Category: Tin Cộng Đồng

Tài tử Đơn Dương bị ép rời khỏi Việt Nam như thế nào?

Hồi đầu thế kỷ, nhân dịp 25 năm chiến tranh Việt Nam chấm dứt, Hollywood sản xuất nhiều cuốn phim về đề tài này. Ngoài phim về chiến tranh, còn có phim về nước Việt Nam, và một số phim về người Việt Nam tại Mỹ.

Một trong những cuốn phim về chiến tranh làm ra vào thời đó, là phim We Were Soldiers, làm năm 2002 với Mel Gibson trong vai chính. Ngay trong cuối tuần đầu tiên khởi chiếu, cuốn phim đã thu về hơn $20 triệu tiền vé. Chuyện của phim này là trận Ia Drang.

Một cuốn phim về người Việt Nam di tản năm 1975, là cuốn Green Dragon, do Timothy Linh Bùi đạo diễn, một cuốn phim độc lập, sản xuất không qua các studio lớn, nhưng cũng kéo được sự tham gia của hai diễn viên lớn là Patrick Swayze (phim Ghost) và Forest Whitaker (giải Oscar 2007).

Tài tử Đơn Dương trong phim We Were Soldiers, đóng vai viên trung tá chỉ huy quân đội Bắc Việt trong trận Ia Drang.

Một diễn viên Việt Nam xuất hiện trong cả hai phim đó, là Đơn Dương. Trong We Were Soldiers, một đội quân Mỹ 365 người bị một sư đoàn Bắc Việt bao vây và cả hai bên đều chiến đấu dũng cảm. Cuốn phim chuyển qua chuyển lại giữa cái nhìn của bên Mỹ và cái nhìn của bên Bắc Việt. Mel Gibson đóng vai trung tá chỉ huy phía Mỹ. Đơn Dương đóng vai Trung tá (sau này là tướng) Nguyễn Hữu An, người chỉ huy bên Bắc Việt.

Trong Green Dragon, Đơn Dương đóng vai một ông bố đưa gia đình đi di tản sau 30 tháng 4. Họ tới được trại tỵ nạn trong Camp Pendleton. Patrick Swayze đóng vai viên sĩ quan phụ trách người tỵ nạn, còn Forest Whitaker đóng vai một anh lính đầu bếp, anh dùng tranh vẽ của mình để làm quen với một em bé tỵ nạn và qua em bé học thêm về văn hóa Việt Nam. Trong phim, có một đoạn Đơn Dương cầm ghi ta hát bài “Sài Gòn niềm nhớ không tên” của nhà văn Nguyễn Đình Toàn: “Sài Gòn ơi, ta nhớ người như người đã mất tên, như dòng sông nước quẩn quanh buồn.”

Niềm vui với hai cuốn phim Hollywood chưa trọn, khi Đơn Dương về tới Việt Nam thì bị hạch sách quấy nhiễu.
Báo chí thời đó chạy nhiều bài viết tố cáo Đơn Dương bằng những lời lẽ rất nặng – loại lời lẽ mà có thể khiến Đơn Dương bị tù, bị kết án tử hình – những chữ như “phản động,” “phản bội,” “bán nước.” Cả các con Đơn Dương cũng bị đấu tố, và quán nhậu nơi Đơn Dương mở chung với gia đình bị đập phá.

Phim “Mê thảo thời vang bóng,” chỉ vì có Đơn Dương đóng trong đó, cũng gặp khó khăn khi muốn được chiếu ở các đại hội điện ảnh, liên hoan phim ở ngoại quốc.
Những điều này khiến Hollywood để ý. Giới đạo diễn, diễn viên, các nhà báo chuyên đề Hollywood, xưa nay vốn ít quan tâm đến chính trị ở nơi xa xôi, hoặc có cảm tình với nước Việt Nam sau chiến tranh, bỗng nhìn thấy một sự thật khác ở đất nước đó.
Một thỉnh nguyện thư, mang những chữ ký nổi tiếng của giới điện ảnh Mỹ, được chuyền tay nhau kêu gọi Việt Nam ngưng áp bức gia đình Đơn Dương.

Đồng thời, họ liên lạc với các chính trị gia Mỹ, yêu cầu chính phủ Mỹ can thiệp.
Trong số tài liệu Wikileaks lộ ra, tên tuổi Đơn Dương xuất hiện nhiều lần. Một trong những lần sớm nhất là công điện đề ngày 1 tháng 10, 2002, mang tựa đề “Cuộc họp với Trợ lý Bộ trưởng Hùng.”
Mục đích của cuộc họp giữa ông Nguyễn Đức Hùng (sau này là đại sứ ở Singapore và ở Canada) là chuẩn bị cho hội nghị APEC, nơi Thủ tướng Phan Văn Khải sẽ gặp Tổng thống George W. Bush. Tuy nhiên, ông Hùng đã phải nghe Đại sứ Ray Burghardt nêu vấn đề Đơn Dương.
Ông Burghardt nói “báo chí quốc tế cũng như rất nhiều thư từ các nhân vật điện ảnh Hollywood” cho rằng Đơn Dương bị tịch thu hộ chiếu và bị dọa sẽ còn bị phạt nặng hơn nữa. Rồi ông yêu cầu ông Hùng hỏi bên văn hóa sự thật là thế nào.

Cũng khoảng cùng lúc đó, bên Mỹ chuẩn bị sắp xếp để Đơn Dương có thể đi định cư được nếu muốn. Một công điện 2 ngày sau, đề ngày 3 tháng 10, là công điện của tòa đại sứ tại Hà Nội xin Bộ Ngoại giao phê chuẩn hồ sơ tỵ nạn cho diễn viên Bùi Đơn Dương, vợ, và hai con. Công điện này cho biết trước đây bà Suzie Bùi, chị của Đơn Dương và là mẹ của hai đạo diễn Timothy Linh Bùi (Green Dragon) và Tony Bùi (Ba Mùa), đã có làm giấy bảo lãnh rồi nhưng sau này không tiếp tục nữa nên hồ sơ đã đóng. Miêu tả tình hình của Đơn Dương, tòa đại sứ viết:

“Bùi bị đối diện với cả một phong trào lớn tiếng chống lại cá nhân ông, hầu hết vì vai đóng trong phim ‘We Were Soldiers’ của Mỹ nhưng cũng vì các vai trước đây trong hai phim quốc tế ‘Three Seasons’ và ‘Green Dragon.’ Ông bị tố cáo không chính thức vào tội ‘phản bội tổ quốc,’ một lời tố cáo đáng quan ngại tại Việt Nam, nơi mà hiến pháp bắt buộc mọi công dân ‘bảo vệ thống nhất đất nước.'”
Bản công điện viết tiếp:
“Hộ chiếu của Bùi đã bị tịch thu, ông dường như đã bị cấm ra nước ngoài đóng phim vào tháng 11, và có những nỗ lục để cấm ông diễn – nghề kiếm sống duy nhất của ông – trong ít nhất 5 năm nữa.”
Không chỉ dùng pháp luật áp chế, Đơn Dương còn bị sách nhiễu như trong một cuộc đấu tố:
“Ông bị quấy nhiễu mỗi tối với điện thoại của an ninh gọi tới, bị theo dõi mỗi khi ra khỏi nhà, và cho biết bạn bè và hàng xóm lo sợ tránh né. Ông bị công an thẩm vấn hôm 2 tháng 10 và tỏ vẻ lo sợ là sắp bị bắt giam, mặc dù lý do để bắt thì không ai nói rõ cho ông trừ những điều đã nói ở trên. Ông đã bị gọi là ‘kẻ phản bội’ trong báo chí của nhà nước và của đảng Cộng sản.”

Nửa năm sau, Đơn Dương được xuất ngoại với vợ con. Cùng đi với gia đình ra Tân Sơn Nhất là nhân viên tòa tổng lãnh sự, và họ về kể lại trong công điện ngày 10 tháng 4, 2003, với tựa đề nặng nề: “Sách nhiễu tới phút chót.”
Đó là sau khi Đơn Dương đã bị sách nhiễu, các con ông cũng bị làm khó dễ trong trường, và côn đồ tới phá nhà hàng của gia đình ông, bản công điện viết. Ông bị gọi lên công an phường, ông khất, rồi cuối cùng ra đi mà không lên gặp công an.
Khác với nhiều lần trước, lần này hải quan không cho nhân viên tòa tổng lãnh sự vào trong để tiễn người. Khi được hỏi tại sao thì mỗi người trả lời mỗi khác. Có người bảo nhân viên lãnh sự “chỉ được tiễn công dân nước họ.” Có người bảo “khu vực hải quan không cho phép nhân viên lãnh sự vào” – trong khi thật ra thì “mới thứ Sáu tuần trước thì không có luật đó.” Rồi khu vực công an cửa khẩu cũng được cho là không cho phép vào, và “một lần nữa, mới thứ Sáu tuần trước thì không như thế.”Một người quay phim, tự xưng là của Truyền hình Việt Nam, theo quay phim gia đình Đơn Dương rời nước, đi qua luôn chặng kiểm soát.
Đến chỗ khai hải quan, nhân viên tòa tổng lãnh sự bị chặn lại. Lý do này nọ được đưa ra. Nhân viên tổng lãnh sự quán bảo, mới thứ Sáu tuần trước chúng tôi không bị chặn, thì hải quan chỉ nhún vai lắc đầu bảo, luật trên thay đổi rồi.
Hai người cấp trên tới, nhưng thay vì giải quyết cho lãnh sự vào trong, một trong hai người bắt đầu khám xét hành lý gia đình Đơn Dương “một cách chậm chạp và ôi trời ơi kỹ càng làm sao,” công điện viết. Một nhân viên lãnh sự Úc cũng tới và cũng không được cho vào trong.
Tuy không được vào, nhưng nhân viên lãnh sự cũng đứng nhìn và thấy gia đình bị đưa vào một phòng nhỏ, nơi có ít nhất 8 viên hải quan bu vào lục soát hành lý gồm 6 va li và 3 thùng. Họ lục từng món hàng. “Họ chụp nhiều tấm ảnh của đồ đạc, quần lót bị giơ lên soi ánh đèn.”

Sau một giờ lục soát, hải quan cho phép gia đình gói đồ lại, lại chạy qua X-ray, rồi đẩy đi. Đơn Dương được đưa qua một quày khác, rồi bị bắt phải ký một xấp giấy tờ – “phải hứa hẹn cái gì thì chúng tôi không biết,” công điện viết.
Hãng EVA đã phải giữ máy bay lại trong 15 phút để chờ gia đình Đơn Dương. “Qua cửa kính, nhân viên lãnh sự quan sát thấy gia đình đi qua được hành lang xuất phát, đi thẳng tới cầu qua máy bay. Người ‘quay phim’ tiếp tục quay cho tới phút chót, trong khi một đám đông nhân viên an ninh đứng đầy phòng đợi của người đi.”
Chuyến bay cất cánh lúc 3:15, với gia đình Đơn Dương trên đó, bay qua California với bà Suzie Bùi, chị ông.
Ông đã, như công điện viết, bị chính quyền “xua đuổi ra khỏi quê hương mình.”

Vũ Quí Hạo Nhiên

From: TU-PHUNG

Dominion chuẩn bị kiện Epoch Times vu cáo gian lận bầu cử tổng thống

Dec 25, 2020  

DENVER, Colorado (NV) – Nhằm chuẩn bị cho vụ kiện phỉ báng, hãng Dominion Voting System Corporation, công ty chế tạo các máy đếm phiếu bầu, gởi thư đến Epoch Times yêu cầu tờ báo này lưu giữ lại tất cả những gì liên quan đến các bản tin sai trái cáo buộc công ty này gian lận cho ứng cử viên Joe Biden thắng Tổng Thống Donald Trump trong cuộc bầu cử ngày 3 Tháng Mười Một vừa qua.

Trang tin Business Insider trưng dẫn lá thư đề ngày 22 Tháng Mười Hai của công ty luật Clare Locke LLP, đại diện cho Dominion Voting System Corporation, gởi cho các lãnh đạo tờ Epoch Times, bao gồm các nhân vật như Stephen Gregory, chủ nhiệm, Jasper Fakkett, chủ bút, và Peter Wei, phó chủ tịch, yêu cầu họ lưu giữ tất cả những tài liệu liên quan đến việc tờ báo này đã loan những bản tin cáo buộc công ty Dominion hành xử sai trái và gian lận để ông Joe Biden thắng.

Epoch Times bắt đầu gởi ấn bản tiếng Việt đến cư dân Little Saigon. (Hình: Lyly Phạm)

“Quý vị phải bảo đảm việc thông báo cho tất cả các thành viên chủ chốt, cùng các nhân viên, và những người làm việc hợp đồng, cũng như những nguồn cung cấp tin cho những bài báo và chương trình của quý vị cáo buộc công ty Dominion. Những tài liệu này bao gồm email, tin nhắn điện thoại, tin nhắn trên những ứng dụng khác (chẳng hạn WhatsApp), video clip, voice mail, bản thảo, ghi chú, biên bản, tài liệu, và tất cả các dữ liệu điện tử lưu trữ liên quan đến vấn đề này,” theo nội dung lá thư nêu trên.

Chưa hết, luật sư của Dominion còn yêu cầu tờ Epoch Times giữ lại tất cả mọi tài liệu liên quan đến những liên lạc của tờ báo với bất kỳ ai trong ban tranh cử của Tổng Thống Donald Trump, ngay cả người tình nguyện.

Ngoài ra, trong thư cũng yêu cầu lưu trữ tất cả tài liệu lưu trữ khi liên lạc với các luật sư của ban tranh cử của tổng thống gồm những người như ông Rudy Giuliani, bà Sydney Powell, bà Jenna Ellis, ông Lin Wood, và bất kỳ những ai có liên quan hay làm việc với những cá nhân trên.

Kế đến tất cả những phóng viên, biên tập viên, blogger, host chương trình trên nhiều diễn đàn mà Epoch Times có liên hệ trong việc truyền thông tin sai lạc có liên quan đến Dominion cũng phải giữ lại các tài liệu, theo Clare Locke LLP yêu cầu.

Trong những ngày qua, trước sự đe dọa của Dominion kiện tội phỉ báng, các cơ quan truyền thông khác như Fox News, Newsmax đã cải chính những tin nói về Dominion gian lận bầu cử mà hai cơ quan này truyền thông này đã loan trong giai đoạn vừa qua.

Không những các cơ quan truyền thông nhận được lá thư cảnh báo, các ký giả, người dẫn chương trình nổi tiếng của Fox News và Newsmax như Sean Hannity, Maria Bartiromo, Lou Dobbs, và nhiều khuôn mặt truyền thông phò ông Trump khác cũng nhận lá thư tương tự. 

Đầu thư công ty luật Clare Locke LLP, đại diện cho Dominion Voting System Corporation, gởi cho các lãnh đạo tờ Epoch Times. (Hình: Người Việt)

Theo BBC, tờ “The Epoch Times, có bản tiếng Việt là Đại Kỷ Nguyên,” và “The Epoch Times và các trang thông tin của họ là có liên quan đến Pháp Luân Công khác, bao gồm kênh truyền hình New Tang Dynasty TV (Tân Đường Nhân – NTD).”

Trong thời gian gần đây, Epoch Times trong ấn bản bằng tiếng Việt bắt đầu gởi những trang báo miễn phí đến các gia đình Việt Nam tại khu vực Little Saigon, miền Nam California. (MPL) [đ.d.]

 Nhân viên Tòa Bạch Ốc nhận lệnh bắt đầu thu dọn ngày 4 Tháng Giêng

 WASHINGTON, DC (NV) – Nhân viên Tòa Bạch Ốc bắt đầu thu dọn ra đi trong vòng hai tuần lễ tới, bất kể chuyện Tổng Thống Donald Trump trước công luận không chịu nhận thua trong cuộc bầu cử vừa qua.

Theo một email được phòng điều hành Tòa Bạch Ốc gởi ra cho nhân viên chiều Thứ Ba, 22 Tháng Mười Hai, hướng dẫn các nhân viên chuẩn bị dọn dep các vật dụng trong khu vực làm việc, bỏ vào hộp tất cả vật dụng liên quan trong văn phòng, bắt đầu từ ngày 4 Tháng Giêng, 2021.

Nhân viên Tòa Bạch Ốc nhận lệnh bắt đầu thu dọn ngày 4 Tháng Giêng

 

Lam Phương, tác giả ca khúc ‘Thành Phố Buồn,’ ra đi ở tuổi 83

Dec 23, 2020 

LITTLE SAIGON, California (NV) – Nhạc sĩ Lam Phương, một trong những người sáng tác nhiều bài hát làm rơi lệ biết bao người, mà nổi tiếng nhất là bài “Thành Phố Buồn,” vừa ra đi ở tuổi 83, vào lúc chiều tối Thứ Ba, 22 Tháng Mười Hai.

Tin này được một phụ nữ từng “rất thân thiết” với nhạc sĩ xác nhận với nhật báo Người Việt.

Nhạc sĩ Lam Phương trong một lần đến thăm nhật báo Người Việt. (Hình: Người Việt)

“Chú đi thật rồi cháu ơi. Đi chiều nay. Chỉ biết ra đi trong bệnh viện, nhưng không biết bệnh viện nào. Bây giờ cô cũng lớn tuổi rồi, không muốn nói gì cả. Các con cô đang rất xúc động. Bây giờ người nhà của chú Lam Phương đang lo liệu mọi việc,” phụ nữ này chỉ nói như thế, và không nói gì hơn.

Người phụ nữ này yêu cầu nhật báo Người Việt không nêu danh tính “vì cả Little Saigon này ai cũng biết cô là ai rồi.”

Nhiều nguồn trên mạng xã hội cho biết nhạc sĩ tài ba và đào hoa này ra đi lúc 6 giờ 7 phút chiều tại Fountain Valley, ngay trong vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.

Theo Wikipedia, nhạc sĩ Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20 Tháng Ba, 1937 tại làng Vĩnh Thanh Vân, quận Châu Thành, tỉnh Rạch Giá (nay là phường Vĩnh Thanh Vân, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang).

Nội tổ của ông vốn là người Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của ông đã bắt đầu lai Việt Nam và đến đời cha của nhạc sĩ thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.

Nhạc sĩ Lam Phương là con đầu lòng, lớn lên với mẹ và năm người em trong cảnh nghèo nàn xơ xác. Cha ông bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc ông còn nhỏ.

Năm 10 tuổi, mẹ gửi ông lên Sài Gòn học, sống ở nhà người bác ruột. Ông bắt đầu tự mày mò học nhạc, rồi may mắn được nhạc sĩ Hoàng Lang và nhạc sĩ Lê Thương chỉ dẫn.

Bút danh Lam Phương do ông lấy từ hai chữ trong tên thật của mình là Lâm và Phùng với ý nghĩa “hướng về phương trời màu xanh hy vọng.”

Ca khúc đầu tay của ông là bài “Chiều Thu Ấy,” viết vào năm 15 tuổi. Ông vay tiền của bạn bè để mướn nhà in in nhạc bướm, sau đó thuê xe chở nhạc đi bán lẻ khắp Sài Gòn. Thời gian đầu sáng tác, ông gặp rất nhiều khó khăn về tài chính khi thường xuyên phải vay tiền những người bạn của mình để tự phát hành các tác phẩm âm nhạc. Thành công với tác phẩm đầu tay, nhạc sĩ Lam Phương càng miệt mài sáng tác.

Ba năm sau, ông tung ra hàng loạt ca khúc viết về quê hương, trong đó nổi tiếng nhất là “Khúc Ca Ngày Mùa,” được hầu hết các trường học ở vùng đồng bằng sông Cửu Long chọn để dạy cho học trò ca múa.

Năm 1958, ông nhập ngũ QLVNCH. Trở về dân sự một thời gian thì được lệnh tái ngũ, gia nhập đoàn văn nghệ Bảo An. Sau khi đoàn này giải tán, ông tham gia ban văn nghệ Hoa Tình Thương và sau cùng là Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương cho đến ngày Sài Gòn thất thủ.

Sáng ngày 30 Tháng Tư, 1975, ông và gia đình lên tàu Trường Xuân để tị nạn mà không kịp mang theo tài sản gì. Sau đó, ông được chuyển đến định cư tại Virginia, Hoa Kỳ, nhưng ông lại chuyển về Texas, rồi California. Để có tiền nuôi vợ con, ông phải làm đủ thứ nghề, từ lau sàn nhà, dọn dẹp cho hãng Sears, đến những việc nặng nhọc như thợ mài, thợ tiện,…

Sau khi cuộc sống nơi xứ người dần ổn định, cứ mỗi cuối tuần ông cố gắng thu xếp thuê một quán ăn làm sân khấu ca nhạc kịch để bạn văn nghệ gặp nhau.

Sau đó, ông sang Paris, Pháp, làm công cho một tiệm tạp hóa, quét dọn, đóng gói, khuân vác,… Cho đến một ngày, ông gặp được một tình yêu mới và ông đã kết hôn với người phụ nữ tên Hường, thế nhưng người này rồi cũng bỏ ông theo người khác.

Năm 1995, nhạc sĩ Lam Phương trở về Mỹ và kết hôn với một phụ nữ khác. Đầu năm 1999, ông bị tai biến mạch máu não và liệt nửa người. Thời gian này, ông gặp rất nhiều khó khăn nhưng cũng nhận được vô vàn tình cảm.

Lần xuất hiện gần đây nhất vào Tháng Tám, 2016, ông cùng đoàn nghệ sĩ của trung tâm Thúy Nga sang Singapore thực hiện chương trình Tình Ca Lam Phương in Singapore.

Ngoài những ca khúc kể trên, ông còn sáng tác nhiều bài khác, được nhiều ca sĩ hát, mà đáng kể là “Kiếp Nghèo,” “Duyên Kiếp,” “Tình Bơ Vơ,” “Đèn Khuya,” “Nắng Đẹp Miền Nam,” “Tình Anh Lính Chiến,” “Đoàn Người Lữ Thứ,” “Biển Tình,” “Lầm,” “Say,” “Bài Tango Cho Em,” “Mùa Thu Yêu Đương,” “Tình Vẫn Chưa Yên,”… (Đ.D.)

Lmdc Viet Nam

 

Người Mỹ bản địa đầu tiên trong lịch sử ‘được chọn cho nội các Biden’.

Nếu thật sự được đắc cử Tổng Thống, ông Joe Biden sẽ đề cử một người Mỹ bản địa làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong chính quyền của mình, truyền thông Mỹ cho biết.

Nếu được chấp thuận, Dân biểu Deb Haaland sẽ là người bản địa đầu tiên lãnh đạo Bộ Nội vụ – nơi quản lý các vấn đề đất công, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong các vấn đề liên quan đến người Mỹ bản địa.

Bà cũng sẽ là người Mỹ bản địa đầu tiên trong vai trò thư ký nội các.

Các nhóm quyền bản địa và đảng Dân chủ tiến bộ đã thúc đẩy việc đề cử nhà lập pháp bang New Mexico này trong những tuần gần đây.

Bà Haaland, 60 tuổi, là thành viên của bộ lạc Laguna Pueblo và đã làm nên lịch sử khi là một trong hai phụ nữ Mỹ bản địa đầu tiên được bầu vào Quốc hội năm 2018.

Dân biểu đảng Dân chủ tiến bộ Alexandria Ocasio-Cortez ca ngợi việc đề cử bà Haaland là làm nên “lịch sử trên nhiều cấp độ”.

“Bà ấy mang lại một cam kết về khí hậu và công lý cho vị trí này, và sức nặng lịch sử của việc có một phụ nữ bản địa, không kém phần tiến bộ, phụ trách đất đai liên ban,g là rất lớn.”

Với tư cách là Bộ trưởng Nội vụ, bà Haaland sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách môi trường của chính quyền. Chúng bao gồm giúp chính phủ liên bang chấm dứt nhiên liệu hóa thạch. Bang New Mexico của bà Haaland là một phần của Liên minh Khí hậu Hoa Kỳ và đã đặt ra các mục tiêu khí hậu táo bạo của riêng mình.

Bà Haaland cũng có hai năm kinh nghiệm trong Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên.

Tổng cộng, bà sẽ giám sát 500 triệu mẫu đất liên bang, 62 công viên quốc gia và làm việc với 1,9 triệu người Mỹ bản địa từ 574 bộ lạc được liên bang công nhận. Bộ trưởng nội vụ Mỹ cũng quản lý Cục quản lý quỹ ủy thác, nơi quản lý các vấn đề tài chính của người Mỹ bản địa và Cục giáo dục bản địa.

Việc bổ nhiệm bà cũng sẽ có ý nghĩa văn hóa đáng kể, vì bộ nội vụ đã từng xung đột trong lịch sử với các nhóm người Mỹ bản địa. Ví dụ, nhiều công viên quốc gia, như Yellowstone, đã bị chính phủ Hoa Kỳ đưa ra khỏi đất của người bản địa.

Hơn 120 thủ lĩnh bộ lạc đã tham gia một bản kiến nghị từ Trung tâm Hành động Pháp luật Nhân dân Lakota để ủng hộ bà Haaland. Ngoài ra, những người nổi tiếng và nhà hoạt động môi trường cũng kêu gọi tổng thống đắc cử chọn bà.

Một bản kiến nghị của Change.org về việc lựa chọn bà Haaland đã nhận được gần 40.000 chữ ký hôm thứ Năm.

Sự đề cử bà Haaland có nghĩa là đa số đảng Dân chủ trong hạ viện của Quốc hội trở nên mỏng hơn – chỉ còn ba ghế cho đến khi người thay thế bà Haaland và những người được bổ nhiệm trong nội các được bầu.

TL – VOA.

NGƯỜI VIỆT LO CHO NƯỚC MỸ.

Ngô Nhân Dụng.

Nước Mỹ có dân chủ thật sự không? Những vụ gian lận trong cuộc bầu cử tổng thống có giải quyết được hay không? Liệu có nội chiến không? Bao giờ Tối cao pháp viện Mỹ mới can thiệp? Những câu hỏi, đọc trong email trao đổi giữa một số bạn bè trong nước, cho thấy bà con rất quan tâm đến cuộc bầu cử ở Mỹ vừa qua. Rất lo cho tương lai nước Mỹ. Đa số đều ủng hộ Tổng thống Donald Trump, giống như người Việt ở Mỹ, sau khi thấy ông tung nhiều cú đòn đánh thuế hàng nhập cảng và ngăn chặn các đại công ty từ Trung Quốc.

Trước hết, phải nói rõ như vầy: Cảnh “lộn xộn” sau cuộc bầu cử tổng thống không làm chế độ dân chủ suy yếu. Ngược lại, nó có thể chứng tỏ rằng thể chế này đã cắm rễ sâu bền, đang vượt qua những thử thách nhất thời.

Thứ hai, không ai lo nội chiến. Những người bên ở ngoài chỉ coi tin tức trên ti vi có thể lo xứ Mỹ sắp loạn to. Người Mỹ đã quen với những cảnh đó rồi. Những cuộc biểu tình, có lúc sinh bạo động, vào giữa năm 2020 còn quá nhỏ, và ngắn ngủi, so với những xung đột gây ra trong phong trào đòi dân quyền hồi 1964, và phong trào chống chiến tranh trong những năm 1966-1968.

Ở Mỹ, không dễ gì mà gây nên nội chiến. Có vài chục thanh niên tích trữ vũ khí, bàn nhau đi bắt cóc bà thống đốc Tiểu bang Michigan. Nhưng FBI đã dẹp tan, đang đưa ra tòa xử. Gần đây nhiều người Mỹ đi biểu tình mang theo cả súng AK; nhưng đó cũng là chuyện bình thường, họ có giấy phép mang súng.

Nhưng Tổng thống Donald Trump đã tố cáo liên tiếp rằng ông thua ở một số tiểu bang chỉ vì bỏ phiếu gian lận; vậy hơn 74 triệu người đã tín nhiệm ông họ có chịu ngồi yên hay không? Họ không ngồi yên. Hàng chục ngàn người đã đi biểu tình ủng hộ ông Trump. Họ phản đối kết quả do các tiểu bang công bố.

Nhưng dân Mỹ đã nhiễm một thói quen, là chỉ giải quyết các bất đồng ý kiến hoặc xung đột quyền lợi bằng pháp luật. Đã có mấy chục vụ kiện ở một số tiểu bang đòi hủy bỏ kết quả cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống. Sau khi tòa đã phán quyết thì người ta có thể kháng án, đưa lên tòa trên. Nhưng không thấy ai tiếp tục chống đối bằng bạo lực. Có người bất mãn đã gửi thư đe dọa một vị quan tòa hay mấy viên chức phụ trách tổ chức bầu cử, nhưng những người đó không ai coi là quan trọng.

Người ta tôn trọng luật pháp, tuân thủ các phán quyết của tòa án. Tại sao các quan tòa được tôn trọng như vậy? Chắc hẳn là vì các thẩm phán thường làm đúng nhiệm vụ của họ, xét xử theo đúng luật. Cũng có những thẩm phán làm sai, nhưng rất hiếm.

Trong một tháng qua, ở các tiểu bang Georgia, Pennsylvania, Wisconsin, và Arizona, nhiều vị thẩm phán đã bác bỏ các đơn kiện đòi xóa bỏ kết quả thắng lợi của ông Joe Biden, nhiều quan tòa do chính Tổng thống Trump bổ nhiệm. Có phiên tòa ba vị thẩm phán đều thuộc đảng Cộng Hòa.

Cũng giữ quan điểm độc lập như các quan tòa, nhiều viên chức thuộc đảng Cộng Hòa đã chứng nhận ông Biden chiếm đa số phiếu, chống lại các áp lực. Tiểu bang Georgia là tiêu biểu. Cả guồng máy lãnh đạo tiểu bang, từ mấy chục năm qua, vẫn gồm những người thuộc đảng Cộng Hòa. Bản thân họ đã bỏ phiếu bầu cho Tổng thống Trump. Họ đã cho đếm phiếu lại, đếm tất cả bốn lần, để bảo đảm không gian lận. Nhưng cuối cùng họ vẫn công nhận ông Biden thắng. Một số thống đốc và chủ tịch nghị viện ở một số tiểu bang, dù thuộc đảng Cộng Hòa, đã từ chối không cử người cùng đảng vào Cử Tri Đoàn. Họ nói rõ ràng là họ không có quyền làm như vậy.

Tinh thần thượng tôn luật pháp là một nền tảng của xã hội tự do dân chủ. Nhưng tại sao các quan tòa cố gắng xét xử đúng luật pháp? Tại sao các viên chức chính quyền cố thi hành đúng luật lệ? Có thể nói, vì kinh nghiệm cuộc sống đã cho mọi người thấy đó là lựa chọn khôn ngoan nhất, có lợi nhất. Tính về lâu về dài thì hành động theo đúng pháp luật là chiến lược tối ưu cho chính những người phải lựa chọn.

Người ta theo “chiến lược” đó vì địa vị của một thẩm phán, hoặc một viên chức phụ trách tổ chức bầu cử không tùy thuộc một nhà chính trị hay một đảng phái nào cả. Câu tục ngữ Việt Nam “quan nhất thời, dân vạn đại” đúng. Trong chế độ dân chủ, chữ “quan” trong câu tục ngữ này còn mở rộng bao gồm tất cả những người nắm quyền lực.

Đây là một nền tảng của chế độ dân chủ: “Vua nhất thời, dân vạn đại!” Sau hàng trăm năm sống tự do dân chủ, người dân Mỹ, cũng như các thẩm phán, các viên chức chính quyền ở Mỹ, biết rằng nếu làm đúng pháp luật thì không bị mất chức, không bị thiệt thòi về kinh tế. Làm đúng lương tâm và pháp luật còn bảo vệ được uy tín của mình trong xã hội.

Con người sống như vậy được là nhờ có dân chủ tự do. Trong bất cứ chế độ độc tài loại nào, phát xít, cộng sản, quân phiệt hay tư bản quả đầu, người ta không được lựa chọn làm đúng luật pháp!

Cuộc sống tự do dân chủ tạo điều kiện cho chúng ta chọn sống Thiện. Bởi vì không có một Đảng nào chiếm độc quyền ban phúc giáng họa kiểm soát đời sống tất cả mọi người!

Khi nói đến chữ Đảng, người Việt Nam chỉ có kinh nghiệm về một đảng chuyên chính độc quyền. Các đảng phái chính trị ở những nước dân chủ hoàn toàn khác. Ở nước Mỹ, mỗi người có thể theo đảng Cộng Hòa hay Dân chủ vì đồng ý với các chủ trương, chính sách của họ; nhưng không nhất thiết lúc nào cũng phải tuân hành mệnh lệnh của cấp trên trong đảng.

Cho nên trong khi bỏ phiếu người dân có thể chọn ủng hộ chức tổng thống cho một đảng mà vẫn bầu cho đảng khác vào quốc hội hoặc nghị viện tiểu bang. Cho nên, trong cuộc bỏ phiếu ngày 3 tháng 11 vừa qua ông Biden có thể hơn ông Trump 7 triệu phiếu nhưng đảng Dân chủ vẫn thất bại, mất 6 ghế ở Hạ viện. Ngoài ra phần lớn nghị viện các tiểu bang vẫn nằm trong tay đảng Cộng Hòa, không thay đổi – ngay tại các tiểu bang đang bị thưa kiện vì ghi nhận ông Biden chiếm nhiều phiếu hơn.

Và ở Mỹ ai cũng biết chiến thắng tại nghị viện các tiểu bang năm nay quan trọng hơn cả việc bầu tổng thống. Kiểm soát được nghị viện sẽ giúp cho đảng Cộng Hòa nắm các tiểu bang đó trong 10 năm tới. Bởi vì họ sẽ nắm quyền phân chia địa giới các đơn vị bầu cử, sẽ đem lợi thế cho họ, cho đến khi có cuộc kiểm tra dân số mới năm 2030.

Vậy có gian lận trong cuộc bầu cử vừa qua hay không? Đồng bào mình ở Việt Nam có thể không biết cách dân Mỹ bỏ phiếu như thế nào. Họ chọn lựa tất cả các chức vụ dân cử, từ chức tổng thống, dân biểu, nghị sĩ, nghị viên thành phố, cho tới thành viên các hội đồng giáo dục, vệ sinh, y tế, vân vân của thị xã. Chọn tất cả, trong cùng một lần bỏ phiếu. Hơn nữa, tất cả được chọn và đánh dấu trên cùng một lá phiếu; trên cùng một tờ giấy khi bỏ bằng thư, hay cùng một màn ảnh khi trực tiếp đánh dấu trên máy vi tính.

Hãy giả thiết có một đảng đã âm mưu qua mặt viên chức các tiểu bang, tạo ra hàng trăm ngàn lá phiếu gửi bằng thư giả mạo, tức là những cử tri không có thật mà vẫn có phiếu bầu. Hoặc giả thiết có một đảng đã lũng đoạn cái máy computer để nó đổi phiếu bầu người này qua cho người khác.

Nếu các giả thiết trên đúng thì người ta phải ngạc nhiên, đặt câu hỏi tại sao những người âm mưu gian lận lại “ngoan” như vậy! Tại sao một nhóm người đã tạo ra hàng trăm ngàn lá phiếu giả mà lại chỉ dùng trong việc bầu cho chức vụ tổng thống không thôi? Tại sao họ không dùng các phiếu giả đó bầu cho các ứng cử viên của họ trong Hạ viện và các nghị viện tiểu bang? Nếu họ chỉ lo bầu tổng thống còn bỏ trống những chức vụ khác, thì tại sao tổng số phiếu bầu các chức vụ thấp vẫn nhiều bằng các phiếu bầu tổng thống?

Máy vi tính cũng vậy. Tại sao kẻ gian không dùng máy để thay đổi các phiếu bầu quốc hội và nghị viện tiểu bang?

Cho đến nay, các vụ thưa kiện về gian lận bầu cử vẫn chưa đưa ra các bằng chứng minh bạch. Chính quyền các tiểu bang, và ông bộ trưởng Tư pháp liên bang đều nói rằng không thấy một âm mưu gian lận nào đến mức làm sai lạc kết quả tất cả cuộc bỏ phiếu.

Vậy nước Mỹ có dân chủ thật sự không? Cứ nhìn vào hành động của các vị thẩm phán, các viên chức chính quyền tiểu bang, liên bang, có thể tin rằng thể chế dân chủ còn bền vững. Người Việt Nam ở trong nước không cần lo lắng cho tương lai nước Mỹ.

N.N.D.

Nguồn: VOA tiếng Việt

https://www.voatiengviet.com/a/bau-cu-trump-biden-toi-cao-phap-vien/5693132.html