Bức ảnh 2015 gây chấn động thế giới!

Giuse Phạm Đình Ngọc, S.J.

Có lẽ tình hình chiến sự tại Syria trong năm 2015 được thế giới quan tâm nhiều nhất. Phía sau những làn đạn là hệ quả của biết bao đau thương mất mát. Dòng người tỵ nạn tháo chạy khỏi Syria ngày càng lớn. Tính đến cuối năm 2015, con số người di tản tị nạn tại các nước Châu Âu khoảng trên một triệu người. Đó là chưa kể đến hàng ngàn người phải bỏ xác giữa lòng đại dương. Trong đó, cả thế giới chấn động, mọi người bàng hoàng khi chứng kiến hình ảnh của em Aylan Kurdi, 3 tuổi người Syria, chết trôi vào bãi biển ở Bodrum, Thổ Nhĩ Kỳ hôm 2-9-2015.

Trước cảnh tượng em mặc áo đỏ, quần short tối màu, đi giày đen, nằm úp mặt lên cát, giống như đang ngủ, Nilufer Demir – một phóng viên – đã chụp tấm ảnh này. Ngay lập tức, tấm ảnh như biểu lộ một tiếng thét từ thi thể câm lặng của cậu bé vang đến toàn thế giới. Hôm sau, tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon đã lên tiếng kêu gọi các chính phủ ở châu Âu cần phải hành động ngay để giải quyết cuộc khủng hoảng người di cư. Rồi bất chấp sự phản đối của một số quốc gia châu Âu, thủ tướng Merkel vẫn đồng ý cho phép nhiều người tị nạn hơn vào Đức.

Tưởng cũng nên nhắc lại, trốn từ thành phố Kobani (Syria), gia đình em đã hòa cùng dòng người nhập cư để sang nước giáp ranh là Thổ Nhĩ Kỳ. Cha mẹ em mong muốn cuộc sống của gia đình em sẽ tươi vui an bình hơn khi tới vùng đất mới. Hy vọng tìm được sự đổi đời ở châu Âu là động lực để gia đình em và rất nhiều đồng bào của em vượt biên. Thế nhưng ước mơ ấy đã không thành! Trên chiếc thuyền định mệnh hôm ấy, tất cả đều bị nhấn chìm trong biển cả khiến 13 người thiệt mạng, trong đó có em, mẹ em và người anh 5 tuổi của em. Cha em may mắn thoát chết, nhưng ông mãi kinh hoàng vì: tất cả đã vụt khỏi tay ông!

Em là một trong vô số những nạn nhân của chiến tranh đang giày xéo quê hương Syria. Một bức ảnh khiến cả thế giới phải câm lặng! Bức ảnh cũng cho thấy thế nào là tội ác: bất công, chiến tranh, bạo tàn và vô tâm; thế nào là điều thiện: công bằng, hòa bình, hạnh phúc và tình người.

Bây giờ, em và rất nhiều đồng bào xấu số của em đã yên nghỉ. Cả thế giới khi nhìn bức ảnh của em, ai ai cũng thương tiếc và tiếp tục cầu nguyện cho linh hồn em và những nạn nhân trong cuộc chiến đau thương này. Hy vọng trong một ngày rất gần, đất nước của em sẽ thanh bình, đồng bào của em sẽ hưởng được cuộc sống ấm no hạnh phúc.

Không còn chiến tranh, hận thù và tang tóc là điều ước em muốn gửi đến cho thế giới qua bức ảnh của em vốn gây chấn động đến cả thế giới, khiến mọi người phải bàng hoàng!

Giuse Phạm Đình Ngọc, S.J.

BUỒN VUI LỄ GIÁNG SINH

Lm. QUANG UY, DCCT,

Tri’ch EPHATA 673

Lễ Giáng Sinh vừa xong, anh em Linh Mục chúng tôi đi hỗ trợ Mục Vụ các nơi vùng sâu vùng xa đã trở về lại Nhà Dòng. Có bao nhiêu chuyện để kể cho nhau nghe. Ai cũng xúc động trước Lòng Tin mạnh mẽ và tinh thần sống Đạo nhiệt thành của người dân nghèo, đặc biệt là anh chị em các dân tộc thiểu số trên Tây Nguyên các tỉnh Bình Phước, Lâm Đồng, Đăk Lăk, Đăk Nông, Gia Lai, Kontum… Họ gặp bao nhiêu khó khăn về vật chất, bao nhiêu o ép của xã hội, nhưng càng vất vả, họ càng gắn bó với Chúa, với Hội Thánh và với nhau trong cộng đồng.

Có một điểm chung mà anh em Linh Mục chúng tôi cùng tỏ ra bất bình khó chịu, cần phải một lần viết ra như một lời cảnh báo, cũng là một lời kêu gọi đồng tình của mọi người. Đó là những chuyện về những vị khách thiếu văn hóa trong Ngày Lễ Giáng Sinh.

Hình như chuyện này bắt đầu có từ ngày người Công Giáo phải sống dưới chế độ XHCN, chứ trước 54 ở miền Bắc và trước 75 ở miền Nam, làm gì có chuyện chính quyền được săn đón tiếp rước, đưa vào ngồi chễm chệ trong Nhà Thờ ngay ở những hàng ghế đầu tiên được dành riêng. Trước khi vào Lễ còn được mời phát biểu “mấy ý kiến chỉ đạo”, sau Lễ lại được mời sang… ăn nhậu tưng bừng khói lửa riêng mấy mâm đặc sản !

Thế đấy, bên kia thì bảo rằng có như vậy mới diễn tả được lòng ưu ái, sự quan tâm của Mặt Trận, của Chính Quyền các cấp đối với hoạt động tôn giáo, nhờ đó càng cho thấy chính sách Tự Do Tín Ngưỡng của Đảng và Nhà Nước dành cho các tín đồ thật quá ư là tuyệt vời ! Còn bên mình thì biện hộ rằng đây là một khía cạnh trong việc đối thoại để có thể… truyền giáo cho lương dân ( ?!? ), cho người vô thần có dịp được vào Nhà Thờ xem hoạt cảnh Giáng Sinh, họ sẽ hiểu đạo mình hơn, thấy được người đạo mình cởi mở, đối thoại, đoàn kết và… dễ thương !

Có cái hậu ý phía sau cả hai bên đều thấy hết, hiểu hết mà không bao giờ nói ra, ấy là nhu cầu… nhậu nhẹt cho vui, cho ra vẻ tốt Đời đẹp Đạo. Cán bộ thế nào cũng vòi vĩnh cha xứ để được nhậu bằng rượu Lễ cho nó sướng, dù ngay sau đó lại vừa chê vừa khen là: “Rượu thế quái gì mà ngọt như đường phèn, chỉ được tội thơm phức !” Còn Linh Mục thì nói nhỏ vào tai những người tỏ ý thắc mắc: “Cho họ nhậu một chầu là vui vẻ cả làng, là xong mọi chuyện. Có đáng gì đâu, miễn là được việc. Đấy các ông xem, Lễ Giáng Sinh ở đây hoành tráng nhá, tha hồ văn nghệ, phát quà…”

Tôi còn nhớ, Giáng Sinh năm 1997, tôi còn là ông thầy về thực tập Mục Vụ ở một Họ Đạo nhà quê tỉnh Đồng Tháp. Trước Lễ nửa đêm, có hoạt cảnh do các em Tông Đồ Thiếu Nhi đảm nhận. Mấy ông cán bộ Đảng, Công An, Du Kích, Mặt Trận ngồi đầy hai băng ghế trên cùng. Ai cũng lơ láo nghênh ngang, ngồi vắt chân gác tay rất… thiếu văn hóa, chẳng ý thức mình đang ở một nơi tôn nghiêm, giữa các tín hữu rất trật tự và sốt sắng.

Lại có một anh tỉnh bơ lấy thuốc lá ra phì phèo. Mọi người chung quanh ai cũng thấy nhưng giả lơ coi như không thấy. Tôi là dân ở Sàigòn về, bực quá chịu không nổi, tiến lại gần bảo thẳng: “Anh ơi, nếu anh muốn hút thuốc, xin mời ra ngoài sân !” Tôi nhận lại một ánh mắt trừng trừng, vừa ngạc nhiên rằng thì là: Ơ hay, tên này là ai mà dám ý kiến ý cò ? lại vừa tức giận, ra cái điều: Ta là cán bộ, hét ra lửa, xì ra khói đây ! Nhưng cuối cùng có lẽ ánh mắt của tôi cũng vẫn kiên quyết đủ để khuất phục, anh cán bộ ấy đành phải – lại thêm một hành vi thiếu văn hóa khác – bỏ mẩu thuốc xuống nền gạch Nhà Thờ, dùng mũi dép hậm hực giập tắt.

Xong lần đó, tôi nghiệm ra một chuyện quan trọng: Đừng để cái sợ nó làm cho ta đâm… hèn ! Đối với những người thiếu tôn trọng người khác, trước hết ta phải giúp cho họ biết tự trọng. Nếu ta chưa thể làm được điều ấy cho họ và nếu họ cứ dứt khoát không chịu tự trọng thì tốt hơn hết ta… dẹp họ sang một bên cho khỏe, chứ sao lại cứ phải o bế, xun xoe, cầu cạnh và quỵ lụy trước cường quyền ? Ta cũng phải biết tự trọng chứ ! Nhiều Tín Hữu mách cho tôi nghe, đám cán bộ được nhậu xong ở Nhà Xứ, ra về còn văng tục với nhau… Mấy hôm sau cha xứ có việc phải ra xã, ra huyện, cán bộ xàm xỡ xoa lưng vỗ vai mà chớt nhả. Thử hỏi, trong cánh con chiên bổn đạo, có tay bặm trợn nào dám cả gan “láo lếu” với cha xứ như thế không ?

Lần Giáng Sinh vừa rồi, một cha đi Tây Nguyên về, giận dữ kể cho tôi nghe: “Anh xem, trong khi cả một đám rất đông người dân tộc với tấm lòng thành tín tuyệt vời đang phải nhịn đói đi bộ từ xa về dự Lễ, thì cán bộ xã lại được cha xứ mời ăn nhậu hả hê linh đình. Em đã tránh đi một nơi cho đỡ chướng tai gai mắt, ông cha ấy còn bảo một anh dân tộc vào mời em ra nhậu chung cho vui, em bảo thẳng: Em không biết nhậu, không quen, cũng không thích như thế nên dứt khoát không ra !”

Kể ra, làm Linh Mục mà nhậu nhẹt đã là chuyện không hay, lại còn la cà lệt bệt nhậu nhẹt với Công An, với cán bộ Xã thì càng coi không được, gây cớ vấp phạm vô cùng, thậm chí là phản chứng Tin Mừng. Chẳng trách các Đại Chủng Viện và các Học Viện Dòng bây giờ nhấn rất mạnh đến chuyện nhậu nhẹt như một kỷ luật cần thiết trong việc đào tạo các Giáo Sĩ tương lai.

Phần riêng tôi, năm nay tôi được dịp đi Mục Vụ tận tỉnh Đăk Lăk. Tạ ơn Chúa, khi về lại Sàigòn đêm 25 tháng 12, tôi không có điều gì phải bực mình, ngược lại, có bao điều để khoe với anh em. Tôi xin kể ra đây như là những mẩu chuyện vui bù lại những chuyện không vui nói trên, những tia sáng cao đẹp có khả năng đẩy lui bóng tối xấu xí tầm thường.

Cha xứ của Đăk Lăk còn trẻ lắm, người thấp bé, khuôn mặt thông minh, tươi tỉnh và hiền hòa, lại còn đẹp trai nữa chứ ! Cha gần gũi thương yêu đám đông hàng chục ngàn người dân tộc Sêđan của cha, họ nghèo tả tơi, cứ phải đói ăn thiếu mặc mà vẫn khao khát tình Chúa và tình người.

Đêm Vọng Giáng Sinh 24 tháng 12, khi đi kiệu Hài Nhi Giêsu quanh Nhà Thờ, trời đêm mưa bụi lất phất, gió rét căm căm, tôi được mời làm chủ tế đi ngay sau lưng cha, cứ thấy cha không ngớt quay sang hai bên bảo các bà mẹ dân tộc đang địu con sơ sinh vào tìm chỗ mà đứng dưới mái tôn cạnh hông Nhà Thờ cho đỡ ướt đỡ lạnh.

Đến cuối Thánh Lễ, thật bất ngờ, cha xứ dõng dạc dặn dò cộng đoàn: “Ngày mai 25 tháng 12 là Lễ lớn của Đạo chúng ta, là ngày kiêng việc xác. Tôi đã dặn trước rồi, bây giờ tôi dặn lại anh chị em: ai có con em đi học, cứ làm đơn nộp ở trường, rồi cứ cho các em nghỉ học ở nhà để còn đi dự Thánh Lễ dành cho thiếu nhi. Ai hỏi gì, cứ nói là cha xứ bảo… Riêng các anh chị em là giáo viên, xin chịu khó đi dạy, chu toàn nhiệm vụ, vì các cháu học sinh không có đạo thì vẫn đi học như thường”.

Sáng hôm sau, khi dâng Thánh Lễ một mình trong buôn xong, trở ra hương lộ, xe chúng tôi gặp xe cha xứ đi làm Lễ ở một Giáo Điểm khác vừa về, các bạn trẻ Nhóm FIAT đi theo tôi đã vỗ tay reo hò hoan hô cha về mọi sự, trong đó có chuyện thông báo độc đáo nói trên. Tôi kể với cha rằng trên đường xe ngang qua mấy ngôi trường tiểu học và trung học, đúng lúc ra chơi mà sân trường vắng hoe.

Tôi lại hỏi thăm cha là Giáo Phận Buôn Ma Thuột đã ra quyết định này từ bao giờ, sao không thấy trên mạng đưa tin, cha xứ cười thật… xinh: “Thưa cha, không biết nơi khác thế nào, chứ ở đây, con tự nghĩ ra và thông báo luôn cho bà con như thế cha ạ !” Cả xe lại được một chầu vỗ tay cực kỳ hết ý !

Vậy đó, tôi thiết nghĩ trước khi đặt vấn đề tôn giáo tín ngưỡng, chúng ta cần phải có được văn hóa xã hội như một cái nền bên dưới, từ đó mới tạo dựng nên những mối tương quan con người với nhau, một tương quan thật lòng, tốt lành và đẹp đẽ ( chân-thiện-mỹ ), rồi Đức Tin sẽ cứ thế mà nẩy mầm, Tin Mừng sẽ cứ thế mà được công bố như Quà Tặng vô giá cho nhau… Thiếu văn hóa làm nền tảng tối thiểu, tất cả các tương quan Đạo – Đời bên trên nó cứ… giả giả thế nào ấy, đâm ra sượng sùng và vô duyên !

Lm. QUANG UY, DCCT, 2008 – 2015

Đêm Thánh Vô Cùng

Cát Linh, phóng viên RFA
2015-12-25

• RFA

Đêm Giáng Sinh

Photo Cát Linh/RFA

<

Cát Linh và toàn ban Việt ngữ đài Á châu tự do xin dành tạp chí ngày hôm nay để gửi đến quí vị những ca khúc bất hủ của mùa Giáng Sinh. Kính chúc quí vị một mùa Noel an bình và hạnh phúc.

“Một mùa giáng sinh an lành và một mùa tuyết ôm cây cành

Một trời trắng bao la tình một nỗi sống vui hồi sinh

Mừng ngày Chúa sinh ra đời người người đó đây tươi cười

Và người sẽ không buồn nữa ta mong giáng sinh như mong ơn lành…”

Cứ như một lời hẹn hò đã được giao ước trước, sau ngày lễ Tạ Ơn, khi những giai điệu rộn rã này vang lên cùng với đợt không khí lạnh ùa về trong băng tuyết, thì người ta biết rằng, mùa lễ hội cuối cùng trong năm đã đến, mùa chúc tụng, mùa ban phước ơn lành, mùa của những bài thánh ca, của Đêm Thánh vô cùng.

“Đêm thánh vô cùng

Giây phút tưng bừng

Đất với trời se chữ Đồng

Đêm nay Chúa con thần thánh tôn thờ…” (Đêm thánh vô cùng)

Cũng chính từ bài hát này, mà sau đó, một giai điệu sâu lắng trầm buồn được ra đời vào năm 1972, trở thành một trong những ca khúc nổi tiếng về Giáng Sinh của nền âm nhạc Việt Nam. Đó là Bài Thánh ca buồn, của nhạc sĩ Nguyễn Vũ.

“Bài thánh ca đó còn nhớ không em

Noel năm nào chúng mình có nhau

Long lanh sao trời đẹp thêm môi mắt

Áo trắng em bay tựa cánh thiên thần

Đẹp môi hôn dưới tháp chuông ngân…” (Bài thánh ca buồn)

Giai điệu buồn bã cùng với ca từ lại nói lên tâm trạng hoài niệm, ray rứt về một cuộc tình đã rất xa. Cho nên tuy là nhạc có chủ đề Giáng Sinh, nhưng nhạc phẩm này lại chất chứa nhiều những tục luỵ của trần thế. Cũng có giáo đường, cũng có thánh ca, cũng có tiếng chuông ngân, nhưng bao trùm lên đó là một tình yêu dưới thế. Và có vẻ như bài ca này dành riêng cho những ai có hoài niệm về một tình yêu đã có và đã mất trong đêm Giáng Sinh lạnh giá.

Đêm Thánh Vô Cùng ( Thánh đường La vang Quảng Trị mùa hè đỏ lửa 1972)

Giáng Sinh là tên gọi có nguồn gốc từ tiếng Latinh, chữ Natalis, có nghĩa là “ngày sinh ra đời”. Theo nhiều tài liệu của người Kito giáo, một thế kỷ trước kỷ nguyên Thiên Chúa, đã có một buổi lễ được tổ chức vào ngày 25 tháng 12, gọi là lễ tôn thờ Mirthra, vị thần ánh sáng của người Ba Tư. Cho đến thế kỷ thứ II, tại La Mã, giáo hội Thiên Chúa đã chọn ngày 25 tháng 12 làm ngày sinh của Chúa Jesus. Những tín hữu Kito giáo tin là Chúa Jesus được sinh ra tại Bethlehem thuộc xứ Judea của nước Do Thái.

“Đêm đông, lạnh lẽo Chúa sinh ra đời
Chúa sinh ra đời nằm trong hang đá nơi máng lừa.
Trong hang Bêlem, ánh sáng tỏa lan tưng bừng
Nghe trên không trung tiếng hát thiên thần vang lừng

Đàn hát, réo rắt tiếng hát, xướng ca, dư âm vang xa.
Đây Chúa thiên tòa giáng sinh vì ta.
Người hỡi, hãy kịp bước tới, đến xem, nơi hang Bêlem
Ôi Chúa giáng sinh khó khăn thấp hèn…”(Hang Belem)

Nếu tính đến năm nay thì ca khúc Hang Belem đã tròn 70 tuổi kể từ khi nhạc sư Hải Linh sáng tác đúng vào mùa Giáng Sinh năm 1945. Từ đó đến nay, ca khúc bất hủ này luôn vang lên trong những đêm thánh, như ngọn lửa sưởi ấm thắp sáng lòng tin của những con chiên ngoan đạo vào Thiên Chúa. Nhưng nào có phải chỉ thế thôi, có những người ngoại đạo, vẫn lắng nghe và tìm đến “Hang Belem” như tìm đến niềm tin vĩnh cữu trong cõi trần thế.

Kể từ thời Phục hưng cho đến sau này, ngày Lễ Giáng Sinh đã không còn chỉ là của riêng những người Thiên chúa giáo. Giáng sinh đã trở thành ngày lễ quốc tế, ngày lễ của gia đình. Mọi người thuộc các thế hệ tề tựu về bên cạnh nhau, thể hiện tình yêu thương cho nhau theo cách của họ. Trẻ con sẽ là những thiên thần lên ngôi trong mùa lễ hội này. Những thiên thần ấy sẽ đi vào giấc ngủ cùng với hình ảnh ông già tuyết leo vào từ ống khói, đặt vào trong chiếc vớ len màu đỏ món quà mà chúng mong đợi nhất và hát vang bài hát vui tươi Jingle Bells, một thông điệp của mùa lễ Giáng sinh.

Hang Belem

Rất thú vị là ca khúc nổi tiếng này có tên gọi ban đầu là One Horse Open Sleigh, được sáng tác năm 1840 dành cho ngày lễ Tạ Ơn. Nhưng sau đó, đã trở thành ca khúc chủ đề Giáng Sinh nổi tiếng nhất và có ảnh hưởng rộng lớn nhất. Jingle bell đã được dịch ra hằng trăm ngôn ngữ trên thế giới, trong đó có tiếng Việt là ca khúc Chuông vang vang do nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện dịch lời.

“Chuông vang vang, chuông vang vang
Chuông giáo đường ấm cúng
Chuông thanh thanh, chuông thanh thanh
Tiếng dây chuông chạy nhanh.

Chuông ngân ngân, chuông ngân ngân
Chuông giáo đường ấm cúng
Chuông thanh thanh, chuông thanh thanh
Ôi tiếng chuông trong tim mình…”(Chuông vang vang)

Thế giới có Jingle Bell rộn rã vang lên khi mùa Giáng Sinh về, thì Việt Nam chào đón mùa lễ hội này với những giai điệu du dương, nhẹ nhàng như chính dòng chảy của dân tộc,

“Cao cung lên khúc nhạc thiên thần Chúa

Hoà trong làn gió nhè nhẹ vấn vương

Ôi linh thiêng lắng nghe thoang thoảng cung đàn

Một đêm khuya vang vẳng trong tuyết sương.

Đàn ơi cứ rung những điệu réo rắt

Hát khen con một Chúa Trời, rày sinh xuống cõi đời

Hỡi người dương thế lặng nghe cung đàn

Mau tìm cho tới thờ kính vua giáng trần…” (Cao cung lên)

Cao Cung Lên, tác phẩm đầu tiên của nhạc sỹ Hoài Đức tức Linh Mục Giuse Lê Đức Triệu và Linh mục Nguyễn Khắc Xuyên sáng tác năm 1945. Đây là bài hát được được coi là một trong những bài Thánh ca Giáng sinh bất hủ của Việt Nam.

Có lẽ do người sáng tác là một linh mục, cho nên từng nốt nhạc trầm bổng của ca khúc này nghe như một bài thánh ca, ca từ và giai điệu trong vắt như dòng nước thánh. Tiếng  ngân vang vọng trong đêm khuya, đánh thức người dương thế, báo cho biết tin rằng Người đã xuống cõi đời, này thế nhân hãy cùng tôn kính, cùng hoà vào đêm thánh để đón nhận ơn lành.

Đất nước và dân tộc Việt Nam đã trải qua biết bao mùa Giáng Sinh trong chinh chiến. Cho đến tận bây giờ, cứ mỗi mùa Noel về, người ta vẫn còn gửi cho nhau những tấm ảnh của người lính chiến, quỳ bên những thánh đường đổ nát. Những tấm ảnh qua bao năm tháng vẫn còn vang vọng tiếng nguyện cầu bình an, cầu xin cho quê hương ngừng tiếng súng.

“Có ai về miền quê lửa khói cho tôi nhắn vài câu.

Cách xa lâu rồi không biết em còn giận hờn anh nữa thôi.

Chuyện ngày xưa hai đứa thương nhau trong đêm nhiều sao sáng.

Dưới lầu chuông anh khắc tên nhau chung trong lời khấn xin chan chứa niềm tin…” (Bóng nhỏ giáo đường)

Bóng nhỏ giáo đường của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông luôn được nhắc đến mỗi khi tiết trời trở lạnh cuối năm, báo hiệu mùa Giáng Sinh đang về. Tác giả là một người lính, nên hơn ai hết, ông hiểu rõ cảm giác lạnh lẽo, cô đơn của người lính trận xa nhà trong đêm thánh. Tình yêu Thiên chúa và tình yêu trong thời chiến được khắc sâu trong ngôi giáo đường đổ nát.

Mỗi chúng ta ai cũng có những kỷ niệm rất riêng của mỗi mùa Giáng Sinh. Dù vui, hay buồn, dù là người ngoại đạo hay là con chiên của Chúa thì đêm thánh mãi mãi là một đêm huyền diệu, lấp lánh muôn màu những ước mơ và niềm tin bất tử. Đêm thánh vô cùng!!!

Ts Nguyễn Văn Tuấn: Bảy tội lỗi xã hội

 Mahatma Gandhi là một chính khách vĩ đại, một nhà hiền triết của Ấn Độ, người được Liên hiệp quốc vinh danh thật sự (chứ không phải ông Hồ). Chẳng hiểu sao mỗi khi nghĩ về hiện tình của

đất nước làm tôi nhớ đến Gandhi, người đã từng cảnh báo thế giới về cái mà ông gọi là Bảy Tội Lỗi Xã Hội (Seven Social Sins) mà ông viết ra từ năm 1925, đúng 90 năm trước:

     1. Làm giàu mà không nhờ lao động (Wealth without work)

    2. Hưởng lạc thú mà không có lương tâm (Please without conscience)

    3. Có kiến thức mà không có nhân cách (Knowledge without character)

    4. Làm thương mại mà không có đạo đức (Business without morality/ethics)

     5. Khoa học mà không có nhân văn (Science without humanity)

     6. Có tôn giáo mà không thờ phượng (Religion without sacrifice)

     7. Làm chính trị mà không có nguyên tắc (Politics without principles)

 Chúng ta thử xem xét nhanh những tội lỗi này xem sao:

1. Làm giàu không nhờ lao động

  Hiện nay, có một nhóm người làm giàu rất nhanh, không phải nhờ kinh doanh giỏi hay làm việc tốt, mà qua quan hệ và hậu duệ. Họ chỉ cần dùng mánh khoé để lôi kéo, “qui hoạch” nhân sự và thế là tạo ra tài sản. Một số thì làm giàu nhờ quan hệ nên tiếp cận được và khai thác tài nguyên thiên nhiên. Một số khác thì làm ra tiền nhờ vào lợi dụng thông tin trong để thao túng thị trường chứng khoán. Một số khác thì làm giàu nhờ tham nhũng, chẳng cần tốn công lao động gì cả.

2. Hưởng lạc thú mà không có lương tâm

Đây là những người ích kỉ, lúc nào cũng muốn hưởng lợi cho cá nhân mà không quan tâm đến phúc lợi của người khác. Đối với họ, câu hỏi đầu tiên là “Tôi làm cái này sẽ có lợi gì cho tôi, việc này có giúp tôi thăng tiến trong sự nghiệp, có làm cho tôi giàu thêm”, và quyết định hành động của họ cũng dựa trên câu hỏi đó. Họ không quan tâm đến người khác, không cần biết đến văn hoá “to give and to take”, không cần có trách nhiệm xã hội và chẳng biết đến hiến dâng là gì. Những người này rất nhiều ở VN.

      3.Có kiến thức mà không có nhân cách

Có ít kiến thức đã là một thiệt thòi, có khi là nguy hiểm, nhưng có nhiều kiến thức mà thiếu nhân cách thì còn nguy hiểm hơn. Chỉ học cho nhiều để có kiến thức mà không cần quan tâm

đến cái nội tâm, thì chẳng khác gì đưa một chiếc xe hơi thể thao cho một thiếu niên. Điều này cũng xảy ra trong thế giới khoa bảng, nơi mà người ta thường quan tâm đến sản sinh ra tri thức mới nhưng ít khi nào để ý đến khía cạnh nhân văn của tri thức. Ở VN, có nhiều người đi học để tiếp thu kiến thức không phải vì dấn thân xã hội, mà vì muốn ăn trên ngồi trốc. Họ hám danh chứ không phải ham học.

4.Làm thương mại mà không có đạo đức.

Ngay cả những nhà kinh tế học cổ điển cũng xem đạo đức là nền tảng của thành công trong kinh tế. Cách mà chúng ta đối xử với người khác trong tinh thần bác ái, phục vụ và cống hiến là nền tảng của kinh tế – xã hội. Nhưng ở VN hiện nay, các nhà quan sát cho rằng VN đang ở trong thời kì “chủ nghĩa tư bản man rợ, rừng rú”, chứ không phải “chủ nghĩa tư bản văn minh.” Những người nhận định như thế dựa trên quan sát rằng có những nhóm lợi ích tỏ ra tham lam vô độ, luôn luôn muốn thao túng kinh tế. Có người cho rằng các nhóm lợi ích, nhóm làm giàu bất chính đang tàn phá đất nước.

                   5.Khoa học mà không có nhân văn

  Kinh doanh mà không dựa trên nền tảng đạo đức xã hội và không xem trọng trách nhiệm xã hội là loại kinh doanh nguy hiểm. Tương tự, trong khoa học, tiêu chuẩn đạo đức và trách nhiệm cũng là một tiêu chí quan trọng. Một công trình nghiên cứu cho dù mang tính khả thi cao và có ý tưởng tốt, nhưng làm phương hại đến cộng đồng và xã hội vẫn không được đánh giá là đạt chuẩn mực. Chính vì bản chất đạo đức của khoa học, nhà khoa học còn phải có trách nhiệm với xã hội, vì nhà khoa học cũng chỉ là một thành viên trong xã hội, không thể nào đứng ngoài hay đứng cao hơn xã hội. Công trình tạo ra chủng virút mới của Tàu có thể đó là một thành tựu về kĩ thuật, nhưng không đạt tiêu chuẩn về đạo đức và trách nhiệm xã hội vì thành tựu đó chẳng đem lại phúc lợi gì cho xã hội hay giúp giảm sự đe dọa của một đại dịch. Ở VN, khoa học chưa phát triển, nhưng đây đó có nhiều người ta dùng khoa học để làm những chuyện thiếu đạo đức.

6. Có tôn giáo mà không thờ phượng

Nhìn từ ngoài và từ xa, Việt Nam là một nước ngoan đạo, với số lượng chùa chiền và nhà thờ khá nhiều. Người ta đi lễ hội và đi chùa cũng rất nhiều. Nhưng nếu nhìn kĩ thì việc viếng chùa của họ không phải là vì thờ phượng, mà chủ yếu là mê tín, và hối lộ thần thánh. Có thể nói rất nhiều người đến chùa để cầu thần thánh ban cho chức tước và hanh thông trong sự nghiệp, chứ chẳng phải để thờ phượng và hiến dâng. Ngay cả những người trụ trì trong chùa chưa chắc là người tu hành thật, mà có thể đang đóng một vai diễn nào đó để phục vụ cho một thế lực đang chống lưng họ. Có thể nói rằng cái nền tảng tôn giáo ở VN đã bị xói mòn từ hơn 40 năm qua.

7. Làm chính trị mà không có nguyên tắc.
   

Đối với Gandhi, những người ham quyền lực thường hành động bất chấp nguyên lí và chân lí. Những người cố vị (nhất định bám ghế) bằng mọi giá và mọi cách là những chính trị gia không có đạo đức. Những nguyên tắc trong chính trị mà Gandhi nghĩ đến bao gồm giúp người dân đi đến những lựa chọn sáng suốt, đối xử với dân một cách công bằng, giữ lời hứa và tuân thủ những gì đã đồng ý, không được nói dối và xuyên tạc, và tôn trọng nhân quyền. Ở VN, những người như thế này thật là … xưa nay hiếm. Đối chiếu lại thực tế những gì đang xảy ra, có thể nói là Việt Nam đang — không nhiều thì ít –phạm phải tất cả 7 tội lỗi này.

Một thiết chế xã hội tạo ra những con người làm giàu không nhờ lao động và bất chấp đạo đức, những người thích hưởng thụ trên sự đau khổ của đồng bào, những người bằng cấp đầy mình nhưng thiếu nhân cách, những người buôn bán và hối lộ thần thánh, những người cầm quyền mà chẳng quan tâm đến sự thật và lợi ích của xã hội và dân tộc. Bảy nhóm người này hay 7 cái tội lỗi xã hội này đang làm cho đất nước ta tiêu điều và khó sánh vai với các nước văn minh trên thế giới

Trích Tự Do Dân Bản

Đại Vệ Chí Dị

Thanh Hieu Bui·25 Tháng 12 2015

Nước Vệ triều nhà Sản năm thứ 70.

Nước Vệ theo lệ nhà Sản cứ 5 năm bầu lại vua một lần, đến năm thứ 70 triều nhà Sản thời Vệ Kính Vương đệ nhất là năm cuối cùng của một kỳ vua.

Những năm cuối cuộc chém giết tranh giành ngôi báu, phân lại ngôi vị bao giờ cũng diễn ra khốc liệt.

Người đất mũi Kiên họ Nguyễn, tên chữ là Bạo từ một lính cứu thương leo lên ngôi tể tướng, ở ngôi này 10 năm. Những đời tể tướng trước không ai tạo được quyền lực mạnh ngang ngửa có lúc lấn át cả vua như Bạo. Vì thế thiên hạ gọi Bạo là Chúa.

Vệ Kính Vương họ Nguyễn, tên chữ là Kính người đất Đông Ngàn, đậu tiến sĩ ở Bạch Dương năm Tân Dậu đời Vệ Xuẩn Vương. Đến năm Tân Mão được bầu làm vua thay cho Vệ Cường Vương.

Ấy là hai kẻ đương tranh chức vua nước Vệ, bên dưới là một đám đại thần cũng nhăm nhe, chờ hai con hổ tranh nhau tử thương là nhảy vào thế chỗ. Bọn dưới liên hoành, hợp tung, kết giao nay lúc này, mai thế khác tuỳ theo thế vận xoay chuyển về bên nào. Đấy là bọn Tấn Tứ người đất Long Yên hay bọn Sáng Quyết, Cả Sáng, Quảng Phệ, Đường Hoang….

Vệ Kính Vương lúc mới lên ngôi, lập ra hai đạo quân là ban Nội Chính và Kinh Tài, chọn tướng Trăm Xanh lại đại tướng Nội Chính, làm quân tiên phong dương cờ chống tham nhũng tiến đánh bọn Chúa Bạo. Trăm Xanh đánh mấy trận lẻ tẻ thành công, nhưng không làm nhà Chúa suy suyển. Vương bèn mật bàn với Tứ Tấn gọi Cả Sáng từ phía nam về phong cho làm thương thư bộ Hình, hàm đại thần nghị chính. Tiếp đến Vương mật bàn với bọn Quảng Phệ, Sáng Quyết hỗ trợ đằng sau Trăm Xanh tấn công phủ Chúa.

Thế là nước Vệ mấy năm tao loạn, chinh chiến liên miên. Trăm Xanh sau khi áp thành vây khốn khiến cho tướng nhà Chúa là Báu Mã phải trong thương, lâm bệnh chết. Thế thắng đến nơi xốc tới dịnh bắt sống Bạo đem trị tội, bất ngờ Trăm Xanh đột tử.

Bọn Quảng Phệ nắm bộ Binh, thấy Trăm Xanh chết làm ngừng trệ cuộc tấn công. Quảng Phệ nóng lòng muốn lập công bèn một mặt lên biên giới hội ngộ tướng Tề hẹn sẽ khởi binh bắt sống Bạo. E lúc đó có biến nên nhờ Tề phục quân ứng cứu. Tề nhận lời, Quảng Phệ bèn về sắp đặt quân thủ túc phương Nam, đợi Bạo tuần du là nhào vô bắt sống. Quảng Phệ bày trận xong, giả vờ công du phương Tây tránh tiếng. Nào ngờ mưu ấy bị phát giác, tướng của Quảng bị hạ sát khi đang âm mưu. Chúa nhân đó đem binh đánh cho Quảng Phệ suýt chết, Quảng nhờ Vệ Kính Vương và Tề che chở mới giữ được mạng sống. Nhưng thương tích nặng nề không còn sức để tranh đoạt ngôi vương nữa.

Chúa thoát hiểm, chặt được hai tướng tiên phong của Vệ Kính Vương. Quyền khống chế cả thiên hạ. Vệ Kính Vương thấy vậy gọi Tứ Tấn lại bàn mưu, Tứ Tấn nói.

– Chỉ có ba điều cần phải làm bây giờ là hạ uy tín, tìm thủ túc, nghi binh.

Vương thấy đúng ý, gật đầu. Năm đó Vương giả bộ chán chường, không thiết tha gì đến chính sự. Mặt khác ngầm hứa hẹn bọn Xuân Phước, Tứ Tấn, Quảng Phệ chuẩn bị binh mã định ngày khởi sự. Tứ Tấn nói.

– Bạo có hai hổ tướng, một là Tô Điền phó thương thư bộ Hình, hai là Chính Vượng phó thương thư bộ Binh. Đó là hai cánh của Bạo, chặt được hai cánh này Bạo chỉ còn là con gà, muốn thịt thế nào cũng được.

Vương bảo.

– Nếu vậy ta sắc phong cho Tô Điền làm giáo sư, đưa vào danh sách ứng cử đại thần nghị chính. Tô Điền sẽ lưỡng lự đóng quân, không dám theo điều động của Bạo. Chính Vượng thấy Điền được phong chức mà mình không được dòm tới, trong lòng sẽ sinh đố kỵ với Điền mà không còn lòng dạ dụng binh nữa.

Tứ Tấn nghe vậy, đứng phắt dậy về soạn chỉ, phong cho Tô Điền làm giáo sư dâng lên cho Vương. Vương nói với triều Sản , Tô Điền con cháu khai quốc công thần Lê Dĩ Tô Giản, không cậy thế cha ông , tự trau dồi kiến thức nay có bằng tiến sĩ, vậy đợt tới sẽ xem xét phong đại thần nghị chính.

Chính Vượng thấy danh sách không có tên mình, buồn lắm quay về trại, đóng cửa uống rượu tì tì. Còn Tô Điên bụng mừng rỡ, cám ơn bọn Vệ Kính Vương, Tứ Tấn rối rít.

Vương bảo Tứ Tấn.

– Giờ đánh được chưa.?

Tấn nói.

– Phải nghi binh cho đối thủ bất ngờ.

Nói rồi Tứ Tấn gọi thủ hạ mang giáp trụ, lên ngựa dẫn quân tiến đến phía Nam, lập thế Vay Nợ mà đánh Bạo.

Bạo nhìn thế trận quen, nói với tả hữu.

– Trận này phá mấy lần, Tư Tấn ngu si không hiểu binh pháp, dùng lần nào cũng thất bại còn dùng làm chi.

Bạo xua tiểu tướng ra phá trận Vay Nợ, tiểu tướng cầm kích xông vào trận , dùng chiêu Lạm Phát Ổn Định quần với Tư Tấn vài chục hiệp thì Tấn đánh chiêng cho lui quân.

Đến hội nghị trung sản thập tam họp ở kinh thành. Bạo ung dung đến họp không mang theo tuỳ tướng tâm phúc, ỷ rằng bọn tướng tá dũng mãnh trong triều kẻ đã dưới trướng mình, kẻ đã vong mạng, kẻ đã bạc nhược tinh thần.

Nào ngờ vào hội, một tướng từ đâu xông ra không nói không rằng nhằm Bạo mà chém nhầu mấy nhát, chiêu thức tuy cũ nhưng ảo diệu khôn lường.

Bạo lùi lại, quân cận vệ ùa tới giữ Chúa. Bạo nhìn ra tướng ấy là Văn Bắc, trước kia là trấn thủ đất Ninh. Mấy năm trước được bọn Vệ Kính Vương triệu về làm phó thương thư bộ Hình. Văn Bắc nhận mật lệnh, về giữ kín mình thu thập đời tư gia đình nhà Bạo, luyện tinh thông nhuần nhuyễn thế công phá đời tư. Đến ngày đó thấy Vương nháy mắt là rút đao thi triển.

Bạo thấy ra là Văn Bắc, bèn hỏi tả hữu.

– Tô Điền ở đâu mà không biết Văn Bắc thế nào. ?

Chính Vượng nói.

– Văn Bắc nó theo Kính, Tấn từ lâu, nằm mât phục ở bộ Hình. Bọn Tô Điền biết nhưng làm ngơ để được phong tước tiến sĩ, hàm đại thần nghị chính. Giờ gọi Tô Điền không tới ứng cứu ta đâu.

Chúa thấy vậy, bèn cố sức phá vòng vây hội nghị thập tam thoát ra ngoài. Trên đường về định ghé vào trạm nghỉ phía Bắc dưỡng quân. Nào ngờ đến nơi thấy trên công thành phó tể tướng Xuân Phước, trán bóng, miệng mỏng, mắt trắng dã đứng sẵn nói.

– Việc đây đã có ta chủ trì, đang nhiều việc, mời ngài về gấp phủ mà lo liệu.

Thì ra Xuân Phước đã nhận được chỉ dụ của Vệ Vương trước đó.

Nguyên là Vệ Kính Vương bố trí Văn Bắc trong hội nghị, nhưng biết thế Bạo mạnh, chưa hạ được ngay. Bèn sai Tư Tấn nói với Xuân Phước cứ tranh thủ lúc Bạo phá vây, dẫn quân đến chiếm phủ chúa phía Bắc. Làm tiêu hao lực đối thủ.

Chúa về đến phủ, quân báo tin mọi mặt đều có giặc vây. Muốn biết Chúa số phận thế nào, xem hồi sau sẽ rõ.