Hành nghề luật sư tại Việt Nam dưới cái bóng của đảng

Hành nghề luật sư tại Việt Nam dưới cái bóng của đảng

Kính Hòa, phóng viên RFA
2014-12-11

12112014-vn-law-in-shdw-of-cmunis.mp3

Luật sư Võ An Đôn (áo sơ-mi trắng) cùng chị (phải) và vợ (trái) nạn nhân Ngô Thanh Kiều tại tòa

Luật sư Võ An Đôn (áo sơ-mi trắng) cùng chị (phải) và vợ (trái) của nạn nhân Ngô Thanh Kiều tại phiên xử tại tòa trước đây.

File photo

Vụ án Ngô Thanh Kiều đã từng được chủ tịch nước Trương Tấn Sang yêu cầu xử lại các nhân viên công an lạm dụng quyền lực gây chết người, công luận chưa hết vui mừng cảm ơn người luật sư can đảm góp phần đưa thủ phạm ra ánh sáng là ông Võ An Đôn, thì ông Đôn lại bị cơ quan công quyền của tỉnh Phú yên đòi truất quyền luật sư của ông. Sau đây là ý kiến của một số luật sư và nhà quan sát xã hội Việt Nam về câu chuyện hành nghề luật sư tại Việt nam.

Hàng ngàn cách “chụp mũ”

“Theo cảm nhận của tôi và thực tế xã hội thì người ta có thể làm mọi thứ để đạt được mục đích, có thể qui chụp, có thể tạo cớ để mà bắt giam… họ có hằng ngàn cớ, hàng ngàn cách nhưng riêng tôi không sợ vì mình làm đúng. Còn việc xảy ra trong tương lai đối với tôi thì (họ) có hằng ngàn cách mà tôi không thể biết được.”

“Theo cảm nhận của tôi và thực tế xã hội thì người ta có thể làm mọi thứ để đạt được mục đích, có thể qui chụp, có thể tạo cớ để mà bắt giam… họ có hằng ngàn cớ, hàng ngàn cách nhưng riêng tôi không sợ vì mình làm đúng.
-Luật sư Võ An Đôn”

Đó là phát biểu của Luật sư Võ An Đôn cuối buổi trao đổi giữa ông và Đài Á châu tự do về việc ông bị đe dọa tước giấy phép hành nghề luật sư. Buổi trao đổi này diễn ra sau khi có bản kiến nghị liên ngành của Công an, Viện kiểm soát, và Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên gửi đoàn luật sư tỉnh này yêu cầu tước chứng chỉ hành nghề của Luật sư Đôn.

Nhận xét về sự việc này, Luật sư Trần Thu Nam từ Hà Nội cho biết rằng nghề luật sư hiện nay ở Việt Nam là một nghề rất nhiều rùi ro:

Đối với nghề luật sư ở Việt Nam thì có nhiều rủi ro, nhiều nguy hiểm rình rập xung quanh nghề đó. Các tai nạn nghề nghiệp có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đối với một đất nước có pháp luật, một đất nước pháp quyền, một đất nước dân chủ thì nghề luật sư được coi trọng. Nhưng đối với Việt Nam thì nghề luật sư chưa được coi trọng và có rất nhiều nguy hiểm xung quanh nó.”

Một nhà quan sát chính trị xã hội trong nước là Tiến sĩ Hà Sĩ Phu cũng nhận xét rằng hiện nay ở Việt nam có hai giới chịu sức ép nhiều nhất từ phía chính quyền là giới blogger và luật sư. Giới blogger thì mong muốn quyền tự do ngôn luận, còn giới luật sư thì đang phải làm việc trong một môi trường tư pháp bị nhiều ràng buộc. Luật sư Đôn cho biết là theo kinh nghiệm của ông thì văn bản liên ngành đòi tước việc hành nghề luật sư của ông phải có sự chỉ đạo của đảng bộ địa phương, chứ các cơ quan khác như Tòa án, hay Viện kiểm soát… không thể tự ý ra một văn bản như vậy.

Trong môi trường tư pháp như vậy, người ta cho rằng người luật sư dễ bị đòn thù, như trường hợp của ông Võ An Đôn. Ông Trần Thu Nam nói:

ntk-250

Một trong năm người công an đánh chết người vẫn cười trước tòa (ảnh bên trái) và gia đình nạn nhân khóc tức tưởi cũng tại tòa hôm 27/3/2014 (ảnh bên phải).

Trong việc của luật sư Đôn thì tôi cho rằng cái bản kiến nghị của các cơ quan kiểm sát, tố tụng của tỉnh Phú Yên là để trả thù luật sư. Tôi khẳng định là có vấn đề trả thù luật sư.”

Cũng có ý kiến cho rằng các vụ việc như lạm dụng quyền lực, xem thường pháp luật như vậy dễ xảy ra ở những địa phương xa xôi như tỉnh Phú Yên hơn là tại các trung tâm lớn như Hà Nội hay Sài Gòn. Tiến sĩ Hà Sĩ Phu không hoàn toàn đồng ý điều này:

Tất nhiên là ở những vùng sâu vùng xa, chổ mà không có nhỉ mục quang chiêm thì tình hình nó tồi tệ hơn, nhưng mà tất cả nằm trong cái bình diện chung lớn hơn là trong tình hình pháp luật mang tính rừng rú, không có nền pháp trị thì giới luật sư bị o ép nhiều từ phía chính quyền mà không phát huy tác dụng được.”

Đảng lãnh đạo tuyệt đối

Trở lại chuyện chỉ đạo của đảng mà luật sư Đôn đề cập đến trong bài trao đổi với chúng tôi, Luật sư Hà Huy Sơn cho rằng việc đó là phạm pháp:

Nếu thật sự có sự chỉ đạo của đảng bộ thì đây cũng là sai pháp luật vì trong Hiến pháp 2013 thì tất cả các cơ quan đảng phải tuân thủ theo pháp luật.”

Tiến Sĩ Hà Sĩ Phu, người nhiều năm nghiên cứu về chủ nghĩa cộng sản tại Việt Nam nói rằng thực ra người cộng sản chỉ coi pháp luật là một công cụ tạm thời của họ mà thôi:

“Thực tế là người cộng sản họ muốn mình chỉ đạo tuyệt đối. Đó là mâu thuẫn cơ bản đối với dân chủ. Tức là quyền ở đảng còn dân chủ là quyền ở dân mà đảng chỉ là một bộ phận và tạm thời. Đó là mâu thuẫn rất căn bản.
-Tiến Sĩ Hà Sĩ Phu”

Thực tế là người cộng sản họ muốn mình chỉ đạo tuyệt đối. Đó là mâu thuẫn cơ bản đối với dân chủ. Tức là quyền ở đảng còn dân chủ là quyền ở dân mà đảng chỉ là một bộ phận và tạm thời. Đó là mâu thuẫn rất căn bản. Người cộng sản nghĩ rằng là xã hội tiến bộ thì phải do họ lãnh đạo tuyệt đối, đảng chỉ huy hết. Bây giờ do va chạm với xã hội văn minh nên các ông ấy đã sửa rất nhiều rồi đấy. Chứ còn cái suy nghĩ nguyên thủy của người cộng sản là xuất phát từ cái lý thuyết đó. Cái câu của ông Phạm Văn Đồng là cái câu điển hình nhất. Khi ông Nguyễn Mạnh Tường nói rằng Thủ tướng đứng đầu ngành hành pháp thì việc làm chính yếu là phải nghĩ đến việc xã hội phải có một bộ luật cho thật văn minh, thì ông Phạm Văn Đồng trả lời rằng luật để làm gì, luật để mình tự trói tay mình lại à!”

Trong nỗi lo sợ bị trói tay đó, sau mấy mươi năm chấm dứt chiến tranh ý thức luật pháp của các cơ quan chấp pháp tại Việt Nam vẫn gây ngạc nhiên cho nhiều người. Vụ việc gần đây nhất là trong vụ án Hồ Duy Hải, các cơ quan điều tra và tố tụng điềm nhiên mua dao ngoài chợ về để làm tang vật.

Cũng trong nỗi sợ đó mà chủ tịch luật sư đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh là ông Nguyễn Đăng Trừng đã bị khai trừ ra khỏi đảng cộng sản với lý do chính thức là ông đã cản trở sự lãnh đạo của đảng.

Và từ khi Việt Nam bắt đầu có va chạm với thế giới dân chủ, sửa đổi nhiều chuyện luật lệ, cho phép nghề luật hồi sinh thay vì bồi thẩm đoàn nhân dân như trước kia, nhiều luật sư lại bị bắt bỏ tù, tước chứng chỉ hành nghề, hoặc thậm chí phải đi lưu vong. Có thể kể ra một danh sách dài như Lê Công Định, Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, Cù Huy Hà Vũ, Lê Trần Luật, Nguyễn Đăng Trừng… Liên quan tới họ là những vụ án có tính chính trị khi bảo vệ những người bất đồng chính kiến, nhưng cũng có khi chỉ là xung đột đất đai giữa dân chúng và chính quyền như vụ Đoàn Văn Vươn, hay Thái Hà. Và Luật sư Võ An Đôn có vẻ cũng đang vào tầm ngắm của đảng ủy tỉnh Phú Yên sau vụ án chống ại sự lạm dụng quyền lực của công an làm chết người.

Khi chúng tôi hoàn thành bài viết này thì một nhóm dân sự Việt Nam đưa ra một bản kiến nghị, thu thập chữ ký để bảo vệ luật sư Võ An Đôn, và đã thu thập được 127 chữ ký. Các luật sư như Hà Huy Sơn, Trần Thu Nam mà chúng tôi tiếp xúc đều nói là họ rất ủng hộ bản kiến nghị này.

Thành viên Mạng lưới Blogger Việt Nam bị hành hung

Thành viên Mạng lưới Blogger Việt Nam bị hành hung

Hoà Ái, phóng viên RFA
2014-12-10

Blogger Nguyễn Hoàng Vi, sinh năm 1987, là thành viên của Mạng Lưới Blogger Việt Nam

Blogger Nguyễn Hoàng Vi, sinh năm 1987, là thành viên của Mạng Lưới Blogger Việt Nam

Photo: Danlambao

Blogger Nguyễn Hoàng Vi, thành viên Mạng lưới Blogger Việt Nam, bị hành hung 1 ngày trước ngày Quốc tế Nhân quyền, 10/12. Hòa Ái có cuộc trao đổi ngắn qua điện thoại sau khi vụ việc xảy ra. Cô Nguyễn Hoàng Vi cho biết 3 người phụ nữ lạ mặt tấn công khi cô đang đi trên đường vào chiều hôm thứ Ba. Blogger Nguyễn Hoàng Vi kể lại như sau:

Nguyễn Hoàng Vi: Việc xảy ra vào khoảng 3:30 giờ chiều hôm qua lúc đi bộ ra ngoài. Khi đi thì thấy có nhiều người an ninh mặc thường phục đi theo. Bắt đầu khi đi về nhà thì có 3 phụ nữ đi trên 2 xe máy, tông vào em trong khi xung quanh có rất nhiều dân phòng lẫn an ninh mặc đồ bình thường. Em nghĩ là họ đang muốn kiếm chuyện cho nên khi bị họ tông như vậy thì em chỉ né qua một bên, nhảy lên lề chứ không có động thái nào nói lại họ hay gây hấn gì với họ hết. Nhưng 3 người phụ nữ này vẫn đuổi theo em. Họ chạy lên trước em và quay đầu xe lại để tiếp tục tông vào người em. Lúc đó em quay lại phía sau, thấy có nhiều thanh niên mặc thường phục lẫn dân phòng và có nhiều phụ nữ rất đông. Em cố chạy về nhà nhưng không kịp. Họ từ tứ phía vây lại, đánh em rất nhanh, rất dã man. Người phụ nữ tông xe vào em thì dàn cảnh hô lên là em giựt chồng này kia.

Hòa Ái: Khi bị 3 người phụ nữ đánh bất ngờ như vậy thì Hoàng Vi có kêu cứu với ai được không? Hoàng Vi nói là nhận ra nhiều người là dân phòng và nhân viên an ninh ở xung quanh, họ có can thiệp không?

Nguyễn Hoàng Vi: Sau khi em bị đánh ngã xuống đường thì họ dừng lại. Với lại, người dân trong khu vực em sống bắt đầu bu lại can thiệp, gọi người nhà em ra thì mấy người phụ nữ đó bỏ chạy. Trong khi đó, dân phòng và những an ninh mặc thường phục còn đứng cách khoảng 50 đến 100 mét. Em gọi công an phường xuống để giải quyết việc em bị đánh ngay tại đó như vậy thì trưởng công an phường trả lời chút nữa xuống liền. Nhưng em đợi hơn nửa tiếng đồng hồ thì không ai xuống cả mà người dân ở đó cũng biết do công an gây ra cho nên họ nói với em đừng đợi nữa, công an không xuống đâu, lo đón taxi đi bệnh viện. Bởi vì lúc đó em cũng rất mệt và rất đau nên người dân kêu em đi bệnh viện và gọi giúp em chiếc taxi.

“ Nhưng 3 người phụ nữ này vẫn đuổi theo em. Họ chạy lên trước em và quay đầu xe lại để tiếp tục tông vào người em. Lúc đó em quay lại phía sau, thấy có nhiều thanh niên mặc thường phục lẫn dân phòng và có nhiều phụ nữ rất đông. Em cố chạy về nhà nhưng không kịp. Họ từ tứ phía vây lại, đánh em rất nhanh, rất dã man

Nguyễn Hoàng Vi”

Hòa Ái: Và Hoàng Vi được giải cứu khi ngồi trong taxi để đến bệnh viện phải không?

Nguyễn Hoàng Vi: Khi taxi chở em đi trên đường thì những người an ninh mặc thường phục chạy theo xe taxi. Họ chặn xe taxi lại. Lúc đầu họ yêu cầu xe taxi chạy thẳng vào công an Phường 10 Quận 3 gần đó nhưng mà hình như họ không liên hệ được với phía công an ở đây để mượn chổ làm việc nên cuối cùng họ ép chú tài xế taxi phải chở em trở lại nhà, không được chở đi đâu hết. Và sau khi về nhà thì từ chiều hôm qua cho đến hôm nay họ vẫn bố ráp, canh chừng suốt ngày đêm, giam lỏng không cho em ra khõi nhà.

Nguyễn Hoàng Vi bị hàng chục kẻ lạ mặt ngang nhiên tấn công, đánh đập trước sự chứng kiến của người dân và hàng chục viên công an, dân phòng tại hẻm 107 (đường Phan Văn Năm, quận Tân Phú, Sài Gòn).

Nguyễn Hoàng Vi bị hàng chục kẻ lạ mặt ngang nhiên tấn công, đánh đập trước sự chứng kiến của người dân và hàng chục viên công an, dân phòng tại hẻm 107 (đường Phan Văn Năm, quận Tân Phú, Sài Gòn).

Hòa Ái: Hoàng Vi cho biết thêm, đây là lần đầu tiên Hoàng Vi bị tấn công kiểu như vậy hay trước đây cũng đã từng xảy ra với mình rồi?

Nguyễn Hoàng Vi: Đây là lần thứ ba rồi. Lần đầu tiên xảy ra sau ngày “Dã ngoại Nhân quyền” năm ngoái vào ngày 6/5 ngay tại đồn công an Phường Phú Thạnh thì cả nhà em bị dàn cảnh đánh cả nhà luôn. Lần thứ hai vào ngay ngày Quốc tế Nhân quyền năm ngoái. Tại quán cà phê của em thì họ cũng dàn cảnh kiểu như vậy. Lúc đó họ giựt con gấu bông trên tay blogger Mẹ Nấm đang cầm cho con chơi. Cả trăm người gồm công an, phụ nữ đánh em với Mẹ Nấm rồi kéo ngược em vào trong nhà, nhốt em và khóa trái cửa ngoài lại.

Hòa Ái: Sau 2 lần bị tấn công trước đó, Hòang Vi có báo cáo với công an địa phương và có được  họ giải quyết không?

Nguyễn Hoàng Vi: Lần vào năm 2013 sau “Dã ngoại Nhân quyền” thì văn phòng Công lý Hòa Bình của Dòng Chúa Cứu Thế có làm đơn tố cáo gửi lên nhưng họ không giải quyết. Còn lần vào ngày Quốc tế Nhân quyền năm ngoái thì sau đó em bận tiếp tục đi vận động công việc của Mạng lưới Blogger cho nên em không làm báo cáo. Hôm qua thì em có nhắn tin, gọi điện thoại cho trưởng công an phường nhưng họ không giải quyết.

Hòa Ái: Hoàng Vi có thể đoán biết được nguyên nhân vì sao bị tấn công trong lần này?

Nguyễn Hoàng Vi: Tiếp tục thúc đẩy chiến dịch “Chúng tôi muốn biết” để thúc đẩy quyền được biết của người dân và tiếp tục vận động xóa bỏ Điều 258 thì vừa rồi Mạng lưới Blogger có những cuộc gặp với phía ngoại giao của các Đại sứ quán các nước. Mới đây nhất vào ngày 8/12, Mạng lưới Blogger cũng tổ chức 1 tiệc nho nhỏ để kỷ niệm ngày thành lập Mạng lưới Blogger và cũng hướng tới các hoạt động vinh danh ngày Quốc tế Nhân quyền. Hôm đó em tổ chức bất ngờ cho nên phía an ninh họ không biết, không chặn được trong khi ở Nha Trang và Hà Nội đều bị họ ngăn chặn hết. Riêng Sài Gòn thì tổ chức được. Sang ngày hôm sau thì họ bắt đầu canh em và có hành động trả thù em như vậy.

“ Em gọi công an phường xuống để giải quyết việc em bị đánh ngay tại đó như vậy thì trưởng công an phường trả lời chút nữa xuống liền. Nhưng em đợi hơn nửa tiếng đồng hồ thì không ai xuống cả mà người dân ở đó cũng biết do công an gây ra cho nên họ nói với em đừng đợi nữa, công an không xuống đâu, lo đón taxi đi bệnh viện

Nguyễn Hoàng Vi”

Hòa Ái: Tình hình trấn áp blogger ở VN có vẻ như chính quyền ngày càng mạnh tay hơn. Trong vòng 1 tuần, 2 blogger được nhiều người biết danh là Giáo sư Hồng Lê Thọ và Nhà văn Nguyễn Quang Lập bị bắt. Bản thân Hoàng Vi bị hành hung ngay trước ngày Quốc tế Nhân quyền. Trong những ngày sắp tới, hoạt động của Mạng lưới Blogger Việt Nam sẽ thế nào?

Nguyễn Hoàng Vi: Trước giờ từ ngày Mạng lưới Blogger thành lập đến giờ vẫn luôn gặp trở ngại từ phía nhà cầm quyền nhưng không vì như vậy mà Mạng lưới Blogger ngưng hoạt động, thậm chí càng hoạt động mạnh hơn để Chính phủ VN phải tôn trọng nhân quyền.

Hòa Ái: Câu hỏi sau cùng, nhân ngày Quốc tế Nhân quyền, thông điệp Hoàng Vi muốn gửi cho những người quan tâm đến quyền làm người của họ trong xã hội VN hiện nay là gì?

Nguyễn Hoàng Vi: Mạng lưới Blogger nhắn gửi đến mọi người trong nước là Mạng lưới Blogger từ ngày thành lập cho đến bây giờ gặp rất nhiều trở ngại khó khăn từ nhiều phía nhưng Mạng lưới Blogger luôn luôn có những chiến dịch vận động để thúc đẩy nhân quyền rất tốt như là từ chiến dịch “Không 258” cho đến “Không bán nước” rồi chiến dịch “Chúng tôi muốn biết” gần đây, nhận được sự ủng hộ rất nhiều từ phía các cơ quan ngoại giao. Mong rằng các bạn nếu quan tâm những hoạt động để thúc đẩy nhân quyền cùng Mạng lưới Blogger thì hãy mạnh dạn tham gia cùng với chúng tôi.

Hòa Ái: Cảm ơn thời gian chia sẻ của Hoàng Vi với đài ACTD. Và cầu chúc Hoàng Vi sớm bình phục.

Chứng khoán Trung Quốc bất ngờ xuống điểm ‘thê thảm’

Chứng khoán Trung Quốc bất ngờ xuống điểm ‘thê thảm’

Nguoi-viet.com

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) Thị trường chứng khoán Trung Quốc xuống điểm “thê thảm” hôm Thứ Ba, nhiều nhất trong 5 năm qua, sau khi Bắc Kinh bất ngờ giảm mức cho vay, làm nhiều người lo ngại mức tăng trưởng của nền kinh tế lớn hàng thứ hai thế giới, theo một bản tin của báo Wall Street Journal.

Giới đầu tư bán tháo chứng khoán hôm Thứ Ba trong lúc các nhà kinh tế Trung Quốc họp ở Bắc Kinh để đưa ra chính sách kinh tế cho năm tới, và nhiều người nghĩ rằng, dự đoán mức tăng trưởng chỉ đạt từ 7 đến 7.5%.

Một nhà đầu tư tại tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, phản ứng trong lúc theo dõi thị trường chứng khoán Thượng Hải trên bảng điện tử hôm Thứ Ba. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Các nhà hoạch định kinh tế Trung Quốc trong thời gian qua gặp khó khăn trong việc quân bình giữa giảm chi tiêu của chính phủ, đồng thời thúc đẩy chi tiêu của người tiêu dùng để duy trì mức tăng trưởng lâu dài.

Các chính sách nhằm cắt giảm nợ quốc gia – mà các nhà kinh tế ước tính tương đương khoảng 250% tổng sản lượng nội địa năm nay – có thể làm mức tăng trưởng chựng lại trong trước mắt, nhất là hai ngành sản xuất thép và xi măng, hai lãnh vực mà mức cung cao hơn mức cầu.

Trong ngày Thứ Ba, chỉ số chứng khoán Shanghai Composite xuống điểm 5.4%, mức thấp nhất kể từ năm 2009, sau khi giới chức chính phủ không cho giới đầu tư vay thêm tiền.

Sau khi thị trường cổ phiếu rớt điểm, đồng yuan bị ảnh hưởng ngay lập tức, đánh dấu sự xuống giá lớn nhất trong hai ngày đối với đồng đô la Mỹ.

Chính sách nêu trên là nhắc nhở đối với các nhà đầu tư thế giới, rằng có nhiều rủi ro, ngay cả tại Trung Quốc, nơi mà thị trường chứng khoán rộng mở cho người ngoại quốc mua.

Mục tiêu của mức tăng trưởng kinh tế Trung Quốc sẽ được công bố vào Tháng Ba, 2015, khi Quốc Hội có cuộc họp thường niên.

Tuy nhiên, tại Trung Quốc, giới truyền thông thường gián tiếp thông báo thay đổi chính sách trước khi nhà nước công bố.

Cũng hôm Thứ Ba, tờ Nhân Dân Nhật Báo, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng Sản Trung Quốc, đang cầm quyền tại quốc gia đông dân nhất thế giới, cho đăng một bài xã luận, nói rằng thị trường cần một số kích thích, nhưng vẫn phải tiếp tục cải tổ kinh tế.

“Mục tiêu quan trọng là điều chỉnh cấu trúc kinh tế và gia tăng phẩm chất của nó,” ông Liu Shijin, phó chủ tịch Trung Tâm Nghiên Cứu Phát Triển thuộc Hội Ðồng Nhà Nước, viết.

Bài viết này được đăng trên trang nhất của tờ báo, cùng với một bản báo cáo nói rằng, tăng trưởng kinh tế không còn cao như trước là “bình thường ‘mới.’”

Sự xuống điểm thê thảm của thị trường chứng khoán Trung Quốc hôm Thứ Ba là đáng ngạc nhiên, nhưng một số người đã dự đoán trước được.

Tuy nhiên, nó cũng làm một số người lo lắng.

“Chứng khoán Trung Quốc là một thị trường ‘bệnh hoạn,’” một cư dân ở Linyi, một thành phố phía Ðông Trung Quốc, nói.

“Chứng khoán tăng cao buổi sáng, nhưng lại xuống nhiều hơn vào buổi chiều,” một người khác viết trên trang mạng Weibo, một trang xã hội giống Facebook ở Hoa Kỳ. “Tôi không hiểu tại sao nó xuống điểm, và tôi cũng không hiểu tại nó tăng điểm. Chẳng hợp lý tí nào cả. Nó còn tệ hơn là đi đánh bạc ở Macau.” (Ð.D.)

Bài giảng của Lm. Giuse Nguyễn Văn Toản.DCCT

Kính chào ông bà và anh chị em, cách riêng, kính chào ông bà và anh chị em không phải là người Công Giáo đang tham dự Thánh Lễ cầu nguyện cho Công Lý và Hòa Bình hôm nay.

Đoạn Tin Mừng theo Thánh Máccô chúng ta vừa nghe đọc trong Chúa Nhật thứ nhất Mùa Vọng hôm nay, có tới 5 cụm từ “phải tỉnh thức”, “phải canh thức” được lặp đi lặp lại trong lời giáo huấn của Chúa Giêsu. Và đó cũng là cụm từ chìa khóa cho bài Tin Mừng hôm nay. Đó là sứ điệp chính mà Chúa Giêsu gửi tới, không chỉ cho các môn đệ của Ngài, không chỉ cho mỗi người chúng ta, nhưng còn cho mọi người, như chính lời Chúa Giêsu nói: “Điều Thầy nói với anh em đây, Thầy cũng nói với hết thảy mọi người là ‘phải canh thức’.”

Phải canh thức! Vâng, kính thưa ông bà và anh chị em. Đức Giêsu nhắc nhở mọi người phải canh thức, bởi vì: Anh em không biết giờ Con Người đến. Anh em phải canh thức, vì anh em không biết thời tận cùng của thế giới thụ tạo này. Anh em phải canh thức, phải tỉnh thức vì anh em không biết thời tận cùng của đời anh em – ngày anh em sẽ trút hơi thở cuối cùng, bỏ lại mọi thứ để ra đi với hai bàn tay trắng. Do đó, anh em phải canh thức! Anh em phải tỉnh thức!

Linh mục Giuse Nguyễn Văn Toản, Dòng Chúa Cứu Thế

Đức Giêsu đang nhắc nhở mọi người về thực tại của thế giới thụ tạo này, trong đó, thân phận con người cũng như thế giới này thật hữu hạn. Thế giới này, trong đó có con người chỉ tồn tại trong một thời gian nhất định. Chỉ có Thiên Chúa – Đấng Tạo Hóa, Ngài mới là vĩnh cửu và chỉ có Ngài mới là chủ của vạn vật lịch sử. Con người chỉ là phàm nhân trước mặt Thiên Chúa, như lời tác giả sách Thánh Vịnh thưa lên:

“Nào phàm nhân sống mãi được sao?

Mà chẳng phải đến ngày tận số?

Kìa họ lấy tên mình mà đặt cho miền này xứ nọ,

Nhưng ba tấc đất mới thật là nhà,

Nơi họ ở muôn đời muôn kiếp” (Tv 49).
Vâng, kính thưa ông bà và anh chị em, những lời ấy cho ta cảm tưởng, tác giả sách Thánh Vịnh đang quá bi quan về thân phận con người. Nhưng không! Hôm nay, Đức Giêsu Ngài đã nhắc nhở và cho ta biết về thân phận thật của thụ tạo, của mỗi người chúng ta: Con người, như người đầy tớ chờ đợi ông chủ trở về. Ông chủ ấy chính là Thiên Chúa. Thiên Chúa, Ngài sẽ đến gặp chúng ta trong ngày tận cùng của thế giới này, trong ngày tận cùng của đời ta. Con người, bất kể họ là ai, họ sẽ phải đối diện với cái chết. Khi ấy là lúc mà ông chủ là Thiên Chúa trở về – lúc ấy, ngày ấy thật bất ngờ, không ai biết trước được. Do đó, chúng ta được mời gọi: Hãy canh thức! Hãy tỉnh thức!

Canh thức, tỉnh thức thế nào đây. Có nghĩa là đừng có ngủ, đừng có ngủ mê! Nhưng chắc chắn Đức Giêsu không nói tới cái thức, cái ngủ về thể lý. Vậy, Đức Giêsu nhắc nhở phải canh thức điều gì, phải tỉnh thức ra sao? Thưa ông bà và anh chị em!

Đoạn Tin Mừng chúng ta vừa nghe đọc hôm nay, nằm trong trình thuật Đức Giêsu đang ở thành Giêrusalem và Ngài nói về ngày sụp đổ của thành, cũng như Ngài nói về ngày tận thế – ngày tận cùng của thế giới này.

Khi nhắc mọi người phải canh thức, phải tỉnh thức, trước đó, Đức Giêsu đã nhắc: “Anh em hãy coi chừng kẻo bị người ta lừa gạt. Sẽ có nhiều kẻ mạo danh Thầy đến nói rằng: “Chính Ta đây! và họ sẽ lừa gạt được nhiều người.” Sau đó, Ngài cảnh báo: “Trước khi ngày tận cùng đến, người ta sẽ nộp anh em cho các hội đồng; tại các hội đường, anh em sẽ bị đánh đòn, anh em sẽ phải ra trước mặt vua chúa quan quyền vì Thầy, để làm chứng cho họ được biết”. Ngài nói tiếp: “Anh em đừng sợ, đừng lo phải nói gì”. Cũng trong trình thuật này, Tin Mừng thánh Luca còn viết thêm: khi điều đó xảy đến, “Anh em hãy ngẩng đầu và đứng vững”.

Vâng, kính thưa cộng đoàn, thái độ canh thức, tỉnh thức trước tiên mà Chúa Giêsu mời gọi mọi người là: “hãy coi chừng, kẻo bị người ta lừa gạt”. Chúa Giêsu cho biết: Ngài là đường, là sự thật và là sự sống. Ngài nói với tổng trấn Philatô, Ngài đến để làm chứng cho sự thật: “Chính vì lẽ này mà tôi đã sinh ra, và chính vì lẽ này mà tôi đã đến trong thế gian: ấy là để làm chứng cho sự thật. Phàm ai thuộc về sự thật, thì nghe được tiếng tôi”. Do đó, phủ nhận sự thật, bóp méo sự thật để đi trong sự giả trá, để lừa gạt là chống lại Thiên Chúa, chống lại Đấng Tạo Hóa.

Trong môi trường chúng ta đang sống, trong xã hội của chúng ta đã và sẽ có những người, những nhóm người nhân danh Tin Mừng để lừa gạt người khác. Đã và đang có nhóm người dùng mọi chiêu bài để bóp méo lịch sử, lừa gạt người dân, lừa gạt nhiều thế hệ, kéo cả một dân tộc đi vào con đường sai lầm.

Chúng ta đang sống trong một xã hội lấy chủ thuyết cộng sản – chủ thuyết đặt trên nền tảng của gian dối, lừa gạt:

Sau một thời gian đã biết thế nào là xã hội chủ nghĩa, thế nào là cộng sản: Mikhail Gorbachyov, nguyên Tổng bí thư Đảng cộng sản Liên Bang Sô Viết nói: “Tôi đã bỏ một lửa cuộc đời cho lý tưởng cộng sản. Hôm nay tôi đau buồn mà nói rằng, đảng cộng sản chỉ biết tuyên truyền và dối trá”.

Đã có kinh nghiệm sống trong xã hội cộng sản Đông Đức, Thủ tướng Đức đương thời, bà Angela Merkel nói: “Cộng Sản đã làm cho người dân trở thành gian dối”.

Tổng Thống Nga đương nhiệm, ông Putin nói: “Ai tin Cộng Sản, là không có cái đầu. Ai làm theo lời của Cộng Sản, là không có trái tim.”

Kính thưa ông bà và anh chị em, những con người sống trong xã hội được coi là khai sinh ra chủ nghĩa cộng sản, họ đã phải tuyên bố về nó như thế. Dân tộc của họ đã từ bỏ chủ nghĩa Cộng Sản, cho nó vào quá khứ để đi con đường văn minh, chân thật hơn.

VIỆT NAM

Tại Việt Nam, chủ nghĩa cộng sản đã thống trị hơn một nửa thế kỷ tại Miền Bắc và gần 40 năm tại Miền Nam này. Người dân đã và vẫn đang bị lừa gạt, bao thế hệ đã và đang sống trong sự dối trá.

Vâng, nếu tôi và bao bao bạn trẻ, tôi tin rằng, có nhiều nhiều bạn đang ngồi trong ngôi nhà thờ này không được tiếp xúc với sự thật lịch sử từ các trang mạng internet; nếu thế hệ trẻ không được đọc những tác phẩm như: Đêm Giữa Ban Ngày của Vũ Thư Hiên, Nhật Kỳ một Thằng Hèn của nhạc sĩ Tô Hải; Bên Thắng Cuộc của nhà báo Huy Đức, Đèn Cù của Trần Đĩnh; Và nếu thế hệ trẻ ngày nay không được các thế hệ cha ông mình kể lại, không lắng nghe những người trong cuộc nói cho biết, thì bản thân tôi, bao người trẻ đã và vẫn còn bị lừa gạt nhiều điều.

Chúng tôi bị lừa gạt về cái gọi là thắng lợi 30-4-1975. Nếu không biết đâu là sự thật thì người ta vẫn tin rằng: Đồng bào Miền Nam đói khổ, bị chính quyền bù nhìn câu kết với Đế Quốc Mỹ đàn áp, bóc lột người dân tới tận xương tủy. Đồng bào Miền Bắc hãy làm cuộc giải phóng cho đồng bào Miền Nam…

Nếu người dân không được tiếp xúc với những nguồn tin lề trái, mà chỉ đọc, chỉ nghe, chỉ nhìn những gì đảng cho đọc, đảng cho nghe, đảng cho thấy thì cứ tưởng rằng, Hoàng Sa, Trường Sa vẫn nguyên vẹn thuộc quyền sử dụng của Việt Nam. Sự thật là người ta đã để cho Trung Cộng chiếm gần hết. Người ta cứ tin rằng, Đất nước ta từ Ải Nam Quan đến Mũi Cà Mau. Sự thật là Ải Nam Quan nay không còn. Hàng km đất biên giới phía Bắc đã cho Trung Cộng thuê với thời hạn cả 50 năm trở lên.

Và nếu ta không chịu tìm hiểu, không phóng tầm mắt ra các nước xung quanh, các nước Phương Tây, nhiều người vẫn còn bị lừa gạt rằng: Chủ nghĩa Tư Bản đang giãy chết. Chủ nghĩa Tư bản độc ác. Các ông chủ Tư bản bóc lột người lao động như vắt chanh bỏ vỏ; còn chủ nghĩa xã hội là đỉnh cao trí tuệ của loài người… Chủ nghĩa xã hội là khoa học, là tiến bộ…

Kính thưa ông bà và anh chị em,

Có thể tôi và nhiều anh chị em chúng ta ngồi đây, đã biết, đã không bị lừa gạt bởi những gì chủ nghĩa cộng sản tuyên truyền. Có thể tôi và anh chị em không là nạn nhân, nhưng rất, rất có thể chúng ta lại trở thành người đã để cho sự giả dối, lừa gạt đi vào trong suy nghĩ, hành động của mình. Sống trong một xã hội lấy chủ nghĩa giả dối, lừa gạt làm nền tảng thì có thể chúng ta đã bị ảnh hưởng bởi điều đó. Chúng ta thấy tình trạng học giả lấy bằng thật, làm giả lấy công thật, làm hàng giả, bán hàng giả… trong lãnh vực nào cũng có cái giả.

Một xã hội đặt trên nền tảng của sự lừa lọc, giả dối để rồi cả xã hội ấy người người làm giả, nói dối. Nói như nhạc sĩ Tô Hải viết trong cuốn Nhật Ký Thằng Hèn của ông: “tao, mày, nó, chúng tôi, các anh, chúng nó… đều làm dối, nói dối, khen nhau dối, và từ trên xuống dưới đều dối nhau là “Đừng có nói… đó là… nói dối!” Hay như đại tá, nhà văn Nguyễn Khải thú nhận trong tùy bút “Đi tìm cái tôi đã mất”: “Người Cộng Sản nói dối lem lém, nói dối lì lợm. Nói dối không hề biết xấu hổ, không hề run sợ. Người dân vì muốn sống còn cũng phải nói dối theo.”

Kính thưa ông bà và anh chị em,

Chúa Giêsu Ngài là sự thật, Ngài đến làm chứng cho sự thật và phàm ai thuộc về sự thật, thì nghe được tiếng Ngài”. Hôm nay, Chúa Giêsu cảnh báo mọi người: “Anh em hãy coi chừng, kẻo bị người ta lừa gạt.”

Đừng để cho người ta lừa gạt để rồi phải sống trong sự giả dối. Đừng để sự giả dối đi vào trong suy nghĩ, hành động của mình mà trở thành kẻ lừa gạt người khác. Đó là thái độ sống tỉnh thức trước tiên Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hôm nay.

Thái độ sống tỉnh thức kế tiếp Chúa Giêsu mời gọi ta, đó là: “Đừng sợ!”

Đức Giêsu cảnh báo: “Phần anh em, anh em hãy coi chừng! Người ta sẽ nộp anh em cho các hội đồng; tại các hội đường, anh em sẽ bị đánh đòn; anh em sẽ phải ra trước mặt vua chúa quan quyền vì Thầy, để làm chứng cho họ được biết”. Nhưng “anh em đừng sợ đừng lo phải nói gì”.

Có nhiều nỗi sợ hãi trong cuộc đời ta, nhưng có nỗi sợ đến từ sự đe dọa, bắt bở, đàn áp, bỏ tù của những kẻ mạnh, của những người có chức có quyền, có vũ lực trong tay.

Một trong cách thức mà chế độ Cộng Sản ở đâu cũng áp dụng, đó là làm cho người dân luôn sống trong nỗi sợ hãi. Nhà cầm quyền đã dùng người dân để theo dõi nhau, người này theo dõi người kia, nhà này theo dõi nhà nọ. Dẫn đến mất niềm tin, nghi ngờ nhau, mang đến nỗi sợ hãi để rồi chỉ còn làm cách lén lút, dù điều đó là điều tốt.

Chính quyền dùng bạo lực, dùng nhà tù để tạo nên nỗi sợ hãi cho người dân. Để rồi người dân chỉ còn biết nghe theo, làm theo; dù lương tâm cho biết, đó là điều trái với đạo lý, trái đức tin của mình.

Điều này không chỉ xảy ra trong xã hội chúng ta trước đây, mà ngày nay, hiện tại vẫn đang xảy ra: Nhà cầm quyền dùng người dân theo dõi người dân. Dùng những người ăn không ngồi rồi, theo dõi người bất đồng chính kiến… Dùng nhiều cách thức khác nhau để mang đến nỗi sợ hãi: triệt hạ kinh tế, sách nhiễu gia đình, khủng bố tinh thần, thể xác; giả dạng côn đồ đánh đập, bắt bớ bỏ tù… Tạo ra nỗi sợ hãi cho những người bất đồng chính kiến, những người bằng đường lối ôn hòa, muốn dấn thân thúc đẩy tự do, dân chủ, công bằng, đa nguyên đa đảng cho Việt Nam.

Nhà cầm quyền làm cho người dân sợ hãi đến nỗi có người không dám nói tới hai từ “chính trị”, không dám bàn tới chính trị. Những cụm từ: dân chủ, quyền con người, đa nguyên đa đảng… trở thành những cụm từ kỵ. Kỵ không phải vì điều gì khác mà kỵ vì quá sợ, vì sợ hãi.

Sợ hãi trước sự thật đang xảy ra cho dân tộc, sợ hãi không còn dám liên đới, lên tiếng cho những con người nghèo khổ đang bị gạt ra bên lề xã hội, đang chịu bao cảnh nỗi oan khiên. Điển hình là những vụ việc xảy ra được nêu lên trước thánh lễ mà Cha Thoại đã nêu lên: vụ việc của nhà báo Trương Minh Đức, giảng viên Phạm Minh Hoàng, người ta hành hung, đe dọa; đến cả ông Tổng lãnh sự Pháp người ta còn kẹp cổ ông… nhằm đe dọa ông.

Vụ án nhiều mờ ám của anh Hồ Duy Hải, và phiên tòa sắp tới ngày 12.12 xử bà Bùi Minh Hằng, hay việc lên tiếng cho tình trạng bị tù oan sai của anh Đặng Xuân Diệu, Hồ Đức Hòa, của luật sư Lê Quốc Quân, chị Tạ Phong Tần, ông Trần Huỳnh Duy Thức… và nhiều vụ việc khác nữa.

Vâng, nhiều người dân biết đó, biết họ chỉ lên tiếng những vấn đề của đất nước, lên tiếng cách ôn hòa nhằm thúc đẩy tự do, dân chủ, nhân quyền, thúc đẩy những điều tốt đẹp cho Việt Nam nhưng đã bị nhà cầm quyền xử cả chục năm tù giam. Biết đó, nhưng sợ! Sợ nhà cầm quyền. Nhà cầm quyền làm cho người dân sợ hãi đến nỗi không dám lên tiếng, không dám nói tiếng nói của lương tâm,  của lương tri, không dám lên tiếng, không dám liên đới với anh chị em của mình.

Kính thưa ông bà và anh chị em,

Trong ngày Chúa Nhật thứ nhất Mùa Vọng hôm nay, Chúa Giêsu trấn an ta: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục.” Và Ngài cũng nói với chúng ta, nói cho những ai thành tâm thiện chí: “Phúc cho những ai chịu bách hại vì sống công chính, vì Nước Trời là của họ”.

Chúng ta cám ơn Chúa, vì đã và đang ngày càng có nhiều người vượt qua nỗi sợ hãi để có thể bày tỏ chính kiến, quan điểm của mình cách công khai về các vấn đề trong xã hội Việt Nam. Họ đã và sẵn sàng chịu sự sách nhiễu, hành hung, trấn áp, ngồi tù bởi nhà cầm quyền, để có thể nói điều lương tâm, lương tri mách bảo.

Cám ơn Chúa, vì đã có bao thế hệ cha ông chúng ta là các thánh tử đạo Việt Nam đã trung kiên với đức tin mình lãnh nhận, dù các ngài có gặp gian nan khốn khó; dù các ngài có bị bắt bở, chịu bỏ tù, dù có phải hy sinh mạng sống mình, các ngài đã vượt lên nỗi sợ hãi để sống đức tin, làm chứng cho đức tin – đức tin chân thật mà các ngài đã lãnh nhận.

Kính thưa ông bà và anh chị em,

Hôm nay là ngày cuối cùng trong tháng mà Hội thánh mời gọi con cái mình nhớ tới các bậc tiền nhân đã qua đời, để cầu nguyện cho các ngài. Lúc này đây, tôi nhớ tới hình ảnh của cha Giuse Vũ Ngọc Bích và thầy Marcel Nguyễn Tấn Văn trong Nhà Dòng chúng tôi. Năm 1954, khi người dân Miền Bắc ồ ạt chạy vào Nam để trốn chế độ cộng sản, thì cha Giuse Vũ Ngọc Bích và Thầy Marcel Văn đã can đảm tình nguyện từ Nam trở ra Bắc.

Cha Giuse Vũ Ngọc Bích đã âm thầm, chịu bao đau khổ để giữ đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, cơ sở của DCCT, nhờ vậy mà DCCT còn có cơ sở tại Hà Nội như ngày hôm nay.

Đối với thầy Marcel Nguyễn Tấn Văn. Sau khi vừa ra Hà Nội, trong một lần ra ngoài phố, tình cờ thầy nghe vài người đang nói những điều sai sự thật về xã hội Miền Nam. Thầy Văn đã tiến lại nói với họ: Điều các ông vừa nói không đúng sự thật. Tôi sống trong đó, mới từ trong đó ra nên tôi biết rõ Miền Nam. Thầy Marcel Văn không phải không biết sự nguy hiểm khi nói những điều ấy, nhưng thầy đã vượt qua nỗi sợ hãi để làm chứng cho sự thật. Thầy Macen Văn đã bị bắt đem đi và chết trong nhà lao Yên Bình thuộc tỉnh Yên Bái vào năm 1959.

Kính thưa ông bà và anh chị em,

Chúa Nhật thứ nhất Mùa Vọng hôm nay, ngày chúng ta cầu nguyện cho Công Lý Hòa Bình trên quê hương đất nước chúng ta, Lời Chúa nhắc nhở mọi người: Phải canh thức, phải tỉnh thức! Phải canh thức, tỉnh thức bởi sự hữu hạn của thế giới thụ tạo; bởi mỗi người chúng ta sẽ có ngày gặp lại ông chủ của mình là Thiên Chúa.

Và thái độ canh thức, tỉnh thức mà hôm nay Chúa Giêsu mời gọi đó chính là hãy cẩn thận, đừng để bị lừa gạt: đừng để rơi vào tình trạng biến cái xấu thành tốt, cái giả thành thật, cái sai thành đúng! Thiên Chúa, Ngài là Đấng chân thật và Ngài mời gọi ta đi trong đường lối chân thật.

Ta được mời gọi “đừng sợ”. Đừng sợ những kẻ chỉ giết được thân xác mà không giết được linh hồn ta. Hãy đứng vững và ngẩng đầu lên, bởi sự sống, sự chết của chúng ta nằm trong tay Thiên Chúa. Thiên Chúa mới là người xét xử ta. Hãy can đảm sống Đức Tin, sống những giá trị của Tin Mừng. Đừng để cho nỗi sợ biến chúng ta thành những người thờ ơ trước nỗi đau khổ của anh chị em mình, trước vận mạng của dân tộc. Đừng để nỗi sợ hãi biến chúng ta thành những người đánh mất lương tri mà Thiên Chúa – Đấng Tạo Hóa đã ban cho chúng ta.

Nguyện xin Chúa Giêsu, Đấng đã nhắc nhở ta phải canh thức, phải tỉnh thức; xin Ngài ban cho ta ơn khôn ngoan, lòng can đảm, vượt qua nỗi sợ hãi để ta có thể sống trong sự thật và biết làm chứng cho sự thật giữa xã hội mà ta đang sống hôm nay. Amen!

Lm. Giuse Nguyễn Văn Toản.DCCT

Xem Thánh Lễ Công Lý & Hòa Bình DCCT Sài Gòn – 30.11.2014

httpv://www.youtube.com/watch?v=VkerMhD0gqs


8 CÂU NÓI TUYỆT VỜI NHẤT TRÊN THẾ GIỚI .

8 CÂU NÓI TUYỆT VỜI NHẤT TRÊN THẾ GIỚI .

1. “Đừng bao giờ đùa giỡn với cảm xúc của người khác, bởi vì bạn có thể giành chiến thắng, nhưng hậu quả là bạn chắc chắn sẽ mất đi người đó trong suốt cuộc đời của bạn.” – (Shakespeare).

2. “Thế giới phải chìm đắm trong đau khổ không phải vì tội ác của những kẻ xấu, mà là vì sự im lặng của những người tốt”. – (Napoleon).

3. “Tôi rất biết ơn tất cả những người đã nói KHÔNG với tôi. Nhờ vậy mà tôi biết cách tự mình giải quyết sự việc.” – (Einstein).

4. “Nếu tình bạn là điểm yếu lớn nhất của bạn, thì bạn chính là người mạnh mẽ nhất trên thế giới.” – (Abraham Lincoln).

5. “Một người tươi cười không có nghĩa là họ không có nỗi buồn. Điều đó có nghĩa là họ có khả năng đối phó với nỗi buồn đó.” – (Shakespeare).

6. “Cơ hội giống như bình minh, nếu bạn chờ đợi quá lâu, bạn có thể bỏ lỡ nó”. – (William Arthur).

7. “Khi bạn ở ngoài sáng, tất cả mọi thứ đều theo bạn, nhưng khi bạn bước vào bóng tối, ngay cả cái bóng của bạn cũng không đi theo bạn nữa.” – (Hitler).

8. “Đồng tiền luôn phát ra âm thanh. Nhưng tờ tiền thì luôn im lặng. Vì vậy, khi giá trị của bạn tăng lên, thì hãy luôn luôn giữ yên lặng.” – (Shakespeare)

Posted by Việt Anh

Đi tìm hạnh phúc trong thời kỳ khủng hoảng

Đi tìm hạnh phúc trong thời kỳ khủng hoảng

Thanh Vân

Vào thời kỳ mà kinh tế trì trệ, thất nghiệp gia tăng, thâm thủng ngân sách quốc gia là vấn nạn khó giải quyết ở các xứ từ Hoa Kỳ đến các quốc gia Âu Châu (ngoại trừ  Đức) : Tây Ban Nha, Ý, Pháp đến đổi như Hy Lạp, chính phủ gần như phá sản, phải đưa ra những biện pháp thất nhân tâm, như giảm lương, giảm tiền hưu trí  để cố gắng một cách vô vọng  cứu vãn cán cân tài chính. Thêm vào đó bịnh dịch Ebola đáng sợ ở Phi Châu có nguy cơ lan sang Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Pháp… Rồi  sự nổi dậy của nhóm Quốc Gia Hồi Giáo ở Irak, Syrie với những hình ảnh giết người mạn rợ; rồi  bão lụt, động đất thỉnh thoảng diễn ra nơi này nơi kia trên quả địa cầu…

Tất cả  những sự kiện đó ở đầu thế kỹ thứ 21 nầy làm cho con người , không ít hay nhiều, cảm thấy buồn chán , thất vọng, và nhìn tương lai qua gọng kính không được tươi sáng lắm.

Nhưng với bản tính sinh tồn trời ban, con người hơn bao giờ hết, đi tìm niềm vui, hy vọng và hạnh phúc ở một khía cạnh khác đơn giản hơn. Trước đó, vào thời kỳ kinh tế hưng thịnh, tiền bạc thâu kiếm dễ dàng, công việc làm ăn không thiếu, những hạnh phúc và niềm vui đơn giản đó bị xem như thứ yếu, không đáng quan tâm, hay có thể nói, được đánh giá là thấp kém.

Những thứ hạnh phúc đó là gì, mà hiện nay trong thời kỳ khủng hoảng, người ta lại quí trọng, lại muốn đi tìm?

Người ta đã định nghĩa như thế nầy về hạnh phúc: hạnh phúc giống như hiện tượng đi xe đạp, trước hết phải học mới biết xử dụng chiếc xe, phải tập để đừng bị ngả, và khi biết đi xe đạp rồi thì phải nhuần nhuyễn đi thường thì mới thực hiện môn thề thao nầy một cách hòan hảo.

Nghĩa là:

–      Hạnh phúc không phải là món quà trời ban mà muốn có hạnh phúc phải tự mình tìm tòi, và phải dầy công tập luyện.

Nhìn chung, có cái gì không ổn khi ngày nay chúng ta được chăm sóc sức khỏe kỹ lưỡng, được sống trong ngôi nhà đầy đủ tiện nghi. Để giải trí có máy truyền hình, để mở mang kiến thức và học hỏi ta có đầy đủ sách vở các loại, để chống lại bịnh tật có thuốc ngừa. Thế mà theo nghiên cứu, trên thế giới nầy ở mọi nơi trên quả địa cầu con người đều cho là số phận mình chưa được tốt đẹp lắm và muốn có một tương lai rạng rỡ hơn. Nghĩa là hạnh phúc còn là cái gì xa vời. Đó là hiện tượng mà người ta gọi “sự nghịch lý của những người Nhật Bản” ( le paradoxe japonais ). Thực vậy, cách đây 45 năm, người dân Nhật Bản có rất ít tiện nghi, không có điện thoại, không có hệ thống sưởi trong nhà, không có trò chơi điện tử, nhưng lúc đó, theo dò hỏi và thống kê, họ là dân tộc hạnh phúc nhất địa cầu. Vậy mà ngày nay, họ tiến bộ vượt bực, có tất cả mọi tiện nghi tân tiến, nhưng họ lại mắc bịnh trầm cảm, buồn chán khá đông. Tỷ lệ tự tử rất cao, đạt kỷ lục: trong số 1000 người có 25 người Nhật tự kết liễu cuộc đời. Mỗi năm, chính phủ Nhật đã hao hụt đi trong ngân sách 25 tỉ euros vì những ngưởi tự tử và bị bịnh trầm cảm bỏ việc làm (Le Monde 8/9/2010). Như vậy, tiện nghi vật chất không làm cho con người hạnh phúc và sung sướng.

Trường hợp những người sống trong nhung lụa nhưng không thấy vui và hạnh phúc không thiếu, như cô Christina, con gái nhà tỷ phú Aristote Onassis, như nhà tạo mẩu thời trang Pháp Yves Saint-Laurent, như cô ca sĩ trẻ người Anh Amy Winehouse có giọng ca khàn khàn tuyệt vời đã từ trần vào năm 2011 vì uống rượu quá độ để giải sầu.

Theo thống kê mỗi 4 năm của cơ quan World Values Survey, trong 46  quốc gia được thăm dò, khi hỏi về điều kiện để có hạnh phúc, đa số người dân cho là:

–      Lãnh lương cao không làm cho con người hạnh phúc, có vừa đủ để tiêu xài và chi trả mọi thứ đã đủ, nghĩa là khoảng 1200 euros mỗi tháng (trong các nước tân tiến) cho mỗi cá nhân.

Quan trọng nhất để có hạnh phúc, theo thứ tự là :

1) có một cuộc sống lứa đôi bền vững, lâu dài, đầm ấm.

2) có một việc làm đều đặn.

3) có sư ổn định nơi chính phủ của quốc gia mình.

4) có một nhóm bạn thân cùng chung lý tưởng để chia xẻ và tâm tình.

5) có tôn giáo để tin tưởng và thực hành niềm tin của mình.

6) và chót hết, chỉ nên xem truyển hình vừa đủ không quá độ.

(nghĩa là xem truyền hình nhiều làm giảm hạnh phúc !)

Cũng theo các nhà nghiên cứu, họ khuyên ta trao dồi hạnh phúc bằng 4 điều cần thực hiện như sau:

–         Đi bộ mỗi ngày ít nhất 10 phút, trong khi đi những vấn đề trong đầu óc sẽ tự nhiên có đáp số, và ta sẽ thấy thư giản tinh thần.

–         Sống và tận hưởng phút giây hiện tại. Chẳng hạn ta đang đọc sách, hãy đọc những trang sách đó một cách bình thản, đừng để bị chia trí như nghĩ đến việc… phải đi đóng cửa sổ, phải đem rác ra bỏ ngoài đường mỗi chiều…Ta còn thì giờ để làm việc đó sau khi đọc sách xong.

–         Biết cám ơn những người đã đem lại ích lợi cho ta, vì như vậy là đắc nhân tâm, sẽ làm cho ta có cuộc sống an bình.

–         Thường nở nụ cười trên môi. Khi cười khuôn mặt ta dễ thương hơn, và như vậy ta dễ chinh phục người chung quanh để mọi việc làm đều tốt đẹp. Cũng chính vì vậy, ta nên kết bạn với những người vui vẻ hay cười để cùng trao đổi với nhau trong không khí cởi mở, vui tươi?

Ngoài ra, chúng ta đang sống vào thời đại mà sự tiêu xài, mua sắm là một hiện tượng xã hội. Chúng ta phải tiêu xài , mua sắm đôi khi một cách xa hoa để thỏa mản sự đòi hỏi  trong tâm thức, để được hảnh diện đối với những người chung quanh, chứ không phải để giải đáp những nhu cầu thiết yếu trong đời sống. Hay nói một cách khác là để khoa trương. Chẳng hạn, bạn đã có chiếc xe hơi còn chạy tốt, bạn lại muốn đổi xe mới tân thời hơi; hay các nguời phụ nữ mua thêm cái ví xách tay thời trang vì thấy quảng cáo trên báo chí; hay các bà các cô cứ muốn đi giải phẩu thẩm mỹ vì nghĩ rằng mình sẽ đẹp và quyến rủ hơn, nhưng đôi khi là… ngược lại. Người viết có cô bạn người Việt lớn lên ở Cambodge, đã đi sửa ngực 3 lần vì cứ thấy chưa vừa ý. Kết quả là vợ chồng cô “hục hặc”, cãi vã và đi đến ly dị. Cô trách chồng (một người gốc Tàu ở Cambodge, sang Pháp cùng cô vào những năm 60 và họ thành công lớn trong lãnh vực đầu tư) lúc nào cũng nhìn những cô gái có ngực to, nên cô đi sửa ngực, nhưng chồng cô bảo “Tôi nhìn, vì họ đưa trước mắt, chứ tôi có thích đâu. Tôi thích cái gì tự nhiên. Như em sơn móng tay đủ cách, tôi cũng không thích, mà em cứ làm theo ý, tôi không nói được”. Hiện giờ, cô bạn đang bị bịnh trầm cảm dù cô có tiền để đi mua sắm hay du lịch đó đây. Cô tâm sự là cuộc đời cô không còn ý nghĩa!

Thực vậy, khởi đầu ta nghĩ những sự tiêu xài, mua sắm sẽ đem lại cho ta sự thỏa mản, vui sướng trong tâm hồn. Nhưng trái lại nó chỉ đưa ta vào cái vòng lẫn quẫn, không lối thoát của sự tiêu xài hoang phí, vì chạy theo cái hiện tượng xã hội rất thịnh hành hôm nay là: tiêu thụ bừa bãi không tính toán.

Chính vì hiểu thấu điều nầy có nhiều nhóm người chủ trương, để sống hạnh phúc phải sống đơn giản không phụ thuộc vào xã hội tiêu thụ. Những người nầy từ bỏ một số tiện nghi vật chất mà họ cho là không cần thiết. Họ xin nghỉ việc ở những cơ quan dù lương cao nhưng thời gian làm việc không giờ giấc, đi sớm về khuya, làm cho đầu óc căng thẳng, dễ đưa đến tổn thương tim, nảo. Như về sống ở đồng quê yên tỉnh thay vì sống ở thành thị náo nhiệt. Như chỉ tiêu thụ rau cải, trái cây hay tất cả những gì cần thiết, do chính họ tự trồng trọt, tự chế tạo lấy (theo kiểu “do it your self” rất thịnh hành hiện nay như tự mình may cái áo, tự làm cái bánh sinh nhật, tự sơn sửa cái tủ trong nhà hay tự mình dựng cái garage trong sân nhà…). Như từ bỏ cách sống vội vả, lúc nào cũng chạy đua với thời gian, để sống an nhiên tự tại, hưởng thụ từ giây từ phút cho bản thân và cho những người thân yêu. Như thay đổi cách ăn uống: ăn rau quả, đậu bắp nhiều hơn ăn thịt cá…

Càng lúc, số người chủ trương sống hài hòa với thiên nhiên và đi tìm cái hạnh phúc đơn giản, bình dị càng đông. Dù sống rất đơn sơ họ cho là họ hết sức hạnh phúc và không hề hối tiếc đã chọn lựa nếp sống bình dị nầy. Trong số những người đó, trước kia có người đã từng giử những chức vụ lớn hay những ‘golden boy ‘đã thành công trên đỉnh cao của xã hội, nhưng nay từ bỏ lối sống xa hoa để chọn nếp sống đơn giàn.

Khi quan sát họ, những người có vẻ ‘lập dị ‘này, ta sẽ thấy nét rạng rỡ, vui tươi hiện ra trên khuôn mặt họ. Những người nầy không bị bịnh mất ngủ, không bị bịnh tâm thần hay trầm cảm, trái lại, họ là những người ăn ngon ngủ yên, sức khỏe tốt. Nếu có bịnh thì họ lành bịnh nhanh chóng, và có tuổi thọ cao hơn nhiều người khác. Đó là những người sung sướng đã tìm được cái hạnh phúc thực sự của đời mình.

Chúng ta nghĩ gì về cái hạnh phúc đó ?

Hay chỉ kết luận là đi tìm hạnh phúc ngày nay trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế và xã hội, có thể tóm gọn trong câu nói của thánh hiền đông phương ngày xưa:

Tri túc, tiện túc hà thời túc (Biết đủ thì đã là đủ) hay của nhà triết học Hy Lạp Aristote đã nói từ 300 năm trước Thiên Chúa : Hạnh phúc tùy thuộc do chính chúng ta thôi. (Le bonheur dépend de nous seul).

Thanh Vân

Paris, 22/10/2014

Hãy Chụp Giùm Tôi

Hãy Chụp Giùm Tôi

Đừng khoe tôi, hỡi người bạn tài hoa,
Những tấm ảnh mang ra từ địa ngục,
Nơi bạn mới về rong chơi hạnh phúc,
Dù bao người vẫn tủi nhục xót xa.

Đừng khoe tôi hình ảnh một quê nhà,
Mà bạn nghĩ đang trên đà “đổi mới”,
Những thành thị xưa hiền như bông bưởi,
Nay bỗng dưng rã rượi nét giang hồ.

Đừng khoe tôi những cảnh tượng xô bồ,
Những trụy lạc giờ vô phương cứu chữa.
Đất nước đã từ lâu không khói lửa,
Sao rạc rài hơn cả thuở chiến chinh.

Đừng khoe tôi những yến tiệc linh đình,
Những phố xá ngập phồn vinh giả tạo,
Nơi thiểu số tung tiền như xác pháo,
Khi dân nghèo không muỗng cháo cầm hơi.

Đừng khoe tôi cảnh tụ họp ăn chơi,
Của những kẻ đã một thời chui nhủi,
Bỏ tất cả, trong đêm dài thui thủi,
Ngược xuôi tìm đường xăm xúi vượt biên.

Đừng khoe tôi những con phố “bưng biền”,
Những quảng cáo, những mặt tiền nham nhở,
Những khách sạn ánh đèn màu rực rỡ,
Trơ trẽn bày, dụ dỗ khách phương xa.

Đừng khoe tôi chốn thờ phượng nguy nga,
Những dinh thự xa hoa nằm choán ngõ,
Những màu sắc lam, vàng, đen, tím, đỏ,
Đang uốn mình theo gió đón hương bay.

Đừng khoe tôi cảnh Hà Nội hôm nay,
Thành phố đã chết từ ngày tháng đó,
Khi bị ép khoác lên màu cờ đỏ,
Khi triệu người phải trốn bỏ vô Nam.

Đừng khoe tôi những cảnh tượng giàu sang,
Đã được bạn tóm càn vô ống kính,
Những hình ảnh mà kẻ thù toan tính,
Muốn tung ra để cố phỉnh gạt người.

o O o

Bạn thân ơi, sao không chụp giùm tôi,
Nỗi thống khổ của triệu người dân Việt,
Nửa thế kỷ trong ngục tù rên xiết,
Oán hờn kia dẫu chết chẳng hề tan.

Chụp giùm tôi đàn thiếu nữ Việt nam,
Thân trần trụi xếp hàng chờ được lựa,
Hay bầy trẻ mặt chưa phai mùi sữa,
Bị bán làm nô lệ ở phương xa.

Chụp giùm tôi đôi mắt mẹ, mắt cha,
Mà suối lệ chỉ còn là máu đỏ,
Khóc con cháu ra đi từ năm đó,
Biển dập vùi, đà tách ngõ u minh.

Chụp giùm tôi số phận những thương binh,
Đã vì nước quên mình trên chiến trận,
Mà giờ đây ôm hận,
Tấm thân tàn lận đận giữa phong ba.

Chụp giùm tôi hình ảnh những cụ già,
Bọn đầu nậu gom ra đường hành khất,
Để đêm đến, nộp hết tiền góp nhặt,
Đổi chén cơm dầm nước mắt nuôi thân.

Chụp giùm tôi xác chết những ngư dân,
Bị Tàu giết bao lần trên biển rộng,
Hay những chiếc quan tài chưa kịp đóng,
Chở cha, anh lao động Mã Lai về.

Chụp giùm tôi thảm cảnh những dân quê,
Chịu đánh đập chán chê dù vô tội,
Hay cảnh những anh hùng không uốn gối,
Gánh đọa đày trong ngục tối bao la.

Chụp giùm tôi mốc biên giới Việt Hoa,
Lấn vào đất của ông cha để lại,
Hay lãnh thổ cao nguyên còn hoang dại,
Lũ sài lang hèn nhát lạy dâng Tàu.

Chụp giùm tôi những nghĩa địa buồn đau,
Chúng tàn phá, chẳng còn đâu bia mộ.
Kẻ sống sót đã đành cam chịu khổ,
Người chết sao cũng khốn khó trăm đường.

o O o

Hãy chụp giùm tôi hết những tang thương,
Hình ảnh thật một quê hương bất hạnh,
Nơi mà bạn, xưa đêm trường gió lạnh,
Đã căm hờn quyết mạnh dạn ra khơi.

Chiếc thuyền con, ca nước lã cầm hơi,
Mạng sống nhỏ đem phơi đầu sóng dữ.
Rồi tha phương lữ thứ,
Tháng năm dài, quá khứ cũng dần phai.

Lòng người chóng nguôi ngoai,
Tháng Tư đến, có mấy ai còn nhớ!

S.T.