Tên Giêsu nghĩa là gì?

Tên Giêsu nghĩa là gì?

Hôm nay Houston trời mưa rải rắc, đừng quên mang theo cây dù khi ra ngoài nhé. Nguyện xin tình yêu thập giá biến đổi tâm hồn bạn hôm nay và mãi mãi.

Cha Vương

Thứ 3: 22/03/2022

GIÁO LÝ: Tên Giêsu nghĩa là gì? Giêsu, theo tiếng Do thái nghĩa là Chúa cứu chuộc. (YouCat, số 71)

SUY NIỆM: Trong Sách Công vụ tông đồ, Thánh Phêrô nói: “Vì dưới gầm trời này không có một danh nào khác đã được ban cho nhân loại để chúng ta phải nhờ vào danh nào đó mà được cứu độ” (Cv 4,12). Đó là trung tâm của sứ điệp mà các vị truyền giáo loan báo Tin mừng cho thế giới. (YouCat, số 71 t.t) Thứ Sáu Tuần Thánh được coi là đỉnh cao của Ơn Cứu Độ qua đó Thập Giá chính là lúc mà Tình Yêu dâng hiến và vị tha (“vì loài người chúng ta và để cứu độ chúng ta”) đạt đến đỉnh điểm của nó. Đó là lý do tại sao tượng chịu nạn được treo trên tường của các nhà thờ và nơi cư ngụ của người Ki-tô hữu Công Giáo.

❦ Trong các hang toại đạo ở Rôma, có một dấu hiệu cổ của Kitô giáo được mã hóa để chỉ Chúa Kitô: chữ ICHTHYS (con cá) nếu đọc theo vần Hy lạp thì thành: I: Jesus, CH: Christos, TH: Theou (Thiên Chúa), Y: Yios (Con), S: Soter (cứu thế).

LẮNG NGHE: Đức Giêsu đã nói: “Vì kẻ nào muốn cứu lấy sự sống mình, thì sẽ mất; còn kẻ nào mất sự sống mình vì Thầy, và vì Tin Mừng, thì sẽ cứu nó” (Mc 8, 35)

CẦU NGUYỆN: Lạy Chúa, Chúa mang ơn cứu độ đến cho nhân loại qua con đường thập giá, xin giúp con biết chấp nhận đau khổ trong cuộc sống như là một bài học yêu thương dẫn đến một tình yêu bất tận.

THỰC HÀNH: Tập có thói quen kêu tên Giêsu luôn luôn và hằng ngày. Bạn có thể kêu bất cứ lúc nào, bất luận đang làm gì: Khi đi bộ, khi buồn nản, khi đau đớn, khi bị cám dỗ… Khi ở nhà, trên đường phố, ở mọi nơi bạn hãy luôn nhớ rằng: Mỗi lần bạn kêu “Giêsu” một cách cung kính thì: bạn đã làm vinh danh Thiên Chúa, bạn nhận lãnh những ơn sủng và sức mạnh của Chúa, và xin Chúa cứu giúp các linh hồn trong luyện ngục.

From: Đỗ Dzũng

NHỮNG TRANG SỬ ĐEN TỐI

Nguyễn Kim Chi

NHỮNG TRANG SỬ ĐEN TỐI

(Từ fb Lucky Nguyen)

Ukraine có một lịch sử đen tối với người Nga vì những sự thật tàn bạo dưới đây:

Mùa đông năm 1932-33, Ukraine, quốc gia nhỏ bé phía Tây nước Nga đã trải qua một nạn đói khủng khiếp khiến cho bẩy triệu (7) người chết thê thảm. Đây là cuộc đại tàn sát lớn nhất trong lịch sử nhân loại do Staline ra tay trừng trị nước chư hầu này vì đã dám đòi độc lập và chống lại Xô Viết.

Mặc dù con số người bị giết khổng lồ như thế nhưng trang sử ghê tởm nhất của Xô Viết đã không được nhân loại biết tới trong suốt 70 năm. Người ta khen Staline đã khéo giấu kín tội ác tầy trời này trước mắt cả thế giới. Cho tới nay cuộc diệt chủng này cũng ít được biết tới, nó còn được gọi là The forgotten Holocaust. Có thể người ta tưởng nó chỉ là chuyện nội bộ của Liên bang Xô Viết.

Trận đói khủng khiếp mùa đông giữa 1932 và 1933 không do thiên tai hạn hán mà do con người làm ra, do lệnh của một người. Trong một phiên họp Trung ương đảng ngày 11-9-1932, Staline cho biết tình hình Ukraine nghiêm trọng, nếu không sớm ra tay Xô Viết sẽ mất miền đất mầu mỡ này. Năm 1932 dân số Ukraine là 32 triệu, khoảng 75% điền sản tại đây đã phải gia nhập Hợp tác xã.

Để đối phó với tình hình, Staline bèn đưa một kế hoạch ác ôn, man rợ vừa để trả thù và để dẹp tắt phong trào, kế họach đã khiến 7 triệu người dân quê Ukraine phải chết đói la liệt khắp các xã thôn. Staline ra lệnh cho tịch thu hết thực phẩm tại Ukraine: khoai tây, cải bắp, lúa mì.. chở sang Liên Xô. Từ tháng 8, tháng 10 -1932 và tháng 1-1933, số lượng tịch thu tăng cao khiến Ukraine không còn thực phẩm nhất là tại các miền quê. Staline cho xuất cảng lúa mì tịch thu để lấy ngọai tệ phục vụ Ngũ niên kế hoạch (Kế hoạch 5 năm) canh tân Nông nghiệp và củng cố Quốc phòng. Số lúa mì bị Xô Viết cướp đi đủ sức nuôi dân Ukraine trong vòng 2 năm. Đảng Cộng sản Ukraine khẩn xin Moscow bớt lấy lúa mì của Ukraine và cứu trợ thực phẩm, nhưng Staline từ chối rồi đưa 100 ngàn quân Nga tới thanh trừng đảng Cộng sản Ukraine.

Quân Nga đóng cửa biên giới Ukraine, ngăn chặn thực phẩm đưa vào Ukraine khiến cho đất nước này biến thành một trại giam khổng lồ. Theo lệnh của Staline, chính quyền phải để mặc nhân dân chết đói cho họ biết tay!

Người dân miền quê còn giấu giếm được một số thực phẩm sống lay lắt, nhưng Staline lệnh cho mật vụ Nga tại Ukraine đi từng nhà tịch thu hết mọi thực phẩm dự trữ của các gia đình, nhân dân không còn đến một củ khoai, một miếng bánh.

Nông dân bị cấm không được đi các địa phương khác hoặc lên tỉnh xin ăn, họ cũng bị cấm lấy trộm thực phẩm của hợp tác xã. Nhiều người đói quá ra đồng lấy một vài bông lúa ăn đỡ hoặc lấy trộm khoai, lúa trong các kho thì bị công an bắn chết ngay.

Nạn đói lan nhanh, từ già đến trẻ bắt đầu chết đói la liệt khắp nơi. Các đội mật vụ đi gom các xác chết quẳng xuống hố tập thể chôn cất hàng ngày, theo lời các nhân chứng kể lại những người suy nhược chưa chết cũng bị quẳng xuống hố.

Khác với Hitler giết người bằng hơi ngạt khiến nạn nhân chết ngay không đau đớn, Staline bắt các nạn nhân phải suy nhược quằn quại, đói khổ, họ phải sống trong đau khổ cho tới chết. Mặc dù bị cấm đi địa phương khác kiếm ăn người dân quê vẫn lên tỉnh để rồi cũng lăn ra chết thê thảm.

Thành phố được cấp theo khẩu phần, dân tỉnh bị cấm không được cứu giúp những người chết đói, bác sĩ không được chữa bệnh cho những dân quê đang chết đói. Người dân quê lên tỉnh cuối cùng chết la liệt ngoài đường phố, hàng ngày có xe chở đi chôn tập thể. Trong khi các đảng viên, mật vụ lính Nga béo tốt, được ăn uống no đủ thì người dân Ukraine, nhất là miền quê đói rã họng ra. Theo lời các nhân chứng còn sống sót kể lại, vì hết thực phẩm người dân phải ăn lá cây, vỏ cây, mèo chuột, chó, cả sâu bọ … để cầm hơi qua ngày. Cả trẻ nít vô tội cũng bị Xô Viết bắt phải chết như người lớn. Ngoài ra nhân dân còn bị quân Nga, mật vụ cướp bóc hãm hiếp. Nhân dân đói quá phải ăn thịt người chết, có người phải giết cả trẻ nít đang hấp hối để nuôi gia đình. Theo lời các nhân chứng còn sống, dân Ukraine tại miền quê năm 1932-1933 ăn thịt người là chuyện thường!

Mùa xuân 1933, cao điểm của nạn đói, khoảng 250 ngàn người chết mỗi ngày tại Ukraine, có nơi cả làng chết. Tại Âu châu, Canada, Mỹ người gốc Ukraine gửi thực phẩm về giúp đồng bào nhưng chính quyền Xô Viết cấm chở thực phẩm tới biên giới vì họ phủ nhận không có nạn đói. Tại Ukraine ai nói có nạn đói bị kết án tuyên truyền chống Xô Viết và bị bắt giam ngay!

Tới cuối năm 1933, khoảng 25 % dân Ukraine, tức 8 triệu người bị chết đói kể cả 3 triệu trẻ em. Tầng lớp hào phú bị tiêu diệt, nhà nông toàn nước bị dìm xuống, Staline đã đạt được mục đích, đã tiêu diệt xong bọn phản động, tiểu tư sản thoái hóa chống lại Hợp tác xã để tạo dựng con người mới Xã hội chủ nghĩa. Nhà độc tài bèn cho phân phối thực phẩm trở lại Ukraine nên nạn đói chìm dần. Tuy nhiên những cuộc thanh trừng chính trị, bắt bớ phản động vẫn tiếp tục và chỉ ngưng lại năm 1941, khi bị Đức Quốc Xã tấn công. Hitler xua quân vào Ukraine, cướp bóc vựa lúa và thay thế chế độ Cộng Sản hà khắc bằng khủng bố phát xít.

Admin:==NL==NKYN.

20 NGÀY BÊN TRONG MARIUPOL: HAI PHÓNG VIÊN GHI LẠI SỰ ĐAU ĐỚN CỦA THÀNH PHỐ

20 NGÀY BÊN TRONG MARIUPOL: HAI PHÓNG VIÊN GHI LẠI SỰ ĐAU ĐỚN CỦA THÀNH PHỐ

– Mstyslav Chernov – AP

Ông Mstyslav Chernov là một phóng viên quay phim của Associated Press. Ông đã cùng với nhiếp ảnh gia Evgeniy Maloletka ở lại trong thành phố Mariupol trong 20 ngày để tường thuật lại tình trạng bên trong thành phố bị vây hãm.

Đây là lời kể lại của ông Mstyslav Chernov.

___

Binh lính Nga đang săn lùng chúng tôi. Họ có một danh sách tên, trong đó có tên của chúng tôi, và họ đang thắt chặt vòng vây.

Chúng tôi là những nhà báo quốc tế duy nhất còn lại ở thành phố Mariupol của Ukraine, và chúng tôi đã ghi lại cuộc vây hãm của quân đội Nga trong hơn hai tuần. Chúng tôi đang tường trình từ bên trong một bệnh viện khi nhưng người vũ trang bắt đầu tìm kiếm trong các hành lang. Các bác sĩ phẫu thuật đã cho chúng tôi những chiếc áo bác sĩ màu trắng để ngụy trang.

Đột nhiên vào lúc bình minh, một chục binh sĩ xông vào: “Các nhà báo đang ở đâu?”

Tôi nhìn vào chiếc băng trên cánh tay của họ, màu xanh lam cho Ukraine, và cố gắng tính toán khả năng họ là lính Nga ngụy trang. Tôi bước tới để xác nhận mình là nhà báo. Họ nói: “Chúng tôi tới đây để đưa các bạn ra ngoài”.

Các bức tường của khu phẫu thuật rung chuyển do pháo và súng máy bắn ở bên ngoài, và dường như ở lại bên trong bệnh viện an toàn hơn. Nhưng những người lính Ukraine được lệnh phải đưa chúng tôi đi.

Chúng tôi chạy ra đường, bỏ lại những bác sĩ đã che chở cho chúng tôi, những sản phụ bị trúng đạn pháo và những người ngủ ở hành lang vì họ không còn nơi nào để đi. Tôi cảm thấy xấu hổ khi bỏ lại tất cả họ.

Chín phút, có thể là 10, nhưng cảm giác như dài vô tận, đi qua những con đường và những tòa nhà chung cư bị đánh bom. Khi đạn pháo rơi gần, chúng tôi nằm rập xuống đất. Thời gian được đo từ lần pháo kích sang lần pháo kích khác, chúng tôi căng thẳng và nín thở. Cơn chấn động này đến cơn chấn động khác làm tim tôi đập mạnh trong lồng ngực và tay tôi lạnh ngắt.

Chúng tôi đến một lối vào, và những chiếc xe bọc thép chở chúng tôi đến một tầng hầm tối đen. Sau đó, chúng tôi mới biết được từ một cảnh sát, lý do tại sao người Ukraine lại mạo hiểm tính mạng của những người lính để đưa chúng tôi ra khỏi bệnh viện.

Anh ta nói: “Nếu họ bắt được các bạn, họ sẽ đưa bạn ra trước ông kính và bắt các bạn nói rằng những gì các bạn tường trình đều là dối trá. Tất cả những nỗ lực của các bạn và tất cả những gì các bạn đã làm ở Mariupol sẽ trở thành vô nghĩa”.

Người sĩ quan, người đã từng năn nỉ chúng tôi để cho cả thế giới thấy thành phố đang hấp hối của anh ấy, giờ đã năn nỉ chúng tôi rời khỏi đây. Anh thúc chúng tôi đi về phía hàng ngàn chiếc xe đầy dấu vết chiến tranh đang chuẩn bị rời Mariupol.

Đó là ngày 15 tháng 3. Chúng tôi không biết liệu chúng tôi có sống sót ra khỏi thành phố Mariupol hay không.

___

Là một thiếu niên lớn lên ở Ukraine trong thành phố Kharkiv, chỉ cách biên giới Nga 20 dặm, tôi đã học cách xử dụng súng như một phần trong chương trình giảng dạy ở trường. Lúc đó tôi cho rằng điều này thật vô ích. Tôi lý luận rằng Ukraine được bao quanh bởi những người bạn.

Kể từ đó, tôi đã tường trình từ các chiến trường Iraq, Afghanistan và lãnh thổ tranh chấp Nagorno Karabakh, cố gắng cho thế giới trực tiếp thấy sự tàn phá của chiến tranh.

Nhưng khi Hoa Kỳ và sau đó là châu Âu sơ tán các nhân viên đại sứ quán của họ khỏi thành phố Kyiv vào mùa đông vừa qua, và khi tôi nhìn trên các bản đồ vị trí các đoàn quân Nga ngay bên kia quê hương của tôi, suy nghĩ duy nhất của tôi là “Đất nước của tôi thật đáng thương”.

Trong những ngày đầu tiên của cuộc chiến, Nga đã ném bom Quảng trường Tự do khổng lồ ở Kharkiv, nơi tôi thường đến chơi cho đến khi tôi 20 tuổi.

Tôi biết các lực lượng Nga sẽ coi thành phố cảng phía đông Mariupol là một địa điểm chiến lược cần đánh chiếm vì vị trí của thành phố này trên Biển Azov. Vì vậy, vào tối ngày 23 tháng 2, tôi đến đó cùng với đồng nghiệp lâu năm Evgeniy Maloletka, một nhiếp ảnh gia người Ukraine của hãng tin AP, trên chiếc xe tải Volkswagen màu trắng của anh ấy.

Trên đường đi, chúng tôi bắt đầu lo lắng về những lốp xe dự phòng, và tìm thấy trên mạng một người đàn ông gần đó sẵn sàng bán cho chúng tôi vào nửa đêm. Chúng tôi giải thích với anh ta và với một nhân viên thu ngân ở cửa hàng tạp hóa thâu đêm rằng chúng tôi đang chuẩn bị cho chiến tranh. Họ nhìn chúng tôi như thể chúng tôi bị điên.

Chúng tôi đến Mariupol lúc 3:30 sáng. Chiến tranh bắt đầu một giờ sau đó.

Khoảng một phần tư trong số 430.000 cư dân của Mariupol đã rời đi trong những ngày đầu tiên, khi họ vẫn còn có thể. Nhưng ít ai tin rằng một cuộc chiến sắp xảy ra, và đến lúc nhận ra sai lầm của mình thì đã quá muộn.

Với mỗi một quả bom, quân Nga cắt điện, nước, nguồn cung cấp lương thực và cuối cùng, rất quan trọng, là tháp điện thoại di động, đài phát thanh và truyền hình. Một số nhà báo khác trong thành phố đã thoát ra ngoài trước khi các kết nối cuối cùng bị cắt đứt và một cuộc phong tỏa hoàn toàn được thiết lập.

Việc không có thông tin trong một cuộc phong tỏa nhắm vào hai mục tiêu.

Đầu tiên là gây hỗn loạn. Mọi người không biết chuyện gì đang xảy ra và họ hoảng sợ. Lúc đầu, tôi không thể hiểu tại sao Mariupol lại tan rã nhanh chóng như vậy. Bây giờ tôi biết đó là vì thiếu liên lạc.

Mục tiêu thứ hai là trốn tránh tội. Không có thông tin về một thành phố, không có hình ảnh của các tòa nhà bị phá hủy và những đứa trẻ sắp chết, lực lượng Nga có thể làm bất cứ điều gì họ muốn. Nếu không có chúng tôi, sẽ không có gì cả.

Đó là lý do tại sao chúng tôi chấp nhận rủi ro như vậy để có thể gửi cho thế giới những gì chúng tôi đã thấy và đó là điều khiến Nga đủ tức giận để săn lùng chúng tôi.

Tôi chưa bao giờ cảm thấy việc phá vỡ sự im lặng lại quan trọng đến thế.

___

Những cái chết đến rất nhanh. Vào ngày 27 tháng 2, chúng tôi đã chứng kiến cảnh một bác sĩ cố gắng cứu một bé gái bị mảnh đạn bắn trúng. Cô ấy đã chết.

Một đứa trẻ thứ hai chết, rồi đứa thứ ba. Xe cứu thương ngừng chạy đến nơi những người bị thương vì người ta không thể gọi họ nếu không có tín hiệu và họ không thể điều hướng trên những đường phố bị đánh bom.

Các bác sĩ đã năn nỉ chúng tôi quay hình ảnh các gia đình phải tự mang những người thân đã chết và bị thương đến bệnh viện, và để cho chúng tôi sử dụng nguồn điện máy phát đang cạn kiệt của họ cho máy quay của chúng tôi. Họ nói rằng “không ai biết chuyện gì đang xảy ra trong thành phố của chúng tôi”.

Pháo kích trúng vào bệnh viện và những ngôi nhà xung quanh. Nó làm vỡ cửa sổ của chiếc xe tải của chúng tôi, làm thủng một lỗ bên hông và làm thủng lốp xe. Đôi khi chúng tôi chạy ra ngoài để quay một ngôi nhà đang cháy và sau đó chạy trở lại giữa những đạn pháo nổ xung quanh.

Vẫn còn một nơi trong thành phố có thể có được kết nối internet ổn định, đó là bên ngoài một cửa hàng tạp hóa bị cướp phá trên Đại lộ Budivel’nykiv. Mỗi ngày một lần, chúng tôi lái xe đến đó và thu mình dưới gầm cầu thang để tải hình ảnh và video ra thế giới bên ngoài. Cái cầu thang chắc chắn không thể che chở được gì cho chúng tôi, nhưng chúng tôi vẫn cảm thấy an toàn hơn là ở ngoài trời.

Đến ngày 3 tháng 3 thì tín hiệu biến mất. Chúng tôi đã cố gắng gửi video của mình từ cửa sổ tầng 7 của bệnh viện. Chính từ đó, chúng tôi đã chứng kiến những mảnh vụn cuối cùng của thành phố trung lưu kiên cố Mariupol tan rã.

Cửa hàng Thành phố Cảng đang bị cướp phá, và chúng tôi đi về hướng đó xuyên qua làn đạn pháo và súng máy. Hàng chục người chạy và đẩy những chiếc xe hàng chất đầy đồ điện tử, thực phẩm, quần áo.

Một quả đạn pháo nổ trên nóc cửa hàng, làm tôi văng xuống đất bên ngoài. Tôi nằm căng thẳng, chờ đợi cú trúng thứ hai và tự nguyền rủa bản thân hàng trăm lần vì chưa bật máy ảnh lên nên không quay lại được cảnh đó.

Và nó đã đến, một quả đạn pháo khác trúng vào tòa nhà chung cư bên cạnh tôi với một tiếng nổ khủng khiếp. Tôi thu mình vào một góc để núp.

Một thiếu niên đi ngang qua, đẩy một chiếc ghế văn phòng chất đầy đồ điện tử, những chiếc hộp đổ xuống hai bên. Thiếu niên nói với tôi: “các bạn của tôi đã ở đó và quả đạn pháo trúng cách chúng tôi 10 mét. Tôi không biết họ ra sao.”

Chúng tôi chạy trở lại bệnh viện. Trong vòng 20 phút, những người bị thương đã được đưa đến, một số người được để trong các xe mua hàng.

Trong nhiều ngày, sự nối kết duy nhất mà chúng tôi có với thế giới bên ngoài là thông qua một điện thoại vệ tinh. Và vị trí duy nhất mà chiếc điện thoại đó hoạt động là ngoài trời, ngay bên cạnh một miệng hố bom. Tôi ngồi xuống, thu nhỏ mình và cố gắng kết nối tín hiệu.

Mọi người đều hỏi, hãy cho chúng tôi biết khi nào chiến tranh kết thúc. Tôi không có câu trả lời.

Mỗi ngày, có tin đồn rằng quân đội Ukraine sẽ đến để phá vòng vây. Nhưng không có ai đến cả.

___

Đến lúc này tôi đã chứng kiến những người chết ở bệnh viện, những xác chết nằm ngoài đường, hàng chục xác người bị bỏ vào một hố chôn tập thể. Tôi đã chứng kiến cái chết nhiều đến mức tôi đã quay phim như một cái máy, đầu óc tôi gần như bị đóng băng.

Vào ngày 9 tháng 3, hai cuộc không kích đã xé toạc tấm nhựa dán trên cửa sổ xe tải của chúng tôi. Tôi nhìn thấy quả cầu lửa chỉ trong tích tắc trước khi cơn đau xuyên qua tai, da thịt, mặt của tôi.

Chúng tôi đã chứng kiến khói bốc lên từ một bệnh viện phụ sản. Khi chúng tôi đến, các nhân viên cấp cứu vẫn còn đang kéo các sản phụ bê bết máu ra khỏi đống đổ nát.

Pin của chúng tôi đã gần hết và chúng tôi không thể kết nối để gửi hình ảnh. Giờ giới nghiêm đã trôi qua vài phút. Một sĩ quan cảnh sát tình cờ nghe chúng tôi bàn với nhau tìm cách đưa tin tức về vụ đánh bom bệnh viện.

Ông nói: “Điều này sẽ thay đổi tiến trình của cuộc chiến. Ông đã đưa chúng tôi đến chỗ phát điện và kết nối internet.

Chúng tôi đã ghi lại rất nhiều hình ảnh người chết và trẻ em chết, một dòng dài vô tận. Tôi không hiểu tại sao ông ấy nghĩ rằng nhiều cái chết hơn có thể thay đổi bất cứ điều gì.

Tôi đã sai.

Trong bóng tối, chúng tôi gửi hình ảnh bằng cách xếp ba điện thoại di động với clip video được chia thành ba phần để chuyển đi nhanh hơn. Chúng tôi đã mất nhiều giờ đồng hồ, vượt quá giờ giới nghiêm. Các cuộc pháo kích vẫn tiếp tục, nhưng các sĩ quan được giao nhiệm vụ hộ tống chúng tôi đi lại trong thành phố đã kiên nhẫn chờ đợi.

Sau đó, nối kết của chúng tôi với thế giới bên ngoài Mariupol một lần nữa bị cắt đứt.

Chúng tôi quay trở lại một tầng hầm trống của khách sạn với một hồ cá giờ đây đầy những con cá vàng chết. Trong sự cô lập của chúng tôi, chúng tôi không biết gì về một chiến dịch thông tin sai lệch ngày càng tăng của Nga nhằm làm mất uy tín công việc của chúng tôi.

Đại sứ quán Nga tại London đã đưa ra hai dòng tweet gọi những bức ảnh của AP là giả mạo và khẳng định một phụ nữ mang thai là một nữ diễn viên. Đại sứ Nga giơ các bức ảnh tại một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và lặp đi lặp lại những lời nói dối về vụ tấn công bệnh viện phụ sản.

Trong khi đó, ở Mariupol, rất nhiều người hỏi chúng tôi về những tin tức mới nhất về cuộc chiến. Rất nhiều người đã đến gặp tôi và nói rằng, “hãy quay phim tôi để gia đình tôi ở ngoài thành phố biết tôi còn sống”.

Vào thời điểm này, không có tín hiệu truyền hình hoặc đài phát thanh Ukraine nào hoạt động ở Mariupol. Đài radio duy nhất mà bạn có thể bắt được lại phát đi những lời nói dối xuyên tạc của Nga – rằng Ukraine đang bắt Mariupol làm con tin, bắn vào các tòa nhà, phát triển vũ khí hóa học. Tuyên truyền mạnh mẽ đến nỗi một số người mà chúng tôi nói chuyện đã tin vào điều đó bất chấp bằng chứng tận mắt của họ.

Thông điệp được lặp đi lặp lại liên tục, theo kiểu Xô Viết: Mariupol bị bao vây. Hãy buôn vũ khí đầu hàng.

Vào ngày 11 tháng 3, trong một cuộc gọi ngắn mà không có thông tin chi tiết, biên tập viên của chúng tôi đã hỏi liệu chúng tôi có thể tìm thấy những phụ nữ sống sót sau vụ không kích bệnh viện phụ sản để chứng minh sự tồn tại của họ hay không. Tôi nhận ra rằng đoạn video của chúng tôi đã phải đủ mạnh để kích động phản ứng từ chính phủ Nga.

Chúng tôi tìm thấy họ tại một bệnh viện tuyến đầu, một số với đứa con mới sanh và một số người khác đang chuyển dạ. Chúng tôi cũng được biết rằng một phụ nữ đã mất đứa con và sau đó cô cũng đã qua đời.

Chúng tôi đi lên tầng 7 để gửi video qua nốt kết Internet yếu ớt. Từ đó, tôi chứng kiến cảnh xe tăng này đến xe tăng khác lăn bánh bên cạnh khuôn viên bệnh viện, mỗi chiếc được đánh dấu bằng chữ Z, biểu tượng của Nga trong chiến tranh.

Chúng tôi đã bị bao vây: Hàng chục bác sĩ, hàng trăm bệnh nhân và chúng tôi.

___

Những người lính Ukraine bảo vệ bệnh viện đã biến mất. Và con đường dẫn đến chiếc xe tải của chúng tôi, với thức ăn, nước uống và thiết bị của chúng tôi, bị giám sát bởi một tay súng bắn tỉa người Nga, đã bắn một nhân viên y tế mạo hiểm đi ra bên ngoài.

Nhiều giờ trôi qua trong bóng tối, chúng tôi lắng nghe những tiếng nổ bên ngoài. Đó là khi những người lính đến đón chúng tôi, la lên bằng tiếng Ukraine.

Nó không giống như một cuộc giải cứu. Có cảm giác như chúng tôi vừa được chuyển từ mối nguy hiểm này sang mối nguy hiểm khác. Vào thời điểm này, không nơi nào ở Mariupol được an toàn và không có sự cứu trợ nào. Bạn có thể chết bất cứ lúc nào.

Tôi vô vàn biết ơn những người lính, nhưng cũng cảm thấy tê tái. Và xấu hổ khi tôi ra đi.

Chúng tôi chen chúc trên một chiếc Huyndai với một gia đình ba người và nối vào đoàn xe dài 5 km trên đường ra khỏi thành phố. Khoảng 30.000 người đã rời khỏi Mariupol vào ngày hôm đó – nhiều đến mức lính Nga không có thời gian để quan sát kỹ bên trong những chiếc xe có cửa sổ được phủ bằng những mảnh nhựa bong tróc.

Mọi người hồi hộp. Họ đánh nhau, la hét nhau. Mỗi phút đều có một chiếc máy bay hoặc một cuộc oanh tạc. Mặt đất rung chuyển.

Chúng tôi đã vượt qua 15 trạm kiểm soát của Nga. Ở mỗi nơi, người mẹ ngồi phía trước xe của chúng tôi sẽ cầu nguyện dữ dội, đủ lớn để chúng tôi có thể nghe thấy.

Khi chúng tôi lái xe qua các trạm kiểm soát – trạm thứ ba, thứ mười, thứ 15, tất cả đều có binh lính trang bị vũ khí hạng nặng – hy vọng của tôi rằng Mariupol sẽ sống sót tắt dần. Tôi hiểu rằng chỉ để đến được thành phố, quân đội Ukraine sẽ phải vượt qua rất nhiều quân Nga. Và điều này sẽ không xảy ra.

Vào lúc hoàng hôn, chúng tôi đến một cây cầu bị quân Ukraine phá hủy để ngăn chặn bước tiến của quân Nga. Một đoàn xe của Hội Chữ Thập Đỏ, khoảng 20 chiếc đang bị mắc kẹt ở đó. Tất cả chúng tôi cùng nhau rẽ vào cánh đồng và các đường ngõ sau.

Các lính canh tại trạm kiểm soát số 15 nói tiếng Nga với giọng thô của vùng Caucasus. Họ ra lệnh cho cả đoàn xe tắt đèn pha để che giấu vũ khí, trang thiết bị đậu bên đường. Tôi gần như không thể nhận ra chữ Z màu trắng sơn trên các chiếc xe.

Khi chúng tôi kéo đến trạm kiểm soát thứ mười sáu, chúng tôi nghe thấy tiếng nói. Tiếng Ukraine. Tôi cảm thấy nhẹ nhõm vô cùng. Người mẹ ngồi trước bật khóc. Chúng tôi đã ra ngoài.

Chúng tôi là những nhà báo cuối cùng ở Mariupol. Bây giờ không còn ai nữa.

Chúng tôi vẫn bị tràn ngập bởi những tin nhắn từ những người muốn tìm biết số phận của những người thân yêu mà chúng tôi đã chụp hình và quay phim. Họ viết thư cho chúng tôi một cách tuyệt vọng và thân mật, như thể chúng tôi không phải là người lạ, như thể chúng tôi có thể giúp họ.

Khi một cuộc không kích của Nga tấn công một nhà hát nơi có hàng trăm người trú ẩn bên trong, vào cuối tuần trước, tôi có thể xác định chính xác nơi chúng tôi cần đến để tìm hiểu về những người sống sót, để tận mắt nghe cảm giác bị mắc kẹt trong nhiều giờ liên tục dưới đống gạch vụn. Tôi biết tòa nhà đó và những ngôi nhà bị phá hủy xung quanh nó. Tôi biết những người bị mắc kẹt bên dưới nó.

Và hôm Chủ nhật, chính quyền Ukraine cho biết Nga đã đánh bom một trường nghệ thuật ở Mariupol với khoảng 400 người bên trong.

Nhưng chúng tôi không thể đến đó được nữa.

Nguồn: https://apnews.com/…/russia-ukraine-europe…

Putin được gì khi xâm lược Ukraine?

Xin giới thiệu một ghi chép rất chân thực và thật xuất sắc của một người có hiểu biết rất rõ về nước Nga.
Bài viết của Thu Dương

Putin được gì khi xâm lược Ukraine?

Với mình, một đứa đã lang thang trong thời trẻ trâu dọc nước Nga, từ thủ đô tới Sibêri, qua đến Saint Petersburg, cái thời đáng ra phải đi học nhưng đi buôn là chính, từng được sống với tất cả sự nồng ấm chân thành của người dân Nga ngay sau khi liên bang Xô viết sụp đổ, từ tính cách của người dân đến lịch sử chính trị của đất nước này, việc quân đội Nga sa lầy như hiện nay giữa chiến trường Ukraina thực sự mình không ngạc nhiên.

Nhìn lại từ thời Sa hoàng, nước Nga chưa bao giờ có dân chủ. Lịch sử cai trị của đất nước này luôn chỉ ra sự tàn bạo của kẻ mạnh với người yếu thế. Mạng người trong lịch sử nước này chưa bao giờ có giá trị, đơn giản với những ví dụ về các trại cải tạo lao động dành cho những người đối lập trong suốt chiều dài lịch sử, với điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt, được dựng lên tại vùng đất băng giá Sibêri, nơi nhiệt độ giữa mùa đông và mùa hè có thể chênh lệch tới 100oC. Chỉ có bạch dương mới sống sót được trong khí hậu này. Hàng trăm ngàn tù nhân đã phải bỏ xác khi hoàng cung mới được xây dựng tại Saint Petersburg. Rồi đến thời Stalin với những thảm sát đẫm máu những người bất đồng chính kiến và giới trí thức. Lịch sử chính trị của Nga được in dấu bởi sự dối trá và tàn bạo. Cho đến tận hôm nay.

Điều này giải thích cho những hành động mà quân đội Nga đang ngày đêm thực hiện trong cuộc chiến tại Ukraina khi giết hại dân lành một cách man rợ.
20 năm Putin cai trị nước Nga, cũng vài lần mình trở về thăm chốn cũ. Ngoài những hào hoa phồn thịnh tại các thành phố lớn cùng với những vấn nạn của sự phát triển không có quy mô, khí thải và nạn kẹt xe tại Mátxcơva là một tình trạnh kinh hoàng. Nếu không tính toán cụ thể và ra sân bay vào chiều cuối tuần, khi dân cư thành phố nườm nượp đổ ra nhà nghỉ ngoại ô và các cửa ngõ tắc nghẹt, việc bạn bị trễ máy bay là chuyện không ai quan tâm. Phương tiện giao thông công cộng cũng chỉ có bus ra sân bay, nếu bus vì tắc đường không đến kịp cũng là chuyện của bạn. Không ai có trách nhiệm ở đây cả.

Về đến nông thôn, thanh niên trai gái trẻ không có việc làm, tụ tập nghiện hút. Không có tiền, họ tự pha chế đồ hàng từ xăng, mà theo nghiên cứu thì tác dụng của nó có thể phá hủy cơ thể trong vòng 1 năm. Trong làng chỉ duy nhất rượu bia và thuốc lá là bán chạy, ngoài thanh niên nghiện ngập chỉ có người già ở lại, còn lại thì bỏ xứ lên thành phố kiếm sống. Một viễn cảnh khiến mình cảm thấy thực sự bị trầm cảm khi về thăm.
Con trai mẹ nuôi mình ở Nga đi lính nghĩa vụ, lúc sang thăm mình hỏi cái mũi làm sao mà vẹo thế kia. Nó bảo vào lính bị đánh hội đồng, lính mới bao giờ cũng vậy. Và bạo lực trong quân ngũ là bình thường.

Thật tình, nếu không có những kỷ niệm quá sâu đậm với những người dân Nga bình dị, mình sẽ không bao giờ quay lại cái xứ sở bất an này.
Mấy tháng sau khi sang Nga, mình bị viêm ruột thừa phải mổ. Lúc vết mổ chưa khô, một cụ già làm thêm trong bệnh viện ngày nào cũng mang máy tới sấy vết mổ cho mình và trò chuyện. 18 tuổi, lơ ngơ giữa một đất nước xa lạ, mình nhớ mãi tình cảm bà cụ dành cho mình. Có tối đi tàu điện ngầm từ nhà bạn về ký túc xá ở Mát, bị thằng say xỉn bám theo, một cô trung niên kéo mình xuống tàu, vừa đi vừa nói với thằng say bám theo hai cô cháu, mày cút đi, nó là cháu tao đấy, để cho nó yên. Ra khỏi ga tàu rồi bà lại đưa mình xuống tàu, để chắc chắn là thằng kia không còn bám theo mình nữa.
Và nhiều lắm những may mắn như vậy.

Nhưng mà cảnh sát Nga sách nhiễu người nước ngoài để kiếm tiền thì cũng không còn lời nào để tả. Bất nhân và vô pháp luật, không coi nhân phẩm con người ra gì.

Tham nhũng từ bộ máy hành chính đến tư pháp, hành pháp thật khủng khiếp tại đây.

Đầu những năm 90, người nước ngoài, đặc biệt là người Việt nam, bị giết tại Mát vì cướp của hay vì lý do nào đó, rất nhiều. Trong số đó, lực lượng đặc nhiệm của Nga cũng dính tay vào nhiều vụ giết người mà không ai phải chịu một sự trùng phạt nào trước pháp luật.

Đến nay, nước Nga vẫn là một điểm đến không an toàn. 20 năm Putin cai trị, nước Nga chỉ được hoành tráng hơn về bề nổi, và những nhóm lợi ích thân Putin trục lợi theo hệ thống chính sách. Cơ sở hạ tầng, và đời sống của người dân, đặc biệt là người già, không kề được cải thiện. Đầu những năm 90 sống ở Mát, nhìn những cụ già đứng giữa trời lạnh bán thêm mới rau củ hành bù vào đồng lương ít ỏi, mình xót xa nghĩ nếu mẹ mình cũng phải bươn chải thế này thì khổ lắm. Nghiện ngập say xỉn chết cóng ngoài đường mùa đông là bình thường. Giờ cũng vẫn y nguyên như vậy.

Putin với mình như một đứa trẻ hư cảm thấy không được quan tâm đủ như nó mong muốn, và vì tự ti trước sự nhỏ bé của mình nên lần này tấn công Ukraina cho đàn anh phía Tây biết sức mạnh của kẻ tự ti. Nhớ những clips Putin quảng bá sức mạnh cơ bắp bằng việc cởi trần cưỡi ngựa, câu cá hay săn gấu, đồng nghiệp người Nga của mình cười và bảo, mày nghĩ gì khi bà Merkel thời mấy năm trước khi còn là Thủ tướng Đức cũng làm vậy? Mình cười bảo, lạy trời chuyện đó sẽ không xảy ra, nếu không chắc tao lại phải di cư đi miền đất mới mày ạ.

Hay ho gì với cái quá khứ điệp viên KGB để giờ đây khoác lên mình bao nhiêu cái chết của người đối lập, nhà báo hay người đào thải vì đầu độc hay ám sát họ, từ trong nước tới nước ngoài?

Cuộc tấn công Ukraina của Putin, với mình là phiên bản đúp của bài học về suy nghĩ đám đông. Điển hình của cách suy nghĩ này được nhắc tới trong tâm lý học là trận đánh của những người Cu ba di tản qua Mỹ dưới sự điều hành của chính quyền Hoa kỳ vào vịnh Pigs Bay tại Cu ba năm 1961. Tất cả các tướng lĩnh trong bộ chỉ huy đều biết rằng trận đánh không có cơ hội chiến thắng, vì khi đổ bộ vào vịnh thì khả năng lính bị bắn chết là chắc chắn cao. Nhưng vì sợ là người duy nhất nói ra điều này, và sợ bị đào thải khỏi guồng máy, không ai đã dám nói ra sự thật. Kết quả là những người di tản Cu ba quay trở lại tấn công nước này đã bị chết thê thảm khi đổ bộ vào vịnh.

Vì sợ bị đầu độc, giết hại và không có cơ hội kiếm chác thăng tiến, nên những người tham gia họp bàn chiến sự trong bộ chỉ huy của Putin đã phạm đúng lỗi group thinking này. Câu lạc bộ 99 phần trăm của quốc hội độc tài đã bỏ phiếu tán thành việc tấn công Ukraina. Và họ chủ quan sẽ ăn gỏi Ukraina trong một tuần. Họ sống trong môi trường với những giá trị đạo đức và nhân phẩm suy đồi, nên họ đã nghĩ loài người tiến bộ cũng giống như họ. Họ đã không thể nghĩ đến phản ứng mạnh mẽ và đoàn kết của cộng đồng quốc tế trước hành động xâm lấn của họ vào lãnh thổ Ukraina. Putin và đồng bọn đã quá coi thường sức mạnh của sự tử tế.

Việc quân đội Nga rệu rã, vũ khí lạc hậu, với mức độ tham nhũng như ở Nga, chẳng thể ngạc nhiên về việc này. Quân đội Nga qua cuộc chiến này đã chứng tỏ họ không mạnh mẽ như họ và người khác tưởng. Ý chí và khả năng chiến đấu của thế hệ lính mới nhập ngũ không cao, nhiệt huyết lại của kẻ xâm lược gây tội ác lại càng không phải là nhiệt huyết của người dũng cảm hy sinh cứu nước, dẫn đến việc lính Nga hiện nay bắt đầu đảo ngũ. Đảng tự do dân chủ FDP tại Đức đang đưa ra đề nghị chấp nhận tị nạn chính trị cho lính Nga đảo ngũ. Tay chân của Putin, tổng thống Bạch nga, muốn quân đội của nước này tham chiến tại Nga, nhưng tướng lĩnh của họ đã không đồng tình với việc này. Tình trạng lính Bạch nga vượt biên sang Ukraina ủng hộ nước này chiến đấu với Nga khiến thủ tướng Bạch nga phải ra lệnh kiểm sóat chặt chẽ biên giới nước này. Kazachstan, nước Cộng hoà thuộc liên bang Nga cũ với cuộc bạo động của người dân phản đối chính quyền ngay trước khi Putin tấn công Ukraina đã gửi viện trợ cho Ukraina thể hiện tinh thần đoàn kết với nước này. Trong sự kiện này, Putin đã ủng hộ chính quyền nước này đàn áp người dân và tuyên bố Nga sẽ không chấp nhận các nước thuộc hệ thống Xô viết cũ có quyền tự trị.
Các nước cộng hoà khác thuộc liên bang Xô viết cũ cũng đang quay lưng lại với Nga sau sự kiện  nước này tấn công Ukraina.
Nga đã thua chưa?

Xin thưa, đã, và trên mọi mặt trận. Từ kinh tế, chiến thuật, quân sự, và đặc biệt là lòng người. Chỉ có những kẻ không có não và chẳng có tim mới có thể ủng hộ cuộc chiến phi nghĩa và vô nhân đạo này. Chưa thấy bài trừ phát xít ở Ukraina chỗ nào, chỉ thấy quân đội Nga tàn phá và huỷ diệt đất nước và con người ở đây. Mình không tin Nga sẽ thắng trận đánh này, không chỉ bởi cái ác không thể thắng cái thiện, mà đây là một cuộc chiến về giá trị nhân loại. Không có luật pháp nào cho phép được tấn công xâm phạm lãnh thổ và hủy diệt một nước có chủ quyền. Điều này cả thế giới văn minh đang chỉ ra cho Nga bằng thái độ của mình.

Nga sẽ được gì khi xâm chiếm được Ukraina khi chỉ còn là đống đổ nát, lòng dân không phục, và cả thể giới tẩy chay?

Mình nghĩ Putin sẽ hướng tới một cuộc đàm phán và những thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh trước khi mất mặt. Mình hy vọng ngày đó sẽ sớm tới, để không phải thêm một ngày nào cuộc sống và hoà bình tại Ukraina và trên thế giới bị đe dọa bởi một đứa trẻ hư như Putin nữa.

Mình nghĩ chắc Putin, ngoài bệnh tâm lý hoang tưởng quyền lực gì đó, cái này phải BS tâm lý mới kết luận được, còn là một đứa trẻ đáng thương không được biết đến tình yêu thương của cha mẹ. Đứa trẻ được yêu thương sẽ cảm nhận được hạnh phúc và muốn lan tỏa nó, thay vì gây đau thương, bởi nó không được biết đến thương yêu.

Đức Dalai Lama chắc chắn sẽ nói, những kẻ như Putin tạo ra Karma, vòng luân hồi rất xấu, và chúng ta càng phải cầu nguyện cho họ nhiều hơn.

\Mình ít ăn thịt vì hạn chế mức tối thiểu sinh vật sống phải chết vì mình, nhưng nếu có đóng góp để trả tiền cho ai triệt hạ được Putin, mình xin góp phần.

Việc Putin mang bom nguyên tử ra dọa thì cũng giống thằng ủn chơi ngông. Hai thằng này chắc có hầm trú ẩn chống bom nguyên tử với 70 tiên nữ để cưỡi, giống như mấy đồng chí đánh bom cảm tử đạo Hồi mong ước được thưởng sau khi chết. Nhưng triệt tiêu nguồn sống của nhân loại, và chui rúc dưới hầm trú ẩn, sống vậy thì là động vật ở kỷ nguyên nào chứ đâu có thể là con người?

Chiều hôm qua bầu trời nước Đức được phủ vàng. Mình tỉnh giấc ngủ trưa trong chùa nhìn ra, thấy lạ không biết tại sao. Chiều đọc tin mới biết cát từ sa mạc Sahara được gió thổi sang tận đây. Nếu Putin dùng bom nguyên tử, môi trường sống tại châu Âu và cả tận đâu nữa coi như không còn.

Chính trị, chỉ đơn giản là không khí ta ở, nguồn nước ta uống. Và giá trị nhân phẩm và đạo đức của con người là bất khả xâm phạm.

Đừng chỉ nghĩ đến nồi cơm điện nhà mình vì dù thế giới có sụp đổ, thảm họa nó sẽ trừ mình ra.

Nghĩ như vậy thì cũng coi như là không biết nghĩ.

 From: Do Tan Hung & Kim Bang Nguyen 

Tuổi Già Nghĩ Gì? Chuyện phiếm – PHẠM THÀNH CHÂU

Tuổi Già Nghĩ Gì? Chuyện phiếm

Tác giả: PHẠM THÀNH CHÂU

Mấy ông bạn già, gặp nhau là hỏi “Sao? Khỏe không?”. Có ông trả lời “Vẫn như tuổi đôi mươi!” – “Ồ! Sao ông hay quá vậy?” – “Cũng bình thường thôi. Ở tuổi hai mươi, tôi không nhấc nổi 20 kí lô. Bây giờ tôi cũng không nhấc nổi 20 kí lô”.

***

Bài này viết về những suy nghĩ của bọn già lẩm cẩm chúng tôi. Đa số trong chúng tôi, ở thời điểm này (2022) vốn là cựu quân nhân, công chức, qua Mỹ theo chương trình nhân đạo (HO) Đã một thời là (quan quyền) rường cột của nước Việt Nam Cộng Hòa, đã trải qua hàng chục năm tù Cộng Sản nên đầu óc không giống ai. Các bạn trẻ và những vị lớn tuổi nhưng còn sáng suốt, thông thái, xin đừng để mắt đến bài này, vì sẽ bị bực mình mà thở dài “Quả thật, càng già suy nghĩ càng lung tung, toàn là sản phẩm của tưởng tượng, chuyện hồn ma bóng quế, chưa từng nghe ai nói. Thể chất và tâm trí của mấy ông già này đã rã rệu, “mơ màng” rồi, chỉ đáng cho vào nhà bảo tàng để chờ phế thải”.

Nhưng quí vị có biết. Ngày xưa, ở Việt Nam, nơi thôn quê, người cao tuổi rất được kính trọng. Họ là quyển tự điển sống, nhờ đã trải qua bao biến động của thời cuộc, tích lũy bao kinh nghiệm trong suốt một đời người. Ngày đó, mỗi thôn làng là một ốc đảo trong lũy tre xanh, như một quốc gia bị cô lập, không giao tiếp với bên ngoài nên khi có biến cố hay tranh chấp giữa các tổ chức hay cá nhân, ban hội tề (lãnh đạo của làng) đem “Hương ước” (lệ làng) ra áp dụng rồi nhờ những “Lão làng” (Các bộ tộc miền núi gọi là Già làng) phán quyết. Để ổn định chính trị, triều đình thường tôn trọng Hương ước khi phân xử nên mới có câu “Phép vua thua lệ làng”. Thời trước, cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, con người thường chết sớm, cho nên ai sống đến năm mươi tuổi thì được xem là Lộc Trời ban cho tuổi thọ, gọi là “Thiên tước” (Tước lộc Trời ban. “Thưa cụ. Năm nay Thiên tước cụ được bao nhiêu?”). Khi được tôn lên “Lão làng” thì được ngồi “mâm trên”, là nơi tôn quí trong các buổi hội hè đình đám.

Các quan, ngày xưa, hưu trí về lại nơi bản quán, rất được trọng vọng vì là người lớn tuổi, trí thức, đã từng làm quan “Phụ mẫu chi dân”. Địa phương rất hãnh diện có được những vị hưu quan đó trong làng, cả đến dòng họ cũng được thơm lây. Người ta gọi đó là “Nhân tước” (tước lộc vua ban). Các vị hưu quan nầy thông hiểu luật lệ, thường là cố vấn của ban hội tề. Các vị còn đảm trách việc dạy chữ nghĩa, bồi đắp kiến thức, giáo dục cho tuổi trẻ hiểu đạo lý của thánh hiền. Chúng là thành phần tinh hoa sẽ ra ngoài xã hội, ganh đua với đời. “Tiến vi quan, thối vi sư”. Thôn quê rất quí trọng người đỗ đạt. Có những làng, dân trí thấp vì nghèo khó, ít được học hành, nên trong làng có người chỉ đậu tú tài (còn gọi là sinh đồ, trong kỳ thi hương) cũng được làng đem võng lọng, long trọng đón rước.

Thời nay, người già không còn được coi trọng. Các ông (tù cải tạo) thường yểu mệnh, chết trước quí bà cùng tuổi. Ở hải ngoại, trong gia đình, vợ chồng đều về hưu, con cái đã trưởng thành, có gia đình riêng, chỉ còn lại ông bà già, lại thêm Covid – 19, người già chết như rạ, không đi đâu được, mà cũng chẳng cần nhau như trước đây, nên chán nản, không muốn nhìn mặt nhau. Lũ con được ăn học nên người, làm nhiều lương, chê cha (đi HO, đem chúng qua) ngày trước không biết tiếng Mỹ, làm lương chết đói, (để nuôi chúng) nay đã lẩm cẩm, nên coi thường, mà người già rất dễ bị tổn thương. Đó là ở nhà của mình. Nếu ở chung với con thì thành cái gai trước mắt chúng, mong thời gian đến đem ông, bà đi cho sớm

Lớn tuổi, bà càng khó tính, xét nét, phê bình thì ông càng phớt lờ, vợ nói gì cũng chẳng để vào tai. (Hơn thua gì với vợ con!) Vợ thêm bực tức, xúc phạm, nặng lời. Chồng rút vào im lặng. Vợ cũng im lặng. Có hỏi thì trả lời nhát gừng, như sủa! Họ sống âm thầm, tự lo cho bản thân. Các ông thường nhiều bịnh. Khi bịnh nặng, nằm một chỗ, mọi sinh hoạt phải nhờ đến nhân viên xã hội, vợ có phụ tay vào thì mặt nặng như chì. Có ông, bực mình, bỏ nhà đi biệt. Nhiều ông bị ung thư, vợ con chẳng biết, bịnh nhân lặng lẽ chịu đựng, vào bịnh viện để rồi được đưa qua nhà xác. Dĩ nhiên, đây chỉ là những trường hợp hiếm hoi. Nhưng vì sao nên nông nỗi này? Nguyên nhân sâu xa là, trước đây, một trong hai người, hoặc có thể cả hai đã vi phạm ‘Nghĩa vụ chung thủy’ trong cuộc sống vợ chồng, đó là tội ngoại tình. Lớn tuổi hay quên, nhưng chuyện xưa lại nhớ rất rõ, nhất là chuyện người kia đã có lần phản bội mình. Nó như cây đinh đã đóng vào vách, cây đinh có nhổ đi, lỗ đinh vẫn còn, như một ám ảnh suốt đời. (Người đàn bà tha thứ nhưng không hề quên, người đàn ông không tha thứ nhưng lại hay quên!). Nó âm ỷ như than hồng dưới đống tro tàn, không thể dập tắt được! Thỉnh thoảng, hễ có xích mích là bà đem chuyện xưa ra đay nghiến, ông thì nhắc lại để mỉa mai.

Có trường hợp, cả hai vợ chồng sống hạnh phúc bên nhau dù dĩ vãng có thế nào đi nữa. Đó là những đôi “rỗ rá cạp lại”. Nghĩa là họ đã có cuộc tình hoặc gia đình tan vỡ trước khi đến với nhau. Làm sao trách được những gì đã xảy ra của người kia mà trong đó mình không hề can dự đến? Miễn là họ biết chôn những kỷ niệm đẹp đẽ hay đau thương vào nấm mồ dĩ vãng. Vĩnh viễn quên đi. Không nhắc đến bao giờ!

Cũng có trường hợp, vì sĩ diện, sợ dư luận, họ thỏa thuận ngầm là xem nhau như bạn, nên nhìn bề ngoài, họ rất hạnh phúc. Đã là bạn thì không nhắc lại, không thắc mắc chuyện quá khứ để làm phiền nhau.

Vợ chồng trẻ Việt ở hải ngoại không bao giờ chịu đựng nhau, gặp trục trặc là chia tay liền, nhất là khi chưa có con cái.

Cũng không phải tất cả những đôi vợ chồng già đều gặp khó khăn khi sống với nhau. Nếu vợ chồng đã chung thủy với nhau thì thương yêu nhau rất mực. Họ sống bằng kỷ niệm. Họ thường nhắc lại chuyện xưa cho bạn bè, con cháu nghe từ lúc họ gặp nhau, yêu nhau, cho đến khi về sống với nhau. Họ âu yếm, săn sóc người bạn đời từng chút một, không rời nhau nửa bước. Nhà chỉ có hai ông bà già, thỉnh thoảng, bà làm nũng, giận hờn như thời mới yêu nhau. Ông dỗ dành như với em bé, tìm cách cho bà cười. Người ngoài nhìn vào, rất xúc động với hạnh phúc cuối đời của họ. Khi một người ra đi, người kia bơ vơ, nhớ nhung, suy sụp. Điển hình như cặp nhạc sĩ Văn Phụng và ca sĩ Châu Hà. Khi Văn Phụng đi vào thiên thu, Châu Hà thương nhớ chồng đến nỗi bị khủng hoảng tinh thần hơn ba năm. Thường thì sau một thời gian ngắn, người còn lại cũng đi theo với người bạn đời vào cõi hư vô.

Trở lại chuyện mấy ông già. Nếu còn đi lại được, họ thường rủ nhau ra quán cà phê, khề khà tán dóc.

Bạn biết họ thường nói về chuyện gì không? Chuyện bịnh hoạn và lúc từ giả cõi đời. Đó là chuyện đáng sợ mà nhiều ông bà già không dám nghĩ đến.

Bịnh hoạn thì mỗi ông có sẵn năm, bảy bịnh trong người. Trong nhóm bạn già chúng tôi, có một ông tự xưng mình là “Cửu bịnh thành lương y” (Có chín bịnh trong người nên thành thầy thuốc giỏi). Ai có bịnh gì, ông ta có đủ. Ông ta nói vanh vách nguyên nhân, cách chữa trị, thuốc men của từng bịnh. Ông khuyến cáo “Trước 1975, ở Việt Nam ta, khi bị bịnh nhẹ như ho, cảm, nhức đầu, sổ mũi… cứ ra tiệm thuốc tậy, (Có cả “Nhà thuốc gác” mở cửa 24/7) nói bịnh là dược sĩ bán cho mấy viên thuốc về uống, năm ba ngày mà không khỏi mới đi bác sĩ. Ở Mỹ các pharmacy cũng có các loại thuốc bán tự do, bày sẵn trên các kệ, mình bị sổ mũi, nhức đầu, nhức mỏi chân tay thì chọn thuốc mua về uống, năm ba hôm, không hết mới đi bác sĩ. Khi đi khám bịnh, nên mở Google, gõ tên bịnh, sẽ biết rõ mà khai cho chính xác với bác sĩ. Chỉ có mình mới biết được nguyên nhân, triệu chứng, bịnh nền, thuốc men đang uống để trình bày, bác sĩ mới tìm phương cứu chữa. Được toa thuốc cũng mở Google xem cho kỹ công dụng, cách uống thuốc, chỉ định, chống chỉ định… Bịnh quỉ có thuốc tiên. Đừng hoảng sợ khi mắc phải một bịnh mới, như đau cột sống, chẳng hạn. Đau khủng khiếp, tưởng chết đến nơi, nhưng chỉ uống vài viên Tylenol hoặc ibuprofen sẽ bớt ngay. Điều cần lưu ý là đau ngực, đau đầu thình lình thì gọi cấp cứu ngay. Không uống Aspirin, vì có thể đã bị vỡ mạch máu não, uống nó, máu loãng, ra nhiều, càng mau chết. Tôi không là bác sĩ, nói tào lao cho vui, đừng để bụng”. Bọn già chúng tôi, nghe vậy cũng yên tâm phần nào. Rồi thì ai cũng tặc lưỡi “Giày dép còn có số! Có ai không chết đâu?”

Nhưng rồi mấy ông lại phân vân. “Sau cái chết. Còn gì nữa?”

Thời may, chúng tôi vừa kết bạn được với một ông “Trên thông thiên văn, dưới thông địa lý”. Ông ta rành nhất là những chuyện không thể thấy được. Đó là những chuyện ma, chuyện siêu hình nên được chúng tôi gọi là nhà “Tâm Linh Học”. Hỏi gì, ông ta cũng giải thích được, (Làm sao biết đúng, sai? Chuyện tâm linh mà!) ông nói rất lưu loát, trơn tru như miệng có bôi mỡ.

Sau đây là mấy câu đối đáp giữa ông ta với mấy lão già chúng tôi.

Một buổi sáng mùa xuân, trong sân sau nhà, với ly cà phê, với hoa cỏ xanh tươi, chim hót véo von, người nào cũng vui vẻ, yêu đời, một ông bạn cao hứng hỏi nhà Tâm Linh Học.

– Tôi đọc trong Bồ Tùng Linh, có kể những chuyện về hồn ma của cây cỏ, của chồn, cáo và cả chuyện người chết hiện về với người sống. Ông có tin chuyện đó là thật không?

– Đó là những chuyện bịa đặt. Nhưng cách nay mấy trăm năm, dân trí chưa mở mang nên tin là thật. Ngày nay, nhờ khoa học, người ta có thể suy đoán rằng, từ cây cỏ cho đến súc vật đều có cái hồn của nó. Cây có sinh hồn. Thú vật có giác hồn. Con người có linh hồn.

– Sinh hồn là gì? Cây có sinh hồn là như thế nào? Tôi chưa từng nghe bao giờ.

– Nhà bác học Cleve Backster, là người phát minh ra máy dò nói dối (Lie Detector), kể rằng. Một hôm, ông cắm hai đầu dây của một điện kế (galvanometer) cực nhậy vào một cái lá to và dày của một cây cảnh, rồi ông làm như có ý định quẹt diêm để đốt chiếc lá đó. Đột nhiên, kim điện kế nhảy vọt lên. Lần khác, ông cũng gắn hai cực của máy đo vào lá nhưng chỉ nghĩ đến tưới nước cho cây, điện kế đứng yên. Như thế thực vật đã cảm nhận được ý nghĩ của người. Nó phản ứng vì sự sống của nó, có thể xem như nó có “Sinh hồn”.

Tôi hỏi.

– Tôi trồng hoa. Cả một vườn hoa rực rỡ. Sao có người cũng trồng hoa nhưng ít lâu là héo chết?

– Vì ông yêu thương hoa, để ý, chăm sóc, tưới bón, xem như con nên có giao cảm giữa người và hoa. Người yêu hoa, hoa yêu người. Nhiều người, có tâm sự buồn, thường chỉ thổ lộ với hoa. Phải “Yêu hoa”, chứ không chỉ “Thích hoa”. Thấy người ta trồng hoa đẹp, cũng mua về, săn sóc, ngắm nghía ít bữa rồi quên bẵng, chúng bơ vơ, tàn tạ, héo úa.

Ngày xưa, ở Việt Nam, khi chủ nhà chết, phải cột một giải khăn trắng như để tang cho cây cối trong vườn, cũng là cách báo tin cho chúng biết rằng chủ đã chết, đừng buồn! Cây sẽ hiểu, vì nếu không thấy chủ, cây sẽ khô héo rồi chết.

– Còn về súc vật thì sao? Giác hồn nó như thế nào?

– Người chủ nuôi con chó, người giúp việc cho ăn hằng ngày, xem là bổn phận chứ chẳng thương yêu gì nó. Người chủ không cho ăn nhưng khi đi làm về, con chó vui mừng đón chủ mà không thân thiện với người cho nó ăn. Nó biết chủ yêu thương nên quấn quýt với chủ.

Báo đăng, lúc 22 giờ ngày 3 tháng 1 năm 2022, trên xa lộ liên bang 89 ở Lebanon, thành phố New Hampshire, Mỹ, cảnh sát thấy một con chó, tưởng nó đi lạc, định đến bắt nhưng con chó chạy trước rồi dừng lại chờ. Nghĩ có chuyện gì xảy ra nên cảnh sát đi theo. Được một quãng xa, nó dẫn đến một hàng rào bị hư hại và một xe bán tải nát bét, nằm lật ngửa, có hai người bị thương nặng. Trực thăng đến chở vô bịnh viện, cứu sống. Con chó, tên Tinsley, đã cứu chủ nó. Súc vật cũng có hiểu biết (Giác hồn) nhưng kém hơn con người.

Tôi hỏi ông.

– Con người có số mệnh không?

– Khổng Tử bảo “Con người có số mệnh nhưng không nên đứng dưới bức tường sắp đổ”. Có câu chuyện về một người chưa đến số chết. Sáng ngày 15 tháng 11 năm 1884, bà Keyse bị phát hiện chết trên sàn phòng nhà bếp vì bị dao đâm. John Lee bị bắt và bị buộc tội giết người, bị kêu án treo cổ. Tháng giêng năm 1885, Lee được đưa vô phòng treo cổ. Khi cần gạt được kéo lên, cửa sập dưới chân tử tù không hoạt động. Lee được đưa qua phòng chờ. Chuyên viên đến sửa chửa, thử đạp, cửa sập vẫn mở. Lee lại được đưa vô phòng treo cổ, cần gạt được kéo, cửa sập vẫn không mở. Lee lại ra chờ. Chuyên viên lại tìm hiểu, thử kéo cần gạt, cửa sập vẫn mở. Lần thứ ba, Lee lại bước vào. Cửa sập lại không mở. Việc thi hành án bị ngưng lại. Cuối cùng, William Harcourt, bộ trưởng nội vụ Anh ra quyết định, đổi án tử hình thành chung thân.

22 năm sau, Lee được trả tự do.

Tôi lại hỏi.

– Vậy thì con người chết là do số trời đã định, phải không? Mỹ thả bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (năm 1945), hàng trăm nghìn người chết cũng là do số trời?

– Có một bài báo viết rằng, trước năm 1945, một ông thầy tướng bên Tàu, đi ngang qua hai thành phố Hiroshima và Nagasaki, thấy khí sắc người dân nào cũng u ám, thành phố đầy sát khí. Ông về nước đăng báo với lời khuyên dân Tàu không nên đến hai thành phố đó. Có lẽ họ bị nạn “bất đắc kỳ tử”, giống như người bị tai nạn xe cộ, rơi máy bay, bị mìn bẩy, pháo kích… chết thình lình. Linh hồn họ không biết rằng mình đã chết nên không chịu rời khỏi xác (để siêu thoát vào cõi âm), mà thành ma, quỉ, lang thang, lẫn lộn trong cõi đời của người sống, kiếm ăn vào các dịp cúng kiếng, giỗ tết. Người ta bảo “Chó sủa ma”. Chó thấy được ma? Có thể lắm.

Tại sao có người mạnh khỏe lại chết sớm? Có người bịnh, nằm liệt cả chục năm mà vẫn sống?

– Là do di truyền (gene). Cha mẹ, ông bà bị bịnh gì thì con cháu có bịnh đó, cha mẹ mù, các con có thể mù. Họ sống đến bao nhiêu tuổi thì con cháu sống cỡ đó. Nếu dinh dưỡng đầy đủ, y tế tốt thì cộng thêm vài chục năm nữa mới chết. Vì thế, có những người trẻ, khỏe mạnh lại chết sớm, ngược lại, có người bị ung thư mấy mươi năm vẫn cứ sống bình thường, nhờ cái tuổi thọ di truyền của cha mẹ.

– Có nguyên nhân nào khác nữa không?

– Người mình thường nói “Hồn lìa khỏi xác” là chết. Trong kiếm hiệp Tàu, khi bị tung đòn “điểm huyệt” là đối phương chịu thua. Cơ thể con người, ngoài cấu trúc vật chất, còn có một cấu trúc tâm linh vô hình có thật, qua hệ thống huyệt đạo. Khi châm kim hoặc kích thích một huyệt đạo thì nó tác động lên cơ thể. Ví dụ Tây y dùng thuốc tê làm tê liệt các dây thần kinh rồi mới mổ xẻ. Đông y chỉ cần châm vào một số huyệt đạo là đủ. Tây y thử mổ chỗ huyệt đạo, vẫn không thấy gì khác lạ. Họ tin rằng, có một đời sống vô hình ẩn nấp đâu đó trong con người.

Khi ta nói “Tâm hồn” là nói. Trong “Quả tim” (tâm) mỗi người đều có một cái “Hồn” ẩn tàng trong đó. Khi cắt rời quả tim khỏi thân, tim và hồn vẫn sống tự lập được một thời gian. Trong quả tim có một định vị (cơ quan) tự điều hành nhịp đập của chính nó, gọi là “Tùng”. Nó như bình điện của hồn. “Tùng” hết điện, tim ngừng đập, và hồn rời khỏi xác, dù người đó vẫn mạnh khỏe, không cao áp huyết, cao mở hay tiểu đường. Nhiều người đang ngồi, gục chết, có người ngủ không thức dậy. Tây y gọi là “heart attack” (trụy tim). Ngược lại, có người bịnh nặng trong thời gian dài mà vẫn lây lất sống vì tim còn đập. Có một tài liệu y khoa nghiên cứu về trường hợp tim tự đập như sau “Cứ sau một khoảng thời gian nhất định, nút xoang nhĩ lại tự phát xung điện. Xung điện lan ra khắp cơ tâm nhĩ làm tâm nhĩ co, sau đó lan đến nhĩ thất, đến bó His rồi theo mạng Puôckin lan ra khắp cơ tâm thất làm tâm thất co…”. Nghĩa là quả tim tự nó có năng lượng cung cấp cho hệ thống kinh mạch (Kinh mạch không phải thần kinh và mạch máu!). Người sống có hồn và vía (phách). Linh hồn là sự sống của mỗi người. Tim ngừng đập, con người chết, hồn rời khỏi xác, đi vào cõi âm. Vía (Phách) tan theo với thân xác. Ông bà xưa chúng ta tin rằng. Xác chết chưa tan rã thì vía vẫn còn quanh quẩn bên xác. Trường hợp có người đi đường đứng lại xem một tai nạn hoặc đi viếng đám ma, nếu vía người chết hợp với vía người nào thì nó sẽ theo về nhà người đó. Vía ám vào người thành hai nhân cách, chuyện trò với nhau (ma nhập, lầm bầm với ma), lúc đầu hoang tưởng, sau đâm ra thù ghét người khác (Y học gọi là Tâm thần phân liệt). Dĩ nhiên, chỉ cần uống thuốc (củng cố hệ thần kinh) hoặc khi nào xác chết dưới mồ tan rã thì cái vía cũng tan theo. Cho nên người xưa nhắc chừng rằng. Khi đi viếng đám ma về, nhớ ghé vào nhà ai hoặc quán hàng, uống miếng nước hay mua món gì đó, vía người chết tưởng đã đến nhà, nó ở lại trong nhà đó mà không ám theo người kia nữa.

– Còn chuyện người chết sống lại, kể rằng hồn của họ bị người cõi âm đuổi về dương thế, có thật không?

– Tôi chưa chết đi sống lại nên không quả quyết điều gì. Nhưng có tờ báo thuật lại chuyện một người mù bẩm sinh sống lại, diễn tả sự việc theo cách riêng của anh ta, nhưng người nghe hiểu được, về những gì xảy ra lúc đó, như chuyện anh ta “thấy” bác sĩ, y tá đang cấp cứu xác anh ta, thấy người thân ngồi khóc trong phòng bên cạnh ra sao.

Bây giờ qua chuyện mấy ông bà già thường tự hỏi “Khi mình chết rồi, chuyện gì sẽ xảy ra?”

Lai như lưu thủy hề, thệ như phong.

Bất tri hà xứ lai hề, hà sở chung.

(Đến như nước chảy, như gió thoảng.

Không biết ta từ đâu đến, rồi về đâu?)

Hỏi nhà Tâm Linh Học.

– Như vậy, ông tin có linh hồn?

– Đa số các dân tộc tin rằng, con người có linh hồn. Việc mai táng sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến việc ra đi của linh hồn. Thế nên mỗi quốc gia, mỗi tôn giáo, có những cách mai táng khác nhau. Người Ấn Độ đốt (hỏa táng) hoặc vất xác chết xuống sông Hằng (thủy táng), người Tây Tạng bằm xác chết cho chim kênh kênh ăn (thiên táng). Theo Hồi giáo. “Người chết không có quan tài, xác được bó vải, đặt nằm nghiêng về phía bên phải, đối mặt với Qibla (thánh địa Mecca)”. Người mình thì chôn hoặc thiêu.

– Người Việt mình chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa. Họ nghĩ về cái chết như thế nào?

– Nhìn chung, quan niệm về cuộc đời, sống, chết, người Trung Hoa, và cả người Việt nữa, chịu ảnh hưởng của Đạo giáo và Nho giáo nhất là Phật giáo.

Về Đạo giáo (Lão giáo). Lão Tử không bàn đến Thượng Đế, linh hồn, thiên đàng hay địa ngục mà chỉ nói tổng quát rằng. Con người và vạn vật là từ Đạo mà ra, cuối cùng lại trở về Đạo, hòa với Đạo “Đạo khả đạo, phi thường Đạo. Danh khả danh, phi thường danh” (Đạo mà có thể nói ra được, không phải là đạo thường hằng vĩnh cửu. Tên mà có thể gọi ra được không phải là tên thường hằng bất biến). Nguồn gốc con người và vạn vật từ Đạo mà ra, và cuối cùng về với Đạo, hòa với Đạo. “Sống, chết là do khí tụ lại hay tan mà thôi” (Trang Tử).

Theo Nho giáo thì chết chỉ là hình hài, còn cái khí tinh anh lại về với chỗ sáng tỏ của vũ trụ. Đạo Nho chỉ quan tâm về những vấn đề nhân sinh, xiển dương phương châm “Kính nhi viễn chi” (kính trọng quỉ thần nhưng nên tránh xa), dụng đạo thần minh làm phương tiện giáo hóa mà không bàn về khía cạnh siêu hình. (Chưa biết rõ chuyện sống, sao biết được chuyện chết?)

Tôi giễu cợt.

– Ông tin rằng, người có linh hồn. Vậy theo ông, khi con người chết đi, linh hồn về đâu?

– Về cõi âm. Cõi của bóng tối. Khoa học khám phá ra rằng. Vũ trụ có hai thế giới. Thế giới của ánh sáng, là những gì chúng ta thấy được như các vì sao, các hành tinh, tinh vân… nửa kia là thế giới của bóng tối. Các “sinh vật linh hồn” này không còn là cơ thể vật chất nên sinh hoạt không cần ánh sáng. Họ vẫn thấy nhau, giao tiếp nhau bình thường trong xã hội cõi âm (âm phủ). Giống như khi ta ngủ, nhắm mắt mà vẫn mơ thầy rõ mọi sự vật. Khoa học đã tìm thấy “Lỗ Đen”. Nó hút (whirl) vật chất sáng vào bóng tối. Hiện nay Trung Cộng phóng vệ tinh nghiên cứu bề tối của mặt trăng, cũng có thể để tìm cái gì đó trong bóng tối?

Tôi lại hỏi.

– Tôn giáo có ảnh hưởng gì đối với linh hồn người chết?

– Lấy ví dụ thế nầy để phân biệt người theo một tôn giáo nào đó với những người thờ cúng ông bà. Sau 1975, có hai chương trình đi Mỹ. Người đi theo chương trình ODP thì có thân nhân bảo lãnh, ra phi trường đón về. Người đi HO không có thân nhân thì có các hội đoàn tôn giáo rước về. Tương tự như vậy. Người chết, (như đi HO) thì có đạo hữu (của tôn giáo mình) đón về. Còn người theo “Đạo ông bà” thì khi chết đã có thân nhân (quá cố) đến đón (như đi ODP). Nhiều người bịnh nặng, ngay ban ngày, cũng thấy cha mẹ, anh em (những người đã khuất) đứng chờ sẵn trước cửa.

Đừng bận tâm, khi nhắm mắt, ta về đâu? Một thế giới an bình vĩnh cửu, hạnh phúc vĩnh cửu, đầy yêu thương đang chờ đón. Không còn hận thù, khủng bố, chém giết, lừa lọc… Chỉ có tình yêu bao la.

Thời còn trẻ, chúng ta thường đi cắm trại. Tối đến, có lửa trại. Ngồi quanh đống lửa giữa trời đêm, cùng hát hò rồi bày trò diễn kịch, kể chuyện. Khi vở kịch hoặc chuyện kể vừa dứt, cả bọn vừa vỗ tay vừa hát “Hay hay quá là hay! Xin thưởng cho tràng pháo tay. (vỗ tay 3 cái, rồi hát tiếp) Hay hay quá là hay! Xin thưởng cho một nụ cười” (Ha, ha, ha!)

Đọc xong bài này, cũng xin bạn một tràng pháo tay và hát “Hay hay quá là hay!…”

Xin cám ơn nụ cười của bạn.

Phạm thành Châu

Liệu Putin có bị… điên? – Không đâu… (BBC)

Liệu Putin có bị… điên? – Không đâu… 

Hắn coi các tông tông xứ khác cũng là cục phân như hắn… 

Dường như Tổng thống Nga Vladmir Putin bị mắc kẹt trong thế giới khép kín do chính ông tạo nên. Courtesy of Getty

Đây là câu hỏi mà nhiều người tại phương Tây đã đặt ra, thế nhưng ít chuyên gia xem trọng ý kiến này.

Một nhà tâm lý học chuyên lĩnh vực này nói rằng là một sai lầm nếu đặt ra giả thuyết khi không hiểu lý do như xâm lược Ukraine, và cho rằng người đưa ra quyết định đó bị “điên”.

CIA có một đội ngũ thực hiện “phân tích lãnh đạo” đối với những người đưa ra quyết định ở nước ngoài, và sử dụng một nguyên tắc truyền thống đã dùng để hiểu Hitler. Họ đã nghiên cứu tiểu sử, mối quan hệ, sức khỏe, sử dụng thông tin tình báo mật.

Một nguồn tin khác là từ người có tiếp xúc trực tiếp với những lãnh đạo này. Vào năm 2014, cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel theo thông tin đã nói với cựu Tổng thống Mỹ Obama rằng ông Putin đang sống “trong một thế giới khác”. Trong khi đó, Tổng thống Macron lúc ngồi với ông Putin gần đây được cho đã phát hiện nhà lãnh đạo Nga “khắt khe, cô lập hơn” so với những cuộc gặp trước đây.

Ông Putin thường giữ khoảng cách với người khác tại tất cả các cuộc họp. Courtesy of AFP

“Vòng tròn khép kín của Putin”

Một số người suy đoán mà không có nhiều bằng chứng, rằng sức khỏe của ông hiện kém hơn là do tác dụng của một số loại thuốc. Số khác thì chỉ ra những tác nhân tâm lý như thời gian của ông đang cạn dần để thực thi điều mà ông xem là định mệnh của mình trong việc bảo vệ nước Nga và phục hồi sự vĩ đại của quốc gia. Có thể thấy Putin đã cách ly mình với người khác trong suốt thời gian đại dịch COVID-19 và điều này có thể đã có tác động về tâm lý.

“Putin có thể không bị bệnh tâm thần, hay ông ta cũng không thay đổi, mặc dù ông ta vội vã hơn và có thể tách biệt hơn trong những năm gần đây,” Ken Dekleva, cựu bác sĩ chính phủ và nhà ngoại giao Mỹ, hiện là nghiên cứu cấp cao tại Quỹ George HW Bush Foundation for US-China Relations cho biết.

Thế nhưng mối quan ngại là thông tin đáng tin cậy vẫn có thể không thể đến được được vòng tròn khép kín của Putin. Các cơ quan tình báo của ông ta đã chần chừ trước cuộc xâm lược trong việc nói những điều mà Putin không muốn nghe, đưa ra những ước tính màu hồng về diễn tiến của cuộc xâm lược và binh sĩ Nga sẽ được đón nhận như thế nào trước cuộc chiến tranh.

Vào tuần này, một quan chức phương Tây nói rằng Putin có thể không có những phân tích về tình hình bất lợi cho quân đội Nga ra sao như giới tình báo phương Tây có được. Điều này dẫn đến quan ngại rằng ông ta có thể phản ứng như thế nào khi phải đối mặt với tình hình xấu đi cho phía Nga tại Ukraine.

Hình ảnh cho thấy ông Putin phô trương cơ bắp như để chứng tỏ mình đang khỏe mạnh. Courtesy of AFP

Ông Putin từng kể lại câu chuyện đuổi bắt một con chuột khi còn nhỏ. Khi dồn con chuột đến góc tường thì con chuột ấy phản ứng bằng cách tấn công ông ta, khiến cậu bé Vladimir phải bỏ chạy. Câu hỏi đặt ra cho giới hoạch định chính sách phương Tây đó là liệu Putin có đang bị dồn vào chân tường hay không?

“Câu hỏi thật sự là liệu ông ta có tiếp tục thẳng tay và khiến tình hình leo thang hơn nữa về các hệ thống vũ khí ông ta sẽ sử dụng,” một quan chức phương Tây nói. Và cũng có mối quan ngại rằng ông ta có thể sử dụng các vũ khí hóa học hoặc thậm chí vũ khí hạt nhân chiến lược.

“Lo ngại hiện nay là ông ta có thể làm chuyện không thể tin được đó là bấm chiếc nút [hạt nhân] tàn ác đó”, Giáo sư Adrian Furnham nói.

Chính Putin cũng tự mình tạo nên cảm nhận rằng ông ta nguy hiểm và thậm chí phi lý – đây là một chiêu thức phổ biến (thường được gọi là Thuyết “người điên”) theo đó người nào có vũ khí hạt nhân thì sẽ tìm cách khiến kẻ thù chùn bước bằng cách cho thấy là người này đủ điên để sử dụng chúng bất chấp khả năng là tất cả cùng chết.

Đối với giới tình báo và các nhà làm chính sách phương Tây, việc hiểu ý đồ và tư duy của Putin là quan trọng nhất. Việc tiên đoán phản ứng của ông ta là mang tính sống còn trong việc tìm cách không để ông ta kích hoạt một phản ứng nguy hiểm.

(Theo BBC)

From: TU PHUNG

HAI CUỘC TRUYỀN TIN

HAI CUỘC TRUYỀN TIN

Hôm nay lễ Mẹ truyền tin.  Lời Chúa dẫn đưa chúng ta đến một khung cảnh thật bình dị, ấm cúng nơi mái nhà nhỏ bé miền quê Nagiaret.  Nơi đó đã diễn ra một cuộc đối thoại lịch sử giữa sứ thần Chúa và cô thôn nữ Maria.  Sứ thần Chúa đã viếng thăm đột ngột.  Đột ngột quá nên chẳng có gì chuẩn bị từ tinh thần đến vật chất đối với cô Maria.  Sứ thần thì chủ động – Maria thì bối rối.  Lời sứ thần nói như đã được chuẩn bị chu đáo.  Còn Maria thì phân vân, đắn đo từng lời.  Sứ thần Chúa đã mang đến cho cô một thông điệp thật bất ngờ và quá cao vời.  Cao vời đến nỗi cô không dám nghĩ mình được phước đức như vậy?  Vì có bao giờ cô nghĩ rằng mình sẽ là Mẹ Đấng Cứu Thế?  Có bao giờ phận nữ nhi thường tình như cô lại được giao trọng trách cao quý như vậy?  Cô đã không dám tin điều đó.  Vì cô cảm thấy mình bất xứng và bất tài.  Thế nhưng, sứ thần Chúa đã trấn an cô.  Cô được chọn không vì tài năng hay sắc đẹp.  Cô được chọn vì cô hằng sống đẹp lòng Thiên Chúa.  Từ trời cao Chúa đã nhìn thấy tấm lòng cô.  Một tấm lòng thanh khiết vẹn tuyền.  Một tấm lòng bao dung độ lượng.  Một tấm lòng bác ái yêu thương.  Nhưng tất cả những phẩm chất đó vẫn không thể giúp cô hoàn thành chương trình của Thiên Chúa.  Cô phân vân và do dự.  Vì phận nữ nhi yếu đuối, vì việc phu thê cô chưa bước tới.  Sứ thần Chúa đã trấn an cô: “Thánh Thần Chúa sẽ ngự xuống trên cô, và quyền năng Chúa sẽ rợp bóng trên cô.”  Maria với tấm lòng quảng đại và niềm tín thác sắt son đã thưa vâng để chương trình Thiên Chúa được thực hiện.
Ngược lại, trước đó sáu tháng.  Cuộc đối thoại giữa sứ thần và Giacaria cũng diễn ra trong âm thầm, ấm cúng.  Sứ thần Chúa cũng đề nghị với Giacaria về việc Thiên Chúa sắp làm nơi ông.  Nhưng ông đòi dấu lạ.  Lòng tin của ông đòi bằng chứng.  Sứ thần Chúa đã để ông câm lặng, như dấu chỉ về những điều mà Thiên Chúa sắp làm cho gia đình ông. 
Có thể thấy hai cuộc truyền tin nhưng hai thái độ khác nhau.  Maria thì tin vào quyền năng Chúa có thể thực hiện được mọi sự.  Giacaria thì hoang mang lo lắng.  Maria để Chúa thực hiện theo ý định của Chúa.  Giacaria đòi dấu lạ để kiểm chứng.  Chính hai thái độ đón nhận sứ điệp khác nhau nên kết quả cũng khác nhau.  Maria thì hết lời ngợi khen Chúa.  Giacaria thì câm nín.  Nhưng dầu trong cách đón nhận nào, thì Thiên Chúa vẫn thực hiện chương trình của mình trong sự cộng tác của con người. 
Điểm chung của Maria và Giacaria chính là đời sống hằng đẹp lòng Thiên Chúa.  Dầu ở hoàn cảnh cô thôn nữ nhà quê hay một tư tế đền thờ.  Các ngài đã làm tất cả chỉ để đẹp lòng Chúa.  Các ngài đã sống hết mình với bổn phận bằng tình yêu nồng nàn với Chúa và tha nhân.  Cuộc sống của các ngài luôn rạng ngời biết bao hy sinh làm nên nhân đức.  Các ngài đã sống đẹp giữa dòng đời đến nỗi từ trời cao Thiên Chúa luôn hài lòng về các ngài. 
Phải chăng đó cũng là cách sống chung của những người con cái Chúa?  Là người Ki-tô hữu chúng ta phải lan tỏa hương thơm bác ái cho anh em. Là người Ki-tô hữu chúng ta phải sống sao cho người khác nhận ra chúng ta là môn đệ của Chúa bằng chính đời sống yêu thương và phục vụ.  Khi chúng ta sống hết mình vì Chúa, Chúa sẽ làm tất cả những điều tốt đẹp xuống trên cuộc đời chúng ta, như chính Ngài đã nói: “Các con hãy lo tìm kiếm nước Thiên Chúa và sự công chính của Ngài, còn các sự khác Ngài sẽ ban cho sau.”  Điều đó Chúa đã thực hiện trên cuộc đời của Maria, của Giacaria.  Khi các ngài sống hết mình phụng thờ Chúa, thì Chúa lại làm biết bao điều cao siêu trên cuộc đời các ngài.
Nguyện xin Mẹ Maria là Đấng hằng đẹp lòng Thiên Chúa, xin cầu bầu cùng Chúa cho mỗi người chúng ta biết thể hiện nhân cách làm con cái Chúa qua đời sống bác ái yêu thương, qua đời sống thanh khiết vẹn toàn như Mẹ.  Amen! 

Lm. Jos Tạ Duy Tuyền

From: Langthangchieutim

LỜI NGUYỀN CỦA TÀI NGUYÊN

Oanh Vy Lý

LỜI NGUYỀN CỦA TÀI NGUYÊN

Nước Nga có ba mặt hàng chủ lực : Một là vũ khí, hai là dầu, ba là khí đốt. Các mặt hàng khác, hầu hết đều phải mua của nước ngoài.

Quần áo thì mua của Việt Nam và Bangladesh. Điện thoại di động, tivi, tủ lạnh, ô tô, thiết bị văn phòng đều phải nhập khẩu. Kế thừa truyền thống Liên Xô trước đây, nước Nga hiện nay, hầu như không sản xuất được hàng tiêu dùng có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nước Nga bán vũ khí, bán dầu, bán khí đốt để nhập khẩu tất cả những gì cần thiết. Đất đai rộng lớn, tài nguyên dồi dào, chỉ cần khai thác tài nguyên với chi phí thấp, bán tài nguyên với giá cao, cũng đã đủ nuôi 150 triệu dân Nga ở mức sống cao, nên nước Nga không cần phải sản xuất các mặt hàng khác.

Các ngành nghề khác, nếu có mở ra, thì tiền lương và lợi nhuận cũng không thể cạnh tranh với các ngành phục vụ khai thác tài nguyên, nên không ai làm. Hơn nữa, chính phủ Nga, nắm nguồn lợi từ khai thác tài nguyên, sẽ dễ dàng trợ cấp cho người dân, bằng nhiều hình thức khác nhau, sao cho, làm ít hưởng nhiều hoặc không làm mà vẫn có ăn.

Từ đó, nền kinh tế Nga phụ thuộc vào tài nguyên. Chính phủ Nga nắm tài nguyên, bán tài nguyên, như ông địa chủ phát canh thu tô, gia trưởng, không cần phải lắng nghe bất cứ ai, vì nguồn thu ngân sách chủ yếu là từ tài nguyên, chứ không phải từ tiền thuế của công dân với những phiếu bầu.

Nền chính trị độc tài của Putin, cùng với các nhà tài phiệt, duy trì được lâu, là vì, nền kinh tế của nước Nga dựa trên sự phân chia lợi ích từ tài nguyên. Đây là hiện tượng mang tính qui luật. Nó không chỉ diễn ra ở nước Nga, mà còn, diễn ra ở một số nước khác, sống dựa vào tài nguyên tương tự nước Nga.

Từ sau sau nửa thế kỷ hai mươi đến nay, xảy ra một hiện tượng lạ là các quốc gia giàu tài nguyên lại có tốc độ phát triển kinh tế chậm hơn các quốc gia nghèo tài nguyên. Những nước giàu tài nguyên dầu mỏ như Irac, Iran và một số nước dầu mỏ ở Trung Đông lại phát triển chậm hơn các nước nghèo tài nguyên như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore.

Gần đây nhất là nước Venezuela có tài nguyên dầu mỏ vào loại bậc nhất thế giới nhưng trồi lên sụt xuống rất thất thường. Tổng thống Hugo Chávez quốc hữu hóa các công ty khai thác dầu mỏ để chia lợi tức cho dân, để rồi từ đó dân không phải làm gì mà vẫn có ăn. Giá dầu lên thì đồng bolivar tăng giá, dân chúng sung sướng, hoan hô Tổng thống Hugo Chávez.

Giá dầu xuống thì đồng bolivar mất giá, dân chúng biểu tình. Nền chính trị độc tài của Tổng thống Hugo Chávez xây dựng dựa trên tài nguyên dầu mỏ. Giá dầu lên, Hugo Chávez được hoan hô; giá dầu xuống, Hugo Chávez bị chống đối dữ dội.

Không riêng gì Venezuela, các nước giàu tài nguyên dầu mỏ đều bị nạn độc tài. Saddam Hussein của Iraq là trường hợp độc tài điển hình. Dựa trên nguồn thu từ dầu, ông ta có thể ban phát cho bất cứ ai tiền bạc để họ ủng hộ ông duy trì quyền lực.

Tháng 10/1975, Saddam Hussein, khi đó là phó Chủ tịch Hội đồng Chỉ huy Cách mạng của Iraq, gặp bà Nguyễn Thị Bình, không cần thủ tục nào, đã quyết định ngay: “Chúng tôi quyết định tặng miền Nam 400 ngàn tấn dầu, coi như đây là món quà gửi nhân dân miền Nam nhân ngày chiến thắng và cho vay thêm 1.5 triệu tấn nữa”.

Tháng 2/2002, sắp nghỉ hưu, bà Nguyễn Thị Bình đến thăm Irag để bộc bạch về món nợ cũ và được Tổng thống Saddam Hussein xóa nợ theo thủ tục độc tài dựa trên tài nguyên dầu mỏ. Theo tường thuật của Bà Nguyễn Thị Bình thì thủ tục xóa nợ cho Việt Nam đơn giản đến mức làm bà bất ngờ:

‘Năm 1975, tôi thăm Iraq, Tổng thống đã quyết định cho Việt Nam vay dầu, lúc đó chúng ta còn rất trẻ. Đến bây giờ chỉ còn vài tháng nữa là tôi nghỉ hưu mà chúng tôi vẫn chưa trả được hết nợ cho Iraq. Tôi cảm thấy trong lòng không vui.

Nghe đến đây, Saddam Hussein nói ngay: ‘Mong bà về nghỉ bình yên, giữ gìn sức khoẻ và không phải suy nghĩ gì cả. Từ giờ phút này trở đi, giữa chúng ta không có nợ nần gì với nhau nữa’.

Bà Bình một lần nữa lại không tin vào tai mình, quay sang hỏi lại đại sứ Nguyễn Quang Khai (khi ấy đang kiêm vai trò thông dịch viên): ”Khai, em hỏi lại xem có đúng Tổng thống Saddam Hussein nói như vậy không?

Rất nhanh ý, biết bà Bình có thể chưa hiểu hết ý của mình, ông Saddam nói tiếp: ‘Tôi không biết con số cụ thể Việt Nam còn nợ Iraq bao nhiêu, 5 giờ chiều nay, tôi sẽ cử Phó Tổng thống Taha Yassin Ramadan đến dinh thự bà đang ở để ký Biên bản thoả thuận xoá toàn bộ số nợ này”.

Việt Nam đã hưởng lợi từ việc xóa nợ theo cách của nhà độc tài Saddam Hussein, nhưng nếu nhà lãnh đạo nào của Việt Nam mà sử dụng ngân sách quốc gia theo kiểu Saddam Hussein thì dân Việt Nam sẽ khó bề chấp nhận.

Một số nước giàu tài nguyên đã mắc phải những căn bệnh như lười biếng, độc tài và tham nhũng. Ngược lại, một số nước nghèo tài nguyên lại phát triển kinh tế rất nhanh, ít tham nhũng, với nền dân chủ vững chắc, như Nhật Bản, Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc.

Từ những hiện tượng này, các nhà kinh tế học rút ra kết luận về ‘Lời Nguyền Của Tài Nguyên’, nó cũng tương tự như thành ngữ “Ăn của rừng, rưng rưng nước mắt” hoặc “Nhất phá sơn lâm, nhì đâm hà bá” của người Việt Nam. Ỷ lại vào tài nguyên, khai thác tài nguyên và sử dụng tài nguyên không đúng cách đều phải trả giá.

Đó là bản chất của Lời Nguyền của tài nguyên. Trong phạm vi gia đình, nếu con cái chỉ chăm chú hưởng lợi từ đất đai, tài sản do cha mẹ để lại, cũng có thể sinh bệnh lười biếng và gia trưởng như các nhà độc tài được hưởng lợi từ tài nguyên quốc gia.

“Ăn của rừng, rưng rưng nước mắt’ là lời cảnh báo; nếu không biết phòng tránh thì căn bệnh tài nguyên sẽ phát sinh theo đúng lời nguyền của nó.

Lương Vĩnh Kim (Năm Lúa)

CUỘC CHIẾN NGA – UKRAINA VÀ CÂU CHUYỆN CON RỂ TÔI

Lê Vi

CUỘC CHIẾN NGA – UKRAINA VÀ CÂU CHUYỆN CON RỂ TÔI

– Trần Quốc Quân

Con rể tôi người Nga, tên là Stepan Lavrov, cùng họ với Ngài Sergey Lavrov Bộ trưởng Ngoại giao Liên Bang Nga. Con rể tôi sinh ra và lớn lên tại thành phố Saint Petersburg, quê hương của cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. Mẹ con rể tôi là Biên tập viên Đài Truyền hình nhà nước thành phố Saint Petersburg. Con rể tôi mang trong người 3/4 dòng máu Nga và 1/4 dòng máu Do Thái.

Khoe thế để mọi người biết, xuất thân của con rể tôi không phải dạng vừa đâu mà rất ngầu trong quan hệ với nước Nga.

Con rể tôi học đến 16 tuổi thì sang London thủ đô Vương quốc Anh để học A level (tương đương với phổ thông trung học của Việt Nam). Năm 20 tuổi chàng quen con gái tôi đang học Khoa Thiết kế Thời trang tại Đại học Nghệ thuật London (University of the Arts London). Sau đó chàng sang học violon tại Đại học Nghệ thuật Berlin, Đức rồi làm thạc sĩ violon tại Đại học Nghệ thuật Salzburg, Áo, thành phố quê hương của nhà soạn nhạc Mozart lừng danh thế giới.

Con rể tôi khá là có số có má trong làng nhạc công violon thế giới với thành tích vào vòng 2 giải vionlon mang tên Paganini (tương đương với giải Piano mang tên Chopin), 1 giải nhất ở Singapore, 1 giải nhất ở Chile, và 1 giải nhì ở Nhật Bản. Ai muốn nghe con rể tôi kéo đàn violon cứ vào Youtube, gõ từ khóa Stepan Lavrov là ra các clip tuyệt hay của chàng.

Con rể tôi từ sau ngày cưới con gái tôi thường gọi tôi bằng cụm từ tiếng Việt rất dễ thương là “Bố Quân”.

Ngay sau ngày con rể tôi và con gái tôi cưới nhau năm 2014, tôi tổ chức cho chàng nàng một chuyến về Việt Nam vừa để ra mắt họ hàng bên vợ, vừa hưởng tháng trăng mật tại Hà Nội, Sa Pa và Vịnh Hạ Long. Tất nhiên có bố mẹ vợ theo chàng từng bước chân. Suốt chuyến về thăm Việt Nam, câu xuýt xoa cửa miệng của chàng luôn là: Ôi! Việt Nam đẹp thế. Ôi! Việt Nam ngon thế (ý là món ăn, chứ không phải gái, lơ mơ vợ cho ăn tát ngay). Ôi! Việt Nam thích thế (kể cả những lúc xe nườm nượp không đi bộ sang được đường ở thủ đô). Đại loại là chàng rất yêu Việt Nam, và nhất là… vợ Việt Nam.

Những ngày cuối năm 2014, thông gia mời cả nhà tôi đến thành phố Salzburg, Áo để dự lễ bảo vệ thạc sĩ của con rể tôi. Những phút cuối cùng của đêm giao thừa năm 2014/2015, con rể tôi đã mở laptop xem chương trình Tổng thống Putin đọc Thông điệp Liên bang, chúc mừng năm mới tới nhân dân Nga và cả thế giới.

Lúc đó, nhìn con rể tôi rơm rớm nước mắt, tôi biết chàng đang tự hào và xúc động ghê gớm lắm, không chỉ về nước Nga mà cả với thần tượng Putin.

Đến bây giờ, sau 8 năm chung sống, chàng và nàng đã có 2 con gái (5 tuổi và 3 tuổi), tức là cháu ngoại tôi. Con rể tôi là chàng trai của gia đình, rất đảm đang, rất yêu chiều vợ và chăm chút con. Nhìn gương mặt chàng lúc nào cũng thường trực một nụ cười, không trên bờ môi thì cũng trên khóe mắt.

Từ ngày 24/2/2022, sau khi Putin phát động cuộc chiến tranh xâm lược Ukraina, tôi rất ngại, không biết thái độ của con rể đối với việc này thế nào. Suốt những ngày chưa gặp nhau (vì vợ chồng con gái sống riêng, mặc dù nhà rất gần, chỉ cách nhau 2 bên mặt phố), tôi vẫn dè chừng con rể. Bởi rất có thể 2 cha con sẽ mang không khí chiến tranh trên chiến trường Ukraina vào tận gia đình.

Tính tôi thẳng, nghĩ gì làm nấy tuy có chút nhã nhặn ôn hòa. Nên trong những ngày đó, tôi vẫn thả đều các bài viết về cuộc chiến tranh xâm lược của Nga trên đất nước Ukraina theo quan điểm của tôi. Mặc dù con rể là bạn trong FB của tôi.

Vào một ngày chủ nhật, khoảng mười ngày sau sự kiện đau lòng đó, tôi “rón rén” mời cả gia đình con gái sang nhà ăn shushi bữa trưa. Khi con rể bước chân qua cửa, tôi len lén theo dõi gương mặt chàng. Vẫn nụ cười tươi rói thánh thiện trên bờ môi, khóe mắt ấy. Chàng không hề biểu lộ thái độ khác thường nào. Tuy nhiên, trước khi ngồi vào bàn ăn, tôi vẫn cố gắng né tránh, không dám hỏi chàng và con gái về chuyện chiến tranh đầy nhạy cảm đó.

Khi tôi đang cuộn miếng cá hồi sống trong cánh lá tía tô và rong biển, bất ngờ con gái tôi khoe: “Bố ơi! Vợ chồng con vừa ra siêu thị mua đầy một cốp xe toàn Pamper để mai chở đến Trại tị nạn giúp trẻ em Ukraina. À, Hôm qua vợ chồng con mới gửi 2000 USD vào Quĩ giúp người Ukraina tị nạn chiến tranh nữa.” Tôi nghe, mừng quá, lén lấy khăn giấy lau mồ hôi trán. Nhưng tôi vẫn hỏi nhỏ con gái, tất nhiên bằng tiếng Việt: “Thái độ của chồng con về cuộc chiến tranh này thế nào?” Con gái tôi nói bằng tiếng Việt, không nhỏ chút nào: “Bố đi mà hỏi nó.”

Lấy hết can đảm, tôi quay sang hỏi con rể: “Con đánh giá thế nào về cuộc chiến tranh Nga – Ukraina?” Chàng nhún vai trả lời bằng tiếng Ba Lan rất dõng dạc: “Tất nhiên! Nga sai rồi. Trách nhiệm lớn nhất thuộc về Putin. Bây giờ là thời đại nào, mà một nước lớn ngang ngược xua quân xâm lược một nước nhỏ, gây ra bao đau khổ cho người dân cả 2 nước. Không một lí do nào có thể biện bạch được việc vi phạm luật pháp quốc tế và hiến chương Liên hợp quốc, trừ khi nước kia gây hấn xâm lấn giết hại người dân nước này trước thì nước này mới có quyền phản kích tự vệ.”

Chẳng biết những người Việt Nam biện hộ cho việc Nga xua quân xâm lược Ukraina rằng, cũng giống về bản chất như việc Việt Nam trừng phạt Campuchia năm 1979, nghĩ gì về câu trả lời của chàng người Nga đáng tuổi con cháu mình nhỉ. Mà những người “Hoài niệm Liên Xô” ấy đang bênh vực cho cuộc chiến tranh xâm lược của Nga trên đất nước Ukraina làm sao có thể so về mức độ gắn bó ruột thịt với nước Nga với con rể tôi cơ chứ.

Thế mới thấy, nhận thức về lương tâm và đạo lý của con người phải được đặt ở trong não, chứ không phải ở trong tim!

Trần Quốc Quân

Warszawa, ngày 20/3/2022.

Ảnh 1: Vợ chồng con gái tôi trong ngày cưới.

Ảnh 2: Tôi và con rể trước nhà thờ Sapa năm 2014.

Ảnh 3: Cốp xe con gái và con rể chở đầy Pamper đến trại tị nạn giúp trẻ em Ukraina.

Nỗi ngậm ngùi của chúng ta: Có lãnh đạo, người dân Ukraine quá anh hùng

Nỗi ngậm ngùi của chúng ta: Có lãnh đạo, người dân Ukraine quá anh hùng

Hoàng Ngọc Nguyên

18-3-2022

Tính đến ngày 18-3, cuộc chiến xâm lăng vô cớ của Putin (cho dù Putin có viện dẫn đủ lý do) cho quân Nga đánh vào nước Ukraine đã bước vào ngày thứ 22. Người ta càng ngày càng thấy sự bạo tàn của Putin, bởi vì ông ta vẫn mang dòng máu bạo chúa mà lịch sử nước Nga đã cho thấy từ nhiều đời trước đó (bởi thế mới có “Ivan Khủng khiếp”, “Peter Vĩ đại”, và cách gọi là “Sa hoàng”, từ chữ “Đại đế Cesar” mà ra).

 

 

Ảnh minh họa: Putin đại đế. Nguồn: Internet

Chẳng thế mà không biết bao thành phố của Ukraine bị đổ nát dưới bom đạn của Nga, bao nhiêu thường dân vô tội, nhất là trẻ em, đã bị thảm sát, và đến nay đã có cả 3 triệu người phải bỏ nước ra đi lánh nạn ở các nước láng giềng…

Thế nhưng trái với ý tưởng, mong đợi hão huyền của bạo chúa, cuộc chiến không kết thúc trong 2-3 ngày, hay thậm chí một tuần. Trên từng thành phố, những người còn lại vẫn chiến đấu anh dũng đến mức Nga hầu như vẫn chưa chiếm được thành phố quan trọng nào. Và mọi người dân, không chỉ người dân Ukraine, ngưỡng vọng người lãnh đạo của họ, Tổng thống Volodymyr Zelensky, mà cả thế giới vừa kinh ngạc vừa phải đứng sau lưng người lãnh đạo anh hùng này.

Trong khi thôi thúc quyết tâm giữ nước của người dân Ukraine “đến giọt máu cuối cùng” với xác quyết “Tôi còn đây, ngay trong dinh tổng thống, vẫn đứng bên đồng bào, chiến sĩ”, Zelensky không ngừng tìm cách chiêu hồi những người lính Nga “tuyệt vọng và bị lừa dối vừa bị đe dọa tính mạng”, và vừa kêu gọi Nga đàm phán để tái lập hòa bình “cho người dân đỡ khổ”, nhưng khẳng định, trong khi Ukraine có thể không cần gia nhâp NATO nữa, nhưng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ là những điều không thể thỏa hiệp được…

Chính Tổng thống Zelensky (44 tuổi) là người anh hùng khó tin mà có thật trong thời nay. Ông khiến chúng ta ngậm ngùi khi nhớ lại câu chuyện cách đây 47 năm, chúng ta mất nước vì lãnh đạo Saigon đã lũ lượt bỏ người dân…

Ngày thứ Hai 21-2-2022 là một ngày lịch sử sang trang đậm nét cho thế giới chúng ta, cho dù từ đây những chuyện gì sẽ xảy ra, chúng ta sẽ đi đâu, về đâu, hầu như không ai thấy được. Chỉ có điều biết chắc là cái thế giới toàn cầu hóa từ hai ba chục năm qua sẽ thêm phơi bày hiện trạng hỗn loạn của “thời mạt pháp”.

Chúng ta từng mong đợi, đêm ngày vọng tưởng thế kỷ thứ 21 sẽ mở ra một chương mới cho nhân loại khi người ta không còn phải sống trong thời chiến tranh lạnh và sẽ dần quen thuộc với một “thế giới đại đồng”, nguy cơ xung đột quốc tế đang được kiểm soát tốt hơn và khả năng phát triển kinh tế mở ra ngay cho những nước trước đây vẫn bế tắc, lạc hậu. Chỉ có điều chúng ta đã không hiểu đúng mức những đe dọa nghiêm trọng từ sự thiếu sót quá lâu một trật tự quốc tế mới sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1990. Chúng ta quên rằng nước Nga vẫn còn đó với tham vọng đế chế của nó đã ấp ủ từ bao đời; Trung Cộng vẫn còn đó và không bao giờ không nghĩ rằng mình là thiên triều với chư hầu tứ phía.

Bởi thế, hiện nay chúng ta đang đứng ngồi không yên trước cuộc chiến xâm lược có tính cách diệt chủng của Nga nhằm vào Ukraine, chúng ta chứng kiến sự tàn bạo vô song đáng kinh hoàng của Sa hoàng Vladimir Putin, qua mặt bất cứ bạo chúa nào Điện Cẩm Linh từng có trước đây…

Sự chiến đấu hào hùng, anh dũng của người dân Ukraine thật khó tưởng trong đời này, khiến cho cả thế giới phải ngưỡng mộ khâm phục, và sự ủng hộ của hầu như toàn cầu, sự yểm trợ của đông đảo những nước công khai đối nghịch với Nga thật đáng phấn khởi.

Thế nhưng, đúng là hai tuần sau khi cuộc chiến khởi sự chúng ta thật chưa thấy có ánh sáng ở cuối đường hầm. Putin tưởng rằng có thể dễ dàng kết thúc cuộc chiến trong đại thắng chỉ trong vòng 2-3 ngày, nhưng chiến tranh xem chừng cứ kéo dài, khiến Putin càng điên tiết và càng lo sợ, càng điên tiết và càng lo sợ, đương nhiên ông ta càng khát máu. Cho nên ông ta đang cố sức leo thang cuộc chiến, đẩy mạnh chiến dịch biến các thành phố thành các đống gạch vụn khổng lồ, tàn sát thường dân, pháo kích vào cả bệnh viện, biến các sinh lộ của người di tản thành tử lộ để người dân không có lối thoát, trừ phi đi vào địa ngục là nước Nga hay Belarus …

Nay đã có hơn 2 triệu người dân Ukraine, tức 5% dân số, chạy qua nước Ba Lan láng giềng (*). Số còn lại vẫn mắc kẹt hay đang tử thủ tại các thành phố trọng điểm, chủ yếu là thủ đô Kyiv và Kharkiv. Kharkiv là một thành phố lớn, giới truyền thông quan sát cho rằng, thành phố này đổ thì Ukraine cũng sụp. Tuy nhiên, mặc cho Nga oanh tạc, pháo kích, người dân Kharkiv vẫn nhất quyết bám trụ. Họ đang chịu tật bệnh, đói rét, nhưng vẫn cố góp phần vào cuộc chiến đấu sinh tử cho đất nước sống còn.

Tổng thống Ukraine đã nổi lên như một nhân vật anh hùng huyền thoại nhưng có thật. Ông ngày đêm kêu gọi các nước phương Tây, dĩ nhiên Mỹ là nước đứng đầu, hãy can thiệp mạnh hơn nữa vì đây không chỉ là chuyện sống còn của Ukraine mà của cả một thế giới đứng trước thử thách quyết định phải gìn giữ những giá trị độc lập, tự do, dân chủ…

Thậm chí ông Zelensky đã không ít lần lên tiếng chỉ trích hành động chậm trễ, thiếu sót của những nước Tây Âu và Mỹ trong việc can thiệp vào cuộc chiến. Chẳng hạn như, chuyện ông đề nghị NATO công bố vùng không phận của Ukraine là khu vực cấm bay” (no-fly zone). Tuy nhiên, Mỹ cũng như các nước Tây Âu trong khối NATO phải hành động dè chừng, bởi vì sợ rằng sẽ dồn bạo chúa Putin đến đường cùng trong khi Nga là một đại cường nguyên tử. Đó là lý do khiến cho Mỹ bác bỏ chuyện NATO ra quyết định xem không phận của Ukraine là “vùng cấm bay” để chận máy bay Nga trên bầu trời.

Trong mấy ngày khi cuộc chiến bước vào tuần thứ ba, Putin chỉ nói chuyện sẽ trả đũa các nước phương Tây can thiệp vào chuyện của ông ta, cho dù “chiến tranh kinh tế” (khi Tổng thống Joe Biden quyết định ngưng nhập xăng dầu từ Nga) cũng bị Putin xem là sự tuyên chiến. Putin cũng chụp mũ Mỹ đã sử dụng vũ khí hóa học và sinh học tại Ukraine – rõ ràng, chỉ kiếm cớ để Nga leo thang chiến tranh thêm nữa bằng vũ khí sinh hóa…

Nhiều người chỉ mong chính người dân Nga hiểu được đây đúng là vấn đề của họ để họ tự tìm cách giải quyết, nhưng có người hiểu biết đã cảnh báo rằng chuyện này “còn lâu”, vì Putin khéo ẩn mình và người dân Nga chưa thấy rõ sự thất bại của Putin cũng như chưa biết tính đến ngày 10-3 đã có hơn 6.000 lính Nga chết trận.  Tuy thế, ngày càng có thêm nhiều tin tức, nhiều binh sĩ Nga đã bỏ ngũ vì sợ, vì chống…

Vào ngày thứ hai 21-2 lịch sử đó, giữa lúc lãnh đạo những nước phương Tây, đặc biệt là Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Olaf Scholz, mệt mỏi tìm cách phủ dụ Tổng thống Nga Putin và mong chờ một cuộc nói chuyện tay đôi giữa hai tổng thống Nga và Mỹ vào cuối tuần, thì từ Điện Cẩm Linh, Sa hoàng lên tiếng. Nghe như một lời tuyên chiến sấm sét. Ông ta lên án trong giọng thù hận các nước Tây Âu đã im lặng trước những đòi hỏi của ông, cho nên ông phải hành động. Nói rõ ra, ông muốn khối Minh ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bảo đảm sẽ không bao giờ để cho Ukraine làm một thành viên của tổ chức liên minh quân sự này.

Theo ông, về mặt lịch sử, hai nước Nga và Ukraine, hai dân tộc Nga và Ukraine, tuy hai mà là một, nói theo kiểu của những kẻ  xâm lược gian hùng “sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi”, cho nên Nga sẽ không bao giờ bỏ Ukraine. Những lời nói “đầy tình nghĩa ruột thịt” tưởng như người Nga không bao giờ đụng tới người Ukraine (máu loãng hơn nước lạnh)! Bởi thế, Putin cảnh cáo, những nước Tây Âu đừng hòng lôi kéo Ukraine về phía họ, và Ukraine cũng đừng mơ tưởng tách ra khỏi Nga mà đi theo khối Tây Âu (Liên Âu chẳng hạn), cụ thể là gia nhập NATO, một khối quân sự đối nghịch hoàn toàn với Nga từ bao đời (NATO ra đời từ năm 1949 chính là để ngăn chận Liên Xô bành trướng ở châu Âu).

Trong cả mấy tháng trước cuộc xâm lăng, Nga đã đổ tới gần 200.000 quân, chưa kể quân của nước chư hầu Belarus, dàn binh sát biên giới phía bắc của Ukraine để “tập trận”. Tuy nhiên, chẳng ai không thấy Nga muốn động binh. Putin nói trăm ngàn lý do, lúc này, lúc khác. Chẳng hạn vì trên đất nước Ukraine người Nga cũng đông, người nói tiếng Nga cũng nhiều, nhưng bị bạc xứ cho nên Nga phải bảo vệ những cộng đồng nói tiếng Nga trên lãnh thổ Ukraine.

Putin cũng nói lãnh đạo Ukraine thời nay bạc tình bạc nghĩa, cổ xúy việc thù ghét nước Nga, người Nga, quên công lao nước Nga gầy dựng nên nước Ukraine ngày nay. Ông cũng đưa ra quan điểm lịch sử, rằng thật ra “không có nước Ukraine” trên đời này. Ukraine là sản phẩm của Nga, do Nga làm ra. Cũng bởi vậy, Nga lên tiếng chính thức công nhận chủ quyền của hai nước ly khai nằm trên lãnh thổ của Ukraine: Luhansk và Donestk. Nga sẽ cho quân đội vào giúp hai “nước” này bảo vệ độc lập, chủ quyền, tức chống lại quân đội Ukraine đang xem hai “tiểu quốc” này như phản loạn. Cho nên, Nga có đủ cách để biện minh việc quân Nga tràn qua biên giới Ukraine: “gìn giữ hòa bình” trong nước Ukraine (peace-keeping); phi quân sự hóa Ukraine (demilitarize); trung lập hóa Ukraine; chống phát xít hóa Ukraine…

Nga cũng hứa sẽ không đụng đến những khu dân cư ở Ukraine. Câu hỏi đơn giản: Nga lấy quyền gì, dựa trên luật pháp quốc tế gì cho phép, mà Nga cho quân tràn vào một nước láng giềng để tước đoạt sinh mệnh của Ukraine, quyền có một quân đội với trách nhiệm quốc phòng, quyền có lực lượng giữ gìn an ninh nội địa, quyền lựa chọn thế đứng chính trị quốc tế? Putin tuy đang sống trong thế kỷ 21 nhưng vẫn xem như nước Nga vào thế kỷ 17-18!

Ngày 24-2, quân Nga khởi sự tràn vào Ukraine. Trái với những “mong đợi” có tính ảo vọng, quân Nga tấn công mọi nơi, từ biên giới phía bắc, phía đông, phía nam của Ukraine, mục tiêu rất rõ rệt: với lực lượng áp đảo của một quân lực hùng hậu, hiện đại, Putin tính rằng chỉ trong vòng vài ngày quân Nga sẽ chiếm lĩnh hết nước Ukraine, và sẽ nhanh chóng bắt giữ những người lãnh đạo hiện nay ở Kyiv (đứng đầu là Tổng thống Volodymyr Zelenskiy – người “cùng tên khác họ” với Vladimir Putin) cùng dựng lên một chính phủ “cách mạng lâm thời” bù nhìn (Ukraine cũng có những nhân vật như Nguyễn Hữu Thọ), của Nga, do Nga và vì Nga.

Thủ đô Kyiv đương nhiên là trọng điểm của một đoàn quân xa dài đến 40 dặm, nhưng ngay cả các thành phố cảng phía nam và giáp Crimea mà Nga đã ngang nhiên cướp đoạt của Ukraine từ năm 2014 cũng là mục tiêu hàng đầu. Nhờ cuộc tấn công xâm lăng này, người ta thấy hết sự man trá khôn cùng của Putin.

Chúng ta cần thấy ngay rằng, đây là một cuộc xâm lăng khốn nạn, ngang ngược, tàn bạo, vô cớ của một nước chẳng những quá mạnh ăn hiếp, bắt nạt một nước nhỏ hơn, yếu hơn nhiều – một điều tưởng rằng chỉ có thể thấy được trong thời trung cổ, không thể có trong thời được xem là văn minh như ngày nay, bởi thế mới nổi lên ý niệm của thời mạt pháp.

Chẳng những thế, nước Nga của Putin còn hành xử như một tay lưu manh anh chị, bất kể sự lên án của cả một thế giới bất bình. Putin sẵn sàng làm Ukraine tan hoang, sụp đổ thành gạch vụn và làm khốn khổ, tiêu tan cuộc đời của hàng chục triệu người dân Ukraine vô tội bởi vì ông ta bẽ mặt vì chiến thắng chưa ở trong tầm tay.

Liên Hiệp Quốc ngày 5-3 đã bỏ phiếu với 141 phiếu thuận lên án Nga xâm lược (trong đó có Cambodia), chỉ có 5 phiếu chống (Nga, Belarus, Bắc Hàn, Syria, Eritrea) và 35 phiếu trắng (trong đó có Trung Cộng, Việt Cộng, Lào, Myanmar, Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Argentina…).

Putin liên tục cảnh báo các nước, nhất là những nước trong khối NATO, không được dính vào dưới bất cứ hình thức nào. Mọi giúp đỡ dành cho Ukraine đều có nghĩa là tuyên chiến với Nga, theo lời Putin. Người ta đều hiểu ngụ ý đe dọa của Putin: Ông sẽ không đáp lại theo cách “chiến tranh qui ước”. Ông ta sẽ chơi vũ khí hóa học, sinh học, thậm chí hạt nhân, không sợ gì “tội ác chiến tranh” cho dù phương Tây cứ dọa sẽ đưa ông ta ra tòa án quốc tế về chuyện sát sinh người vô tội.

Người ta đã từng cảnh báo về con người Putin, một ông “trùm KGB”. Ông ta rất dám chơi liều và sẵn sàng cho “chết cả đám”. Cũng có thể trong thời đại của “fake news” chính Putin là tác giả của dư luận này để cho người ta sợ ông ta nổi điên cho nên để cho ông ta tự do làm tới.

Bởi vậy mà Tổng thống Joe Biden đã phải lên tiếng trấn an người dân Mỹ, rằng nước Mỹ cũng đã sẵn sàng chơi tới cùng trong trò “thí mạng cùi” của Putin. Tuy nhiên, Biden cũng như lãnh đạo các nước thành viên NATO rõ ràng cũng khó xử: đứng lại thì Nga cứ lấn tới; đi tới thì Nga không chịu đi lui hay đứng lại; lùi bước thì Nga cứ sấn tới…

Theo ông Andrei Kozyrev, cựu ngoại trưởng Nga trong những năm sau khi Liên Xô sụp đổ (1991-1999), Putin không phải tiến hành cuộc chiến xâm lăng vì không có suy nghĩ hay lý lẽ gì cả. Theo ông, thực sự Putin nghĩ rằng không có nước Ukraine, hay nói cách khác, Ukraine chỉ là một phần lãnh thổ của Nga. Putin cũng nghĩ sau 20 năm dưới quyền của ông, quân đội Nga đã đủ lớn mạnh, hiện đại cho nên chẳng sợ nước nào cả – nhất là vì Nga có được vũ khí diệt chủng như nguyên tử, sinh hóa…

Putin cũng tin rằng trong hai thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, “thế giới tự do” đã rã rời, phân hóa, NATO tuy đông, nhưng không còn mạnh, nhất là nhờ cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tay Putin phá hoại. Putin cũng tin rằng dân chủ Mỹ khó tránh sự tan nát, đặc biệt nhờ tay Trump trong bốn năm 2017-2020; Joe Biden nay tuổi già sức yếu, chắc chẳng làm gì được. Đó là tất cả lý do khiến Putin nghĩ “It’s now or never”, quyết định ra tay vào thời điểm này.

Nhưng nói Ukraine chỉ là sản phẩm của Nga, chỉ là một cách ngụy biện tồi tệ của Putin không hiểu được lịch sử nước này. Nếu Ukraine không phải là một nước, một dân tộc, nếu họ không thấy Nga là một đế quốc ma quỉ, thì người dân Ukraine đã không có sự phản kháng, chống cự triệt để sự xâm lăng của Nga như chúng ta đang chứng kiến.

Lịch sử Ukraine đã cho thấy, trong suốt sáu thế kỷ 13-19, đất nước này tuy có ba thứ tiếng thịnh hành (Ukraine, Belarus và Nga) họ có sự đồng tình trong lý tưởng độc lập. Ukraine cứ bị xâm lăng bởi các đế quốc láng giềng như Ba Lan, Hungary, Áo, Phổ, Bulgaria…  và dân Ukraine, vốn là một nước địa chủ-tá điền (serfdom), cứ phải trỗi dậy chống ách thực dân.

Từ cuộc Cách mạng tháng mười (1917) ở Nga, họ đã dựng nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô-viết Ukraine, sau đó bị Stalin lôi kéo vào khối Liên Xô không ra riêng được. Nhưng sau năm 1990, khi Liên Xô tan rã, Ukraine đã nhanh chóng tuyên cáo là một nước dân chủ độc lập và từ bỏ chế độ cộng sản.

Chúng ta cũng phải thấy rằng, Putin đã mưu đồ tái phục hồi lãnh thổ Liên Xô ngay từ khi Tổng thống Boris Yeltsin đưa ông ta vào bộ máy cầm quyền ở Điện Cẩm Linh từ đầu thế kỷ 21. Từ những năm đó, Putin đã nói rằng, Tổng bí thư Liên Xô cuối cùng Mikhail Gorbachev đã phạm sai lầm lịch sử lớn lao khi giải thể Liên Xô, làm cho Nga mất tất cả 14 nước chư hầu lớn nhỏ nằm trong khối này. Chưa kể cả loạt nước cộng sản Đông Âu trước đây nằm trong khối Warsaw đi theo Liên Xô (các nước vệ tinh) cũng bỏ Nga đi theo con đường dân chủ phương tây và tham gia khối NATO: Ba Lan, Hungary, Tiệp Khắc, Đông Đức, Bulgaria, Romania…

Putin có tham vọng kéo những nước từng thuộc Liên Xô trở lại với Nga, chưa nói những nước Đông Âu cộng sản trước đây. Chúng ta có thể nhớ rằng những Sa hoàng tại Điện Cẩm Linh bao đời từ trước đến nay chỉ có mỗi một giấc mơ: Xây dựng đế chế bằng cách ép các nước nhỏ quanh Nga làm chư hầu. Ukraine từng là nạn nhân của đường lối này từ thế kỷ 18.

Tham vọng tái lập đế chế của Putin còn có ý nghĩa tăng cường sự an toàn cho Nga, thay vì để Nga bị bao quanh bởi những nước không có thiện cảm gì với Nga… Đó là lý do chúng ta thấy Putin đã mạnh tay đàn áp cuộc nổi dậy đòi độc lập của tiểu quốc Chechnya vào năm 1995-96 và 1999-2000.  Với nước Cộng hòa Grudia (Georgia) trong năm 2008, nhưng nước này sau đó còn dứt khoát hơn đi theo con đường dân chủ phương Tây và kinh tế tự do, tôn trọng nhân quyền.

Putin đã cai trị nước Nga từ hơn 20 năm qua, và ông còn tính lèo lái nước Nga trong mười mấy năm tới đây (nếu trời cao không có mắt) theo thể chế dân chủ kiểu Putin: Dân chủ phương Tây với quyền bầu cử của người dân chỉ là sự giả hiệu và bất lực, dân chủ của Nga không cần bầu bán gì, chỉ cần người lãnh đạo thể hiện được nguyện vọng của đa số người dân một cách có hiệu quả là một nền dân chủ thành công. Đó cũng là bài học của Tập Cận Bình, Nguyễn Phú Trọng, Kim Jong-un, Hun Sen… hiện nay.

Putin từng công khai nói, dân chủ ở Mỹ chỉ là chuyện hai đảng lạm dụng người dân thay phiên nhau nắm quyền, nhưng những người lãnh đạo không nhìn xa hơn lỗ mũi (4-8 năm) và cứ phải chơi trò thỏa hiệp triền miên để tại vị. Dân chủ của Nga, người lãnh đạo chỉ việc hiểu được ý muốn của người dân và tự do tìm cách nắm quyền – cho dù phải cần đến bạo lực. Miễn thấy được ý của người dân như trong việc chinh phục, xâm lăng Ukraine hiện nay.

Ukraine là một nước Đông Âu có vị trí chiến lược của một tiền đồn đối với Nga trước áp lực của khối NATO từ phía tây tràn qua. Ukraine chính là thành trì phía tây nam của Nga. Nga vẫn coi trọng Ukraine trong khối Liên Xô. Lãnh tụ Nikita Khruschev (1954-64) từng là người lãnh đạo Ukraine trước đây. Nga cũng từng cho Ukraine bán đảo Crimea trong thời còn Liên Xô, nhưng vào năm 2014, Putin đã ngang nhiên cướp đi mà Ukraine không làm gì được.

Nhưng Ukraine đã là một nước cộng hòa độc lập kể từ năm 1991 sau khi khối Liên Xô tan rã. Putin đã tính sai lầm về Ukraine trong 20 năm qua mà ông ta không chịu thấy. Ông ta nghĩ rằng có thể dựng lên một nước Ukraine của Nga, vì Nga, từ Nga. Thế nhưng trong hơn 20 năm qua, bao nhiêu người lãnh đạo ở Kyiv đi theo Nga đều bị lật đổ: Người dân Ukraine đã có sự lựa chọn!

Sai lầm của Putin là ở chỗ, ông không thấy được điều đó, và muốn dùng vũ lực để buộc Ukraine đi theo mình thay vì xây dựng một quan hệ thân thiện, hợp tác để tạo sự tin cậy qua lại, “trước là đồng chí, nay là anh em”. Thậm chí Nga đã dơ bẩn xúi giục hai địa phương ở miền đông Ukraine nổi lên đòi ly khai, tự trị và theo Nga, là Donestk và Luhansk. Nhưng Ukraine là một nước dân chủ, và người dân đã có sự lựa chọn rõ ràng!

Từ sai lầm đó, Nga đã có sai lầm chiến lược trong tiến công. Tính đến ngày 11-3, Nga đã không thành công để hát bài “tiến quân ca”. Đã có hơn 6.000 quân Nga thiệt mạng. Nổi bật là sự kiên cường của Tổng thống Zelensky, sự anh dũng của người dân Ukraine, thà chết chứ không chịu mất nước.

Trong khi đó, Putin chẳng hiểu trong cuộc chiến này, quân lực và hỏa lực không hẳn quyết định tất cả. Chiến tranh xâm lăng khác với chiến tranh bình định và chiến tranh vệ quốc. Nga muốn bình định, nhưng lại chơi trò xâm lăng. Và càng xâm lăng thì càng để lộ rõ bộ mặt của Putin: Phi nhân, vô đạo, tàn bạo và đầy dẫy tội ác với người dân thường.

Một sai lầm khác là Putin xem thường khả năng hành động yểm trợ của các nước phương Tây – đứng đầu là Hoa Kỳ. Một cố vấn an ninh quốc gia trước đây của Tổng thống Trump, John Bolton, nói rằng, sở dĩ đến giờ phút này Putin mới khai chiến là vì Trump đã phải ra đi, và Trump đã giúp Putin quá nhiều trong việc phá hoại khối NATO, cho nên dưới thời Trump, Putin chẳng cần làm gì cả. Bất chiến tự nhiên thành. Trump còn tính rằng, nếu ông ta có nhiệm kỳ thứ hai, ông sẽ rút nước Mỹ ra khỏi khối NATO. Đó là lý do dễ hiểu nhất vì sao Putin ủng hộ Trump nồng nhiệt đến thế trong bầu cử.

Nhưng Putin còn nghĩ rằng các nước phương Tây sợ, không dám làm gì Nga cho dù Nga xâm lược trắng trợn Ukraine, phá hủy đất nước này, sát hại người dân vô tội, ông ta đã lầm và đang trả giá cho sự ngu si đó. Ukraine vẫn được tiếp viện khí giới không ngừng. Nga bị cấm vận kinh tế khắp nơi. Người dân tỵ nạn Ukraine được chào đón tại Ba Lan với tất cả tình người. Viện trợ của Mỹ cho Ukraine lên tới 13.6 tỷ ngay tức thì

Tháng ba năm ngoái, cách đây đúng một năm, Tổng thống tân cử Joe Biden được hỏi trong một phỏng vấn của báo chí, ông nghĩ gì về Putin. Biden trả lời ngắn gọn: “He’s a killer”. Nhận xét này đúng nhưng chưa đủ. Và quá trễ khi chúng ta nhìn kỹ Putin đã chễm chệ trong Điện Cẩm Linh cũng hơn 20 năm rồi, và bàn tay của ông ta đã đẫm máu liên tục, từ những người “đồng bào” mà ông xem là kẻ thù, đến  những dân tộc từng là chư hầu của Liên Xô nhưng nay muốn có cơ hội thoát ly để giành tự do, đôc lập…

Âm mưu của Putin là mở ra trật tự thế giới mới với Nga là đế quốc chủ tể sau khi trật tự cũ đã bị xóa tan. Và ông ta thực tâm nghĩ rằng phải làm cho thế giới hiện nay tan nát bằng mọi giá mới xây dựng được trật tự mới đó.  Cho nên, nói “ông ta là kẻ sát nhân” thật chưa đủ nghĩa.

Chẳng biết người dân Ukraine kháng chiến cầm cự được bao lâu nữa? Có đuổi được quân thù ra khỏi nước chăng? Hàng triệu người chạy nạn rồi đây sẽ ra sao khi không có nơi ăn chốn ở, và quê hương không còn, chưa nói đe dọa thường xuyên của đói rét, bệnh tật?

Thế giới phải sống bao lâu nữa trong phập phồng lo sợ? Đại nạn suy thoái, lạm phát sẽ đè nặng bao lâu nữa trên nước Mỹ, trên thế giới này? Và người ta nói bạo chúa nào cuối cùng cũng sẽ có ngày tàn, thế nhưng cái giá nhân loại phải trả như thế nào? Hàng triệu người phải hy sinh? Câu hỏi cuối cùng: rủi ro một cuộc chiến nguyên tử đang ở mức độ nào khi bạo chúa nghĩ rằng không có gì quí hơn bạo lực, độc tài? Đó là câu hỏi vì nó chúng ta đêm ngày không ngủ được.

Nhưng dù sao, công đức của Putin phải được nêu ra ở đây: Ông ta đã giúp nước Mỹ thấy được bản mặt điên rồ, ngu si, sát nhân và nham hiểm nơi người từng lãnh đạo đất nước này. Vĩ đại hơn nữa, Putin đã giúp nước Mỹ có cơ hội đoàn kết nếu người ta biết được điều tối thiểu: Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết. Thế giới nay cũng nhờ ông ta mà biết “ngồi gần, ngồi bên nhau” trước đại họa sống còn.

Đánh giá chiến dịch tấn công Ukraine của Nga

Đánh giá chiến dịch tấn công Ukraine của Nga

Nhã Duy

21-3-2022

Ảnh minh họa: Một người mẹ Ukraine bị thương khi che cho con trong một vụ pháo kích. Nguồn: Reuters

Trong hai ngày cuối tuần vừa qua, Học Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh ISW đã liên tiếp đưa ra các bản đánh giá về cuộc chiến Ukraine và Nga hiện nay.

ISW là một tổ chức think-tank phi đảng phái và phi lợi nhuận uy tín có trụ sở tại Washington, DC, quy tụ nhiều cựu tướng lãnh, viên chức cao cấp chính phủ và các học giả để cung cấp các nghiên cứu giá trị về quân sự và đối ngoại quốc tế qua các nghiên cứu, số liệu và phân tích đáng tin cậy. Các nghiên cứu của ISW cũng giúp cho chính phủ Hoa Kỳ có thêm nguồn cố vấn quan trọng trong các chiến dịch quân sự và đối phó với các nguy cơ liên quan đến an ninh quốc gia.

Hai điểm đáng chú ý trong phân tích của ISW là Ukraine đã đánh bại chiến dịch quân sự ban đầu của Nga và cuộc chiến đang bế tắc, đồng nghĩa với sự khốc liệt và đẫm máu hơn, đặc biệt khi kéo dài (*).

Chiến dịch và ý định thoạt đầu của Nga là chiếm được Kyiv và các thành phố lớn khác của Ukraine để thay đổi chính phủ tại Ukraine chỉ trong một thời gian ngắn. Còn sự bế tắc trên các mặt trận Ukraine không có nghĩa là đình chiến hay ngừng bắn mà hai bên vẫn tiếp tục các cuộc giao tranh nhưng sẽ không thay đổi được tình trạng chiến sự căn bản.

Trong trường hợp này thì Nga sẽ tiếp tục oanh tạc và pháo kích vào các thành phố Ukraine, phá hủy cả các mục tiêu dân sự và sát hại dân lành nhằm làm nhụt ý chí chiến đấu hay buộc Ukraine phải đầu hàng, chấp nhận những điều kiện do Nga đưa ra để tránh sự thiệt hại quá lớn, điều mà cho đến nay Ukraine đang chứng tỏ ngược lại một cách ngoan cường. Chỉ trong 24 giờ qua, Ukraine đã tiêu diệt thêm ba Trung Đoàn Trưởng của quân Nga.

Chính vì vậy sẽ tạo ra một cuộc xung đột khốc liệt kéo dài và một giai đoạn nguy hiểm mới, thử thách sự quyết tâm của Ukraine và phe đồng minh. Sự tiếp tục ủng hộ và viện trợ của phương Tây cho Ukraine sẽ là yếu tố quan trọng để giúp Ukraine vượt qua giai đoạn mới này. Đây là một tính toán sai lầm của Putin vì không ngờ Mỹ và phe đồng minh đã đoàn kết rất mạnh mẽ và Ukraine lại chống cự dũng mãnh như vậy.

Nga vừa tuyên bố sử dụng phi đạn siêu thanh Kinzhal để phá hủy một kho đạn của Ukraine. Đây là loại phi đạn hiếm, đắt tiền và tân tiến của Nga, cho thấy ý định leo thang chiến sự hơn là đạt được mục tiêu quân sự rõ ràng. Loại phi đạn Kinzhal này cũng có thể thay bằng đầu đạn hạt nhân, cho thấy Nga cũng có thể đang xem xét khả năng sử dụng đầu đạn hạt nhân tầm nhỏ để chứng tỏ sức mạnh quân sự của mình, che đậy các vũ khí đã lạc hậu và thiếu hữu hiệu đang sử dụng của họ.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine lần đầu tiên tường trình rằng, Điện Kremlin đang chuẩn bị quân số cho một cuộc chiến kéo dài tại Ukraine và thực hiện các biện pháp quân dịch hà khắc, bao gồm động viên cả thanh niên 17-18 tuổi nhằm thay thế cho số binh lính tử trận. Cũng theo Ukraine, tinh thần và kỷ luật của quân Nga xuống rất thấp, bao gồm cả việc đào ngũ hay không thực hiện theo lệnh chỉ huy.

Nga cũng sẽ sử dụng các nhóm lính đánh thuê Bắc Phi Libya trong mục đích ám sát tổng thống Zelensky cùng các cấp lãnh đạo chính phủ và quân đội, thay cho chiến dịch quân sự bị thất bại.

Chiến sự tại Ukraine vẫn chưa có những dấu hiệu lạc quan và bom đạn của Nga tiếp tục thả hay pháo vào các mục tiêu dân sự và người dân Ukraine trước thái độ đeo đuổi cuộc chiến của Putin. Các nguồn tin tình báo Ukraine và truyền thông cho biết, một nhóm tướng lãnh quân đội và an ninh của Nga đang âm mưu thực hiện một cuộc đảo chánh Putin để nối lại mối quan hệ ngoại giao và kinh tế với Hoa Kỳ và phương Tây.

Nếu điều này trở thành sự thật, liệu có giải pháp nào hữu hiệu hơn để kết thúc chiến tranh?

Nga bị cáo buộc ‘nổ súng bắn người biểu tình ở Kherson’

VOA Tiếng Việt

Các lãnh đạo Ukraine hôm 22/3 cáo buộc quân Nga bắn vào người biểu tình không vũ trang ở thành phố Kherson bị chiếm đóng, với các video dường như cho thấy người dân chạy trốn lựu đạn và tiếng súng liên tục.

“Những kẻ chiếm đóng đã bắn vào những người dân xuống đường một cách hòa bình, không có vũ khí, để phản đối. Vì tự do – tự do của chúng ta,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên án.

Một loạt các video đăng trên mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin Telegram cho thấy người dân tập trung tại Quảng trường Tự do’ ở Kherson để phản đối Nga chiếm giữ thành phố.

Hàng chục đàn ông và phụ nữ quốc kỳ xanh vàng của Ukraine hô vang ‘Về đi’ và ‘Vinh quang cho Ukraine’ trước khi lựu đạn gây choáng khiến họ bỏ chạy trong hoảng loạn.

Binh sĩ Nga được nhìn thấy bắn nhiều loạt đạn lên không trung và không có bằng chứng ngay lập tức cho thấy súng của họ nhắm trực tiếp vào dân thường.

Tuy nhiên, video cũng cho thấy một nhóm người đang chữa trị cho một người đàn ông lớn tuổi bị choáng váng và chảy máu, trước khi đưa ông đi.

Ông Yuriy Sobolevsky, một quan chức địa phương, cho biết chân của người đàn ông này ‘bị thương nặng’ và ông ‘mất rất nhiều máu’.

Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba đã đăng một đoạn video về vụ việc lên Twitter.

“Tại Kherson, những tội phạm chiến tranh Nga đã nổ súng vào những người không vũ trang biểu tình ôn hòa chống lại những kẻ xâm lược,” ông Kuleba nói.

“Đây là bộ mặt xấu xí của nước Nga, một nỗi ô nhục đối với nhân loại. Chúng ta phải ngăn chặn Nga! Trừng phạt họ, cô lập họ, buộc tội phạm chiến tranh phải chịu trách nhiệm,” ông nói.

Kherson, thành phố có gần 300.000 dân trước chiến tranh, là thành phố lớn đầu tiên của Ukraine rơi vào tay quân Nga, khi Moscow chiếm nó trong tuần đầu tiên xâm lược.

Người dân Kherson đã tổ chức các cuộc biểu tình thường xuyên chống lại sự chiếm đóng của quân Nga, lời thách thức trực tiếp tuyên bố của Nga rằng họ đã giải phóng thành phố.

Truyền thông địa phương đã nhiều lần đưa tin rằng quân Nga đã bắn vào người biểu tình.

Ông Sobolevsky thề rằng các cuộc biểu tình sẽ tiếp tục. “Bất chấp tất cả, những người biểu tình đã không giải tán! Và ngày mai họ sẽ tập hợp trở lại!” ông nói.

VOATIENGVIET.COM

Nga bị cáo buộc ‘nổ súng bắn người biểu tình ở Kherson’

Các lãnh đạo Ukraine hôm 22/3 cáo buộc quân Nga bắn vào người biểu tình không vũ trang ở thành phố Kherson bị chiếm đóng, với các video dường như cho thấy người dân chạy trốn lựu đạn và tiếng súng liên tục.