Thêm một thiên thần Tự Do Myanmar cũng vừa mới ra đi ở tuổi 15 !

Hoa Lys  is with  Võ HongLy

22.03.2021

Thêm một thiên thần Tự Do Myanmar cũng vừa mới ra đi ở tuổi 15 !

Chàng trai nhỏ tên là Maung Tun Htun Aung, 15 tuổi đã bị lực lượng quân sự vũ trang bắn chết chiều nay khi em đang trên đường đi lấy nước cho mẹ tại Chan Mya Thar Si, Mandalay.

Maung Tun Aung sinh ra trong gia đình không có cha. Mẹ và ba anh em của cậu bé hiện đang sống trong khu nhà từ thiện tại ở Kyu Kyaw Taye, Thị trấn Chan Mya Thar Si.

Em là học sinh lớp 8 và thường hiến máu kiếm tiền phụ mẹ nuôi gia đình. Trong hình là Mẹ của em, người đã không thể tin rằng đứa con trai nhỏ vốn luôn tung tăng bên mình đã bị quân đội bắn chết chiều nay và đang được những người hàng xóm đặt vô quan tài trong kia…

Khi còn sống em hiến máu nuôi gia đình và giờ đây em hiến cả mạng sống của chính mình để nuôi lý tưởng Tự Do của đất nước mình.

R.I.P

____

Nguồn :

1- https://www.facebook.com/329334821723029/posts/383627892960388/?d=n

2- https://www.facebook.com/329334821723029/posts/383618816294629/?d=n

Viết cho thiên thần Tự Do đã mãi mãi ra đi ở tuổi 13 !

22.03.2021

Thơ

Hoàng Hạc

Viết cho thiên thần Tự Do đã mãi mãi ra đi ở tuổi 13 !

Em là thiên thần nhỏ

Của xứ sở Myanmar

Thiên thần vừa cất cánh

Đúng vào lúc trưa nay!

Em ơi, em có biết

Đọc tin mắt tôi cay

Tuổi đời em nhỏ quá

Mới chỉ vừa 13!

Em nằm kia thanh thản

Ra đi vì tranh đấu

DÂN CHỦ cho dân tộc

Thiên thần của TỰ DO!

Máu em vừa thấm đỏ

Chiếc áo màu da vàng

Vừng trời kia chợt sáng

Đón nhận Mandalay!

Mong em được về với quê hương em, trong lòng dân tộc em nhé, Mandalay!

CÂY KIM MAY…

CÂY KIM MAY…

Mới đây xe của ông Phạm Nhật Vượng bị hàng loạt trục trặc kỹ thuật, gãy sườn, hỏng máy… Tôi xin đăng lại bài viết vè cây kim may để thấy rằng việc phát triển công nghiệp hiện đại sẽ rất gian khổ. Và Việt Nam chúng ta thậm chí chưa đứng ở vạch xuất phát và còn lớ ngớ, chưa biết xuất phát như thế nào, nói chi tới chuyện phát triển. Nhà nước ta “ngây thơ” một cách dễ sợ và rất dễ bị lừa.

***

Vào khoảng năm 1978, 1979 gì đó, khi còn làm phóng viên báo Tuổi Trẻ, tôi được (hay bị) đưa đi “vô sản hoá” tại nhà máy Sinco ở Sàigòn.

Nhà máy này vốn của chế độ cũ để lại, chuyên sản xuất máy may lấy hiệu là Sinco. Khi các “tồng chí” tiếp quản được ít lâu thì hết mẹ nó phụ tùng nên đếch hoạt động được.

Lúc tôi đến xin làm công nhân ở đó (có lẽ người ta định sau này “cơ cấu” tôi làm Tổng Bí thư nên cho tôi bắt chước đồng chí Nguyễn Văn Cừ đi vô sản hoá ở các mỏ than Hòn Gay năm nào!) thì thấy Giám đốc cùng mấy anh kỹ sư, thợ tiện, thợ phay, thợ nguội… đang ngồi bàn cách phục hồi hoạt động của nhà máy, để chế tạo cho được một cái máy may mang thương hiệu Việt Nam chính cống.

Các linh kiện của một chiếc máy may bàn đạp khá đơn giản nên không bàn tới. Mọi người đều tập trung nghiên cứu làm cái ổ thuyền, vì đó là bộ phận khó làm nhất.

Muốn làm cái ổ thuyền phải qua rất nhiều công đoạn: thiết kế bản vẽ, chọn nguyên liệu. Sau đó là thi công: những thợ phay, thợ tiện, thợ mài… giỏi nhất làm đi làm lại nhiều lần, rồi tới thợ nguội đo đạc chính xác từng “zem”, rồi đánh bóng, kiểm tra… rồi cho chạy thử.

Sau nhiều lần trục trặc, chiếc máy may nhãn hiệu Sinco do Việt Nam sản xuất cũng ra đời. Tuy nhiên hôm họp báo công bố sản phẩm, giám đốc nhà máy đã làm tôi ngạc nhiên khi nói:

“Thưa các đồng chí, chúng tôi có thể tự hào tuyên bố rằng chúng ta đã sản xuất được một chiếc máy may hoàn chỉnh, trừ… cây kim!”

Bỏ mẹ! Tôi nghĩ thầm, cái ổ thuyền khó như vậy mà còn làm được, sao cây kim lai chịu thua?!

Kể từ đó đến nay, cái sản phẩm đầy tâm huyết, đầy tim óc của tập thể giám đốc, kỹ sư, công nhân nhà máy Sinco, cái “niềm thự hào thương hiệu Việt Nam” kia biến mất tăm và nhà máy Sinco chắc cũng đã bị phù phép thành cái quỷ quái gì rồi.

Bốn mươi năm sau, tôi gặp một cô bé công nhân trên xe buýt, nó nói:

– Con làm trong một nhà máy của Nhật tại khu chế xuất Tân Thuận.

– Chế cái gì?

– Cái kim may

*

Thưa quý vị,

Như vậy là cho đến năm 2018 này. Sau 40 năm, Việt Nam chúng ta cũng chưa chế tạo được cái kim may. Và cái máy may Sinco (không có kim) mà Việt Nam chế tạo được chắc cũng đang nằm trong viện bảo tàng!

Không phải nòi giống ta đần độn. Không phải dân tộc ta lười biếng…

Vậy thì vì cái gì?

Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế từng nói:

“Thế giới gồm nước phát triển, nước đang phát triển, nước chậm phát triển nhưng Việt Nam có lẽ là mô hình đặc biệt nhất. Đó là nước… không chịu phát triển! Đầu tư nhiều đến thế, ODA nhiều đến thế (20 năm qua lượng ODA đổ vào Việt Nam lên tới gần 90 tỉ USD) nhưng đến bây giờ vẫn không phát triển được thì chỉ có thể là… không chịu phát triển!”

Sao vậy?

Vì thực ra “các quan” không có khả năng lãnh đạo đất nước. Và vì chẳng biết làm cái cóc khô gì cả nên họ đã chọn công việc dễ nhất và hiệu quả nhất là tham nhũng.

*

Bây giờ tới chuyện “sản xuất ô-tô hiện đại” xem ra cũng chỉ là lắp ráp theo dây chuyền công nghệ và linh kiện của nước ngoài.

Chuyện đó cũng chẳng mới mẻ gì vì Toyota. Huyndai, Fiat, Samsung, Sony… đã và đang làm.

Tôi ủng hộ anh bạn Mì Gói và cầu chúc anh thành công. Nhưng tôi muốn anh hiểu rằng đừng khoác lác. Đừng nổ. Vì nó rất kỳ!

Con đuòng còn dài lắm, chúng ta còn phải học hỏi nhiều, nhiều, nhiều, nhiều lắm.

Rất mong chúng ta đừng quên câu chuyên về nhà máy Sinco.

Họ đã cố gắng hết sức để làm cho được cái ổ thuyền vậy mà còn cái kim may cho đến giờ vẫn chưa làm được, thì cái ô-tô Vinfast của anh thực chất nó là con cái nhà ai?

Ngày 3/10/2018

ĐÀO HIẾU

May be an image of text that says 'SINCO'

CHUYỆN CÁI GIỌNG SÀI GÒN

May be an image of 2 people

CHUYỆN CÁI GIỌNG SÀI GÒN

Giọng Sài Gòn cũng như văn hóa và con người Sài Gòn là một sự pha trộn và giao thoa đến hợp nhất của nhiều nơi.

Đó là những người Chăm bản địa, những người khách Hoa, những người miền Trung đầu tiên đến đất Gia Định. Từ đó hình thành một loại ngôn ngữ vừa bản địa, vừa vay mượn của những người đi mở đất.

Giọng người Sài Gòn được xem là giọng chuẩn mực của miền Nam, cũng như giọng người Hà Nội được xem là giọng chuẩn mực của miền Bắc. Giọng chuẩn mực tức là giọng không pha trộn, không bị cải biến đi qua thời gian.

Như nói về giọng chuẩn mực của người Hà Nội, người ta nói đến chất giọng ấm nhẹ, khi trầm khi bổng, khi sắc khi thanh, và chẳng ai phủ nhận người Hà Nội nói chuyện rất hay và “điêu luyện”.

Cái “điêu luyện” ấy như thuộc về bản chất của người Hà Nội mà chỉ người Hà Nội mới có được.

Nếu nói là người Việt Nam nói như hát, thì đúng ra chỉ có người Hà Nội là “nói như hát” mà thôi, họa chăng chỉ có giọng Huế của người con gái Huế trầm tư mới cùng được ví von thế.

Người Sài Gòn thì khác, giọng Sài Gòn cũng khác. Không ngọt ngào mía lùi như một số người dân Tây Nam Bộ ven vùng sông nước mênh mang chín rồng phù sa; không nặng nề cục mịch như người miền Đông Nam Bộ nóng cháy da thịt; giọng người Sài Gòn cũng ngọt, nhưng là cái ngọt thanh hơn, nhẹ hơn.

Đó là chất giọng “thành thị” đầy kiêu hãnh của người Sài Gòn, chẳng lẫn vào đâu được mà dù người khác có bắt chước cũng khó lòng.

Dường như qua nhiều năm cùng với đất Gia Định – Sài Gòn phù hoa trong nhịp sống thì giọng nói của người Sài Gòn cũng trở nên “cao sang” hơn. Dù vậy, có cái “thanh” của một vùng đất một thời là thủ phủ Nam Bộ, nhưng cũng chẳng mất đi đâu cái mộc mạc không bỏ được của cái gốc chung Nam Bộ.

Giọng người Sài Gòn nói lên nghe là biết liền. Ngồi nghe hai người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau ở một quán nước, bên đường hay qua điện thoại, dễ dàng nhận ra họ. Cái giọng không cao như người Hà Nội, không nặng như người Trung, mà cứ ngang ngang sang sảng riêng. Mà điều đặc biệt trong cách người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau là mấy từ “nghen, hen, hén” ở cuối câu.

Người miền khác có khoái, có yêu người Sài Gòn thì cũng vì cách dùng từ “nghen, hen” này. Khách đến nhà chơi, chủ nhà tiếp. Khách về, cười rồi buông một câu : “Thôi, tôi dìa nghen!” – Chủ nhà cũng cười : “Ừ, dzậy anh dìa hen!”.

Nói chuyện điện thoại đã đời, để kết câu chuyện và cúp máy, một người nói : “Hổng còn gì nữa, dzậy thôi hen!”

“Thôi” ở đây nghĩa là dừng lại, kết thúc, chấm dứt gì đó. Hai đứa bạn nói chuyện cùng nhau, bắt gặp cái gì vui, quay đầu sang đứa kế bên : “Hay hén mậy ?” bằng giọng điệu thoải mái.

Người Sài Gòn nói riêng và miền Nam nói chung, có thói quen dùng từ “dạ” khi nói chuyện, khác với người miền Bắc lại dùng từ “vâng”.

Để ý sẽ thấy ít có người Sài Gòn nào nói từ “vâng”. Khi có ai gọi, một người Sài Gòn nói “vâng !” là trong dáng dấp của câu nói đó có giọng đùa, cười cợt. Khi nói chuyện với người lớn hơn mình, người dưới thường đệm từ “dạ” vào mỗi câu nói. “Mày ăn cơm chưa con ?”

– “Dạ, chưa !”; “Mới dìa/dzề hả nhóc ?”

– “Dạ, con mới !”

Cái tiếng “dạ” đó, không biết sao trong cảm giác nghe của một người Sài Gòn với một người Sài Gòn thấy nó “thương” lạ dễ chịu mà gần gũi, nhẹ nhàng mà tình cảm lắm lắm. Cảm giác nó thật riêng so với những nơi khác. Nghe một tiếng “dạ” là biết ngay tên này là dân miền Nam cái đã rồi hẵng hay.

Một người miền khác, có thể là Bắc hoặc Trung, diễn tả một khoảng thời gian ngắn vài ngày thì nói “Từ bữa đó đến bữa nay”, còn người Sài Gòn thì nói “hổm nay” người khác nghe sẽ không hiểu, vì nói chi mà ngắn gọn ghê.

(Lại phát hiện thêm một điều là người Sài Gòn hay dùng từ “ghê” phía sau câu nói để diễn tả một sắc thái tình cảm riêng. Tiếng “ghê” đó chẳng hàm ý gì nhiều, nó mang ý nghĩa là “nhiều”, là “lắm”. Nói “Nhỏ đó đẹp ghê” nghĩa là khen cô bé đó lắm vậy) Lại so sánh từ “hổm nay” với “hổm rày” hay nghe ở các vùng quê Nam Bộ, cũng một ý nghĩa như nhau, nhưng lại không hoàn toàn giống nhau.

Nghe người Sài Gòn dùng một số từ “hổm rày, miết” là người Sài Gòn bắt chước người miền sông nước vậy. Nhưng nghe vẫn không trái tai, không cảm thấy gượng, vì trong người Sài Gòn vẫn còn cái chất Nam Bộ chung mà.

Nghe một đứa con trai Sài Gòn nói về đứa bạn gái nào đó của mình xem. “Nhỏ đó đẹp lắm !”, “Nhỏ đó ngoan !”

Tiếng “nhỏ” mang ý nghĩa như tiếng “cái” của người Hà Nội. Người Sài Gòn gọi “nhỏ Thúy, nhỏ Lý, nhỏ Uyên” thì cũng như “cái Thúy, cái Uyên, cái Lý” của người Hà Nội thôi.

Giọng nói người Sài Gòn không sang trọng, điệu đà như giọng người dân đất Bắc, cũng chẳng trầm lắng, thanh thanh như tiếng Huế Thần Kinh, cái giọng Sài Gòn đi vào tai, vào lòng, vào cách cảm, và nỗi nhớ nhung của người Sài Gòn lẫn dân miền khác bằng sự ngọt ngào của sông nước Nam Bộ, bằng cái chân chất thật thà của truyền thống xa xưa, và bằng cả cái “chất Sài Gòn” chảy mạnh trong từng mạch máu người dân Sài Gòn. Đi đâu, xa xa Sài Gòn, bỗng dưng nghe một tiếng “Dạ !” cùng những tiếng “hen, nghen” lại thấy đất Sài Gòn như đang hiện ra trước mắt với những nhớ thương.

Giọng người Sài Gòn đôi khi diễn đạt cùng một câu nói, nhưng lại bằng nhiều cung bậc giọng điệu khác nhau lại mang ý nghĩa khác nhau. Đám nhỏ quậy, nghịch phá, người chị mắng, giọng hơi gằn lại và từng tiếng một, có chút hóm hỉnh trong đó : “Dzui dzữ hen !”.

Đám bạn cùng tuổi, ngồi chơi chung, cười đùa, một người nói giọng cao cao vui vẻ : “Dzui dzữ hen !” Người Sài Gòn có thói quen hay “đãi” giọng ở chữ cuối làm câu nói mang một sắc thái khác khi hờn giận, khi đùa vui như : “Hay dzữuuu !”, “Giỏi dzữưưu !”

Nghe người Sài Gòn nói chuyện, trong cách nói, bắt gặp “Thôi à nghen”, “Thôi à !” khá nhiều, như một thói quen và cái “duyên” trong giọng Sài Gòn.

Người Sài Gòn nói chuyện, không phát âm được một số chữ, và hay làm người nghe lẫn lộn giữa âm “d,v,gi” cũng như người Hà Nội phát âm lẫn các từ có phụ âm đầu “r” vậy. Nói thì đúng là sai, nhưng viết và hiểu thì chẳng sai đâu, đó là giọng Sài Gòn mà, nghe là biết liền.

Mà cũng chẳng biết có phải là do thật sự người Sài Gòn không phát âm được những chữ ấy không nữa, hay là do cách nói lẫn từ “d,v,gi” ấy là do quen miệng, thuận miệng và hợp với chất giọng Sài Gòn.

Ví như nói “Đi chơi dzui dzẻ hen mậy !” thì người Sài Gòn nói nó thuận miệng và tự nhiên hơn nhiều so với nói “Đi chơi vui vẻ hen !”. Nói là “vui vẻ” vẫn được đấy chứ nhưng cảm giác nó ngường ngượng miệng làm sao đó.

Nói một ai đó chậm chạp, người Sài Gòn kêu : “Thằng đó làm gì mà cứ cà rề cà rề nhìn phát bực !”

Nghe cứ như là đùa, chẳng làm câu nói nặng nề lắm. Một người lớn hơn gọi: “Ê, nhóc lại nói nghe !” hay gọi người bán hàng rong : “Ê, cho chén chè nhiều nhiều tiền ít coi !”

“Ê” là tiếng Sài Gòn đó, coi gọi trổng không vậy mà chẳng có ý gì đâu, có thể nói đó là thói quen trong cách nói của người Sài Gòn.

Mà người Sài Gòn cũng lạ, mua hàng gì đó, thường “quên” mất từ “bán”, chỉ nói là “cho chén chè, cho tô phở”.

“Cho” ở đây là mua đó nghen. Nghe người Sài Gòn nói chuyện với nhau, thường bắt gặp thế này: “Lấy cái tay ra coi !”; “Ngon làm thử coi !”; “Cho miếng coi !”; “Nói nghe coi !”

“Làm thử” thì còn “coi” được, chứ “nói” thì làm sao mà “coi” cho được nè ? Vậy mà người Sài Gòn lại nói, từ “coi” cũng chỉ như là một từ đệm, dân Sài Gòn nói dzậy mà. Ngồi mà nghe người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau thì quái lắm, lạ lắm, không ít người sẽ hỏi : “mấy từ đó nghĩa là gì dzậy ta ?”

– Mà “dzậy ta” cũng là một thứ “tiếng địa phương” của người Sài Gòn à. Người Sài Gòn có thói quen hay nói: “Sao kỳ dzậy ta ?”;

“Sao rồi ta ?”; “Được hông ta ?”

Nghe như là hỏi chính mình vậy đó, mà hổng phải dzậy đâu nghen, kiểu như là nửa hỏi người, nửa đùa đùa vậy mà.

Tiếng Sài Gòn là thế đó, nếu bạn giả giọng Sài Gòn nói chuyện, dù có giống cách mấy mà bỏ quên mấy tiếng đệm, mấy tiếng Sài Gòn riêng riêng này thì đúng là “bạn hông biết gì hết chơn hết chọi !”

Bài của HẢI PHAN

———

1967 street vendor downtown Saigon. Photo by Daniel P. Cotts. Ngon ghê! Chị này đúng là quán nhậu lưu động: nem, gỏi cuốn, tôm càng nướng có đủ chỉ thiếu bia. Ngoài ra cái bếp nhỏ của chị chắc chắn là dùng để làm bún bò xào. Dòm kỹ thúng bên trái có thể thấy chuôi một cái chảo nhỏ thò ra ngoài và tô thịt bò ở trên. Khi khách gọi bún bò xào, chị mới lôi cái chảo ra đặt lên bếp, xào thịt bò với hành sả rồi đổ lên tô bún với rau thơm. Mấy động tác này tới giờ tui vẫn còn nhớ bởi hồi đó tui thích đứng gần mấy chị này để “khảo sát”. Mấy cô bán bar là khách hàng số một của mấy chị. Đừng nói oan tui nhé! Tui không “khảo sát” mấy cô bán bar.

Bác sĩ, y tá ở Myanmar xuống đường biểu tình

Bác sĩ, y tá ở Myanmar xuống đường biểu tình,

Video được cổng thông tin Mizzima đăng cho thấy hàng trăm người, với nhiều nhân viên y tế mặc áo choàng trắng, đã tham gia “cuộc biểu tình rạng đông”, ngay trước lúc mặt trời mọc ở Mandalay – thành phố lớn thứ hai Myanmar, theo AFP.

Tại một số nơi, các nhà sư cũng gia nhập đoàn biểu tình. Một số nhóm khác sau đó cũng xuống đường ngày 21-3, gồm đám đông ở Monywa (miền trung Myanmar) – nơi cảnh sát khai hỏa.

“Những người bắn tỉa, những người bắn tỉa kìa!” – mọi người la hét trong một đoạn video được chia sẻ sau khi một người đàn ông bị bắn trúng vào đầu.

Người phát ngôn quân đội Myanmar không bình luận về vụ việc trên, nhưng trước đó nói rằng các lực lượng an ninh nước này chỉ dùng vũ lực khi cần thiết.

Cuộc biểu tình của các nhân viên y tế diễn ra một ngày sau khi một nhóm giám sát địa phương cho biết 4 người biểu tình đã thiệt mạng dưới tay các lực lượng an ninh Myanmar.

Theo Hãng tin Reuters, người biểu tình ở gần 20 nơi trên khắp Myanmar đã cầm theo nến tổ chức các cuộc biểu tình vào tối 20-3 và bước sang ngày 21-3, từ thành phố lớn nhất nước này là Yangon cho tới các cộng đồng nhỏ thuộc bang Kachin ở phía bắc và thị trấn Kawthaung ở phía nam.

Hàng trăm người đến từ cộng đồng Myanmar đang sống ở vùng lãnh thổ Đài Loan cũng tụ tập tại thành phố Đài Bắc ngày 21-3 để lên án đảo chính quân sự ở Myanmar và tưởng nhớ những người biểu tình đã thiệt mạng.

Trong diễn biến liên quan, hôm 20-3, Thống tướng Min Aung Hlaing, tổng tư lệnh quân đội Myanmar, đến thăm quần đảo Coco – một trong những tiền đồn chiến lược nhất của Myanmar, nằm cách Yangon khoảng 400km về phía nam.

Ông nhắc nhở các thành viên lực lượng vũ trang Myanmar tại đây rằng nhiệm vụ chính của họ là bảo vệ đất nước khỏi các mối đe dọa từ bên ngoài, theo Hãng tin Reuters.

Trong khi đó, báo nhà nước Kyemon của Myanmar dẫn lại câu nói vào năm 1947 của anh hùng lập quốc Myanmar hiện đại Aung San, cha của bà Aung San Suu Kyi: “Hi sinh mạng sống, bảo vệ và chống lại những lời xúc phạm của nước ngoài là trách nhiệm của mọi người”.

– Nhân viên y tế và sinh viên tham gia cuộc biểu tình phản đối đảo chính quân sự vào sáng sớm 21-3 ở Mandalay, Myanmar – Ảnh: AFP

– Biểu tình phản đối đảo chính quân sự ở Mandalay, thành phố lớn thứ hai của Myanmar, ngày 21-3 – Ảnh: AFP

– Người Myanmar đang sống ở Đài Loan cầm ảnh bà Aung San Suu Kyi khi tham gia biểu tình tại thành phố Đài Bắc ngày 21-3 để phản đối đảo chính quân sự Myanmar – Ảnh: AFP

Hà Nội: Ông Trịnh Bá Phương bị công an chuyển sang viện tâm thần do “giữ quyền im lặng”

Hà Nội: Ông Trịnh Bá Phương bị công an chuyển sang viện tâm thần do “giữ quyền im lặng”

Ông Trịnh Bá Phương – một nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng hôm 22-3 được điều tra viên công an Hà Nội thông báo với gia đình cho hay, ông đã bị chuyển sang bệnh viện Tâm thần Trung ương số 1 – Thường Tín, Hà Nội để “xác minh, điều tra”.

Người nhà nghi ngờ rằng có thể lý do chuyển ông Phương đi là do ông này từng cho biết sẽ “giữ quyền im lặng cho đến khi nào gặp được luật sư”.

Bà Đỗ Thị Thu, vợ ông Phương trưa ngày 22-3 nói với phóng viên Đài Á Châu Tự Do như sau:

“Sáng nay thì em gọi cho anh Nguyễn Thế Bắc (điều tra viên thụ lý vụ án – PV) thì anh Nguyễn Thế Bắc nghe máy.


Anh ấy bảo là đã đưa chồng em đến giám định tại Viện Tâm Thần Trung Ương 1 ở huyện Thường Tín.

Họ không nói chuyển đi khi nào và hẹn gia đình em đến lấy giấy thông báo, chiều nay em sẽ đi đến lấy giấy thông báo.

Em có hỏi lý do vì sao họ chuyển chồng em đi thì bảo là để xác minh điều tra”.

Người nhà ông Phương cho biết, gia đình từng bị cơ quan an ninh điều tra công an Hà Nội triệu tập để hỏi về tiền sử của gia đình có ai bị tâm thần hay không vì ông Phương “không nhìn điều tra viên và cũng không trả lời những câu hỏi của điều tra viên”.

“Ngày 3 tháng 9 năm 2020 thì họ triệu tập em đến, họ hỏi em là: ‘Tình hình anh Phương ở nhà tâm lý có sao không và gia đình có ai bị tâm thần hay không?’

Em cũng trả lời họ là: ‘Ở nhà thì anh Phương khỏe mạnh, yêu thương vợ con và gia đình em cũng chả có ai bị tâm thần.’

Họ cũng nói rằng trong quá trình điều tra thì anh Phương không trả lời và cũng không nhìn họ, anh lấy giữ quyền im lặng!

Tháng 12 năm 2020, anh Phương cũng nhờ một người gọi điện ra cho em và người đó bảo rằng anh Phương sẽ giữ quyền im lặng cho đến khi gặp được luật sư và cũng nhắc nhở gia đình không phải nói gì hết bởi vì mình có quyền im lặng”.

PV Đài Á Châu Tự Do ngay lập tức gọi cho Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 thì người trực máy cho hay, không biết có ai tên là Trịnh Bá Phương được chuyển vào đây vì cả bệnh viện có đến 600 người bệnh.

Người này cũng cho biết, phải biết khoa bệnh nào thì họ mới có thể tìm kiếm được.

Nhà hoạt động Lê Anh Hùng – một blogger của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ VOA cũng bị chuyển vào Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 từ năm 2019, chỉ 1 năm sau khi bị tạm giam để điều tra vì cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’.

Hồi tháng 2-2021, bạn bè đến thăm ông Hùng thì được báo là ông bị biệt giam và canh giữ trong điều kiện hết sức nghiêm ngặt.

Ảnh: Ông Trịnh Bá Phương gặp một viên chức chính trị của Đại sứ quán Mỹ trước khi bị bắt.

#RFAVietnamese #TrinhBaPhuong #VienTamthanTrunguong1 #Vietnam #Hanoi #VietnamHumanRights #WhatishappeninginVietnam

May be an image of 2 people, people standing and text

Biden ‘thai nghén’ chiến lược đối phó Trung Quốc

Biden ‘thai nghén’ chiến lược đối phó Trung Quốc

Cả Mỹ và Trung Quốc đều thận trọng trong màn tiếp xúc đầu tiên dưới thời Biden, nhưng chiến lược mới đối phó Bắc Kinh của Washington đang dần thành hình.

Chiến lược mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã trực tiếp phủ nhận quan điểm phổ biến trong 1/4 thế kỷ trước rằng sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế có thể giúp xoa dịu những xung đột cơ bản giữa Mỹ và Trung Quốc.

Thay vào đó, nó tập trung vào mục tiêu cạnh tranh quyết liệt hơn với Bắc Kinh về những công nghệ trọng yếu với quyền lực kinh tế và quân sự trong dài hạn. Chiến lược mới được chính quyền Biden đưa ra sau khi kết luận rằng phương pháp tiếp cận dưới thời cựu tổng thống Donald Trump, như áp thuế, cấm cửa Huawei, TikTok hay cáo buộc Trung Quốc đưa Covid-19 tới Mỹ, đã không thể thay đổi quan điểm của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Kết quả là, như cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan tuyên bố hồi năm ngoái, một chính sách “bớt chú trọng vào việc tìm cách cản bước Trung Quốc, mà tăng tập trung vào nỗ lực tự thúc đẩy mình chạy nhanh hơn” ra đời, thông qua tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và công nghệ như chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và năng lượng.

Mỹ hôm 17/3 áp lệnh trừng phạt với 24 quan chức Trung Quốc đại lục và Hong Kong với cáo buộc cản trở quyền tự trị của đặc khu, hành động có tính toán về thời điểm và gây chú ý rõ ràng khi Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cùng cố vấn an ninh quốc gia Sullivan sẽ gặp Ủy viên Quốc vụ viện, nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc Dương Khiết Trì và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị vào ngày 18/3 tại Alaska.

Blinken tuần qua đã nhấn mạnh trong chuyến thăm Nhật Bản rằng “chúng tôi sẽ phản ứng, nếu cần, khi Trung Quốc sử dụng biện pháp cưỡng ép hoặc gây hấn để đạt được mục đích”.

Những vấn đề mà Mỹ quan tâm hàng đầu trong lần “chạm mặt” đầu tiên giữa quan chức ngoại giao cấp cao hai nước gồm quyền tự trị của Hong Kong, cách hành xử kiểu “chèn ép” của Trung Quốc với đảo Đài Loan và Australia, hay cáo buộc về nhân quyền đối với người thiểu số Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương.

Khi Biden còn là phó tổng thống Mỹ dưới thời Obama, các đánh giá tình báo của Washington cho rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ hành động thận trọng, tập trung vào phát triển kinh tế trong nước và tránh đối đầu trực diện với Washington.

Nhưng nhiều năm sau, các cố vấn của Tổng thống Biden đang phụ trách chiến lược mới ứng phó Trung Quốc kết luận rằng tình báo Mỹ trước đây đã đánh giá sai về ý định của ông Tập cũng như mức độ sẵn sàng hành động quyết liệt của lãnh đạo Trung Quốc.

Chiến lược mới này đang ngày càng trở nên rõ ràng. Đó là tổng hợp của những cam kết hợp tác trong các lĩnh vực đôi bên cùng quan tâm như biến đổi khí hậu, trong khi đối đầu trực diện hơn với Trung Quốc trong công nghệ và cạnh tranh quân sự trên vũ trụ cũng như không gian mạng.

Những nội dung này đã được thể hiện trong cuộc điện đàm kéo dài hai tiếng hồi tháng trước giữa Tổng thống Biden và Chủ tịch Tập. Theo các cố vấn Nhà Trắng, Tổng thống Biden đã cảnh báo Chủ tịch Tập rằng ông không nên tin vào những luận điệu ở ngay chính Trung Quốc về việc Mỹ là một cường quốc đang suy yếu bởi những chia rẽ chính trị nội bộ.

Không lâu sau cuộc điện đàm, ông Tập được cho là đã nói với các quan chức địa phương ở khu vực tây bắc Trung Quốc rằng “nguồn cơn gây hỗn loạn lớn nhất trong thế giới ngày nay nằm ở Mỹ”. Ông cũng gọi Mỹ là “mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh và phát triển” của Trung Quốc.

Ngoại trưởng Blinken và cố vấn Sullivan tin rằng tuyên bố từ Chủ tịch Tập là dấu hiệu cho thấy một nỗi bất an ở Trung Quốc, một nỗi sợ trước nguy cơ Bắc Kinh có thể bị tổn thương bởi những “yết hầu” mà Washington vẫn nắm giữ công nghệ nền tảng, bất chấp những tiến bộ đáng kể của Trung Quốc về vũ khí và trí tuệ nhân tạo.

Hệ quả là cả hai nước đều đang chạy đua nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng cho riêng mình và giảm phụ thuộc vào đối phương, đảo ngược 40 năm hội nhập kinh tế. Nhưng xét trên bình diện rộng hơn, nó gần như đặt dấu chấm hết cho một cấu trúc hậu Chiến tranh Lạnh, vốn cho rằng lợi ích của hai cường quốc gắn bó chặt chẽ với nhau, không thể tách rời.

“Không nghi ngờ gì nữa, quỹ đạo rõ ràng đã thay đổi một cách đáng kinh ngạc”, Elizabeth C. Economy, chuyên gia cấp cao tại Viện Hoover thuộc Đại học Stanford, Mỹ, nhận xét. “Về cơ bản, tôi nghĩ việc đôi bên thiếu lòng tin vào nhau sẽ rất khó khắc phục”.

Phương pháp tiếp cận mà Biden theo đuổi là sự thay đổi rõ ràng so với Barack Obama, người từng đặt niềm tin vào một Trung Quốc “trỗi dậy hòa bình”.

Ngày nay, dường như một nhận thức chung đã hình thành rằng quan hệ Mỹ – Trung không chỉ rơi xuống mức thấp nhất trong lịch sử kể từ năm 1949 đến nay mà còn có nguy cơ diễn biến tồi tệ hơn.

Không lâu sau khi Biden đắc cử, cựu ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger đã nói rằng Washington và Bắc Kinh đang ngày càng tiến gần hơn tới thế đối đầu. Theo ông, nguy cơ lớn nhất là một số cuộc khủng hoảng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát và biến thành “xung đột quân sự thực sự” giữa hai cường quốc.

Ba năm trước, trong một bài bình luận đăng trên tạp chí Forein Affairs, các tác giả Kurt Campbell và Ely Ratner đã viết thế giới phải thừa nhận rằng “cấu trúc hậu Chiến tranh Lạnh về cách hai cường quốc cần học cách hòa hợp đã chấm dứt”.

Mỹ “đã đánh giá thấp tinh thần sẵn sàng đối đầu trực tiếp của Trung Quốc hay việc họ sẵn lòng sử dụng sức mạnh kinh tế để viết lại các quy tắc công nghệ và thương mại có lợi cho mình”, Campbell và Ratner nhận định.

Hiện Campbell là điều phối viên chính sách châu Á Nhà Trắng còn Ratner mới được bổ nhiệm làm quan chức cấp cao Lầu Năm Góc, chịu trách nhiệm về một dự án đánh giá về thế cạnh tranh quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc.

Giới chức Mỹ cảnh báo Đài Loan có thể trở thành điểm nóng căng thẳng nhất trong những tranh cãi giữa Washington và Bắc Kinh. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ chờ thống nhất và sẵn sàng dùng vũ lực nếu cần thiết.

Tuần trước, Đô đốc Philip S. Davidson, chỉ huy Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, cảnh báo Trung Quốc có thể dùng vũ lực thu hồi Đài Loan trong 6 năm nữa. Ngay hôm sau, một tàu khu trục Mỹ đi qua eo biển Đài Loan như một lời nhắc nhở rằng bất cứ hành động quân sự gây áp lực nào lên hòn đảo sẽ gặp phải phản ứng từ Washington.

Tuy nhiên, các quan chức ở Lầu Năm Góc tin rằng ngày càng nhiều chiến lược gia Trung Quốc giờ đây coi việc phô diễn sức mạnh như vậy chỉ là hành động vô nghĩa. Họ tự thuyết phục bản thân rằng một nước Mỹ vốn đã mệt mỏi vì những cuộc chiến dai dẳng ở Trung Đông sẽ không mạo hiểm đối đầu quân sự với Trung Quốc.

Trước khi nhậm chức, cố vấn an ninh quốc gia Sullivan cho rằng Trung Quốc không có ý định dùng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ ở Thái Bình Dương. Thay vào đó, ông gợi ý Chủ tịch Tập có thể đang tập trung vào mở rộng ảnh hưởng của Bắc Kinh thông qua “định hình các quy tắc kinh tế, tiêu chuẩn công nghệ và thể chế chính trị thế giới”.

Song ông thừa nhận, rủi ro có thể là Trung Quốc muốn theo đuổi cả hai chiến lược cùng lúc.

Chính quyền Biden chỉ trích cách tiếp cận của chính quyền Trump đối với Trung Quốc thiếu vắng một chiến lược cạnh tranh cụ thể. Cựu tổng thống Trump và cựu ngoại trưởng Mike Pompe cảnh cáo các đồng minh đã đàm phán triển khai mạng 5G với Huawei, đe dọa không cho họ tiếp cận thông tin tình báo Mỹ với lý do Washington không thể mạo hiểm để những dữ liệu quan trọng bị chuyển sang Trung Quốc.

Nhưng họ lại không có phương án thay thế đưa ra cho các đồng minh, bởi các công ty Mỹ phần lớn đã rời khỏi lĩnh vực này.

Đội ngũ của Tổng thống Biden hứa hẹn một cách tiếp cận khác, một trong số đó là thuyết phục các nước phương Tây chuyển sang dùng phần mềm mã nguồn mở Mỹ cùng thiết bị chuyển mạch của Nokia và Ericsson để cung cấp một giải pháp thay thế an toàn hơn so với Huawei.

Nhưng việc kết hợp chúng đòi hỏi một cấp độ hợp tác lớn giữa chính phủ và khu vực tư nhân vốn hiếm khi xảy ra trong thời bình và phải mất nhiều năm mới có thể đạt được.

Một thực tế rõ ràng là các nước khác sẽ tiếp tục mua hàng Trung Quốc, đặc biệt khi Bắc Kinh đang dùng các đòn bẩy của mình, như việc viện trợ vaccine Covid-19, nhằm tăng cường cơ hội cho Huawei ở những nước mà chỉ vàng tháng trước họ mới bị chặn.

Tương tự, chính quyền Biden đánh giá nỗ lực của cựu tổng thống Trump hồi năm ngoái nhằm chặn TikTok, ép buộc họ chuyển giao mọi hoạt động tại Mỹ cho một công ty Mỹ, là một quyết định vội vàng và khó lòng vượt qua được các thách thức pháp lý.

Nhà Trắng của Biden đề ra một chiến lược khác tập trung vào vấn đề chính: Làm thế nào để giám sát những phần mềm được cài vào điện thoại của hơn 100 triệu người dùng Mỹ.

“Chiến tranh Lạnh chủ yếu là một cuộc cạnh tranh quân sự”, Campbell nói. “Nhưng tâm điểm cạnh tranh hiện tại sẽ nằm ở công nghệ, như mạng 5G, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử hay robot”. Song cạnh tranh trong những lĩnh vực này đòi hỏi Mỹ phải dồn mọi nguồn lực để luôn dẫn đầu, ông lưu ý.

Bên cạnh đó, một số yếu tố trong cách tiếp cận với Bắc Kinh của Trump vẫn được chính quyền Biden duy trì, bao gồm việc dựng hàng rào thuế quan với hàng nhập khẩu Trung Quốc.

Tháng trước, Graham Allison, nhà khoa học chính trị tại Đại học Harvard và Fred Hu, một nhà đầu tư nổi tiếng, cho rằng hiện tại, Mỹ không có cách nào khác ngoài việc phải đối phó với Trung Quốc một cách trực diện.

Theo Allison và Hu, ngăn chặn khủng hoảng quân sự, chống biến đổi khí hậu, kiềm chế đại dịch trong tương lai, ngăn phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố, ứng phó khủng hoảng tài chính, tất cả những nhiệm vụ này sẽ không thể thành công nếu Mỹ không chấp nhận thực tế là Trung Quốc sẽ khó thay đổi ở hiện tại và cả trong tương lai gần.

– Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden, cùng với Phó Tổng thống Kamala Harris, Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Mark Milley, thăm những người llính Mỹ gốc Phi trong Phòng vệ Biên Giới Quốc gia tại Lầu Năm Góc ở Arlington, Virginia, ngày 10 tháng Hai, Năm 2021.

– Chủ tịch Tập Cận Bình (trái) và Joe Biden, khi còn là phó tổng thống, tại Washington năm 2015. Ảnh: AFP.

https://www.cnbc.com/…/biden-unveils-pentagon-group-to…

Mỹ : Tệ kỳ thị cộng đồng người gốc Á lây lan cùng Covid-19 (RFI)

Mỹ : Tệ kỳ thị cộng đồng người gốc Á lây lan cùng Covid-19 (RFI)

Đăng ngày: 15/03/2021

Douglas Kim (giữa), người Mỹ gốc Triều Tiên, chủ một quán ăn tại New York. Cửa hàng của anh đã bị phá hôm 13/02/2021 trong trào lưu kỳ thị cộng đồng châu Á ở Mỹ.

Douglas Kim (giữa), người Mỹ gốc Triều Tiên, chủ một quán ăn tại New York. Cửa hàng của anh đã bị phá hôm 13/02/2021 trong trào lưu kỳ thị cộng đồng châu Á ở Mỹ. AP – Bebeto Matthews

Anh Vũ

Cộng đồng người Mỹ gốc Á đang rất lo sợ vì từ nhiều tháng qua trở thành mục tiêu của những vụ tấn công kỳ thị bằng cả lời nói cũng như hành động bạo lực cứ như họ là nguồn làm lây lan Covid-19.

 Một ông già bị đẩy ngã ở San Francisco, một bà mẹ bị xô đẩy thô bạo ở New York, một phụ nữ khác bị tấn công ở Oakland (California)…Những sự việc như vậy thời gian gần đây xảy ra liên tục ở Hoa Kỳ và không còn là những chuyện vặt thường ngày. Danh tính các nạn nhân đều là những người gốc Á sống ở Mỹ khiến người ta không thể thờ ơ với những vụ việc xảy ra.

Theo nhiều người có trách nhiệm của các hiệp hội cộng đồng, hiện tượng này có liên hệ với đại dịch Covid-19 vẫn được cho là xuất xứ từ Trung Quốc. Ngay từ tháng 03/2020, khi đại dịch Covid-19 tràn vào Mỹ, tâm lý thù hằn với người châu Á đã xuất hiện ở nước này và  một hiệp hội có tên gọi  Stop AAPI Hate, đấu tranh chống bài xích người gốc Á Mỹ đã ra đời. Hiện trên khắp Hoa Kỳ, có khoảng 21 triệu người gốc Á châu sinh sống (chiếm 5,5% dân số Mỹ). Họ đến từ khoảng hai chục nước.

Không hẳn tất cả các vụ tấn công vào người gốc Á ở Mỹ đều mang động cơ kỳ thị chủng tộc. Nhưng rõ ràng là cộng đồng người Á cảm thấy không khí hận thù với họ ngày càng gia tăng cùng với đà lây lan của Covid-19. Trước thực tế đó, cộng đồng người Mỹ gốc Á nhận thấy bằng cách này hay cách khác phải hành động để tự bảo vệ.

Hãng tin Pháp AFP trong một phóng sự đã  nêu ra trường hợp điển hình của một phụ nữ trẻ người Mỹ gốc Triều Tiên, cô Esther Lim, sống tại California. Cô không chỉ lo sợ cho sự an toàn của chính mình mà còn cả của cha mẹ cô, từ khi những vụ tấn công nhằm vào người gốc Á đang có xu hướng lây lan ở nhiều thành phố lớn của Mỹ.

Sau khi một trong số người bạn cô bị một kẻ đâm xe vào người mà theo cô là vì lý do kỳ thị chủng tộc, người phụ nữ ba chục tuổi này quyết định phải hành động. Cô đi mua bình xịt hơi cay cho mẹ, đi học judo với sự giúp đỡ của bố và soạn các chỉ dẫn thông tin có tên gọi : « Làm sao để tố cáo tội phạm mang tính thù hận ». Esther Lim giải thích với AFP : « Tôi muốn làm việc gì đó có hiệu quả hơn là để mặc cho mình bị cuốn chìm trong nỗi sợ ».

Một cuốn sách nhỏ được in đầu năm nay, có thể gọi là cẩm nang bằng sáu ngôn ngữ, Trung Quốc, Nhật, Triều Tiên, Tây Ban Nha, Thái và tiếng Việt, đưa ra những lời khuyên, cách thức tốt nhất để phối hợp hành động với cảnh sát và những câu bằng tiếng Anh để hô hoán với người qua đường nhờ giúp đỡ khi bị tấn công.

Cô đi phân phát cho bạn bè và cả trong các hiệp hội cộng đồng châu Á ở Los Angeles (California) cuốn cẩm nang hành động.

Những vụ tấn công nhằm vào người Mỹ gốc Á được thống kê chủ yếu là người cao tuổi, tăng đột biết trong những tháng qua. Theo nhiều nhà hoạt động, những vụ việc đó dấy lên bởi cựu tổng thống Donald Trump thường xuyên có các phát ngôn gọi virus corona là « virus Trung Quốc ».

Những hành vi đi từ việc cướp phá các cửa hiệu của người gốc châu Á cho đến việc đập phá nhà cửa, xe cộ và tấn công thô bạo nhằm vào các cá nhân trên đường phố, đôi khi dẫn đến tử vong.

Trong một diễn văn với giọng nghiêm trọng, nhân đúng 1 năm sau khi Tổ Chức Y Tế Thế Giới thông báo Covid-19 là đại dịch, tổng thống Joe Biden hôm 11/03 đã lên án các vụ bạo lực không thể chấp nhận được nhằm vào cộng đồng người Mỹ gốc Á. Ông mô tả những người gốc Á « đã bị tấn công, sách nhiễu, phỉ báng và bị coi như cây bung xung » để trút nỗi tức giận về dịch bệnh.

Những mục tiêu chính bị tấn công là những người Philippines, Thái Lan, Nhật Bản, Lào và Trung Quốc. Mặc dù khó có thể xác định được động cơ phân biệt chủng tộc trong một vụ tấn công, những hành vi phạm tội mang tinh thù hận nhằm vào người châu Á đã tăng gần gấp 3 lần, từ 49 vụ lên 122 vụ trong năm qua tại 16 thành phố lớn của Mỹ, theo một nghiên cứu của Center for the Study of Hate and Extremism, tổ chức đóng trụ sở  tại San Bernadino (California).

Tự bảo vệ cộng đồng

Ngay sau khi lên nắm quyền, tổng thống Joe Biden đã ký một sắc lệnh lên án hành vi kỳ thị chủng tộc đối với cộng đồng những người Mỹ gốc Á châu và các đảo trong Thái Bình Dương (AAPI).

Một số bang như California hay New York, cũng đã hưởng ứng với tổng thống, chi thêm ngân sách cho đấu tranh chống tệ phân biệt chủng tộc nhắm vào người châu Á cùng với việc đưa ra thảo luận các dự luật liên quan.

Nhưng « tôi không nghĩ việc này sẽ diễn ra nhanh chóng », cô Esther Lim bày tỏ. Cũng giống như cô, những người Mỹ gốc Á khác đã quyết định phải tự nắm lấy vận mệnh của mình bằng các chiến dịch tuyên truyền trên mạng, gây quỹ và thành lập các nhóm hỗ trợ nhau.

Jimmy Bounphensy đã tập hợp được những người tình nguyện để đưa những người gốc Á cao tuổi về nhà họ và đi tuần trong khu Chinatow ở Oakland, California, sau những đợt tấn công và trộm cướp rộ lên vừa rồi. « Nếu có thể cứu được một người, tôi rất vui », anh thổ lộ với AFP. « Sự hiện diện của chúng tôi là để cho mọi người thấy chúng tôi thực sự muốn bảo vệ cộng đồng bằng mọi giá, để bảo đảm mọi người được trở về nhà an toàn », anh cho biết thêm.

Hơn 2800 hành vi phân biệt kỳ thị chủng tộc ở khắp Hoa Kỳ trong khoảng từ tháng 3 đến tháng 12, nhằm vào người Mỹ gốc Á theo ghi nhận của hiệp hội Stop AAPI Hate. Tại một số thành phố, trong khi các trường học đang dần mở cửa trở lại sau nhiều tháng phải dạy học từ xa, các cơ quan giáo dục Mỹ ghi nhận rất đông các gia đình người gốc Á ngần ngại không muốn ghi tên cho con mình đến trường trở lại. Họ đưa ra các lý do như sợ con mình bị nhiễm bệnh ở trường rồi về làm lây sang gia đình, nhưng nhiều người không giấu lý do sợ con cái bị lăng mạ kỳ thị vào lúc dịch Covid-19 vẫn còn đó.

Nhật báo Washington Post cho biết, tại New York, con em của cộng đồng những người gốc châu Á chỉ chiếm 12% học sinh đến lớp học vào lúc này, trong khi mà 18% học sinh của cả bang là người gốc Á.

Ngoài những phát ngôn chống người châu Á liên quan đến đại dịch việc gia tăng các vụ tấn công mang tính kỳ thị chủng tộc đã làm gợi nhắc lại vấn đề hận thù cộng đồng châu Á có gốc rễ ăn sâu trong lịch sử của nước Mỹ.

Trong quá khứ đã không thiếu những ví dụ như vậy. Đó là các vụ truy sát hàng loạt các công nhân Trung Quốc cuối thế kỷ 19, rồi đến luật loại trừ những người Trung Quốc được thông qua năm 1882, đây là bộ luật di trú duy nhất của Mỹ để loại trừ toàn bộ một nhóm sắc dân hay như sắc lệnh chỉ định cư trú đối với người Mỹ gốc Nhật trong Đệ nhị Thế chiến…

Thời gian trôi qua, người gốc Á sống ở Mỹ vẫn được đánh giá là hình mẫu của một cộng đồng thuần nhất, hội nhập tốt trong xã hội Mỹ đa sắc tộc. Nhưng giờ đây họ lại thành mục tiêu của tệ kỳ thị chủng tộc chỉ vì trận đại dịch mà chính họ cũng là nạn nhân như các cộng đồng sắc dân khác ở Mỹ.

(Theo AFP và le Monde)

Ai Cũng Cần Một Vòng Tay Ôm

 TRUYỆN NGẮN

(Nguồn: The Dallas Morning News, 2/10/2019; Ảnh; GattyImages, AP, Một câu chuyện có thật!)

***

Ai Cũng Cần Một Vòng Tay Ôm

Câu chuyện xảy ra ở Dallas, Texas, Mỹ. Genny vừa đi vừa gửi tin nhắn cho Dick, bạn trai và là đồng nghiệp của cô ở sở cảnh sát Dallas khi bước đến gần căn hộ của mình ở tầng 3. Lúc ấy khoảng 10 giờ đêm. Cô về muộn hơn mọi ngày sau ca trực kéo dài suốt 14 tiếng. Một ngày đầu tuần khá mệt vì những chuyện chẳng đâu vào đâu nên cô rất cần nghỉ ngơi…

Khi tra chìa vào ổ khóa, Genny cảm thấy có gì bất thường. Cô luôn cẩn thận khóa cửa, tắt đèn mỗi khi rời nhà.

Cửa không khóa, cô xoay nhẹ tay nắm, cửa mở hé. Genny giật mình đặt tay lên báng súng theo phản xạ tự nhiên. Ánh đèn vàng hắt ra. Genny nghĩ thật nhanh: “Ngoài Dick ra, không ai biết chỗ của mình”. Có kẻ đột nhập.

Genny rút súng, lùi lại một bước, tay giơ cao, chân đạp mạnh vào cửa. “Đứng yên. Giơ tay lên!” – Genny hét lớn.

Cửa mở toang. Cô trông thấy một gã da màu ngồi dựa trên ghế sofa, hai chân duỗi thẳng, tay cầm vật gì đó lấp loáng.

“Bỏ ngay cái đó xuống. Giơ hai tay lên!” – Genny nắm chặt khẩu súng bằng cả hai tay chĩa thẳng vào kẻ lạ mặt.

Gã da màu lạ hoắc, mặc short, tay cầm vật gì lóe lên dưới ánh đèn vàng nhưng cô không rõ. Gã chồm người dậy, nhìn chòng chọc vào cô.

“Giơ hai tay lên! Bỏ cái đó xuống ngay, nếu không tôi bắn!” – Genny quát và lùi lại một chút, hai tay vẫn nắm chặt khẩu súng.

Gã đứng bật dậy, dáng cao lớn, khệnh khạ̣ng: “Hey! Hey! Hey!”. Gã trợn mắt, xăm xăm bước về phía cô.“Đoàng! Đoàng!” – Genny nổ liền 2 phát. Gã bật ngửa ra sau, đầu gối lên thành ghế sofa, máu loang ra…

Suốt nhiều năm hành nghề cảnh sát, Genny vẫn được đồng nghiệp thán phục về tài thiện xạ. Cô từ từ bước qua cửa, men sát tường, hai tay không rời súng, hai mắt chăm chăm nhìn xuống thân hình bất động dưới ghế, máu loang đỏ trước ngực.

Genny đảo mắt một vòng. Và, chỉ trong vài giây, vẫn trong ánh sáng lờ nhờ của ngọn đèn phòng khách, cô nhận ra có điều gì khác thường… Cô lắc lắc đầu mấy cái cho thật tỉnh táo rồi bỗng lạnh sống lưng, choáng váng, khẩu súng trên tay rơi xuống đất: Đây không phải căn hộ của cô. Cô đã vào nhầm nhà!

Genny quỳ xuống bên cái xác. Gã trai nằm ngửa, hai mắt trợn trừng; bàn tay phải mở ra cho thấy vật trong tay là một chiếc muỗng. Một ly kem ăn dở, một hộp kem còn mở nắp trên cái bàn thấp cạnh sofa. Genny bật dậy, hoảng hốt: “Mình đã giết người!”. Cô quỳ xuống, đặt tay lên ngực nạn nhân bằng những thao tác cấp cứu được học.

Vô ích, viên đạn trúng ngay tim, và anh ta đã là một xác chết. Cô nhìn 2 tay mình đẫm máu, cố trấn tĩnh rồi móc điện thoại ra gọi 911…

Phiên tòa bước sang ngày thứ 5 với phán quyết chung thẩm. Genny trông hốc hác, hai mắt trũng sâu vì thiếu ngủ.

Cô nói cô hoàn toàn không biết gì về Bruce – anh hàng xóm thiệt mạng vì 2 phát súng nghiệt ngã của cô đêm ấy – một người da màu xấu số chết mà không thể hiểu nổi vì sao mình chết.

Bruce ở tầng 3, ngay bên dưới căn hộ Genny ở tầng 4, là nhân viên kế toán. Bruce kém cô 3 tuổi, hiền lành, tốt bụng, hay giúp người, một tín hữu của Hội Thánh địa phương.

Công tố viên muốn cô mô tả lại mọi chuyện xảy ra hôm ấy và liên tiếp đặt lại những câu hỏi khiến cô càng thêm mệt mỏi, choáng váng.

“Chuyện gì làm cô mất tỉnh táo hôm ấy?”. “Tôi không biết. Có thể tôi đã làm việc quá sức. Tôi đã làm hơn 14 tiếng thay cho một đồng nghiệp bị bệnh”. “Còn gì nữa?”. “Tôi về muộn, khá mệt sau một ngày dài. Từ bãi đậu xe, tôi vừa đi vừa nhắn tin cho bạn trai, nên không nhận ra mình đang ở tầng 3, không phải tầng 4”.

“Mỗi phòng đều có tấm bảng ghi số trên cửa, cô không nhìn sao?”, “Không” – Genny lắc đầu. “Phòng tôi ở dãy bên phải, cạnh phòng cuối hành lang, rất dễ nhận ra, nên tôi cứ cắm đầu đi thẳng tới đó theo thói quen”.

“Khi mở cửa, cô cũng không nhận ra không phải phòng mình?”. “Không” – Genny lắc đầu. “Đèn không đủ sáng. Cách bài trí phòng khách khá giống phòng tôi. Bộ sofa gần như cùng kiểu, cùng màu. Nghĩ kẻ lạ đột nhập nên tôi rút súng, phản ứng nhanh như nghề nghiệp đã dạy tôi như vậy”.

Công tố viên không hỏi tiếp. Phòng xử chìm trong im lặng vài phút. “Cô nghĩ gì khi nổ súng vào người đó?”

“Tôi sợ”. Giọng Genny run run. “Tôi yêu cầu anh ta đứng yên, giơ tay lên, nhưng anh ta hét lớn ‘Hey, hey, hey!’ như bị kích động và cứ sấn về phía tôi. Tôi nghĩ anh ta sẽ giết mình. Tôi không còn cách nào khác. Tôi tự vệ vì nghĩ: chậm thì chết” – Genny khóc nấc.

Nhiều tiếng lào xào vang lên khắp phòng xử.

“Tôi sai. Tôi ngu quá! Tôi đã giết người! Tôi xin nhận tội”. Giọng Genny nghẹn lại: “Tôi muốn bị trừng phạt. Tôi tội lỗi, xấu xa, kinh tởm. Tôi thù ghét tôi mỗi ngày. Tôi biết mình sẽ không bao giờ tìm được một ngày bình yên trong suốt phần đời còn lại của mình”.

Genny sẽ nhận bản án chung thẩm hôm nay. Việc xét xử và nghị án có khuynh hướng bất lợi cho cô trong bối cảnh căng thẳng do những đợt biểu tình phản đối tình trạng bạo hành của cảnh sát đối với người da màu gần đây. Công tố viên có vẻ muốn cáo buộc tội sát nhân cho cô hơn ngộ sát, mong làm dịu làn sóng phẫn nộ của truyền thông và cộng đồng người da màu.

Genny cúi gằm mặt tránh cái nhìn từ phía người thân của Bruce. Cô nghĩ họ rất căm ghét cô, chỉ muốn cô chịu bản án nặng nhất.

Công tố viện đề nghị 28 năm tù giam cho cô – bằng số tuổi của Bruce vào ngày sinh nhật anh cũng trong tháng này – theo Công tố viên, Genny đã vô cớ tước đi những năm tháng đẹp nhất đời người của anh ta, và cô phải trả lại đúng số năm ấy.

Sau nhiều giờ nghị án. Cuối cùng Genny nhận phán quyết chung thẩm: 10 năm tù giam.

Khi những nguời thân của nạn nhân được phép lên tiếng. Bà Alice, mẹ của Bruce sụt sùi, không nói được gì nhiều. Ông Beck lắc đầu không muốn lên tiếng.

Mọi người hướng mắt về phía Ben, em trai của Bruce, 18 tuổi, mặt khá giống anh cậu.

“Tôi không ghét chị, cho dù chị đã làm chúng tôi mất Bruce”. Ben nhìn Genny, nói chậm rãi: “Tôi thực lòng mong những điều tốt lành đến với chị. Tôi không muốn chị phải vào tù một ngày nào. Và tôi tin Bruce, anh tôi cũng vậy”.

“Bởi hơn ai hết, tôi hiểu Bruce. Chúng tôi là Cơ đốc nhân lớn lên trong tình yêu và môi trường Cơ đốc. Anh ấy rất dễ tha thứ như Lời Chúa dạy chúng tôi. Chúng tôi chẳng thù ghét ai bao giờ, cũng chẳng muốn làm ai khổ sở. Đây cũng là điều tôi học được từ Bruce. Việc đã rồi, chị đâu có muốn thế, phải không? Chẳng ai muốn thế cả”.

Ben ngừng nói. Phòng xử không một tiếng động. Mọi người im lặng chờ nghe cậu tiếp. Ben nhìn thật lâu vào mắt Genny đang nhoà nước: “Anh ấy chắc chắn sẽ tha thứ cho chị, như Chúa đã tha thứ cho anh ấy, cho tất cả chúng ta. Nên chị cũng cần tha thứ cho bản thân mình”.

Ben tiếp: “Nếu không làm được, chị hãy tìm đến Chúa. Một khi biết lỗi và hối lỗi, Chúa sẽ tha thứ cho chị. Riêng tôi, tôi cũng tha thứ cho chị”.

Hướng cái nhìn về bà thẩm phán, Ben tiếp: “Liệu tôi có thể dành cho chị ấy một cái ôm không?”. Không một tiếng trả lời.

“Tôi có được phép ôm chị ấy không?”. Ben khẩn khoản: “Thưa quý toà, tôi được phép chứ?”. “Được” – thẩm phán thoáng bối rối.

Ben rời bàn, bước xuống. Genny đưa mắt nhìn viên cảnh sát vẫn im lặng, thoáng chút bối rối. Cô bước khỏi hàng ghế tiến về phía Ben, giang rộng đôi tay run rẩy ôm chầm lấy cậu bé.

Mọi người nghe rõ tiếng khóc nức lên của hai người.

Ben ôm lấy tấm lưng Genny, hai bàn tay cậu xòe rộng xoa xoa, vỗ dọc lưng cô.

“Em thật sự tha thứ cho tôi chứ?” – Genny thì thầm. “Tôi không nghe lầm chứ? Tôi muốn được nghe lại một lần nữa. Làm ơn…”

“Tôi tha thứ cho chị” – Ben nói khẽ. “Bruce muốn tôi làm việc đó. Anh ấy đã về nhà với Chúa cách bình yên và muốn tha thứ cho chị”.

“Thế còn những người khác?” – Genny thầm thì. “Tôi không rõ, nhưng tôi tin mọi người cũng sẽ tha thứ cho chị”. Ngừng một chút, Ben tiếp: “Khi tìm đến Chúa, chị sẽ được bình an. Nhất định như vậy. Chị hứa với tôi đi?”.

“Tôi hứa. Tôi hứa…” – Genny thì thầm. “Tôi vui. Chúa cũng sẽ vui! Chị hãy can đảm lên nhé”.

Không ai trong phòng nghe được họ nói gì. Viên cảnh sát dìu Genny về lại chỗ ngồi.

Ted, luật sư biện hộ cho Genny bắt tay bố Ben khi 2 người bước ra hành lang. “Cậu bé này tốt hơn chúng ta rất nhiều… Hy vọng những vòng tay ôm sẽ chữa lành mọi vết thương”.

“Đúng thế” – Beck khẽ gật gật đầu. Rồi ông quay nhìn con trai. Hai cha con cùng bước xuống bậc tam cấp của tòa án. Ông siết chặt vai cậu: “Cảm ơn con. Bố yêu con. Gia đình ta tự hào về con. Bố đã cảm thấy nhẹ nhõm. Tạ ơn Chúa vì bố mẹ vẫn còn con bên cạnh. Tất cả rồi sẽ qua đi. Chúng ta cần phải sống, không để bất cứ gì đè nặng trái tim mình…”.

Ông Beck nghĩ: “Mạng sống con người thuộc về Chúa. Con người không làm khác đi được, chỉ có thể làm nhẹ bớt phần nào gánh nặng cho nhau bằng sự tha thứ qua những vòng tay ôm”.

Ben hít thật sâu và thở ra một hơi dài. Chiều xuống dần. Hai bố con cùng đi bên nhau. Beck choàng tay qua vai cậu, họ bước đi như hai người bạn. “Bố nói đúng. Ai cũng cần Chúa, cần sự tha thứ và những vòng tay ôm”.

(Nguồn: The Dallas Morning News, 2/10/2019; Ảnh; GattyImages, AP,)

NỬA HỒN XUÂN LỘC

May be a black-and-white image of 1 person, standing and military uniform

Trại tạm giam đột ngột chuyển trại đối với ông Trịnh Bá Phương, gia đình mất tung tích

Trại tạm giam đột ngột chuyển trại đối với ông Trịnh Bá Phương, gia đình mất tung tích

RFA
2021-03-19  

Hình minh hoạ. Ba người thuộc gia đình ông Trịnh Bá Phương (từ trái qua): Trịnh Bá Tư, Trịnh Bá Phương, Cấn Thị Thêu. Họ đều bị bắt giữ vì những hoạt động đòi quyền đất đai cho người dân

 FB Nhà vườn Trịnh Bá Phương – Tư

Cán bộ Trại tạm giam số 1 – Công an thành phố Hà Nội hôm 19-3-2021 thông báo cho gia đình của nhà hoạt động đất đai Trịnh Bá Phương rằng ông đã bị chuyển trại cách đây từ 2-3 tuần nhưng còn chuyển đi đâu thì họ không báo cho gia đình. 

Vợ ông Phương, bà Đỗ Thị Thu, bày tỏ sự lo lắng đối với phóng viên Đài Á Châu Tự Do vào chiều cùng ngày như sau:

“Hôm nay ngày 19 tháng 3 năm 2021 thì em đến Trại giam số 1 – Công an thành phố Hà Nội. 

Đến nơi họ bảo anh Phương đã chuyển đi nhưng còn trại nào thì họ không biết.

Họ cũng bàn giao cho em số tiền lưu ký còn thừa là 1.500.000 (đồng). 

Như bình thường em thấy nếu mà họ chuyển trại thì họ sẽ thông báo cho người nhà, cái số tiền lưu ký này thì cũng sẽ phải theo anh Phương, nghĩa là phải đi theo tới chỗ trại mà anh Phương ở. 

Em cũng không biết là nguyên nhân tại sao họ lại chuyển chồng em đi một cách đột ngột như vậy, không biết họ có tra tấn hay là làm gì chồng em không.”

Vợ của ông Phương cũng đã gọi điện cho cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Hà Nội nơi có điều tra viên Nguyễn Thế Bắc thụ lý vụ án ông Trịnh Bá Phương tuy nhiên thư ký cho biết người này đã đi công tác. 

Phóng viên Đài Á Châu Tự Do cũng gọi trực tiếp cho cơ quan này để hỏi về vụ việc, nhưng người công an nhấc máy yêu cầu phóng viên cầm giấy giới thiệu đến trực tiếp cơ quan, chứ họ “không làm việc qua điện thoại” 

Ông Trịnh Bá Phương là một nhà hoạt động vì quyền đất đai nổi tiếng tại Hà Nội. 

Ông bị bắt giữ cùng em trai là Trịnh Bá Tư và mẹ là Cấn Thị Thêu trong cùng ngày 24-6-2020 với cáo buộc tội danh “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Một người dân Dương Nội khác cũng bị bắt trong cùng một vụ việc là bà Nguyễn Thị Tâm. 

Cả 4 người đều là những người lên tiếng và đưa tin mạnh mẽ về vụ việc 3000 cảnh sát nửa đêm tấn công vào làng Đồng Tâm vào ngày 9/1/2020, bắn chết ông Lê Đình Kình, thủ lĩnh tinh thần của người dân trong việc đòi đất Đồng Sênh.