Xuân Hồng

 CHUYỆN ĐI ĐỊNH CƯ – Đỗ Duy Ngọc

Trong tháng này, tui tiễn ba gia đình cùa ba người bạn đi định cư ở nước ngoài. Họ đều là những người thành đạt, giàu có ở Việt Nam. Rất thành đạt và tài sản tính đơn vị hàng triệu đô la.

Một bạn là doanh nhân, hai vợ chồng có tài sản khá lớn, nhiều bất động sản trên những khu phố vàng của Sài Gòn. Họ có ba đứa con đang tuổi lớn và đã có hai đứa đang học ở Mỹ. Gia đình anh đi diện EB5 định cư ở Mỹ.

Người thứ hai là một bác sĩ, anh là người thầy thuốc giỏi, từng tu nghiệp nhiều nước trên thế giới, tự hào đã nội trú nhiều bệnh viện lớn ở nước ngoài. Ở Việt Nam anh là bác sĩ có thu nhập khá cao, có biệt thự ở quận 2, có công việc ổn định. Vợ cũng là dược sĩ, có một pharmacie rất đông khách ngay trung tâm Sài Gòn. Anh chị chỉ có một đứa con gái, đang chuẩn bị vào đại học. Gia đình anh đi theo diện người chị vợ bảo lãnh đi Mỹ, hổ sơ chờ đã mười ba năm, từ lúc sự nghiêp anh chị chưa có bao nhiêu.

Người thứ ba là anh bạn học chung trường đại học, năm nay vừa đúng bảy mươi tuổi, đã đến tuổi già. Anh này cũng có một đời sống sung túc ở Việt Nam, hồi còn tuổi làm việc, anh là một quan chức ngân hàng, vốn là nghề của anh trước 1975. Hồi đó, sinh viên ngành ngân hàng, tài chánh ở Đại học Vạn Hạnh tốt nghiệp Cử nhân vào năm 1971-1972 đều được nhận vào các ngân hàng với chức vụ cao, một số làm ngay giám đốc các chi nhánh. Anh nằm trong số người được giao làm giám đốc. Sau 75, anh tiếp tục cho đến lúc nghỉ hưu. Nghề nghiệp thế nên cũng có thể gọi anh là giàu, có của ăn của để, có hai thằng con trai, đứa nào cũng thành đạt, một thằng có chức vụ trong ngành ngân hàng của Việt Nam, đưa kia làm chuyên viên tiền tệ ở nhà băng của Anh quốc. Nói tóm lại là thuộc giới thượng lưu ở xứ này. Bây giờ anh lại đi định cư ở Pháp theo diện bảo lãnh của người em.

Ba trường hợp nêu trên chứng minh họ đi định cư không phải vì sinh kế. Trước đây, ngoài lý do chính trị, đa phần ra đi vì đời sống ở Việt Nam thời đấy khổ quá, cả nước đói nghèo, họ đành dứt áo ra đi mong có tương lai sáng sủa, sung túc hơn. Còn bây giờ, như ba người bạn tui đó, họ ở Việt Nam rõ ràng là quá sung sướng về vật chất, họ chẳng thiếu thứ gì. Gia đình sinh hoạt như quý tộc, con cái sống như những hoàng tử và công chúa. Hàng năm họ đi du lịch khắp nơi, ở những khách sạn sang trọng, ăn những thức ăn với giá ngất trời. Nhưng họ vẫn ra đi.

Hỏi chuyện với họ, họ biết ra đi là sẽ gặp không biết bao khó khăn đang chờ trước mắt. Để làm lại một cuộc đời mới trên xứ sở xa lạ không phải là điều dễ dàng. Họ không ảo tưởng về nơi họ sẽ đến, vì họ đã từng du lịch qua đấy nhiều lần. Biết rất tường tận cuộc sống ở đó với những trở ngại khó lường.

Anh bạn bác sĩ bảo rằng anh rất yêu nghề y, nhưng khi định cư, muốn tiếp tục làm nghề, anh phải đi học lại, cũng đã gần qua tuổi năm mươi, ngổi học cũng không phải là điều dễ dàng. Và để sống, anh phải chọn một công việc nào đấy không như ý của mình.

Anh bạn doanh nhân dù có nhiều tiền nhưng để hợp thức hoá số tiền lớn đó cho hợp pháp cũng là điều khó khăn. Cho đến bây giờ, ngày đi đã đến, anh vẫn chưa hình dung con đường phía trước sẽ như thế nào?

Còn anh bạn đồng môn của tui, đã bảy mươi, sẽ chẳng có công việc gì dành cho anh nữa. Tui giỡn với anh thôi thì qua đó chiều chiều đi dạo sông Seine, hay lên đồi Montmartre ngắm mây bay hay ngồi trong khung cửa nhìn đám bồ câu bay lượn, chờ cuối đời nằm trơ trọi ở nghĩa trang xa lạ hay là trở thành một nhúm tro cốt nằm trong ngôi chùa hoặc thả bay trong gió. Anh cười buồn, một nụ cười chấp nhận.

Ai cũng buồn khi sắp rời bỏ quê hương. Ai cũng thấy đọan đường còn lại cũng lắm gian nan. Nhưng ai cũng bảo phải đi. Sức chịu đựng đã lên đến đỉnh rồi. Bởi cuộc sống không chỉ là tiện nghi,là vật chất để thụ hưởng. Mà cuộc sống còn cần phải có không khí để thở, tự do để sống, thoải mái để sinh hoạt. Sống chứ không phải để tồn tại. Sống là phải biết tương lai và tự mình định được tương lai cuộc đời mình. Những người bạn tui cho rằng ở lại là chấp nhận những bất công, những điều chướng tai gai mắt mà bất lực chẳng làm chi được. Xã hội tàn nhẫn quá, con người tàn ác quá. Ở lại là chấp nhận bị đầu độc, không chỉ bị đánh thuốc độc ở thực phẩm, ở hơi thở mà còn bị đánh độc cả tư duy. Chưa kể đất nước này, dân tộc này có còn tồn tại được không trước biết bao âm mưu thâm độc của kẻ thù và sự hà hơi tiếp sức của một bộ phận có quyền lực. Anh bạn già hỏi tui với ánh mắt buồn rầu: Cho thuê đất 99 năm thì nước Việt còn gì? Bạn trả lời tôi đi.

Anh bạn bác sĩ thì bảo không thể cho các con của mình lớn lên với một tâm hồn bệnh hoạn, một nhân cách méo mó và một cách sống giả tạo, dối lừa. Anh hỏi tui: Bây giờ ở Việt Nam, có gì là không láo? Láo tất. Do vậy tôi phải đi để tôi, gia đình tôi, con cháu tôi được sống và nghĩ suy bằng sự thật không dối lừa. Chúng tôi chọn ra đi như một cách phản kháng. Phản kháng trong im lặng. Và đành bỏ lại những thứ mà chúng tôi sẽ không bao giờ làm lại được ở xứ người.

Anh bạn doanh nhân thì bảo rằng, biết con đường trước mặt, sau lưng đầy cứt, thì tại sao không chọn con đường sạch mà đi.

Ở đây, tui chỉ đề cập đến chuyện ba người bạn của tui, tui không muốn nói đến những cán bộ, những người đã từng là quan chức của chế độ, có người từng là tổng biên tập một tờ báo lớn, những người một thời là những người đã từng tham gia hoạt động đấu tranh ở các đô thị miền Nam, họ hiện đang ở đầy xứ Mỹ, tiểu bang nào cũng có. Họ trốn chạy cái gì? Tui đã từng hỏi thế và họ cũng cười buồn. Bỏ qua những tên ăn cắp công quỹ mà trốn chạy. Những người khác đều ôm trong lòng một nỗi thất vọng không nói được.

Mà thôi, mỗi người có một cách để chọn lựa cuộc sống cho mình. Tôi chọn ở lại, các anh chọn đi. Đó cũng là chút tự do mỗi người có được chọn cho mình. Ngày xưa chỉ cần rời làng, đã mang tiếng ly hương, xa quê là nỗi đau. Bây giờ, người ta ồ ạt tìm mọi cách bỏ nước mà đi, có nỗi đau nào hơn cho một dân tộc, nhưng phải chấp nhận thôi. Tất cả các loài hoa đều vươn về phía ánh sâng, có hoa nào chịu chết rũ héo hon trong bóng tối đâu. Và ở trong bóng tối, có ai lại không nguyền rủa bóng tối.

Chúc những người bạn của tôi bình an và có cuộc sống mới như ước mơ ở xứ người. 

 CUỘC ĐỜI KHÔNG HƠN THUA NHAU Ở NỬA ĐẦU, MÀ HƠN NHAU Ở CÁCH SỐNG NỬA SAU

 Tôi đã gặp hàng nghìn người già trong 40 năm làm tư vấn.

 Có người 70 tuổi vẫn đi du lịch, học đàn, yêu đời.

Có người 60 tuổi đã nằm một chỗ, than thân trách phận.

 Tôi hỏi họ, bí quyết khác nhau ở đâu? Và tôi rút ra được 4 bài học xương máu này.

 ĐỜI NGƯỜI, ĐẾN 70 TUỔI MỚI BẮT ĐẦU HIỂU CHỮ BUÔNG.

 Nửa đời đầu, chúng ta hơn nhau ở chữ GIỮ. Giữ tiền, giữ chức, giữ nhà to, giữ cho con bằng bạn bằng bè.

 Nửa đời sau, chúng ta hơn nhau ở chữ BUÔNG.

 Buông lời hơn thua với con cái. Con nó nói trái ý, mình nhịn một câu, nhà yên một ngày.

 Buông chuyện thiên hạ. Bà hàng xóm nói gì kệ bà ấy, mình sống cho mình, không sống cho miệng đời.

 Buông nỗi sợ chết. Ai rồi cũng phải đi. Sợ cũng chết, không sợ cũng chết. Chi bằng sống vui vẻ từng ngày còn lại.

 Người già nào học được chữ BUÔNG sớm, người đó hạnh phúc sớm.

 ĐỪNG SỐNG ĐỂ LÀM HÀI LÒNG NGƯỜI KHÁC NỮA.

 Cả một đời bạn đã sống vì chồng, vì con, vì cha mẹ, vì công việc.

 Đến 70 tuổi rồi, xin bạn hãy sống một lần cho chính mình.

 Bạn thích mặc áo màu đỏ, hãy mặc. Đừng sợ người ta nói già rồi còn diện.

 Bạn thích đi chùa mỗi sáng, hãy đi. Đừng đợi con rảnh mới chở đi.

 Bạn thích trồng một chậu hoa trước hiên, hãy trồng ngay.

 Tôi đã gặp một cụ bà 78 tuổi, sau khi chồng mất, bà mới dám đi học vẽ. Bà nói: “Cả đời tôi chưa bao giờ dám làm điều mình thích. Bây giờ tôi mới được sống”.

 Đừng để đến lúc nằm trên giường bệnh mới tiếc rằng: “Giá như mình đã sống khác đi”.

 CON CÁI KHÔNG PHẢI LÀ TÀI SẢN, MÀ LÀ KHÁCH QUÝ CỦA CUỘC ĐỜI.

 Nhiều người già đau khổ vì nghĩ: “Tôi nuôi nó cả đời, bây giờ nó phải nuôi lại tôi, phải nghe lời tôi”.

 Đó là sai lầm lớn nhất. 

Con cái là nhân duyên trời cho mượn một thời gian. Ta nuôi con lớn, con bay đi xây tổ ấm riêng. Đó là quy luật.

 Đừng đòi hỏi con phải ở bên mình mỗi ngày. Đừng đòi hỏi con phải làm theo ý mình.

 Hãy coi con là khách quý. Khách đến chơi thì vui, khách bận không đến được thì mình vẫn phải tự nấu cơm ăn, tự quét nhà, tự tìm niềm vui cho mình.

 Khi bạn không đòi hỏi, con cái tự khắc sẽ thương và kính trọng bạn hơn.

 SỨC KHỎE KHÔNG NẰM Ở BÁC SĨ, MÀ NẰM Ở BỮA CƠM VÀ GIẤC NGỦ CỦA BẠN.

 Tôi thấy nhiều người già tiếc tiền mua một mớ rau sạch, nhưng sẵn sàng chi cả triệu mua thuốc bổ quảng cáo trên ti-vi.

 Đó là ngược đời. 

Thuốc bổ tốt nhất là:

Một bát cơm nóng ăn chậm, nhai kỹ.

Một giấc ngủ trưa 20 phút, ngủ sâu không mộng mị.

Một buổi sáng dậy sớm, đi bộ 15 phút, hít thở khí trời.

Một buổi tối không giận ai, lòng nhẹ nhàng rồi đi ngủ. 

Làm được 4 điều đó đều đặn, bạn không cần thuốc bổ.

 LỜI CUỐI CÙNG TÔI MUỐN NÓI:

 Các bạn già thân mến của tôi ơi,

 Cuộc đời như một dòng sông. Nửa đầu chảy xiết, phải vượt ghềnh thác. Nửa sau phải chảy chậm lại, êm đềm, soi bóng mây trời.

 Đừng cố bơi ngược dòng nữa. Hãy thả mình trôi một cách bình an. 

70 tuổi không phải là hết. 70 tuổi là lúc ta được quyền sống thật nhất, hiền nhất và tự do nhất. 

Mong mỗi người trong chúng ta, khi nhắm mắt, có thể mỉm cười mà nói: “Một đời này, ta đã sống không uổng phí”. 

Chuyên gia tâm lý – 40 năm lắng nghe những giọt nước mắt và nụ cười của người cao tuổi. 

Mỹ Lệ

From: ctkd-k8 & NguyenNThu

Bạn đã bao giờ nghĩ: Ngay lúc này, trong cơ thể bạn đang xảy ra điều gì? Hàng chục nghìn tỷ tế bào mỗi giây đang tiến hành hàng vạn tỷ phản ứng hóa học — phân giải glycogen, tổng hợp protein, sao chép DNA, truyền tín hiệu, thải độc… Mức độ bận rộn vượt xa tổng số tất cả các thành phố trên Trái đất.

Thế nhưng, không có việc nào trong số đó là do bạn chủ động chỉ huy.

Bạn không thể ra lệnh cho tim đập chậm lại, không thể ra lệnh cho bạch cầu tấn công vi khuẩn nào, không thể ra lệnh cho gan tổng hợp thêm chút cholesterol tốt. Chúng hoàn toàn “không nghe lời” bạn.

Nếu có quá nhiều việc mình không kiểm soát được, vậy mình thực sự có thể làm gì cho cơ thể?

Câu trả lời là: Ba việc nhỏ. Làm tốt ba việc này là đủ.

1. Bổ sung thức ăn: “Nguyên liệu” duy nhất bạn có thể đưa vào

Cơ thể bạn là một nhà máy hóa chất tinh vi, mỗi giây tiến hành hàng vạn tỷ phản ứng. Hướng đi và chất lượng của những phản ứng đó hoàn toàn phụ thuộc vào nguyên liệu bạn đưa vào.

Khi bạn ăn một miếng bánh thì sao?

Đường huyết tăng vọt, insulin tiết ra ồ ạt, tế bào nhận lệnh: năng lượng thừa, ưu tiên dự trữ. Lượng đường dư thừa còn gắn vào protein, tạo thành “sản phẩm cuối của quá trình glycation” — thủ phạm chính gây lão hóa da.

Khi bạn ăn một đĩa cá hồi kèm bông cải xanh thì sao?

Đường huyết ổn định, insulin tiết ra ôn hòa, tế bào nhận lệnh khác: năng lượng vừa phải, chuyển hóa bình thường. Axit béo omega-3 hòa vào màng tế bào, giúp truyền tín hiệu nhanh hơn; chất chống oxy hóa trung hòa gốc tự do, bảo vệ DNA không bị tổn thương.

Bạn thấy không, tế bào không từ chối bất cứ thứ gì bạn cho ăn. Nó nhận hết, rồi xử lý theo chương trình.

Nguyên liệu tốt thì sản phẩm tốt; nguyên liệu kém thì sản phẩm kém. Đơn giản vậy thôi.

Bạn không điều khiển được dây chuyền sản xuất, nhưng bạn quyết định được kho hàng nhập cái gì. Đó chính là ý nghĩa của việc bổ sung thức ăn.

2.Chỉ huy động tác: “Lệnh” duy nhất bạn có thể đưa ra

Nếu bổ sung thức ăn là đầu vào, thì chỉ huy động tác chính là đầu ra.

Bạn không thể ra lệnh cho tế bào mỡ “phân giải mỡ”, nhưng bạn có thể chạy bộ để cơ bắp phát tín hiệu “cần năng lượng”. Tế bào mỡ nhận được tín hiệu đó sẽ tự phân giải mỡ.

Bạn không thể ra lệnh cho xương “tăng mật độ”, nhưng bạn có thể squat với tạ để xương cảm nhận áp lực. Tế bào xương nhận tín hiệu sẽ tự củng cố xương.

Bạn không thể ra lệnh cho tim “trở nên mạnh hơn”, nhưng bạn có thể tập aerobic để tim thường xuyên chịu tải vừa phải. Tế bào cơ tim nhận tín hiệu sẽ tự thích nghi.

Động tác là lệnh duy nhất bạn đưa cho cơ thể.

Bạn bước một bước, hàng trăm cơ phối hợp làm việc. Bạn chạy một kilomet, hàng chục nghìn tỷ tế bào tham gia cung cấp năng lượng. Bạn nâng tạ một lần, vô số sợi cơ chịu tổn thương nhỏ và được sửa chữa.

Người ngồi nhiều nhận lệnh “chế độ tiết kiệm năng lượng” — cơ teo, chuyển hóa giảm, mỡ tích tụ.

Người vận động nhận lệnh “chế độ sẵn sàng chiến đấu” — cơ mạnh, chuyển hóa tăng, mỡ được sử dụng làm năng lượng.

Bạn cử động hay không cử động là việc bạn quyết định được. Cơ thể phản ứng thế nào là việc của nó. Đó chính là ý nghĩa của việc chỉ huy động tác.

3.Kiểm soát cảm xúc: “Môi trường” duy nhất bạn có thể điều chỉnh

Khó nhất chính là cảm xúc.

Bạn không thể ra lệnh cho cơ thể “đừng căng thẳng”, nhưng bạn có thể hít thở sâu để hệ thần kinh chuyển từ “chế độ chiến đấu” sang “chế độ thư giãn”.

Bạn không thể ra lệnh cho tế bào “ít tiết yếu tố viêm hơn”, nhưng bạn có thể giảm stress để hệ miễn dịch không bị kích hoạt quá mức.

Bạn không thể ra lệnh cho cortisol “giảm xuống một chút”, nhưng bạn có thể thiền, thực hành chánh niệm, nghe nhạc, ở bên gia đình để cơ thể có điều kiện trở về trạng thái thư giãn, từ đó mức hormone stress có thể giảm xuống.

Cảm xúc là “môi trường làm việc” bạn tạo ra cho cơ thể.

Người lo âu lâu dài, cơ thể luôn ở “trạng thái sẵn sàng chiến đấu” — nhịp tim nhanh, huyết áp cao, hệ miễn dịch bị ảnh hưởng, dinh dưỡng và năng lượng bị tiêu hao nhiều. Cơ thể đang chuẩn bị cho “trận chiến”, nhưng trận chiến đó chỉ diễn ra trong đầu bạn.

Người bình yên lâu dài, cơ thể ở “trạng thái sửa chữa” — nhịp tim ổn định, huyết áp bình thường, hệ miễn dịch làm việc có trật tự, dinh dưỡng được dùng để sửa chữa và dự trữ.

Bạn không điều khiển được phản ứng của tế bào, nhưng bạn có thể chọn sống trong môi trường nào. Đó chính là ý nghĩa của việc kiểm soát cảm xúc.

4.“Phạm vi trách nhiệm” của bạn thực ra rất hẹp

Làm xong ba việc này, phần còn lại hãy giao cho cơ thể.

Bạn không cần biết ti thể sản xuất năng lượng thế nào, DNA sửa chữa tổn thương thế nào, hệ miễn dịch nhận diện kẻ thù thế nào. Những việc đó, cơ thể đã tiến hóa giúp bạn suốt hàng tỷ năm, chuyên nghiệp hơn bạn rất nhiều.

Bạn có thể làm:

Ăn gì.

Cử động hay không.

Cảm xúc cao hay thấp.

Ngủ hay không ngủ.

Uống nước hay không.

Bạn không thể làm:

Tiêu hóa thế nào.

Tế bào phản ứng thế nào.

Hormone tiết ra thế nào.

Cơ thể sửa chữa thế nào.

Máu lưu thông thế nào.

Phạm vi trách nhiệm của bạn thực ra rất hẹp. Nhưng hẹp không có nghĩa là không quan trọng — ngược lại, chính những điều bạn có thể lựa chọn lại ảnh hưởng sâu sắc đến hàng loạt phản ứng sinh học diễn ra bên trong cơ thể.

5.Hãy làm một “thị trưởng” tốt, đừng làm “quản đốc phân xưởng”

Cơ thể bạn là một thành phố sầm uất.

Bạn là thị trưởng, không phải quản đốc phân xưởng. Bạn không thể chỉ huy từng công nhân (chuyển hóa tế bào), không thể điều khiển từng van (tiết hormone).

Nhưng bạn có thể làm tốt ba việc này:

Xây một kho hàng tốt — ăn gì.

Đưa ra lệnh tốt — có vận động hay không.

Tạo môi trường tốt — cảm xúc tốt hay không.

Không làm được “quản đốc phân xưởng” cũng không sao, đó là việc của cơ thể.

Nhưng hãy nhất định làm một “thị trưởng” tốt — đó mới là việc của bạn.

Bạn không hiểu code, nhưng bạn biết dùng app tốt. Bạn không hiểu phản ứng hóa học, nhưng bạn biết sử dụng cơ thể đúng cách.

Đó chính là mối quan hệ lành mạnh nhất giữa bạn và cơ thể.

Khai Tâm biên dịch

From: Bat Vo & NguyenNThu