Một ngày trung tín trong việc nhỏ nhé. Hôm nay Giáo Hội mừng kính Thánh Pancratiô (289 – 304), vị tử đạo tí hon. Xin thánh nhân chuyển cầu cho chúng ta.
Cha Vương
Thứ 6: 12/05/2023
Chúng ta cần biết về một vị thánh tử đạo còn rất trẻ: Thánh Pancratiô. Ngài chết vào lúc mới 14 tuổi trong năm 304. Pancratiô là một thiếu niên rất đẹp trai và khỏe mạnh, luôn thắng các thiếu niên khác trong những trận đô vật. Một hôm Pancras thắng một thiếu niên ngoại đạo, người này rất tự phụ tự đắc. Để trả thù, hắn đi tố với hoàng đế rằng Pancras là người Công giáo. Thời đó, đạo Công giáo bị luật Rôma cấm đoàn.
Hoàng đế là bạn thân của cha Pancratiô (người cha này đã qua đời), nên muốn tha cho Pancratiô. Ông cố gắng làm mọi cách cho Pancratiô thay đổi ý . Hoàng đế nói: Con chỉ cần dâng vài lời cầu nguyện với các thần của ta, và ta sẽ ban cho quyền bính trong đế quốc ta. Tuy Pancratiô sợ chết lắm, nhưng em không thể chối Chúa Giêsu. Pancratiô đáp lại: Nhờ phép rửa tội, tôi đã nên con Thiên Chúa. Tôi không bao giờ từ chối Chúa Giêsu, cho dù có được cả một đế quốc. Thế là Pancratiô đã bị xử tử hình.
Ngài đã tỏ ra can đảm biết bao khi bị điệu qua các đường phố như một một tên trọng tội. Ngài đã không hề kêu la khi quân lính đánh đòn, và không hề đổi ý khi nghe dân chúng chế nhạo. Trái lại, Pancratiô đã nghĩ đến Chúa Giêsu đang bị điệu qua các ngả đường Giêrusalem đến nơi Ngài bị đóng đinh. Trước khi Pancratiô bị một lưõi gươm chém đầu, Ngài đọc lời kinh này chứng tỏ sự bình an trong tâm hồn và sức mạnh Ngài có: “Lạy Chúa Giêsu, con cám ơn Chúa về đau khổ con sắp lãnh nhận. Con chấp nhận đau khổ này với lòng hân hoan, vì biết rằng cái chết của con sẽ đưa con về Thiên Đàng để ở với Chúa mãi mãi. Lạy Chúa Giêsu, xin cứu những kẻ sắp giết con!”
Ngài được chôn trong một nghĩa địa mà sau này mang tên của ngài. Thánh Pancratius được nước Anh đặc biệt sùng kính vì Thánh Augustine ở Canterbury đã dâng hiến một nhà thờ ở đây cho Thánh Pancratius, và thánh tích của ngài được tặng cho vua xứ Northumberland.
Lời Trích: “Chúng sẽ bắt bớ và ngược đãi anh em, nộp anh em cho các hội đường và nhà tù, và chúng sẽ điệu anh em đến trước mặt vua quan vì danh Thầy. Ðó là cơ hội để anh em làm chứng. Hãy nhớ rằng, đừng lo nghĩ cách bào chữa, vì chính Thầy sẽ cho anh em tài ăn nói khôn ngoan khiến tất cả các địch thủ không tài nào chống đối hay bắt bẻ được” (Lc 21,12-15). (Nguồn: HĐĐMVN)
Lạy Thánh Pancratiô, xin cầu bầu cho con biết luôn luôn kiên trì trong đức tin.
Nhiều bạn trẻ không hiểu nền kinh tế thị trường định hướng XHCN nó như thế nào thì đây là một mô hình các bạn hình dung dễ hiểu nhất. (hình minh hoạ).
Giống như bạn mở cho Con của bạn một cửa hàng buôn bán,… bán buôn.ế ẩm, thâm vốn, nhưng cuối năm bạn cho thêm nó tiền để nó có lời thì đó là: nền kinh tế gia đình nhưng định hướng gia trưởng
Con bạn vẫn ung dung, tung tăng, tiêu xài… rất thoải mái con bò cái vì có ông chủ gia…. trưởng luôn móc hầu bao lo cho bạn dù việc bán buôn của bạn không hiệu quả….
Tui đã gần 70 chưa thấy có sự đầu tư khởi nghiệp nào mà dễ dàng như vậy
Bắt chước theo thằng anh 4 tốt, 16 chữ vàng, “Việt Nam dùng chiến thuật của Trung Quốc” khi yêu cầu định danh toàn bộ tài khoản MXH.
Chuyên gia về công nghệ thông tin Hoàng Ngọc Diêu từ Úc cho rằng Nhà nước Việt Nam không thể thực thi được yêu cầu định danh cá nhân trừ khi có sự đồng thuận của các nhà mạng xã hội.
Ông nói với RFA vào ngày 12/5:
“Nếu như Nhà nước Việt Nam muốn khai triển một cách đơn phương thì cái đó vô khả thi vì Nhà nước đâu kiểm soát được mạng xã hội đâu! Về mặt kỹ thuật, khi nào họ nắm toàn bộ hệ thống mới làm chuyện đó được.
Ví dụ như bây giờ hiện có 60 triệu người Việt Nam đang dùng Facebook, làm sao Chính phủ Việt Nam biết người nào đang sử dụng cái gì có tài khoản gì để mà bắt buộc họ phải dùng danh tánh thật?”
Ông cho rằng đây chỉ là một chiêu trò mang tính hù doạ cho vui chứ về mặt kỹ thuật và chính danh là không thể. Ông đặt câu hỏi:
“Làm sao mà Chính phủ có nguyên một đội ngũ để có thể kiểm soát và săn lùng 60 triệu người dùng Facebook?”
Cùng có nhận định như trên là ông Phillip, chuyên viên bảo mật với hơn 10 năm kinh nghiệm đào tạo bảo mật cho nhiều tổ chức phi chính phủ trong và ngoài Việt Nam.
Ông nói với RFA hôm 12/5:
“Về mặt kỹ thuật, việc khai báo định danh với những tài khoản mạng xã hội là không khả thi. Nếu muốn, người dùng hoàn toàn có thể đổi IP và tạo một tài khoản Facebook ở nước khác.
* Dân TQ bị bắt buộc dùng mạng xã hội Weibo (tên đầy đủ Sina Weibo) do Trung Quốc kiểm soát với sự kiểm duyệt gắt gao của chính quyền Trung Quốc áp đặt lên người dân nơi đây.
Tất cả những mạng xã hội và nền tảng nổi tiếng như Google, Facebook, Twitter hay Instagram đều bị chặn tại Trung Quốc.
– Còn ở VN, đa số bà con dùng Facebook, YouTube… cho nên Chính phủ CSVN không thể thực sự kiểm soát được máy chủ của những công ty quốc tế như Google và Meta.”
Một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc tuần tra tại Bãi cạn Scarborough đang tranh chấp ngày 5 tháng 4 năm 2017
Một tàu nghiên cứu của Trung Quốc được hộ tống bởi lực lượng tuần duyên và gần chục tàu thuyền ngày 10/5 đi vào một lô dầu khí đang được vận hành bởi các công ty nhà nước của Nga và Việt Nam, một điểm nóng tiềm năng khác ở Biển Đông.
Tàu nghiên cứu Trung Quốc, hai tàu tuần duyên và 11 tàu đánh cá đã vào lô 04-03 của Vietsovpetro, một liên doanh giữa Zarubezhneft của Nga và PetroVietnam, dữ liệu từ hai tàu giám sát độc lập mà Reuters xem qua cho thấy.
Nhóm tàu Trung Quốc cũng ở gần các lô 05-1 B và 05-1 C, được vận hành bởi Idemitsu Oil & Gas, một đơn vị của Idemitsu Kosan của Nhật Bản.
Việc này xảy ra tiếp theo các động thái quyết đoán gần đây của Bắc Kinh trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của các nước láng giềng, khi Bắc Kinh thúc đẩy tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, thử thách Mỹ và các đồng minh vào thời điểm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Động thái ngày 10/5, theo Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp từ Hà Nội là “Trung Quốc đang sử dụng lực lượng hải cảnh và các tàu đánh cá có vũ trang để đe dọa và làm gián đoạn các hoạt động năng lượng ngoài khơi Việt Nam (và Malaysia, Indonesia, Philippines), nhằm khẳng định chủ quyền của Trung Quốc ở biển Đông.”
Theo Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, chiến thuật vùng xám trên biển Đông được Trung Quốc phối hợp các các hành động chiến thuật vùng xám khác như đối ngoại, thương mại – kinh tế, truyền thông, tình báo để làm nản lòng Việt Nam (và các nước khác có biển). Bắc Kinh mong đạt kết quả mà từ xưa, Tôn Tử đã viết “thắng trận mà không phải có chiến tranh”, ông Hợp nói. Chuyên gia nhấn mạnh rằng, khi Trung Quốc cho tàu hải cảnh và tàu hải quân tiến quá gần các khu khai thác dầu khí Việt – Nga, ranh giới giữa chiến thuật vùng xám và xung đột có sử dụng vũ khí sát thương sẽ bị “thu hẹp lại”. Nói cách khác có thể dẫn đến xung đột có vũ trang trên Biển Đông.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc nóicác hoạt động đó là “bình thường”:
“Các tàu nghiên cứu khoa học và đánh cá của Trung Quốc thực hiện các hoạt động sản xuất và làm việc bình thường trong các vùng biển thuộc quyền tài phán của Trung Quốc,” Bộ này nói.
Trước đó, hồi 27/3, tàu Việt Nam đã bám sát để theo dõi một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc khi tàu này tiến tới gần một mỏ khí đốt do Nga khai thác trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) trên Biển Đông của Việt Nam, theo Reuters.
Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN 42 diên ra ở Indonesia, hôm 11/5, theo AFP, tại đó, các lãnh đạo ASEAN đã thảo luận về “những vụ việc nghiêm trọng” ở Biển Đông và mở các cuộc đàm phán giữa khối này và Trung Quốc về một bộ quy tắc ứng xử nhằm làm giảm nguy cơ xung đột.
Các quốc gia ASEAN Brunei, Malaysia và Việt Nam cũng đưa ra tuyên bố chủ quyền đối với các phần của tuyến đường thủy, vùng biển có khoảng 3 nghìn tỷ USD thương mại đi qua hàng năm.
Tổng thống Widodo thay mặt các nhà lãnh đạo ASEAN đưa ra, ASEAN nhắc lại lời kêu gọi tự kiềm chế ở Biển Đông đang tranh chấp để ngăn chặn những tính toán sai lầm và nguy cơ xung đột.
Chụp lại hình ảnh,Tàu Việt Nam đã bám sát để theo dõi một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc khi tàu này tiến tới gần một mỏ khí đốt do Nga khai thác trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam vào tháng 3/2023
Trung Quốc tiến gần ranh giới hòa bình và xung đột
Theo quan sát của ông Hợp, cả hai lần tàu Trung Quốc tiến gần các lô dầu khí của Nga và Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đều có cùng một bản chất là “Trung Quốc dùng các hành động chiến thuật vùng xám ở các mức độ khác nhau để khẳng định chủ quyền của Trung Quốc theo đường 9 đoạn trên biển Đông.”
Sự khác biệt là lần này, theo ông, các tàu Trung Quốc không vào quá gần các điểm khai thác của Zarubezhneft.
Đây cũng là lần đầu tiên Trung Quốc dùng các tàu đánh cá – dân binh để hộ tống, với số lượng tàu hải cảnh nhiều hơn lần trước.
“Trung Quốc ngang nhiên quấy phá hoạt động khai thác dầu khí của Việt Nam, Nga và Nhật Bản, bằng chiến thuật vùng xám. Mục đích kỹ thuật của tàu nghiên cứu có thể là thu thập dữ liệu địa chấn (seismic), đo phóng xạ, khảo sát thủy văn…,” ông Hợp nhận định.
…Tàu cảnh sát biển Trung Quốc đã tiến thẳng tới các lô thăm dò dầu khí do các công ty Nga điều hành hoặc sở hữu, trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam khoảng 40 lần kể từ tháng 12/2022, theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ tổ chức phi chính phủ South China Sea Chronicle Initiative (SCSCI), tức Dự án Đại Sự Ký Biển Đông.
Hồi tháng 2, trong ngày khai mạc Thế vận hội Mùa đông, Trung Quốc và Nga tuyên bố quan hệ đối tác “không giới hạn” và ủng hộ lẫn nhau, điều này dẫn đến những lo lắng rằng Việt Nam sẽ mất đi một đồng minh lâu năm trên Biển Đông là Nga.
Tuy nhiên, ông Hà Hoàng Hợp cho rằng, quan hệ “không giới hạn” giữa Nga và Trung Quốc chỉ tồn tại ở lời nói, cho dù Trung Quốc và Nga trở nên gần nhau hơn nhiều.
“Đến nay, chưa có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Nga sẽ từ bỏ lợi ích kinh tế và chiến lược của Nga trong quan hệ với Việt Nam. Việt Nam tuy nhiên được cho là luôn chủ động trong mọi tình huống, trong đó có các tình huống khó khăn nhất.”
Phản ứng của Việt Nam
Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 6/4 cho biết tàu Hải Dương Địa chất 4 của Trung Quốc đã rời khỏi vùng biển Việt Nam sau một thời gian hoạt động ở đây, đồng thời khẳng định mọi hoạt động khảo sát mà không có sự cho phép của Việt Nam là vô giá trị.
Ông Hợp nhận định rằng, Việt Nam đã và đang xử lý các hành động chiến thuật vùng xám của Trung Quốc bằng tất cả các khả năng của mình phù hợp với luật pháp quốc tế, trên cơ sở chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phản của Viêt Nam:
“Lần này, Việt Nam mới chỉ cần có một tàu kiểm ngư theo dõi sát hoạt động của tàu nghiên cứu Trung Quốc, đồng theo dõi các tàu hải cảnh và tàu cá dân binh Trung Quốc. Năm 2018, Việt Nam đã gửi công hàm đến Liên hợp quốc phản đối Trung Quốc gây sự ở vùng bãi Tư Chính. Bộ Ngoại giao cũng ra tuyên bố phản đối hành động của Trung Quốc, cũng với các hoạt động đối ngoại khác.
“Việt Nam tiếp tục hiện đại hóa hải quân, phòng không – không quân, lực lượng cảnh sát biển, tác chiến mạng… để có đủ năng lực quốc phòng. Hợp tác quốc phòng với các nước, tương tác với ASEAN và cộng đồng quốc tế cũng là các bước đi quan trọng nhằm duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực,” ông Hợp nhận định.
Giáo sư Carl Thayer nói với BBC hồi cuối tháng Ba rằng, trước cuộc chiến ở Ukraine, Nga đã chống lại sức ép của Trung Quốc để giới hạn các hoạt động khai thác dầu của Rosneft trong vùng gần Bãi Tư Chính.
“Tuy nhiên, áp lực từ Trung Quốc đã khiến Rosneft rút lui. Những quyền lợi của Rosneft đã được Zarubezhneft tiếp nhận. Hiện nay, còn phải chờ xem các hoạt động của Trung Quốc ở khu vực này có dẫn đến việc Nga ngừng hoạt động hay không.
“Zarubezhneft, hoạt động tại lô Tuna ở vùng biển của Indonesia, muốn xây dựng một đường ống dẫn dầu đến Việt Nam. Khi mà Việt Nam và Indonesia hiện đã đạt được thỏa thuận về ranh giới biển của họ, Trung Quốc có khả năng sẽ hành động để khẳng định quyền chủ quyền của mình,” theo ông Carl Thayer.
Trung Quốc đưa ra đòi hỏi chủ quyền phủ gần hết vùng biển Đông Nam Á
Zokhri Idris từ Global Asia Consulting nói với Nikkei Asia rằng, Việt Nam có thể sẽ theo các động thái của Philippines trong việc áp dụng một thế mạnh mẽ hơn, dù ông nhấn mạnh rằng Hà Nội sẽ bước đi cẩn thận để tránh làm suy yếu sự trỗi dậy của mình với tư cách là một quốc gia thương mại.
Trong khoảng một tuần qua, Việt Nam đã cùng với Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia, Singapore và Thái Lan tham gia các cuộc tập trận hàng hải với Ấn Độ ở Biển Đông, dưới sự giám sát của Bắc Kinh. Khối ASEAN trong nhiều năm đã cùng Trung Quốc đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông để giải quyết những căng thẳng.
Indonesia, nước chủ tịch ASEAN năm nay, có kế hoạch tăng cường các cuộc đàm phán đã vốn bị đình trệ do sự chia rẽ giữa các quốc gia có yêu sách trên Biển Đông và những quốc gia không tuyên bố chủ quyền – như Lào và Campuchia – lại phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc.
Bà Bích Trần, nhà nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington DC vẫn hoài nghi về Bộ Quy tắc Ứng xử, theo trang Nikkei Asia.
“Tiến trình của Quy tắc ứng xử không có hiệu quả, bất kể những diễn biến gần đây vì Trung Quốc không muốn tự trói tay mình,” bà Bích nói.
Theo nhà nghiên cứu này, Bắc Kinh hoặc sẽ kéo dài cuộc đàm phán hoặc thúc đẩy một thỏa thuận theo ý của họ, điều mà các nước trong khối ASEAN có yêu sách trên Biển Đông sẽ không muốn.
Yêu sách của Trung Quốc có yêu sách trên Biển Đông với hơn 1.500 km ngoài khơi bờ biển và vào vùng đặc quyền kinh tế của năm quốc gia ASEAN – Brunei, Malaysia, Philippines, Việt Nam và Indonesia.
Tháng 1/2022, Mỹ công bố bản nghiên cứu Ranh Giới Trên Biển số 150, phản đối các yêu sách hàng hải bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, cho rằng” không phù hợp với luật pháp quốc tế như được phản ánh trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982″.
Một ngày sau đó, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Uông Văn Bân nhắc lại: “Trung Quốc được hưởng chủ quyền đối với vùng Nam Hải Chư Đảo bao gồm các quần đảo Đông Sa, Tây Sa, Trung Sa và Nam Sa. Nam Hải Chư Đảo của Trung Quốc có nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.”
Đối với yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Nam Hải Chư Đảo gồm “Đông Sa”, “Trung Sa”, “Tây Sa” (quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) và “Nam Sa” (quần đảo Trường Sa của Việt Nam) nói trên, Mỹ cũng đã bác bỏ yêu sách này mà không thay đổi lập trường là không đứng về bên nào trong tranh chấp.
Trong chuyến công du tháng 11/2022 của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đến Bắc Kinh để gặp ông Tập Cận Bình khi ông Tập tiếp tục cầm quyền nhiệm kỳ thứ ba, hai lãnh đạo đã có “đối thoại sâu sắc, chân thành và thẳng thắn” về các tranh chấp hàng hải ở Biển Đông. Thỏa thuận của họ đã được ghi lại trong Điểm thứ 9 của Tuyên bố chung gồm 13 điểm dài 4 trang.
Theo đó, đoạn thứ nhất của Điểm thứ 9, đôi bên nhất trí “sử dụng hiệu quả cơ chế đàm phán cấp chính phủ về biên giới hai nước; thông qua hội đàm và đàm phán, thảo luận các giải pháp tạm thời, chuyển tiếp mà không ảnh hưởng đến lập trường, chủ trương mỗi bên; và tìm kiếm các giải pháp cơ bản dài hạn được hai phía chấp nhận.”
Đoạn thứ hai, lãnh đạo hai Đảng cũng nhất trí “thúc đẩy trao đổi về hợp tác cùng phát triển trên biển và phân định vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, đẩy nhanh hai vấn đề nêu trên để sớm đạt được tiến triển thực chất. Sẵn sàng tiếp tục triển khai hợp tác trong các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển; trao đổi về việc mở rộng hợp tác trên biển ở Vịnh Bắc Bộ trên cơ sở đáp ứng lợi ích thiết thực của cả hai bên.”
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc
3/2023
Tàu Việt Nam đã bám sát tàu Cảnh sát biển Trung Quốc khi tàu này tiến tới gần một mỏ khí đốt do Nga khai thác trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt nam, Nguyễn Phú Trọng thăm Trung Quốc và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết hai tàu Trung Quốc đã tấn công một tàu đánh cá Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa. Trước đó vào tháng 4, vụ việc tương tự cũng đã xảy ra.
Một hình ảnh vệ tinh của Đảo Bắc với một số đảo nhỏ hơn. Một phần của quần đảo Hoàng Sa ở Biển Đông.BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHGETTY IMAGES
Trung Quốc điều tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8, với sự hộ tống của các tàu hải cảnh, vào khu vực Bãi Tư Chính, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Bắc Kinh đe dọa sẽ tấn công các căn cứ của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa nếu Hà Nội không cho dừng dự án thăm dò khí đốt của Repsol ở Bãi Tư Chính. Việt Nam ngừng khoan dầu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Việt Nam gặp Trương Tấn Sang. Cả hai cam kết là “láng giềng tốt” và nhất trí duy trì hòa bình ở Biển Đông.
BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHGETTY IMAGES
Trung Quốc cáo buộc bị tàu Việt Nam đâm hơn 1.400 lần, gần giàn khoan 981 ở Biển Đông. Trung Quốc tuyên bố các hành động này là bất hợp pháp và kêu gọi Hà Nội ngừng “các hành động khiêu khích”.
Bắc Kinh cử tàu khoan thăm dò dầu. Việt Nam điều các tàu đến khu vực ngoài khơi bờ biển miền Trung sau khi Trung Quốc huy động tới 80 chiếc các loại, trong đó có tàu quân sự cho hoạt động khai thác dầu.
Chú thích hình ảnhTàu cảnh sát biển Trung Quốc (trái) bị ba tàu cảnh sát biển Việt Nam chặn gần giàn khoan dầu của Trung Quốc trong vùng biển tranh chấp ở Biển Đông.BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHHOANG DINH NAM/AFP VIA GETTY IMAGES
Tháng 7: các tàu tuần tra của hải quân Trung Quốc đã bắn vào một tàu đánh cá của Việt Nam, khiến một thủy thủ thiệt mạng; Tháng 11: Việt Nam nổ ra biểu tình phản đối các cuộc tập trận quân sự của Trung Quốc ở Hoàng Sa.
Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào hội đàm với Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đức Lương và nhất trí “tăng cường hơn nữa hợp tác toàn diện và thúc đẩy quan hệ hợp tác láng giềng Trung Quốc-Việt Nam phát triển nhanh hơn và tốt hơn.
BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHGETTY IMAGES
Tàu Trung Quốc nổ súng vào hai tàu đánh cá ở Thanh Hóa của Việt Nam, giết hại 9 ngư dân và bắt giữ 8 người.
Thương mại hàng năm tăng từ 32 triệu USD lên gần 7,2 tỷ USD trong 13 năm.
Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân thăm chính thức Việt Nam ký hiệp định thương mại và giải quyết các tranh chấp.
Việt Nam và Trung Quốc đã ký Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định hợp tác Nghề cá.
BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHGETTY IMAGES
Việt Nam và Trung Quốc đã ký Hiệp ước biên giới trên đất liền.
Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu thăm Bắc Kinh và hai nước nhất trí ra Tuyên bố chung về Hợp tác Toàn diện theo phương châm “16 chữ” và tinh thần “4 tốt.
Bình thường hóa quan hệ song phương.
Trung Quốc chiếm đá Gạc Ma, thuộc quần đảo Trường Sa và sát hại khoảng 64 chiến sỹ Việt Nam.
BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHGETTY IMAGES
Hiến pháp Việt Nam gọi Trung Quốc là “kẻ thù trực tiếp và nguy hiểm của Việt Nam.
Chiến tranh biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Chiến tranh Campuchia–Việt Nam: Việt Nam lật đổ Khmer Đỏ được Trung Quốc hậu thuẫn.
Trung Quốc công nhận Việt Nam là quốc gia có “quan hệ hữu nghị Trung-Việt vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Hồ Chí Minh ngồi với Chủ tịch Mao Trạch Đông tại tiệc chiêu đãi dành cho Hồ ở Bắc Kinh.
Các quốc gia đã đạt được thỏa thuận lịch sử để bảo vệ các đại dương trên thế giới sau 10 năm đàm phán.
Hiệp ước Biển cả nhằm mục đích đặt 30% diện tích biển vào các khu vực được bảo vệ vào năm 2030, để bảo vệ và phục hồi thiên nhiên biển.
Thỏa thuận đã đạt được vào tối thứ Bảy, sau 38 giờ đàm phán, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York.
Các cuộc đàm phán đã bị đình trệ trong nhiều năm vì những bất đồng về tài trợ và quyền đánh bắt cá.
Thỏa thuận quốc tế gần nhất đây về bảo vệ đại dương đã được ký kết 40 năm trước, vào năm 1982 – Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.
Thỏa thuận đó đã thiết lập một khu vực gọi là biển cả – vùng biển quốc tế nơi tất cả các quốc gia có quyền đánh cá, vận chuyển tàu và nghiên cứu – nhưng chỉ 1,2% vùng biển này được bảo vệ.
Sinh vật biển sống bên ngoài các khu vực được bảo vệ này đã gặp rủi ro do biến đổi khí hậu, đánh bắt quá mức và giao thông vận tải.
NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES
Theo đánh giá mới nhất về các loài sinh vật biển toàn cầu, gần 10% được phát hiện có nguy cơ tuyệt chủng.
Theo đánh giá mới nhất về các loài sinh vật biển toàn cầu, gần 10% được phát hiện có nguy cơ tuyệt chủng, theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN).
Các khu bảo tồn mới này, được thiết lập trong hiệp ước, sẽ đặt giới hạn về số lượng đánh bắt cá có thể thực hiện, các tuyến đường vận chuyển và các hoạt động thăm dò như khai thác dưới biển sâu – khi khoáng sản được lấy từ đáy biển cách bề mặt 200m trở lên.
Các nhóm môi trường đã lo ngại rằng các quá trình khai thác có thể làm xáo trộn các khu vực sinh sản của động vật, gây ô nhiễm tiếng ồn và gây độc cho sinh vật biển.
Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế giám sát việc cấp phép nói với BBC rằng trong tương lai “bất kỳ hoạt động nào trong tương lai dưới đáy biển sâu sẽ phải tuân theo các quy định và giám sát nghiêm ngặt về môi trường để đảm bảo rằng chúng được thực hiện bền vững và có trách nhiệm”.
Rena Lee, Đại sứ Liên hợp quốc về Đại dương, đã chốt được vấn đề sau hai tuần đàm phán.
Minna Epps, giám đốc nhóm Đại dương của IUCN, cho biết vấn đề chính là chia sẻ nguồn gen biển.
Nguồn gen biển là tài nguyên sinh học từ thực vật và động vật trong đại dương có thể mang lại lợi ích cho xã hội, chẳng hạn như dược phẩm, quy trình công nghiệp và thực phẩm.
Các quốc gia giàu có hơn hiện có các nguồn lực và kinh phí để khám phá đại dương sâu thẳm nhưng các quốc gia nghèo hơn muốn đảm bảo rằng bất kỳ lợi ích nào họ tìm thấy đều được chia sẻ đồng đều.
Tiến sĩ Robert Blasiak, nhà nghiên cứu đại dương tại Đại học Stockholm, cho biết thách thức là không ai biết tài nguyên đại dương đáng giá bao nhiêu và do đó chúng có thể được phân chia ra sao.
NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES
Nguồn gen biển là tài nguyên sinh học từ thực vật và động vật trong đại dương có thể mang lại lợi ích cho xã hội, chẳng hạn như dược phẩm, quy trình công nghiệp và thực phẩm.
Ông nói: “Nếu bạn tưởng tượng một chiếc TV màn ảnh rộng, độ phân giải cao, lớn và nếu chỉ có ba hoặc bốn pixel ảnh trên màn hình khổng lồ đó đang hoạt động, thì đó là kiến thức của chúng ta về đại dương sâu thẳm. Vì vậy, chúng ta đã ghi nhận được khoảng 230.000 loài trong đại dương, nhưng ước tính có hơn hai triệu.”
Laura Meller, một nhà vận động đại dương cho tổ chức Hòa bình xanh Bắc Âu, đã khen ngợi các quốc gia đã “gác lại sự khác biệt và đưa ra một hiệp ước cho phép chúng ta bảo vệ các đại dương, xây dựng khả năng phục hồi trước biến đổi khí hậu và bảo vệ cuộc sống cũng như sinh kế của hàng tỷ người”
“Đây là một ngày lịch sử để bảo tồn và là dấu hiệu cho thấy trong một thế giới bị chia rẽ, việc bảo vệ thiên nhiên và con người có thể chiến thắng địa chính trị,” bà nói thêm.
Các nước sẽ cần gặp lại nhau để chính thức thông qua thỏa thuận và sau đó có rất nhiều việc phải làm trước khi hiệp ước có thể được thực thi.
Liz Karan, giám đốc nhóm quản trị đại dương của Pews Trust, nói với BBC: “Sẽ mất một thời gian để có hiệu lực. Các quốc gia phải phê chuẩn để nó có hiệu lực. Sau đó, có rất nhiều cơ quan thể chế như Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật phải được thành lập.”
Trung Quốc sẽ là một trong số ít quốc gia cử phái viên đến cả hai bên của cuộc xung đột, trong khi Li, một nhà ngoại giao cấp thứ trưởng, sẽ là quan chức cấp cao nhất của Trung Quốc đặt chân lên đất Ukraine kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược vào tháng 2 năm 2022.
“Chuyến thăm của các đại diện Trung Quốc tới các nước liên quan là một minh chứng khác cho cam kết của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và đàm phán. Nó chứng minh đầy đủ rằng Trung Quốc kiên quyết đứng về phía hòa bình,” phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Wang Wenbin cho biết, thông báo về chuyến đi hôm thứ Sáu. “Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong việc xây dựng sự đồng thuận quốc tế hơn nữa về lệnh ngừng bắn, bắt đầu đàm phán hòa bình và ngăn chặn tình hình leo thang… để thúc đẩy một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Ukraine.”
Chuyến thăm của đại diện đặc biệt lần đầu tiên được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thông báo trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky vào tháng trước, cuộc trò chuyện đầu tiên của họ kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Li có nhiều kinh nghiệm trong khu vực. Ông là đại sứ Trung Quốc tại Nga từ năm 2009 đến 2019 và là gương mặt quen thuộc của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ông cũng từng là người đứng đầu các vấn đề Đông Âu và Trung Á trong bộ ngoại giao.
“Ai nhận các luật Thầy truyền và giữ các luật đó, thì người ấy là kẻ mến Thầy. Và ai mến Thầy sẽ được Cha Thầy yêu mến, và Thầy sẽ yêu nó, và sẽ tỏ mình ra cho nó”. (Ga 14, 21)
Hôm nay, Chúa Giêsu lại tiếp tục trải lòng với các môn đệ trước khi Ngài tạm rời xa các ông mà về cùng Chúa Cha (Ga 14,15-21). Ngài đã báo trước cho các ông những điều sắp xảy đến, và dặn dò các ông phải tuân giữ điều Ngài truyền dạy. Những điều đó là gì thì có lẽ các môn đệ là những người trong cuộc biết rõ nhất.
Quả vậy, các ông là những người đi theo sát Chúa ròng rã ba năm trên hành trình thi hành sứ vụ ở trần gian. Cùng ăn , cùng uống, cùng được Thầy giải thích cặn kẻ ý nghĩa các dụ ngôn, được Thầy dạy dỗ bảo ban nhiều điều, chắc hẳn những điều quan trọng luôn được Thầy nhắc đi nhắc lại. Và một trong những điều thường được nhắc đến đó là “ hãy yêu”.
Theo nghiên cứu của giáo sư Tân Ước Clark-Soles, động từ “yêu” (agapao, phileo) được Chúa Giêsu nhắc đến 57 lần trong Tin Mừng Gioan[1]– cũng được xem là Tin Mừng của tình yêu. Ngài không chỉ nhắc nhở, mà còn ra lệnh cho các môn đệ: “hãy yêu thương nhau”. Tuy nhiên, Ngài không chỉ nói suông và dạy người ta phải thi hành, nhưng chính Ngài đã sống và hành động. Ngài đã tỏ cho các môn đệ biết tình yêu Chúa Cha dành cho Ngài và cho nhân loại như thế nào, cũng như tình yêu của Ngài dành cho Chúa Cha và cho tất cả mọi người; từ đó, Ngài mời gọi những ai tin và đi theo Ngài cũng hãy làm như vậy. Nói một cách khác, đi theo Chúa là đáp lại lời mời gọi yêu thương. Mà yêu thương như Chúa nêu gương là cả một quá trình của đón nhận và thực thi ý muốn của người mình yêu. Vậy nên, có hai điều chúng ta học được khi yêu như Chúa:
Thứ nhất, nếu có yêu, hãy đón nhận lời nhau
Như Chúa đã đón nhận lời Cha như thương thực hằng ngày (Ga.4,34). Ngài thực thi Thánh Ý Chúa Cha bằng việc đến trong thế gian này, và sẵn lòng bước vào cuộc Thương Khó – Tử Nạn và Phục Sinh để bày tỏ tình yêu và lòng thương xót của Chúa Cha dành cho nhân loại (Ga.6, 38). Tình yêu của Ngài được cụ thể bằng sự vâng phục cho đến tận cùng, dù có những giây phút xao xuyến trong vườn Cây Dầu, và cám dỗ tránh xa chén đắng, nhưng rồi Ngài chưa một lần làm theo ý riêng mình, nhưng luôn trung tín chu toàn ý Cha cho đến hơi thở cuối cùng.
Vì sao Chúa có thể làm được như vậy? Thưa vì Ngài luôn nhớ lời Chúa Cha: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người”. Lời quan trọng nhất vẫn là lời yêu thương. Có yêu thương, con người cũng sẽ làm được những việc phi thường.
Thứ hai, nếu có yêu, hãy giữ lời nhau
Như Chúa Giêsu không chỉ đón nhận lời, hay Thánh Ý Chúa Cha mà thôi, nhưng Ngài còn tuân giữ và thi hành lời đó trong suốt cuộc đời tại thế của mình. Lời đó là lời hứa cứu độ, và Chúa đã giữ lời đó trong sự linh động và sáng kiến của con tim luôn hướng về Cha Chí Thánh. Chúa đã giữ lời Chúa Cha, và làm cho lời ấy được thực hiện bằng cái chết trên thập giá.
Khi Chúa nói với các môn đệ: “nếu ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy”, Ngài không phải ra điều kiện khi yêu, nhưng tình yêu chân thật và bền vững vốn dĩ luôn đi kèm một cam kết: đón nhận và giữ lời đã hứa. Vậy Chúa đã truyền ban điều gì cho chúng ta: thưa là hãy yêu thương nhau! Một điều duy nhất trong Tin Mừng Thánh Gioan. Việc còn lại, là chúng ta đã đón nhận và tuân giữ lời đó như thế nào?
Một chút suy tư
Chúa Giêsu đã luôn nhớ và chu toàn Thánh Ý Chúa Cha trong mọi cảnh huống, vì Ngài yêu Chúa Cha, và luôn xác tín mình được Chúa Cha yêu thương. Ngài luôn đặt mình trong tương quan thân tình và kết hợp với Chúa Cha luôn luôn.
Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ luôn đón nhận và tuân giữ lời Chúa dạy dù gặp nhiều thách đố. Vì tình yêu sẽ đem lại sức mạnh, sự kiên nhẫn để chúng ta thi hành ý muốn của Chúa trên cuộc đời mình. Mà ý muốn của Chúa, đó là chúng ta yêu thương anh chị em mình.
Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta không ngại trở nên giống Chúaqua việc bắt chước cách sống và cách yêu của Ngài. Ngài đã hiến mạng vì bạn hữu. Phần chúng ta, chúng ta có dám từ bỏ cái tôi to bự của mình để đón nhận và yêu thương những khác biệt nơi anh chị em mình không? Cụ thể, tại nơi làm việc, những dịp sinh hoạt trong giáo xứ, hay những cuộc hội thảo trong cộng đoàn tu trì, hoặc tư gia, chúng ta có sẵn sàng để ý riêng sang một bên để đón nhận ý của người khác vì lợi ích chung không?
Và nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày để gần Chúa hơn, gần anh chị em mình hơn?
Cầu nguyện
Xin Chúa dạy con biết yêu Chúa và yêu thương nhau, vì đó là ước mơ và cũng là lệnh truyền của Chúa.
Xin cho con bước vào tình yêu bằng sự cam kết ở lại và làm triển nở tình yêu Chúa giữa những người chung quanh mình.
Xin Thánh Thần tình yêu Chúa luôn đốt nóng và sưởi ấm trái tim con, để luôn cháy bừng lửa yêu mến và phụng sự Chúa nơi tha nhân. Amen.
SÀI GÒN, Việt Nam (NV)– Chu Bá Chung, 39 tuổi, Việt kiều Canada, là một trong số các nghi can xuyên quốc gia vừa bị bắt giữ trong đường dây vận chuyển hàng trăm kg ma túy từ Cambodia về Việt Nam.
Theo báo VNExpress hôm 11 Tháng Năm, đường dây nêu trên đổ bể khi nghi can Trương Ngọc Mai, 26 tuổi, bị bắt trong lúc đang đi giao “hàng” tại quận 5, Sài Gòn, hồi giữa Tháng Chín năm ngoái.
Nghi can Trương Ngọc Mai (áo cam) lúc bị bắt. (Hình: VNExpress)
Khám xét ba thùng giấy được quấn băng keo để trên xe gắn máy của nghi can này, công an phát giác gần 12 kg ma túy loại methamphetamine (ma túy đá).
Tiếp tục khám xét nơi ở của nghi can Mai tại quận 4, công an tịch thu thêm 11.5 kg heroin, 40 kg ma túy đá, 12 kg thuốc lắc và ketamine, máy ép, cân điện tử.
Cùng thời điểm, công an ập vào một căn nhà trên đường Trần Văn Đang, quận 3, một căn chung cư tại quận 8… bắt nhiều người trong đường dây, tịch thu tổng cộng 85 kg ma túy.
Khi đường dây bị bể, Chu Bá Chung lập tức chạy trốn đến thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, nhưng bị bắt vài ngày sau đó.
Lúc bị bắt, nghi can Chung khai hồi đầu năm 2019, thua bạc tại các sòng Cambodia và nợ tiền một người đàn ông chưa rõ danh tính. Do Chung không có khả năng chi trả nên ông này đề nghị nghi can làm đầu mối giao ma túy cho khách tại Sài Gòn, với thù lao từ $100-$200 mỗi chuyến.
Từ đầu năm 2020, mỗi lần Chung nhận chuyển 5-30 kg ma túy đá, ketamine, thuốc lắc… từ đường dây của ông chủ bên Cambodia, vận chuyển về Sài Gòn và giao đến địa điểm được ấn định sẵn.
Để mở rộng hoạt động, Chu Bá Chung thuê Trương Ngọc Mai làm đầu mối tiếp nhận ma túy, sau đó giao đến những đại lý.
Một nghi can khác trong đường dây là Nguyễn Vũ Khải Hoàng, 28 tuổi, khai rằng hồi Tháng Ba năm ngoái, vay 400 triệu đồng ($17,045) của một người tên Thạch chưa rõ lai lịch, với lãi suất cao.
Các gói ma túy tổng hợp là tang vật của vụ án. (Hình: VNExpress)
Do không có tiền trả nợ, Hoàng nhận lời đi xe hơi đến các tỉnh gần biên giới với Cambodia để nhận các lô ma túy mang về Sài Gòn giao cho hai nghi can Chung, Mai để nhận tiền công 100-200 triệu đồng ($4,261-$8,522) mỗi chuyến.
Công An thành phố Sài Gòn được ghi nhận đang mở rộng điều tra vụ án này. (N.H.K)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một ngày trước phiên tòa xử nhà hoạt động Trần Bang tại Sài Gòn, tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW) phát đi thông cáo báo chí kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do cho ông này.
Ông Trần Bang, tên thật là Trần Văn Bang, 62 tuổi, quê huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, được giới xã hội dân sự biết đến với nhiều hoạt động phản đối Luật Đặc Khu và biểu tình chống Trung Quốc. Ông Bang từng phục vụ trong quân đội Việt Nam vào hồi đầu thập niên 1980, và sau khi xuất ngũ thì trở thành kỹ sư thủy lợi.
Nhà hoạt động Trần Bang. (Hình: Facebook Bang Trần)
Thông cáo hôm 11 Tháng Năm dẫn lời ông Phil Robertson, phó giám đốc ban Á Châu của HRW, ghi: “Chính quyền Việt Nam liên tiếp sử dụng Điều 117 Bộ Luật Hình Sự để dập tắt tiếng nói của bất kỳ công dân nào dám sử dụng mạng Internet để phê phán chính quyền hay lên tiếng ủng hộ nhân quyền và dân chủ. Nhà cầm quyền nên lập tức trả tự do cho ông Trần Văn Bang, và hủy bỏ điều luật hà khắc này.”
Theo ghi nhận của HRW, kể từ năm 2018, các tòa án ở Việt Nam đã kết án ít nhất 60 blogger và nhà hoạt động theo Điều 117, và xử họ từ bốn đến 15 năm tù giam. Cũng trong cùng thời kỳ, có ít nhất 13 nhà vận động nhân quyền khác bị kết tội theo Điều 88 cũ, vì hành vi bị coi là vi phạm của họ xảy ra vào thời điểm Điều 88 còn hiệu lực. Những người này đã bị xử từ bốn đến 12 năm tù giam.
Cùng thời điểm, Tiến Sĩ Mạc Văn Trang ở Sài Gòn viết trên trang cá nhân: “‘Tội’ của anh [Trần Bang] chỉ là một trí thức cương trực, một cựu chiến binh đã thể hiện lòng yêu nước quá sôi sục, phê phán những sai trái của nhà cầm quyền quá mạnh mẽ, có thể cực đoan, không khoan nhượng, đúng tính cách của người lính trên trận tuyến. Thấy nói phiên tòa ‘công khai,’ nên tôi sẽ đến dự xem người ta kết án Trần Bang thế nào.”
Ông Trần Bang từng tham gia nhiều hoạt động phản đối Luật Đặc Khu và biểu tình chống Trung Quốc. (Hình: Facebook Bang Trần)
Trước khi bị bắt vào Tháng Ba năm ngoái, sức khỏe của ông Trần Bang suy giảm, vì vậy ông đã chấm dứt mọi hoạt động để tập trung chữa bệnh.
Hồi Tháng Mười Một cùng năm, Đài RFA dẫn lời người nhà ông Trần Bang từ trại tạm giam cho biết ông mong muốn được đi khám khối u ở bệnh viện và đã viết di chúc đề gửi gia đình. (N.H.K)
Mới đây, tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) công bố bảng xếp hạng tự do báo chí, Việt Nam đã tụt hạng gần “đội sổ” khi xếp thứ 178 trong tổng số 180 quốc gia trên thế giới.
Đứng sau Việt Nam là Trung Quốc (179/180) và Bắc Hàn đứng cuối bảng (180/180). Đây là mức thấp nhất mà Việt Nam bị xếp loại kể từ khi RSF công bố bảng xếp hạng hàng năm từ 2002 đến nay.
Theo số liệu thống kê từ RSF, tới nay tại Việt Nam, có hơn 40 nhà báo bị giam giữ. Nổi bật nhất là bà Phạm Đoan Trang, người có nhiều giải thưởng báo chí, hiện thụ án 9 năm với tội danh ‘Tuyên truyền chống nhà nước’.
Trong tuyến bài này, BBC sẽ phân tích hệ thống quản lý báo chí ở Việt Nam, về cơ chế kiểm duyệt lẫn tự kiểm duyệt trong các tòa soạn và cách biến báo chí thành công cụ tuyên truyền trong bối cảnh mạng xã hội lan rộng.
Hệ thống quản lý báo chí ở Việt Nam nhìn chung khá chồng chéo và rắc rối.
Một cơ quan báo chí có thể chịu cảnh “một cổ ba bốn tròng” từ Đảng Cộng sản Việt Nam, chính quyền các cấp, bộ ngành và cơ quan chủ quản.
Ở đây chưa kể còn một “tròng” doanh nghiệp được “kết bằng tiền”, bằng những hợp đồng quảng cáo có giá trị cũng có thể ảnh hưởng đến nội dung báo chí nhưng vì phi chính thức nên chưa đề cập ở đây.
Đảng – quyền lực tối thượng
Luật báo chí 2016 viết: “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân.”
Có thể hiểu, ở quốc gia độc đảng như Việt Nam thì quyền lực của Đảng Cộng sản Việt Nam là tối thượng, Đảng quản lý về nhiều mặt và bằng nhiều phương tiện khác nhau.
Đầu tiên là về con người, để ngồi ở vị trí cấp cao trong một tòa soạn như Tổng Biên tập thì các nhà báo này đều phải là đảng viên.
Năm 2018, làng báo Việt Nam chấn động khi báo Thanh Niên cho thôi chức 13 nhà báo lúc bấy giờ nắm giữ vị trí trưởng ban, phó ban hoặc tương đương.
Một nguồn tin ở TP HCM thời điểm ấy nói với BBC rằng, sự việc trên dẫn đến tình trạng “Ban Văn nghệ của báo Thanh Niên hiện thiếu cả trưởng và phó ban vì không có ai là đảng viên cộng sản”.
Những nhà báo là đảng viên thường phải chấp hành các điều lệ của đảng, các quy định và nguyên tắc của đảng, tuân theo nghị quyết đại hội đảng, sự phân công của Đảng.
Họ cũng phải học tập nghị quyết, phải họp hành cập nhật những chỉ đạo mới.
NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES
Ngoài ra, sự hiện diện của Đảng còn là ở những người, những vị trí, các ban bệ khác rất cụ thể như bí thư đảng bộ, đảng bộ, chi bộ… Các cuộc sinh hoạt đảng thường có bỏ phiếu tín nhiệm, phê bình và tự phê bình.
Vì vậy, nếu bị chi bộ, đảng bộ phê bình thì các lãnh đạo này cũng khó trụ lâu nên việc siết chặt kênh được coi là “quyền lực thứ tư” này càng tối quan trọng.
“Vì Tổng Biên tập là đảng viên, phải phục tùng tổ chức, nên việc họ ấy chỉ đăng đúng chủ trương, đường lối là điều đương nhiên. Và khi Đảng đã nắm triệt để về mặt con người, cũng là khống chế về mặt nội dung,” một nhà báo ẩn danh nói với BBC.
Ở Việt Nam, cơ quan cao nhất về mặt đảng quản lý nội dung báo chí là Ban Tuyên giáo. Cơ quan này quản lý báo chí thông qua các cuộc giao ban hằng ngày, hằng tuần với các đại diện từ Ban Tuyên giáo, Bộ Thông tin Truyền thông.
Sự chỉ đạo này có thể được thực hiện theo các hình thức:
Công văn chỉ đạo (có thể có dấu mật);
Gửi qua đường fax (nhưng hay bị một số nhà báo chụp hình đăng lên mạng);
Các chỉ đạo trực tiếp trong các cuộc họp giao ban (có biên bản tóm tắt);
Các chỉ đạo qua tin nhắn, gọi điện thoại. Cách cuối cùng này thường được sử dụng phổ biến sau này vì tính nhanh chóng. Tin nhắn được thiết kế riêng cho từng người nên ai truyền ra ngoài là biết rò rỉ từ đâu;
Ví dụ, mỗi năm tới dịp kỷ niệm ngày sinh cố Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5 thì báo chí phải tuyên truyền chủ trương “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
Hay gần đây, khi nhà phê bình Đặng Tiến qua đời, các báo nhận được chỉ đạo qua tin nhắn như sau:
“Về trường hợp ông Đặng Tiến vừa qua đời tại Pháp, đề nghị các cơ quan báo chí không thông tin (nếu đã thông tin thì gỡ ngay) vì đây là nhân vật tham gia tổ chức chống Đảng và Nhà nước Việt Nam (Văn đoàn Độc lập). Trân trọng.”
BBC ghi nhận đường dẫn trên các trang như Tuổi Trẻ Online, Phụ Nữ Online viết về sự ra đi của ông Đặng Tiến thì các đường dẫn này đã không còn khả dụng.
Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm nhận định với BBC rằng, việc kiểm soát và kiểm duyệt báo chí ở Việt Nam được phân chia giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông.
“Họ ban hành hướng dẫn cho tất cả các phương tiện truyền thông nhà nước bao gồm báo in, trực tuyến, đài phát thanh và truyền hình. Tất cả các tổng biên tập và biên tập viên ở vị trí cao đều phải là đảng viên. Các nhà báo được yêu cầu tham dự các cuộc họp hàng tuần, vào thứ Ba tại Hà Nội và thứ Tư tại TP HCM, để nhận được hướng dẫn về những gì có thể và không thể triển khai.”
Một nhà báo giấu tên từ Quảng Ngãi nói với BBC: “Họp giao ban xưa nay vốn là hoạt động của Bộ Thông tin Truyền thông và Ban Tuyên giáo với các báo. Sau này thì mở rộng ra tùy vào tình hình thời sự mà sẽ có đại diện từ các cơ quan khác tham gia … Ví dụ như Bộ Ngoại giao sẽ dự họp khi có các lãnh đạo cấp cao đi công du,…Ở các địa phương, để hoạt động hiệu quả, có được tin tức nhanh thì các phóng viên phải đăng ký thường trú. Qua đó, họ cũng phải họp với Ban Tuyên giáo tỉnh về những điểm nóng, vụ việc gây tranh cãi. Tất cả đều được chỉ đạo từ trên xuống: có nên đăng thêm hay giảm bớt bài vở về vụ này, vụ kia…“
Những cánh tay nối dài ‘kiểm duyệt’
Trong đề án quy hoạch báo chí toàn quốc đến năm 2015 ghi rõ: “Báo chí là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.”
Cơ quan chủ quản cũng là một tổ chức được cho là “nắm quyền sinh sát” đối với tờ báo do mình quản lý. Hầu hết báo chí Việt Nam đều là nhà nước dù một số trường hợp lách luật để làm báo tư nhân, nhưng tạm thời chưa đề cập ở đây.
Mỗi tờ báo đều nằm dưới một cơ quan chủ quản nhất định: cơ quan đó có thể là một tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước hoặc là một tổ chức đoàn thể, hội, được nuôi bằng ngân sách nhà nước: ví dụ như Hội Nhà văn thì cũng được nhà nước đổ tiền vào.
Theo Bộ Thông tin Truyền thông, Cơ quan chủ quản sẽ có quyền lực là bổ nhiệm nhân sự cấp cao như Tổng Biên tập (TBT), Phó Tổng biên tập, Tổng Thư ký tòa soạn…
Các chức danh như Tổng Biên tập cần có nhiều ban bệ, gồm cả ban Bí thư Trung ương Đảng, Ban Tuyên giáo, tùy theo tờ báo đó là cấp bộ, cấp vụ – đồng ý thì mới thông qua, nhưng một cách chính thức thì cơ quan chịu trách nhiệm, triển khai việc bổ nhiệm vẫn là cơ quan chủ quản.
Ví dụ như Tổng Biên tập báo Pháp luật TP HCM sẽ do Ủy ban nhân dân TPHCM bổ nhiệm, Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ do Thành đoàn TPHCM bổ nhiệm.
“Cơ quan chủ quản có quyền bổ nhiệm thì hoàn toàn có quyền tác động tới nội dung, đường hướng của tờ báo: trước hết từ khâu chọn nhân sự, chọn người có năng lực như thế nào, lập trường như thế nào sẽ có tính quyết định đối với đường hướng phát triển của tờ báo về sau. Về sau tức là quản lý bằng họp hành, chỉ đạo,” nhà báo giấu tên nói với BBC.
Bên cạnh tầng tầng lớp lớp quản lý báo chí kể trên, để kiểm soát báo chí, chính quyền còn có những công cụ khác để tăng uy lực của “vòng kim cô” này như: hệ thống luật, các văn bản quy phạm pháp luật về hoặc liên quan đến quản lý báo chí, các cơ quan quản lý nhà nước, an ninh văn hóa.
Lực lượng an ninh văn hóa, Cục An ninh Thông tin truyền thông (A87) – thuộc Bộ Công an – được cho là dẫn đầu trong việc đấu tranh “không tiếng súng” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, văn nghệ. Theo đó, cơ quan này quản lý hoạt động báo chí, theo dõi các nhà báo, báo cáo tình hình, tư tưởng, việc đi nước ngoài của các nhà báo.
“Họ thường tổ chức quản lý, giám sát, theo dõi theo hai kiểu: quản lý theo địa bàn và quản lý theo mảng. Bên cạnh đó, họ quản lý theo nhóm, lĩnh vực: ví dụ quản lý theo loại hình báo chí (điện tử, giấy…), quản lý theo cấp (báo trung ương, báo địa phương…),” một cựu Thư ký tòa soạn nói với BBC.
Trong vụ án Báo Sạch, năm nhà báo bị kết tội Điều 331 BLHS, Đại tá Nguyễn Tuấn Việt – Trưởng phòng An ninh Báo chí Xuất bản, Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an phát biểu rằng, hoạt động tác nghiệp của nhà báo, phóng viên phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí theo đúng quy định tại Luật Báo chí năm 2016.
“Các đối tượng thuộc nhóm “Báo Sạch” đã bị tước thẻ nhà báo thì không thể hoạt động như một nhà báo thông thường, mọi hoạt động lấy danh nghĩa nhà báo đều là hành vi vi phạm các quy định của pháp luật.
“”Nhà báo độc lập”, “truyền thông độc lập” là những mỹ từ mà các thế lực thù địch, phản động thường rêu rao nhằm che lấp mưu đồ xấu xa với sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói chung, hoạt động báo chí, truyền thông ở Việt Nam nói riêng. Đó là lợi dụng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận để hoạt động phá hoại an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, xâm phạm lợi ích hợp pháp của Nhà nước và nhân dân, vi phạm pháp luật…” tờ Quân đội Nhân dân dẫn lời ông Việt.
NGUỒN HÌNH ẢNH,OTHERS
Chụp lại hình ảnh,Từ trái qua: ông Đoàn Kiên Giang, ông Nguyễn Thanh Nhã và ông Nguyễn Phước Trung Bảo thuộc nhóm Báo Sạch
Giáo sư Carl Thayer nói với BBC rằng, trong thời kỳ internet bùng nổ, ĐCSVN đã can thiệp để kiểm soát truyền thông xã hội mà không cần ngắt mạng:
“Điều này diễn ra dưới hình thức áp dụng các điều luật có từ ngữ mơ hồ trong Bộ luật Hình sự (Điều 109, 117, 156 và 331) để trấn áp các quan điểm bị coi là thù địch với đường lối của đảng. Ngoài ra, Lực lượng 47, một đơn vị tác chiến không gian mạng của Bộ Quốc phòng, huy động hàng nghìn nhân lực để thiết lập trang web và tuyên truyền ủng hộ ĐCSVN. Lực lượng 47 cũng tấn công những cá nhân được cho là chỉ trích ĐCSVN.”
Nhà văn, nhà báo Khải Đơn, người từng có kinh nghiệm được các cán bộ an ninh văn hóa “hỏi thăm” nói với BBC rằng, việc kiểm soát thông tin không phải cấm hay bỏ một đề tài mà “làm cho nó trở nên bớt quan trọng đi, thay đổi tính chất hoặc đơn giản là thay đổi hoàn toàn nhận thức của công chúng về thông tin đó”.
“Ví dụ có thể thấy rõ là dịch Covid, rõ ràng việc đẩy hàng chục ngàn người lao động vào đường cùng phải chạy trốn về quê là hành vi có hệ quả vô cùng lớn với số đông dân chúng, nhưng khi đó cách kể chuyện cố ý định hướng hợp lý hoá cuộc di cư bần cùng đó đã chỉ làm nổi lên khía cạnh tình người, khó khăn, vất vả hay sự xúc động của quê hương. Họ không hề chất vấn sai phạm và sự nhẫn tâm, quan liêu của chính quyền ở các thành phố lớn, không hề yêu cầu chính quyền đó phải trả lời về hậu quả họ gây ra cho hàng chục ngàn người. Đó là định hướng và quản lý tinh vi.
“Nhiều người hay nói rằng có an ninh đi theo từng nhà báo, hay gọi điện doạ dẫm, yêu cầu tháo bài, đề nghị nhà báo không tác nghiệp bài viết đó là đáng sợ và lộng hành, nhưng tôi thấy quản lý và điều hướng thông tin ở cấp độ vĩ mô, khiến người dân mất hẳn năng lực chất vấn sai phạm mới là quyền lực đáng sợ của cái gọi là an ninh văn hoá,” bà Khải Đơn đánh giá.
Giáo sư Carl Thayer nhận định rằng, về lý thuyết, Hiến pháp Việt Nam đảm bảo tự do báo chí.
“Nhưng chế độ độc đảng của Việt Nam “cai trị bằng luật pháp” thay vì “điều hành bằng luật pháp”. Không có sự phân chia quyền lực ở Việt Nam giữa các nhánh chính trị bao gồm hành pháp, lập pháp và tư pháp. Truyền thông ở Việt Nam không phải là “đẳng cấp thứ ba” độc lập (đại diện cho nhân dân) như trong các nền dân chủ tự do.
“Trong tương lai có thể thấy được, Việt Nam sẽ không có tự do báo chí tương đương với các nền dân chủ tự do. Tuy nhiên, inter
