tế thì chắc cũng hết sạch cả cán bộ lãnh đạo, lấy ai chống dịch nữa? Thế nên chắc bác cả chỉ giơ cao đánh khẽ?

Quay lại chuyện các GS, TS, BS xin giảm án cho anh Cảm. Mình cho là hầu hết họ đều làm trong các Viện, BV, CDC nhà nước. Cùng là trí thức hàn lâm ngành y chắc họ đều thấy bóng dáng mình trong đó nên đứng ra xin cho đồng chí?

Nhưng sống dưới chế độ này thì ai cho quan làm người lương thiện?

Ông Trump từng muốn quân đội Mỹ “đập bể sọ” những người biểu tình!

Ông Trump từng muốn quân đội Mỹ “đập bể sọ” những người biểu tình!

Bởi  AdminTD

Jackhammer Nguyễn

26-6-2021

Lại một minh chứng nữa cho chuyện quân đội đứng ngoài chính trị có ích như thế nào cho một thể chế dân chủ.

Ngày 25/6/2021, truyền thông Mỹ đưa tin về một quyển sách của nhà báo Michael Bender, mang tựa đề “Frankly, We Did Win This Election”, tạm dịch, “Thật sự chúng ta đã thắng cuộc bầu cử”.

Ông Bender là phóng viên của tờ báo khuynh hữu Wall Street Journal, ông phụ trách tin tức từ tòa Bạch Ốc. Trong quyển sách mới mà nhiều nhà bình luận gọi là một tiếng sấm giữa trời quang, ông Bender tường thuật một buổi họp tại tòa Bạch Ốc, tìm cách đối phó với những cuộc biểu tình đòi bình đẳng của người da đen, sau khi ông Georges Floyd, một người đàn ông da đen bị một cảnh sát da trắng là Derek Chauvin đè chết (ngày 25/6/2021, Chauvin bị kết án 22 năm rưỡi tù giam).

Những cuộc biểu tình giận dữ bùng nổ khắp nước Mỹ, làm cho uy tín tổng thống đương nhiệm là Donald Trump lúc đó sa sút, trong khi chỉ còn vài tháng là đến ngày bầu cử.

Ông Trump giận dữ, đòi quân đội Mỹ can thiệp, “đập vỡ sọ” những người biểu tình, và bắn họ chết hết.

Tướng Mark Milley, Tham mưu Trưởng Liên quân Mỹ lúc đó từ chối và nói rằng, đó là những cuộc biểu tình. Ý ông Milley nói rằng, đó là vấn đề chính trị, không dính dáng tới quân đội.

Donald Trump và tướng Mark Milley (phải), Tham mưu Trưởng Liên quân Mỹ. Nguồn: Mark Wilson/ Getty Images

Stephen Miller, cố vấn thân cận của ông Trump, nói rằng, quân đội phải thiết lập những vùng chiến sự, tướng Milley nói ông Miller, hãy câm miệng lại, theo Michael Bender.

Sau khi thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 3/11/2020, ông Trump liên tục tung tin vịt là ông bị gian lận. Ngày 6/1/2021, ông ta kích động những người ủng hộ ông một cách cuồng tín, làm loạn, tấn công vào điện Capitol, trong lúc Quốc hội Mỹ chuẩn bị tuyên bố chính thức, ông Joe Biden là tổng thống. Cuộc nổi loại đã bị cảnh sát và vệ binh quốc gia dẹp tan. Đến nay có khoảng 500 người bị bắt, chờ ngày ra tòa.

Gần 1 tháng sau, ngày 1/2/2021, quân đội Miến Điện lật đổ chính quyền dân sự của bà Aung San Suu Kyi và cầm quyền cho đến nay. Miến Điện thật sự bước vào một cuộc nội chiến mới.

Hãy tưởng tượng rằng, tướng Mark Milley nhúng tay vào chính trị, ủng hộ ông Trump “đập bể sọ” những người biểu tình, rồi sau đó cùng nhóm bạo loạn ngày 6/1 bắt nhốt hết các dân biểu và thượng nghị sĩ Mỹ, chuyện gì sẽ xảy ra? Chắc chắn nước Mỹ sẽ xảy ra nội chiến như ở Miến Điện!

Nhưng nước Mỹ không phải là Miến Điện. Tường trình của Michael Bender cho thấy, vị trí phi chính trị của quân đội đủ mạnh đến mức vô hiệu hóa tham vọng độc tài của những kẻ như Trump, Miller.

***

Các nhà lãnh đạo Việt Nam hãy nhìn vào đó để đừng mắng chửi những người mong muốn phi chính trị quân đội Việt Nam. Quân đội Việt Nam phải trung thành với tổ quốc Việt Nam, không nên trung thành với đảng Cộng sản Việt Nam.

Chuyện gì sẽ xảy ra, khi ông Nguyễn Phú Trọng với ông Nguyễn Tấn Dũng tranh quyền hồi Đại hội đảng 12, quân đội đứng về phía ông Dũng, lật đổ ông Trọng? Chắc chắn Việt Nam sẽ rơi vào trường hợp nội chiến như Miến Điện hiện nay.

Quân đội Mỹ đứng ngoài chính trị, nên những cuộc chuyển giao quyền lực luôn xảy ra êm thắm từ nội chiến (1861-1865) đến nay. Tham vọng của một kẻ độc tài như Donald Trump, kích động bạo loạn, cũng không qua được cấu trúc nhà nước dân chủ đó.

Không chỉ đảng Cộng sản Việt Nam nên đọc quyển sách của Michael Bender, mà những người đối kháng với đảng Cộng sản cũng nên đọc quyển sách ấy, vì có một số “nhà bất đồng chính kiến” Việt Nam ủng hộ Donald Trump, ủng hộ cả chuyện quân đội Mỹ nên can thiệp để giúp Trump tiếp tục nắm quyền.

“Những nhà bất đồng chính kiến” mà ông Trương Nhân Tuấn gọi là những nhà “dân chủ xà bần” này không hiểu gì về một thể chế dân chủ, trong huyết quản của họ vẫn chảy một dòng máu quân phiệt độc tài, y như những người mà họ chống.

Tựa cuốn sách của Michael Bender như một lời tán thán, chúng ta thắng cuộc bầu cử rồi, chúng ta ở đây là tất cả những người dân Mỹ, nền dân chủ Mỹ, không phải Donald Trump.

Cuộc bầu cử Quốc hội ở Việt Nam cũng vừa diễn ra hồi tháng Năm, nhưng ngược lại, dân tộc Việt Nam thì thất bại.

T R Ả L Ờ I B Ạ N N G U Y Ễ N V Ă N TUỆ

Vũ Thư Hiên is with Bùi Quang Minh

T R Ả L Ờ I B Ạ N N G U Y Ễ N V Ă N TUỆ

Tuệ Nguyễn Văn: “Có một câu hỏi vẫn luôn ám ảnh trong đầu cháu, rất mong bác Vũ Thư Hiên có thể trả lời giúp cháu đó là: “Sau tất cả những điều kinh khủng mà bác phải qua trong suốt 9 năm trời như vậy, mà sao bác không có chút hận thù, căm ghét gì với những kẻ đã hành hạ bác trong suốt những ngày tháng tù đày dã man đến vậy ạ? Đọc “Đêm giữa ban ngày” cháu có cảm tưởng như bác đang nói về chuyện của ai đó chứ không phải của mình vậy. Rất mong bác có thể trả lời giúp cháu ạ”.

Gửi bạn Nguyễn Văn Tuệ, và các bạn: Chau Nhi, Kiều Mỵ, Phan Thuý Hà, Hong Ngoc Trinh, Vương Quốc Toàn, Tran Thang, Hoài Thu Nguyễn…

Nhân bạn Nguyễn Văn Tuệ nêu câu hỏi, lần này tôi sẽ kể dài dòng một chút để bạn và các bạn khác cũng từng đặt câu hỏi tương tự biết thêm về chuyện cuốn Đêm Giữa Ban Ngày đã hình thành như thế nào. Trong câu chuyện kể này, biết đâu đấy, các bạn sẽ tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi trên.

1

Năm 1994, tôi ở Moskva (Liên Xô cũ).

Việc khởi đầu cuốn Đêm Giữa Ban Ngày liên quan tới một hiện tượng mà tôi không thể giải thích.

Một buổi sáng, vừa mắt nhắm mắt mở bước vào phòng tắm, tôi đứng sững – trước mặt tôi, trong tấm gương lớn tôi thấy không phải tôi mà cha tôi. Ông bất động, nhìn tôi bằng cặp mắt nghiêm khắc, có phần giận dữ. Hình ảnh ấy chỉ xuất hiện trong một thoáng, rất nhanh, rồi tôi lại nhìn thấy tôi trong gương như bình thường. Cảnh tượng cha tôi thoáng hiện ấy đưa tôi về một thời gian đã xa.

– Bố thấy trong người yếu lắm rồi – cha tôi thở dài – Chà, nếu bố còn khỏe! Có nhiều điều bố thấy cần phải viết ra cho đồng bào biết. Nhưng không còn sức nữa. Bố kỳ vọng ở con. Con phải viết. Đó là trách nhiệm, con ạ, là trách nhiệm.

Ông gắng gượng ngồi dậy, đặt tay lên vai tôi, nhìn vào mắt tôi:

– Không phải vì mục đích vạch tội ai mà con làm việc này, không phải vì mục đích ấy. Mục đích lớn hơn: qua vụ án này con phải để nói lên điều khác, điều rất quan trọng đối với dân tộc ta. Nhân dân ta cần phải hiểu để tránh xa vết xe đổ. Nước mà không có dân chủ, không có luật pháp, hoặc luật pháp chỉ là xảo ngôn, là mảnh đất màu mỡ cho thể chế độc tài, cho sự lộng hành tùy tiện của những tên độc tài…

Tôi hiểu tâm trạng cha tôi.

Ông khoan thứ cho kẻ thù.

Nhưng ông không ngơi lo lắng cho đất nước trước viễn cảnh xám xịt của nền chuyên chế.

Tôi quyết định bỏ mọi việc để thực hiện lời cha tôi dặn trước khi qua đời.

Ngay hôm ấy tôi đến công ty, nói lời từ biệt.

Mọi người bàng hoàng vì sự bỏ đi đột ngột của tôi. Trong công ty thuần Nga tôi là người Việt duy nhất, nhưng lại là bộ óc điều khiển hoạt động của nó. Cả chục năm ở Sài Gòn để kiếm sống tôi đã học được ít nhiều cách điều hành một xí nghiệp tư nhân, trong khi đó thì những người bạn Nga vừa thoát ra khỏi nền kinh tế kế hoạch hoá lại rất bỡ ngỡ. Chẳng cứ dân thường, ngay chính quyền mới cũng rất vụng về trong việc chuyển sang kinh tế thị trường. Một thí dụ: công ty chúng tôi gửi ngân hàng tiền dollar Mỹ và Deutch Mark thì lập tức được ngân hàng tính thành rúp, coi như gửi rúp chứ không phải ngoại tệ. Ít lâu sau chúng tôi đến lấy ra thì tỷ suất hối đoái đã khác do lạm phát phi mã. Số tiền tính bằng rúp tăng lên chóng mặt, khoản chênh lệch giữa hai thời điểm bị ngân hàng coi như lãi và công ty phải nộp thuế cho số tiền mà người ta gọi là “lãi bất ngờ”. Kỳ quặc thế đấy, vừa buồn cười vừa xót ruột, nhưng là sự thật. Những chuyện tương tự thời chuyển đổi chế độ ở Liên Xô kể không hết.

2

Những trang đầu tiên của Đêm Giữa Ban Ngày được bắt đầu như thế nào?.

Cái sườn đầu tiên cho cuốn sách chỉ là mấy trang phác thảo nằm lại ở Sài Gòn, được cất giấu ở nhà bè bạn. Tôi không cần đến chúng nữa vì đã thuộc nằm lòng. Tôi gặp may -vào thời gian đó tôi có nhu liệu Vietbit viết tiếng Việt rất tiện lợi của tác giả Bùi Quang Minh hồi ấy cũng ở Moskva. Cái Amstrad cổ lỗ không có ổ cứng, cứ viết thẳng vào đĩa mềm, không có cách trình bày như mình muốn. Tôi mổ cò từng chữ, ngày nối ngày, miễn sao nói được điều cần nói.

Như tôi viết trong phần Tự Bạch “Văn học không có chỗ nơi đây”, tôi tránh hết sức thói quen viết văn để cuốn sách chỉ chứa đụng những gì cần phải nói. Chậm chạp, từng dòng một, ngày lại ngày kỳ cạch nối tiếp, những trang bản thảo theo nhau làm đầy dần từng đĩa. Những cái đĩa mềm ngày ấy đúng như tên gọi – chúng mềm thật và to thật, đựng trong những bao giấy có thể chứa cả kí lô usb ngày nay.

Tai họa đến bất ngờ.

Nghĩ mình giờ đã ở Moskva, một nơi an toàn cách xa Việt Nam nhiều ngàn cây số, tôi hoàn toàn yên tâm, không chút cảnh giác. Một người nào đó trong số khách đến thăm tôi tình cờ đọc được vài dòng trên màn hình Amstrad đã biết tôi đang viết gì.

Tin bay về Hà Nội. Một toán đặc nhiệm được cử sang. Lợi dụng một hôm tôi về nhà một mình, những tên đột nhập tấn công tôi ngay khi tôi vừa bước vào thang máy. Một tên trẻ măng theo chân tôi xông vào lấy tay bịt miệng tôi, đâm tôi một nhát, rồi khi thang máy lên đến tầng, những tên khác chờ sẵn xô tới, nhanh nhẹn lục túi tôi lấy chìa khoá, đưa tôi vào phòng. Ở đó chúng không nói một lời vật tôi xuống sàn, trói nghiến, bịt mắt bịt miệng tôi bằng băng dính. Sau đó, không vội vã chúng lục lọi cả giờ mọi xó xỉnh, lấy đi tất cả những gì tôi có – tiền nong, vật dụng, không từ thứ gì, kể cả quần áo. Nằm trên sàn, tôi bất lực, chú ý nghe từng câu cụt lủn chúng trao đổi với nhau, tôi hiểu – mục đích của cuộc đột nhập được tạo ra theo cách của kẻ cướp là lấy bản thảo cuốn sách

Tin nội bộ từ Hà Nội cho tôi biết không đầy nửa tháng sau vụ đột nhập, việc tôi viết Đêm Giữa Ban Ngày đã được thông báo ngắn gọn với những trích dẫn trong một cuộc họp trung ương đảng (cộng sản). Điều này cho tôi thêm chứng cớ để khẳng định kẻ nào là tác giả vụ tấn công. Tôi cũng hiểu thêm vì sao những tên đột nhập chỉ đâm tôi một nhát cảnh cáo vào đùi chứ không định đâm chết. Có thể hiểu được: chúng chỉ làm tđến hế do có chỉ đạo. Ở Moskva tôi có quan hệ rộng với nhiều nhà văn nhà báo Liên Xô, kể cả với giới quan chức, tất yếu sẽ gây ra một sự ồn ào không cần thiết và không có lợi nếu bị phanh phui. Vết đâm vào phần mềm không nặng, máu chảy ra nhiều làm ướt sũng quần và lõng bõng trong giày. Điện thoại bị chúng lấy mất, tôi phải nhờ điện thoại của hàng xóm gọi cho bạn bè và họ lập tức phóng tới để đưa tôi đi bệnh viện.

Mấy hôm sau, một trong những tên đột nhập gọi điện cho tôi vào nửa đêm, thì thào bằng giọng hấp tấp: “Hay, chú ạ, cháu đọc rồi, chú cứ viết tiếp đi nhé!”. Rồi không thì thào nữa mà cho tôi biết tôi có thể nhận lại những vật bị mất ở đâu – số điện thoại mà tên cướp cung cấp không khó khăn để tra ra là số nhà riêng của một nhân viên lãnh sự quán Việt Nam. Câu sau là quan trọng, rõ ràng được mớm lời. Chúng mới ngây thơ làm sao – đời nào tôi dại dột đâm đầu vào rọ.

Về chuyện này tôi đã kể lại với đầy đủ chi tiết trong một bài báo “Những tên cướp dễ mến” được đăng trên tờ Việt Nam Dân chủ ở Paris. Nhiều bạn đã đọc hỏi tôi có giữ lại được bài báo đó không, nhưng mặc dầu cố gắng nhờ vả nhiều người tôi không sao tìm được. Tôi không có thói quen cất giữ những gì mình viết, cho rằng nếu chúng có giá trị thì chúng sẽ tồn tại không cần đến mình.

Một tuần sau, tôi được mời tới ngôi nhà rất lớn chạy dài cả một phố Lubianka nổi tiếng mà người dân Liên Xô nào cũng biết – trụ sở của KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti – Bộ An ninh). Lúc ấy cơ quan quyền lực khủng khiếp một thời đã đổi tên là FSK (Federalnaya Sluzhba Kontrrazvedki – Cục Phản gián Liên bang) . Viên đại tá tầm thước, với gương mặt thật thà của người nông dân vùng Trung Nga, tiếp tôi trong một căn phòng hẹp dưới tầng hầm. Lấy ra chai vodka và con cá khô vobla đặt lên bàn, ông ta bắt đầu câu chuyện không vui. Chúng tôi vừa trò chuyện vừa uống rượu và nhai cá khô. Cuối cùng, trước khi chia tay, viên đại tá buồn rầu bảo tôi: “Chẳng cần nói ông cũng thừa biết ai làm vụ này. Tôi xấu hổ phải nói với ông rằng FSK không thể bảo vệ ông khi người ta chỉ cần bỏ ra vài ngàn dollars là đã thuê được lũ mafia đang đói rạc giết ông ngay trên đường phố Moskva. Tôi khuyên ông hãy chạy

sang phương Tây, ở đó ông mới có thể giữ được tính mạng”.

Tôi không chạy sang phương Tây mà bỏ sang Warszawa, thủ đô Ba Lan. Ở đó tôi cặm cụi viết lại những chương bị lấy mất (khoảng một phần ba cuốn sách) và vài chương tiếp theo. Công việc rồi cũng lại bị bỏ dở vì tôi được những người tốt báo cho biết công an từ Hà Nội đã sang Warszawa để lùng tôi, không thể biết lần này họ sẽ làm gì.

Tôi lập tức lấy chuyến bay đi Paris, ở đó tôi xin tị nạn. Tôi viết nốt những chương cuối cùng ở một căn phòng hẹp, lầu áp mái. Mùa hẻ căn phòng nóng như lò than. Mùa Đông thì lạnh cóng.

Nói tóm lại, cuốn sách được viết ra với rất nhiều cực nhọc. Nếu có nói nó được viết cả bằng máu cũng không ngoa.

3

Tính từ khởi đầu cuộc trấn áp cái gọi là “nhóm xét lại chống Đảng” (1967) cho tới khi tôi đặt bút viết Đêm Giữa Ban Ngày thì đã qua gần 30 năm. Khoảng cách về thời gian ấy là một độ lùi cần thiết cho người viết hồi ký. Những trang viết sẽ tách khỏi những cảm xúc tại chỗ, nóng hổi, nhất thời, gắn với những sự việc đang hoặc vừa xảy ra. Độ lùi này làm cho sự nhìn lại và miêu tả những sự kiện xảy ra trong quá khứ khách quan hơn.

Đêm Giữa Ban Ngày đã được thực hiện đúng như ý cha tôi muốn. Nó không phải là cuốn sách về một vụ án. Tôi không có định viết về vụ “nhóm xét lại chống Đảng” như một bản buộc tội những kẻ gây ra nó, cũng là thủ phạm của vô vàn oan trái khác tràn lan trong xã hội thời ấy, hay như sự chiêu tuyết cho những nạn nhân.

Vụ án chỉ là cái nền cho sự miêu tả một xã hội, trong đó tôi đã sống, với trải nghiệm của một thành viên bất đắc dĩ. Tôi vui khi thấy nhiều bạn đọc hiểu đúng mục đích của cuốn sách. Không có gì vô duyên hơn những hồi ký kể lể danh vị của cha ông hoặc sự khoe khoang những thành đạt trong cuộc đời tác giả. Người ta đọc hồi ký là để biết một cái gì lớn hơn cuộc đời của một cá nhân – ấy là diện mạo của một xã hội trong đó tác giả nằm khuất dưới những hàng chữ với tư cách nhân chứng.

Khi viết Đêm Giữa Ban Ngày tôi không hề muốn nói về “cái tôi” trong sự kiện, mà dùng sự kiện (vụ án) như cái nền trên đó hình ảnh của một xã hội mà tôi coi là không xứng đáng với con người được lộ ra nhiều nhất có thể. Chính vì thế mà bạn đọc mới được biết về những số phận người như ông già ba chục năm tù “Jean Valjean gọi bằng Cụ”, thằng bé Hán Còi, ông nông dân hiền lành Nguyễn Thái Bút hoặc tên “gián điệp quốc tế” Dịp Pún Mằn… Nếu tôi có đưa vào cuốn sách những văn nghệ sĩ như nhà văn Nguyễn Tuân, hoạ sĩ Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái… thì đó là để nói về cách đối xử của chính quyền cộng sản với lớp công dân ưu tú mà chính quyền ở các quốc gia bình thường coi trọng.

Chính vì để miêu tả những số phận bị chà đạp, bị dày xéo ấy mà bạn thấy tôi không nói gì nhiều về thân phận của tôi trong chín năm qua nhiều trại giam và những gì tôi đã nếm trải, như thể tôi “đang nói về chuyện của ai đó chứ không phải của mình vậy”. Những nhà tù (được gọi là “trại cải tạo”) có rất nhiều chuyện đáng được nói đến, được kể ra, nhưng những cái đó nằm ngoài mục đích của cuốn Đêm Giữa Ban Ngày. Chỉ tính những gì được nói đến đã làm cho nó dày cộp rồi. Hơn nữa, tôi không có ý định viết một cuốn sách thuộc dòng văn học “tố khổ”. Những tác phẩm loại này đã có nhiều đến nỗi sự thêm vào một cuốn nữa là thừa.

Jean Fréville (Eugène Schklaff (1895-1971) có một lời khuyên đáng giá cho người cầm bút bất kể anh ta dùng thể loại văn học nào: “Hãy để sự vật nói lên”. Sức mạnh của sự vật, cũng là sức mạnh của sự thật, lớn hơn mọi thủ pháp văn chương. Tôi đã cố gắng theo đúng lời khuyên này, nhưng không chắc mình đã làm được.

Bạn hỏi: “Sau tất cả những điều kinh khủng mà bác phải qua trong suốt 9 năm trời như vậy, mà sao bác không có chút hận thù, căm ghét gì với những kẻ đã hành hạ bác trong suốt những ngày tháng tù đày dã man đến vậy ạ?”. Bảo rằng tôi không có chút hận thù hay căm ghét nào với những kẻ hành hạ tôi thì tôi nghĩ không được đúng lắm đâu. Có đấy, nó nằm trong sự thật mà bạn thấy qua những dữ kiện được trình bày bằng cái nhìn lạnh lùng. Sự thật đã được phơi bày thì mọi bình luận về nó là thừa, làm hỏng điều mình muốn nói.

Khi nhìn lại sự việc trong quá khứ cái nhìn nào cũng chứa đựng sự bao dung trong vô thức, không nhiều thì ít, với người nào cũng vậy. Không ai có thể mãi mãi khư khư ôm thù hận trong lòng trong suốt cuộc đời. Tôi nhớ có đọc đâu đó một nghiên cứu khoa học về một đặc tính của não bộ con người – nó bao giờ cũng giữ lại những kỷ niệm tốt đẹp và quên đi những việc xấu.

Tôi hiển nhiên là nạn nhân của hai tên độc tài Lê Duẩn và Lê Đức Thọ, như nhiều bạn cùng thời tôi biết rõ, hay ít ra thì cũng biết nhiều hơn những người chỉ đọc những bài tụng ca các lãnh tụ anh minh. Nhưng khi đã lùi xa khỏi sự kiện, tôi mới thấy cả hai người (hay quỷ) này xét cho cùng cũng là một thứ nạn nhân – nạn nhân của sự ham hố quyền lực và danh vọng. Chúng hoàn toàn không hiểu được rằng chúng là nô lệ của sự ham hố ấy. Vô vàn tội ác của chúng cũng từ sự ham hố ấy mà ra. Chửi bới chúng là tự hạ mình xuống chỗ của chúng.

Khi “quân dữ” (tôi mượn từ Thiên Chúa giáo) hùng hổ xông vào tôi khi tôi đang đi giữa đường, quẳng tôi lên xe, đưa tôi vào thẳng Hoả Lò, nhà tù nằm giữa lòng thành phố, rồi tiếp tục cuộc hành hạ tôi chín năm, tôi thấy lòng mình hoàn toàn yên tĩnh nhờ sự biết trước rằng chúng không thể hành xử theo cách nào khác với bản chất của chúng.

Khi ấy, tôi chợt nhớ tới mấy vần thơ của Puskhin:

Đừng cười nhé nỗi buồn anh thấy trước

Anh biết đòn số mệnh chẳng buông tha

Mái đầu xanh em vẫn hằng ve vuốt

Từ ngực em sẽ tới pháp trường xa…

Tôi không biết làm thơ, nhưng trong những ngày tù đằng đẵng của mình, tức cảnh sinh tình, tôi cũng ghi lại mấy dòng giống như thơ:

Kiệt lực qua thập điện khổ đau

Tôi lử lả tiến công vào cái Ác

Trong đêm giữa ban ngày

Với vũ khí trong tay

Chỉ một ngọn bút cùn thay lưỡi mác

Tôi ngã xuống trong lốc bụi chiến trường,

Phút hấp hối còn mang mang nghe tiếng nhạc.

Thì ra máu của tim mình

nhỏ xuống

đất cằn

Và đất lên giọng hát

Bài hát của niềm tin

Từ trái tim tôi rách nát.

Thực khách ở New Hampshire trả tiền nhà hàng $37.93 nhưng ‘tip’ tới $16,000!

Thực khách ở New Hampshire trả tiền nhà hàng $37.93 nhưng ‘tip’ tới $16,000!

June 24, 2021 

LONDONDERRY, New Hampshire (NV) – Một vị khách, không muốn nêu tên, đã ghi vào hóa đơn trả tiền thức ăn trị giá $37.93 của mình số tiền “tip” là $16,000.

Câu chuyện khó tin nhưng có thật xảy ra tại nhà hàng Stumble Inn Bar and Grill ở thành phố Londonderry, New Hampshire.

Số tiền “tip” $16,000 ghi trong hóa đơn trả tiền thức ăn trị giá $37.93. (Hình: Mike Zarelle cung cấp)

Theo lời ông Mike Zarelle, chủ nhân nhà hàng, nói với phóng viên Người Việt hôm trưa Thứ Năm, 24 Tháng Sáu: “Sự việc diễn ra vào ngày 12 Tháng Sáu, nhưng cho đến 22 Tháng Sáu, tức 14 ngày sau, chúng tôi mới quyết định chia sẻ câu chuyện trên trang Facebook của nhà hàng.”

“Người khách tốt bụng đó chỉ nói đơn giản là ông ấy muốn bày tỏ tri ân với tất cả nhân viên ở đây và công việc mà họ đang làm,” ông Zarelle nói qua điện thoại.

Vị khách giấu tên tốt bụng ấy đã gọi hai phần bánh mì xúc xích (chilli dogs), khoai tây chiên và vài ly cocktail.

Cô Lindsay Chowns, nhân viên nhà hàng, nói với Người Việt rằng cô “rất bất ngờ và không bao giờ nghĩ rằng chuyện này có thể xảy ra.”

Tất cả nhân viên đi làm ngày hôm đó đều như vừa “trải qua một giấc mơ tuyệt vời,” theo lời của Chowns nói.

Theo lời ông Zarelle, khi ông nhìn thấy số tiền “tip” ghi trong hóa đơn tính tiền, ông nghĩ người khách bị nhầm lẫn hoặc “có vấn đề về tâm thần.”

“Tôi nói với vị khách là hình như ông ấy nhầm lẫn vài con số không. Nhưng ông ấy trả lời ‘Không, đó là $16,000.’ Lúc đó tôi và người nhân viên thu ngân mới tin đó là sự thật, không phải chuyện đùa,” ông Zarelle kể lại.

Đặc biệt, vị khách tốt bụng ấy nhấn mạnh đến ba lần, rằng “đừng sử dụng số tiền này vào một chỗ duy nhất. Hãy chia nó ra.” Do đó, cũng theo ông Zarelle, số tiền “tip” $16,000 được chia ra cho tám nhân viên làm việc ngày hôm đó. Sau đó, những người này chia đều món quà của người khách lạ cho bốn nhân viên làm việc trong bếp.

“Đây là thật sự là một sự phi thường. Ông ấy là một người tử tế. Chúng tôi rất cảm kích việc ông ấy làm, đặc biệt sau một năm vô cùng khó khăn cho tất cả mọi người,” ông Zarelle nói trước khi kết thúc cuộc nói chuyện.

Như tất cả những nhà hàng khác ở Mỹ, Stumble Inn Bar and Grill của ông Zarelle phải đóng cửa vài tháng trong năm vừa qua. Sau đó chỉ bán “take-out” và ăn uống bên ngoài. Hiện nay, nhà hàng trở lại hoạt động bình thường, phục vụ khách hàng cả bên ngoài lẫn bên trong.

Số tiền “tip” này là con số cao nhất mà báo chí có cơ hội biết đến kể từ khi xảy ra đại dịch COVID-19.

Hóa đơn trả tiền thức ăn trị giá $37.93 với số tiền “tip” $16,000. (Hình: Mike Zarelle cung cấp)

Theo Washington Post, vào một ngày cuối Tháng Mười Một, 2020, trong lúc một nhà hàng nhỏ ở Cleveland, Ohio, chuẩn bị đóng cửa theo lệnh tiểu bang, một vị khách (cũng giấu tên) bước đến trả tiền phần ăn của ông và nói: “Chúc các bạn may mắn và hẹn gặp lại khi nhà hàng mở cửa trở lại.”

Ông khách này để lại hóa đơn thanh toán phần ăn trị giá $7 và số tiền “tip”… $3,000.

Ngày 29 Tháng Năm, 2020, là ngày đầu tiên nhà hàng Founding Farmers ở Reston, Virginia, mở cửa trở lại. Hôm đó cũng là ngày mà ông Dan Simons, chủ nhà hàng, bật khóc khi ông nhận một món quà có ý nghĩa rất lớn với ông cũng như những nhân viên khác.

Ông Simons đưa lên Twitter một hóa đơn mà trong đó một vị khách hàng gửi tặng $1,000 “tip” cho những phần ăn trị giá $213.59 cùng với dòng chữ: “Chúc mừng nhà hàng mở cửa lại. Chúng tôi rất nhớ các bạn. Hãy chia số tiền này với các đồng nghiệp trong ngày hôm nay.” (K.L.) [đ.d.]