“TIẾNG ĐÀN VIOLIN TRONG MƯA”
Jonas Kovač là một nghệ sĩ violin đường phố ở Praha. Anh chưa từng học ở nhạc viện hay chơi trên những sân khấu lớn; sân khấu của anh là Quảng trường Phố Cổ, mái nhà của anh là bầu trời, và khán giả của anh… bất cứ ai dừng lại để lắng nghe.
Cây violin cũ kỹ với lớp sơn đã sờn, anh thừa hưởng từ cha mình, một nhạc sĩ chưa bao giờ kiếm sống được bằng nghề này, nhưng người đã dạy anh một điều quý giá hơn bất kỳ tấm bằng nào: “Âm nhạc không cần phải hoàn hảo, nó cần phải chạm đến tâm hồn.”
Mỗi buổi chiều, Jonas chơi nhạc từ năm giờ cho đến khi đèn đường bật sáng. Mọi người đi ngang qua, đôi khi để lại vài đồng xu, đôi khi thậm chí không nhìn anh. Anh không phàn nàn; anh nói rằng âm nhạc, giống như mưa, không phải để đón nhận, mà để rơi xuống bất cứ nơi nào cần đến.
Một ngày thứ Năm mùa thu, khi anh đang chơi một bản adagio của Albinoni, bầu trời bắt đầu tối sầm. Sấm sét vang lên, và mưa bắt đầu trút xuống dữ dội. Du khách chạy tìm chỗ trú. Các tiểu thương đóng cửa hàng. Quảng trường gần như vắng tanh.
Nhưng Jonas… vẫn tiếp tục chơi.
Mưa làm ướt áo khoác của anh, dây đàn trở nên trơn trượt, nhưng tay anh không hề run. Anh nhắm mắt lại và để mỗi nốt nhạc trôi nổi trong không khí ẩm ướt.
Rồi một cô bé, không quá 10 tuổi, xuất hiện dưới chiếc dù màu đỏ. Cô bé dừng lại trước mặt anh và nhìn anh với vẻ say mê.
“Sao chú vẫn chơi khi trời mưa?” cô bé hỏi một cách ngây thơ.
Jonas mỉm cười.
“Vì có những bài hát không thể dừng lại… ngay cả khi không ai khác có thể nghe thấy chúng.”
Cô bé mở ba lô, lấy ra một đồng xu nhỏ và bỏ vào hộp đựng đàn, vốn đã đầy nước. Trước khi rời đi, cô bé nói:
“Mẹ cháu đang nằm viện. Mẹ thích chơi đàn violin. Cháu sẽ thu âm bài hát này cho mẹ nghe.”
Jonas gật đầu và đổi giai điệu. Anh đàn bản “Meditation” của Thaïs với sự cẩn trọng và dịu dàng mà anh đã không cảm nhận được trong nhiều năm. Trong lúc chơi nhạc, anh tưởng tượng ra người phụ nữ nằm trên giường bệnh, nghe nhạc con gái mang đến qua điện thoại.
Khi cô bé rời đi, Jonas đứng lặng một lúc. Cơn mưa làm anh ướt sũng, nhưng anh cảm thấy một hơi ấm khác lạ trong lồng ngực.
Tuần sau, anh quay lại quảng trường. Trong số những người dừng lại, anh nhận ra chiếc dù màu đỏ. Đó là cô bé, đi cùng một người phụ nữ ngồi xe lăn.
“Là ông ấy,” cô bé nói, chỉ vào Jonas. “Mẹ ơi, ông ấy là người đàn ông mà con kể cho mẹ.”
Đôi mắt người phụ nữ sáng lên.
“Cảm ơn cậu vì đã không dừng lại hôm đó,” bà nói, giọng nghẹn ngào. “Tôi đang phải trải qua hóa trị… và âm nhạc của cậu đã giúp tôi quên đi nỗi đau trong giây lát.”
Jonas cúi đầu, không biết nói gì. Và anh bắt đầu chơi nhạc cho họ nghe, chỉ dành riêng cho họ.
Từ ngày đó trở đi, cứ mỗi thứ Năm lúc năm giờ chiều, mẹ con họ lại xuất hiện ở quảng trường. Họ sẽ ngồi bên nhau, bất kể trời mưa hay nắng, và lắng nghe.
Theo thời gian, sức khỏe của người phụ nữ được cải thiện, và nhiều năm sau, khi cô gái, lúc này đã là một thiếu nữ, bắt đầu học violin, cô lại tìm Jonas để nhờ anh một điều duy nhất: dạy cô chơi như thể trời luôn mưa, ngay cả vào những ngày nắng.
– Cang Huỳnh lược dịch từ Chaque jour une histoire.
