Theo các tài liệu lịch sử, đạo Công giáo được cho là truyền đến Việt Nam sớm nhất vào năm 1533 (thế kỷ XVI), dưới triều vua Lê Trang Tông. Nơi đầu tiên đón nhận là vùng ven biển thuộc trấn Sơn Nam, cụ thể là các làng Ninh Cường và Trà Lũ (thuộc huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định ngày nay) bởi thừa sai tên là I-ni-khu.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Thần linh mặc lốt người phàm đã xuống với chúng ta!”.

“Tội thờ ngẫu tượng là tội thờ bất cứ thứ gì chỉ nên sử dụng, hoặc sử dụng bất cứ thứ gì chỉ nên tôn thờ!” – Augustinô. Vì thế, “Điều mà tôi sẵn sàng cho đi ‘bất cứ thứ gì để có’, và không nhận ‘bất cứ thứ gì để mất’ là Thiên Chúa của tôi. Tôi không bao giờ tôn thờ một thứ gì đó ít hơn Ngài!” – J. McMath.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay hé lộ một nghịch lý: con người không ngừng tìm kiếm Thiên Chúa, nhưng lại dễ dàng tôn thờ một điều gì đó ‘ít hơn Chúa!’.

Tại Lystra, sau khi Phaolô chữa lành một người bại, dân thành kêu lên, “Thần linh mặc lốt người phàm đã xuống với chúng ta!”. Họ gọi Phaolô và Barnaba là thần, và định dâng lễ tế hai ngài. Phaolô xé áo mình: “Chúng tôi đây cũng chỉ là người phàm!” – bài đọc một. Đó không chỉ là một sai lầm, nhưng là một phản xạ tôn giáo: con người luôn muốn hữu hình hoá Thiên Chúa; và khi không thể nắm bắt Ngài, họ dễ thay thế Ngài bằng một điều gì đó gần hơn, dễ thấy hơn – nhưng không phải là Ngài. Thánh Vịnh đáp ca nhắc lại hướng đi đúng: “Xin đừng làm rạng rỡ chúng con, lạy Chúa, nhưng xin cho Danh Ngài rạng rỡ!”.

Một thực tại hữu hạn có thể được đẩy lên vị trí chỉ Thiên Chúa mới có. Vì thế, ngẫu tượng không chỉ là thờ một điều sai, nhưng là yêu một điều đúng theo một trật tự sai, một ordo amoris bị đảo lộn khi điều hữu hạn được tuyệt đối hoá, và Thiên Chúa bị đẩy ra khỏi chỗ của Ngài. Những thực tại ấy không đến như thần linh, nhưng dần được sống như thần thánh; chính ở đó, con người bắt đầu lệch hướng – nhiều khi ngay trong những chọn lựa rất quen của bạn và tôi. “Điều bạn trao niềm tin tuyệt đối sẽ trở thành thần của bạn!” – Hans Urs von Balthasar.

Phải chăng vì thế, trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nói đến Đấng Bảo Trợ: “Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và làm cho anh em nhớ lại tất cả những gì Thầy đã nói”. Thánh Thần không chỉ dạy điều phải tin, nhưng thanh luyện điều chúng ta yêu; Ngài không thêm một đối tượng mới, nhưng giải phóng con người khỏi những gì đã chiếm chỗ của Thiên Chúa, và sắp xếp lại trật tự của tình yêu – reordinatio amoris.

Anh Chị em,

Nếu con người dễ tôn thờ một điều gì đó ‘ít hơn Chúa’, thì nơi Đức Giêsu Kitô, Thiên Chúa không còn là Đấng xa vời để phải thay thế – “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha!”. Ngài không chỉ là con đường, nhưng là lối dẫn vào tương quan với Cha; không chỉ dạy phải yêu thế nào, nhưng dạy phải yêu ai. Vì thế, điều quyết định không còn là chọn điều này điều kia, nhưng là nhận ra Đấng duy nhất đáng cho đi tất cả để có, và không nhận bất cứ thứ gì để mất. Chỉ khi ở lại trong Ngài, con người mới thôi tuyệt đối hoá những gì hữu hạn, và tình yêu được đặt lại đúng chỗ. “Con người không thể sống mà không thờ phượng; nếu không thờ Thiên Chúa thật, họ sẽ thờ những thần giả!” – Joseph Ratzinger.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, ngẫu tượng thường làm con hao tổn và lầm lạc. Xin sắp xếp lại tình yêu của con, để với con: Chúa trên hết, Chúa trước hết; không ai hơn Chúa, không chi bằng Chúa!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

*********************************

Lời Chúa Thứ Hai, Tuần V Phục Sinh

Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần Chúa Cha sẽ sai đến, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.      Ga 14,21-26

21 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Ai có và giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy. Mà ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha của Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy.”

22 Ông Giu-đa, không phải Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, tại sao Thầy phải tỏ mình ra cho chúng con, mà không tỏ mình ra cho thế gian ?” 23 Đức Giê-su đáp : “Ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy. Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy. Cha Thầy và Thầy sẽ đến và ở lại với người ấy. 24 Ai không yêu mến Thầy, thì không giữ lời Thầy. Và lời anh em nghe đây không phải là của Thầy, nhưng là của Chúa Cha, Đấng đã sai Thầy. 25 Các điều đó, Thầy đã nói với anh em, đang khi còn ở với anh em. 26 Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em.”

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Không biết Thầy đi đâu, làm sao chúng con biết được đường?”.

“Kitô giáo không phải là một ý tưởng, nhưng là một cuộc gặp gỡ với một con người!” – Joseph Ratzinger.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay không chỉ nói về sự không biết của Tôma, nhưng hé lộ một nghịch lý: có thể ở rất gần mà vẫn không gặp gỡ; đã đúng đường mà vẫn đi tìm một con đường khác. ‘Trong Đường – vẫn lạc’.

Tôma không sai khi hỏi, nhưng sai ở cách nghĩ: ông vẫn tìm một con đường để đi, như một lộ trình cần xác định. Trong khi “đường” Gioan dùng – hodos – không chỉ là một hướng đi, nhưng là một cách hiện hữu, một tương quan sống động. Vì thế, vấn đề không phải là không biết phải đi đâu, nhưng là không nhận ra mình đang ở với ai; từ đó, con người có thể lạc ngay trên chính con đường mình đang đi. “Đức tin không phải là một ý kiến, nhưng là một sự gắn bó với Thiên Chúa!” – Romano Guardini.

Trong bối cảnh ấy, những gì Chúa Giêsu nói không chỉ là một câu trả lời, nhưng là một mặc khải: “Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống”. Đường không còn là một lộ trình phải vạch ra, nhưng là một hiện diện để bước vào; sự thật không còn là điều phải nắm bắt, nhưng là một tương quan để ở lại; và sự sống không còn là một mục tiêu ở phía trước, nhưng là điều đang tuôn chảy từ chính Ngài. Thế nhưng, con người vẫn quen tìm những con đường khác: những lựa chọn, những bảo đảm, những câu trả lời có thể nắm chắc trong tay; và chính trong những tìm kiếm ấy, bạn và tôi có thể đang ở trong Đường ấy, mà vẫn đi tìm một con đường khác. ‘Trong Đường – vẫn lạc’.

“Ở trong Đường” không phải là một kinh nghiệm riêng lẻ. Chúa Giêsu nói thêm: “Ai tin vào Thầy” sẽ làm những việc Thầy làm, và còn làm những việc lớn hơn nữa. “Những việc” – erga – không phải là của con người, nhưng là của Thiên Chúa nơi cộng đoàn những kẻ tin. “Không ai có thể có Thiên Chúa làm Cha nếu không có Giáo Hội làm Mẹ!” – Henri de Lubac. Nơi đó, họ chọn phó tế và rao giảng Lời – bài đọc một. Và đức tin vì thế không dừng ở một tương quan riêng tư, nhưng trở thành một thân thể: những con người được gọi ra khỏi bóng tối – bài đọc hai, để cùng tham dự vào hành động của Ngài; một cộng đoàn sống niềm vui Tin Mừng trong tạ ơn và cầu nguyện: “Xin đổ tình thương xuống chúng con, lạy Chúa, như chúng con hằng trông cậy nơi Ngài!” – Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Nơi Đức Kitô, đường không còn là điều để tìm, nhưng là Đấng để ở trong. Vì thế, điều quyết định không còn là biết, nhưng là ở lại; không còn là làm, nhưng là thuộc về. Và chỉ trong Ngài, con người mới thôi lạc; giữa những chọn lựa chồng chéo của đời sống, không còn phải dò dẫm, nhưng được ở yên trong một tương quan; không còn đi tìm một con đường khác, nhưng được ở trong chính Đường. “Chúng ta không còn biết tình yêu là gì, nếu không còn biết Thiên Chúa là ai!” – Hans Urs von Balthasar.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, có lúc con tưởng mình biết đường, nhưng lòng vẫn chông chênh. Cho con ở lại trong Ngài, giữa bao ngả đường!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

*************************

LỜI CHÚA CHÚA NHẬT V PHỤC SINH, NĂM A

Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.  Ga 14,1-12

1 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em đừng xao xuyến ! Hãy tin vào Thiên Chúa và tin vào Thầy. 2 Trong nhà Cha Thầy, có nhiều chỗ ở ; nếu không, Thầy đã nói với anh em rồi, vì Thầy đi dọn chỗ cho anh em. 3 Nếu Thầy đi dọn chỗ cho anh em, thì Thầy lại đến và đem anh em về với Thầy, để Thầy ở đâu, anh em cũng ở đó. 4 Và Thầy đi đâu, thì anh em biết đường rồi.”

5 Ông Tô-ma nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, chúng con không biết Thầy đi đâu, làm sao chúng con biết được đường ?” 6 Đức Giê-su đáp : “Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống. Không ai có thể đến với Chúa Cha mà không qua Thầy. 7 Nếu anh em biết Thầy, anh em cũng biết Cha Thầy. Ngay từ bây giờ, anh em biết Người và đã thấy Người.”

8 Ông Phi-líp-phê nói : “Thưa Thầy, xin tỏ cho chúng con thấy Chúa Cha, như thế là chúng con mãn nguyện.” 9 Đức Giê-su trả lời : “Thầy ở với anh em bấy lâu, thế mà anh Phi-líp-phê, anh chưa biết Thầy ư ? Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha. Sao anh lại nói : ‘Xin tỏ cho chúng con thấy Chúa Cha’ ? 10 Anh không tin rằng Thầy ở trong Chúa Cha và Chúa Cha ở trong Thầy sao ? Các lời Thầy nói với anh em, Thầy không tự mình nói ra. Nhưng Chúa Cha, Đấng luôn ở trong Thầy, chính Người làm những việc của mình. 11 Anh em hãy tin Thầy : Thầy ở trong Chúa Cha và Chúa Cha ở trong Thầy ; bằng không thì hãy tin vì công việc Thầy làm. 12 Thật, Thầy bảo thật anh em, ai tin vào Thầy, thì người đó cũng sẽ làm được những việc Thầy làm. Người đó còn làm những việc lớn hơn nữa, bởi vì Thầy đến cùng Chúa Cha.”