Khôn Lỏi – Nét Văn Hóa Tệ Hại Trong Cách Ứng Xử Của Người Việt
Khôn Lỏi – Nét Văn Hóa Tệ Hại Trong Cách Ứng Xử Của Người Việt
Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp”, lời khuyên này có lẽ luôn thích hợp.
Trong cách ứng xử của người Việt, không khó để chúng ta nhận ra một nét văn hóa đặc thù, đó chính là khôn lỏi. Nó phản ánh trong mọi ngóc ngách của đời sống, và đang trở thành mối nguy hại trong xã hội ngày hôm nay.
Đứng xếp hàng ở quầy thanh toán siêu thị, có hai đứa trẻ đứng gần nhau. Người mẹ đứa trẻ đứng sau bảo nó chen lên tính tiền trước, nó không nghe lời và vẫn xếp hàng theo đúng thứ tự.
Khi ra ngoài, người mẹ ấy mắng con: “Mày ngu lắm, mua ít đồ thì giành tính trước cho nhanh. Chắc sau này ra đời toàn bị chúng nó ngồi trên đầu thôi!”. Đứa bé ngây thơ cúi gằm nhận lỗi.
Thái độ bực tức của bậc phụ huynh kia không phải là cá biệt. Xuất phát từ tâm lý lo sợ con mình bị thiệt thòi, con mình bị mất cơ hội tốt, nên một số cha mẹ Việt dạy con thói khôn lỏi, đi tắt, nhằm đạt được lợi ích một cách ngắn nhất, dễ dàng nhất mà không phải tốn nhiều công sức học hỏi, lao động.
Từ những câu tục ngữ xa xưa: “Khôn ăn người, dại người ăn”, “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”, “Ông đưa chân giò, bà thò chai rượu”…
Đã phản ánh tư tưởng tiểu nông bao gồm những thói quen, tập quán, phong tục, hành vi và thái độ ứng xử của người Việt với phương thức sản xuất nhỏ và những điều kiện sinh hoạt phù hợp với bối cảnh nông nghiệp, nông thôn dẫn đến cách nghĩ của họ cũng hết sức vụn vặt, lẻ tẻ, không có tầm nhìn xa, không có tính chiến lược, thiếu khả năng khái quát tổng hợp.
Họ chỉ thấy lợi trước mắt, không thấy lợi lâu dài, chỉ thấy lợi ích cá nhân, không thấy lợi ích tập thể.
“Bè ai người nấy chống
Ruộng ai người ấy đắp bờ”.
Sống trong một làng quây quần vài chục, nhiều thì trên trăm nóc nhà, nhà ai có việc gì thì chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, chuyện xảy ra ở đầu làng, cuối làng đã biết.
Dư luận tạo ra tiếng tăm, tai tiếng, điều tiếng. Điều này làm nảy sinh tâm lý sĩ diện cá nhân, sống phụ thuộc rất nhiều vào điều tiếng bên ngoài. Người ta sống theo dư luận và tự mình điều chỉnh ứng xử theo dư luận đó.
Khi giáo dục con trẻ, họ cũng dựa vào thói quen, dựa vào kinh nghiệm, lo sợ con em mình “khôn nhà dại chợ”. Do đó tâm lý khó tiếp thu cái mới, ngại thay đổi để an phận thủ thừa, quen nín nhịn, nín nhịn cả với điều chướng tai, gai mắt bởi “một điều nhịn chín điều lành”, vì cái lợi của bản thân mà làm ngơ trước sự bất công xảy ra quanh mình.
Tư duy của ông bà cha mẹ Việt vẫn còn ảnh hưởng không nhỏ đến nhân cách của lớp trẻ hôm nay. Và nguy hại là, khôn lỏi, láu cá đôi lúc còn bị đánh đồng với văn hóa ứng xử, được cho là cách thức giao tiếp khôn khéo, nhạy bén, thức thời.
Có lẽ rõ nhất vẫn là ở nơi chốn cơ quan, công sở. Thói luồn lách, nịnh bợ cấp trên, để đón thời cơ, để giành suất “đi tắt đón đầu” mau chóng thăng quan tiến chức. Đội trên tất phải đạp dưới, họ chia bè phái để thu nạp người thân, họ hàng, đệ tử. Mặt khác lại thanh trừng những người có chính kiến đối lập, những người không xu nịnh, trung thực và cầu tiến.
Nhưng khi ra ‘biển lớn, sóng to’, thói khôn lỏi, ranh vặt khó phát huy tác dụng, thậm chí còn khiến người Việt mất điểm trước bạn bè quốc tế.
Còn nhớ những vụ ồn ào về chen lấn, xô đẩy, lấy quá nhiều thức ăn tự chọn trong các chuyến du lịch nước ngoài của một bộ phận du khách Việt Nam cho đến các thương vụ mua bán lớn bị phía nước ngoài phạt vì vi phạm các điều khoản hợp đồng, và đau xót hơn là bị lừa đảo vì thói “tham bát bỏ mâm” của chính người Việt với nhau.
Một vị tiến sĩ cho rằng: “Thương lái Trung Quốc đặt hàng trồng khoai lang rồi bỏ chạy, sau đó đến thu gom dứa, cau non, sầu riêng non, bông thanh long… và tiếp tục biến mất. Ý đồ của thương lái Trung Quốc như thế nào chưa bàn tới nhưng trước tiên là do người Việt ham lợi”.
Còn theo nhà nghiên cứu văn hóa Bùi Trọng Hiền: “Khôn lỏi thể hiện tầm phát triển của dân trí xã hội còn chứa đựng nhiều ‘bản năng tự nhiên’.
Trong một xã hội văn minh, sự giành giật là bản năng hoang dã luôn cần được kiểm soát bởi hệ thống luật pháp/đạo đức. Nếu không, nó sẽ kìm hãm xã hội ở dạng chậm phát triển, thậm chí không chịu phát triển. Cái sự khôn lỏi lan tràn trong xã hội ta, tôi cho đó là điều đáng buồn bởi nó sẽ chi phối cơ bản lòng tốt nói chung của con người”.
Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp” – Lời này có lẽ luôn thích hợp.
KHỔ. Lm Đaminh Phạm Tĩnh, SDD
httpv://www.youtube.com/watch?v=tVuRPO0xyuU
KHỔ. Lm Đaminh Phạm Tĩnh, SDD
Giới trí thức chống bạo quyền…
Van Pham
Giới trí thức chống bạo quyền….
Ngô Nhân Dụng
Anastasia Vasilyeva biết đám công an của ông Putin sẽ đến bắt mình. Vì Alexei Navalny và nhiều nhà đối lập chống Putin bị bắt cả rồi. Bà Vasilyeva, chủ tịch Nghiệp đoàn Y sĩ, đã sẵn sàng.
Không biết khi biết mình sắp bị công an đến gõ cửa, các cô Lê Thị Công Nhân, Tạ Phong Tần, Huỳnh Thục Vi, Phạm Đoan Trang, ở nước ta, đã chuẩn bị như thế nào? Rất nhiều người sống dưới chế độ cộng sản luôn lo sẵn khăn gói, lương khô, áo quần, vân vân, chỉ chờ công an đến là lên đường vào tù!
Anastasia Vasilyeva không chuẩn bị theo lối cổ điển như vậy. Theo bản tin Reuters, bà đang ngồi trước cây đàn piano màu trắng, dạo bản đàn rất phổ thông, “Tặng Elise” (Für Elise) của Beethoven lúc 9 giờ sáng ngày 27 tháng Giêng 2021. Mật vụ ập vào, một cô công an trịnh trọng cầm đọc bản án lệnh. Anastasia vẫn tiếp tục đàn. Cho đến lúc hết bài, đứng dậy, bà nói với đám công an đến bắt mình: “Vỗ tay đi chớ?”
Dĩ nhiên, không ai biết vỗ tay…..
Đoạn video dài mấy phút được đưa lên mạng, hàng triệu người khắp thế giới hoan nghênh – và vỗ tay. Anastasia Vasilyeva may mắn sống trong thời đại tin học. Nhờ internet, mạng xã hội và điện thoại di động có thể chụp hình, quay phim, giới đấu tranh ở Nga bây giờ không bị cô lập tuyệt đối như Anna Akhmatova, Osip Mandelstam trong thời Stalin; Andrei Sakharov và Aleksandr Solzhenitsyn thời Khrushchev, Brezhnev; hay như Nhà văn Lưu Hiểu Ba, Luật sư Trần Quang Thành ở bên Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình.
Giới trí thức thường thay miệng người dân lên tiếng chống bạo quyền. Đặc biệt là ở nước Nga. Chữ “intelligentsia,” giới trí thức, được dùng trong nhiều ngôn ngữ Âu châu, gốc tiếng Nga. Hoàng đế Đỏ Stalin kiêng nể giới trí tức, không như đám bạo chúa Á châu. Mao Trạch Đông thì nói thẳng rằng giới trí thức không ích lợi bằng cục phân. Tập Cận Bình và Nguyễn Phú Trọng vẫn học tập tư tưởng Mao Chủ tịch từ thời đó.
Dân Nga tiếp xúc với Âu châu nhiều thế kỷ, các hoàng đế vẫn mời các triết gia, các nhà khoa học Tây Âu làm quốc khách, rất trọng vọng. Có lẽ vì thế người dân cũng kính trọng các thi sĩ, các nhạc sĩ, các nhà khoa học.
Năm 1934, thi sĩ Osip Mandelstam viết một bài thơ chế nhạo Stalin, chỉ đọc trong các cuộc gặp gỡ bạn bè, đọc thuộc lòng, không ai chép ra. Nhưng cuối cùng mật vụ cũng có một bản. Bị hỏi cung, vì danh dự thi sĩ nhận mình là tác giả. Thay vì tìm cách lên án tử hình Mandelstam, Stalin đã gọi điện thoại cho Boris Pasternak, hỏi ông có mặt khi Mandelstam đọc bài thơ đó không. Pasternak lảng tránh không trả lời. Stalin lại hỏi Mandelstam có phải một thi sĩ lớn hay không. Pasternak chỉ nói mình với Mandelstam làm thơ khác nhau, các chuyện khác không quan trọng. Cuối cùng, Stalin dằn mặt: “Nếu anh muốn cứu bạn anh thì anh đã không nói như thế!” Pasternak sau đó đã đi vận động với nhiều người trong Bộ Chính Trị xin cứu Mandelstam. Nhà thơ không bị giết, chỉ bị đưa đi đầy, 4 năm sau mới chết.
Ngay cả ông Hoàng đế Đỏ cũng nổi lòng ganh tỵ khi thấy các nhà thơ được hoan hô. Trong thời Đại chiến Thứ Hai nữ sĩ Anna Akhmatova và Boris Pasternek được mời tới trình diễn trong một nhà máy. Các công nhân chăm chú nghe họ đọc thơ. Có lúc họ cất tiếng đọc cùng thi sĩ, những bài thơ mà nhiều người Nga đã thuộc lòng! Cuối cùng tất cả đứng dậy vỗ tay. Ngày hôm sau, Stalin hỏi một cận thần: “Đứa nào bày ra cái trò đứng dậy vỗ tay thế?” Có lẽ vì thời niên thiếu Stalin cũng từng là một thi sĩ đang lên, viết bằng tiếng Georgia, thơ đã được in trong nhiều tạp chí có giá trị– nhưng sau này ông ta tuyệt đối không muốn nhắc tới tiếng mẹ đẻ.
Nhạc sĩ Dmitri Shostakovich đã từng là một nạn nhân của Stalin. Ông nổi tiếng trong âm nhạc không khác gì Pasternak trong thi ca. Ông đã viết các bản giao hưởng ca ngợi cách mạng, nhưng lúc nào cũng nơm nớp lo sợ bị phê bình là có khuynh hướng văn nghệ tự sản, xa rời quần chúng.
Tai nạn đã giáng xuống năm 1936 khi Stalin mang cả Bộ Chính Trị đến coi vở nhạc kịch Lady Macbeth của Shostakovich, đang được khắp nơi hoan hô. Nửa chừng, Stalin đứng dậy ra về. Ngày hôm sau, nhật báo đảng Pravda đăng một bài đả kích kịch liệt vở opera, coi như không phải là âm nhạc nữa. Các báo khác, cả tờ báo của hội nhạc sĩ cũng chỉ trích, bạn bè bắt dầu xa lánh nhạc sĩ. Lợi tức của ông bị giảm ba phần tư!
Shostakovich biết rằng mình sẽ bị trừng phạt. Khác với Anastasia Vasilyeva năm nay, năm 1937 Shostakovich chuẩn bị sẵn sàng chờ công an đến bắt đưa lên Siberia, như thi sĩ Osip Mandelstam đã chết ở đó. Ông được mời tới trụ sở Mật vụ NKVD (tiền thân của KGB). Sau khi “làm việc” cả ngày, ông được viên công an thẩm vấn cho về, hẹn một tháng sau tới hỏi cung tiếp. Ông sợ đến nỗi đêm ra ngủ một mình ở gầm cầu thang. Người em của vợ ông, nhà vật lý học Vsevolod Frederik, bà mẹ vợ, cùng vài người bạn nhạc sĩ đã bị bắt đi trại cải tạo.
Đúng ngày hẹn, Shostakovich đến trụ sở NKVD, mang theo cái va ly chứa đủ quần áo, khăn tắm, bàn chải và thuốc đánh răng, đứng xếp hàng chờ đến lượt mình được hỏi cung. Ông nói với viên thư ký mình đã có hẹn, đọc tên họ viên chức mật vụ đang đợi mình. Người thư ký mở sổ ra coi, rồi bảo: Đồng chí đó hôm nay bận việc. Anh về đi. Chúng tôi sẽ cho gọi anh sau.
Nhưng Shostakovich không bao giờ bị gọi lại. Về sau ông dò hỏi những người quen trong guồng máy công an, họ bảo cái anh công an mật vụ hỏi cung ông đã bị bắt trước ngày ông tới hẹn lần thứ nhì. Sau đó Shostakovich lại tiếp tục soạn những bài ngợi ca các cuộc chiến thắng của Hồng quân và được yên thân. Sau khi Stalin chết năm 1953, không khí dễ thở hơn. Năm 1957 ông viết Giao Hưởng Khúc số 11, đặt tên là “Cách Mạng 1905,” cuộc cách mạng chống Nga hoàng thất bại năm đó. Nhưng ông nói riêng với bạn bè rằng ông thai nghén bản nhạc đó sau cuộc cách mạng Budapest cuối năm 1956, khi dân Hungary nổi lên đòi độc lập tự do rồi bị quân Nga tàn sát đẫm máu.
Khi Stalin đang tính toán cách trừng phạt Osip Mandelstam, một nhân viên đã báo trước với bạo chúa rằng, “Lịch sử bao giờ cũng đứng về phía các thi sĩ. Họ lúc nào cũng nói sự thật.”
Các thi sĩ sẽ sống mãi mãi, sau khi các chế độ đàn áp họ tàn lụi.
Alexei Navalny, nhà tranh đấu chống tham nhũng của chế độ Vladimir Putin cũng nói tương tự khi bị bắt giam. Ông tuyên bố, “Các ông không thể nào làm cho hàng chục triệu người sợ hãi, những người đã bị chính quyền của các ông ăn cướp. Các ông nắm được quyền hành để còng tay tôi, nhưng cái quyền đó không thể kéo dài mãi mãi.”
Ông Navalny, 44 tuổi, đã trở thành người lãnh đạo phong trào đòi dân chủ tự do ở Nga. Ông bị ngộ độc ngày 20 tháng Tám năm ngoái, được đưa qua Berlin chữa trị. Các phòng thí nghiệm ở Đức, Pháp và Thụy Điển xác nhận ông bị đầu độc bằng chất Novichok, thứ độc dược KGB vẫn sử dụng để thủ tiêu những người đối lập. Ông được chữa trị, quyết định bay về nước ngày 17 tháng Giêng, rồi bị bắt. Ông bị đem ra tòa án xử, hàng ngàn người biểu tình phản đối ở nhiều thành phố khắp nước Nga.
Sau khi Navalny bị bắt, các tổ chức tranh đấu ở Nga đã truyền trên YouTube một video dài hai tiếng, mô tả một biệt thự bên bờ Hắc Hải, được giới thiệu là xây dựng làm nơi nghỉ ngơi cho Vladimir Putin. Trong biệt thự sang trọng này có những phòng khiêu vũ, “phòng nghe nhạc với nước” (aqua-discotheque) và cả sòng bài. Hàng trăm triệu người đã chuyển đoạn phim cho mọi người cùng coi với những lời bình phẩm cay đắng.
Chế độ Putin không mạnh bằng thời Stalin, vì các phương tiện truyền thông hiện đại tạo thêm sức mạnh cho lớp người thấp cổ bé miệng. Giới trí thức Nga vẫn tồn tại, Họ không sợ hãi như trong thế kỷ trước. Hàng ngàn nhà tranh đấu vẫn chứng tỏ tư cách chững chạc, như Bác sĩ Anastasia Vasilyeva tiếp tục bản đàn của Beethoven trong khi chờ bị bắt.
Dưới chế độ Nguyễn Phú Trọng ở nước ta, các nhà trí thức vẫn không ngừng tranh đấu. Những giáo sư, học giả, nghệ sĩ tập họp trong các nhà xuất bản, trên mạng internet tiếp tục lên tiếng đòi tự do ngôn luận, tự do hội họp. Một Phạm Đoan Trang này bị bắt thì sẽ có nhiều Phạm Đoan Trang khác đứng lên. Họ sẽ cho tất cả mọi người thấy tư cách dũng cảm của người trí thức. Giới trí thức lấy nhân cách của mình làm tấm gương cho cả xã hội. Đó là niềm hy vọng của dân tộc.
Trong một bài viết về “Văn Nghệ và Chính trị,” nhà phê bình Lê Ngọc Trà nhận xét, “Trong xã hội ta, có… chỗ đứng trong tổ chức, đoàn thể, không khó bằng có nhân cách. Điều đó ai cũng thấy rõ và càng ngày càng rõ.” Bài này in trong cuốn Lý Luận và Văn Học xuất bản năm 1990. “Không khó bằng có nhân cách!” Nhận xét đó, đến bây giờ vẫn đúng!
– Biểu tình tại Moscow sau khi Navalny bị bắt, 2 tháng Hai, 2021.
QUÁ ĐỔI VÔ TÌNH – Huy Phương
Tuần rồi tôi có dịp đi thăm hai người, một người bạn đang nằm trong quan tài tại nhà quàn, và một bà cô đang nằm trong nhà dưỡng lão.
Người bạn không biết tôi là ai đã đành, vì người ấy đã chết, nhưng bà cô còn sống cũng không biết tôi là ai vì bà đã mất trí nhớ!
Người bạn này ngày hôm trước còn vui vẻ chuyện trò với bạn bè, nhưng sáng hôm sau, người nhà không thấy thức dậy, vào phòng thì thấy ông đã chết.
Bà cô, một đời giàu có lẫy lừng, giờ cũng trắng tay, vào chỗ nghỉ cuối cùng cũng đã hơn năm.
Cả hai người không ai thấy khổ, một người đã qua bên kia thế giới, chỉ còn lại xác thân rồi cũng tan rữa trong lòng đất hay thành tro bụi rải xuống lòng biển, người còn lại phần trí nhớ đã là một khoảng không gian mờ mịt, chỉ sống theo bản năng, hít thở hay biết đói, đau, đâu còn nhìn ra mặt người quen nữa.
Trong khoảng thời gian gần đây, tôi thấy bạn bè, hay người quen biết bỏ thế giới nay ra đi khá nhiều, và nhiều lúc ra đi quá đột ngột.
Những điều chúng ta thường nghĩ là không ngờ, nhưng lại xảy ra, nhiều lúc có cái cảm giác là chuyện phi lý, nhưng thật ra là chuyện rất thường vẫn xảy ra trong cuộc đời thường.
Mấy tuần trước, trong bữa ăn sáng với một người bạn cùng đơn vị cũ, bỗng dưng tôi chợt nhớ đến một anh bạn làm chung phòng, hơn mười lăm năm nay, sau khi bị stroke, chỉ quanh quẩn trong nhà.
Tôi đề nghị với bạn, ăn sáng xong sẽ ghé qua thăm, kẻo lâu ngày quá không gặp bạn cũ. Bạn tôi chần chừ: – “Hay để bữa khác đi anh. Hôm nay tôi phải chạy về nhà có chút việc.”
Tuần sau, điện thoại reo, tôi mở máy, bạn tôi cho biết: – “Sơn chết rồi anh!” Tôi la lên: -“Ðã nói mà, phải chi hôm nọ đi thăm thì đâu phải hối hận như bây giờ!”
Bạn tôi còn vớt vát: -“Hôm đó đi thăm thì Sơn cũng đã vào bệnh viện rồi! Bây giờ thì đã quá trễ, tang lễ mới cử hành cách đây ba hôm. Theo sở nguyện của người chết, gia đình không đăng cáo phó!”
Bạn tôi biết tin vì vừa đọc được tên Sơn trên trang phân ưu.
Tôi bắt đầu nổi cáu: “Thì ít ra vào bệnh viện, cũng gặp nó một lần trước khi nó chết!”
Tôi đăng một mẩu chia buồn ngắn ngủi trên một tờ nhật báo, mở đầu bằng câu: “Quá đỗi vô tình, được tin trễ….” Nhưng người chết đâu có xem được trang báo và biết cho nỗi hối tiếc của chúng tôi.
Nói ra thì buồn trong khi nhiều người đang vui!
Mới nghe tin trễ, vợ một người bạn qua đời đã hai tháng nay, bà trối trăng, ngoài gia đình, đừng tin cho ai biết.
Gọi một số bạn đi thăm thì lại nghe tin một người bạn tháng trước mới đưa vợ vào phòng cấp cứu, và nay đang ở trong nursing home.
Thật cũng quá vô tình, trách cuộc sống bận rộn, hay trách mình ít khi nghĩ đến người khác, số phận thiệt thòi, bất hạnh hơn mình. Nghĩ đến việc gì, nên làm ngay, thời gian không đợi mình, và người bạn tôi cũng không còn thời gian để nằm chờ.
Ðã có thời gian nằm bệnh viện, rồi nơi phục hồi, tôi biết nỗi cô đơn của người bệnh là to lớn như thế nào.
Tôi được xem một cuốn phim Mỹ, trong đó một vị linh mục khuyên một người trai trẻ, nếu có cơ hội nên đi viếng thăm tang lễ của người quá cố, người bệnh trong nhà thương, người kém may mắn trong nhà tù. Ðó là những việc lành.
Và với tôi, xin thêm, những người già, kẻo không còn kịp nữa!
Hôm qua tôi vừa được điện thoại của một người bạn đã về hưu, nghĩa là cũng đã đến tuổi già, ở miền Ðông nước Mỹ.
Anh cho biết anh đang có một chương trình đi vòng quanh nước Mỹ và cả Canada để thăm những người bạn thân, bệnh tật và già yếu.
Anh cho biết thêm, chỉ trong vòng nửa tháng, anh đã mất đi ba người bạn, lớn cũng như nhỏ tuổi, bệnh tật hay không, nên bây giờ có thời giờ nên thăm viếng, gặp gỡ nhau, kẻo “một mai bóng xế trăng lu, con ve kêu mùa hạ, biết mấy thu mới gặp chàng!”
Tôi biết ở Mỹ này, nhiều người vì sinh kế phải đi làm ở tiểu bang xa, không có thời gian trở về thăm cha mẹ.
Vào những dịp Lễ Tạ Ơn, Giáng Sinh và Tết Nguyên Ðán, cha mẹ vẫn ngóng đợi con về.
Con thì có bao nhiêu công việc bận rộn ở sở; cuối tuần phải cắt cỏ, dọn dẹp nhà xe, đưa con đi học đàn, học võ; mùa hè phải đi “vacation;” vắng nhà không có ai săn sóc con chó, con mèo hay bầy cá Koi trong hồ, ai cho ăn.
Ðến khi nghe cha mẹ mất mới hối hả, mua vé máy bay về phục tang và khóc lóc. Ðể làm chi nữa!
Chuyện kể, một cụ già, goá vợ, sống cô đơn, buồn rầu sau khi nghe điện thoại của con gái và các cháu nói rằng sẽ không trở về thăm cha vào dịp Giáng sinh năm nay.
Người con khác cũng hứa hẹn sẽ cố gắng để về thăm cha vào năm tới, thế nhưng đã ba mùa Giáng Sinh trôi qua, người cha vẫn cô đơn mòn mỏi ngóng đợi những đứa con về.
Những người con sau đó đột ngột được thân nhân báo tin cha qua đời, lúc này, họ mới bàng hoàng nhận ra mình có một người cha trên đời này, và hôm nay cha đã không còn nữa.
Lòng tràn đầy hối hận và đau đớn, mắt rướm lệ, những đứa con vội vàng trở về nhà để tham dự tang lễ.
Bước vào nhà, họ ngạc nhiên khi thấy một bàn tiệc đã sắp sẵn. Người cha già bất ngờ bước ra, và câu nói đầu tiên của ông là:
“Xin thứ lỗi cho Cha. Cha chẳng còn cách nào khác để gọi các con trở về thăm Cha.”
Bày ra bông hồng trắng, bông hồng đỏ mà chi? Nhiều lúc chúng ta quên chúng ta còn cha mẹ ở ngay trong nhà, trong thành phố, trong một tiểu bang xa, hay cả trong một nhà dưỡng lão.
Xin hãy thăm viếng, trang trải tấm lòng, lo lắng, đừng để một mai kia rình rang nghi lễ “làm văn tế ruồi!”
Huy Phương
From: Do Tan Hung & KimBang Nguyen
Vợ Chồng Già: Có Hiểu Mới Có Thương!
Vợ Chồng Già: Có Hiểu Mới Có Thương!
Bác Sĩ Châu Ngọc Hiệp
Thời gian nghỉ hưu thường tạo ra nhiều sự thay đổi và xáo trộn trong đời sống gia đình.
Đó có thể là sự thay đổi trong nếp sinh hoạt quen thuộc và phải hòa mình vào một khung cảnh mới.
Hậu quả là hưu viên phải chịu mất đi một số bạn bè cùng mối giao tiếp xã hội của mình từ trước tới giờ.
Trong gia đình, sự chạm mặt nhau hằng ngày dễ làm xẹt điện, nói qua nói lại, đưa đến khẩu chiến (thầy bói gọi là khắc khẩu hay khắc tuổi) giữa vợ chồng với nhau.
Sóng ngầm nổi lên không báo trước… Chạm mặt nhau thường xuyên.
Không biết có phải tại vì già nên tánh tình thay đổi khiến vợ chồng thường hay kiếm chuyện cằn nhằn với nhau về những cái gì không đâu, lãng nhách không hà.
Khoa học nói là bà bị xáo trộn hormones của tình trạng mãn kinh ménopause, hay bị rối loạn nhân cách giáp ranh Borderline personality Disorder BPD, còn ông thì bị mãn dục andropause tánh tình cũng hơi gàn, khi vầy khi khác, buồn vui bất thường ai mà biết được.
Bệnh hoạn nầy nọ cũng bắt đầu xuất hiện ra theo tuổi già nên ảnh hưởng ít nhiều vào sức khỏe tâm thần của cả hai người.
Nhưng phải nhìn nhận là hình như mấy bà có phần chủ động khởi xướng chiến tranh hơn là các ông. Tại sao ?
“Thật ra, cái nguyên nhân chính đưa đến việc “đè đầu, cỡi cổ” mà các bà áp dụng đều do đa số các ông tới tuổi “mãn kinh” cả.
Tới tuổi xồn xồn, đột nhiên các ông đổi tính..
Có những ông thời trẻ thì hùng hùng hổ hổ, nhưng về già thì ngoan như chú mèo ngái ngủ. Vấn đề chính là “hormone” của các ông, từ 50 tuổi trở lên, đa số bắt đầu đi xuống, muốn “lên” cũng vất vả.
Đến 60 thì chỉ còn 50% các ông còn đầy đủ đạn dược, tới khi về hưu, thì cái gì trong người cũng muốn hưu luôn, cho nên càng ngày các ông càng lép vế, lép đùi”.
Hai người mà muốn sống như chỉ có một người.
Theo các nhà tâm lý học thì trong đời sống vợ chồng, cần phải có hai người.
Nhưng cả hai vợ chồng muốn sống như chỉ có một người thì làm sao được. Chiến tranh lạnh nổi lên vì lẽ đó.
Rồi còn người nầy muốn cải hóa bắt buộc người kia phải theo ý mình, phải đoán biết mình muốn cái gì, phải giống y chang mình…
Cần nên biết rằng mỗi người đều có sở thích riêng rẽ, kiểu cách riêng biệt cũng như có nhu cầu khác nhau.
Chuyện tâm đầu ý hiệp chỉ là chuyện của mấy năm đầu tiên còn mới toanh, khi mới sống với nhau mà thôi.
Sau đó thì cả hai vợ chồng cần phải biết tự điều chỉnh để thích ứng adjust với nhau mới mong sống chung được tới ngày xuống lỗ.
Bà nói nhiều, ông tịnh khẩu.
Cái khác biệt là một người (thường là vợ) dám nói ra và nói hoài, nói mãi nagging khiến đối phương khó chịu bên trong.
Tây gọi đây là những điều bực mình hay irritants, khiến anh chồng muốn khùng luôn nên phải cố gắng làm thinh theo đúng câu của ông bà đã dạy:
Vợ giận thì chồng bớt lời/ Cơm sôi bớt lửa chẳng đời nào khê.
Đây là chân lý.
Đàn ông, đàn bà là hai thế giới riêng biệt.
Xâm lấn lãnh thổ của nhau
Một nguyên nhân khác trong sự xung đột vợ chồng là guerre de territoires hay vấn đề tranh chấp lãnh thổ của họ, chốn riêng tư, chẳng hạn như cái nhà bếp của bà bị ổng xâm nhập thường xuyên.
Bà có cảm giác là ông xã tối ngày quanh quẩn chàng ràng bên chân mình làm bà khó chịu và đổ quạu không cần báo trước.
Bà sắp đặt đồ đạc có thứ tự ngăn nắp theo một kiểu cách nào đó, ông vô bếp không để ý, mà có ý đâu mà để, xớn xa xớn xác để không đúng chỗ là bà nẹt liền.
Các ông mà có lãi nhãi lại thì bị cho là già sanh tật khó chịu không biết lỗi.
Bà trách ông không biết giúp vợ.
Ngược lại có bà thì cảm thấy quá bất công, tủi thân phận mình, sao thằng chả ở không mà hổng biết thương vợ, san sẻ công việc nhà cho người ta nhờ, không giống như chồng của người ta(?).
Ông trách bà xâm lấn quyền hạn.
Phần các ông thì nói mấy bà xâm lấn quyền hạn, khó chịu quá, đòi hỏi quá đáng.
Ngày xưa, di làm ở sở, ở hãng vậy mà tự do, khỏe hơn, không ai xài xể mình hết. Về tới nhà mệt đừ, có thì giờ đâu mà cằn nhằn, mà cãi lộn với nhau.
Thật ra lúc còn đi làm, thời gian ở trong sở nhiều hơn thời gian ở bên vợ bên con nhờ vậy mà ít đụng chạm.
Để tránh chạm mặt nhau, ông bà tìm nơi chốn bình an hơn.
Để tránh sư gần gủi trên (hay sự lấn đất), nguyên nhân của xung đột, của cãi vả nên nhiều ông / bà tìm đến ẩn thân tại những vùng đất bình yên hơn, như quanh nhà, như di tản xuống dưới sous sol (basement), xem internet, vô garage hay ra ngoài vườn v.v…để tránh chạm mặt ổng / bả.
Thôi, tịnh khẩu cho yên chuyện.
Lời khuyên của nhà tâm lý học.
Nghỉ hưu cần phải có một thời gian điều chỉnh và thích ứng trong cuộc sống lứa đôi.
Cả vợ lẫn chồng phải tập sống lại với nhau trong bối cảnh hai người chớ không phải của một người.
Theo L’Institut national d’études démographiques INED (Pháp), ly dị ở lớp tuổi 60 đã tăng lên gấp hai từ năm 1985.
Nguyên nhân do những khó khăn trong thời gian nghỉ hưu đem đến:
1. Vợ chồng cần cho nhau biết sự mong đợi ở người kia. Hoạch định những sinh hoạt chung nhưng vẫn giữ những sở thích của mình.
2. Nên ý thức rằng người kia cũng cần phải có những giây phút riêng tư (intimité) của họ.
3. Rất quan trọng cần có nhiều thời gian cạnh bên nhau nhưng không nhất thiết là cả hai đều phải làm chung một việc.
4. Lúc nghỉ hưu, vợ chồng đều quá rảnh rỗi. Họ có thể sử dụng thời gian quý báu đó một cách tự chủ (autonome) và khác biệt theo ý thích của họ nhưng đồng thời mỗi người phải biết tôn trọng điều ước muốn của người kia.
Đây là cách hữu hiệu đễ ngừa thói quen (routine) theo năm tháng.
5. Để cho sự chuyển tiếp giữa hai giai đoạn (làm việc/nghỉ hưu) được êm ái, vợ và chồng cần phải tập quen sống với sự có mặt thường xuyên của người kia…
BS Châu Ngọc Hiệp (Châu Sa) cho ý kiến:
Hấp hôn trước khi hấp hối:
“Ngẫm lại, người quan trọng nhất đời của mình chính là người phối ngẫu. Cha mẹ rồi sẽ qua đời, con cái rồi sẽ có gia đình riêng và rời tổ ấm, bạn bè dù thân mấy cũng có đời sống riêng của bạn.
Chính người vợ hay chồng là bạn đường mà cũng là bạn đời, có phước cùng hưởng, có họa cùng chịu…”.
Các bạn thân của tôi ơi!
Nếu vợ chồng bạn thường hay tránh mặt nhau, hoặc gặp mặt nhau là cãi lẫy thì bạn cần hấp hôn rồi đó.
Hãy hấp hôn trước khi một trong hai người hấp hối, lúc đó hối hận thì đã muộn.
Hơn thế nữa, khi cha mẹ sống vui vẻ, hòa thuận, hạnh phúc thì đó là niềm vui rất lớn cho các con.
Muốn xe chạy tốt, bảo đảm thì cần bảo trì (tune up) hằng năm.
Chữ T.U.N.E.U.P. cho chúng ta nhớ những điểm chính của hấp hôn.
T: Time – Thời gian bên nhau để tâm tình, để trò chuyện, đây là thời gian vô cùng quí báu, không nên thiếu;
U: Unmask – Ung nhọt cần mổ xẻ;
N: New ear & tongue – Tập nghe, tập nói ngôn ngữ tình yêu;
E: Erase – Xóa, ‘Xóa bàn làm lại’, hấp-hôn là lúc cả hai người cùng quyết tâm viết trang mới trong quyển sách chuyện tình đôi ta;
U: Understand – Ưng ý, hiểu rõ nhau;
P: Passion – Phấn khích, tình yêu như đám lửa, để lâu sẽ nguội dần nên cần thêm củi luôn.
Chúng ta nên tránh 3 điều dễ làm mất hạnh phúc gia đình là “Chỉ trích + Phàn nàn + So bì”.
Kết luận : Có hiểu mới có thương. ”Muốn thương phải hiểu” .
Trong đạo Phật, từ bi gắn liền với trí tuệ.
Không hiểu, không thể thương yêu sâu sắc. Không hiểu, không thể thương yêu đích thực.
Hiểu chính là nền tảng của tình thương yêu.
Mỗi người có những nỗi niềm, những khổ đau, bứt rứt riêng, nếu không hiểu, sẽ không thương mà giận hờn, trách móc.
Không hiểu, tình thương của mình sẽ làm người khác ngột ngạt, khổ đau.
Không hiểu, sẽ làm người mình thương đau khổ suốt đời.
Người ta làm khổ nhau nhân danh tình thương. Chuyện đó vẫn thường xảy ra.
E rằng chỉ lý thuyết, chuyện “tịnh khẩu” ở người già thật khó thay!
Ai Đó Bước Ra Khỏi Cuộc Đời Ta, Đôi Khi Lại Là Điều Tốt
GÓC SUY GẪM…
Ai Đó Bước Ra Khỏi Cuộc Đời Ta, Đôi Khi Lại Là Điều Tốt
Không phải tất cả những người mà ta đánh mất trong cuộc đời đều là một mất mát. Thi thoảng khi mà ai đó bước ra khỏi cuộc đời ta, thực chất lại là một điều may mắn.
Đó là sự thật. Nếu mối quan hệ đó không ra gì thì hãy để người đó bước ra khỏi đời mình. Níu kéo hay khóc lóc đâu có được gì?!
Nếu phần lớn thời gian, họ hay lạnh lùng lừa dối, điều khiển, đòi hỏi, thậm chí là đâm sau lưng bạn thì cách tốt nhất là tiễn họ ra đi đừng luyến tiếc.
Ta nên ngừng ngay việc cố gắng chắp vá mọi thứ với những người đó. Vì thực tế ta có cố thế nào thì mối quan hệ cũng chẳng thể như xưa. Càng níu càng đau, người tổn thương chỉ là chính ta mà thôi. Vài người chỉ có ý nghĩa đối với cuộc đời ta trong một khoảng thời gian nào đó mà thôi. Họ giống như một chương sách trong cuộc đời ta và rồi sẽ tới hồi kết thúc’.
Thỉnh thoảng ta cần tạm biệt một ai đó, tiếp tục con đường của mình. Thỉnh thoảng ta sẽ phải rời xa một ai đó để cuộc sống của mình trở nên bình yên và hạnh phúc hơn.
Đánh mất một ai đó cũng là một phần của sự trưởng thành. Thà cô đơn trong một khoảng thời gian còn hơn sa vào những mối quan hệ sai lầm và nguy hại chỉ để bớt buồn trong chốc lát .
Thà ta chỉ có một, hai người bạn chân thành còn hơn cả đống bạn bè giả tạo – người thường giả vờ quan tâm mình nhưng thực chất lại mừng thầm lúc mình gặp nạn.
Người nên đến sẽ đến. Người nên đi , ta nên vui vì họ đã ra đi. Thay vì cứ mãi buồn, níu kéo những người đã rời xa ta, hãy biết ơn, trân trọng những người vẫn luôn cạnh ta khi vui vẻ hạnh phúc cũng như lúc khó khăn gian khổ.
Chấp nhận sự ra đi mất mát mà tâm luôn bình an, hơn là sở hữu mà nội tâm bất an?
Hạ An
You and Van Pham
Nhật ký COVID
Thuy Mavronicles is with Minh Duong
Cypress, Texas February 8, 2021
Nhật ký COVID
Ngày thứ 1: Tối Chúa Nhật Jan. 24, sau khi đi bị mắc mưa về bị đau mình, nóng lanh, chảy mũi, nhức đầu & đau rát cổ họng – xông hơi bằng thuốc Bắc & uống trà gừng chanh & mật ong, uống viên nghệ Ukon của Enagic
Ngày thứ 2: Jan. 25 – vẫn đau như cũ, lạnh từ trong xương lạnh ra, đỡ đau mình hơn nhưng lạnh kinh khủng, bắt đầu ho – cứ nghĩ mình bị cảm vì trúng mưa – uống Motrin, xông hơi bằng thuốc Bắc & uống trà gừng chanh & mật ong, uống viên nghệ Ukon của Enagic
Ngày thứ 3: Jan. 26 – hết đau nhức mình, hết nhức đầu, nhưng vẫn lạnh thấu xương, cổ họng lúc này đau như bị xé, vẫn còn những triệu chứng khác – Vẫn uống Motrin, xông hơi bằng thuốc Bắc & uống trà gừng chanh & mật ong, uống viên nghệ Ukon của Enagic
Ngày thứ 4: Jan. 27 (con gái có kết quả dương tính với COVID, cháu có triệu chứng trước mình 2 ngày) – hai mẹ con thê thảm, con ở trên lầu lết xuống không nổi, mẹ ở dưới nhà cũng lê lết, lại phải mang thức ăn lên cho con – thật là 1 ngày khủng khiếp, lết lên tới lầu rồi gần như phải bò xuống. Vẫn uống Motrin & áp dụng những phương pháp trên, không thuyên giảm.
Ngày thứ 5: Jan. 28 – vẫn nóng lạnh cùng tất cả các triệu chứng khác, tối thứ 5 cổ họng đau giống như ai lấy dao cắt, bắt đầu mất mùi, vị – bắt đầu uống trụ sinh Aspirin 500 mg & thuốc chống viêm (mua ở VN còn) & vẫn áp dụng remedies.
Ngày thứ 6: Jan 29 – cổ họng bớt đau nhưng vẫn còn lạnh thấu xương, hết sốt, hết nhức đầu nhưng chóng mặt (có thể bị mất máu vì trụ sinh & steroid) – chiều đến có kết quả dương tính với COVID
Ngày thứ 7: Jan 30 – tình trạng vẫn không khả quan hơn chỉ bớt đau rát cổ họng một tí, hoàn toàn không ngửi và nếm được gì, ho nhiều hơn – vẫn áp dụng tất cả các phương pháp trên
Ngày thứ 8: Jan. 31 – không khá hơn, lại uống double trụ sinh (có lẽ quẩn quá tính lộn uống lên đến 2,000 mg/ngày (4 viên tổng cộng) – táo bón
Ngày thứ 9: Feb. 1 – chóng mặt, buồn nôn, ho nhiều, vẫn lạnh tới xương, cổ bớt đau nhiều có lẽ do uống trụ sinh liều quá mạnh ngày hôm trước, bụng cồn cào vì uống quá nhiều thuốc, bây giờ ngoài các loại nêu trên uống thêm multi vitamins B, C, D, Zinc & Fukudan – đổi bỏ Motrin, uống Tylenol
Ngày thứ 10: Feb. 2 – tưởng đã chết vào ngày này rồi – sáng dậy bụng đói cồn cào, nhưng không ăn được, ho nhiều, đau lói phía sau phổi, không thở được, buồn nôn, chóng mặt, lạnh kinh khủng, uống 1 miếng nước soup, sau đó ói ra hết, khi cô bạn tới kịp thì lúc đó gần xỉu rồi, may mà cô ấy tới đúng lúc, chỉ cần 10’ nữa là có lẽ mình không còn biết trời đất gì nữa hết. Lạnh toàn thân, lạnh luôn lên mặt và môi. Cô bạn ấy mở cửa bắt mình ngồi quay lưng ra nắng, nguyên phần phổi sau lưng đau lói, không thở được, tay chân lạnh như đá. Cô ấy lấy dầu thoa bóp tay chân, đầu mặt cho mình và phải đấm nhiều lần vào sau lưng mới thở được và đỡ đau. Cô ấy nấu cháo ăn xong mới đở nhưng mặt mày vẫn tái mét, và mình cảm thấy môi mình tê lạnh, có lẽ do trụ sinh làm mất máu. Trưa đó mới nói chuyện với BS Khanh qua FaceTime, chiều có thuốc mới thực sự chữa trị cho COVID. Con gái đã trở lại trường sau 10 ngày phát triệu chứng và hoàn toàn bình phục, chỉ bị vật 3 ngày, tuy nhiên đến nay vẫn chưa ngửi lại được hoàn toàn.
Ngày thứ 11: Feb. 3 – sau lưng vẫn lói, vẫn khó thở, lạnh, đau rát cổ họng, hơi nghẹt mũi, hết sổ mũi, nhưng vẫn ho, rất yếu, vẫn buồn nôn nhưng không ói mửa, sáng bón, chiều tiêu chảy. Bây giờ bỏ thuốc trụ sinh & steroid bên VN, thay vào trụ sinh Bs Khanh cho cộng thêm 3 loai steroid khác, vẫn tiếp tục áp dụng các remedies ở trên nhưng ngưng xông vì mất nước do ói ngày hôm trước.
Ngày thứ 12: Feb. 4 Vẫn rất mệt, ho ít nhưng vẫn còn đau lói phía sau, cổ họng vẫn còn rát chút đỉnh, chủ yếu là như có con frog vướng trong đó, phải tằng hắng nhiều lần trong ngày, vẫn còn lạnh nhưng không kinh khủng như tuần trước, vẫn chóng mặt – uống một ngày 10 mấy viên thuốc – 2 loại trụ sinh – 2 loại steroid (thuốc hít qua máy), vitamins B, C, D, Zinc, Ukon, Fukudan, Tylenol & thuốc ngủ (melatonin) vì từ lúc có triệu chứng đến giờ đêm nào cũng mất ngủ, ngay cả thuốc ngủ cũng chỉ giúp được 1 phần thôi. Phổi vẫn đau nên chỉ nằm nghiêng & thỉnh thoảng phải nằm sấp, không nằm ngửa được.
Ngày thứ 13: Feb. 5 – vẫn còn yếu, ho, đau phía sau lưng, chóng mặt, rát cổ họng, táo bón, bớt lạnh hết nghẹt mũi, nhức đầu & hoàn toàn hết sốt.
Ngày thứ 14: Feb. 6 – vẫn như cũ – BS Khanh khuyên nên đi chụp hình phổi vì sợ bị viêm phế quản hay viêm phổi – chiều chụp kết quả X-ray cho thấy bị viêm phổi nhẹ, có một đóm nhỏ trong phổi nhưng Bs X-ray bảo không nên uống thêm trụ sinh, từ từ sẽ hết – phía sau phổi vẫn còn đau + thêm những triệu chứng của ngày hôm qua. Bs khuyên uống stool softener (thuốc làm mềm phân) vì chụp X-ray thấy đang bị bón.
Ngày thứ 15: Feb. 7: vẫn còn mệt, chóng mặt, hơi buồn nôn, bụng khó tiêu nhưng sáng đi vê sinh được & chiều thì lại tiêu chảy.
Ngày thứ 16: Feb. 8 – vẫn còn mệt từng cơn, phía sau lưng vẫn còn đau lói, chóng mặt – vẫn còn uống rất nhiều loại thuốc như cũ, đã hết 1 loại thuốc trụ sinh, khá hơn nhiều.
Tóm lại, COVID không phải là bệnh dễ xem thường, mình quá ỷ y nên tưởng đâu là mất mạng luôn rồi, nếu không có người bạn dễ thương dám xem thường nguy hiểm đến đúng lúc thì có lẽ giờ này mình cùng chung số phận với những bệnh nhân xấu số & đang nằm ở nhà quàn chờ ngày ra nghĩa trang. Nếu bạn có triệu chứng, tốt hết là nên thử và gọi bác sĩ để được điều trị càng sớm càng tốt, vì nếu vào bệnh viện thở oxy thì nguy cơ tử vong càng cao. Ở Houston, mấy tháng nay quay qua, quay lại rất nhiều người tử vong vì COVID, có những người VN mình cũng mất mạng vì COVD chỉ ở độ tuổi 50 mấy 60 thôi. Mong rằng, nhật ký COVID của mình mở ra cho một số người cái nhìn chi tiết hơn và nhận ra nó nguy hiểm khôn lường mà có ý thức bảo vệ mình và người xung quanh hơn, nhất là cần phải được chữa trị đúng lúc.
Xin lưu ý: thuốc Ukon cũng như Fukudan là mình tự uống, không phải do bs cho nhé, nên chỉ share với mọi người một cách cẩn trọng, mình thấy nó cũng giúp được phần nào vì thành phần của nghệ cũng giúp bao tử và giảm viêm, hơn nữa loại nghệ này sản xuất trực tiếp từ hảng Kangen bên Nhật 100% và Fukudan thì giúp bổ phổi.
Thân ái,
Ngọn đồi ta trèo-Amanda Gorman-Trần Mộng Tú dịch
Mời đọc bài thơ “Ngọn đồi ta trèo” của Amanda Gorman (22 tuổi) (Trần Mộng Tú dịch). Xem thân phận và suy nghĩ của chúng ta, người Việt Nam da vàng, nhập cư vào Mỹ, có phần nào giống như tác giả da đen này không?
Jan 27, 2021
Trần Mộng Tú dịch
BELLEVUE, Washington (NV) – Bài thơ “The Hill We Climb” được chính tác giả Amanda Gorman (22 tuổi) đọc trong lễ nhậm chức của Tổng Thống Mỹ thứ 46 – Joe Biden – ngày 20 Tháng Giêng, 2021. Nhà thơ Trần Mộng Tú đã dịch qua tiếng Việt bằng trái tim của một người Mỹ gốc Việt.
Nhà thơ trẻ Amanda Gorman đọc thơ trong lễ nhậm chức của Tổng Thống Mỹ thứ 46 – Joe Biden – ngày 20 Tháng Giêng, 2021. (Hình: Rob Carr/Getty Images)
Amanda Gorman phải trèo lên ngọn đồi của hoàn cảnh, và đã leo được gần đến đỉnh đồi. Cô đã truyền cảm hứng đến hơn 300 triệu người Mỹ. Hy vọng họ sẽ leo qua được ngọn đồi phân cách (trong tâm tưởng) để đất nước Hoa Kỳ luôn có dân chủ, và bình minh. Bài thơ cũng đã khơi dậy một cảm hứng thi ca trên toàn nước Mỹ và khắp thế giới.
Ngày đã bắt đầu rồi
Sao vẫn đầy bóng tối
Mất mát nào cưu mang
Đại dương nào ta lội
Từ bụng con quái thú
Ta bước đi can trường
Yên lặng ở quanh ta
Chẳng phải là êm ả
Trong tín điều đưa ra
Công bằng hay công lý
Chưa định phân rõ ràng
Thì bình minh đã đến
Ta đã có kết quả
Không biết bằng cách nào
Ta đã được chứng kiến
Một cường quốc còn nguyên
Dẫu chưa được hoàn thiện
Ta chính là hậu duệ
Của thời điểm xa xưa
Nơi đứa bé da đen
gầy gò, sống với mẹ
một bà mẹ độc thân
đứa bé được đọc thơ
ngày đăng quang Tổng Thống
nó mơ làm Tổng Thống
Mặc dù rất xa vời
Những lịch lãm uyên nguyên
Không thể nào dựng được
Một đế chế hoàn toàn
Chúng ta chỉ ao ước
Một liên minh an hòa
Một chính quyền tôn trọng
Văn hóa và màu da
Chúng ta cùng ngước nhìn
Không vì ai bên cạnh
Mà hãy nhìn những gì
Sừng sững giữa chúng ta
San bằng hố chia rẽ
Kéo chia biệt ra xa
Đặt tương lai trên hết
Chỉ còn Ta với Ta
Hãy bỏ khẩu súng xuống
Để cánh tay nối dài
Không ai tổn thương cả
Mọi người đều an hòa
Để thế giới công nhận
một sự thật hiển nhiên
trong nước mắt trưởng thành
đớn đau ta hy vọng
Ta gắn liền với nhau
Không phải vì thất trận
Mà cho chính chia rẽ
Không có dịp nẩy mầm
Trong Kinh Thư đã nói
Chúng ta được nghỉ ngơi
Dưới giàn nho xanh tươi
Dưới cây vả an bình
Hãy sống cương vị mình
Không làm ai sợ hãi
Thanh kiếm không mang lại
Vinh quang bằng nhịp cầu
Ngọn đồi ta trèo lên
Khi là dân tộc Mỹ
Không bởi vì kế thừa
Mà chúng ta bước vào
Cùng chung nhau hàn gắn
Cùng chung nhau chia sẻ
Chúng ta đã nhìn thấy
Quốc gia gần nát tan
Thay vì chia sẻ nhau
Lại đang tâm chia rẽ
Dân Chủ bị trì hoãn
Nhưng không mất bao giờ
Hãy trông vào sự thật
Lịch sử đã chứng minh
Dân Chủ đôi khi trễ
Nhưng không mất bao giờ
Đã đến thời cứu độ
Phút kinh hoàng đã qua
Sức mạnh và lòng dân
Ta lật trang sử mới
Ta tặng nhau tiếng cười
Niềm tin và hy vọng
Trong khoảnh khắc sinh tử
Sức mạnh ta vô cùng
Nếu có ai muốn biết
Làm sao vượt thảm bại
Hãy kiên cường đáp lại
Tai ương không đánh bại
Đè bẹp được chúng ta
Không quay về chốn cũ
Ta đi về tương lai
Một xứ sở bầm dập
Nhưng nguyên vẹn hình hài
Một đất nước oai hùng
Nhưng tràn đầy đức hạnh
Một dân tộc tự do
Cầm trong tay sức mạnh
Ta không quay đầu lại
Không ngập ngừng đắn đo
Không để ai đe dọa
Ta quay đầu trở lui
Mỗi hành động của ta
Phải vô cùng thận trọng
Những lầm lẫn của ta
Thế hệ sau mang vác
Ta kết hợp tình thương
nhân từ và sức mạnh
tình yêu thành di sản
cho con cháu chúng ta
Để lại một quốc gia
đẹp hơn nơi ta qua
nơi mỗi hơi ta thở
cho con cháu chúng ta
Từ bộ ngực bằng đồng
Bàn tay ta cùng vỗ
nâng thế giới bi thương
thành thế giới tình thương
Từ viễn Tây núi vàng
Từ Đông Bắc lộng gió
Nơi cha ông ta đã
Làm cách mạng khơi nguồn
Từ Trung Tây đại hồ
Từ miền Nam nắng lửa
Ta gọi nhau trỗi dậy
Ta xây lại hoang tàn
Ta đi vào ngõ ngách
Góc khuất của quê hương
Sẽ tìm thấy nhiều người
Mang rất nhiều vết thương
Những vết thương rất đẹp
Khi ngày mới sẽ tới
bước ra khỏi bóng tối
hân hoan không sợ hãi
hực lửa không khiếp sợ
Bình minh được nở rộ
Khi ta giải phóng nó
Vì chính ánh sáng đó
Hắt ra từ bình minh
Chỉ cần ta can đảm
nhìn cho rõ Bình Minh
Và ta đủ can đảm
trở thành một Bình Minh.
Bão fake news mạng xã hội Việt
Sự thật về “tràng vỗ tay dài 6 phút chia tay bà Merkel” xôn xao MXH Việt
https://soha.vn/su-that-ve-trang-vo-tay-dai-6-phut-chia-tay-ba-merkel-20210207101509543.htm
Sự thật về ‘tràng vỗ tay dài sáu phút chia tay bà Merkel’ xôn xao Facebook Việt
*** Bão fake news mạng xã hội Việt ***
* Không thiếu những nguồn tin có uy tín, đáng tin cậy, nhưng không ít người Việt lại vẫn cứ tìm tới những nguồn tin thất thiệt.
– Biên tập viên Đài truyền hình ZDF thốt lên hôm thứ Sáu 05/02,
– Lướt mạng xã hội tiếng Việt tôi bỗng giật mình với một “cơn bão” có tên “Cả nước Đức vỗ tay 6 phút trên bán công, tiễn biệt bà thủ tướng Angela Merkel sau 18 năm trời dẫn dắt nước Đức hơn 80 triệu dân”.
Cơn bão fake news này kéo ầm ầm trên facebook của người Việt muôn phương, tưởng nhấn chìm nước Đức. Lan truyền với tốc độ dễ gấp ngàn lần con virut corona biến thể, lần này đáng thương thay dường như nó chỉ chọn có mỗi một sắc dân: da vàng gốc Việt.
Nguồn gốc của cái tin vớ vẩn đến diệu kỳ, chẳng có một vị trí nào trong nền báo chí nhân lọai.
Tôi đã vội phản ứng nhanh với một vài bạn thân quen đang loan tải cái tin giả này: “Fake news đấy! đừng tin”, nhưng tôi cũng nhận ra ngay đã quá muộn.
Họ cũng đủ cả: nhà văn, nhà báo, kỹ sư, bác sĩ, sống ở trong nước, đang ở châu Âu và thậm chí không ít người vào đúng ngày 05/02 đang hỉ, nộ, ái, ố ngay trên đất Đức, bên cạnh hàng xóm Đức, TV bật cả ngày…
Người thì bệ nguyên si cái tin gốc ngớ ngẩn kia về Facebook của mình, kẻ thì cũng chế biến đi chút ít cho ra vẻ đó là tin riêng của mình, nhưng tất cả đều chung một thông điệp: Người Đức đang vỗ tay 6 phút rầm rầm kia kìa, tôi biết rẩt sớm, còn mọi người có biết không?
Chuyện vỗ tay hoan hô bà Merkel từng diễn ra ở nhiều diễn đàn bao năm nay. Những thông tin ca ngợi con người bà Merkel được biết đến rộng rãi. Tôi sống khá gần căn hộ của bà Merkel nên rất biết hình thù nó ra sao. Tôi cũng là người có cảm tình và ủng hộ nhiều chính sách của bà.
Việc sử dụng thông tin tích cực về bà Merkel để dựng lên một cái tin giật gân, thú hút sự chú ý và tạo sức lan tỏa chóng mặt như vụ này – với tôi như một hồi chuông báo động lần thứ hai, sau vụ bầu cử tổng thống bên Mỹ. Mạng xã hội và tin tức giả / fake news đang thực sự đe dọa cuộc sống an bình của nhiều người.
Đã có không ít bài báo, các phân tích đánh giá về tác hại của fake news, cả trên trang BBC Tiếng Việt này cũng nhiều. Vậy mà sao cộng đồng Việt ta vẫn có nhiều người “hồn nhiên” tới vậy?
Không thiếu những nguồn tin có uy tín, đáng tin cậy, nhưng không ít người Việt lại vẫn cứ tìm tới những nguồn tin thất thiệt
Tỉnh táo, không dễ dãi để tình cảm lấn át lý trí khi tiếp cận với bể thông tin trôi nổi trên mạng xã hội. Giữ an bình cho mình cũng chính là giữ cho cả những người khác.
TL – BBC
Đinh Quang Anh Thái – Ngọn Đồi Ta Trèo
httpv://www.youtube.com/watch?v=O35WGitc_Aw&feature=youtu.be
Đinh Quang Anh Thái – Ngọn Đồi Ta Trèo
“Đến giờ này còn tin tưởng và share tin, bài của Đại Kỷ Nguyên (ĐKN)…
Chứng cuồng Trump
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=433625537886347&id=100037167121194
VVT: “Đến giờ này còn tin tưởng và share tin, bài của Đại Kỷ Nguyên (ĐKN) thì nên đến bác sĩ tâm thần gấp gấp.
Những tin tức “động trời” ntn không thể không thu hút AP, CNN, BBC, REUTER, RFI, THE GUARDIAN, NBC, NYT, Washington Post, FOX NEWS, CBS…
Hay là TCPV ưu ái nguồn tin cho ĐKN độc quyền?(!!!).
Tỉnh lại đi chú Vinh ơi”…
