Category: TRUYỆN NGẮN

Van Pham

Truyện Ngắn – Từ Sơn…

Rã Rời Cánh Hạc

1- Người ta nói mẹ luôn là nguồn sống muôn đời của con. Không có sự hy sinh nào của con có thể bù đắp được tình yêu thiêng liêng của mẹ. Riêng mẹ của con, dù là một phụ nữ không hoàn hảo, khi đối diện với bao nghịch cảnh, nhiều lần mẹ đã bị sa chân, vấp ngã, nhưng với tình thương vô bờ bến, mẹ sẵn sàng xả thân bảo vệ con yêu dù phải chịu đựng đớn đau oan trái của cuộc đời. Con là đứa con gái lớn lên trong sự nghèo khó, đã chứng kiến những thay đổi liên tiếp đến với gia đình con, nhanh chóng như trời hạn rồi mưa.

Hôm nay mẹ lại chạy xe máy ra quán cà phê Tango hẹn hò với chú Quang, người yêu của mẹ, chú là Việt Kiều ở Mỹ mới về. Con ở nhà một mình, tự ăn uống và cùng làm bài với bạn học trên điện thoại. Tango là tên một quán cà phê được dựng lên trên đường Kênh Tân Hoá. Con nghe nói chừng 10 năm trước, người ta đã đổ đất lên một con lạch nước hôi thối mà từ xưa người ta gọi là Kênh Tân Hoá, cải tạo nó đến ngày nay thành một con đường tráng nhựa khang trang, dài khoảng nửa cây số, không khí hoàn toàn trong lành. Con đường vẫn được đặt tên là Kênh Tân Hoá, hoà nhập vào hệ thống đường xá giao thông của quận Tân Phú, Saigon ngày nay.

Hai năm qua, mỗi năm mẹ đều có chở con ra quán đôi lần, nên con đã biết mặt chú Quang, rồi biết cả lịch sử của con đường Kênh Tân Hoá. Chú Quang rất tốt, đã nghỉ hưu, không thích bia rượu. Khi con có dịp tiếp chuyện với chú, chú hay khuyên con phải ráng học để ngày sau có tương lai. Chú cũng thường khuyên mẹ, hoàn cảnh mẹ còn rất khó khăn, phải cố gắng tiết kiệm, rồi tìm mọi cơ hội buôn bán kinh doanh để phát triển kinh tế gia đình. Những điều chú Quang khuyên mẹ, con không biết chừng nào mẹ mới thực hiện được.

Nhà con ở trong một khu nhà trọ cấp 4 rất gần ngã tư Thạch Lam – Luỹ Bán Bích, nơi đây có nhiều khu trọ nghèo, người trọ đa số là dân tứ xứ, làm nghề lao động phổ thông, hoặc chuyên đi làm mướn. Con chưa bao giờ biết được cảm giác sống trong một ngôi nhà riêng của mình sẽ như thế nào, vì từ khi lớn lên, con đã thấy mình chỉ ở trong nhà trọ. Ở cái xứ sở mà giá nhà bạc tỉ, người lao động mỗi tháng kiếm được chỉ vài triệu, ăn còn không đủ, lấy đâu mua nhà. Con nhìn các bạn cha mẹ có nhà cửa tươm tất mà đem lòng mơ ước.

Mẹ con không có nghề nghiệp gì ổn định, mỗi ngày, buổi sáng thức dậy, mẹ sửa soạn quần áo sách vở cho con, đưa con đi học, rồi ra chợ buôn bán lặt vặt, trưa về lo cơm nước, buổi chiều tối đi tìm việc làm, nay công việc này mai công việc khác, vất vả lắm mới kiếm đủ tiền để trả tiền trọ, tiền chợ, tiền học cho con và những chi tiêu khác trong gia đình.

Tiền trọ nhà con đang ở là hai triệu rưỡi một tháng, mẹ còn phải trả thêm chi phí điện nước nữa. Chỉ nội lo việc ăn ở, mẹ đã chật vật lắm rồi, vậy mà năm nay mẹ phải chạy vạy để đóng đủ 6 triệu tiền học phí và các phụ phí khác của lớp 8 cho con nữa, đó là chưa kể mẹ phải mua riêng đồng phục sách vở. Tiền học đã cao, sách học do bộ giáo dục đưa xuống bán với giá cũng không hề rẻ, từ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn một cuốn. Sách học hàng năm thay đổi liên tục, học sinh buộc phải mua sách mới, mới có mà học.

Mẹ cho con đi học đã tốn rất nhiều tiền rồi, vậy mà nhà trường còn thường xuyên kêu gọi phụ huynh phải đóng góp thêm những thứ tiền khác, như là tiền mua cái quạt, cái chổi, khăn bàn, hộp phấn… có khi phải hỗ trợ đóng tiền đi tham quan, picnic dã ngoại… Cái gì cũng thu tiền, bất kể nghèo giàu gì ai cũng phải đóng, cứ một hai tháng là đã thấy có việc đóng tiền rồi. Mẹ con dù không đủ tiền chợ nhưng không thể không đóng tiền trường. Thiệt là khổ cho mẹ của con.

Nhìn thấy mẹ quá vất vả, có lúc con nói với mẹ con không đi học nữa, nhưng mẹ giải thích con còn nhỏ đâu làm được việc gì giúp mẹ, thôi thì ráng học, sau này nhờ tấm thân. Nghe lời mẹ con tiếp tục đi học, nhưng với bao nỗi buồn, nhìn thấy mẹ vất vả vì tiền sách tiền trường, thật sự con học không vô.

Con biết được một số các đại gia hay chủ các đại công ty lập ra rất nhiều loại quỹ từ thiện, giúp đỡ người tật nguyền, cứu trợ thiên tai, nhưng tại sao không có quỹ nào giúp cho con nít nhà nghèo, không đủ tiền mà muốn được đi học? Con không hiểu tại sao chính phủ có thể xây dựng những khu giải trí, khách sạn sang trọng, những khu thương mại thật đồ sộ, mà lại không chăm lo cho thế hệ mầm non, bắt con nít chúng con đi học phải đóng tiền quá cao?

Nghèo như con, chỉ mong đi học được ngày nào hay ngày nấy, mẹ con mà không kiếm được tiền thì con cũng phải đành nghỉ học thôi. Bởi vậy, làm sao con dám mơ ước đến khung trời đại học xa xôi, như các bạn học nhà cán bộ được?

Con mồ côi cha từ nhiều năm nay. Theo lời mẹ kể, ba con ngày xưa làm công nhân xưởng điện. Ba mẹ ở nhà trọ, lương ba không bao nhiêu mà phải nuôi mẹ không có việc làm, và rồi còn phải nuôi con. Ba con mất vì bệnh, từ khi con mới 13 tháng chưa biết gì. Mẹ con nách con đi buôn bán lặt vặt ngoài chợ để có tiền mua gạo. Rồi thì mẹ đi làm việc nhà, giữ em, nấu cơm cho người ta, để có tiền mua sữa cho con. Thời gian sung sướng nhất của gia đình con là lúc mẹ con nhận được việc vừa bưng cà phê vừa nấu ăn cho chủ. Mẹ và con được ăn ở ngay trong tiệm, không tốn tiền nhà, mà con lại còn có điều kiện bắt đầu được vô học lớp 1. Nhưng thời gian huy hoàng đó không kéo dài bao lâu thì mẹ con phải dẫn con ra ngoài tự đi mướn nhà trọ, tuồi thơ của con từ đó cũng vất vả theo.

2- Và chú Quang đã xuất hiện trong gia đình con, như là một vị thiên thần. Con không tiện hỏi mẹ con bằng cách nào mẹ quen được chú Quang, con chỉ biết, từ khi có chú, người ta dần bớt đi đòi nợ mẹ, những bữa cơm mẹ nấu được ngon hơn, quần áo con mặc được tươm tất hơn, và nhất là những khi con vụng về ham chơi, con cũng ít bị mẹ la rầy hơn.

Sau hơn một năm thân thiết với chú, gia đình con cũng được chú giúp mua cho những phương tiên phục vụ đời sống, như tủ lạnh và máy giặt như bao gia đình khác. Năm ngoái chú còn cho tiền mẹ mua máy lạnh gắn vào phòng trọ. Có máy lạnh rồi, không khí trong phòng không còn nóng bứt, con có những giấc ngủ êm đềm mà trước đây con chưa bao giờ có được, con được cười nhiều hơn và điểm học của con càng lúc càng tốt hơn.

Lần về Saigon năm rồi, Chú có mua cho mẹ một cái điện thoại thông minh mới tinh, và con cũng có một cái đời cũ, đã qua xử dụng. Con học không giỏi lắm, nhưng từ năm lên lớp 6, con đã tò mò theo chúng bạn, từng mò mẫm mấy cái điện thoại mà gia đình mua cho chúng nó, từ từ con đã trở nên rành rọt về điện thoại. Mấy cái vụ tải áp hay đăng xuất đăng nhập, sửa vài lỗi lặt vặt trên cấu hình điện thoại, đối với con dễ như trở bàn tay. Từ nay, với chiếc điện thoại trong tay, con có thể trò chuyện với bạn học trên Tik Tok, và các bạn mới ở các mạng xã hội khác, con hy vọng con sẽ được mở rộng tầm nhìn và mở mang kiến thức.

Thấu hiểu hoàn cảnh của mẹ, chú Quang thường xuyên gửi tiền về, giúp đỡ cho mẹ phần nào khó khăn trong cuộc sống, đỡ tiền nhà tiền trường. Chú còn gửi cho con một chút tiền để con làm vốn tập tành bán hàng trên mạng, kiếm tiền ăn sáng, và các chi phí cá nhân. Những mặt hàng đầu tiên con tập buôn bán là một số loại mỹ phẩm dành cho các bạn gái tuổi dậy thì đang bị mụn nám. Khách hàng của con hiện nay chính là các bạn trong lớp, các chị ở các lớp khác trong phạm vi trường con đang học.

Đã mấy năm nay, mỗi năm Chú Quang về Saigon một lần, mà hễ có chú về là mẹ con vui lắm, con cũng vui nữa. Vào những ngày thường, buổi sáng đến giờ con đi học, mẹ phải chạy xe đưa con đến trường, sau đó mẹ mới ra quán gặp chú Quang. Đi thăm chú chiều về, mẹ nấu nhiều món ăn thật ngon, có cả mấy ly trà sữa được mẹ đem về nữa. Hôm nay vì là chủ nhật con nghỉ học, mẹ nói mẹ đi thăm chú Quang đến tối mới về, con ở nhà một mình lo học bài, đến bữa ăn trưa con chỉ cần hâm nóng thức ăn có trong tủ lạnh. Con đã ngoan ngoãn nghe theo lời mẹ, ở nhà giặt giũ quần áo rồi học bài.

Đến trưa học bài xong rồi, con ngồi buồn lướt mạng một mình. Con ngạc nhiên thấy rất nhiều người khen đất nước Việt Nam là một trong những nơi đáng sống nhất trên thế giới. Người ta minh hoạ bằng nhiều hình ảnh nhà cửa nguy nga sang trọng, những tượng đài nghìn tỉ, người giàu vui chơi trên du thuyền… nhưng con không hiểu sao người ta ít đưa lên hình ảnh những mảnh đời khốn khó mà con nhìn thấy mỗi ngày, có những cụ già hàng ngày phải lặn lội bán từng củ khoai từng cọng hành, có những gia đình đói khổ phải chạy gạo từng bữa? Dường như trong xã hội này, ít có ai quan tâm đến đời sống người nghèo, mà người nghèo chung quanh con thì nhiều vô số kể.

Con nhớ có lần mẹ nói với con: “Chú Quang vừa gửi tiền tặng con mua áo mới ăn Tết nè”, rồi thì mẹ dẫn con vô siêu thị Aeon Tân Phú ăn gà rán uống trà sữa, và mua cho con được hai bộ quần áo thật đẹp, mà hồi đó tới giờ chưa có khi nào con dám mơ ước.

Ở trong siêu thị, mấy cô mấy chú đi mua hàng không ai ăn mặc xoàng xĩnh như mẹ của con, họ mặc đồ “mô đen” đủ kiểu trên đời, đẹp hết biết, chứng tỏ là ở Saigon này có rất nhiều người thật giàu có. Có lẽ những người giàu chỉ cư ngụ ở những nơi sang trọng, con không thể nào nhìn thấy họ trên các đường phố chung quanh nhà con. Mấy đứa con nít đi theo họ, ôi thôi quần áo đâu mà đẹp quá, màu sắc xanh đỏ sặc sở như trong các phim về thế giới thần tiên. Tự nhiên con hiểu ra, những người giàu có họ ăn mặc đẹp lắm, tơ lụa quần áo trên người họ, ngay trong siêu thị này cũng khó tìm thấy. Con chỉ có một chút thắc mắc, không hiểu vì sao, trong xã hội gạo châu củi quế này, mà họ lại giàu có quá chừng như vậy?

Từ khi nhận được sự giúp đỡ của chú Quang, con thấy mẹ có chút thay đổi về cách mưu sinh. Mẹ không còn ngày ngày đi năn nỉ xin việc làm, mà xoay sở cuộc sống bằng cách dùng tiền của chú cho, đem cho bạn hàng vay lấy lời. Chi phí trong gia đình con, mấy tháng nay, chỉ nhờ vào số tiền lời kiếm được từ tiền cho vay đó. Mỗi tháng tiền thu vào không nhiều nhưng đều đặn, dù có phải ăn tiêu dè xẻn, nhung cuộc sống của gia đình đã có phần dễ chịu hơn trước.

Dù sao thì nghề nghiệp của mẹ như thế này thật sự vẫn không ổn. Tình hình xã hội, giá cả biến đổi khó lường, nếu chỉ sống bằng tiền cho vay thôi, thi tương lai gia đình sẽ rất là mù mịt. Phải chi chú Quang và mẹ quyết định làm đám cưới, chú Quang sẽ chính thức bảo bọc mẹ và con, mẹ sẽ không còn cực khổ chạy vạy lo toan, và con cũng sẽ yên tâm học hành…

Lúc này trời đã về khuya, cảm giác trống trải làm con thấy lạnh hơn bình thường. Con mở cửa trông ra đường thì nghe gió thổi vù vù, mây giăng khắp trời, dường như có cơn mưa đang kéo đến. Mấy hôm trước đi gặp chú Quang, thường thì mẹ cũng về sớm, nhưng sao hôm nay lại về trễ như thế này? Con tự nhiên cảm thấy rất thương mẹ, bao ngày vất vả sương gió. không biết hôm nay mẹ có gặp nguy hiểm gì ngoài đường không. Nghĩ đến mẹ, trong lòng con cảm thấy xót xa.

Chợt điện thoại reo, chính là mẹ gọi. Mẹ dặn con ăn cơm trước, không phải chờ mẹ, khuya mẹ mới về. Nghe lời mẹ, con tự ăn uống tắm rửa và lên giường tìm giấc ngủ. Nằm mãi con vẫn không ngủ được. Đến khuya, sau cơn mưa, mẹ về đến nhà, bước vào cửa, thẩn thờ buông mình xuống nệm, tay không rời điện thoại. Dường như mẹ đang nói chuyện với chú Quang. Con nghe mẹ nói rất nhỏ, giọng lạc đi:

– Không còn hy vọng sao anh. Em không ngờ tình hình nghiêm trọng như vậy. Có cách nào giải quyết không anh?

Chú Quang nói gì đó con không nghe rõ, rồi nghe mẹ nói “em xin lỗi”. Mẹ nói chỉ một câu thôi mà nước mắt ràn rụa.

Đêm nay mẹ không hề ngủ, con giật mình mấy lần cũng vẫn thấy mẹ lục đục chuyện gì. Mới 3 giờ sáng mẹ lay con dậy:

– Hiền con cẩn thận coi chừng nhà, sáng nay con điện thoại cho bạn Ngọc đến chở dùm con đến trường. Bây giờ mẹ đi công chuyện.

Con mở cửa cho mẹ dắt xe ra ngõ, trong lòng bùi ngùi, có chút lo âu, khi lại một lần nữa nhìn thấy mẹ lao mình vào sương gió.

3- Con nghĩ tình yêu của mẹ đối với chú Quang rất sâu đậm, vì con thấy mẹ khóc nhiều từ sau ngày chú phải trở về Mỹ gấp, vì bệnh tim trở nặng. Con được biết do điều kiện sức khoẻ, chú không còn khả năng tiếp tục giúp đỡ, thăm viếng gia đình con nữa.

Chú Quang về Mỹ rồi, mẹ con đứng ngồi không yên, cứ tìm cách gọi qua Mỹ để hỏi thăm sức khoẻ chú, nhưng đường dây đã bị cắt. Mẹ buồn, cứ ra vào thờ thẩn. Có lẽ chú chưa có cơ hội, hoặc là do tình cảm hai người chưa đủ lớn, để chú chính thức công bố với con cái của chú ở bên Mỹ về quan hệ của chú và mẹ. Bây giờ thì mẹ không còn cơ hội. Mẹ nói với con, mẹ không thể quên kỷ niệm những ngày mẹ gần gủi với chú Quang. Chú đã mang đến cho mẹ rất nhiều hạnh phúc và tình yêu, dù hạnh phúc muộn màng và tình yêu cũng không thể trọn vẹn.

Cả năm nay, không có sự giúp đỡ của chú Quang, tiền bạc trong nhà dần cạn, nguồn vốn cho vay của mẹ cũng bị mòn dần. Hiện nay, mẹ chỉ lo được tiền trọ, tiền chợ mà thôi, còn tiền trường của con thì mẹ không lo nổi. Mẹ bảo con đã lớn, sắp bước lên lớp 9 rồi, con phải cố gắng tự lo đóng tiền học cho con. Nghe mẹ tính vậy, con cũng phải đồng ý. Nhưng muốn có tiền đóng tiền học, con cần phải nhờ người giúp tìm cách tăng số lần truy cập trang quảng cáo của con. Nếu bán được nhiều hàng hơn, con có thể có đủ tiền nộp cho trường để được tiếp tục đi học. Con chỉ biết làm hết sức, nhưng được tới đâu hay tới đó. Vì rủi như không kiếm đủ tiền, con phải nghỉ học thôi, không còn cách nào.

Con rất thương mẹ, nhưng con cũng trách mẹ sao không chịu khó tổ chức lại cuộc sống, để có thể tự mình đứng dậy, vượt khó khăn. Ở Saigon này, người lao động bay nhảy, buôn bán kiếm sống cùng khắp. Con có nhỏ bạn, ba bị bệnh, mẹ chỉ có gánh xôi sáng, chiều thau phá lấu vỉa hè, tiện tặn cũng nuôi được chồng và hai đứa con ăn học. Con không hiểu sao mẹ không chịu bước ra xã hội tìm cơ hội làm việc, chỉ biết ôm lấy mấy đồng tiền cho vay ít ỏi. Mẹ không nhớ các lời khuyên của chú Quang, mà cứ thản nhiên sống không nghĩ đến ngày mai, giao du nhiều bè bạn, ngày ngày cà phê, bia rượu… Con lo sợ có lúc nào đó, mẹ có thể bị sa chân, lầm lỡ.

Con vừa hoàn tất những buổi thi cuối cùng của học kỳ 2, hôm nay con bắt đầu được nghỉ mấy ngày trước khi trở lại trường nhận kết quả thi, sau đó sẽ chính thức nghỉ hè. Vừa sáng sớm mẹ đột nhiên bảo con sửa soạn ăn mặc đẹp, để cùng mẹ đi chơi Saigon. Con có hơi ngạc nhiên. Con đã từng ra Saigon bằng xe buýt với bạn bè trong lớp, cũng từng đi thăm viếng các di tích lịch sử, dinh thự của “đế quốc” để lại, từng tham dự các buổi du ngoạn Saigon – Suối Tiên do nhà trường tổ chức, nhưng chưa bao giờ nghe mẹ nói “đi chơi Saigon” cùng mẹ. Lời mời của mẹ con cảm thấy vui làm sao. Con thay một bộ đầm đẹp nhất, chải thẳng tóc, điểm thêm chiếc nơ trắng, để nhìn được sáng sủa hơn khi đi chơi với mẹ.

Mẹ chở con bằng xe máy chạy xuyên qua những con đường nội thành. Ngồi sau xe mẹ, con có dịp chiêm ngưỡng lại quang cảnh thành phố Saigon, đã được người ta xây dựng rất hiện đại và sang trọng. Nhìn cảnh vật, con chợt cảm thấy mẹ và con như những mảnh đời bọt bèo hèn mọn, đang lạc vào một thế giới giàu có xa hoa. Hôm nay trời rất đẹp, bầu trời có nhiều nắng, gió thổi hiu hiu nhè nhẹ. Thành phố dường như đang thở, nhưng rõ ràng không thở cùng nhịp với nhịp thở của dân nghèo.

Sau khi dạo phố cùng mẹ trên đường phố Lê Lợi, mua sắm ít quần áo trong siêu thị, rồi vòng qua nhà hát thành phố, cuối cùng, mẹ và con dừng lại trước cửa tiệm Mac Donald trên phố đi bộ Nguyễn Huệ. Buổi trưa tiệm rất nhiều khách. Mẹ chọn một bàn sát cửa ra vào, có thể nhìn thấy sinh hoạt bên ngoài. Con được ăn gà viên, khoai chiên với một cốc trà sữa. Dường như mẹ đang có điều gì ưu tư, khi mẹ trầm ngâm bên ly cà phê đá mô-ka rất đậm, mơ màng nhìn đường phố, nhìn bao người qua lại.

Được một lát, bất ngờ mẹ quay sang nói với con:

-Người mà mẹ thương nhất là chú Quang, nhưng vì sức khoẻ, chú không trở lại với mẹ. Mẹ vất vả bao ngày vẫn chưa tìm được lối thoát, chắc mẹ phải phụ lòng chú Quang, để chấp nhận mối quan hệ mới với bác Tường. Con nghĩ sao?

Nghe mẹ nói, con vô cùng thất vọng.

Con thật sự không tưởng tượng rằng có ngày mẹ chấp nhận quan hệ với bác Tường. Tư cách bác Tường rất tệ. Có lần con đã gặp bác khi mẹ ngồi uống cà phê trong quán với vài người bạn, có cả bác ở đấy. Hôm ấy bạn học chở con từ trường về, đưa con đi tìm mẹ lấy chìa khoá vì con lỡ để quên trong ngăn bàn. Ngay từ đầu, con không thể có cảm tình với bác Tường vì bác ấy ăn nói lớn tiếng, nhiều từ lỗ mãng, tục tằn.

Lời nói phản đối của con bây giờ còn có ích gì nữa không? Biết đâu rằng không chừng quan hệ của hai người đã vượt xa hơn mức có thể dừng lại.

Con mơ hồ cảm thấy gia đình mình chẳng còn chút hy vọng gì nữa cho tương lai, như mấy câu thơ con thấy trên báo:

“Và thêm chiếc lá bay cao,

Cuốn xoay trong gió rơi vào không gian,

Bao người hạnh phúc dâng tràn,

Sao em mãi chốn trần gian ngóng tìm” (T.S.)

Con không trả lời câu hỏi vừa rồi của mẹ. Nhìn thái độ con, chắc mẹ cũng đoán rằng con không vui lắm với quyết định này, nhưng mẹ lại không hỏi thêm. Đến nước này, tốt nhất con không nên nói gì, vì thế giới của mẹ đã đầy màu sắc rồi, dễ gì con xoay chuyển được nữa.

Trên đường trở về hai mẹ không ai nói với ai câu nào. Con cố đè nén cảm xúc thất vọng. Còn mẹ chắc cũng đang suy nghĩ để chuẩn bị cho tương lai của mẹ, với bác Tường.

4- Một điều thật kinh khủng, con không mong muốn nó xảy đến, nhưng nó thật sự đã xảy đến, ngay trong căn nhà trọ của mẹ và con. Hôm nay mẹ chính thức đưa bác Tường về ở chung trong nhà. Theo sự sắp đặt của mẹ, trong buổi sáng, con phải dọn sách vở đồ đạc lên căn gác lửng từ lâu đã bỏ trống, nhường chỗ ngủ thường ngày của hai mẹ con, để lại cho mẹ và bác Tường.

Con thật sự bất mãn với sự sắp đặt này của mẹ, nhưng con đâu có cơ hội để bày tỏ phản ứng của mình, vì vừa khi mẹ nói ra quyết định, thì con đã thấy bác Tường đã có mặt ở trong nhà mình rồi. Chờ con dọn đồ đạc lên gác xong, bác Tường vui vẻ, thản nhiên sắp đặt vài bộ quần áo của bác vào chiếc tủ gỗ nhỏ xíu mà trước đây con thường dùng. Mẹ thì loay hoay ở bếp. Con trốn trên gác nằm khóc một mình.

Bữa cơm trưa hôm ấy hoàn toàn không còn là bữa cơm gia đình êm ả đầm ấm như thường ngày nữa, thay vào đó, tràn ngập những âm thanh ồn ào, dung tục xuất phát từ cách ăn nói đặc trưng của bác Tường. Từ trước đến giờ, dù giận hờn thế nào, con cũng chưa hề nghe mẹ nói năng thô lỗ, nhưng hôm nay dường như mẹ đã biến thành một con người khác, vì chính mẹ cũng hoà nhập vào thế giới ngôn ngữ nhếch nhác của bác Tường. Trên bàn ăn, bác Tường lưng trần trùn trục, đáng lý ra bác phải để ý một chút, vì bên cạnh bác có một đứa con gái còn rất nhỏ tuổi như con. Lưng và vai bác xăm trổ cùng khắp, chứng tỏ bác từng có một quá khứ anh chị lẫy lừng. Hình ảnh trần trụi đó của bác làm con lợm giọng, không thể nào dùng cơm ngon miệng. Con chỉ lua vài đũa, rồi rời bàn ăn, đi rửa tay và từ giả trở lên gác.

Nằm trên gác một mình con chỉ biết khóc. Con lớn lên từ bầu sữa mẹ, hai mẹ con khắn khít bấy lâu. Mẹ đã phá vỡ khung trời đầm ấm mười mấy năm qua của hai mẹ con mình. Con không biết những ngày tháng sắp đến, con sẽ sống như thế nào.

Con tìm lý do để không dùng bữa cơm tối với gia đình. Bốn giờ chiều, tắm rửa xong, con xin mẹ qua nhà bạn Ngọc, để bàn bạc một số việc chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10. Mẹ gật đầu, con rời khỏi nhà với nụ cười rất tươi của mẹ và tia mắt nhìn chằm chằm vào con của bác Tường. Con bắt đầu cảm thấy bất an trong lòng, khi bất ngờ con bắt gặp tia mắt cú vọ của bác.

Con đã dối mẹ, con chỉ muốn rời khỏi nhà chứ không hề ghé nhà bạn Ngọc. Con mãi miết chầm chậm bước đi, vừa đi vừa khóc. Con bước đi mà con chẳng biết mình đang đi đâu. Trời tối dần, và chuyển sang đêm rất nhanh. Đi loanh quanh một hồi, con ghé vào quán bán thức ăn nhanh tìm chai nước suối và chút bánh mì lót dạ. Đã tám giờ rồi, chắc con phải về nhà, chỉ mong mẹ không la rầy và mọi chuyện được bình yên.

Con mở khoá cửa bước vào nhà. Không thấy xe mẹ ở nhà, con giật mình nhìn thấy bác Tường, với quần short ở trần, đang ngồi chống tay trên bộ bàn ăn kê sát cửa ra vào. Con hỏi bác:

-Mẹ con đâu?

Bác Tường trả lời:

-Mẹ con mới nhận việc làm đêm rửa chén ở quán cơm, khuya sẽ về.

-Vậy con đi, lát con về với mẹ.

Con vừa định quay trở ra, thì bác Tường đã kéo then cài và đứng chặn cửa:

-Khuya rồi con không được đi đâu. Mẹ dặn phải giữ con ở nhà.

-Không được. Chỉ có bác, sao con ở nhà được?

Con xông tới, cố đẩy bác Tường qua một bên, để lấy đường thoát thân, nhưng bác đã nắm lấy hai cổ tay con, dùng sức mạnh đẩy con té ngữa xuống đất. Bác nằm đè lên người con và ôm con thật chặt.

Con ngộp thở vì mùi rượu nồng nặc từ hơi thở dồn dập của bác Tường. Con nhỏ người lại ốm yếu, nhất thời không thể vùng vẫy dưới sức mạnh ngàn cân của bác. Dường như thú tính của bác nổi lên, một tay bác chận miệng con không cho la lớn, tay kia bác lòn dưới áo ngực, nắn bóp không ngừng.

Con lấy hết sức bình sinh, vùng thoát khỏi bàn tay dơ bẩn của bác.

Khoảnh khắc ấy không biết từ đâu con lại có sức mạnh kỳ diệu, khi bác chồm tới ôm con lần nữa, lập tức con đạp mạnh vào bụng bác khiến bác loạng choạng ra phía sau, thừa cơ con đứng dậy, mở cửa và chạy ào ra ngoài thật nhanh. Con đường Luỹ Bán Bích lúc này vì trời đã tối, thiếu ánh sáng, nên cũng không có ai để ý đến một cô bé đang vừa chạy vừa khóc thất thểu trên đường.

Một lúc sau, tinh thần bình tĩnh hơn, con dừng lại ở trạm chờ xe buýt không có người, lấy điện thoại ra để gọi cho mẹ, vừa khóc vừa kể hết sự tình. Mẹ nói mẹ sẽ về ngay, mẹ hứa sẽ bảo vệ con và đưa con về nhà. Con nói với mẹ rằng con sẽ không về nhà khi còn bác Tường ở trong đó. Mẹ nói mẹ biết rồi.

Con không biết con đã ngồi ở trạm bao lâu. Đường phố lúc này trở nên rất vắng vẻ. Con co ro hai tay ôm trước ngực, vì càng về khuya gió thổi càng lạnh. Bất ngờ có một người đàn ông quần áo rách rưới, có lẽ là người vô gia cư, bước vô trạm. Dưới ánh sáng yếu ớt của ngọn đèn đường, con thấy ông ấy nhìn con mỉm cười và lẵng lặng ngồi xuống băng chờ, nhích lần, càng lúc càng gần chỗ con ngồi. Con đứng dậy ù té chạy ra khỏi trạm. Lúc này con vô cùng hoãng sợ, vừa sợ vắng vẻ, vừa sợ con người.

Con không biết hiện giờ mẹ ở đâu, con nghĩ có lẽ mẹ đã về nhà rồi, và tốt nhất là con nên trở về nhà với mẹ.

Con lập tức chạy thật nhanh ngược về hướng nhà mình. Chưa đến ngõ con đã nghe tiếng bác Tường quát tháo sỉ vả mẹ, chửi rủa rất tục tằn vì mẹ không lo đủ cho bác số tiền để bác mua xe máy. Mẹ mắng lại bác đã xàm xở với con gái. Lời qua tiếng lại rồi con nghe tiếng huỳnh huỵch dường như hai người đánh lộn. Con vội chạy vào nhà thì vừa kịp thấy bác Tường nắm tóc, đấm tới tấp vào đầu mẹ. Con xông tới đẩy bác Tường ra, giúp mẹ thoát ra khỏi bàn tay tàn bạo của bác Tường. Thật nhanh mẹ chạy vào bếp chụp con dao yếm lao lên. Vừa thoáng thấy mẹ cầm dao bác Tường đã vụt chạy ra khỏi cửa. Mẹ hét lớn “đồ khốn nạn” rồi cầm dao rượt theo. Mẹ chạy theo, vừa rời khỏi nhà được mươi bước thì một viên đá khá to không biết từ đâu bay tời trúng đầu mẹ. Con nghe mẹ la thất thanh một tiếng rồi gục xuống, nằm sóng soài trên mặt đường, đầu và mặt loang đầy máu. Con nhào tới ôm mẹ, khóc oà:

-Mẹ ơi, mẹ. Mẹ có sao không mẹ?

Toàn thân mẹ mềm nhũng, con cố lay nhưng mẹ không có cử động gì hết. Nhiều cô bác nhà gần đó túa ra đứng chung quanh con. Có một bác đã gọi một chiếc taxi đậu gần đó, bảo xe chở gấp mẹ và con vào bệnh viện, bác nói nếu gọi xe cấp cứu, mà xe đến trễ sợ không kịp.

5- Con đang ngồi chờ bên ngoài Phòng Cấp Cứu Bệnh Viện Đa Khoa Quận 11. Trên xe, con đã khóc suốt trên đường đưa mẹ đến đây. Hồi nãy, người ta bảo con khai báo tên tuổi mẹ, rồi người ta đẩy mẹ vào bên trong. Đứng bên ngoài, con vẫn khóc, trong lòng xót xa bàng hoàng. Mẹ ơi ráng khoẻ lại, đừng làm cho con lo lắng mẹ ơi.

Bệnh viện nửa đêm vẫn còn nhiều ngồi chờ kết quả sơ cứu cho thân nhân, cũng giống như con. Người ta lao xao nói chuyện với nhau, nhưng con không bận tâm, tâm trí con chỉ còn biết cầu nguyện sao cho mẹ con qua khỏi đêm nay. Hồi đó mẹ dạy con rằng, sau mỗi câu cầu nguyện phải niệm thầm câu thần chú “Nam Mô A Di Đà Phật”, thì lời cầu nguyện mới linh, bây giờ con cũng đang cầu nguyện y như vậy, để cầu cho mẹ sớm tai qua nạn khỏi.

Con chợt thấy có một cô y tá tay cầm một xấp giấy bệnh án, từ bên trong bước ra đứng ở cửa phòng cấp cứu.

-Ai là thân nhân của Lê Thuỳ Hương?

-Dạ là con – Con lên tiếng ngay.

-Con là gì của chị Hương?

-Dạ là con gái.

-Chị Hương có mua Bảo Hiểm Y Tế không?

-Dạ không có mua.

-Tình trạng của chị Hương cũng khá nguy kịch, máu bầm nhiều trong sọ, cần phẩu thuật mới có thể cứu chị. Con cầm phiếu đóng tiền này ra phòng thu ngân đóng trước 20 triệu, đem hoá đơn vô đây cho cô. Sau phẫu thuật, còn phải đóng tiền bao nhiêu nữa, cô sẽ báo.

Nước mắt con tự nhiên trào ra:

-Cô ơi, con không có tiền.

-Con không có tiền thì bệnh viện làm sao điều trị cho mẹ con? Trong 24 giờ mẹ con phải được phẫu thuật. Con về nhà nói với bà con, chú bác cô dì, cho con vay tiền cứu mẹ, nếu không ai có, thì nhờ bà con kêu gọi từ thiện. Nhanh lên con.

-Thưa cô, con không có bà con.

-Trời ơi, không có bà con, bệnh viện làm sao giúp con? Thôi thì con suy nghĩ đi nha, cô phải vô với bệnh nhân. Con phải đóng tiền, bệnh viện mới phẫu thuật cho mẹ được. Về tìm cách đem tiền vô đóng sớm nha con.

Cô y tá đi rồi, con ngồi sụp xuống ghế, ôm mặt khóc thành tiếng. Trời ơi, con kiếm đâu ra tiền cho mẹ con làm phẫu thuật? Ai là người thân của mẹ? Chú Quang đang ở rất xa, bác Tường thì lừa đảo, con không biết mẹ còn thân nhân nào khác không, mà nếu còn, thì dễ gì có ai giúp mẹ lúc này? Qua làn nước mắt, con thấy đất trời tối đen, sụp đổ.

Có một bàn tay đặt lên vai, con ngước nhìn lên, đó là một cô, chắc là thân nhân người bệnh, đang ngồi cạnh bên con từ lúc nãy tới giờ, cô từ tốn nói với con:

-Hy vọng mẹ con không sao đâu. Con về bán đồ đạc, có gì bán nấy, đem tiền cứu mẹ, đi con.

Con càng khóc nhiều hơn:

-Cô ơi, con cần đến 20 triệu lận cô ơi. Nhà con là nhà trọ. Đồ cũ trong nhà có giá trị gì đâu, đem bán ai mua? Cả con đem bán cũng không ai mua.

Câu nói vô tình của con làm loé lên cho con một tia hy vọng có thể cứu được mẹ. Hình ảnh mẹ tảo tần nuôi con bao nhiêu năm, khi con còn nhỏ, lần lượt hiện về trong ký ức con. Từng giọt sữa cọng rau, bao ngày thiếu thốn. Khó khăn gì mẹ vẫn luôn cố sức lo cho con ăn học. Con thương mẹ vô cùng mẹ ơi, con phải làm mọi chuyện để cứu mẹ.

-Cô ơi, cô biết có ai có tiền giúp con 20 triệu không cô, con hứa sẽ làm mọi chuyện để đền ơn cho người ta.

-Thấy con tội nghiệp nhưng cô không biết làm sao để giúp con. Con không có gì đem đi bán làm sao con có 20 triệu được con?

Không chần chờ, con vùng đúng dậy, nói trong nấc nghẹn, khoé mắt ướt đẫm:

-Có. Con bán con nè cô. Có người mua con không cô? Con muốn cứu mẹ con. Cô ơi làm sao tìm được người mua. Con bán thân con nè cô.

-Trời ơi, con còn quá nhỏ. Sao con có thể nghĩ đến chuyên đó?

-Không có 20 triệu mẹ con sẽ chết. Cô chỉ dùm con cách nào đi cô. Con sẽ bán thân con 20 triệu. Con muốn cứu mẹ….

Con quỳ sụp xuống nền gạch, hai tay ôm mặt khóc nức nở.

Con có cảm giác như có một cô nào đó kéo hai tay con đứng lên rồi đặt con vào ghế, con ngước nhìn lên, vừa kịp thấy cô ấy đưa tay quẹt vào hai mi mắt của chính cô. Giọng cô nghẹn ngào:

-Tội nghiệp con quá. Vậy thì con thử đến mấy tiệm gội đầu thanh nữ xem sao, may ra gặp môi giới.

-Thiệt hả cô. Tiệm đó ở đâu cô?

-Con hỏi thử chú taxi đi con.

-Dạ.

Không còn nhìn thấy gì chung quanh, con vụt chạy thật nhanh ra cửa bệnh viện. Trước cổng có vài chiếc taxi đậu chờ khách. Con chạy đến nói với một chú:

-Chở dùm con đi chú. Con muốn đi đến tiệm gội đầu thanh nữ gần nhất. Chú chở dùm con đi chú.

Con mở cửa, phóng nhanh vào xe, từ giờ phút này, con đã phó mặc cuộc đời.

-Đến tiệm gội đầu thanh nữ gần nhất, nhanh lên chú, tiệm gội đầu thanh nữ…

    Con Nợ Của Các Cô Trẻ Đẹp

Đó là anh Danny, con bác Hai tôi, người được mệnh danh là “con nợ của các cô trẻ đẹp”.

Tội nghiệp, anh đã trả nợ gần hết cuộc đời anh mà coi bộ vẫn chưa hết nợ!

Giờ nầy, khi tôi ngồi tào lao, tỉ tê kể chuyện mê gái trẻ đẹp của anh cho mọi người nghe chơi, thì anh đang nằm trong phòng riêng, nước mắt lả chả ngắn dài, xen lẫn tiếng thở dài thườn thượt nghe não ruột quá trời! Khiến tôi đây, vốn dễ mau nước mắt, suýt khóc theo anh. Nhưng cảm xúc tôi chợt ngưng lại, khi nhớ ra rằng, chẳng bao lâu nữa, anh lại tiếp tục tìm kiếm những cô gái trẻ đẹp, bằng cách qua sự giới thiệu của người quen ở Việt Nam, hoặc lùng trên mạng… Rồi anh vẫn sẽ tiếp tục “đi cày”. Vẫn đêm đêm chạy cái xe truck cũ kỹ não nùng, đi bỏ bánh pizza. Vẫn mải mê ki cóp chắt bóp từng tờ $1 tiền tip nhàu nát, nâng niu dành dụm tiền lương hàng tháng để cung phụng cho các cô trẻ đẹp.

***

Anh Danny vừa trở về căn phòng mà anh vẫn share của vợ chồng tôi ba năm nay. Có nghĩa là khi Betty, Bé Tý của anh, bông hồng nhỏ của anh, người vợ bảy tháng hăm mốt ngày của anh, kéo mấy chiếc va ly căng phồng quần là áo lượt ra khỏi nhà anh và đời anh, chất lên chiếc xe Mercedes màu mận chín mới toanh, phóng đi mất, thì anh cũng trở về ở với chúng tôi cho đỡ tốn và đỡ buồn.

Thật ra, theo tôi, Betty đáng trách nhưng cũng đáng được thông cảm. Ở Việt Nam, cô bé chỉ nhìn thấy nước Mỹ qua những hình ảnh rực rỡ tráng lệ huy hoàng của những tòa nhà cao ốc, những khu vui chơi giải trí Disneyland, Hollywood, sòng bài Las Vegas… mà Danny gửi về cho cô. Ừ, thì người ta thường chụp hình khi đi chơi chứ mấy ai chụp hình khi đang làm việc” Cho nên khi qua đây, cô vỡ mộng. Những ngày đầu Danny cũng đã đưa cô đi chơi nhiều nơi, cô tha hồ được thưởng thức cuộc sống tươi đẹp của nước Mỹ. Danny cũng đưa cô đi shopping tưng bừng, cô tha hồ mua sắm những bộ quần áo, dày dép đẹp… nhưng đó chỉ là thoáng chốc trong cuộc sống. Còn đời thường thì khác nhiều. Dù sao cũng tội nghiệp cô, bởi cô còn quá trẻ con để hiểu rằng, bất kỳ ở đâu, con người ta cũng phải có làm mới có ăn, đất đai dù màu mỡ đến đâu, người ta cũng phải ra tay chăm bón thì mới đơm hoa kết quả tốt lành. Thêm nữa, hồi Danny về Việt Nam sao khác hẳn Danny ở đây. Ở Việt Nam, Betty tự hào với gia đình, bạn bè về Danny bao nhiêu thì khi ở Mỹ, Betty xấu hổ về Danny bấy nhiêu. Kỳ lạ thay! Hồi về Việt Nam, cái gì ở Danny sao cũng thơm “mùi Mỹ”, từ quần áo tới cái phong bì thư, từ đôi vớ tới cái khăn tắm… Và Danny, dù sáu chục tròn, trông vẫn rất “tây”, rất sang trọng, rất phong độ. Vậy mà khi qua đây, Betty thấy tất cả bỗng nhạt nhòa, thậm chí đảo ngược. 

Rồi tệ hại hơn nữa là khi đi học Tiếng Anh, Betty càng thấy mình thật trẻ trung, gần gũi, hòa đồng, líu lo với các bạn cùng trang lứa bao nhiêu thì cảm thấy xa lạ, cách biệt với Danny già cỗi bấy nhiêu.

Có lần Danny đưa Betty tới trường, vừa mở cửa ra khỏi xe, Betty gặp ngay nhỏ bạn cùng lớp đang tung tăng đi tới, nhỏ lễ phép kính cẩn chào Danny:

– Cháu chào ông ạ!

Và cái gì đến cũng sẽ đến, khi có nhiều lời ra tiếng vào quanh Betty, nhất là đám bạn trẻ vô tư:

– Mèng ơi! Mắc mớ gì mà mầy phải ở với ông già bỏ bánh pizza! 

– Betty, mầy có biết mầy rất đẹp không” Mầy còn nhiều cơ hội…

– Betty ơi, cha mầy tới rước mầy kìa!

Hồi còn ở Việt Nam, khi trở thành người yêu, rồi người vợ của Danny, hàng tháng, nhân viên dịch vụ gửi tiền tới tận nhà Betty. Cô chỉ cần ký tên là được nhận những tờ trăm đô mới toanh, thơm phức cùng những lời yêu thương mật ngọt. Tiền Mỹ mà! Tha hồ tiêu xài thoải mái. Và để chuẩn bị sang Mỹ, Betty chỉ việc đi mua sắm, đi học tiếng Anh, tập thể dục thẩm mỹ, bơi lội, đi học nhảy đầm… Dĩ nhiên cô đâu biết đó là công sức anh Danny đã hằng đêm chạy như ma rượt ngoài đường, nhiều khi leo lên hàng mấy chục bậc cầu thang, dù đêm đông giá rét.

Rồi khi qua đây, ngoài thời gian đầu, sau đó coi bộ Danny không còn ga- lăng, hào phóng như xưa khiến Betty càng thất vọng. Cuối tuần, Betty muốn đi ăn phở ở tiệm, Danny bảo : “ Để mai anh nấu cho cưng ăn.” Tối tối, Betty thích đi la cà ở mấy quán cà phê, Danny cười hề hề: “Em muốn loại cà phê nào anh pha cho. Anh pha cà phê còn ngon hơn ở quán nhiều!” Sáng chủ nhật, Betty thích đi chơi, Danny cứ nằm ườn trên giường, giọng ngái ngủ: “Tối qua anh về khuya quá, để anh ngủ thêm tí, chiều anh lại phải đi làm rồi!”

“Ôi! Sống như vầy thì đi Mỹ làm gì hở trời” Chán chết đi được!”Betty than thở với mấy đứa bạn như vậy.

***

Ôi thôi! Còn đâu hình ảnh một anh Danny cách đây không lâu, mắt sáng long lanh, hoan hỉ khi kể về người yêu bé nhỏ xinh đẹp ở Việt Nam. Luôn hớn hở nói cười khi khoe rằng giấy tờ bảo lãnh đã xong. Và anh đã nhảy dựng lên, suýt đụng trần nhà, khi bông hồng của anh đã vượt qua được cuộc phỏng vấn gay go tại văn phòng lãnh sự Mỹ ở Sài Gòn!

Ôi thôi! Còn đâu hình ảnh một Danny, sau ngày về Việt Nam làm tiệc cưới trong nhà hàng lớn nhất của Sài Gòn, đi hưởng tuần trăng mật ở Nha Trang, Đà Lạt… Rồi trở lại Mỹ với phong độ của một chú rể tràn trề nhựa sống và thỏa thuê hạnh phúc.

Sau đó là những ngày anh háo hức đi tìm thuê nhà. Rồi anh tất bật sắm đồ nội thất. Rồi anh mua chiếc Mercedes mới toanh, màu mận chín sẵn sàng cho Betty yêu quý. Tất cả phải mới, phải sang mới xứng đáng với cô vợ nhỏ hơn con gái anh hai tuổi. Ừ, Betty mới hăm bốn tuổi.

Nhắc tới con gái anh, hẳn phải nhắc tới người vợ trước của anh, đó là chị Mộng Mơ, đã bỏ anh cách đây ba năm. Chị Mộng Mơ đương nhiên rất đẹp (không đẹp dễ gì anh thèm lấy). Nghe có lần chị Mộng Mơ tính đi thi hoa hậu phu nhân nhưng sau đó anh đã khôn ngoan tìm mưu kế cản trở, vì nghe bạn bè nói, mầy mà để bả thành hoa hậu phu nhân là mầy trắng tay. Thế là anh là anh đã giả đò bị đau bụng tiêu chảy. Anh rên hừ hừ, thảm thiết, năn nỉ van xin chị đừng bỏ anh ở nhà một mình. Khi chị phát hiện được mưu kế của anh, chửi anh một trận tơi bời hoa lá.

Nhưng rồi sau đó, dù không trở thành hoa hậu phu nhân, chị vẫn bye bye với anh. Chị đẹp, quá đẹp, chị biết mình đẹp. Và chị thích ngắm mình càng đẹp hơn trong những bộ quần áo đẹp, xe cộ sang, nữ trang xịn, mỹ phẩm đắt tiền… Mà anh, hằng đêm chạy đi bỏ bánh pizza thì làm sao cung cấp nổi nhu cầu cao cấp của chị. Thêm vào đó, bạn bè hỏi nhau, chồng mầy làm nghề gì” Lúc đầu chị nói dối, chồng tui kỹ sư computer. Ai ngờ, oái oăm sự đời, có lần người order anh đưa bánh pizza là bạn của chị. Thế là sau đó, anh phải xách cái valy nhẹ hều ra khỏi căn nhà ở New York lạnh lẽo, đáp máy bay về miền nam Cali nắng ấm, ở với chúng tôi, cho đến ngày anh chat chit trên mạng, gặp được “Bông hồng bé nhỏ”.

“Bông hồng bé nhỏ” là tên anh gọi yêu nàng. Mà quả là bông hồng đó bé nhỏ thật. Cô bé trông như một học sinh trung học, đẹp tuyệt, nhất là từ khi quen anh Danny, có nghĩa là tăng thêm những phụ tùng đẹp từ những tờ đô la anh gửi về hàng tháng. Nhìn những tấm hình cô bé gửi qua, ai cũng tấm tắt khen nhưng… kèm theo cái chép miệng: “ Không biết con bé làm vợ Danny được bao lâu”.

Cũng từ ngày trở thành tình nhân, rồi làm chồng của Betty, anh Danny “cày” nhiều hơn. Hàng tháng, anh vô cùng hạnh phúc đưa xấp tiền chẵn ít lẻ nhiều, nhờ tôi gửi tiền cho Betty (vì tôi làm việc trong một văn phòng gửi tiền về Việt Nam) cùng với những lời nhắn thấm đẫm tình tứ âu yếm. Nào là : “Bông hồng bé nhỏ của anh ơi, nhớ em lắm lắm lắm…” Nào: “Betty em ơi, đêm qua anh nằm mơ thấy em đang ở bên anh…”, “ Hun người yêu bé nhỏ của anh thật sâu…” Và còn nhiều câu nữa, sực nức yêu nhớ mà tôi thấy mắc cỡ cho anh nên không kể ra đây… Có lần tôi phải nhắc anh: “Thôi anh Đực, vừa vừa phai phải thôi, anh nhắn nhe gì mà nghe phát ớn, nghe muốn… nổi da gà!” Các bạn trong công ty tôi xuýt xoa, công nhận cái cô Nguyễn thị Bé Tý đó có phước thiệt! Tha hồ xài tiền. Đó, lấy Việt Kiều Mỹ sướng vậy, còn lấy Đài Loan, Hàn Quốc thì thê thảm cuộc đời.

Nhưng than ơi! Nàng Betty (tên Bé Tý tự chọn từ khi có người yêu là Việt Kiều Mỹ) đã bỏ anh mà đi rồi. Còn việc nàng đi với ai và đi đâu có trời mới biết!

Thật ra chuyện nầy đã cũ mèm cũ mẽm, nghe muốn nhàm tai trong cộng đồng người Việt ở đây. Và anh Danny, đã được tất cả mọi người trong gia đình cũng như họ hàng xa gần và bạn bè cảnh báo, nhưng anh không chịu nghe.

Mẹ tôi từng “tiên tri”:

– Mai mốt, nó nhai bắp rang được, còn thằng Đực phải trệu trạo bắp hầm, vậy là cãi nhau. Mai mốt, nó khoái nghe nhạc giựt gân, thằng Đực thì ưa bô- lê- rô, vậy là cãi nhau. Mai mốt nó thích đi chơi, thằng Đực, ngoài giờ đi làm, thích nằm nghỉ ngơi, vậy là cãi nhau…

Chị Hai của anh Đực, giọng hiu hắt buồn:

– Khéo bày lại thất tình nữa đó Đực ơi.

Chị Ba càm ràm:

– Cái thằng toàn làm chuyện ruồi bu.

Chị Tư đe nẹt:

– Mầy không chịu nghe lời cho mầy chết!

Em trai út tôi nháy mắt:

– Chị Betty nhí nhảnh nhảy chân sáo, anh Đực lụm cụm gối mỏi chân run, làm sao chạy theo kịp.

Ông xã tôi tủm tỉm nụ cười tinh ma quỷ quái:

– Cô đó đang xuân, anh Đực… tàn xuân… Ừm… Hổng biết ảnh… còn đủ sức…

Tôi cũng góp phần để can ngăn:

– Anh Đực ơi, chị ấy nhỏ tuổi quá so với anh, thấy kỳ quá! Eo ơi… thấy ghê ghê… giống như … ẹ ẹ… ông cháu… cha con…

Anh Đực phản ứng liền:

– Bộ mầy không đọc báo, coi tivi” Nhiều ông bảy tám chục còn lấy vợ hai mươi kìa.

– Nhưng đó là người nước ngoài. Còn mình là người Việt Nam. Phong tục, tập quán của người Việt mình không như vậy.

– Hồi xưa mấy ông vua già khú đế vẫn có hàng nghìn mỹ nhân tuổi đôi tám thì sao”

– Đó là chuyện đời xưa, đó là chuyện mấy ông vua. Còn chuyện anh Đực là chuyện đời nay, anh Đực cũng không phải là vua.

Ba tôi đề nghị:

– Đực nè, tao thấy ở đây single mom đẹp đẹp nhốc. Mầy kiếm một cô, tuổi chừng trên bốn mươi là OK rồi. Thôi, trẻ đẹp mà làm gì hả cháu” Chừng tuổi nầy, cháu nên suy nghĩ chín chắn, kiếm ai đó hiền lành, biết điều phải trái để nương tựa nhau mà đi tiếp phần đời còn lại, Đực à!

Anh Đực giẫy nẫy liền:

– Tội quá đi chú Tư! Trên bốn mươi còn xơ múi gì nữa”

Cho nên anh Danny, người đàn ông vừa chẵn sáu mươi, đang gục ngã một cách vô cùng bi đát trên chốn tình trường mà không ai thèm thương xót. “ Đáng đời nó, ai biểu ham sắc ham trẻ!” “ Thương cái nỗi gì thằng Đực, cái thằng suốt đời mê gái đẹp!” “Để nó bị quật tan tác bầm dập cho trắng mắt ra!”.

Và hình như chỉ có tôi đây, đứa em họ anh luôn tin cậy từ nhỏ giờ, thấy tội nghiệp, xót xa cho anh quá, bèn ngồi tẩn mẩn cà kê dê ngỗng kể chuyện mê gái trẻ đẹp của anh cho mọi người nghe chơi.

***

Trong trí nhớ của tôi, hình ảnh anh Danny luôn gắn liền với niềm si mê các cô gái đẹp.

Giờ kể chuyện ngày xưa của anh thì phải gọi anh bằng cái tên ngày xưa mới thuận miệng. Bác Hai sinh một hơi năm chị công chúa, tới hoàng tử là anh, vợ chồng bác Hai mừng húm, sợ khó nuôi, đặt tên xấu cho anh: Đực. Khi anh Đực cắp sách tới trường, cô giáo thấy cái tên hơi thô tục, bèn xin phép gia đình anh thêm chữ ơ vào sau chữ ư, ra chữ Được. Nhưng đó là trong giấy tờ. Còn thường ngày mọi người vẫn gọi anh là Đực.

Tôi và anh rất thân nhau vì anh hay mê say những đứa bạn học cùng lớp với tôi. Anh thường lui tới nhà tôi để có dịp làm quen với mấy nhỏ bạn đẹp gái của tôi. Cũng nhờ đó mà tôi rành cuộc đời anh hơn sáu câu vọng cổ.

Ngay từ thời trung học đệ nhất cấp, mới lớp đệ lục, hỉ mũi chưa sạch, anh Đực đã biết yêu! Yêu mê mẩn! Tôi còn nhớ hình ảnh anh mặc quần xà lỏn, những buổi trưa nắng chang chang, anh đạp cái xe đạp “đòn giông”, vì chưa đủ cao để ngồi lên yên xe, nên anh phải thọc một chân qua phía dưới khung xe, vẹo nghiêng người mà đạp ngang qua nhà cô bạn Thúy Kiều cùng lớp tôi, hàng trăm lần, chỉ cốt để nhìn nhỏ Kiều một chút. Suốt ngày tôi khốn khổ vì anh cứ theo hỏi tôi về Thúy Kiều. “Tâm ơi, Thúy Kiều có thích ô mai không”” “ Thúy Kiều thường kẹp tóc bằng cái kẹp màu hồng phải không”” “ Thúy Kiều cười coi đẹp ác chiến hen.” Dĩ nhiên tôi cũng thu lợi ít nhiều từ tình yêu của anh. Vì anh Đực là quý tử, nhà anh lại buôn bán, nên túi anh luôn rủng rỉnh tiền, cặp anh luôn căng phồng kẹo bánh. Gì chứ mỗi lần gặp tôi với mục đích hỏi han, nhờ đưa thư tỏ tình… anh rất hào phóng quà cáp cho tôi để tôi vui vẻ nhận lời.

Lên lớp đệ ngũ, anh Đực mê nhỏ Hằng Nga. Rồi chẳng bao lâu, bác Hai hỏi tôi: “ Con Giáng Tiên là đứa nào mà thằng Được ngủ mơ kêu ơi ới vậy Tâm”… Ôi thôi, kể những tên các cô gái mà anh Đực đã từng say mê chắc phải mấy trang dài như sớ táo quân. Dĩ nhiên, toàn những người đẹp.

Trong trí nhớ của tôi, hình ảnh anh Đực, thời phong trào mốt cao bồi, anh mặc quần ống túm; thời mốt hippy anh mặc quần ống loa, miệng thường nghêu ngao rên rỉ mấy bài hát em ơi em hỡi mùi mẫn. Và hễ khi anh mê cô nào, y như rằng cô ấy tha hồ nhận quà. Không lấy được tiền trong ngăn kéo của gia đình, thì anh Đực giả đò sà tới bên bác gái, ôm hôn bác, nịnh bác mấy câu rồi nhẹ nhàng cho tay vào túi áo bác gái mà rút tiền.

***

Chiều nay, 5 giờ, anh sẽ bắt đầu công việc của anh: Đi bỏ bánh pizza! Anh sẽ ki cóp những đồng tip, gom lại thành từng trăm, rồi cùng với tiền lương, góp lại thành tiền nghìn, để tiếp tục tìm cô gái đẹp, để trả món nợ đời anh. Tội nghiệp!

Mẹ tôi cứ chép miệng thở dài, nói, chắc kiếp trước thằng Đực lấy con gái người ta có chửa rồi bỏ rơi con gái người ta nên kiếp nầy nó phải trả. Đúng là nghiệp chướng!

Tịnh Tâm

From: Tu-Phung

  PHƯỚC ĐỨC…

Ngày xưa có ba ông thầy : một thầy xem tướng, một thầy tính số, và một thầy phong thủy cùng nhau đi chu du khắp nơi. Một ngày, các thầy tới thăm một nông trại.

Lúc đó trời đã tối nên cả ba xin được tá túc qua đêm. Thế là, ba ông thầy tướng số theo chân gia nhân vào trong nhà. Cả ba người được chủ nhà chào đón rất chân tình. Chủ nhà sai người dâng trà rồi lại làm cơm thịnh soạn thiết đãi. Sau đó, ba thầy được sắp xếp nghỉ ngơi trong một phòng khách bài trí hài hòa, đồ đạc giản dị, gọn gàng ngăn nắp.

Trước khi đi ngủ, thầy tướng nói với hai thầy còn lại: “Hai huynh đệ, tôi thấy vị chủ nhà này ngũ quan phá tướng không tốt chút nào. Trán hẹp, lệch, tướng yểu, nghèo khổ”.

Thầy xem số bàn thêm: “Ông này mệnh triệt, thân tuần. Ba cung tam hợp mệnh, tài, quan đều không tốt, lại có số không giữ được tiền của.”

Ông thầy phong thủy tổng kết: “Vậy là tướng không tốt, số cũng chẳng lành. Kỳ lạ thật, tại sao ông ta lại có thể giàu có được nhỉ ? Tôi thấy người gác cổng kia còn có tướng làm ông chủ hơn đấy. Phải chăng nhờ mồ mả gia tiên ở nơi âm trạch tốt nên ông ta mới được như vậy?”. Ba thầy nằm thao thức mãi không ngủ được, mong trời mau sáng.

Sáng hôm sau, ba thầy cùng ngỏ ý muốn đi xem âm trạch. Chủ nhà vui vẻ đồng ý và đích thân dẫn ba thầy đi xem phần mộ.

Đường đi khá vòng vèo và xa xôi lại còn phải đi qua suối. Nhưng khi quay về, chủ nhà lại dắt họ đi một đường khác. Đường về thì ngược lại rất gần, chẳng vòng vèo như lúc đi.

Ba thầy hỏi: “Sao khi đi ông không đi đường này mà đi vòng chi cho xa ?”.

Chủ nhà từ tốn đáp: “Khi dẫn ba thầy ra tới cổng, tôi thấy người hàng xóm đang cắt trộm lúa của tôi. Nếu tôi đi qua đó, thấy tôi họ sẽ bỏ lúa mà chạy. Tôi biết vì đói nên họ mới làm vậy chứ bản tính không phải phường trộm cắp, nên muốn đi đường vòng để tránh không làm họ tủi thân.”

Cả ba thầy đều gật đầu nói rằng:
“Ồ, vậy Ngài được chữ ĐỨC, chính ĐỨC đã thay đổi vận mệnh của Ngài. Chính Tâm hành thiện của Ngài đã tích được ĐỨC!

 TÌNH MẪU TỬ

Bài cũ, thấy hay, xin gởi thêm lần nữa. Mời đọc, để rồi không cầm được nước mắt.

Phùng Văn Phụng

(Nhân ngày HIỀN MẪU xin gởi truyện ngắn này đọc xem có khóc không?)

– Anh về ngay đi, em hết chịu nổi rồi, mẹ anh phiền thật.

– Uhm, mẹ anh phiền thật, bây giờ anh đang có cuộc họp quan trọng, tối về anh sẽ giải quyết nha em.

Tiếng đầu dây bên kia dập máy nghe có vẻ rất tức tối, anh buông thõng người ra sau ghế, ở bên kia cô nhìn ra phía cửa như đang cố nuốt trôi một cái gì đó vào mình.

– Anh nhìn đi, đó, đây này, hôm nay em sắp, ngày mai em xếp, cứ một người dọn, một người lại bày ra như vậy, ai mà chịu nổi. Em sắp điên rồi đây. Cô vò đầu trong 1 trạng thái vô cùng tức giận, anh lại gần cô, lấy tay xoa xoa hai bờ vai gầy gầy, cô hất chúng ra.

– Em vào đây – Anh nhẹ nhàng nắm lấy tay cô kéo vào phòng, khép hờ cửa, anh lấy xuống một chiếc hộp được đặt trên nóc tủ, lấy tay phủi nhẹ, anh nhìn cô mỉm cười.

– Mẹ phiền thật, ngày mai mình đưa mẹ đến viện dưỡng lão em nhé, còn bây giờ để anh cho em biết mẹ chúng ta phiền đến mức nào.

Anh mở chiếc hộp ra, bên trong là một xấp hình, anh lấy ra một tấm đã cũ, nhưng chẳng hề dính tí bụi nào, cô tò mò nhìn vào tấm ảnh.

– Em thấy không, đây là tấm hình mà Dì anh đã chụp lúc anh sinh ra, Dì kể vì mẹ yếu nên sinh lâu lắm, mà sinh lâu chắc là đau lâu em nhỉ, mà mẹ phiền thật, cứ la hét ầm ĩ cả lên, ai mà chẳng sinh. Dì còn nói, mẹ yếu lắm, nếu cứ cố sinh thì sẽ nguy hiểm cho người mẹ, bác sĩ đã nói như vậy rồi vậy mà mẹ vẫn cố cãi: “Không, con tôi phải ra đời, tôi phải sinh,” mẹ anh phiền thật đó.

Cô nhìn tấm hình, bàn tay cô nhẹ bổng, rồi cô nhìn anh, trong mắt anh chứa một điều gì đó rất lạ. Anh cẩn thận bỏ tấm hình đó qua một bên, lấy một tấm khác cho cô xem.

– Em nhìn nè, đây là bức ảnh chụp lần đầu tiên anh bú mẹ, anh chẳng thấy ai phiền như mẹ cả. Bà nội, bà ngoại nói cả rồi, mẹ yếu, không đủ sữa để cho anh, uống sữa bình đi, ở đó mà dưỡng sức, nhưng một hai cứ khư khư giữ anh vào lòng “Không, con con nhẹ cân, phải bú sữa mẹ mới tốt.” Ai nói gì cũng cãi em nhỉ, nếu không anh được uống sữa bình rồi, sữa bình phải ngon hơn chứ, mẹ anh phiền thật.

Bàn tay cô run run, cô thấy ánh mắt của người mẹ trong bức ảnh ánh lên vẻ rất hạnh phúc, hai bàn tay cô ta cứ giữ chặt đứa bé. Cô nhìn anh không nói gì cả.

– Còn nữa đây này – Anh lại lôi ra một tấm khác nhìn vào đó.

– Em thấy mẹ anh phiền ghê chưa, con nít hơn một năm ai chẳng chập chững biết đi, mẹ cứ làm như chỉ có con mẹ mới làm được điều đó không bằng. Ba kể mẹ cứ gặp ai là cũng hí hởn khoe “Thằng cu Tin nhà tôi đi được rồi, nó biết đi rồi đó.” Bộ mẹ không thấy phiền hay sao em nhỉ? – Bờ môi cô như muốn nói một cái gì đó nhưng cổ họng thì ứ nghẹn lại, bức ảnh đứa trẻ con chập chững đi về phía mẹ trong tấm hình, cô nhìn mãi. Ba còn kể, từ ngày anh bắt đầu bi bô tập nói rồi gọi được tiếng mẹ là nguyên những ngày sau là một chuỗi điệp khúc “ Cu Tin gọi mẹ đi, gọi mẹ đi cu Tin,” mẹ phiền quá đi mẹ à, anh mỉm cười xoa nhẹ vào bức ảnh, mắt anh đang long lanh thì phải.

– Đây nữa, đây nữa này – Anh lôi ra nguyên một xấp, nhiều lắm, rất nhiều ảnh – Em thấy mẹ anh phiền ghê chưa, chụp làm gì mà lắm ảnh vậy không biết, lần đầu tiên anh vào mẫu giáo, có phiếu bé ngoan, rồi tiểu học, trung học, nhận bằng khen, em coi đi, đủ trò trên đời, coi hình của anh có mà đến tết mới xong, anh phì cười, “mẹ anh phiền nhỉ?”

Cô nhìn anh, anh không cười nữa, anh cầm một tấm hình lên nhìn vào đó rất lâu, cô thấy nó, một tấm hình rất đẹp, anh rất đẹp trong bộ áo tốt nghiệp cử nhân, anh lúc đó trông điển trai quá, cao ráo, nhưng…

– Em có thấy không? Tóc mẹ anh đó, rối em nhỉ? Còn áo quần nữa này, cũ mèm…- Cô nghe thấy giọng anh trở nên khác đi, không đều đều như lúc ban đầu nữa, đứt quãng. Cô nắm lấy tay anh.

– Năm 15 tuổi, ba bỏ mẹ con anh lại, rồi lúc đó, mọi thứ trong nhà trở nên không có điểm tựa, anh đi học, mẹ bắt anh phải học… Em không biết đâu, anh xin nghỉ nhưng mẹ không cho, phiền như vậy chứ. Mẹ cứ sáng sớm đi phụ quán cơm cho người ta, trưa ăn một chén cơm thừa trong quán để dư tiền cho anh học thêm ngoại ngữ, rồi chiều đến chạy đi giặt đồ cho những bà mẹ không phiền khác, để họ đi mua sắm, cà phê, giải trí…- Giọng anh lạc hẳn – Còn nữa em ạ, tối đến mẹ lại tiếp tục đi làm lao công đường phố, sáng sớm mới về chợp mắt được một tí thôi, vậy đó… Em thấy mẹ anh khỏe không?

“Tách”, một giọt nước rơi xuống trên tấm hình, mắt cô cũng nhòe đi, khác thật, một bà mẹ trẻ với gương mặt xinh đẹp lúc đứa con mới bi bô tập nói, và cũng với gương mặt phúc hậu đó nhưng giờ làn da đã nhăn đi, khuôn mặt gầy hẳn khi đứng cạnh cậu con trai lúc chuẩn bị ra trường.

– Anh à – Bàn tay cô nắm lấy bàn tay run run của anh.

– Em có thấy tay mẹ rất yếu không, anh chẳng bao giờ kể em nghe nhỉ. Khi năm tuổi, anh đùa nghịch chạy nhảy lung tung, lúc đuổi bắt cùng cô nhóc hàng xóm anh đã trượt chân ngã từ cầu thang xuống. Lúc đó, anh chẳng thấy đau một chút nào cả, chỉ nghe một tiếng kêu rất thân quen, em có đoán được không, anh đang nằm trên một thân thể rất quen…mẹ anh đó. – Cô sững người lại, nước mắt cô trào ra, rơi xuống ướt đẫm tay anh.

– Em à, mẹ anh phiền vậy đó, phiền từ khi anh chuẩn bị lọt lòng cho đến khi anh gần đón đứa con đầu tiên của mình, chưa hết đâu, mẹ sẽ còn phiền cả đời em ạ, bây giờ lớn rồi mẹ vẫn cứ lẽo đẽo theo anh dặn đủ thứ em không thấy sao, cơm phải ăn ba chén, đi xe phải chậm thôi, đừng có mà thức khuya quá. Mẹ anh phiền thật, ngày mai mình đưa mẹ đến viện dưỡng lão em nhé.

“Anh”, cô ôm chặt lấy anh, cô òa khóc nức nở, “em xin lỗi”, anh ôm lấy cô vỗ về, vỗ về như ngày xưa anh vẫn thường được làm như vậy.

“Choang” – Anh và cô chạy nhanh xuống bếp.

– Mẹ xin lỗi, mẹ nghe con thèm chè hạt sen nên mẹ đi nấu, nhưng… Giọng mẹ run run không dám nhìn về phía trước, cúi người nhặt những mảnh vỡ vừa rơi.

– Mẹ à – Cô chạy đến nắm lấy bàn tay xương xương của mẹ – Từ nay mẹ đừng phiền nữa nhé, để con phiền mẹ cho – Cô ôm chặt mẹ, nước mắt thấm đẫm vai áo mẹ, mẹ nhìn anh, anh nhìn cô trong lòng của mẹ.

“Mẹ đã không sinh lầm con và con cũng đã không chọn nhầm dâu cho mẹ, phải không ạ?”

Lung Việt (T.H)

Gái Việt sau 1975

Chuyện trên chuyến bay

 Tôi không có thói quen giao lưu với người ngồi cạnh trên máy bay nhưng vẫn thường để ý một chút, lúc vừa ngồi xuống.

Trưa nay, cạnh tôi là một anh Tàu sồn sồn, bụng to, đầu hói. Anh đi với một cô gái trẻ, đẹp vô hồn, có lẽ người Việt. Tôi chẳng nghe họ trò chuyện gì.

Đang thiu thiu, tôi giật mình vì mấy cái vỗ nhẹ. Là cô gái. Nhìn qua, tôi thấy ghế cạnh mình đang trống. Với vẻ mặt căng cứng, em chồm qua đưa tôi cái gì đó giấu trong tay và thì thào:

_ Anh là Việt Nam phải hôn?

_ Đúng rồi em.

_ Anh làm ơn cầm giùm em cái này đi. Cầm lẹ đi anh.

Nhìn ánh mắt và nghe giọng nói khẩn cầu, tôi cầm. Là tiền. 200 đô Mỹ.

_ Cái gì vậy em?

_ Anh cất vô liền đi. Em đọc số điện thoại của má em. Anh nhớ rồi chuyển nó cho má em giùm nha anh.

Tôi lấy điện thoại ra và làm theo như một cái máy rồi quay sang em thắc mắc:

_ Sao không đợi qua đến Hong Kong rồi nhờ dịch vụ chuyển về.

_ Hổng được anh ơi, em khổ lắm. Em lấy thằng này là Tàu Mã Lai, nó đi đâu cũng bắt em theo. Ở nhà em cũng không ra ngoài được đâu, như ở tù vậy đó. Nó ghen lắm. Đánh đập em hoài. Nè, anh nhìn tay em còn bầm nè. Nó mới qua Saigon công tác rồi kêu má em lên, cho được có triệu bạc. Hai trăm này em mới ăn cắp của nó đó.

Tôi ngóng về phía restroom rồi quay sang em:

_Trời ơi, nó biết rồi làm sao?

_ Em liệu được anh ơi.

Kéo kỹ khoá chiếc túi xách, tôi hỏi em thêm một câu mà giờ ngồi lại thấy hối hận quá chừng:

_ Sao em không bỏ về Việt Nam đi?

Em nghèn nghẹn:

_ “Bỏ nó thì dễ nhưng em đâu bỏ con mình được anh? Nhiều lúc em muốn ôm con nhảy lầu luôn”.

_ Thôi em ơi, không được, không được nghĩ vậy. Em còn ba má.

Nói tới đây, thoáng thấy cái đầu hói vừa lú ra khỏi cửa buồng vệ sinh, tôi nhắm mắt lại.

Tôi vừa tiếp tay cho một vụ ăn cắp. Nhưng, hai trăm, hai ngàn hay hai chục ngàn cũng không bù đắp nổi những đòn roi và nhục nhằn em đã và đang gánh chịu. Em có thể đòi công bằng cho mình, bằng bất cứ cách nào.

Và tôi biết, hàng ngàn những cô gái Việt Nam cũng đang ngập ngụa trong những đắng chát này, như em. Không phải ai cũng có thể soi trước cái bến mình sắp cập vào, không phải cuộc hy vọng đổi đời hoặc báo hiếu cha mẹ nào cũng toại thành.

Trách ai đây?

Dương Đạt.

From: Tuyen Ho-Nguyen

ÂN HẬN MUỘN MÀNG

Anh Hai là con trai duy nhất mà 30 tuổi vẫn độc thân nên ba má tôi sốt ruột lắm. Hồi đó, tới tuổi băm mà “chưa có gì” thì thế nào cũng xảy ra nhiều suy diễn kiểu như “chắc thằng đó kỹ tính quá”. Đàn ông con trai mà bị mang tiếng kỹ tính thì coi như… hết cứu.
Chị em tôi lần lượt “bấm còi” vượt mặt, anh Hai vẫn giậm chân tại chỗ, mặc kệ má tôi bồng bế cháu ngoại, nói gần nói xa, rồi hỏi thẳng: “Tới chừng nào con mới chịu cho má bế cháu nội?”. Anh Hai cười hì hì trốn sự thúc giục của má bằng cách xách cưa và búa lên chùa.
Ba má tôi là Phật tử, từ khi còn nhỏ, anh chị em tôi đã được ba má dắt tới chùa lễ Phật và tập làm công quả như quét sân, kết hoa vải, dọn dẹp trong những ngày lễ lớn… Nhà chùa đang chuẩn bị mở lớp học cho các em nhỏ lang thang. Bàn ghế thu gom từ các nơi cần được sửa chữa và anh Hai đảm nhận phần việc này.
Trong số các giáo viên tình nguyện đến dạy các em, có một cô dạy toán là người theo đạo Công giáo. Chuyện bắt đầu từ đây. Anh Hai tôi thường xuyên lên chùa nhưng không chỉ để làm công quả mà còn để đưa đón cô dạy toán.
Ba má tôi cắn răng thở dài, ông bà mong biết mấy được thấy con trai có đôi có cặp, nhưng khi có rồi thì vui không nổi. Con trai đầu có bổn phận cúng kính mà lấy vợ khác đạo thì làm sao?
Anh Hai biết tình yêu của mình gây khó cho ba má, nên chẳng dám nói năng gì, cũng không dám đưa chị về chào gia đình. Tôi hỏi nhỏ: “Anh đã tới chào ba má chị chưa?”. Anh Hai lắc đầu. Tôi hiểu là nhà bên đó cũng chẳng đồng tình.
Hai gia đình biết rõ con mình thương ai, nhưng làm như không biết. Thời đó, chuyện yêu đương mà chưa có tiếng nói của người lớn thì coi như chuyện ngoài đường. Giả vờ như không biết, nhưng ba má tôi âm thầm theo dõi, thấy anh đưa chị đi lễ nhà thờ. Và nhà bên ấy cũng thầm theo dõi, thấy chị theo anh lên chùa lễ Phật ngày rằm. Hai bên cùng thấy, cùng biết và cùng nín lặng chờ đợi.
Chờ đợi gì cũng không rõ, có lẽ, không bên nào muốn là phía đầu tiên thốt lời khiến con mình đau khổ.
Mối tình của anh Hai kéo dài đến năm thứ ba thì má tôi không kiên nhẫn được nữa. Con mình là con trai, lỡ có bề gì thì mang tiếng ác với con gái người ta. Má ra tối hậu thư “hoặc tình, hoặc hiếu”. Anh Hai cúi đầu chọn bên hiếu.
Lựa chọn của anh Hai khiến má mềm lòng, nhưng thật ra, do âm thầm theo dõi, má đã sinh lòng mến thương người con gái hiền ngoan, vừa đẹp vừa nhân hậu, biết đến với trẻ em khốn khó. Được con dâu như vậy thì cũng đáng để má chịu lùi một bước. Má thuyết phục ba cho phép anh Hai ngỏ lời với nhà bên đó, với điều kiện đạo ai nấy giữ.
Ba má chị lắc đầu, với lời phân tích ngọn ngành rành mạch là phải từ chối người con trai nghề nghiệp đàng hoàng, tính tình tử tế, hiền lành thì cũng tiếc lắm, nhưng mai này sinh con ra thì làm sao? Đứa nào theo cha lên chùa, đứa nào theo mẹ đi nhà thờ? Ừ thì cho phép chúng tự chọn đức tin, nhưng khi mới sinh ra chưa biết gì thì cha mẹ là người dìu dắt, lúc đó làm lễ rửa tội thì sao? Đã nhận lễ rồi thì dĩ nhiên là con của Chúa, ông bà nội có chịu không?
Câu trả lời của ba má tôi là không, cháu nội nhất định phải theo đạo nhà mình.
Vậy là anh chị chia tay. Để khỏi gặp gỡ, khỏi xao lòng, chị không đến chùa dạy lớp học tình thương nữa, người thay thế chị là anh Hai. Trước đó, anh chỉ làm những việc công quả cần sức vóc đàn ông, tới lúc ấy, anh nhận luôn việc dạy học. Bọn trẻ thắc mắc: “Sao cô không dạy tụi em nữa hả thày?”, anh Hai trả lời: “Tại các em làm cô buồn”. Bọn nhóc chẳng hiểu câu trả lời này, thường ngày đứa nào cũng có nhiều lần nói chuyện trong lớp, không làm bài tập về nhà, rồi cãi nhau chí chóe… Cô giáo buồn là đúng rồi.
Anh Hai gầy sọm đi. Cả nhà tôi thở dài, bệnh buồn tình chỉ có thầy thuốc thời gian chữa lành mà thôi. Chữa lành thật không, tôi tự hỏi khi thấy anh Hai vẫn đi về một mình, vẫn cười cười nói nói nhưng ánh mắt chẳng còn sáng lên lấp lánh.
Tai nạn xe cộ bất ngờ cướp đi mạng sống của anh Hai.
Đám tang anh, chị lặng lẽ đến vào buổi tối, khi khách viếng đã ra về hết. Chị lặng lẽ chảy nước mắt trước di ảnh của anh. Nén nhang chị thắp cũng như người, lặng lẽ tỏa làn khói mỏng mà làm cay mắt tất cả. Ba tôi lau nước mắt quay mặt đi, còn má tôi ôm lấy chị mà nức nở. Quá muộn màng!
Sư thầy nói tục lệ đốt quần áo cho người chết đem theo là mê tín dị đoan, lãng phí, thay vì vậy, hãy đem làm từ thiện để làm phước. Tôi rủ chị xếp áo quần của anh để đem đi cho. Những ngón tay chị run run vuốt từng nếp vải như đây mới đúng là lần cuối cùng chị được chạm vào anh. Tôi chọn cái áo màu xám tro anh hay mặc, muốn nói chị hãy đem về giữ cho riêng mình, nhưng cái đầu tỉnh táo của tôi lại nghĩ, nỗi nhớ đã đủ làm khổ chị rồi, tốt nhất là để chị quên anh đi.
Tục lệ quê tôi là người vừa nằm xuống sẽ cảm thấy lạnh lẽo nên hằng ngày sẽ đốt củi sưởi ấm ngôi mộ. Sáng sớm, tôi chở má xuống nghĩa trang, ngang qua cổng, ông bảo vệ hỏi thay lời chào: “Con dâu của dì là cô giáo hả?”. Má tôi chảy nước mắt nhìn chị và bọn nhỏ lớp tình thương xúm xít mỗi đứa một khúc củi xếp lên nhau. Rồi những bàn tay nhỏ bé khum khum nối nhau che gió cho chị mồi lửa.
Tôi và má đứng lại ở xa xa nhìn tới, để cho chị được tự do chăm sóc anh. Má tôi vừa khóc vừa nói: “Biết vậy thì hồi đó má đã gật đầu. Chúa và Phật đều dạy người ta thiện tâm mà”.
Không ai biết trước được điều gì, nếu biết trước thì chẳng ai nỡ làm đau người khác. Tôi thường nói vậy để an ủi ba má và cũng là tự nói với mình. Tới tận ngày giỗ lần thứ bảy của anh Hai, sáng sớm mang hoa xuống mộ, tôi vẫn gặp chị bên cạnh đống lửa; lứa học trò ngày đó đã phiêu bạt khắp nơi, chị ngồi một mình… 

(Sưu tầm qua Internet)

From: Tuyen Ho-Nguyen  

Lặn Lội Thân Cò

Con cò lặn lội bờ sông,
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non.

(Ca dao)

Tôi không thể hình dung cảnh con cò gánh gạo nuôi chồng vất vả cơ cực như thế nào đến nỗi phải nỉ non kể lể như vậy, nhưng tôi có thể đoan chắc với bạn đọc rằng tình cảnh những bà vợ tù cải tạo cơm đùm gạo bới đi thăm nuôi chồng ở các nhà tù và các trại tập trung tại Việt Nam sau năm 1975 thì quả tình là muôn phần vất vả cơ cực. Vất vả là vì phải cùng một lúc, hoặc lần lượt trước sau, giải quyết một số vấn đề mà trước đây chưa từng đã gặp hoặc không phải là những công việc mà mình phải bận lòng. Cơ cực là vì phải cúi luồn, phải bon chen, phải vận động, phải năn nỉ, phải lanh lợi, phải mưu trí, phải gan dạ, phải nói những lời không từng quen nói, phải làm những việc không từng quen làm. Thân phận con cò lặn lội nuôi chồng vất vả cơ cực muôn phần như vậy, lại còn vất vả cơ cực muôn vạn lần hơn nữa, nếu không may cò lại thuộc vào một trong mười loại chúng sinh mà thi hào Nguyễn Du đã làm văn tế cô hồn:

“Nào những kẻ màn loan trướng huệ,
“Những cậy mình cung quế hằng nga.
“Một phen thay đổi sơn hà,
“Mảnh thân chiếc lá biết là về đâu?

Về đâu thì chưa biết, chỉ biết thân phận hiện giờ là bơ vơ, lạc lõng, là lá xa cành, là cây xa cội, là mình xa ta, mà mình xa ta thì còn đâu là cảnh cũ quen thuộc, người xưa thân thương để “ngày ngày núp bóng tùng quân, tuyết sương che chở cho thân cát đằng”! Bởi vậy, bằng mọi giá, phải tìm cho được nơi chồng đang bị giam giữ, để rồi cơm đùm gạo bới mang đến tận nơi thăm nuôi chồng. Không phải là ngày ngày, tháng tháng, mà năm này sang năm khác, trong quá trình chuyển biến lâu dài của nếp sinh hoạt mới, xuyên qua nhiều trạng huống đổi đời thấm đượm đắng cay, chiếc lá, một là sẽ bị cuốn theo cơn lốc thời thế, hai là sẽ cương cường vươn ra trước gió bão, quyết tâm sống chết tranh đấu cho sự sống còn của bản thân, của cành lá, của cội cây, để rồi thân phận cát đằng trở thành gốc lớn đại thụ.

Cái cảnh các bà vợ bà mẹ tù nhân cải tạo lặn lội đi thăm nuôi chồng con là một hiện tượng phổ biến. Sau tháng tư đen, khoảng ba trăm nghìn công chức và hơn một triệu quân nhân cùng một số người thuộc các giai tầng xã hội khác nhau như tôn giáo, đảng phái, văn nghệ sĩ, tư sản mại bản, học sinh sinh viên, phải chịu đi tù, hay nói theo ngôn từ thời thượng là bị lãnh án tập trung cải tạo. Thời hạn giam cầm ngắn dài tuy có khác nhau, mức độ khắc nghiệt trong cách đối xử tuy không đồng nhất, hình thức giam cứu và chế độ lao động tuy thiên hình vạn trạng, nhưng dấu ấn để lại trong lòng những người phụ nữ lặn lội đi thăm nuôi chồng con thì không khác biệt gì mấy cả. Ngày nay, một số còn ở lại Việt Nam, một số tản mác sinh sống khắp năm châu bốn biển, những thân cò ngày ấy, dù vẫn xác xơ còm cõi hay tươi tốt mỡ màng hơn truớc, chắc hẳn không bao giờ quên được những vất vả cơ cực ngày nào lặn lội gánh gồng, cơm đùm gạo bới, băng rừng vượt suối đi thăm nuôi chồng con. Những ai may mắn lanh chân lẹ cánh thoát đi khỏi Việt Nam năm 1975 thì tuy không hiểu thấu được nông nỗi đắng cay cơ cực này tận tường trong chân tơ kẻ tóc, nhưng cũng ít nhiều có nghe nói qua, có được kể lại, có đọc trên báo, có thấy trên truyền hình, nên cũng phần nào cảm thấy thảng thốt, hãi hùng, thấy mình may mắn thoát được trong gang tấc cái thân phận bất hạnh của những người bị kẹt lại, mặt khác, không khỏi cảm thấy xót thương cho những thân cò trong bao nhiêu năm tháng lặn lội gánh gạo nuôi chồng nuôi con đang phải chịu cảnh giam hãm đọa đày trong các nhà tù và các trại tập trung cải tạo.

Nhà văn Thế Uyên có viết trong một tác phẩm của anh xuất bản năm 1989 tại Mỹ về nông nỗi vất vả cơ cực của các bà vợ, bà mẹ đi thăm nuôi chồng con bị tù. Những điều anh viết là những điều anh và thân nhân của anh đã kinh qua trong thời gian anh phải đi cải tạo, hoặc là những điều anh được nghe kể lại sau này khi anh vượt biên thoát ra khỏi Việt Nam và có dịp trở về thăm quê hương. Nhà văn Duyên Anh, trong các hồi ký Nhà Tù xuất bản năm 1987, và Trại Tập Trung xuất bản năm 1988, cũng tại Mỹ, tuy chuyên chú nói nhiều về các mặt sinh hoạt của tù nhân, nhưng cũng phần nào có đề cập tới tình cảnh những người mẹ, người vợ lặn lội đi thăm nuôi chồng con. Những điều các anh viết về các bà mẹ, bà vợ tù nhân là rất trung thực, và những ai thuở ấy đã từng làm thân cò lặn lội gánh gạo đi thăm nuôi chồng con sẽ thấy được một phần nào hình bóng và tâm tư của mình trong các tác phẩm của Thế Uyên và Duyên Anh. Người viết chỉ bổ túc thêm một số tình tiết xuyên qua quá trình thụ án của bản thân có liên hệ đến người bạn đời tấm cám của mình để những bạn đọc may mắn lanh chân lẹ bước thoát đi khỏi Việt Nam năm 1975 có thêm được một chút ý niệm khái quát về tình cảnh điêu linh mà rất đáng tự hào của một lớp người đã vì tình yêu và nghiã vụ mà can đảm chấp nhận số kiếp thân cò.

Tôi bị bắt vào đầu tháng sáu năm 1975. Người ta đưa tôi vào T3, ở số 3 Bạch Đằng, tức là Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo lúc trước, cho ăn cơm trưa, sau đó đưa qua An ninh Nội chính Bộ Nội vụ, tức là Tổng Nha Cảnh sát cũ, làm thủ tục tống giam, rồi giải vào khám Chí hòa, nhốt ở khu xà lim AB. Vợ tôi chứng kiến tận mắt cảnh tôi bị hai người cán bộ có võ trang dẫn đi, một người dí súng lục vào đầu tôi, một người thúc súng AK vào lưng tôi, nên hãi hùng lắm. Trong trí tưởng tượng của vợ tôi lúc đó, người ta đang đưa tôi đi xử bắn. Những ngày tiếp theo, vợ tôi đi đến các cơ quan an ninh các cấp của chính quyền chiếm đóng, ai chỉ cho biết ở đâu là lần mò đến đó, để thăm hỏi tin tức của tôi. Ở đâu, người ta cũng lịch sự nhẹ nhàng khuyên nhủ an ủi vợ tôi, rằng “thì là đừng có lo”, tôi không phải bị bắt giữ, tôi đang được ở một nơi rất an toàn, được bảo vệ chu đáo, và việc cán bộ võ trang đưa tôi đi ở một nơi riêng biệt chưa tiện tiết lộ chẳng qua chỉ là biện pháp bảo vệ an ninh cho tôi, để tránh sự phẫn nộ căm hờn của quần chúng, có phương hại cho sinh mạng của tôi. Những lời an ủi đó đương nhiên không làm cho vợ tôi bớt lo sợ, ngược lại, càng làm cho vợ tôi nghĩ rằng tôi đã bị bắn chết. Về sau, vợ tôi không còn năn nỉ xin gặp mặt thăm nuôi mà chỉ xin cho biết xác tôi ở đâu để lãnh đem về chôn cất. Lại vẫn những lời an ủi khuôn sáo, những luận điệu động viên nghe mãi vợ tôi đâm ra thuộc nằm lòng, do đó vợ tôi lại càng tin chắc là tôi đã bị thủ tiêu, nên cuối cùng vợ tôi cũng không còn năn nỉ xin biết nơi chôn xác tôi mà chỉ xin cho biết ngày giờ tôi bị giết chết để viết bài vị thiết lập bàn thờ. Vợ tôi đã vì tôi mà phải trải qua những tâm trạng hãi hùng, khắc khoải, lo âu, rồi tuyệt vọng, lại thêm sau đó bị xét nhà vào lúc nửa đêm, của cải cũng có phần bị thất thoát, cho nên ngoài cái buồn cái lo chồng tuyệt tích không biết sống chết ra sao, lại thêm cái lo cái sợ con đông nhà nghèo, biết trông cậy vào đâu mà xoay trở. Lúc đó, vợ tôi đang mang thai bốn tháng, và vì quá lo nghĩ đến độ tuyệt vọng, vợ tôi đã bị sẩy thai. Bị băng huyết do sót nhau, vợ tôi phải đi nằm bệnh viện gần cả tháng trời. Ra khỏi nhà thương, vợ tôi trở thành con người khác hẳn, thân tàn ma dại không ai nhận ra. Còn tôi, tôi chỉ ở cách đó có mấy con đường, trong bốn bức tường đá xà lim, nào tôi có biết gì.

Bốn tháng sau, trong lúc phần lớn tù nhân ở Chí Hòa được chuyển đi các trại khác thì tôi được bố trí ở riêng một xà lim và bắt đầu bị hỏi cung. Tôi có đưa ra một yêu cầu để dọ dẫm, là xin viết thư về nhà để lấy cái kính đeo mắt, nhiên hậu mới viết các bản khai báo được, và yêu cầu của tôi đã được chấp thuận. Tôi được viết cho vợ tôi một lá thư ngắn, và mấy hôm sau khi người cán bộ chấp pháp trở lại với cái kính đeo mắt đúng là của tôi thì tôi biết chắc là tôi không bị xếp vào loại tù phải bị thủ tiêu. Nếu là thành phần tù cần phải thủ tiêu thì không bao giờ người ta cho liên lạc với gia đình hoặc cho gia đình biết tin tức. Hỏi thăm tình hình sức khoẻ của vợ tôi, tôi được người cán bộ liên lạc cho biết là vợ tôi đã gần ngày sinh, bụng rất lớn nhưng người vẫn nhanh nhẹn hồng hào. Tôi biết là người cán bộ nói không đúng sự thực, vợ tôi xưa nay có mang là bị thai hành dữ lắm, làm thế nào mà nhanh nhẹn hồng hào được, tuy nhiên tôi vẫn không nghĩ là vợ tôi đã sẩy thai. Trong thư gửi đi, tôi đã dặn vợ là nếu sinh con trai thì đặt tên là Sỹ Đạt, còn sinh con gái thì đặt tên là Tú Anh cơ mà. Vợ tôi không được phép viết thư cho tôi, nhưng được gửi cho tôi mấy thứ cần dùng và một ít thức ăn. Qua các thứ gửi vào, tôi vẫn nhận thấy được sự chăm chút của vợ tôi, nhưng tôi không tài nào hình dung được tình hình sinh họat của vợ con tôi lúc này ra sao. Các thức ăn gửi vào rất đạm bạc, tôi lo lắng không biết các con tôi no đói thế nào. Mãi về sau tôi mới biết mọi người ở Sài Gòn lúc đó đều nghĩ rằng tiếp tế cho thân nhân phải thật đơn sơ đạm bạc thì thân nhân sớm được cứu xét tha cho về, chứ lòng tôi lúc đó thật là ngổn ngang trăm mối. Sỡ dĩ tôi lo lắng cho vợ con như vậy là vì trong thư gửi đi, tôi đã nhắn nhủ vợ tôi là trong tình thế khó khăn hiện tại, chấp kinh phải tòng quyền, phải đặt nghĩa vụ lên trên tình yêu, phải lo cho con cái trước đã, do đó, nếu tình hình bắt buộc thì cũng đành phải hy sinh tình riêng đôi lứa để nuôi đàn con dại khôn lớn nên người. Chúng tôi quen biết nhau khi vợ tôi hãy còn nhỏ tuổi, chúng tôi cưới nhau khi vợ tôi chưa đủ tuổi làm thẻ kiểm tra. Từ bấy đến nay, vợ tôi chỉ biết quanh quẩn trong nhà, vui cảnh chồng con, nào có biết gì công việc ngoài đời. Người thiếu phụ vốn là học trò con quan, phu nhân vợ quan, không quen tháo vác, không phải tảo tần, giờ đây, trước giông tố bão bùng của thế giới đổi đời, làm sao đứng vững một mình mà chở che cho một đàn con nhỏ dại tám đứa. Bởi thế, trong thư gửi đi tôi đã khuyên nhủ vợ tôi rằng trong cái thế chẳng đặng đừng thì hãy can đảm tìm người tử tế mà nương tựa để đưa đàn con vượt qua khó khăn, để có điều kiện nuôi dạy chúng nên người. Nỗi dằn vặt con thơ vợ dại rồi cũng dần dần chìm lĩm trong cái lê thê của cuộc đời tù hãm giữa bốn bức tường đá xà lim, mà tin tức gia đình thì không vang không bóng, quá khứ thì mông lung hư ảo như là vọng về từ muôn kiếp xa xưa, và tương lai thì hoàn toàn chìm ngập trong bóng tối mịt mùng, không tài nào tìm thấy con đường tiến lên phía trước. Và cứ như thế kéo dài đằng đẳng gần hai năm, qua các xà lim khu AB rồi khu ED, rồi trở lại khu AB, mà “đêm thì không ánh trăng sao”, còn “ ngày thì chẳng ánh mặt trời.”

Cuối cùng thì chúng tôi cũng được ra khỏi khu biệt giam khám Chí hòa để được chuyển qua khu tập thể AH, 55 người ở chung một phòng, 3 tháng một lần được gia đình gửi thức ăn vào nuôi, một năm một lần được thân nhân vào thăm gặp 15 phút. Lần thăm gặp đầu tiên, lòng tôi rộn rã nhưng vẻ mặt thì cố giữ bình thản, chuẩn bị tinh thần để đón nhận tình huống bất lợi nhất. Gia đình có còn đông đủ, hay xiêu lạc mỗi người một nơi? Liễu Chương đài, cành dài có còn chốn cũ hay đã chuyền vào tay ai rồi? Chúng tôi mỗi người được bố trí vào một ô “chuồng chim”, có cán bộ đứng sau lưng, gia đình đứng trước mặt, ngăn cách bởi một tấm lưới thưa mắt cáo bằng kim loại. Vợ tôi “mười phần xuân cũng đã gầy năm bảy phần”, duy đôi mắt thì lại long lanh láng mướt như ngày còn con gái. Các con tôi, đứa nào cũng gầy, và có lớn hơn chút đỉnh so với ngày tôi xa chúng. Riêng đứa con nhỏ nhất thì lớn phỗng và xinh xắn lạ thường, tôi cơ hồ không nhận ra. Nó cũng e sợ nhìn tôi như nhìn người lạ. Ngày tôi xa nhà, nó chỉ mới biết đi chập chững. Trông quanh không thấy còn đứa bé nào khác, hỏi ra mới biết vợ tôi đã bị sẩy thai, đứa con trông đợi đã không được làm người. Trông nét mặt vợ tôi có vẻ hờn dỗi, tôi nghĩ là vợ tôi còn oán hận tôi đã nhận định chủ quan khiến cho toàn bộ gia đình bị kẹt lại, chịu cảnh đắng cay cơ cực như thế này. Lúc tôi động viên các con hãy cố gắng học hành, vợ tôi đã gay gắt: “Anh đừng có nói chuyện học nữa, tụi con mình bây giờ là tính chuyện đi cày”. Biết vợ đang giận, tôi không nói gì. Tôi thừa nhận là tại vì mình tính sai nước cờ mà vợ con mang lụy, nên bị vợ giận tôi đành chịu trận vậy. Nhưng tôi đã lầm. Sau này tôi mới biết là vợ tôi không giận tôi về chuyện cả nhà vì tôi mà bị kẹt lại, mà giận tôi là vì chuyện lá thư tôi viết gửi về nhà năm trước khuyên nhủ vợ tôi nếu hoàn cảnh bắt buộc thì hãy lấy chồng khác để nuôi con, và thái độ lạnh nhạt của tôi khi được ra thăm nuôi lần đầu, được gặp mặt vợ con sau hai năm trời bặt tăm âm tín. Vợ tôi đã trách tôi là trong lúc ai ai cũng hớn hở tươi cười gặp gỡ gia đình mà tôi lại mang bộ mặt xa lạ thản nhiên như đối với người dưng nước lã. Vợ tôi đâu có biết là con người tôi lúc đó bên ngoài trơ trơ như gỗ đá nhưng bên trong thì tình cảm sôi sục như dầu sôi lửa bỏng. Vợ tôi đâu có biết cùng với việc chuẩn bị tinh thần, tôi cũng cần có tư thế thích nghi để phù hợp với những tình huống khó khăn, cay đắng, để tránh đột ngột bị bẽ bàng.

May mắn cho tôi là đã không xảy ra chuyện gì đắng cay bẽ bàng cả. Từ đó, cứ ba tháng một lần, chúng tôi được viết thư về nhà, thư không được viết quá một trang giấy học trò, nội dung gồm 3 phần: báo tin sức khoẻ, thăm hỏi vợ con, và liệt kê nhu cầu. Thư ấy được cán bộ phòng, cán bộ khu duyệt xét xong, chuyển cho cán bộ giáo dục đóng dấu “Được phép thăm nuôi” lên phong bì, và được gửi về cho gia đình tù nhân. Người nhà đem phong bì có đóng dấu ra cơ quan phường để xin phép, chạy tiền chạy gạo sửa soạn thức ăn, rồi mang vào Chí hoà giao cho cán bộ thăm nuôi soát xét, xong chuyển lại cho tù nhân. Các giỏ “quà tiếp tế”này là lẽ sống của tù nhân, vì cơm trong tù đã kém cả phẩm lẫn lượng lại còn độn khoai sắn, bột mì, bo bo, thức ăn trong tù thì ngoài những ngày tư ngày tết chỉ gồm giản đơn có nước muối pha loãng mà thôi. Không có quà tiếp tế của gia đình thì tù nhân sẽ chết dần chết mòn vì các chứng bệnh thiếu dinh dưỡng và thiếu sức đề kháng. Nhưng mặt khác, các giỏ quà tiếp tế lại là những gánh nặng cho những thân cò lặn lội đi thăm nuôi chồng con. Thư tù nhân gửi về nhà như là những giấy đòi nợ. Thực phẩm thì khan hiếm, đắt đỏ, phải mua chui, mua rúc ở thị trường đen. Đối với phần đông các bà mẹ, bà vợ, lại còn vấn đề phải xoay xở tiền nong, cả nhà phải nhịn ăn nhịn uống hàng tháng mới đủ tiền sắm sửa một giỏ quà đi thăm nuôi. Lại còn vấn đề “lễ tiết” đối với cán bộ trại giam, cán bộ phường xã, thưa gửi phải ngọt ngào, thái độ phải cung kính. Làm sao nói cho hết được nỗi niềm đắng cay cơ cực của những ai đã từng vì tình yêu và nghĩa vụ đối với chồng con mà cam tâm chấp nhận làm thân cò.

Thư tù nhân gửi về nhà đã có khuôn mẫu, ai không theo đúng sẽ biết ngay hậu quả. Gặp lúc được phép viết thư nhằm vào dịp kỷ niệm ngày cưới, tôi đã gửi tặng vợ mấy câu thơ gọi là “cho có chút tình”, thay cho tờ giấy thăm hỏi và liệt kê nhu cầu tẻ nhạt:

Ta nhớ kinh kỳ ngày đầu thu năm ấy,
Đường Lê Thái Tổ rải hoa nắng lung linh.
Bím tóc đong đưa xuôi bờ vai nhún nhẩy,
Theo bước chân em, lòng ta rợn ngợp men tình.

Ta nhớ kinh kỳ ngày Nguyên tiêu năm ấy,
Đường Nam giao in bóng hai ta theo mẹ lên chùa.
Hồn ta chơi vơi theo làn gió xuân hây hẩy,
Chuyện yêu thương, nói mấy cũng chưa vừa.

Ta nhớ kinh kỳ đêm cuối hè năm ấy,
Hiên nhà em lặng nghe hai ta thủ thỉ chuyện tâm tình.
Tay trong tay, vai kề vai, môi tìm môi run rẫy.
Trời trong, sao sáng, đêm quê hương như đồng lõa với chúng mình.

Bao nhiêu năm rồi, tình ta không mảy may thay đổi,
Yêu em, ta vẫn yêu tha thiết như thuở ban đầu.
Đời hai ta như keo sơn gắn liền thành một khối
Không thể chia lìa, mãi mãi đến muôn vạn ngày sau.

(Kỷ niệm ngày cưới)

Đương nhiên là vợ tôi đã không nhận được bài thơ và tôi đã phải chịu “đói” 6 tháng. Những ai đã từng bị đói mới thấm thía trọn vẹn ý nghĩa cuộc đời. Ngày trước, Khái Hưng có viết một truyện ngắn diễn tả tâm trạng con người bị cái đói dằn vặt, nhưng những điều Khái Hưng viết ra chẳng thấm vào đâu so với thực tế phũ phàng mà các tù nhân cải tạo đã phải đối đầu trong các trại giam do cái đói mà ra. Có đói mới hiểu vì sao dân quê ta có đầu óc xôi thịt. Có đói mới hiểu vì sao nhiều người lại cam tâm làm những việc hèn hạ. Khi người ta bị cái đói ngày đêm dằn vặt, có lẽ trong đầu ai cũng như ai, ai cũng nghĩ tới cái ăn, ai cũng ao ước được ăn. Cái khác nhau là hành vi, là thái độ biểu hiện bên ngoài. Mà điều này là do giáo dục gia đình, và khuôn phép xã hội, đã uốn nắn, đã rèn dũa, đã tích lũy từ rất nhiều năm tháng trước đó, đã ẩn sâu, đã dấu kín trong tiềm thức, để giờ đây giúp cho con người đang bị cái đói hành hạ có thể vận dụng được lý trí đè bẹp bản năng đấy mà thôi.

Hết hè lại sang thu. Nghĩ đến chuyện về, đường đi chỉ là mộng mị, mờ mịt lắm. Vợ con biết ngày nào được gặp mặt đây. Tường đá, nền xi măng lạnh lẽo, chăn đơn gối chiếc phong phanh. Qua chấn song sắt, đêm khuya đối cảnh trăng chiếu sương sa, người nhậy cảm tránh sao khỏi động lòng:

Sương giáng lâu tiền liễm nguyệt quang,
Tư qui, mộng nhiễu lộ man man.
Thê nhi tái kiến tri hà nhật?
Truờng dạ cô miên chẩm bị hàn.

Đến Tết năm sau, chúng tôi lại được gặp mặt gia đình. Lần này thì trại không tổ chức thăm gặp ở địa điểm chuồng chim khó kiểm soát, mà tổ chức trong các phòng nhỏ thường ngày dùng để hỏi cung. Mỗi phòng tùy theo kích thước mà được dành cho một hoặc hai gia đình. Trong phòng kê một chiếc bàn, hai bên là hai chiếc ghế dài, một bên dành cho tù nhân ngồi, bên kia dành cho thân nhân ngồi đối mặt; đầu bàn kê chiếc ghế gỗ là chỗ của cán bộ. Mọi người nói chuyện phải nói thật lớn để cán bộ theo dõi nghe cho rõ. Hai tay tù nhân cũng như của thân nhân phải được đặt trên bàn. Thời gian gặp gỡ là 15 phút. Xong là nhận quà và chia tay. Trời hôm đó âm u, buồn chi lạ. Vợ tôi xanh xao, gầy gò; các con tôi hom hem, đen đủi. Giờ phút chia ly, vợ tôi khóc như mưa. Tôi an ủi vợ mà không biết đã nói những gì, vì không được phép nói nhiều và phải nói lớn tiếng để mọi người cùng được nghe. Tôi đã viết tối hôm đó:

Ngày gặp mặt cuối năm,
Ta nom em gầy gò ốm yếu.
Em nói với ta những lời hiền dịu,
Ta thương em ruột quặn tơ tằm.
Được gặp nhau một khắc,
Đã đến rồi cái phút thứ mười lăm!
Ủ tay con chưa ấm,
Nhìn mặt vợ đăm đăm,
Ta lại phải trở về nơi có những hàng song sắt.
Trời cuối năm hiu hắt,
Thoáng đâu đây cánh én lạc đàn.
Râm ran lời giã biệt.
Nắm tay em, ta nghe tiếng lòng em thảm thiết.
Nước mắt em buồn lả chả tuôn rơi.
Sầu thương chi lắm em ơi!
Vật đổi sao dời,
Ai tránh khỏi cảnh hồng nam nhạn bắc.
Sông có khúc, người có lúc.
“Hoan bi ưu lạc điệt vãng lai,
“Nhất vinh nhất tạ hoàn tương tục.*
Hẹn em ngày tái hợp.
Nắng xuân hồng, nắng ấm, xuân tươi.

(Thăm gặp cuối năm)

Qua các buổi thăm gặp định kỳ ngắn ngủi đó, tôi cũng biết được phần nào cuộc sống của vợ con ở nhà. Tôi và vợ tôi đã trao đổi với nhau bằng những ngôn từ chỉ riêng hai chúng tôi hiểu mà thôi. Trong lúc tôi ngày ăn hai bữa rồi nằm yên một xó trong khám Chí hoà thì vợ tôi đã phải đương đầu với bao nhiêu sóng gió bão bùng. Trong năm 1977, gia đình tôi được xếp vào loại “dãn dân”, phải chuẩn bị đi kinh tế mới. Tổ dân phố, Phân hội Phụ nữ, Công an Khu vực, Cán bộ Phường, Cán bộ Quận, lần lượt đến động viên gia đình tôi đi kinh tế mới, đi sớm khai phá sớm, đi sớm thu hoạch sớm, đi sớm thắng lợi sớm, đi sớm chồng được tha về sớm. Vợ tôi cứ gan lỳ bám trụ. Hết động viên đến hăm doạ, vợ tôi cũng không nao núng, cứ một mực xin thả chồng về rồi sẽ đi kinh tế mới. Bị thúc bách quá mức, vợ tôi đâm liều, xin cán bộ cho mấy mẹ con mỗi người một viên đạn. Cuối cùng rồi cũng thôi. Lại thêm con trai lớn không được thi vào đại học, con trai nhỏ không được vào lớp 10. Qua năm 1978, con trai lớn “trúng tuyển” nghĩa vụ quân sự, Phân hội Phụ nữ, Tổ dân phố đến chúc mừng. Kỳ thực thì con tôi bị cưỡng bức đi thanh niên xung phong, đưa lên tập trung ở nông trường Lê Minh Xuân, chuẩn bị sang Campuchia lao động chiến trường, tải gạo tải đạn. Vợ tôi đã tổ chức cho con trốn trại, đưa lên Thủ Ðức ẩn náu mấy tháng rồi vượt biên trốn ra nước ngoài. Cũng cùng thời gian này, vợ tôi cho đứa con trai không được vào lớp 10 vượt biên đi Mỹ, và gả chồng cho con gái lớn, rồi đầu năm 1979 cho cả hai vợ chồng vượt biên đi Canada. Qua năm 1980, đến lượt hai đứa con gái tiếp theo vượt biên đi Mỹ. Mỗi năm vào thăm gặp, gia đình tôi cứ ít người dần dần. Để giải thích sự kiện đó, tôi đã nói cho mọi người biết là hai con trai lớn ra Thuận Hải làm garage, con gái lớn lấy chồng trên Đà Lạt, hai đứa con gái tiếp theo thì cho ra Tuy Hòa ở với chị tôi. Anh chị tôi ngoài Tuy Hòa không có con nên nhận nuôi hai cháu. Mọi người đều tin lời tôi, không ai thấy có gì là bất thường trong việc sắp xếp như vậy. Mãi cho đến cuối năm 1982, khi chúng tôi bị chuyển ra trại trừng giới Xuân Phước ở Phú Khánh, tôi thấy không cần phải dấu diếm nữa, mọi người mới biết sự thực và các bạn tù đã tíu tít chia vui với tôi, đồng thời khen ngợi vợ tôi không tiếc lời. Phần tôi, ngày truớc thấy vợ thụ động, mọi chuyện nhất nhất đều tùy thuộc vào mình nên không biết được tài tháo vát của vợ, tôi đã lo lắng băn khoăn không biết vợ tôi sẽ xoay trở ra sao trước sóng gió của cuộc đổi đời. Nay thì quả tình tôi thấy người phụ nữ Việt Nam thật là tuyệt vời về cả hai khía cạnh đức hạnh và tài năng:

Ngày xưa,
Anh ví anh như mây mùa thu,
Anh xem em như khói trong lò.
Nay mây mùa thu thôi không bay,
Khói trong lò thoát ra thay vào đó.
Em thay anh nuôi đàn con nhỏ.
Không có em, ai nuôi dạy chúng nó nên người.
Yêu em nhiều, và cảm phục em lắm em ơi.

Tôi và vợ tôi đã tính toán với nhau là vợ tôi cùng ba đứa con nhỏ còn lại sẽ vượt biên vào cuối năm 1980. Tôi đã đổi địa chỉ viết thư thăm nuôi gần cả năm trời. Vợ tôi cũng đã đóng lộ phí vượt biên cho chủ tàu. Thế mà, chỉ còn năm hôm nữa lên đường, vợ tôi lại đổi ý. Vợ tôi không nỡ bỏ tôi mà đi. Vợ tôi thu xếp cho hai đứa con kế tiếp vượt biên đi Mỹ, còn vợ tôi cùng con gái út tiếp tục ở lại Việt Nam chờ ngày tôi về. Dạo đó, ngày về còn xa lắc xa lơ. Tôi còn bị chuyển trại mấy lần nữa, hết A30A, A30B, A30C Xuân Phước đến Z30A Xuân Lộc, trải qua đủ mọi giai đoạn của qui chế cải tạo tập trung, từ biệt giam, kiên giam, đến lao động cải tạo rồi lao động tự giác. Thế là, cứ ba tháng một lần, năm này qua năm khác, “cây khiêng và chiếc giỏ”, vợ tôi tiếp tục lặn lội đi nuôi chồng. Cháu tôi cảm thương cho người con gái học trò năm nào giờ đây mang kiếp thân cò, đã tặng thím bài thơ “Lối nào đi thăm anh”, tôi chép lại ở đây để thay lời kết:

Giòng đời cuồn cuộn chảy
Nắng mai đã dậy rồi
Lối nào đi thăm nuôi.
Xích lô. Cầu Công lý.
Còn thiết gì hoa mỹ,
Điệu buồn trên nét mi
Niềm vui tươi nụ cười.
Cây khiêng và chiếc giỏ
Trọn tình trao anh đó
Chắt chiu bàn tay em
Còn thức nào mang thêm?
Phố phường hờ hững quá,
Riêng em buồn chi lạ.
Hàng cây dài chia vui,
Thương cho ai ngậm ngùi.
Cầm thư anh, suy nghĩ.
Nhớ về thư ngỏ ý
Nét chữ hiền, thương nhau
Bâng khuâng nụ hôn đầu.
Em không nhìn thiên hạ,
Gặp anh là tất cả.
Như ngày xưa học trò
Bài thuộc vẫn còn lo.
Thăm nuôi giờ cũng thế
Ngại còn chi khó dễ
Cho tương biệt cơ cầu
Xa cách vợ chồng ngâu…
Bước qua lòng cổng nhỏ
Anh mang niềm thương nhớ.
Gặp anh, gặp anh rồi…
Lát nữa về chia phôi
Cô đơn mềm vai áo.
Nhớ anh, em thầm bảo
Nắng giữa trời lên cao
Tình ta vẫn ngọt ngào…

(Lối nào đi thăm anh. 9/82)

Ottawa, tháng sáu, 1996
Minh Vũ Hồ Văn Châm

Chú thích:
*Hai câu này của Nguyễn Trải.

From: Xuan Nguyen