Cuộc chạy đua tái vũ trang: Thực tế của các con số và sự cấp bách của hòa bình

Tin Mừng Cho Người Nghèo

Cuộc chạy đua tái vũ trang: Thực tế của các con số và sự cấp bách của hòa bình

Ngày 18 tháng 9 năm 2025, trong một cuộc phỏng vấn với tờ Daily Mail, cựu Phó Tư lệnh NATO, Tướng Sir Richard Shirreff, tuyên bố rằng chỉ trong 100 giờ – tức chưa đầy năm ngày – Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể phá hủy châu Âu. Nhưng bỏ qua mọi cân nhắc luân lý, liệu có thật sự có thể tiêu diệt hoàn toàn đối phương bằng chiến tranh thông thường mà không sử dụng vũ khí hạt nhân – điều chắc chắn sẽ dẫn đến một thảm họa hạt nhân toàn cầu?

Nhận định của Shirreff, ít nhất cũng đáng nghi ngờ, và thực tế đang diễn ra trên chiến trường – cũng như trong nhiều cuộc chiến khác – cho thấy tình hình phức tạp hơn nhiều.

Các báo cáo về máy bay không người lái

Trong cùng những tuần khi các cảnh báo được đưa ra trong giới quân sự NATO về sức mạnh quân sự của Nga, nhiều báo cáo xuất hiện về các máy bay không người lái bay trên bầu trời châu Âu.

  • Ngày 9/9, máy bay chiến đấu phải cất cánh tại Ba Lan và nhiều sân bay bị đóng cửa.
  • Ngày 22/9, tình trạng tương tự xảy ra ở Copenhagen và Oslo.
  • Đầu tháng 10, Munich phải dừng giao thông hàng không.
  • Cuối tháng 10 và đầu tháng 11, đến lượt các sân bay Berlin và Bremen.
  • Ngày 7/11 tại Bỉ.
  • Và cuối cùng ngày 4/12, gần căn cứ tàu ngầm hạt nhân Brest (Pháp).

Tuy nhiên, trong tất cả các trường hợp này, sau đó không có xác nhận chính thức về nguồn gốc của các máy bay không người lái (ban đầu có nghi ngờ từ Nga) cũng như mức độ nguy hiểm của chúng.

Chẳng hạn, theo báo cáo của Cơ quan Kiểm soát Không lưu Đức (DFS), chỉ riêng trong năm 2025 tại Đức đã có 225 lần gián đoạn chuyến bay do drone. Vì vậy, có thể đặt câu hỏi: liệu những cảnh báo ấy có bị thổi phồng hay không?

Luật ngân sách và việc tái vũ trang

Trong cùng thời gian đó, các nước Liên minh châu Âu cũng đang thông qua luật ngân sách, với yêu cầu tăng đáng kể chi tiêu quân sự.

Các quốc gia Eurozone phải trình Kế hoạch Ngân sách Dự thảo cho Ủy ban châu Âu trước ngày 15 tháng 10, sau đó được thảo luận và phê chuẩn tại các quốc hội trước cuối năm.

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng liên tục trong những năm gần đây:

  • +9,4% chỉ riêng năm 2024, theo Niên giám SIPRI 2025: Vũ khí, Giải trừ quân bị và An ninh quốc tế.

NATO – theo thỏa thuận tại Hội nghị Thượng đỉnh La Haye tháng 6 – đặt mục tiêu:

  • 5% GDP cho quốc phòng vào năm 2035
  • 3,5% cho vũ khí
  • 1,5% cho an ninh mở rộng

Tuy nhiên, quyết định chiến lược tái vũ trang sẽ tất yếu kéo theo việc chuyển nguồn lực khỏi:

  • chính sách xã hội
  • y tế
  • giáo dục
  • việc làm
  • bảo vệ môi trường

Tháng 3 năm 2025, Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, nhận định:

“Chính sách của Tòa Thánh từ Thế chiến thứ nhất luôn là thúc đẩy giải trừ quân bị chung và có kiểm soát trên bình diện quốc tế. Vì thế chúng ta không thể vui mừng trước hướng đi hiện nay.”

Những tình huống bị cảm nhận như mối nguy nghiêm trọng có thể khiến dư luận dễ dàng chấp nhận cuộc chạy đua tái vũ trang. Việc nhấn mạnh nguy cơ Nga xâm lược châu Âu – ngoài cuộc chiến ở Ukraine – cũng có thể thu hẹp không gian tranh luận phê phán, đúng vào lúc các ngân sách quốc gia đang được thông qua.

Cuộc chạy đua vũ trang trong lịch sử

Lịch sử cho thấy chi tiêu quân sự thường được coi là cần thiết theo chu kỳ.

Sau Thế chiến II, với 60 triệu người chết và sự khởi đầu của Chiến tranh Lạnh, việc tái vũ trang được xem là điều kiện sống còn.

Học thuyết răn đe hạt nhân và thế cân bằng giữa các khối khiến việc tăng chi tiêu quân sự gần như trở thành bắt buộc.

Sau khi Liên Xô sụp đổ, tình hình thay đổi:

  • chi tiêu quân sự giảm hoặc ổn định
  • quân đội mở rộng nhiệm vụ sang
  • gìn giữ hòa bình
  • can thiệp nhân đạo
  • quản lý khủng hoảng khu vực

Nhưng ngày nay, chiến tranh lại quay trở lại trong đời sống quốc tế:

  • xung đột cường độ cao
  • cạnh tranh giữa các cường quốc
  • suy giảm tôn trọng luật pháp quốc tế

Một số hiệp ước kiểm soát vũ khí cũng không còn được gia hạn.

Ví dụ mới nhất là Hiệp ước New START, hết hạn ngày 5/2/2026, vốn nhằm giảm và giới hạn vũ khí hạt nhân giữa Mỹ và Nga.

So sánh các con số

Ước tính năm 2025 cho thấy:

NATO

  • GDP: 57.000 tỷ USD
  • Chi tiêu quân sự: 1.495 tỷ USD (2,62% GDP)

Trong đó:

  • Mỹ:
  • GDP: 30.620 tỷ USD
  • quân sự: 921 tỷ USD (3,01%)
  • Các nước NATO khác:
  • GDP: 26.380 tỷ USD
  • quân sự: 574 tỷ USD (2,18%)

Nga

  • GDP: 2.540 tỷ USD
  • quân sự: 187 tỷ USD (7,4%)

Trung Quốc

  • GDP: 19.398 tỷ USD
  • quân sự: 314 tỷ USD (1,62%)

Những con số này cho thấy sự bất cân xứng lớn giữa nguồn lực NATO và Nga.

Vì thế câu hỏi đặt ra:

Liệu cách chúng ta phản ứng với các mối đe dọa hiện nay có thực sự làm giảm chúng, hay lại càng làm chúng gia tăng?

Ngành công nghiệp vũ khí

Chỉ cần tăng 1% GDP cho quốc phòng tương đương khoảng 600 tỷ USD mỗi năm.

Cổ phiếu ngành vũ khí cũng tăng mạnh:

  • Europe Stoxx Aerospace & Defence: +28,97%
  • S&P Aerospace & Defense (Mỹ): +73,45%

Nhưng cuộc chạy đua vũ trang cũng mang theo:

  • chi phí chính trị
  • gánh nặng kinh tế
  • nợ công
  • hạn chế tự chủ của các quốc gia

Lời Đức Thánh Cha về giải trừ quân bị

Trong Sứ điệp Ngày Hòa bình Thế giới 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV viết:

“Những lời kêu gọi gia tăng chi tiêu quân sự thường được trình bày như một phản ứng hợp lý trước các mối đe dọa bên ngoài. Nhưng ý tưởng về sức mạnh răn đe quân sự – đặc biệt là răn đe hạt nhân – dựa trên một quan niệm phi lý về quan hệ giữa các quốc gia: không dựa trên luật pháp, công lý và niềm tin, mà trên nỗi sợ và sự thống trị bằng vũ lực.”

Chi tiêu quân sự toàn cầu đã đạt 2.718 tỷ USD, tương đương 2,5% GDP toàn cầu.

Theo Đức Thánh Cha, ngày nay còn xuất hiện cả:

  • chiến dịch truyền thông
  • chương trình giáo dục

nhằm nuôi dưỡng cảm giác đe dọa, và hứa hẹn rằng an ninh chỉ có thể đạt được bằng vũ trang.

Ngài nhấn mạnh:

An ninh ngày nay không thể chỉ được hiểu qua sức mạnh quân sự. Giải trừ quân bị – về văn hóa, chính trị và tinh thần – phải được coi là một con đường nghiêm túc.

Nguy cơ tận thế hạt nhân

Thế giới hiện có khoảng 12.000 đầu đạn hạt nhân:

  • Nga: 5.459 (1.718 sẵn sàng phóng)
  • Mỹ: 5.177 (khoảng 1.700 sẵn sàng)

Sức mạnh của chúng đủ để hủy diệt nền văn minh nhân loại hàng trăm lần.

Chỉ 50 đầu đạn cũng đủ gây thảm họa toàn cầu.

Học thuyết hủy diệt lẫn nhau (MAD) cho thấy:

  • không bên nào có thể thắng
  • bên tấn công trước cũng sẽ bị hủy diệt bởi đòn đáp trả.

Con đường duy nhất

Chiến tranh hiện đại – với công nghệ và trí tuệ nhân tạo – có sức tàn phá khổng lồ và kéo dài vô tận.

Vì thế giải pháp duy nhất, như Huấn quyền của các Giáo hoàng nhắc nhở, là:

  • ngoại giao
  • đối thoại
  • đàm phán
  • giải trừ quân bị

Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại lời Chúa Giêsu với thánh Phêrô trong vườn Cây Dầu:

“Hãy xỏ gươm vào vỏ.”

Ngài nói:

“Đó là lời gửi đến những người quyền lực trên thế giới: hãy can đảm giải trừ vũ khí! Nhưng đồng thời cũng là lời mời gọi mỗi người chúng ta giải trừ chính trái tim mình, bởi vì nếu chúng ta không có bình an trong lòng, chúng ta không thể trao ban bình an cho người khác.”

Và cũng là lời mời gọi:

hãy nhìn thế giới từ vị trí thấp hơn — từ đôi mắt của những người đang đau khổ, chứ không phải từ vị trí của kẻ quyền lực.

Andrea Tornielli

Nguồn: Vatican News


 

Iran bắn 700 hỏa tiễn và 3,600 ‘drone’ vào mục tiêu Mỹ, Israel

Ba’o Nguoi-Viet

March 15, 2026

TEHRAN, Iran (NV) – Iran bắn khoảng 700 hỏa tiễn và 3,600 chiếc “drone” (máy bay điều khiển từ xa) vào mục tiêu Mỹ và Israel từ khi chiến tranh bùng nổ, phát ngôn viên Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC), lực lượng bán quân sự tinh nhuệ của Iran, tuyên bố hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, theo thông báo của IRGC trên Telegram, CNN đưa tin.

Thông báo của IRGC không nói rõ họ bắn số vũ khí đó lúc nào, mục tiêu ở đâu hay thiệt hại ra sao.

Một phụ nữ ngồi giữa căn nhà bị đổ nát của bà ở Tehran, Iran, hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, sau hai ngày căn nhà này bị không kích. (Hình: Majid Saeedi/Getty Images)

Cũng hôm Chủ Nhật, thông tấn xã bán chính thức Tasnim của Iran loan báo chiến dịch không kích của Mỹ và Israel từ khi cuộc chiến bắt đầu hôm 28 Tháng Hai tới nay làm hư hại hơn 54,000 căn nhà, cơ sở thương mại và cơ sở y tế.

Theo Tasnim, 29,146 căn nhà ở hàng loạt tỉnh bị hư hại, cùng với 6,851 cơ sở thương mại khắp Iran. Ở tỉnh Tehran, nơi có thủ đô Tehran, 18,180 căn nhà và cơ sở thương mại bị hư hại.

Tổng cộng 236 cơ sở y tế, như bệnh viện và tiệm thuốc tây, bị hư hại, theo Tasnim.

Cùng ngày, phát ngôn viên chính phủ Iran xác nhận chiến dịch không kích của Mỹ và Israel làm hư hại hơn 42,000 cơ sở dân sự khắp đất nước, gồm nhà cửa, trường học, bệnh viện, và làm hàng trăm người chết, hàng ngàn người bị thương, theo đài Al Jazeera.

Bộ Y Tế Iran công bố hơn 1,200 dân thường thiệt mạng và trên 10,000 người bị thương trong chiến dịch của Mỹ và Israel, theo đài NPR hôm Thứ Bảy. (Th.Long) [kn]


 

Cuba xác nhận đàm phán với Mỹ giữa khủng hoảng phong tỏa dầu mỏ (BBC)

(BBC)

Chủ tịch Cuba Díaz-Canel cho biết lưới điện của đảo quốc này ngày càng “không ổn định”

  • Tác giả, Malu Cursino

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết chính phủ nước này đang tiến hành các cuộc đàm phán với chính quyền Donald Trump nhằm tìm kiếm giải pháp cho những bất đồng giữa hai nước, trong bối cảnh quốc gia vùng Caribe này tiếp tục chịu ảnh hưởng từ lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ.

Ông Díaz-Canel cho biết suốt ba tháng qua Cuba đã không nhận được bất kỳ nguồn nhiên liệu nào.

Các cuộc đàm phán giữa hai nước hiện mới chỉ ở giai đoạn đầu, theo thông báo được phát sóng toàn quốc vào hôm 13/3 của Chủ tịch Miguel Díaz-Canel, người chỉ đạo đoàn đàm phán của Cuba.

Hôm 9/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Cuba đang gặp “rắc rối lớn” và cảnh báo về khả năng “tiếp quản một cách thân thiện” đảo quốc này.

Cuba hiện đang trải qua nhiều đợt mất điện, khi đất nước thiếu nhiên liệu để vận hành hệ thống điện – tình trạng càng trầm trọng hơn do áp lực từ Mỹ.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã thể hiện rõ mong muốn thay đổi ban lãnh đạo của Cuba. Ông cũng đe dọa áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba.

“Như Tổng thống Trump đã tuyên bố, chúng tôi đang đàm phán với Cuba. Các nhà lãnh đạo của họ nên đạt được một thỏa thuận, điều mà ông Trump tin rằng ‘sẽ rất dễ dàng đạt được'”, Nhà Trắng nói với BBC hôm 13/3.

Havana phụ thuộc rất lớn vào nhiên liệu nhập khẩu để sản xuất điện, trong khi Mỹ đã thu giữ một số lô dầu đang trên đường tới Cuba.

Trước đây, Venezuela được cho là cung cấp khoảng 35.000 thùng dầu mỗi ngày cho Cuba, đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu dầu của đảo quốc.

Tuy nhiên, việc Mỹ tiến hành chiến dịch tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro vào đầu tháng 1/2026 đã làm gián đoạn nguồn cung này.

Trong bài phát biểu toàn quốc, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết việc trong ba tháng qua không nhập khẩu được bất kỳ nguồn nguyên liệu nào đã khiến dự trữ dầu diesel và dầu nhiên liệu của nước này dần cạn kiệt. Vì vậy, hệ thống điện quốc gia ngày càng trở nên “không ổn định”, ông nói.

Nhằm giảm bớt tác động, Cuba đã tăng sản lượng dầu thô và khí đốt trong nước, đồng thời mở rộng sản xuất điện mặt trời.

Play video, “Cuộc sống thiếu điện và nhiên liệu ở Cuba”, Thời lượng 1,42

01:42

Quan hệ giữa Mỹ và Cuba đã trở nên căng thẳng kể từ khi lãnh đạo cộng sản Fidel Castro lật đổ chính phủ được Mỹ hậu thuẫn vào năm 1959.

Các lệnh trừng phạt và cấm vận thương mại của Mỹ đối với Cuba đã được áp đặt từ đầu những năm 1960.

Đảo quốc này chỉ cách bang Florida của Mỹ khoảng 145km về phía nam. Do khoảng cách gần, nhiều người Cuba không ủng hộ chính quyền Havana đã di cư sang Mỹ. Đây cũng là một trong những lý do khiến thành phố Miami có cộng đồng người Mỹ gốc Cuba rất lớn.

Liên quan đến các cuộc đàm phán hiện tại, Tổng thống Donald Trump cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – người là con của những người Cuba nhập cư – đang tham gia vào quá trình này.

Ông Rubio hồi tháng Hai đã phát biểu rằng Cuba cần phải thay đổi.

“Cuba cần phải thay đổi mạnh mẽ, vì đó là cơ hội duy nhất để cải thiện đời sống cho người dân,” ông nói với các phóng viên vào ngày 25/2.

Năm 2024, cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại thành phố Miami đã biểu tình ủng hộ tù nhân chính trị đang bị giam giữ tại Cuba, đồng thời vận động cho ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng

Ngoài ra, chính phủ Cuba cho biết nước này sẽ thả 51 tù nhân trong những ngày tới như một cử chỉ “thiện chí” sau các cuộc trao đổi với Vatican.

Động thái này diễn ra vài tuần sau khi Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez gặp Giáo hoàng Leo tại Vatican.

Cuba không cho biết liệu những người sắp được thả có bao gồm tù nhân chính trị hay không, nhưng cho biết tất cả họ đều “đã chấp hành phần lớn thời gian bản án và có thái độ cải tạo tốt trong thời gian ở tù.”

Làm rõ về kế hoạch thả tù nhân sắp tới, Bộ Ngoại giao Cuba cho biết từ năm 2010, Havana đã ân xá cho 9.905 tù nhân.

Cơ quan này cũng cho biết thêm rằng trong ba năm qua, khoảng 10.000 người bị giam giữ khác đã được thả “thông qua nhiều hình thức giảm án khác nhau.”

Chính phủ Cuba khẳng định quyết định này là “chủ quyền” của Cuba và phù hợp với thời điểm tuần Thánh trong lịch Kitô giáo.


 

 ĐỨC HỒNG Y PIETRO PAROLIN CẢNH BÁO NGUY CƠ CHIẾN TRANH PHÒNG NGỪA

Anmai CSsR

ĐỨC HỒNG Y PIETRO PAROLIN CẢNH BÁO NGUY CƠ CHIẾN TRANH PHÒNG NGỪA

Trả lời phỏng vấn dành riêng cho Vatican News về tình hình căng thẳng tại Trung Đông, Đức Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin đã lên tiếng mạnh mẽ cảnh báo về sự trỗi dậy nguy hiểm của một xu hướng mới trong địa chính trị: việc sử dụng sức mạnh để giải quyết các vấn đề quốc tế.

Với nỗi đau sâu sắc, Đức Hồng y bày tỏ sự xót xa khi chứng kiến các dân tộc Trung Đông – trong đó có những cộng đồng Kitô giáo vốn đã chịu nhiều thử thách – một lần nữa bị đẩy vào vòng xoáy chiến tranh. Về các cuộc tấn công gần đây của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, Đức Hồng y nhấn mạnh rằng hòa bình và an ninh chỉ có thể được xây dựng và duy trì bền vững thông qua các nỗ lực ngoại giao chân chính, đặc biệt là ngoại giao đa phương trong khuôn khổ các tổ chức quốc tế. Chỉ trong môi trường ấy, các quốc gia mới có thể giải quyết tranh chấp một cách phi bạo lực, công bằng và nhân văn.

Theo Đức Hồng y, việc xác định nguyên nhân của chiến tranh và phân định đúng sai giữa các bên là điều vô cùng phức tạp. Tuy nhiên, một sự thật không thể chối cãi là bom đạn luôn mang theo những hậu quả khôn lường: vô số nạn nhân vô tội, sự hủy diệt không thể phục hồi và nỗi đau tàn phá nặng nề đối với dân thường. “Vì lẽ đó, Tòa Thánh một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng mọi công cụ ngoại giao để giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia”, Đức Hồng y Parolin khẳng định.

Khi được hỏi về lý do “chiến tranh phòng ngừa” mà Mỹ và Israel đưa ra – nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân – Đức Hồng y nhắc nhở rằng, theo Hiến chương Liên Hiệp Quốc, việc sử dụng vũ lực chỉ được xem là biện pháp cuối cùng và cực kỳ nguy hiểm, sau khi mọi kênh chính trị và đối thoại ngoại giao đã thực sự thất bại. Ngài cảnh báo: nếu các quốc gia tự cho mình quyền phát động “chiến tranh phòng ngừa” chỉ dựa trên tiêu chí chủ quan riêng, thì toàn thế giới sẽ đối mặt với nguy cơ bị chìm trong biển lửa.

Sự xói mòn nghiêm trọng của luật pháp quốc tế đang diễn ra ở mức độ báo động: công lý bị sức mạnh thay thế, sức mạnh của luật pháp nhường chỗ cho “luật của kẻ mạnh”, và quan niệm sai lầm rằng hòa bình chỉ có thể đạt được sau khi kẻ thù bị tiêu diệt hoàn toàn. “Tòa Thánh một lần nữa mạnh mẽ lên án mọi hình thức lôi kéo dân thường và các cơ sở dân sự – như nhà ở, trường học, bệnh viện và nơi thờ tự – vào các hoạt động quân sự, đồng thời kêu gọi tất cả các bên liên quan phải tuyệt đối tôn trọng nguyên tắc bất khả xâm phạm của phẩm giá con người và tính thiêng liêng của sự sống”, Đức Hồng y Parolin nhấn mạnh.

Thông qua bài phỏng vấn, Đức Hồng y Quốc vụ khanh đã gửi đi một thông điệp rõ ràng và cấp thiết: chỉ có ngoại giao, đối thoại và sự tôn trọng luật pháp quốc tế mới có thể cứu vãn hòa bình. Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến sự suy giảm đáng lo ngại của trật tự đa phương, lời nhắc nhở từ Tòa Thánh không chỉ là tiếng nói đạo đức mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc dành cho các nhà lãnh đạo quốc tế.

Lm. Anmai, CSsR tổng hợp


 

Liệu Thế Chiến Thứ Ba có còn là một kịch bản giả định xa vời? (RFI)

RFI

Cuộc chiến tại Trung Đông vẫn là chủ đề chính bao trùm các báo Pháp số ra hôm nay, 06/03/2026. Trong khi Le Monde phân tích chiến dịch trên không do Mỹ và Israel tiến hành với quy mô chưa từng có nhắm vào Iran, La Croix lại đặt câu hỏi rằng Nhà nước Do Thái phải chăng đã vượt qua logique răn đe có từ thời lập quốc để tiến hành một cuộc chiến xâm lược ở Iran. 

Đăng ngày: 06/03/2026 

Một cậu bé Ba Lan trở về ngôi nhà giờ chỉ còn là đống đổ nát sau cuộc không kích của Đức tại Vacxava, Ba Lan, tháng 09/1939 trong Thế chiến II. AP – JULIEN BRYAN

Một cậu bé Ba Lan trở về ngôi nhà giờ chỉ còn là đống đổ nát sau cuộc không kích của Đức tại Vacxava, Ba Lan, tháng 09/1939 trong Thế chiến II. AP – JULIEN BRYAN

Minh Phương

Libération thì tập trung vào nạn tin giả mà chế độ Thần quyền đang tung ra để trấn an người dân và khơi dậy lòng hận thù với Washington và Tel-Aviv. Tuy nhiên, đáng chú ý nhất có lẽ là mối trăn trở của Les Echos về câu hỏi : Nhân loại liệu còn đủ khả năng để ngăn cản Đệ Tam Thế Chiến?    

Tờ Les Echos hôm nay đăng tải bài phân tích của học giả Jacques Attali, nguyên cố vấn đặc biệt của tổng thống Pháp François Mitterrand (1981 – 1995), về những kịch bản mở ra chiến tranh thế giới lần thứ ba. Theo ông Attali, từ năm 1945, thế giới luôn sống dưới cái bóng của một cuộc đại chiến thứ ba. Nỗi lo ấy từng ám ảnh tất cả trong thời kỳ đối đầu giữa chủ nghĩa tư bản và cộng sản, khi nhân loại ít nhất hai lần tiến sát bờ vực tận thế vì vũ khí hạt nhân, cho đến khi sự sụp đổ của Liên Xô tạm thời khép lại chu kỳ đó. Khi ấy, người ta từng dám hy vọng vào một nền hòa bình vĩnh viễn – một ảo tưởng che khuất những nỗi oán giận âm ỉ trong lòng các dân tộc.

Nhìn bề ngoài, ít nhất là vào lúc này, chưa có dấu hiệu của một cuộc xung đột toàn cầu. Những gì ta thấy chỉ là các cuộc chiến tách biệt giữa Nga và Ukraina; các cuộc đối đầu bùng nổ giữa Israel và Iran; bất ổn tại khu vực Afghanistan – Pakistan; các cuộc nổi dậy ở vùng Sahel; hay căng thẳng chết chóc quanh eo biển Đài Loan.

Thoạt nhìn, các bên tham chiến trong từng cuộc xung đột này dường như không có lợi ích trực tiếp nào để can dự vào chiến tranh của những bên khác: Matxcơva và Bắc Kinh không có lý do để đối đầu với Tel-Aviv; Riyad không có tranh chấp với Bắc Kinh; Islamabad cũng không có tham vọng tại Sahel. Thế giới dường như vẫn còn cách khá xa bờ vực. Nhưng dưới lớp bề mặt rời rạc ấy vẫn hiện diện những mối hận thù chung. Đó là sự đối đầu giữa toàn bộ phương Tây với những cộng đồng cảm thấy mình là nạn nhân của một đế chế phương Tây tàn nhẫn.

Điều gì sẽ dẫn đến Đệ Tam Thế Chiến? 

Bước ngoặt đầu tiên hướng tới một cuộc chiến quy mô toàn cầu sẽ là việc các bên trong những cuộc xung đột ở cấp khu vực bắt đầu thiết lập các liên minh gián tiếp với nhau. Có thể hình dung Iran tấn công một quốc gia thành viên NATO, kéo theo sự tham chiến của toàn bộ liên minh. Cũng có thể tưởng tượng Nga, Trung Quốc và Pakistan đứng về phía chế độ thần quyền Iran, mỗi bên lại có một lợi ích riêng. Matxcơva tham gia nhằm bảo đảm chiều sâu chiến lược và nguồn cung nhân lực, trang bị cho mặt trận Ukraina; Bắc Kinh để bảo vệ nguồn năng lượng và các tuyến vận chuyển chiến lược; còn Islamabad để có các “bảo trợ” đáng tin cậy trước sức mạnh của Ấn Độ.

Giai đoạn tiếp theo sẽ chứng kiến các quốc gia này triển khai lực lượng hỗ trợ lẫn nhau: quân Pakistan tham gia cùng lực lượng Nga tại Ukraina; đơn vị Nga hỗ trợ chiến dịch của Trung Quốc tại Đài Loan; lực lượng Iran được triển khai đồng thời trên cả hai mặt trận. Tất cả sẽ dễ dàng tập hợp dưới lá cờ của chủ nghĩa bài phương Tây, với lý do lên án cơ chế toàn cầu hóa mang tính bóc lột, chủ nghĩa duy lý làm mất đi các giá trị tinh thần, và một nền dân chủ hiện đại mang dấu ấn thực dân.

Một khi động lực ấy đã được khởi động, sẽ không còn trọng tài nào đủ khả năng kiềm chế nó: không còn quyền bá chủ nào – kể cả Washington – có thể áp đặt hòa bình; không có thiết chế đa phương nào đủ sức buộc các bên ngừng bắn; luật pháp quốc tế nằm trong đống đổ nát dưới những đòn tấn công của các cường quốc theo chủ nghĩa xét lại. Và Chiến tranh thế giới thứ ba sẽ không còn chỉ là một kịch bản giả định hay chuỗi những cuộc đụng độ đẫm máu rời rạc nữa.

Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch trên không với quy mô chưa từng có để áp đảo Iran

Về tình hình chiến sự tại Iran, tờ Le Monde hôm nay nhận định đây là “Một cuộc chiến trên không với cường độ chưa từng có kể từ nhiều thập niên qua”. Theo tờ báo, để thể hiện sức mạnh áp đảo trước đối thủ Iran, các lực lượng Mỹ và Israel đã tiến hành một chiến dịch với quy mô cực lớn. Cần nhắc lại là quân đội Mỹ và Israel, đã huấn luyện chung suốt ba thập kỷ và sở hữu cùng loại trang thiết bị, đã phân chia bầu trời, nhiệm vụ và các hành lang vào không phận Iran. 

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth hôm thứ Tư đã tuyên bố chỉ cần “vài ngày” nữa là quân đội có thể kiểm soát được bầu trời Iran. Khi quyền thống trị này được thiết lập, Nhà nước Do Thái và Mỹ sẽ rảnh tay tiếp tục công cuộc phá hủy các bệ phóng và nhà máy tên lửa của Teheran. Ông Hegseth khẳng định : “Chúng tôi có thể sử dụng bom trọng lực chính xác được dẫn đường bằng laser với trọng lượng 500, 1.000 và 2.000 pound [tương đương khoảng 900 kg]; chúng tôi có một kho gần như vô hạn”. Điều này đặt ra câu hỏi về số lượng thường dân thương vong mà chính quyền Trump sẵn sàng chịu trách nhiệm, trong khi chính quyền này một số ngày lại tuyên bố sẽ “giải phóng” đất nước, thuyết phục người dân nổi dậy chống lại chế độ sau chiến tranh.

Về phần mình, Israel cho biết 300 bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy kể từ khi chiến tranh bắt đầu. “Cứ sáu giờ là sẽ có khoảng một trăm máy bay sẵn sàng cất cánh từ Israel. Có lẽ có vài trăm chiếc luôn xuất hiện trên bầu trời Iran.” một tướng dự bị Israel khẳng định. Tối thứ Tư, quân đội Israel ước lượng số lượng đạn được bắn ra là 5.000 viên, nhiều hơn một nghìn so với hôm trước. 

Tấn công Iran, Israel phải chăng đã vượt qua logic răn đe để tiến tới cuộc chiến xâm lược? 

Trong khi đó, nhật báo Công Giáo La Croix lại tập trung phân tích về mục đích và tính chính danh của cuộc chiến mà Mỹ và Israel tiến hành ở Iran. Trong mục xã luận, La Croix nhận định rằng đối với Tel-Aviv, cuộc chiến này đánh dấu một bước ngoặt chưa từng có. Kể từ khi thành lập năm 1948, Israel xây dựng chính sách quốc phòng dựa trên chiến lược răn đe, chủ yếu là “trả đũa” mạnh mẽ hoặc không cân xứng trước bất kỳ cuộc tấn công nào. Tuy nhiên, lần này không chỉ là răn đe hay duy trì hiện trạng: đây là một cuộc chiến xâm lược, nhằm thay đổi chế độ tại Teheran. Thủ tướng Benjamin Netanyahu muốn lật đổ Cộng hòa Hồi giáo Iran để vô hiệu hóa chương trình hạt nhân và tên lửa mà Israel coi là mối đe dọa tồn vong.

Chiến lược này thay đổi hoàn toàn vị thế của Israel tại Trung Đông. Đất nước này hiện thể hiện vai trò cường quốc bá quyền, tìm cách kiểm soát, thậm chí thống trị các nước láng giềng – một logic đã áp dụng lâu nay với người Palestine và Liban, nhưng lần này quy mô lớn hơn nhiều. Chiến lược chỉ khả thi nhờ sự ủng hộ mạnh mẽ từ Mỹ, với liên minh mà Netanyahu tự hào gọi là “lịch sử” và “độc nhất”. 

Liệu sự sụp đổ của Iran hay sự xuất hiện của một chế độ “thân thiện” tại Teheran có mở đường cho Israel bình thường hóa quan hệ và hòa nhập hòa bình vào Trung Đông? Tờ báo nhận định là chưa đến mức đó, nhưng điều này sẽ phù hợp với mục tiêu của Hiệp định Abraham, sáng kiến ngoại giao do Donald Trump khởi xướng năm 2020. Tuy nhiên, các hiệp định này bỏ qua vấn đề Palestine – thách thức lớn nhất của Israel – và điều kiện để giải quyết vấn đề này ngày càng bị xói mòn bởi các chủ nghĩa Phục quốc Do Thái mạnh mẽ của chính quyền. Từ chiến tranh chống Iran đến hòa bình ở Gaza tồn tại một khoảng cách khái niệm rất lớn, và khoảng cách đó có thể tóm gọn bằng một từ : công lý.

Iran đang chiến thắng, ít nhất là trong những tuyên truyền của chế độ 

Vẫn về cuộc chiến ở Iran, tờ Libération nói tới “Cuộc chiến tin giả” mà các phương tiện truyền thông chính thức của Teheran đang lan truyền. Cộng hòa Hồi giáo đang giành chiến thắng. Ít nhất đó là điều người ta có thể rút ra khi đọc các tờ báo của chính quyền, nơi thông điệp này được lặp đi lặp lại như khẩu hiệu duy nhất. Trên truyền hình, những gương mặt quen thuộc của chế độ liên tục xuất hiện để trấn an công chúng về năng lực của đất nước, nhấn mạnh những thiệt hại gây ra cho kẻ thù và giảm nhẹ tổn thất về nhân mạng, đồng thời gửi thông điệp tới các quốc gia láng giềng – những mục tiêu có thể bị đáp trả.

Đường lối truyền thông chính thức này không chỉ dừng ở những tuyên bố mạnh mẽ. Tờ New York Times cho biết đã xuất hiện nhiều hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra, phóng đại các thành công quân sự của quân đội Iran. Những video và hình ảnh này được lan truyền rộng rãi trên các mạng xã hội thân cận với chế độ hoặc trên kênh truyền hình PressTV – một cơ quan truyền thông phát bằng tiếng Anh và tiếng Pháp nhằm truyền bá quan điểm chính thức của Iran ra nước ngoài.

Báo chí không hoàn toàn bỏ qua tác động của các cuộc tấn công đối với đất nước, nhưng họ chọn lọc những gì được đưa ra ánh sáng. Một video do kênh Tasnim phát sóng cho thấy sân vận động lớn nhất Azadi, nằm ở phía bắc Teheran, đã bị tàn phá nặng nề. Phần lớn các tờ báo cũng nhấn mạnh hình ảnh tang lễ tại trường học ở Minab, nơi một cuộc không kích do Israel và Mỹ thực hiện được cho là đã khiến 168 người thiệt mạng, phần lớn là các nữ sinh nhỏ tuổi. Mười bốn cơ sở y tế bị hư hại và ba bệnh viện không còn hoạt động được nữa. Số nạn nhân trong các cuộc không kích cũng được công bố hàng ngày. Đối với truyền thông Iran, những con số này là bằng chứng cho thấy Mỹ và Israel đang ném bom vào các khu dân cư mà không phân biệt mục tiêu.

Điều khiến cuộc chiến truyền thông này thêm phức tạp là gần như không thể có được nguồn tin trực tiếp từ Iran. Chính quyền nước này vẫn chặn Internet và đe dọa truy tố những người cố gắng vượt qua các hạn chế. Chỉ trong một số trường hợp hiếm hoi, các nhà báo và công dân mới có thể gửi thông tin ra bên ngoài. Theo tổ chức giám sát tự do Internet NetBlocks, mạng Internet tại Iran chỉ hoạt động ở “khoảng 1% so với mức bình thường” và “tình trạng mất Internet đã kéo dài hơn 120 giờ”.


 

‘Drone’ của Iran tấn công tòa đại sứ Mỹ, Trump nói ‘mọi thứ ở Iran đã bị đập tan’

Ba’o Nguoi-Viet

March 3, 2026

RIYAHD, Saudi Arabia (NV) – Hai máy bay không người lái (drone) của Iran tấn công tòa đại sứ Mỹ ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Saudi, gây ra đám cháy nhỏ, AP dẫn nguồn từ Bộ Quốc Phòng nước này cho biết hôm Thứ Ba, 3 Tháng Ba.

Sứ quán đã kêu gọi công dân Mỹ ở Ả Rập Saudi tránh xa khu vực đại sứ quán.

Trụ sở tòa đại sứ Mỹ ở Riyadh vào ngày 3 Tháng Ba sau khi bị Iran tấn công bằng máy bay không người lái. (Hình: AFP via Getty Images)

Trước đó, tòa đại sứ Mỹ ở Kuwait cũng bị Iran tấn công, cũng theo AP.

Trong khi đó, Tổng Thống Donald Trump nói rằng “mọi thứ ở Iran đã bị đập tan” và bây giờ “Iran không còn gì cả.”

Các tòa đại sứ của Mỹ tại Saudi Arabia, Kuwait, và Lebanon đều đóng cửa. Bộ Ngoại Giao Mỹ đã ra lệnh sơ tán các nhân viên không khẩn cấp và thân nhân của họ ở Kuwait, Bahrain, Iraq, Qatar, Jordan, và UAE.

Trước cuộc gặp với thủ tướng Đức tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Ba, ông Trump nói với các phóng viên rằng “mọi thứ ở Iran đã bị đập tan.”

“Họ không còn hải quân, nó đã bị đập tan. Họ không còn không quân, nó cũng bị đánh gục. Chúng không có khả năng phát hiện trên không, và nó cũng đã bị phá hủy. Hệ thống radar của họ bị đánh sập, và gần như mọi thứ bị phá tan tành,” ông Trump được NBC dẫn lời nói.

Về phần mình, phát ngôn viên của Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) đe dọa rằng “Cánh cổng địa ngục” sẽ ngày càng mở ra hơn cho Mỹ và Israel.

Hãng tin nhà nước Mizan của Iran dẫn lời Chuẩn Tướng Ali-Mohammad Naeini nói hôm Thứ Ba rằng “kẻ thù nên chờ đón các cuộc tấn công không dứt” và rằng IRGC sẽ tiếp tục sứ mạng “với chiến lược và sức mạnh nguyên vẹn” khi ông nói rằng các chỉ huy và các đơn vị chiến đấu của họ “được tập hợp và hoạt động đầy đủ” mặc dù ông Trump nói rằng “đa phần lực lượng lãnh đạo Iran đã bị xóa sổ.”

Quân đội Israel cho biết họ tiến hành một đợt không kích vào các địa điểm sản xuất và lưu giữ hỏa tiễn đạn đạo của Iran ở Tehran và Isfahan.

Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc cho biết Natanz, cơ sở làm giàu nguyên tử của Iran, đã bị “một số thiệt hại.”

Các cuộc không kích của Mỹ và Israel làm thiệt mạng ít nhất 787 người ở Iran, theo Hiệp Hội Trăng Lưỡi Liềm Đỏ. Tại Lebanon, nơi Israel tấn công trả đũa nhóm chiến binh Hezbollah do Iran hậu thuẫn, 40 người thiệt mạng, trong đó có 7 trẻ em, Bộ Y Tế nước này cho biết.

Phía Mỹ xác nhận sáu lính Mỹ thiệt mạng tính cho đến nay. (NNL) [đ.d.]


 

Chiến sự tại Trung Đông : Dầu hỏa và vàng tăng giá mạnh

 RFI

Chiến sự tại Trung Đông đẩy giá dầu vượt quá ngưỡng 80 đô la/ thùng trong phiên giao dịch sáng nay 02/03/2026. Eo biển Hormuz trở thành một điểm nóng có nguy cơ gây xáo trộn giao thương hàng hải. Chỉ số chứng khoán tại các thị trường từ châu Á đến châu Âu và nhất là tại các nước trong Vùng Vịnh sụt giảm vào giờ mở cửa. Giới đầu tư thận trọng với các hãng hàng không và du lịch, nhưng kỳ vọng nhiều vào các tập đoàn trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng.

Đăng ngày: 02/03/2026 

Ảnh minh họa : Tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, ngoài khơi Các Tiểu Vương Quốc Thống Nhất, ảnh chụp năm 2012. AP – Kamran Jebreili

Thanh Hà

Vào giờ mở cửa sáng nay, chỉ số CAC40 Paris mất giá gần 2%. Các sàn chứng khoán ở Frankfurt của Đức hay Milano của Ý cũng mất trên dưới 2 %. Luân Đôn sụt giá hơn 1 %.

Tại Châu Á, các sàn chứng khoán như Tokyo, Hồng Kông mất giá khoảng 1,8 % vào cuối ngày.

Vùng Vinh, khu vực bị tác động trực tiếp, nhiều nơi thông báo đóng cửa các thị trường tài chính cho đến hết ngày 03/03/2026. Riêng Ả Rập Xê Út, từ hôm qua, chỉ số chứng khoán tuột dốc 4 % vào đầu giờ, Qatar cũng đã mất giá khoảng 2 % vào sáng nay. Giới trong ngành ghi nhận một sự sụt giảm đáng kể trước viễn cảnh chiến sự tại Trung Đông sẽ kéo dài « ít nhất là nhiều tuần lễ » như chính tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tuyên bố.

Như thông lệ, mỗi lần tình hình trên thế giới trở nên bất ổn hơn, giá vàng lại được đẩy lên cao, tăng thêm hơn 2 % trong phiên giao dịch hôm nay.

Trên thị trường dầu hỏa, giá một thùng dầu dầu Brent sáng nay tăng thêm gần 10 % vượt quá ngưỡng 80 đô la một thùng. Dầu WTI cũng đã tăng thêm hơn 9 % trong buổi giao dịch sáng nay. Cổ phiếu các tập đoàn dầu hỏa của thế giới như Shell, BP, TotalNergies hay Répol đều tăng mạnh, tương tự như cổ phiếu các nhà sản xuất vũ khí và thiết bị quân sự của châu Âu : Thales của Pháp tăng hơn 5 %, BAE Systemes của Anh tăng hơn 7 % hay Rheinmetall của Đức tăng thêm 4 %.

Do các hãng hàng không phải đình chỉ các chuyến bay đến hay xuất phát từ khu vực Trung Đông, cổ phiếu của các hãng hàng không Pháp, Đức đều mất giá. Viễn cảnh chiến sự cũng tác động mạnh đến ngành du lịch, hệ thống khách sạn…


 

Truyền thông Iran xác nhận Giáo Chủ Khamenei ‘tử vì đạo’

Truyền thông Iran xác nhận Giáo Chủ Khamenei ‘tử vì đạo’

Ba’o Nguoi-Viet

February 28, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Nhiều phương tiện truyền thông nhà nước Iran xác nhận cái chết của Giáo Chủ Ayatollah Ali Khamenei trong cuộc tấn công của liên quân Mỹ – Israel vào Iran sáng 28 Tháng Hai.

“Giáo Chủ Khamenei đã tử vì đạo,” đài truyền hình nhà nước IRIB đưa tin vào tối 28 Tháng Hai, theo CNN.

Ayatollah Ali Khamenei, với dòng chữ chống Mỹ viết trên tấm bảng: “Chúng tôi coi tổng thống Mỹ là tên tội phạm,” trên một con phố ở Tehran hôm 6 Tháng Hai. (Hình minh họa: AFP via Getty Images)

Trước đó, một quan chức Israel cho biết nhà lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei của Iran đã chết, và thi thể của ông được tìm thấy, theo Reuters.

Ayatollah Ali Khamenei, 86 tuổi, cai trị Iran từ năm 1989. Là Lãnh tụ tối cao, ông nắm giữ quyền lực tối cao đối với tất cả các nhánh của chính phủ, quân đội và tư pháp trong nước cộng hòa Hồi Giáo.

Một bản dịch tin tức của N12 từ sáng thứ Bảy, trích dẫn một quan chức cấp cao của Israel, cho thấy người Israel đánh giá Khamenei “không còn sống nữa.”

Trước đó, Ngoại Trưởng Abbas Araghchi của Iran tin rằng cả Đại Giáo Chủ Ayatollah Ali Khamenei và Tổng Thống Masoud Pezeshkian vẫn còn sống sau đợt không kích của liên quân Mỹ-Israel, ông nói với NBC trong một cuộc phỏng vấn sáng Thứ Bảy, hôm 28 Tháng Hai.

Trước đó, kênh Channel 12 của Israel đưa tin chính phủ nước này cho rằng ông Khamenei “có khả năng đã bị giết” trong các cuộc không kích của Israel vào đầu ngày Thứ Bảy.

Ngoại Trưởng Abbas Araghchi của Iran phát biểu tại một phiên họp của Liên Hợp Quốc vào ngày 17 Tháng Hai. (Hình minh họa: Valentin Flauraud / AFP via Getty Images)

Phát biểu trực tiếp, ông Araghchi cũng nói rằng có hai chỉ huy đã thiệt mạng trong các cuộc không kích, nhưng các quan chức cấp cao vẫn sống sót.

“Theo như những gì tôi biết, họ còn sống,” ông Araghchi trả lời khi được hỏi về tình trạng của hai nhà lãnh đạo Iran. “Hầu hết tất cả giới chức đều an toàn, khỏe mạnh và còn sống. Chúng tôi có thể mất một hoặc hai tư lệnh, nhưng đó không phải là chuyện to tát. Mọi người bây giờ đều ở vị trí của họ, chúng tôi đang ứng phó với tình hình, và mọi thứ đều ổn.”

Trong khi đó, Reuters đưa tin cả bộ trưởng Quốc Phòng Iran và tư lệnh Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo đều đã thiệt mạng.

Trang Axios dẫn lời một giới chức của Lực Lượng Phòng Vệ Israel (IDF) nói rằng “Ba địa điểm thường diễn ra các cuộc họp của tướng lãnh cấp cao Iran đã bị tấn công đồng thời, và một số nhân vật có vai trò chủ chốt trong chiến dịch và chính quyền Iran đều bị tiêu diệt.” (NNL) [dt]


 

Iran bị tấn công bằng tên lửa : Phủ tổng thống, dinh thự của giáo chủ và trụ sở nhiều bộ bị nhắm tới

RFI

Hôm nay 28/02/2026, Iran đã bị Mỹ và Israel tấn công phủ đầu. Tại Iran, các hãng tin cho biết có nhiều vụ nổ xảy ra ở thủ đô Teheran. Nhiều cột khói đen bốc lên trong nội đô cũng như ở vùng ven đô. Một quan chức Iran cho hãng tin Reuters biết là trụ sở, cơ quan của nhiều bộ bị nhắm tới.

Đăng ngày: 28/02/2026 

Ảnh tổng hợp các vụ nổ, được trích từ các video được đăng trên mạng xã hội và được AFP xác minh cho thấy những vụ nổ tại Teheran, Iran, ngày 28/02/2026. © AFP

Thùy Dương

Theo hãng tin Nhà nước Iran Tasnim, được Reuters trích dẫn, 7 tên lửa đã bị bắn hạ gần phủ tổng thống và dinh thự của giáo chủ Ali Khamenei. Một quan chức cho biết giáo chủ Ali Khamenei không ở thủ đô mà trước đó đã được đưa đến một nơi an toàn.

Các vụ nổ cũng xảy ra tại một số thành phố khác, như Tabriz, Ispahan, thành phố thánh địa Qom, hay thành phố cảng Bushehr, nơi đặt một nhà máy hạt nhân của Iran.

Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi cho biết thêm chi tiết :

« Sáng nay (28/02) đã xảy ra hai đợt tấn công. Đầu tiên, có khoảng 6 tên lửa đã phóng đến khu trung tâm của thủ đô Teheran, nhắm vào dinh thự của lãnh tụ tối cao Iran và phủ tổng thống. Chưa rõ liệu lãnh tụ tối cao khi đó có mặt tại dinh thự hay không. Có thể ông đã được sơ tán đến nơi trú ẩn khác, như từ vài tháng nay kể từ khi nổ ra cuộc chiến 12 ngày

Sau đó là một loạt vụ tấn công khác ở phía đông và phía tây thủ đô Teheran. Hiện giờ vẫn chưa biết đâu là các mục tiêu bị nhắm tới. Có thông tin là bộ Tình Báo ở phía đông Teheran đã bị tấn công. Theo truyền hình Nhà nước, thành phố Qom dường như cũng đã bị tấn công, nhưng hiện chưa có thông tin về các nạn nhân và cũng chưa rõ liệu sẽ còn có thêm các cuộc tấn công nào khác trong những giờ tới hay không.

Iran từng hứa sẽ đáp trả ngay lập tức bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào lãnh thổ của họ ».

Phản ứng của quốc tế

Vụ tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran đã thu hút sự chú ý của quốc tế.

Trong khi Úc thông báo ủng hộ hành động của Mỹ để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đại sứ quán Nga tại Teheran hôm nay 28/02/2026 khuyến cáo công dân Nga rời khỏi Iran sau vụ mà họ gọi là « hành động gây hấn của Hoa Kỳ và Israel » chống lại Teheran. Matxcơva đồng thời kêu gọi những người còn lại ở lại « cần cảnh giác » và không tiếp cận « các cơ sở quân sự và chính phủ » tại Iran.

Về phía Pháp, sáng nay 28/02, bộ trưởng chuyên trách các lực lượng vũ trang tuyên bố ưu tiên hàng đầu của Paris là bảo vệ công dân và quân đội Pháp ở khu vực Cận Đông và Trung Đông : Pháp có một số căn cứ quân sự ở Cận Đông và Trung Đông, nhất là ở Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Qatar và Jordanie.

Để đề phòng rủi ro, hãng hàng không Air France thông báo hủy toàn bộ các chuyến bay đến hoặc xuất phát từ Tel-Aviv của Israel và Beyrouth của Liban trong ngày hôm nay và sẽ thông báo sau lịch trình bay của những ngày tới.

Nhìn sang Đức, theo AFP, Berlin thông báo cuộc họp của nhóm xử lý khủng khoảng của chính phủ Đức được tổ chức vào 11 giờ GMT tại bộ Ngoại Giao. Phát ngôn viên chính phủ Stefan Kornelius cho biết Berlin « đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu ».

Luân Đôn khẳng định không muốn thấy tình hình « leo thang thành một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn ». Na Uy lấy làm tiếc là các cuộc thương lượng « không mang lại một giải pháp ngoại giao ».

Nằm sát cạnh Iran, Irak ngay lập tức thông báo đóng cửa không phận. Đại sứ quán Mỹ tại Amman, Jordanie đã yêu cầu các nhân viên và công dân Mỹ tại Jordanie trú ẩn trong nhà, không ra ngoài đường cho đến khi có thông báo mới.

Vẫn theo AFP, không quân Jordanie hôm nay tiến hành thao dợt nhận diện và tuần tra để « bảo vệ vùng trời Vương Quốc ». Về phía Qatar, bộ Nội Vụ hôm nay khẳng định tình hình trong nước ổn định và an toàn, nhưng đang theo dõi sát sao tình hình.

Nhìn sang Liban, trên mạng X, thủ tướng Nawaf Salam, tuyên bố Liban sẽ không chấp nhập để bị lôi kéo vào cuộc xung đột tại Iran, trong khi các nhà chức trách lo ngại về sự can dự của lực lượng Hezbollah thân Teheran.

Israel cũng bị tấn công ?

Theo AFP, nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy ở Jerusalem, Israel, còi báo động đã vang lên sáng nay 28/02 tại nhiều vùng ở Israel. Quân đội Israel thông báo đã phát hiện nhiều vụ phóng tên lửa của Iran về phía Israel.

Qua các tin nhắn gửi đến điện thoại di dộng của người dân, chính quyền Israel kêu gọi công dân chuẩn bị đến nơi trú ẩn. Trước đó, Israel đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc và đóng cửa không phận.


 

 BA CHÍNH KHÁCH NỔI TIẾNG NHẤT THẾ GIỚI…

Những Câu Chuyện Thú Vị – Chi Nguyen

 BA CHÍNH KHÁCH NỔI TIẾNG NHẤT THẾ GIỚI…

1- Cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu: Bậc “khai quốc công thần” của quốc đảo sư tử.

– Sau khi qua đời, về tài sản: Ông chỉ có một ngôi nhà cũ đã tới lúc cần phải sửa chữa.

– Tượng đài: Ông không có tượng đài nào ngoài trời, chỉ có tượng đài trong lòng dân.

– Khi ra đi, ông không để lại gì cho riêng mình, ngoài một đất nước phát triển hàng đầu thế giới và người con trai ưu tú: Đương kim Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long!

2- Cựu Thủ tướng Nhật Bản Murayama: Không nhận lương hưu của Chính phủ trợ cấp, tự đạp xe đi chợ, sống bình dị ở thôn quê.

– Sau khi mãn nhiệm vị trí Thủ tướng Nhật Bản không lâu, Murayama cũng xin từ nhiệm vị trí trong Quốc hội đất nước. Cả nhà ông, già trẻ lớn bé đã lặng lẽ đưa nhau về quê hương ở Oita, thuộc đảo Kyushu (Nhật Bản) để sinh sống.

– Người dân trên đảo Kyushu thường bắt gặp một ông già gày gò, lịch lãm, nhưng giản dị (ít người biết ông từng là Thủ tướng đất nước giàu có nhất nhì thì giới) tự đạp xe ra chợ mua đồ ăn hàng ngày…

– Người ta thường nói: Khi lãnh đạo của một nước về hưu mà cuộc sống trở nên bình dị thì chứng tỏ tỷ lệ tham nhũng của nước đó thấp và ngược lại. Hầu hết các cựu Thủ tướng của nước Nhật đều có cuộc sống giản dị đến mức bình dân sau khi nghỉ hưu.

3- Tổng thống đương nhiệm Cộng hòa Croatia Kollinda Grabar Kitarovics: Không chỉ là một nữ chính khách xinh đẹp, trẻ trung, thông minh tài giỏi, mà còn tận tụy như một bà nội trợ hoàn hảo cho chính Tổ quốc mình.

– Sau khi nhậm chức, bà đã yêu cầu bán phi cơ riêng của Tổng thống, bán 35 xe Mercedes Benz của Văn phòng Tổng thống đưa vào ngân sách quốc gia.

– Bà đã tự cắt giảm 50% lương của mình và các Bộ trưởng trong nội các.

– Bà cũng đã giảm 40% lương các Đại sứ, các Tổng lãnh sự quán.

– Bà còn yêu cầu xóa quỹ hưu trí dành riêng cho các Đại biểu quốc hội.

– Nữ Tổng thống này có thể viết và nói 7 ngoại ngữ thông thạo và sống bình dị như tất cả mọi người dân.

– Từ khi bà giữ chức Tổng thống, GDP của Croatia tăng 24%

  • Muu Thai

ST.


 

 Quan tài giấy, rác thối rữa, đình chỉ phẫu thuật: Hình ảnh về cuộc khủng hoảng tại Cuba.

Du Phan

 Quan tài giấy, rác thối rữa, đình chỉ phẫu thuật: Hình ảnh về cuộc khủng hoảng tại Cuba.

Tại thị trấn Velasco, tỉnh Holguín, miền đông Cuba, một người đàn ông được chôn cất trong chiếc quan tài bằng bìa carton. Thi thể ông được chở trên xe cút kít ra nghĩa trang vì không còn quan tài gỗ – và cũng không có nhiên liệu để vận chuyển.

Ở thủ phủ Holguín, người dân phải đun nấu bằng củi và than ngay trên vỉa hè hoặc giữa những con đường trống vắng. Tại Guantánamo, đài phát thanh địa phương thông báo bánh mì phân phối theo tem phiếu sẽ được nướng bằng lò đốt củi, và chính quyền sẽ bán than cho dân để nấu ăn.

Còn ở khắp thủ đô Havana, nhiều khu phố ngập trong những đống rác thối rữa không được thu gom suốt nhiều tháng.

Những hình ảnh này lan truyền trên mạng xã hội và các hãng tin độc lập, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng – trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump ngừng các chuyến hàng dầu đến đảo quốc này, đồng thời chính phủ Cuba tiếp tục kháng cự trước mọi yêu cầu thay đổi.

Nhiên liệu cạn kiệt, điện lưới sụp đổ

Giá lương thực và xăng dầu tăng vọt chỉ sau một đêm. Một gói thịt gà có giá 5.000 peso – tương đương cả tháng lương. Một lít xăng lên tới 3.800 peso. Tuần trước, vào giờ cao điểm, hai phần ba đất nước không có điện. Ở nhiều tỉnh, cắt điện trung bình hơn 20 giờ mỗi ngày.

Người dân Cuba vốn đã chịu cảnh nghèo đói cực độ, thiếu hụt hàng hóa và mất điện triền miên khi Mỹ cắt nguồn cung dầu từ Venezuela và Mexico nhằm gây sức ép buộc Havana bước vào đàm phán cải cách chính trị – kinh tế.

Ngoại trưởng Marco Rubio mới đây kêu gọi Cuba tiến hành cải cách như lối thoát duy nhất. Tổng thống Trump xác nhận các cuộc trao đổi đang diễn ra và nhấn mạnh:

“Cuba hiện tại là một quốc gia thất bại… Họ nên đạt được một thỏa thuận, vì đây thực sự là một mối đe dọa nhân đạo.”

Khi được hỏi về khả năng hành động quân sự tương tự chiến dịch bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro trước đó, ông Trump từ chối trả lời trực tiếp.

Chính quyền Cuba phủ nhận khủng hoảng

Dù áp lực trong và ngoài nước gia tăng, chính quyền Cuba vẫn phủ nhận nguy cơ sụp đổ và công bố thêm các biện pháp thắt lưng buộc bụng.

Sebastian Arcos, quyền giám đốc Viện Nghiên cứu Cuba thuộc Đại học Quốc tế Florida (FIU), nhận định chế độ đang rơi vào “giai đoạn phủ nhận cổ điển” – không chấp nhận rằng tình hình chiến lược đã thay đổi và sẽ không thể quay lại như trước.

Trong khi đó, Jorge Piñón – chuyên gia năng lượng Mỹ Latinh – cảnh báo dự trữ dầu của Cuba có thể cạn trong vài tuần:

“Hệ thống điện Cuba đã sụp đổ hoàn toàn. Nếu đến tháng Ba không thấy tàu chở dầu cập cảng Havana hay Cienfuegos, họ sẽ về con số 0.”

Hiện tại, vận tải hàng hóa, tàu hỏa, xe buýt liên tỉnh và giao thông công cộng gần như tê liệt. Doanh nghiệp tư nhân không thể nhận hàng nhập khẩu từ cảng vì thiếu nhiên liệu.

Rác thải và khói độc ở Havana

Tại Havana, rác không được thu gom vì thiếu nhiên liệu, thiếu thùng rác, thiếu nhân công và phần lớn xe rác hỏng hóc. Người dân vì quá sức chịu đựng đã bắt đầu tự đốt rác, khiến nhiều khu vực bị bao phủ bởi khói độc.

Cuộc khủng hoảng năng lượng cũng giáng đòn nặng nề vào ngành du lịch – nguồn thu ngoại tệ chủ lực. Sau khi Cuba thừa nhận hết nhiên liệu máy bay, nhiều hãng hàng không quốc tế tạm dừng các chuyến bay. Hàng loạt khách sạn bị đóng cửa, khách du lịch bị chuyển đi nơi khác, khi quân đội – vốn kiểm soát nhiều khách sạn – thu hẹp hoạt động.

Phẫu thuật bị hủy trên toàn quốc

Bộ trưởng Y tế Cuba, José Ángel Portal Miranda, tuyên bố đình chỉ toàn bộ các ca phẫu thuật theo lịch vì “phẫu thuật cần điện”.

Ông cho biết sẽ giảm số giường bệnh và rút ngắn thời gian nằm viện. Ông cũng viện dẫn “kinh nghiệm thời COVID” – giai đoạn mà hệ thống y tế Cuba gần như sụp đổ. Số ca tử vong liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đại dịch được ước tính hơn 55.000 – cao nhất Mỹ Latinh.

Dù chính phủ cam kết không ảnh hưởng đến bệnh nhân chạy thận, nhiều bệnh nhân tại Holguín đã kêu cứu vì bị ngừng hỗ trợ vận chuyển đến cơ sở điều trị.

Nguy cơ đói lan rộng

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cảnh báo đất nước phải chuẩn bị cho kịch bản không thể phân phối thực phẩm từ trung ương, buộc người dân sống dựa vào nguồn sản xuất địa phương.

Một nhà sáng tạo nội dung Cuba phản ứng gay gắt trên mạng xã hội:

“Ở Havana, chúng tôi sẽ ăn rác, uống nước cống…”

Tranh cãi tại Miami

Cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại Miami – lâu nay gửi tiền và đặt mua thực phẩm cho thân nhân – đang mất dần lựa chọn khi các công ty giao hàng như Cubamax hay Katapulk tạm dừng dịch vụ.

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo viện trợ thêm 6 triệu USD cho khu vực miền đông Cuba bị ảnh hưởng bởi bão năm ngoái. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Cộng hòa gốc Cuba tại Miami như Carlos Gimenez kêu gọi gia tăng áp lực: ngừng các chuyến bay và kiều hối, siết giấy phép doanh nghiệp Mỹ làm ăn với Cuba.

Ngược lại, cựu nghị sĩ Dân chủ Joe Garcia cảnh báo điều này có thể phản tác dụng vì sẽ làm người dân Cuba – chứ không phải giới lãnh đạo – chịu thêm đau khổ.

Ưu tiên của Havana: Sinh tồn chế độ

Trong bài phát biểu bị chỉ trích trên truyền hình, Díaz-Canel nhấn mạnh quốc phòng là ưu tiên tối thượng và tuyên bố tập trận quân sự hàng tuần. Bộ Quốc phòng Cuba công bố hình ảnh trực thăng, xe tăng và hệ thống phòng không thời Liên Xô – màn phô trương mà nhiều chuyên gia cho là tốn kém và không thực tế trước ưu thế quân sự áp đảo của Mỹ.

Các nhà quan sát nhận định những lựa chọn cắt giảm hiện nay phản ánh ưu tiên hàng đầu của chính quyền: bảo vệ sự tồn tại của chế độ hơn là cải thiện đời sống dân chúng.

Trong khi đó, trên mạng xã hội Cuba lan truyền tin đồn về một “thông báo lớn” sắp được đưa ra – nhưng cuối cùng đó chỉ là thông tin sai lệch.

Một đất nước đứng bên bờ vực

Cuba vốn đã trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ sau chiến tranh giành độc lập thế kỷ 19. Mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa trì trệ, cải cách chậm chạp, đại dịch COVID-19 và các lệnh trừng phạt kéo dài đã đẩy đất nước đến tình trạng gần như tê liệt.

Hiện tại, giữa cảnh quan tài giấy, bệnh viện tắt điện và rác cháy khắp Havana, câu hỏi không còn là liệu Cuba có khủng hoảng hay không – mà là đất nước này có thể cầm cự được bao lâu trước khi buộc phải thay đổi.

Trước những hình ảnh quan tài giấy, bệnh viện tắt điện và những con phố ngập rác tại Cuba, tôi không thể không cảm thấy xót xa cho người dân nơi đây. Giữa thiếu thốn lương thực, thuốc men và điện nước, họ đang phải gánh chịu những đau khổ vượt xa những gì một con người đáng phải chịu trong thế kỷ này. Dù nguyên nhân đến từ đâu, nỗi thống khổ ấy trước hết vẫn đè nặng lên những gia đình bình thường, những người già yếu, những đứa trẻ vô tội. Tôi chỉ mong người dân Cuba sớm được sống trong điều kiện nhân đạo hơn, có đủ ăn, đủ điện, đủ thuốc – và trên hết là có hy vọng cho tương lai.

Nếu chính quyền tiếp tục phủ nhận thực trạng khủng hoảng và né tránh những cải cách cần thiết, thì nỗi khổ ấy có thể còn kéo dài dai dẳng. Khi sự thật không được thừa nhận, giải pháp cũng sẽ không thể được thực thi. Và trong khi các tuyên bố chính trị vẫn lặp lại, chính người dân bình thường sẽ là những người phải chịu đựng lâu hơn, trong cảnh thiếu thốn và bất an.

( Henry Quang Vu )