Vài bức ảnh mới nhất Linh Mục Nguyễn Văn Lý.

Vài bức ảnh mới nhất Linh Mục Nguyễn Văn Lý.

  Sáng Thứ Sáu, 20.5.2016, vào lúc 07g55 , Tòa Tổng Giám Mục Huế đón Linh Mục Nguyễn Văn Lý trở về với ngôi nhà mẹ của Giáo phận sau những năm tháng ở trại giam Nam Hà, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Vài bức anh mới nhất của Linh Mục Lý.

ĐẤT NƯỚC MÌNH NGỘ QUÁ PHẢI KHÔNG ANH -Văn Sơn Trường phổ nhạc

YouTube player

httpv://www.youtube.com/watch?v=P81nKORV9P4&index=3&list=PLfe9JTtbGcgXUYl5EiC5_6jncQ8TM0HM7

ĐẤT NƯỚC MÌNH NGỘ QUÁ PHẢI KHÔNG ANH ?
Đất nước mình ngộ quá phải không anh
Bốn ngàn tuổi mà dân không chịu lớn
Bốn ngàn tuổi mà vẫn còn bú mớm
Trước những bất công vẫn không biết kêu đòi…
Đất nước mình lạ quá phải không anh
Những chiếc bánh chưng vô cùng kì vĩ
Những dự án và tượng đài nghìn tỉ
Sinh mạng con người chỉ như cái móng tay…
Đất nước mình buồn quá phải không anh
Biển bạc, rừng xanh, cánh đồng lúa biếc
Rừng đã hết và biển thì đang chết
Những con thuyền nằm nhớ sóng khơi xa…
Đất nước mình thương quá phải không anh
Mỗi đứa trẻ sinh ra đã gánh nợ nần ông cha để lại
Di sản cho mai sau có gì để cháu con ta trang trải
Đứng trước năm châu mà không phải cúi đầu…
Đất nước mình rồi sẽ về đâu anh
Anh không biết em làm sao biết được
Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước
Ai trả lời dùm đất nước sẽ về đâu…
Thơ: TRẦN THỊ LAM – Trường PTTH chuyên Hà Tĩnh
Phổ nhạc : Phượng Mai.
Phối âm : Nhạc sĩ Trần Chí Phúc.
Trình bày: Phượng Mai – Trần Chí Phúc.
Thu âm: BL Studio

 

Bước Đường Cùng, Dân Chết Trước hay Đảng Tiêu Trước?

Bước Đường Cùng, Dân Chết Trước hay Đảng Tiêu Trước?

Văn Sĩ Sài Gòn

20-5-2016

Biển đã nuôi sống dân Việt ngàn năm. Nay biển nhiễm độc, cá chết, muối cũng dính độc. Cá độc không còn ăn được, nhưng muốn sống con người vẫn phải nuốt muối.  Sinh mạng của 90 triệu người Việt Nam, tất cả mọi thành phần xã hội sẽ chết dần mòn vì độc.  Dân sẽ chết trước hay đảng chết trước?  Ông Đỗ Thắng Hải – Thứ trưởng Bộ Công Thương nói: “Một sự kiện như Formosa là một vụ việc hết sức nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tâm lý, cả nền kinh tế nếu không nói là kể cả chính trị của chúng ta.”  Thứ trưởng Hải nói không sai. Chỉ vài ngàn người xuống đường biểu tình cho môi trường, chính quyền thay vì cần minh bạch, lại đi đánh đập họ, bất kể ngày tổng thống Mỹ tới thăm đã gần kề. Phải có cái gì đó làm họ quá sợ để đánh dân?

Sự thiệt hại rất to lớn, vì kinh tế biển đóng góp tới 48% GDP1 cho cả nước, tương đương với 90 tỉ USD.  Chính quyền cần ít nhất 4,2 tỉ USD17cho quốc phòng (ngân sách năm 2014). Như vậy, do biển chết và thiên tai tại đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên, chính quyền lấy đâu ra tiền để trả nợ công, nuôi quân đội, công an? Tiền đâu xây tượng đồ?

Chưa hết nguy cho đảng và nhà nước. Hãy nhìn qua lăng kính kinh tế vi mô. Bệnh trầm trọng của Kinh tế biển sẽ di căn và làm nổ bong bóng bất động sản, và thị trường chứng khoán. Nhiều người sẽ bị phá sản từ đại gia, quân đội, công an, giai cấp trung lưu. Quân đội sẽ thức tỉnh, và ngã về chính nghĩa vì họ không thấy lợi ích gì để theo đảng làm tội đồ của dân tộc.

Động Lực Thay Đổi Chính Trị 1: Giá của sự vô cảm đã quá đắt.  Bản năng sinh tồn đã đánh thức người dân, vì họa diệt vong.

Ai cũng biết đảng cộng sản bán nước, hèn với giặc ác với dân; Chính quyền nín thin khi Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Việt Nam, rượt bắn ngư dân như cơm bữa; Bất công xã hội xảy ra hàng ngày; công an vô cớ đánh chết người, chính quyền cướp tài sản của dân.  Nhưng trước khi dịch cá chết xảy ra, trừ lúc Trung Quốc mang giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển Việt Nam, rất ít người đi biểu tình.  Phần đông thụ động với bất công, bạo lực.

Thế nhưng biển đang giãy chết, cái giá của sự vô cảm đã quá đắt, vì nó đã đụng  tới bản năng sinh tồn. Cá, mắm muối nhiễm độc, nước uống dơ bẩn, có giun sán ở Hà Nội14. Nước sông Đà dùng ống nước của Trung Quốc đã bị vỡ 16 lần, lại làm bằng gang mềm có nguy cơ nhiễm chì trong nước15. Nước sông trong Nam bị nhiễm mặn, có thể bào mòn vết hàn của ống nước, và nhiễm chì vào nước “sạch.” Trẻ con uống vào thần kinh bị ngớ ngẩn. Thịt thì đầy hóa chất tăng nạt, rau thì dơ bẩn.  Hãy nghe blogger Huỳnh Thục Vy kể:

“Vợ chồng mình sợ thành phố, về quê ở, mà ăn rau quê cũng bị đau bụng liên tục, không biết tránh đâu cho khỏi nắng. …  Dù bị cộng sản đàn áp, mình chưa bao giờ nản lòng. Nhưng cứ nghĩ tới những thế hệ người bệnh tật trong tương lai, nguồn gen con cháu chúng ta bị hủy hoại mình gần như tuyệt vọng và thật sự sợ hãi.”

Đối diện với diệt vong, dân bắt đầu tỉnh thức. Nếu tiếp tục vô cảm, họ được sống yên thân để ăn chén cơm dính độc, uống ly nước bẩn, hít thở không khí bụi bặm, được vài năm rồi cũng chết đau đớn vì ung thư. Các em sinh viên sợ nhà trường không dám đi biểu tình, ngoảnh mặt khi đất nước lâm nguy, thì cũng chỉ học được một mớ kiến thức lỗi thời rồi thất nghiệp.  Công an đánh dân, nhưng vợ con họ không tránh khỏi ngộ độc. Có tiền mua gì cũng không an toàn. Sự vô cảm đã quá đắt!

Để sống còn người dân đổi thói quen, trước hết là dự trữ muối và nước mắm, cất giữ vàng và đô la, tìm đường đi ra nước ngoài, hoặc xuống đường. Họ bớt sợ bạo lực. Tranh đấu bất bạo động với chính quyền, họ bị đánh, bắt giam. Sinh viên có thể bị đuổi học. Nhưng chọn con đường đấu tranh ôn hòa, bất hợp tác với chính quyền, người dân sẽ có một cơ hội, dù nhỏ, nhưng có thể thay đổi xã hội.

Chính quyền có thể tàn sát dân theo kiểu Thiên An Môn? Có thể nhưng khó  xảy ra vì chính quyền đang khát tiền, cần vay nợ nước ngoài; các quí tử của thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, và lãnh tụ khác đang kẹt du học; tiền bạc tham nhũng nằm trong nhà băng Thụy Sĩ, Panama, nhóm lãnh tụ cũng sợ Mỹ và Âu Châu nổi giận điều tra và giữ lại những gói tiền ấy.

Động Lực Thay Đổi Chính Trị 2: Bong bóng địa ốc nổ, tài sản cá nhân bốc hơi.  Việt Nam vỡ nợ không còn tiền để nuôi bộ máy đàn áp

41 năm chiếm được Sài Gòn, Việt Nam chưa sản xuất được ốc vít. Chính quyền không chú trọng giáo dục, y tế.  Tiền bán tài nguyên, xuất khẩu lao động, bán trái phiếu và vay mượn của nước ngoài, họ đổ dồn vào địa ốc. Vì quyền lợi dính với đảng, ngân hàng cho các doanh nghiệp quốc doanh vay tiền bừa bãi. Tiền do tham nhũng, rút từ doanh nghiệp quốc doanh chạy vào bất động sản, hay đổ vào thị trường tín dụng đen để kiếm lãi cao. Kết quả bong bóng địa ốc căng phồng, giá nhà tại các thành phố lớn tại Việt Nam cao ngất ngưởng thế giới, khi lợi tức trung bình của một đầu người khoảng $2000 USD/năm. Quân đội, công an trung thành với đảng vì quyền lợi mà họ được hưởng. Nhà của họ đáng giá trăm, ngàn hoặc trăm ngàn cây vàng.  Giới trung lưu tuy ghét đảng cộng sản, nhưng nhà đất có giá, có thể gởi con du học, nên họ chưa đồng hành với những nhà tranh đấu.

Tiến sĩ Alan Phan, khi còn tại thế đã viết, “giá nhà thật sự phải dựa trên thu nhập người dân. Bất động sản trung bình ở Việt Nam gấp khoảng 25 lần thu nhập, trong khi ở Thái Lan là 6,3 lần, Singapore là 5,2 lần… Khi giá quá cao, thì đó là hiện tượng bong bóng, và bong bóng sẽ nổ vì không ai có thể chịu đựng nổi.4” Ông khuyên đừng có mua nhà, vì thị trường bất động sản như chiếc ghế đong đưa trước gió, bốn chân đã gãy hai.

Thảm họa biển chết sẽ đánh gãy hai chân còn lại của thị trường địa ốc.  Không ai muốn sống, hay du lịch một đất nước mà khi nuốt một muỗng cơm là phải lo sợ không biết còn mạng. Giới nhà giàu đoán biết bong bóng địa ốc sắp vỡ, khó làm ăn đã tìm cách tháo chạy.  Họ bán nhà trong nước, mua nhà tại Mỹ, Canada để chuyển tiền ra nước ngoài, gởi con đi du học. Họ bỏ tiền mua công khố phiếu của Mỹ tuy lời không bao nhiêu nhưng an toàn. 7,3 tỉ USD tuồn ra nước ngoài trong quý 3 năm 2015 theo viện nghiên cứu kinh tế và chính sách Việt Nam (VERP). Con số thật phải cao hơn!

Tài sản đã bốc hơi thì cả nước đã thành dân oan. Khi đảng đã sạch tiền, thì công an, quân đội sẽ về với dân.

H1.jpgNợ Xấu và Hệ Thống Ngân Hàng Yếu Kém

Theo David Robinson, báo Financial Times7, chính quyền Việt Nam đã nổi tiếng với những dữ liệu giả dối. Trong năm 2014, cơ quan xếp hạng toàn cầu ước tính tỉ lệ nợ xấu của Việt Nam 15%, so với con số 2,5% Hà Nội báo cáo (xem hình, cột màu đỏ là báo cáo nợ xấu của Hà Nội, màu hường là của quốc tế). Chưa tính nợ thị trường tín dụng đen, nợ công đã lên đến 65% GDP16. Chính quyền Việt Nam nợ thế giới ngập mặt, tài nguyên đã phá nát, chỉ sống còn nhờ tiền vay được.

Nhưng khổ thay, Ngân Hàng Thế Giới (World Bank) tuyên bố sẽ không cho Việt Nam vay ưu đãi vào năm 2017, và như thế thì Việt Nam cũng khó đi vay chổ nào khác để đáo nợ. S&P xếp hạng tín dụng Việt Nam BB-, không đáng đầu tư (non-investment grade). Nếu khủng hoảng kinh tế xảy ra, họ còn hạ tín dụng Việt Nam xuống, lại càng khó vay mượn.

Chính quyền Việt Nam đã làm đủ mọi cách để giữ giá bất động sản, giúp hệ thống ngân hàng. “Họ thành lập công ty Quản lý tài sản Việt Nam (VAMC), một quỹ của nhà nước tập trung vào tái cơ cấu các khoản nợ xấu để làm giảm lượng nợ xấu trong hệ thống tài chính. Kể từ năm 2013, VAMC đã mua 191,3 ngàn tỉ VNĐ nợ xấu trong 218,9 ngàn tỉ việt nam đồng ( 9,9 tỷ USD) giá trị nợ xấu7”.

Thế nhưng nợ xấu vẫn còn nằm trong nước, không bán ra nước ngoài để gỡ gạc được, vì phần lớn là nợ bất động sản rất rủi ro. Luật pháp Việt Nam ấn định quyền sở hữu đất đai là của toàn dân. Mua nợ nhà, mà không có quyền sở hữu đất, lại thêm thủ tục phiền phức luật pháp lôi thôi, nên giấy nợ Việt Nam chỉ là tờ giấy lộn trên thị trường quốc tế.

Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), và ảnh hưởng Kinh Tế Trung Quốc

Để cứu vãn kinh tế, chính quyền Hà Nội xin vào TPP, ký giấy chịu lép cho các công đoàn lao động được tự do hoạt động. Con đường vào TPP đầy chông gai, vì ứng cử viên tổng thống đảng Cộng Hòa là tỉ phú Donald Trump, không mấy được dân Mỹ có cảm tình, nên đảng Dân Chủ có thể kiểm soát quốc hội vào cuộc bầu cử sắp tới tháng 11, 2016. Đảng Dân Chủ hay bảo vệ việc làm trong nước Mỹ, không mấy mặn mà với TPP.  Cho dù quốc hội Mỹ có thông qua, thì chẳng nước nào dám mua hải sản, thực phẩm Việt Nam xuất cảng.  Xem ra giấc mơ cứu nguy chế độ do vào được TPP là cơn ác mộng.

Kinh tế Việt Nam lại lệ thuộc vào kinh tế Trung Quốc, nhưng gã khổng lồ Trung Quốc cũng bị ngập nợ (total debt, xem hình dưới đây) đến 260% GDP, và bong bóng địa ốc sắp vỡ8.  Khi truyền thông Bloomberg phỏng vấn về Trung Quốc, Tỉ phú George Soros trả lời:

H1Kinh Tế Trung Quốc sẽ rớt, không thể tránh được. Tôi không có đoán, tôi đang nhìn thấy nó (A hard landing is practically unavoidable, I’m not expecting it, I’m observing it).6

Hệ thống nhà băng Trung Quốc có khối tài sản 30 ngàn tỉ USD, gần 40% GDP thế giới, nên kinh tế Trung Quốc gãy cánh, thì cơn bão sẽ nhận chìm kinh tế Việt Nam, và cái ngai vàng của đảng cộng sản Việt Nam.

Kết Luận

Thảm họa biển chết đẩy tất cả người dân đến con đường cùng, đối diện với họa diệt vong.  Thành trì cuối cùng của chế độ là lực lượng công an, quân đội, nhưng chính họ cũng lãnh họa môi trường, và tài sản bốc hơi vì những bão nóng kinh tế do thiên tai, và chánh sách sai lầm của chính quyền.  Nạn đói và dịch độc đang đứng trước mắt. Con người ai cũng có bản năng sinh tồn, không ai ngồi một chổ để lãnh đạn.  Khi 90 triệu người cùng có suy nghĩ giống nhau, và cùng hành động thì không có gì có thể can trở được những thay đổi chính trị và kinh tế.

Chế độ chính trị nào cũng tham quyền, nhưng chính quyền Việt Nam lại tàn ác tham quyền cố vị nhất trong lịch sử sẵn sàng bán đứng đất đai tổ tiên để lại, bám dựa vào Trung Quốc để giữ địa vị độc tôn của đảng.  Do thiên tai, và thảm họa biển, nợ ngập đầu, ngân khố đã cạn để nuôi công an và quân đội.  Chính quyền sợ dân nên sẵn sàng đàn áp, nhưng họ cũng thấy bài học của Gaddafi, Saddam Hussein, những nhà độc tài cứng đầu chống đối khi thế lực đã tàn, rồi bị dân giết. Các lãnh tụ sẽ không chờ tới giờ phút chót để trốn ra ngoại quốc.  Chế độ cộng sản đã đến bước đường cùng.

____

Tham Khảo

1. Anh Minh. (2013). Kinh tế biển và mục tiêu góp một nửa GDP vào 2020. VN Economy. Retrieved from

http://vneconomy.vn/thoi-su/kinh-te-bien-va-muc-tieu-gop-mot-nua-gdp-vao-2020-20130607024744872.htm

2. Nguyễn Hưng Quốc. (May 11, 2016). Nghĩ về các cuộc biểu tình liên quan đến cá chết. VOA. Retrieved from

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=227937&zoneid=12

3. Thanh Hiếu Bùi. (May 14, 2016). Uy Tín Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc. Facebook. Retrieved from

https://www.facebook.com/notes/thanh-hieu-bui/uy-t%C3%ADn-ch%C3%ADnh-ph%E1%BB%A7-nguy%E1%BB%85n-xu%C3%A2n-ph%C3%BAc/1227921253899760

4. Alan Phan. (2012). Bây Giờ Có Tiền Cũng Không Bỏ Vào Bất Động Sản. Retrieved from http://www.gocnhinalan.com/bai-tieng-viet/%E2%80%9Cbay-gio-co-tien-cung-khong-bo-vao-bat-dong-san%E2%80%9D.html

5. Alan Phan. (2014). Bất Động Sản và Kinh Tế Thị Trường. Retrieved from

http://www.gocnhinalan.com/bai-tieng-viet/bat-dong-san-va-kinh-te-thi-truong.html

6. Katherine Burton. (January 21, 2016). Soros says China hard landing will deepen the rout in Stocks. Bloomberg. Retrieved from http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-01-21/george-soros-says-he-expects-hard-landing-for-chinese-economy

7. David Robinson. (2015). Bad debts bedevil Vietnam’s banks. Financial Times. Retrieved from

https://next.ft.com/content/09a705bc-8c74-11e5-8be4-3506bf20cc2b

https://tranhoangsa.blogspot.com/2015/12/no-xau-gay-hon-loan-he-thong-ngan-hang-viet-nam.html

8. Simon Rabinovitch. (May 2016). Finance in China Big But Brittle.  Economist. Retrieved from

http://www.economist.com/news/special-report/21697983-china-needs-free-up-its-financial-system-even-if-it-hurts-says-simon-rabinovitch-big

9. Trọng Khánh & Nguyen Anh Thu. (November 26, 2014). Vietnam moves to allow foreigners to buy homes. Wall Street Journal. Retrieved from

http://www.wsj.com/articles/vietnam-moves-to-allow-foreigners-to-buy-homes-1416995883

10. Phạm Chí Dũng. (2016). Phản kháng ô nhiễm môi trường: Từ câm lặng đến đứng lên! Người Việt. Retrieved from

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=228165&zoneid=97

11. Nguyễn Tuyền. (2016). Thực phẩm bẩn đã tuồn cả vào siêu thị uy tín. Dân Trí. Retrieved from

http://dantri.com.vn/kinh-doanh/thuc-pham-ban-da-tuon-ca-vao-sieu-thi-uy-tin-20160504174233726.htm

12. Mai Ngọc. (2016). Hiện Tượng Găm Giữ Ngoại Tệ Trong Dân Tăng Lên. Retrieved from

http://cafef.vn/tai-chinh-ngan-hang/hien-tuong-gam-giu-ngoai-te-trong-dan-dang-tang-len-20160314170425306.chn

13. Dien Luong. (March 16, 2016). Why Vietnam Loves the Trans-Pacific Partnership. The Diplomat. Retrieved from

http://thediplomat.com/2016/03/why-vietnam-loves-the-trans-pacific-partnership/

14. (2016). Kinh hoàng giun sán lúc nhúc trong nước sinh hoạt ở Hà Nội. Báo Gia đình & Xã hội. Retrieved from

http://vietnamnet.vn/vn/bat-dong-san/296043/kinh-hoang-giun-san-luc-nhuc-trong-nuoc-sinh-hoat-o-ha-noi.html

15. (2016). TQ làm đường nước sông Đà: Gang dẻo có thể nhiễm chì độc. Phụ Nữ online. Retrieved from

http://vietnamnet.vn/vn/bat-dong-san/295883/tq-lam-duong-nuoc-song-da-gang-deo-co-the-nhiem-chi-doc.html

16. (2015). Vietnam’s public debts forecast to occupy 62.3 percent of GDP in 2015. Tuoi Tre News. Retrieved from

http://tuoitrenews.vn/business/30567/vietnams-public-debts-forecast-to-occupy-623-percent-of-gdp-in-2015

17. Zachary Abuza. (2015).  Analyzing Southeast Asia’s Military Expenditures. Retrieved from

http://cogitasia.com/analyzing-southeast-asias-military-expenditures/

18. Trần Đình Thiên. (2015). Tham luận tại Diễn đàn kinh tế mùa xuân 2015. Retrieved from

https://ezdiscuss.fpts.com.vn/yaf_postst2066_Dan-Viet-Nam-ganh-ty-le-thue-phi-GDP-cao-nhat-khu-vuc.aspx

Tại sao Đảng cố “lùa” dân đi bầu cử?

Tại sao Đảng cố “lùa” dân đi bầu cử?

Phạm Đoan Trang

Do kiểm phiếu không độc lập, báo chí chỉ là công cụ tuyên truyền, không có một cơ chế giám sát độc lập nào, cho nên, sự thật là: Dù bạn tẩy chay bầu cử, dù bạn không đi bỏ phiếu, dù bạn gạch tất cả các ứng viên Đảng cử, thì cuối cùng tỷ lệ người đi bầu vẫn xấp xỉ 100%, các ứng viên Đảng cử vẫn nghiễm nhiên vào Quốc hội ngủ và im lặng suốt ít nhất 5 năm nữa.

Và cuối cùng, tỷ lệ người đi bầu, tỷ lệ phiếu tín nhiệm bao giờ cũng cao ngất ngưởng.

Câu hỏi đặt ra là: Tại sao Đảng Cộng sản phải tổ chức bầu cử Quốc hội cho bằng được, dù rất tốn kém (ngân sách nhà nước) và dù Đảng thừa biết bầu cử Quốc hội chỉ là màn kịch do Đảng đạo diễn toàn diện?

Trả lời: Ấy là bởi vì Đảng Cộng sản Việt Nam là một đảng độc tài.

Chế độ độc tài có nhiều biểu hiện, trong đó có một biểu hiện bề ngoài rất rõ nét là: Trong một chính thể độc tài, tỷ lệ người đi bầu và tỷ lệ bỏ phiếu ủng hộ (lãnh đạo hoặc chủ trương, chính sách của lãnh đạo) luôn luôn rất cao, ngược lại, tỷ lệ phiếu tín nhiệm phe đối lập phải rất thấp.

Đó là những gì đã xảy ra với các ứng cử viên ĐBQH độc lập (ví dụ Nguyễn Trang Nhung không nhận được một phiếu thuận nào, Kim Anh hay Nguyễn Quang A chỉ được 6-7 phiếu trên tổng số 70-80 phiếu). Đảng nhất định phải khiến họ thua một cách tuyệt đối. Cũng như Đảng sẽ nhất định lùa bằng được “toàn dân đi bầu cử”, để cuối cùng tỷ lệ người đi bầu phải cao chót vót, gần 100%, và Đảng phấn khởi tuyên truyền về thành công của cuộc bầu cử.

Tốn kém mấy cũng phải chơi

Một trong các chức năng của bầu cử là tạo dựng và/hoặc củng cố tính chính danh cho nhà cầm quyền. Nhất là khi cuộc bầu cử được đông đảo dân chúng tham gia – khi ấy nó sẽ bao biện cho sự cai trị của nhà cầm quyền, nó là một cơ hội để nhà cầm quyền tuyên truyền thật lực trong nước và quốc tế về tính dân chủ của chế độ mình, và đặc biệt, nó tạo cho người dân cảm tưởng rằng họ đang thực thi quyền lực của nhân dân. (Điều này cũng giải thích cho việc dân chúng tại các hội nghị cử tri ở nơi cư trú, một khi được/bị cán bộ của Đảng kích động, rất dễ hăng hái vào cuộc đấu tố ứng viên).

Chính vì thế, Đảng Cộng sản phải tổ chức bầu cử Quốc hội, phải mạnh tay chi tới hàng nghìn tỷ đồng cho vở kịch của Đảng. Và đã tổ chức rồi thì Đảng sẽ phải cố xua dân đi bầu cho bằng được, càng đông đảo càng tốt.

Độc tài và sở thích “đồng thuận cao”

Độc tài đúng là rất thích các con số, thích lượng hóa, kiểu như “ba xây, bốn chống”, “ba phe, bốn mâu thuẫn”, “ba dòng thác cách mạng”, “ba sẵn sàng”, “ba đảm đang”, v.v.

Độc tài cũng đam mê những con số thống kê có lợi cho họ, tức là phải rất cao, ít nhất là trên 90%, còn thì càng gần sát mức tuyệt đối càng tốt.

Lịch sử thế giới thế kỷ 20 và 21 đã có rất nhiều thành viên của “câu lạc bộ 90 phần trăm”, mà sau đây chỉ là một vài ví dụ:

– Năm 1973, Tổng thống Ferdinand Marcos của Philippines tuyên bố thông qua Hiến pháp mới với tỷ lệ 95% đại biểu Hội đồng Nhân dân ủng hộ. Cũng năm đó, Philippines tiến hành trưng cầu dân ý với câu hỏi “có muốn Tổng thống Marcos tiếp tục tại vị không”, và 90,67% câu trả lời là có.

– Năm 1979, cuộc trưng cầu dân ý của Giáo chủ Khomeini ở Iran thu được kết quả 98% người bỏ phiếu tán thành việc xây dựng nước cộng hòa Hồi giáo Iran.

– Năm 2002, Tổng thống Iraq Saddam Hussein tái đắc cử, được 100% phiếu bầu.

– Năm 2012 Tổng thống Turkmenistan (Turkmenia) Gurbanguly Berdimuhamedov tái đắc cử với tỷ lệ 97% số phiếu ủng hộ. Trước đó, năm 1992, người tiền nhiệm của ông này, Saparmurat Niyazov, còn được “tín nhiệm” cao hơn thế nữa: 99,5%.

– Anh em nhà Tổng thống Cuba, Fidel và Raul Castro, thường xuyên được 99% phiếu bầu.

– Các cuộc bầu cử ở Liên Xô ngày trước, tỷ lệ trúng cử của đảng viên cộng sản vào các xô viết địa phương trung bình là 99%.

– Ngày 28/11/2013, Quốc hội Việt Nam bỏ phiếu thông qua bản Hiến pháp sửa đổi (tiếp tục khẳng định ngôi vị lãnh đạo toàn diện của đảng Cộng sản) với tỷ lệ 97,59% tán thành (xem ảnh trên).

Và bây giờ chúng ta chờ tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu, tỷ lệ phiếu tín nhiệm Nguyễn Phú Trọng và các đại biểu Quốc hội cấp cao của Đảng sẽ cao chót vót, từ 80 đến 100%.

Đằng nào cũng vậy, cho nên… CHÚNG TA HÃY DÀNH NGÀY CHỦ NHẬT 22/5 CHO NHỮNG VIỆC CÓ ÍCH, CÓ LỢI, thay vì đi bỏ phiếu.

Người Sài Gòn nói về biểu tình

Người Sài Gòn nói về biểu tình

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-05-19

chotchan.jpg

Người dân bị dồn ứ do các chốt chặn ở khắp nơi trên đường phố Sài Gòn.

AFP photo

Trong thời gian gần đây, chuyện kêu gọi tuần hành, biểu tình bảo vệ biển miền Trung và bảo vệ môi trường xanh cho biển Việt Nam, rừng  Việt Nam diễn ra rất mạnh ở các tỉnh, trong đó mạnh mẽ nhất vẫn là Sài Gòn và Hà Nội, hai thành phố lớn của Việt Nam.

Một cư dân Sài Gòn không muốn nêu tên, hiện sống tại quận 1, chia sẻ: “Thật ra thì họ không đúng. Hiến pháp quy định có quyền biểu tình mà. Họ giải tán, đàn áp người biểu tình thì họ không đúng luật. Họ dùng thanh niên xung phong, các lực lượng khác, như thế là trái với hiến pháp…”

Theo vị này, phía nhà cầm quyền đã tìm cách chặn đứng các đoàn biểu tình Sài Gòn ngay từ khi mới hình thành bằng cách phong tỏa những người từng tham gia biểu tình, trong đó nhà của những trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo bị các nhóm an ninh mặc thường phục và các nhóm thanh niên xung phong, dân phòng mặc đồng phục đến chặn lối đi. Họ luôn làm khó khi những người này đưa con đến lớp, đi chợ hoặc đi bất kì nơi đâu.

Đây là chuyện lớn, rất lớn. Vì chuyện này sẽ còn ảnh hưởng đến mấy chục năm. Chắc chắn đây là kế hoạch lâu dài của Trung Quốc, nó đầu độc, làm suy thoái cả một dân tộc.
– Một bạn trẻ

Theo ông, đây là hành vi vi phạm pháp luật trắng trợn về quyền tự do đi lại của công dân. Trong khi đó, các đài, báo của nhà nước vẫn luôn ra rả nói về dân chủ, về quyền con người, về văn minh, phát triển… Nhưng chỉ mỗi việc biểu tình ôn hòa, thậm chí chỉ là tuần hành để bày tỏ lòng yêu nước, bày tỏ nỗi trăn trở về tương lai dân tộc một khi kẻ ngoại bang đang trắng trợn xâm lăng và bôi bẩn môi trường Việt Nam.

Ông cho rằng hành vi cản trở công dân biểu tình phản đối Trung Quốc, dù nhìn theo cách gì thì đó cũng là che đậy cho cái xấu. Và hành vi cản trở người khác đi ra đường thì rõ ràng là vi phạm pháp luật nghiêm trọng, cho dù đó là cản trở người đi biểu tình.

Vị này muốn kêu gọi quốc tế cùng chung tay với người Việt Nam, đồng hành với các nhóm tuần hành yêu nước để giúp họ cất lên tiếng nói của tự do, khoa học và sự công bằng, văn minh. Ông cho biết thêm là hiện tại, những người từng tham gia biểu tình đang gặp những trục trặc và gò bó do an ninh Việt Nam cũng như nhà cầm quyền địa phương mang lại.

Ảnh hưởng trực tiếp đến người dân

Một bạn trẻ từng tham gia biểu tình nhiều lần, hiện sống tại quận 4, Sài Gòn, chia sẻ: “Đây là chuyện lớn, rất lớn. Vì chuyện này sẽ còn ảnh hưởng đến mấy chục năm. Chắc chắn đây là kế hoạch lâu dài của Trung Quốc, nó đầu độc, làm suy thoái cả một dân tộc. Biển miền Trung chẳng qua là bắt đầu thôi, rồi theo dòng hải lưu, rồi cả Phi Luật Tân, Thái Lan cũng sẽ bị thôi, rồi miền Nam cũng bị. Người dân đi biểu tình ôn hòa để chống ngoại bang thì tại sao lại đánh đập, bắt bớ người biểu tình…”

Theo bạn trẻ này, ý nghĩa của các cuộc biểu tình trong tháng Tư và tháng Năm cũng như nhiều tháng khác sau này là bày tỏ lòng thương yêu, chia sẻ nỗi khốn khổ của ngư dân miền Trung nói riêng và người dân miền Trung nói chung. Những người dân sống nơi khúc ruột miền Trung với thời tiết khắc nghiệt, điều kiện kinh tế khó khăn và luôn phải đối mặt với những tai họa do người Trung Quốc gây ra. Từ đâm chìm tàu cho đến bắt bớ, đánh đập, tán gia bại sản, mất đất vì những dự án của Trung Quốc.

chotchanjpg.jpg-400.jpg

Các chốt chặn được dựng lên trên đường phố Sài Gòn. RFA photo

Bạn này cho biết thêm rằng bên cạnh ý nghĩa này còn có một ý nghĩa khác cũng không kém phần quan trọng, đó là đánh thức lòng yêu nước của người Việt Nam để còn kịp cứu nước, kịp tránh khỏi nạn diệt vong. Bởi một khi ngư dân không có biển để đánh bắt vì Trung Quốc ám hại và xả độc xuống biển, nông dân không đồng ruộng để sản xuất vì các công trình thủy điện thượng nguồn do người Trung Quốc xây dựng … thì tương lai đói và diệt vong là điều khó tránh khỏi.

Chính vì vậy, bạn này cho biết rằng bạn sẽ chấp nhận mọi rủi ro, thậm chí mọi thương tật khi bị công an hay dân phòng, hay thanh niên xung phong đánh đập. Bởi bạn tin rằng khi máu của dân đã đổ, chí ít cũng một lần làm cho những người đồng bào đang là công an, dân phòng và thanh niên xung phong kia tỉnh ngộ, vì họ thừa biết qui luật nhân quả, họ sẽ tự chùng tay và suy nghĩ nhiều hơn về lòng yêu thương.

Ngược lại, nếu họ không làm được điều đó, vẫn tiếp tục gây đổ máu, theo bạn này, họ đang tự chuốc họa vào thân. Bởi vì chỉ riêng thành phố Sài Gòn với hơn sáu triệu dân, đến một lúc nào đó, khi những người thực thi công quyền làm đổ máu dân nhiều quá, liệu họ có đủ sức chống trả với sáu triệu dân đang ngày càng bất mãn và căm ghét họ. Bạn nói rằng bạn tin là nhà cầm quyền, ông Đinh La Thăng sẽ có sách lược hợp tình, hợp lý trong thời gian tới!

Một người sẵn sàng nêu tên nhưng chúng tôi lại không muốn nêu tên trong bài tường trình này, hiện sống tại quận 2, Sài Gòn, chia sẻ: “Đó là một thảm họa môi trường nghiêm trọng. Hiện nó chỉ mở có mấy van mà đã vậy huống gì đến khi nó mở xả thải toàn bộ. Cả ngư dân Philippin, Malaysia… cũng không đi đánh bắt được. Mục đích của nó là để độc chiếm biển Đông.”

Theo vị này, câu chuyện biểu tình của người dân là chuyện sẽ còn phát triển lâu dài và khó mà kìm hãm được. Bởi lẽ, theo ông thì câu chuyện biểu tình không chỉ dừng ở vấn đề chính trị đơn thuần mà còn liên quan đến dân tộc học, sự sống còn của một dân tộc, một quốc gia, sự an toàn về môi sinh cũng như tính đảm bảo an ninh lương thực và an ninh tâm lý của quốc gia.

Giải thích cho vấn đề vừa nói, vị này cho rằng nếu như các cuộc biểu tình trên thế giới chỉ đơn thuần là đạp đổ độc tài và xây dựng một chính thể mới thì dường như trong cuộc biểu tình của giới văn nghệ sĩ, trí thức và người dân Sài Gòn, động cơ chính trị rất thấp mà lại được đẩy mạnh bởi động cơ yêu nước, yêu dân tộc, chống ngoại bang xâm lăng và chặn đứng mọi mối nguy có thể dẫn đến nạn diệt chủng của dân tộc Việt Nam.

Vị này giải thích thêm rằng nói một cách tế nhị thì các cuộc biểu tình sắp tới còn liên quan trực tiếp tới chén cơm, manh áo của hàng trăm triệu con người Việt Nam. Nhưng ông cũng đặt câu hỏi tại sao nhà cầm quyền Việt Nam lại không nhìn thấy điều này mà còn ngăn cản, đàn áp?

Vị này muốn thông qua các phương tiện thông tin đại chúng để kêu gọi nhà cầm quyền hãy cúi xuống nhìn nỗi thống khổ của người dân mà thương người dân của mình, đừng để bạo lực đi quá xa! Ông đã kết thúc cuộc trò chuyện bằng câu này.

Công dân Mỹ gốc Việt mất tích trước khi Tổng thống Obama đến Việt Nam

Công dân Mỹ gốc Việt mất tích trước khi Tổng thống Obama đến Việt Nam

RFA

nancy-622.jpg

Cô Nancy Nguyễn, có biệt danh Bánh Ngọt chụp hình cùng LM Lê Ngọc Thanh tại văn phòng công lý và hoà bình sau khi Cô đến Sài Gòn.

Courtesy FB Nancy Nguyễn

Một công dân Mỹ mất tích tại Sài Gòn trước khi Tổng thống Obama đến Việt Nam.

Cô Nancy Nguyễn, có biệt danh Bánh Ngọt được bạn bè và người thân cho là mất tích đêm hôm qua sau khi về tới Sài Gòn ba ngày trước. Trên Facebook của cô công khai một bức thư gửi cho cha mẹ nói rằng cô về Việt Nam để thực hiện giấc mơ tranh đấu của cô.

Nancy Nguyễn đã tới thăm Dòng Chúa Cứu Thế và Linh mục Lê Ngọc Thanh thông báo trên Facebook của ông rằng rất lo ngại cho sự biến mất của cô.

Chiều tối hôm qua không ai liên lạc được với Nancy và có nguồn tin chưa tiện tiết lộ báo rằng cô đã bị công an bắt.

Nancy Nguyễn từng tham gia biểu tình ở Hồng Kông khi phong trào dù vàng nổ ra. Cô hăng say trong sinh hoạt chính trị ở hải ngoại nhưng luôn chủ trương bất bạo động và tin tưởng vào sự thành công của phong trào tranh đấu cho tự do dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam.

Trong thời gian gần đây nhiều người trẻ hải ngoại đã có mặt tại Việt Nam để có thể quan sát, tham dự các cuộc biểu tình chống ô nhiễm môi trường trước chuyến công du của tổng thống Obama đến Việt Nam vào ngày 22 tháng này.

“Chính quyền” mọc trên cá chết, trên gạo bớt xén của dân

“Chính quyền” mọc trên cá chết, trên gạo bớt xén của dân

Gần hai tháng kể từ ngày ngư dân miền Trung phát hiện cá chết bất thường hàng loạt. Trước sự sục sôi của công luận, sự lên tiếng của nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, nhà cầm quyền không những không tích cực điều tra và công bố nguyên nhân thảm họa để an lòng dân, trái lại, còn tìm mọi cách bịt miệng dân chúng, đàn áp người tuần hành ôn hòa, dùng các mánh khóe truyền thông để kéo lái dư luận.

Ngày 14/5, trả lời báo chí về hiện tượng cá chết hàng loạt, ông Phạm Công Tạc – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) cho biết, tính đến thời điểm ngày 26/4, các kết quả phân tích cho thấy đã đủ căn cứ khoa học để loại trừ hầu hết các nhóm nguyên nhân tự nhiên từ địa chấn, sốc nhiệt, dịch bệnh… đến nay đã xác định đây là sự cố môi trường trên diện rộng. Về mặt khoa học, việc giải quyết vừa đòi hỏi huy động liên ngành vừa yêu cầu tính chuyên sâu cao trong từng xem xét phân tích khoa học.

Nhưng, sự cố môi trường mà ông Thứ trưởng Bộ KH-CN nói tới là sự cố gì và nguyên nhân vì đâu cá chết, biển bốc mùi hôi thối, vẫn bặt vô âm tín?! Cách ông trả lời và thái độ “đọc báo cáo soạn sẵn” của ông cho thấy có vẻ như nguyên nhân cá chết đã được đảng và nhà nước đóng dấu “bí mật quốc gia”.

Trong lúc người dân, nhất là ngư dân, đang hoang mang dao động trước cuộc sống ngày càng khó khăn do bị mất việc làm, cá bán không ai mua, thì những động thái mới đây của nhà cầm quyền trong việc giải quyết thảm họa môi trường càng làm cho lòng dân phẫn nộ. Trong đó, có việc nhà cầm quyền cố tình lái câu chuyện thuần túy dân sự là cá chết, thành một vụ việc chính trị với âm mưu lật đổ chế độ để có cớ đàn áp những người dân tay không tấc sắt muốn bày tỏ lòng yêu biển cả, yêu quê hương. Chưa hết, họ còn dùng hệ thống truyền thông vu khống, mạ lỵ các trí thức, các vị lãnh đạo tôn giáo. Đài truyền hình quốc gia Việt Nam (VTV) quy chụp Thư chung mà Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp, Giám mục Giáo phận Vinh, gửi cho các thành phần dân Chúa ngày 13/5 vừa qua là “thiếu khách quan, thổi phồng, gây hoang mang và dùng những lời lẽ kích động” (?).

Không chỉ có vậy, sự vô lương đạt đến đỉnh điểm, khi nhà cầm quyền thay vì cố gắng tìm ra các giải pháp phù hợp để cứu ngư dân khỏi tình trạng bi đát hiện nay, thì lại làm một chuyện động trời là “ăn bớt gạo của ngư dân được hỗ trợ vì cá chết”.

Theo phản ánh của người dân Hà Tĩnh, tại một số địa phương, đã xuất hiện tình trạng thôn, xóm tổ chức thu tiền của các hộ gia đình được cấp gạo hỗ trợ với lý do trả tiền vận chuyển, hoặc cấp gạo nhưng không đủ số lượng quy định là 15 kg/người/tháng. Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh đã phải gửi Công văn hỏa tốc ký ngày 17/5 để chấn chỉnh tình trạng bớt xén nguồn trợ cấp cho dân nghèo, theo báo Thanh Niên.

Chuyện chính quyền ăn chặn tiền từ thiện, tiền trợ cấp người nghèo xưa nay không phải chuyện hiếm, trái lại nó vẫn đang diễn ra hằng ngày, đến nỗi bà Nguyễn Thị Doan – khi còn là Phó Chủ tịch nước đã phải thốt lên: “Người ta ăn của dân không từ cái gì nữa, từ liều vắcxin con con đến tiền chữa bệnh bảo hiểm”.

Tự nó, hành vi ăn chặn tiền từ thiện, tiền trợ cấp của người nghèo đã cực kỳ xấu xa. Đằng này, ngay giữa lúc cả thế giới đang quan tâm, cùng chia sẻ nỗi đau đớn quằn quại của ngư dân, thì nhà cầm quyền, thay vì tích cực giúp dân, cứu nước, lại đi quy chụp, vu cáo người lương thiện, ăn bớt gạo của dân… Kỳ thực không thể nói điều gì đó khác hơn, lương tâm của những vị quan chức này coi như đã chết, mùi cá chết hôi thối một lần nữa lại bốc lên ngay giữa cơ quan công quyền.

Đức Đạt Lai Lama, lãnh tụ tinh thần của người Tây Tạng, từng nói: “Cộng sản là loài cỏ dại, mọc trên hoang tàn của chiến tranh, là loài trùng độc, sinh sôi, nảy nở trên rác rưởi của cuộc đời”. Sự kiện chính quyền Hà Tĩnh “ăn bớt gạo của ngư dân” một lần nữa chứng minh cho điều đó.

19/5/2016

Hà Thạch

Linh mục Nguyễn Văn Lý được thả

Linh mục Nguyễn Văn Lý được thả

 

Linh mục Nguyễn Văn Lý (phải) trở về giáo phận Huế

Hôm 20/5, Tòa Tổng Giám Mục Huế xác nhận với BBC là Linh mục Thadeus Nguyễn Văn Lý vừa ra tù sau 8 năm bị giam ở trại giam Nam Hà, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

Linh mục Lý, 70 tuổi, tù nhân lương tâm vì tôn giáo và nhân quyền, là một trong những người sáng lập khối đấu tranh dân chủ 8406.

Phiên tòa ngày 30/3/2007 tại Huế kết án linh mục Lý 8 năm tù giam và 5 năm quản chế về tội “Tuyên truyền chống Nhà nước” (Điều 88), trong phiên tòa không có luật sư biện hộ.

Phiên xử khi đó bị chính phủ và các tổ chức nhân quyền nước ngoài lên án, đặc biệt vì hình ảnh một công an bịt miệng linh mục khi ông lên tiếng phản đối tại phiên tòa.

Sau khi ra tù, ông hiện được đưa về nghỉ ở Nhà Hưu dưỡng Huế.

Hôm 20/5, Tổng Giám mục Lê Văn Hồng, Giáo phận Huế nói với BBC: “Cha Lý ra tù trước thời hạn khoảng 3 tháng và Tòa Tổng Giám Mục được chính quyền báo tin trước một ngày”.

Cùng ngày, trả lời BBC từ Nhà Hưu dưỡng Huế, Linh mục Louis Nguyễn Văn Bính cho hay: “Các cha ở đây đều mừng khi thấy cha Lý trở về. Tuy vẫn hoạt bát nhưng sức khỏe của ngài xuống rất rõ”.

“Từ hôm qua, những người trong Nhà Hưu dưỡng đã được thông báo dọn phòng cho cha Lý về”.

NguyenXuanVinhFoundation

Phiên tòa ngày 30/3/2007 tại Huế kết án linh mục Lý 8 năm tù giam và 5 năm quản chế

“Ngài nói thẳng với công an hôm nay là đừng canh gác Nhà Hưu dưỡng. Nếu họ tiếp tục canh gác thì ngài vẫn sẽ đấu tranh. Nếu không thì ngài sẽ tiếp tục hành đạo”.

‘Biệt giam’

Linh mục Bính từ chối bình luận về việc Linh mục Lý được thả có liên quan gì với chuyến thăm sắp tới của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama.

Cuối tháng 4/2016, liên minh các nhóm nhân quyền quốc tế thúc giục Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama yêu cầu Hà Nội trả tự do cho các nhà hoạt động bị bắt giam trước khi ông đến Việt Nam, theo AP.

Trong danh sách tù nhân đính kèm có nhà hoạt động Đoàn Huy Chương, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Linh mục Nguyễn Văn Lý và luật sư Nguyễn Văn Đài.

Tháng 9/2015, Ủy ban vận động về tự do tôn giáo, một tổ chức của người Việt hải ngoại, đặt trụ sở tại Hoa Kỳ, công bố thỉnh nguyện thư xin chữ ký ủng hộ Linh mục Lý thời điểm ấy đang bị biệt giam tại trại Ba Sao, Tân Sơn Kim Bảng, Hà Nam.

Năm 2010, ông Lý gửi đơn lên Tòa án Nhân quyền Liên Hiệp Quốc kiện nhà nước Việt Nam vì đã bắt ông ‘trái công luật quốc tế’.

Ông được cho tạm thi hành án, ra ngoài chữa bệnh năm 2010 nhưng phải quay lại nhà tù năm 2011.

Bãi Mả

Bãi Mả

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến –

RFA

tuongnangtien's picture

tuongnangtien

Trong những câu thơ bút tre, đang lưu truyền rộng rãi ở Việt Nam, tôi thích nhất hai câu:

Tin nghe như sét đánh ngang
Bác Hồ đang sống chuyển sang từ trần!

Khách quan mà nói, ý thích của tôi dễ gây ngộ nhận là mình có hơi bị ác cảm với ông Hồ. Không dám đâu. Xin đừng ai nghĩ như vậy mà tội chết. Tôi khoái hai câu thơ trên chỉ vì sự duyên dáng của chính nó, thế thôi. Có những câu thơ bút tre khác nữa, cũng nói đến cái chết của ông Hồ nhưng tôi không thích mấy ─ thí dụ như:

Tin nghe như sét đánh gần
Bác Hồ đang sống từ trần chuyển sang!

Hoặc:

Vào trong hang Bác âm u
Chị em phụ nữ dở mũ ra chào!

Riêng hai vừa dẫn, theo thiển ý, đã kém duyên dáng lại thiếu phần thanh nhã. Nó diễn tả sự khinh miệt một cách sỗ sàng, của “chị em phụ nữ”, truớc vong linh của ông Hồ Chí Minh. Mà tỏ sự bất kính đối với một nguời đã khuất (cho dù họ là ai chăng nữa) là điều trái với văn hoá của dân tộc Việt, ở khắp mọi miền ─ nhất là miền nguợc, nơi mà phong tục tập quán có vai trò quan trọng trong đời sống hàng ngày hơn ở miền xuôi.

Nhân nhắc chuyện phong tục/tập quán của miền xuôi/ miền nguợc, tôi lại chợt nhớ cách đây không lâu, thi sĩ Trần Đăng Khoa, lúc cao hứng có tâm sự như sau:

“Vừa rồi tôi có đi Tây Nguyên dự lễ bỏ mả của gia đình ông Y Ngông Niết Đam. Nguời Eđê có một tục lệ rất đặc biệt. Khi nhà có nguời chết, gia đình con cháu hàng ngày vẫn nuôi nấng, vẫn mang cơm nuớc ra mộ, khi có điều kiện họ làm lễ bỏ mả.

Đó là bữa tiệc linh đình chia tay vĩnh viễn với nguời chết. Sau đó họ không quan tâm đến ngôi mộ ấy nữa, để linh hồn nguời chết được siêu thoát, không còn vướng víu cõi trần. Tôi cũng đã làm xong cái lễ bỏ mả cho thơ ca thời niên thiếu của tôi” [Trần Đăng Khoa, Chân Dung Và Đối Thoại (Hà Nội: Thanh Niên, 1988)].

Bỏ mả, thực ra, không phải là tập tục “rất đặc biệt” của nguời Eđê ở Tây Nguyên mà là tập tục chung ─ ở nhiều nơi ─ của nhiều nhóm nguời khác nữa. Nguời Roglai, nguời Rhadé, nguời Bahnar, nguời Djarai… ở miền Nam và miền Trung nước Việt đều có tục lệ tương tự. Hơn nửa thế kỷ trước, học giả Toan Ánh có một bài viết ngắn và rất cô đọng về tập tục này ─ xin trích dẫn một đoạn ngắn:

“Đối với nguời Roglai ─ sắc dân sống rải rác các tỉnh Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận, và Lâm Đồng ─ lễ cúng bỏ mả có nghĩa là nguời sống từ giã nguời chết. Lễ này đuợc cử hành sau mùa gặt hái đầu tiên, tính từ ngày nguời chết qua đời. Mùa gặt hái hòan tất, mọi nguời đều rảnh rang nên lễ cúng bỏ mả làm linh đình lắm. Có giết trâu mổ bò, mới thầy cúng làm lễ cho nguời khuất rồi đãi làng nuớc. Sau lễ bỏ mả là hết, ngôi mộ không đưọc ai chăm sóc nữa.

Nguời Rhadé, đa số sinh sống tỉnh Darlac và Quảng Đức, cũng có lệ bỏ mả vào mùa gặt năm sau. Nguời nhà ra mộ khóc lóc một lần cuối rồi mộ bị bỏ hẳn. Kỷ niệm của người chết cũng chìm dần vào quên lãng.

Người Bahnar ─ sắc dân sống ở Đông Nam Kômtum, Tây Bắc Pleiku, và phía Tây Bình Định ─ cũng chỉ chăm sóc mộ phần một năm… Sau đó họ làm lễ tạ rồi san phẳng, và từ đây không còn ai ngó tới. (“Tang Lễ Của Đồng Bào Thượng” ─ nhật báo Cách Mạng Quốc Gia, Sài Gòn, ngày 1 tháng 9 năm 1963).

Trong phần kết luận của bài báo này, Toan Ánh viết như thêm: “Gần đây nhiều đồng bào Thuợng đã di cư về gần chúng ta, có lẽ rồi đây phong tục của họ sẽ bị ảnh huởng của chúng ta mà có sự biến cải. Ánh sáng văn minh đã rọi vào nuớc Việt Nam, lẽ tất nhiên sự tiến bộ của chúng ta sẽ thúc đẩy sự tiến bộ của đồng bào Thượng, anh em chúng ta.”

Tôi rất quí trọng tinh thần bao dung, coi tất cả mọi nguời sống trong nuớc Việt đều là anh em đồng bào, của học giả Toan Ánh; tuy nhiên, khi quan niệm là “có lẽ rồi đây phong tục của họ sẽ bị ảnh huởng của chúng ta mà có sự biến cải” nhưng không viết thêm rằng “và nguợc lại để cùng tiến bộ” thì tôi sợ ông hơi quá tự mãn về phong tục và tập quán của văn hoá miền xuôi.

Nói cách khác, và nói một cách hơi vô lễ, tôi e là Toan Ánh có hơi ethnocentric. (Và nói thiệt tình thì tôi chưa bao giờ gặp được bất cứ một nguời Việt Nam nào, ở miền xuôi, biết tỏ ra khiêm tốn chút đỉnh về văn hoá của họ. Và đây là một thảm kịch, sẽ còn nhiều màn, của dân tộc Việt)!

Giao lưu là hệ quả tất yếu khi có sự tiếp xúc giữa hai hay nhiều nền văn hoá. Xin đơn cử một thí dụ về vấn đề này, bằng cách tiếp tục câu chuyện đang bỏ dở ─ chuyện “Bác Hồ đang sống chuyển sang từ trần.”

Tập tục bỏ mả của nguời miền cao, tôi trộm nghĩ, có nguồn gốc từ đời sống du canh. Do sự di chuyển không ngừng để tìm đất đai canh tác mới nên cơ hội trở lại nơi chốn cũ thăm viếng mộ nguời đã khuất rất mỏng manh; do đó, người ta cần làm lễ tạ mả để bớt áy náy khi phải bỏ mồ mả nguời thân.

Với thời gian, dân số mỗi lúc một tăng nhưng đất đai thì không. Diện tích đất đai giới hạn không cho phép phương thức tác du canh tiếp tục mãi mãi. Con người phải từ dần bỏ nếp sống này và làm quen với đời sống định canh hay bán định canh nơi miền sơn cuớc.

Từ đây, tuy có nhiều cơ hội gần gũi với mồ mả của những nguời đã khuất hơn nhưng tập tục bỏ mả vẫn còn được lưu truyền. Lý do, phần vì văn hoá bao giờ cũng biến đổi chậm hơn những đổi thay trong đời sống thường nhật; phần khác, quan trọng hơn, vì lý do kinh tế.

Khi những phuơng tiện kỹ thuật để hỗ trợ cho việc sản xuất vẫn còn ở mức độ thô sơ, khi đất đai canh tác bị giới hạn, và khi nhân khẩu mỗi lúc một tăng thì việc “hàng ngày vẫn nuôi nấng, vẫn mang cơm nuớc ra mộ” cho nguời đã khuất ─ theo phong tục của người Eđê, qua lời kể của Trần Đăng Khoa ─ là một thứ lễ nghi xa xỉ không thể kéo dài; do thế, bỏ mả là một tập tục thực tế và cần thiết cho chuyện sinh tồn của những nguời còn sống.

Cũng theo Toan Ánh, qua bài báo thượng dẫn: “Lễ tạ mả có thể cử hành ngay sau khi chôn cất nếu tang chủ quá nghèo. Chôn cất xong là thôi, nguời nhà cũng như dân làng không ai nhắc nhở đến nguời quá cố nữa vì mộ đã tạ rồi.”

Tôi uớc ao sao một số những nguời dân “làng” Ba Đình (ở đất ngàn năm văn vật) học được một phần nào sự khôn ngoan và thực tế ─ về tục lệ bãi mả này ─ từ những đồng bào Eđé, Rhađé, Bahnar, Djarai… Họ sẽ ra lăng hay ra mả ông Hồ Chí Minh khóc lóc thảm thiết một lần cuối rồi… san bằng nó đi cho cả nuớc được nhờ!

Tôi còn nhớ, Báo Nhân Dân – số ra ngày 31 tháng 8 năm 1999 ─ có đi tin “Cố Vấn Đỗ Muời Thăm Bộ Tư Lệnh Bảo Vệ Lăng Hồ Chủ Tịch”. Chỉ cái tiêu đề của bản tin không thôi cũng đủ khiến cho một nguời vô tâm nhất hoá phải băn khoăn. Có cả một Bộ Tư Lệnh chỉ để bảo vệ mộ phần của một nguời đã chết à?

Nguời dân Việt sùng bái ông Hồ Chí Minh đến độ cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc mà vẫn hy sinh hàng vạn lực lượng lao động chỉ để thoả mãn cái thị dục hiếu danh cho một cá nhân hay sao? Theo chỗ tôi biết, e rằng không phải vậy đâu. Chỉ qua vài câu thơ bút tre, đã dẫn, cũng đủ biết dân chúng chán ngán ông Hồ (và cái lăng thổ tả của ông ấy) đến cỡ nào rồi.

Mà đâu có riêng chi quần chúng. Hãy nghe lời ta thán của một cán bộ cộng sản, ông Hoàng Hữu Quýnh: “…cái nấm mồ của Bác quá khổng lồ, quá tốn kém. Dại dột xây to hơn cả nấm mồ của Lê-nin. Cái lăng nằm trơ trọi ở Ba Đình, trong đó chỉ có một cái xác xanh xao tái nhợt mà có đến hàng ngàn, hàng vạn con nguời cung phụng ở đó…” ( Tôi Bỏ Đảng, tập I, trích từ Minh Võ. Phản Tỉnh Phản Kháng Thực Hay Hư, California: Thông Vũ 1999).

Vì dân trí thấp, và toàn toàn là đồ mất dậy vô giáo dục, nên không ai nhìn thấu được công ơn của Bác đối với dân tộc Việt chăng? Tất cả thành tích của Hồ Chí Minh đều được thêu dệt, tuởng tượng và ghi lại thành sách bởi chính ông ta nhưng làm bộ đề tên nguời khác ─ cho nó có vẻ khách quan và khả tín. Loại “sử liệu quí báu” này được Đảng khai thác đến cùng để thần thánh hóa ông Hồ, và biến ông ta thành một thứ mộc che cho tội ác của họ.

Nó cũng được dịch ra rất nhiều ngoại ngữ để các sử gia nước ngoài có cơ hội tìm hiểu về “thân thế và sự nghiệp cách mạng của Bác Hồ”, một ông “Thánh Francois bưng biền” Việt Nam, nếu nói theo nguyên văn ─ một cách cuờng điệu ─ của một ông ký giả ngoại quốc nào đó.

Suốt cuộc đời ông Hồ Chí Minh chỉ chuyên xài bạc giả. Sở dĩ ông ta bịp được nhiều nguời, trong nhiều năm là nhờ vào sự đồng lõa tích cực của cả một băng đảng chuyên làm bạc giả ─ Đảng Lao Động Việt Nam.

Cái lăng của ông Hồ Chí Minh cũng chỉ là biểu tượng cho sự tôn kính giả tạo đó mà thôi. Thực chất, “dân làng Ba Đình Hà Nội” đang thờ cúng ông Hồ Chí Minh như một thứ ma xó (với hy vọng) để giữ nhà và hù doạ những nguời yếu bóng vía.

Tôi thực tình không muốn xía vô chuyện phong tục tập quán và tín nguỡng của bất nhóm nguời nào, kể cả những nguời sống bằng xác chết. Tôi sẽ thôi không nhắc nhở đến ông Hồ Chí Minh nữa, nếu những nguời “dân làng Ba Đình Hà Nội” cũng thôi dùng những đồng tiền mồ hôi nuớc mắt của đồng bào tôi vào chuyện thờ phuợng ông Hồ.

Bòn rút xuơng máu của nguời sống để cung phụng cho nguời chết là điều bất trí. Dựa hơi nguời chết để sống là chuyện bất nhân. Có cái dân tộc nào bất hạnh đến độ phải chịu sự “lãnh đạo” của một đám nguời vừa bất nhân vừa bất trí như vậy không?