NGHĨ GÌ KHI BỘ TRƯỞNG CŨNG VƯỢT BIÊN
Ngày 15/5/1975, Sài Gòn mở cuộc diễn binh mừng chiến thắng.
Trên khán đài danh dự, có một người đàn ông ngồi đó, với chức vụ Bộ Trưởng Tư Pháp của Chính Phủ Lâm Thời miền Nam Việt Nam.
Ông tên Trương Như Tảng.
Trương Như Tảng sinh ra tại Chợ Lớn, trong một trong một gia đình giàu có và thành đạt.
Sau khi tốt nghiệp trường trung học Chasseloup-Laubat, nơi ông có những người bạn nổi tiếng như Norodom Sihanouk, Dương Quỳnh Hoa, Phạm Ngọc Thảo,… ông được gia đình gửi sang Pháp để học ngành dược. Tuy nhiên ông đã bỏ khoa này nửa chừng để chuyển sang học chính trị và luật. Trong thời gian ở Paris, Trương Như Tảng tham gia phong trào chống chiến tranh của Đảng Cộng sản Pháp, vì thế ông bị gia đình cắt viện trợ và phải rửa chén, gọt khoai kiếm tiền sinh sống để có thể tiếp tục con đường đã chọn. Trương Như Tảng cũng từng gặp ông Hồ Chí Minh vào năm 1946. Năm 1951, ông tốt nghiệp cao học chính trị và cử nhân luật sau đó trở về nước vào năm 1954.
Từ 1958, Trương Như Tảng bắt đầu hoạt động bí mật cho cộng sản, tại Sài Gòn.
Sau khi Tổng thống Ngô Đình Diệm bị lật đổ, ông được cử làm Tổng Giám đốc Công ty Đường Việt Nam, một công ty quốc gia lớn. Trong thời gian này ông đã hoạt động ngầm cho hai tổ chức cộng sản là “Phong trào Tự Quyết” và “Ủy ban bảo vệ Hòa Bình”.
Sau khi việc làm của Trương Như Tảng bại lộ, ngày 16 tháng 6 năm 1966, ông bị chính quyền Sài Gòn bắt.
Nhờ có Trần Bạch Đằng thu xếp với người Mỹ về trao đổi tù binh, ông được trả tự do và đã ra bưng hoạt động hẳn cho cộng sản.
Sau khi Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam thành lập, ông là phó chủ tịch liên minh ở Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định. Ngày 8 tháng 6 năm 1969, Trương Như Tảng tham gia sáng lập và giữ chức bộ trưởng Bộ Tư Pháp của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam.
Để rồi sau đó năm 1976, tại Hà Nội, bộ trưởng Bộ Lương thực Thực phẩm Ngô Minh Loan đã mời ông này làm thứ trưởng với lí do Trương Như Tảng có kinh nghiệm để phát triển ngành công nghiệp mía đường của Việt Nam nhưng Trương Như Tảng đã từ chối.
Năm 1977, để tránh bị theo dõi, ông Trương Như Tảng nhận lời mời của ông Võ Văn Kiệt phụ trách ngành công nghiệp cao su.
Ngày 25 tháng 8 năm 1978, Trương Như Tảng xuống thuyền vượt biển và hơn một tuần sau thì được một tàu hàng Singapore chở tới đảo Galang, thuộc Indonesia.
Sau đó ông Tảng định cư ở Pháp.
Trương Như Tảng đã viết hồi ký nguyên văn bằng Tiếng Pháp là Mémoire d’un Vietcong, bản dịch Tiếng Anh là A Vietcong Memoir, tiếng Việt là “Hồi Ký của một Việt Cộng”.
Cuốn sách này viết về ước mơ tan vỡ của Trương Như Tảng, về một nước Việt Nam độc lập, hòa bình và dân chủ, về một quả lừa mà không những riêng ông, rất nhiều trí thức tầm cỡ khác cũng phải ngậm đắng nuốt cay sau khi ăn phải.