Category: TIN TỨC

Tin Tức – Thế Giới , Việt Nam, Tin Hoa Kỳ

Posted on

Linh mục Dudarenko bị bắn ở Ukraina

Linh mục Dudarenko bị bắn ở Ukraina

  Biên Tú viết theo Aleteia

  Ngày 28/03/2022  

TGPSG / Aleteia — Vào ngày 5-3-2022, cha Rostyslav Dudarenko đã giơ cao thánh giá trên đầu khi đến đứng trước quân Nga và đã bị bắn chết.

Cha Dudarenko, 45 tuổi, là linh mục Chính thống Ukraina, quản xứ ở làng Yasnohorodka, cách thủ đô Kyiv khoảng 25 dặm về phía Tây. Cha đang giúp các tình nguyện viên dân sự thi hành bổn phận trên đường vào làng thì biết được rằng có ba xe tăng Nga đã lái qua Yasnohorodka.

Khi nhận ra có những người đang trốn trong bãi cỏ, quân Nga đã lái xe tăng chạy tới và bắt đầu “bắn về mọi hướng”. Khi xe tăng quay trở lại con đường, cha Dudarenko, mặc quần áo thường dân, đã ra khỏi nơi ẩn nấp.

Linh mục này không có vũ khí. Cha cầm cây thánh giá trên đầu khi chạy ra trước quân Nga, với hy vọng kêu gọi bản năng đạo đức của họ là những người đồng đạo, mong họ để cho ngôi làng nhỏ đó được yên ổn. Tuy nhiên, cha đã bị bắn chết.

Eduard, người đang đóng quân tại một trạm kiểm soát khác, đến đúng lúc xe tăng Nga đang phóng đi và phát hiện các thi thể nằm rải rác trên đường. Anh ta cho biết các thi thể này bao gồm Cha Dudarenko và trợ lý của cha – cũng không có vũ khí.

Việc giết cha Dudarenko là một trong hàng nghìn trường hợp tội phạm chiến tranh đang được điều tra để truy tố trong tương lai. Tổng công tố viên Ukraina, Iryna Venediktova, nói với BBC rằng: nước này đang trong quá trình ghi lại những vụ việc như vậy.

Tính đến ngày 24-3-2022, một tháng sau khi cuộc xâm lược bắt đầu, văn phòng của Venediktova đã ghi nhận 2.472 trường hợp.

Vào ngày 16-3-2022, Tòa án Công lý Quốc tế ở The Hague đã tuyên bố hành động xâm lược của Nga đối với Ukraina là bất hợp pháp và yêu cầu chấm dứt ngay lập tức hành động này. Các cáo buộc Nga phạm tội ác chiến tranh đang chờ Tòa án Hình sự Quốc tế đưa ra xét xử.

Biên Tú (TGPSG) viết theo Aleteia

Posted on

TẦNG ĐỊA NGỤC – Uyên Nguyên

Son Cao

TẦNG ĐỊA NGỤC – Uyên Nguyên

Nơi Gặp Gỡ Không Hẹn Mà Ðến:

Ðiểm gặp gỡ không hẹn mà đến của nhóm “Ngụy Quân Ngụy Quyền Sài Gòn ” thoạt tiên là Trại Cải Tạo Long Thành, tọa lạc tại Long Thành Tỉnh Ðồng Nai do Ủy Ban Quân Quản quản lý . Sau trở thành Trải Tạo 15 NV do Bộ Nội Vụ quản lý.

Sáng ra, chúng tôi mới định thần và chuẩn bị tinh thần cho một sống đổi đời bắt đầu. Tôi được phân bổ ở nhà 6. Ðội trưởng Ðội 3 là Phạm Ngọc Cửu. Nhà Trưởng là Trần Tấn Toan.

Ngày đầu đến trại chúng tôi nhận diện được những nhân vật có tên tuổi sau đây:

Về phía đảng phái gồm có Nghị Sĩ , LS Trần Văn Tuyên, Vũ Hồng Khanh…

Về phía Nghị sĩ , có Trần Tấn Toan, nguyên trước là chủ tịch Hội Ðồng Tỉnh Gia Ðịnh.

Về phía dân biểu có Ông Nguyễn Bá Lương, chủ tịch hạ Viện, Quốc Hội Ðệ Nhị Cộng Hòa, Dân biểu Lê Minh Ðăng, Khiếu Thiện Kế, Trần Ngọc Châu....

Về phía toà án thì có rất nhiều Chánh Án, Biện Lý, Dự Thẩm các toà án ở Sài Gòn và các tỉnh ở Miền Nam Việt Nam. Trong đó có những ông chánh án mà người viết biết tên, biết mặt như ông Trần Ðại Khâm, Nguyễn Cần ( tức Tú Gàn), Ðào Minh Lượng, Nguyễn Ðắc Trọng, Ngô Văn Cân, Biện Lý Trần Thành Ðô, Dự Thẩm Nguyễn Thành Hương, Trần Cẩm Tựu, Phạm Minh Tâm, Hoàng Phùng Võ, Dương Lân, Ðặng Xuân Nhẫn, Nguyễn Công Ðàn ( tục là “Bò Ðàn” , tiếng chúng tôi hay gọi thân thiết vì anh ta phụ trách giữ mấy con bò cho trại) , Trần Gia Tá, Cao Quãng Chơn…. .

Về phía Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh : Phạm Ngọc Cửu ( Bình Thuận); Nguyễn Thanh Sử ( Bình Tuy, Trần Huỳnh Thanh, Nguyễn Văn Thích ( Bình Ðịnh); Nguyễn Chí Vy ( Quảng Ngãi ) Nguyền Văn Hoàng ( Phú Yên ) và còn nhiều phó tỉnh trưởng hành chánh khác nữa mà tôi quên tên và nơi phục vụ rồi.

Về phía hành chánh cao cấp : Kỹ sư Dương Kích Nhưởng, Phó Thủ Tướng; Lê Văn Trường, Bộ Trưở ng Tài Chánh; Nguyễn Văn Chi, Tổng Giám Ðốc Trung Tâm Chuẩn Chi- Bộ Tài Chánh; Bùi Hữu Tiể n, Tổng Giám Ðốc Ðiền Ðịa; Trần Huỳnh Châu, Tổng Thư Ký Bộ Nội Vụ; Nguyễn Văn Tương, Ðặc Ủy Trưởng Hành Chánh, Kỹ Sư Ngô Trọng Anh, Cưụ Tổng Trưởng Công Chánh Nội Các Nguyễn Cao Kỳ, Kiến Trúc Sư Ngô Viết Thụ, Ông Phạm Trọng Nhân, cựu Ðại Sứ Việt Nam Cộng Hoà tại Lào và các Phó Tổng Giám Ðốc Thuế Vụ, Kế Hoạch thuộc các Bộ nữa mà tôi quên mất tên rồi. Ngoài ra còn có rất nhiều Giám Ðốc Nha Sở thuộc Hành Chánh Trung Ương, một số Quận Trưởng các Quận như Trung Tá Kiều Văn Út mà người viết biết mặt, biết tên và cũng như các Ty, Sở Trưởng, Phó Quận Hành Chánh thuộc hành chánh địa phương, các tỉnh thành cũng có mặt trong nhóm này.

Về phía cảnh sát thì ngoài những cấp chỉ huy cảnh sát trung ương như Thiếu Tá Ðoàn Ðình Từ,Trung Tá Phấn Bộ Tư Lệnh Cách Sát Quốc Gia… còn có một số Trưởng Ty Cảnh Sát điạ phương mà người viết được biết như Trung Tá Phan Trần Bảo… và còn nhiều người nữa, lâu quá quên tên.

Ngoài ra cũng có một số nhân viên thuộc Trung Ương Tình Báo, Thiên Nga…,

Những nhân vật này lần lược được chuyển trại dưới hình thức mà chúng tôi gọi là Bao Bố . Ở đây tôi xin mở một dấu ngoặc để giải thích tại sao có tên là Bao Bố. Những đợt chuyển trại lớn, đông người thường xảy ra trong đêm khuya để dễ bề kiếm soát an ninh lộ trình , người ngoài không ai hay biết. Ðợt chuyển trại đầu tiên đi ra Bắc gọi là Bao Bố I vì sau khi có lệnh tập trung trong đêm khuya, và gọi tên từng người rồi sau đó trao cho mỗi người môt cái bao bố đựng gạo để bỏ hành trang đi tù vào. Ðợt chuyển trại nầy gồm những nhân vật cao cấp trong chính phủ cũng như trong hàng ngũ đảng phái, cảnh sát, trung ương tình Báo…. Ðợt di chuyến ra Bắc lần thứ hai được gọi là Bao bố II đa phần gồm những giám đốc, nha sở thuộc trung ương. Ðể trấn an các trại viên cũng như để bảo dảm an ninh lộ trình, Ban Chỉ Huy Trại đã động viên tất bằng cách nói láo rằng các anh được di chuyển đến những địa điểm học tập an toàn hơn. Nếu có người thắc mắc hỏi có phải chuyển đi Bắc không thì được cán bộ trấn an bằng cách trả lời không thật là các anh sẽ được đưa về miền Nam như Rừng Ðước, Năm Căn… Nhưng thật tình là xuống tàu ra Bắc cải tạo mút mùa lệ thủy.

Sau hai đợt chuyển trại ra Bắc, Trại chỉ còn độ 250 trại viên. Chúng tôi được tái phân bổ lực lượng lao động và tôi đã được công tác trong tổ Vệ Sinh cho đế n ngày chuyển lên trại Xuyên Mộc Ðồng Nai và tiếp lao động cải tạo trong Ðội trồng trọt, rồi tiếp đến là Ðội Văn Nghệ cho đến khi “ học tập tiến bộ” đượ c trại xét tha về vào cuối tháng 8 năm 1989.

Trong thời gian đầu học tập chính trị, chúng tôi có dịp học chung với những chịnh trị gia quen thuộc. Trong đó phải kể đến LS Trần Văn Tuyên, Vũ Hồng Khanh . Không biết mấy ông này trình diện vì lý do gì . Chắc thuộc đảng phái thì phải. Nghe nói Luật Sư Tuyên vì liên hê đến bà vợ nhỏ nên bị kẹt lại và đi tù luôn. Nhiều chánh khách, nhà ngoại giao, hành chánh cao cấp cũng đã rơi vào trường hợp này, hối không kịp vì đã vào rọ rồi. Ngày trở về còn xa lắm nếu không muốn nói là bỏ thây nơi những trại giam nổi tiếng là hắc ám nhất ở miền Bắc. Ls Trần Văn Tuyên là một điển hình. Tôi còn nhớ khi lên lớp học chính trị, sau khi giảng xong bài , cán bộ giảng huấn kêu Ls Trần Văn Tuyên đứng dậy và dùng lời lẽ thô bạo để mắng chưởi ông ta. LS Tuyên đã nói một câu rất bất hủ: “Việc tôi làm chỉ có lịch sử phán xét chứ không ai có quyền phán xét tôi” . Sau bữa lên lớp đó, thì chúng tôi không thấy mặt của LS Tuyên nữa vì người ta đã dẫn ông ta đi đâu mất rồi.

Làm ở đội rau xanh một thời gian tôi được xung vào Ðội Văn Nghệ Trại. Tôi nhớ không lầm đội Trưởng là nhạc sĩ Vũ Thành An. Vì chức vụ cuối cùng của anh ta là trưởng cơ sở Dân Vận & Chiêu Hồi Tỉnh Gia Ðịnh, cho nên anh phải đi trình diện học tập cải tạo theo diện “Ngụy Quân Ngụy Quyền” .

Có một điều cũng nên nói ở đây mặc dù Vũ Thành An nổi tiếng với những ca khúc không tên trước 75 nhưng khi vào trại bên cạnh ca khúc anh viết nhân đêm giao thừa năm đầu tiên ở trại 1975 có đoạn rất hay và rất “ tiểu tư sản” và được mọi người chấp nhận : “Thắp nến hồng lên em, giao thừa về rồi đó. Ánh sáng bừng trong đêm. Như bình minh đã lên….” Nhưng khi anh viết theo nhu cầu chính trị tuyên truyền anh lại viết một ca khúc lạc lõng, không giống ai. Lời ca như một lời xưng tội và sặc màu “vô sản chuyên chính” . Tôi nghĩ rằng chỉnh những ngườ i bị rối loạn tâm thần, đánh mất bản ngã, lương tri thì mới viết một ca khúc tồi như thế. Vì vậy anh đã bị hết thảy trại viên chê trách và lên án dữ dội.. Ca khúc có đoạn : “ Nếu biết rõ đế quốc Mỹ là quân xâm lược. Lũ ngụy quyền là bọn tay sai. Bao nhiêu năm cặm cụi miệt mài…”. Ðộc hại hơn nữa là các trại viên bị bắt buộc phải hát ca khúc này trong những lần sinh hoạt vă n nghệ. Nhưng dù anh có viết trăm ngàn bài ca tôn vinh chế độ đáng nguyền rủa kể trên thì cộng sản cũng không tha cho anh đâu và thực tế anh phải ra Bắc sau đó và cải tạo dài dài hơn mười năm mới được tha về vì anh thuộc diện “ác ôn” ( dân vận chiêu hồi bên hành chánh- chiến tranh chính trị hay chiến tranh tâm lý bên quân đội ) . Kịp đến khi Vũ Thành An bị chuyển ra Bắc thì người thay thế anh ta là anh Trần Thiên Ân . Anh nầy là một người còn rất trẻ, xuất thân từ học viện quốc gia hành chánh, chức vụ cuối cùng là phó quận trưởng ở đâu đó. Vì có một thời gian học ở chủng viện khi còn nhỏ, nên nhạc lý anh ta rất rành và rất vững. Anh viết hòa âm cho những bài hợp xướng rất dễ dàng và rất hay.

Kịp đến khi nhóm hình sự di chuyển về đây thì Ðội Văn Nghệ có sự tăng cường nam và đặc biệt là nữ trại viên thì sinh hoạt văn nghệ trại khởi sắc hơn. Có những giọng ca trẻ tân nhạc cũng như cổ nhạc, kịch.. dưới sự dìu dắt và hướng dẫn của anh em trại viên thuộc diện chính trị chúng tôi. Trong đó có tôi dù sau này tôi không còn ờ trong Ðội Văn Nghệ nữa mà ở trong Tổ Vệ Sinh.

Chuyện anh Nguyễn Văn Tri :

Anh Tri là người cũng xuất từ học viên quốc gia hành chánh, làm giám đốc hành chánh Tổng Nha Ðiền Ðịa do kỹ sư Bùi Hữu Tiển làm Tổng Giám Ðốc. Sau khi học tập cải tạo ở trại một thời gian thì anh Tri có triệu chứng bất bình thường. Cứ vào lúc trời mưa, chúng tôi thấy anh ta ra ngồi ngoài mưa. Miệng thì lẩm bẩm những câu gì không ai hiểu cả. Một thời gian sau đó không biết sao anh ta được trại thả về. Không biết vì lý do bị bệnh tâm thần hay anh thuộc ngành mà cách mạng đang cần người hay không hay vì nguyên do khác không ai hay biết. Chỉ biết rằng sau khi được thả về một thời gian sau thì người ta thấy anh ở Sài Gòn và không có biểu hiện gì bất bình thường cả. Ðược thêm sau đó anh và gia đình qua Mỹ theo diện HO.

Chuyện Cụ Nguyễn Bá Lương, cựu chủ tịch Hạ Viện, Quốc Hội Ðệ Nhi Việt Nam Cộng Hòa.

Cụ Nguyễn Bá Lương, vốn là một dân biểu. Người ta thường gọi cụ là “Dượng Năm Xe Ðò Bủu Hiệp”. Cụ có người con trai -thiếu Tá Nguyễn Bá Di. Khi cụ nhập trại thì tuổi của cụ khá cao, sức khỏe yếu kém nên chỉ có thể lao động nhẹ mà thôi. Ở tù được mấy năm trại xét tha cụ và cho cụ về. Trước đó Ban Giám Thị trại đã mời cụ lên dùng trà và mời thuốc đồng thời thông báo cho cụ hay là cụ đã được nhà nước cách mạng xét tha. Nhưng ói ăm thay về đâu chẳng thấy mà chỉ thấy bỏ thây nơi rừng thiêng nước độc- trại Xuyên Mộc Ðồng Nai. Số là như vầy : sau khi mời cụ ra trại và thông báo quyết định tha cụ, Giám Thị trại dự tính là sáng hôm sau sẽ ký lệnh xuất trại .. Nhưng chưa kịp ký lệnh thì thành phố gọi giám thị về họp khẩn. Cho nên lệnh xuất trại chưa được ký và sẽ được ký khi họp xong. Nhưng than ôi, sau khi đi họp về thì lệnh xuất trại của cụ đã không được ký vì quyết định tha cụ đã bị đình hoãn lại trong một thời gian nữa cho đến khi có lệnh mới của trung ương. Thế là hy vọng được sớm trở về sum họp với gia đình tiêu tan theo mây khói. Kịp đến khi nhóm hình sự đã “đủ lông đủ cánh” để điều hành trại thì toàn bộ trại viên “khối chính trị” còn lại ở Trại Long Thành phải chuyển lên Trại Xuyên Mộc Ðồng Nai. Một thời gian sau đó vì không chịu nổi thời tiết khí hậu khắc nghiệt của núi rừng Xuyên Mộc, cụ đã ngã bệnh và qua đời . Sáng cụ ra đi vì tôi bị bệnh nên tôi đã có mặt nơi chỗ cụ nằm, vuốt mắt cho cụ và nguyện cầu hương linh cụ sớm về nơi chín suối chấm dứt những chuỗi ngày đen tối nhất của cuộc đời. Trong thời gian ở Trại Xuyên Mộc, tôi có dịp đàm đạo với cụ và được cụ kể nhiều chuyện thuộc loại “ thâm cung bí sử” ít ai biết trong cuộc đời tình ái và sinh họat chính trị chính em của cụ. Rất sôi nổi vì theo diện tướng số cụ có khuôn mặt tướng hầu. Ngoài ra giới “ thân cận” của cụ có nói cho tôi biết cụ có thêm một cái ẩn tướng khác là “gậy”, “ của quý” của cụ chạm đất khi cụ ngồi chổm hổm. Không biêt có đúng không. Nếu đúng thì cụ từ một thư ký đồn điền rồi lên làm Dượng Năm Xe Ðò Bủu Hiệp , rồi đắc cử dân biểu Hạ Viện. Rồi đắc cử chủ tịch Hạ Viện cũng là lẽ thường tình dễ hiểu thôi. Như ông Thiệu có tướng hầu như cụ, làm đến chức cao nhất nước thì cũng không ngoa gì. Tướng số nhiều khi cũng đúng cho nhiều người lắm.

Ăn mà cấm không được nói cho ai biết. Thế mới là lạ chứ.

Những ngày bên Thành :

Vào khoảng cuối năm 1978 trong khi các trại viên thuộc diện chính trị còn lại ở Trại Long Thành phải chuyển trại lên Trại Xuyên Mộc Ðồng Nai, tôi và Phạm Ngọc Thành được “may mắn” ở lại trại để tiếp tục gánh vác một số công việc mà chưa thể giao ngay cho nhóm hình sự vừa mới chuyển đến từ các trại như Bù Ðăng , Bù Gia Mập …. Nhóm này bị tù từ sau ngày Sài Gòn mất. Sau một thời gian dài bị giam trong các trại lao động khổ sai, thiếu đủ mọi thứ nên khi chúng nó về đây chúng nó chết như rạ. Do đó với nhu cầu “ đột xuất”, tổ Vệ Sinh của chúng tôi phải làm một lúc hai công tác. Một là công tác đổ phân . Hai là công tác “khâm liệm” cũng như “di quan” người vừa mới chết ra nghĩa địa liền tù tì. Có ngày có đến hơn 5 đứa “mò- cua” ( tiếng lóng là chết ). Có khi cả chục đứa cho nên tổ Vệ Sinh của chúng tôi rất đắt khách . Chúng tôi phải “ khẩn trương” đem đi chôn mệt nghỉ cả ngày lẫn đêm. . Nhiều khi phải đem đi chôn vào giữa ban đêm ngày rằm. Không có một chút ánh sáng gì ngoài ánh trăng chiếu vằng vặc. Vào những đêm như thế này, không biết các bạn của tôi nghĩ ra sao chứ riêng tôi tôi rất thích vì bản tính nghệ sĩ, ưa mơ mộng của tôi dù phải lao động cật lực để có thể về trại sớm để ngày mai có sức “đi cày” tiếp . Chuyện sợ ma thì không thể nào nghĩ đến vì làm việc bở hơi tai thì giờ đâu mà nghĩ chuyện vu vơ. Phải nói mệt nhất là việc đào huyệt vì nghĩa địa, nói cho oai chứ thực ra là một mô đất cao toàn là đá ong, cứng như đá nên đào huyệt không thể nào đào sâu được, khoảng chừng độ hơn nửa thước là cùng. Không có vật dụng gì khác ngoài mấy cái xẻn cùn. Sức người là chính. Sở dĩ tôi phải dông dài như vầy là vì có liên hệ đến việc đi chôn cất Thành sau này.

Vì phải di chuyển khiêng phân hằng ngày hay phải khiêng quan tài đem đi chôn nên tôi thường gặp Thành trong bồ đồ lính được nhuộm đen và trên đầu đội một cái mũ “phở” không giống ai đi rảo trong trại. Chúng tôi chỉ chào nhau rồi ai làm phận sự người ấy. Thành vốn người dong dỏng cao, nước da tái tái . Nước da này vốn dĩ như vậy kể cả lúc còn làm Phó Quận Hàm Thuận rồi Hòa Ða. Ngoài ra không có biểu hiện gì là bệnh hoạn cả.

Thời gian cứ trôi đi. Rồi đến kỳ thăm nuôi . Bà xã của tôi và bà xã của Thành đi thăm nuôi chúng tôi cùng một ngày vào dịp cuối năm 1978 . Tôi được Trại bố trí thăm nuôi trước, Thành thăm nuôi sau. Trước đó bà xã của tôi cũng đã gặp Thành ở nhà thăm gặp , có chào hỏi đôi điều và cũng không thấy Thành không có biểu hiện gì là bệnh hoạn trầm trọng cả.

Một thời gian ngắn sau khi thăm nuôi nhất là gần Tết năm đó sức khỏe của Thành có triệu chứng giảm sút thấy rõ. Mắt và da trở nên vàng nhiều, triệu chứng của bệnh viêm gan. Mặc dù Thành được BS cán bộ tên Hùng cũng như BS trại viên Tùng giúp đỡ rất nhiều nhưng không có kết quả gì vì thiếu thuốc đặc chế. Vì vậy thể theo đề nghị của BS trại Viên Tùng và được đồng ý của BS Hùng, trưởng trạm xá đã ghi cho Thành một toa thuốc và xin cho người nhà của Thành đem lên cho Thành. Nhưng than ôi! chưa kịp đem lên thì Thành đã ra người thiên cổ. Tôi nhớ không lầm là Thành ra đi vào ngày mồng một Tết (nhằm ngày 28 tháng giêng) năm 1979 .

Nghe tin Thành qua đời tôi tìm cách để viếng thăm anh. Ðược biết xác Thành được để ở bệnh xá Trại, trong một gian phòng tối như bưng.

Tôi cứ nhớ mãi cây đèn cầy duy nhất mà tôi đã thắp lên quan tài của Thành. Cây đèn cầy này tôi đã cất kỹ trong gói “hành trang” khi đi tù vì nghĩ rằng sẽ có dịp để xử dụng nó. Nhưng chưa có dịp nào để xử dụng thì nay lại đem ra cắm trên quan tài của người bạn đồng môn hành chánh và cũng là người bạn thiết thân lúc còn làm việc chung với nhau ở tỉnh Bình Thuận. Dù cây đèn cầy đã bị gãy nhưng dù sao cũng là vật quý báu và rất cần thiết trong lúc này. Chắc Thành cũng thông cảm cho tôi vì cây đèn cầy không phải đơn thuần là một vật vô tri vô giác nhưng nó biểu tượng cho sự tiếc thương cũng như gói ghép một tình cảm thiết thân không thể phai nhòa.

Một điều hy hữu là khi Thành mất tổ Vệ Sinh của chúng lo tẩm liệm và đem Thành ra nghĩa địa. Chúng tôi chỉ biết ngậm ngùi thương tiếc cho người bạn xấu số đã ra đi quá sớm như vậy. Chúng tôi cố ngăn những dòng lệ nhưng không thể nào được. Những giọt nước mắt cứ tuông chảy, cứ lăn dài trên má . Khóc cho Thành một phần mà khóc cho số phận của kiếp đọa đày của những người tù còn lại như chúng tôi thì nhiều.

Thành đã từ giã cõi đời bỏ lại vợ con và các bạn tù. Bây giờ Thành có thể yên phận về phần nơi chín suối, không bị ràng buộc với những hệ lụy khổ đau nơi trần thế nữa. Còn lại chúng tôi tiếp tục chịu đựng số kiếp đọa đày nơi chốn tù ngục. Còn lại gia đình với vợ và các con trong nỗi thương đau chất ngất…

NHỮNG CHUYỆN BÊN LỀ:

Chuyện Nhà Văn Nguyễn Mạnh Côn

Nhà văn Nguyễn mạnh Côn , nổi tiếng với tác phẩm “Ðem Tâm Tình Viết Lịch Sử” cũng được mọi người biết đến khi ông ta tuyệt thực để phản đối chính sách giam cầm của cộng sản. Rồi ông ông bệnh, ông chết ở đây.

Chuyện ông Hồ Hữu Tường:

Khi chúng tôi đến đây thì có gặp nhà văn Hồ Hữu Tường. Ông Tường nổi tiếng với “Phi Lạc SangTàu”.

Hằng ngày, tập họp đi lao động thấy ông gánh đôi gánh. Nghe nói ông bị bệnh phù nên ông được bố trí làm công việc nhẹ là nấu nước cho đội uống. Ông Tường dáng người thấp lùn vả lại ông bị chứng phù thủng nên hai chân ông phù ra. Dáng đi chậm chạp uể oải. Biết ông là nhà văn, là người hiểu biết rộng nên trại đã trao giấy bút để ông viết “thu hoạch, hiến kế.” Nghe nói sau một thời gian sợ ông chết trong trại nên trại đã cho ông về nhà và một thời gian sau thì ông mất.

Lại chuyện Ông Nguyễn Bá Lương, dân biểu quốc Hội, chủ tịch Hạ Viện:

Sau khi ông mất một cơ hội trở về sum họp với gia đình ờ trại Cải Tạo Long Thành, ông phải theo chúng tôi lên Khu B Xuyên Mộc Ðồng Nai. Ông được bố trí ở cùng phòng với chúng tôi. Lúc này ông bị bệnh thường hay ở nhà. Khi có dịp rảnh rỗi tôi thường là cà đến nói chuyện với ông. Ông kể cho tôi rất nhiều chuyện thuộc diện “thâm cung bí sử”. Ðiển hình là gán ghép ông và Bà DS Nguyễn Cao Thăng. Không biết ông nói có thật không hay ông phịa ra nhưng chính tai tôi nghe được như vầy: Khi ông Nguyễn Cao Thăng qua đời, giới dân biểu thân chính quyền muốn gán ghép ông với Bà Thăng nhưng chuyện không thành.

Ở Khu B một thời gian thì ông bị bệnh nặng và qua đời. Ngày ông mất tôi bệnh phải ở nhà và đã đến tại chỗ nằm của ông để vuốt mắt cho ông .

Cuộc vui nào rồi cũng tàn. Chúng tôi đã đi vào giấc ngủ với nhiều mộng đẹp và ước vọng tương lai khi đèn của trại tắt.

Sáng sớm hôm sau, chúng tôi đuợc lệnh trịệu tập, mang theo hành lý để di chuyển sang Khu B làm thủ tục xuất trại.

Chúng tôi đã đến văn phòng làm việc của trại lúc 9 giờ sáng hôm đó. Lần lượt các trại viên ký tên nhận lệnh xuất trại, giấy ra trại và 10 đồng lộ phí đi đường.

Khi đã xa cách trại một khoảng khá xa rồi thì tôi bắt đầu vẫy các xe đi qua để xin quá giang. Từng chiếc rồi từng chiếc xe đủ loại đủ cỡ đi qua nhưng không có chiếc xe nào dừng lại cả. May thay cuối cùng có một chiếc xe chở rạ còn ướt vì vừa mới gặt ngừng lại và cho tôi quá giang. Nhìn cách phục sức của tôi, Anh ta hỏi tôi có phải là dân tù cải tạo mới ra không và định về đâu. Tôi trả lời tôi về Sài Gòn. Anh ta bảo tôi chỉ về Biên hòa mà thôi. Tôi đồng ý .

Trong khoang xe chất đầy người nên tôi phải ngồi, rồi nằm ngất ngưởng trên đống rạ. Ngước nhìn trời cao và hít thở không khí tự do mà từ lâu vắng bóng và nghĩ về một cuộc đoàn viên trùng phùng sắp đến.

Ðến ngã ba Biên Hòa tôi xin anh tài xế cho tôi xuống xe và từ đó tôi lên xe để về Sài Gòn. Vì trong túi tôi chỉ có vỏn vẹn 10 đồng trại phát nên tôi đưa ra cho anh tài xế xe lam. Anh ta nhìn tôi rồi hỏi “dân tù cải tạo mới về hả? rồi anh ta nhận tiền và mời tôi lên xe và không nói thêm một lời nào nữa.

Xe đến đường Ðinh Tiên Hoàng, tôi xin tụt xuống và không quên ngỏ lời cám ơn anh tài xế tốt bụng. Trên đường về tôi hình dung đến bài học thuộc lòng của Thanh Tịnh rồi lẩm bẩm trong miệng “cảnh vật xung quanh tôi hoàn toàn thay đổi như chính lòng tôi đang có một sự thay đổi lớn hôm nay tôi trở về lại mái nhà xưa.”

Vì cha mẹ của tôi ở xa lắm tận Cam Ranh nên địa chỉ tôi về là nhà của Cha Mẹ vợ của tôi.

Bước vào nhà người đầu tiên tôi gặp không phải là bà xã của tôi vì bà đi làm chưa về,mà là ông gia của tôi. Ông ôm tôi với ràng rụa nước mắt. Rồi đến mẹ vợ tôi, cũng với hai hàng nước mắt . Rồi đến con trai út của tôi. Hai đứa lớn đi học chưa về. Nhìn đứa con trai út của tôi thấy thân hình nó gầy ốm tôi không cầm được nước mắt.

Trong đêm trước khi từ giã trại, tôi mường tượng cảnh đoàn viên và cứ tưởng người tôi gặp đầu tiên là vợ tôi và tôi sẽ ôm vợ tôi vào lòng hôn lên môi lên má cho vơi đi những nhớ thương. Nhưng tất cả những sự kiện vừa mới xảy ra ngoài sự tiên đoán của tôi. Nhưng tôi không ân hận điều gì vì trước sau gì tôi cũng sẽ gặp lại vợ con tôi dù hơi muộn màng, không như mình tưởng.

Cuối cùng tôi đã gặp vợ con tôi trong sự xúc động đến nghẹn ngào. Tôi ôm hôn vợ tôi, các con tôi cùng với những giọt nước mắt trào dâng vì sung sướng. Hy vọng những ngày tiếp theo sẽ là những ngày hoan ca, hạnh phúc dù tôi biết sẽ rất ngắn ngủi vì sẽ phải đối đầu với những khó khăn, bất trắc, hiểm nguy chực chờ bủa vây trước mặt. ..

SanDiego

Uyên Nguyên

Posted on

 Ký Thiệt: “Vladimir khủng khiếp”

March 24, 2022 

Ký Thiệt: “Vladimir khủng khiếp”

Cuộc chiến tranh do ông Putin phát động nhằm đánh chiếm Ukraine kéo dài đã một tháng, đoàn quân xâm lược đã tổn thất nặng mà vẫn chưa dứt điểm được nước láng giềng nhỏ yếu hơn,  dù đã bắn phá tan hoang nhiều thành phố và giết hại hàng ngàn thường dân, kể cả nhiều trẻ em, khiến không những đang bị gần khắp thế giới chống đối, ông Putin còn bị chính dân Nga phản kháng.

Vừa mới đây, Putin đã lên tiếng xỉ vả những người này, mà ông ta gọi là bọn người gây rối, phản bội, phản quốc, và răn đe sẽ làm một cuộc “thanh lọc” nội bộ (purification).

Từ ngày phát động cuộc chiến trang xâm lược Ukraine đến nay, khoảng 15 ngàn người Nga đã bị chính thức bắt giam, hàng ngàn người khác đã bị khủng bố hay mất tích một cách mờ ám.

Những vụ “thanh lọc” này đã xảy ra kể từ ngày ông Putin lên nắm quyền. Không kể những cái chết ám muội, có những người đã bị giết chết một cách công khai, táo bạo, gây sôi nổi dư luận mà hung thủ đã không bao giờ bị xét xử và trừng phạt.

Nhà báo Paul Klebnikov, chủ bút của tờ Forbes ở Nga. Ông ta viết về nạn tham nhũng và đời sống riêng tư của những người Nga giàu có. Ông bị giết bên ngoài văn phòng do những kẻ lái xe chạy ngang qua và bắn vào ông vào năm 2004.

Anna Politkovskaya, nhà báo tự do, tác giả của cuốn “Putin’s Russia” (Nước Nga của Putin). Bà là người chỉ trích Putin gay gắt và lên án ông ta đã biến nước Nga trở thành một quốc gia kiêu binh. Năm 2006, bà bị bắn chết bằng phát đạn tầm gần trong thang máy của toà nhà bà cư ngụ. Có 5 người bị kết tội vụ này và toà án tìm thấy đây là vụ giết thuê có trả tiền với giá 150 ngàn đô la do một người ẩn mặt trả tiền.

Liên hệ đến cái chết của Anna Politkovskaya, có lẽ vụ ám sát Alexander Litvinenko, cựu nhân viên tình báo KGB thời Liên Sô cũ, bị đầu độc chết tại London năm 2006 là vụ đã được báo chí và truyền thông quốc tế loan tin ồn ào nhất.

Litvinenko đã chết sau khi uống một tách trà có chất polonium-210 tại một khách sạn ở London ba tuần trước. Nhà chức trách nước Anh cho biết Litvinenko bị đầu độc bởi hai điệp viên Nga tên là Andrei Lugovoi và Dmitry Kovtun. Hai người này cho biết họ hành động dưới chỉ đạo trực tiếp của TT Putin. Litvinenko là người chống đối Putin một cách gay gắt và kết tội Putin đã ra lệnh làm nổ tung cả một khu chung cư và giết hại nhà báo Anna Politkovskaya vào năm 2006. Andrei Lugovoi và Dmitry Kovtun đã kịp thời đào tẩu về Nga mà sau đó chánh quyền Nga không bao giờ giao nạp hai nghi can này cho tòa án Anh xét xử, dù được yêu cầu nhiều lần.

Tỉ phú Boris Berezovsky bỏ trốn khỏi nước Nga sau khi chống đối Putin. Trong khi ông ta sống lưu vong tại Anh, chính Putin đe doạ sẽ lấy mạng ông ta bằng mọi cách. Năm 2013, thi thể của Berezovsky được tìm thấy trong buồng tắm được khoá trái ở tư gia của ông ở Berkshire. Nhà chức trách Anh  cho biết có vết siết trên cổ ông làm như là tự sát nhưng cơ quan khám tử thi thì không thể xác định chính xác ông chết vì cái gì. Còn ai trồng khoai đất này?

Nhà vật lý học Boris Nemtsov, một chính trị gia đối lập với chính quyền Putin. Ông bị bắn bốn phát vào lưng chỉ cách điện Kremlin vài bước sau khi kêu gọi dân chúng ủng hộ cuộc xuống đường phản đối cuộc chiến do Nga khởi động ở Ukraine năm 2015. Mười năm trước đó, ông bị đầu độc bằng một thứ  độc dược lạ trong món xúp nhưng ông đã không chết mà da mặt bị hoàn toàn đổi màu để rồi sau 10 năm không còn may mắn lần thứ hai.

Năm 2009 Nhà báo nhân quyền người Nga Stanislav Markelov bị bắn gục gần điện Kremlin bằng súng cự ly xa sau khi ông ta viết bài chỉ trích Putin. Cái chết của Markelov hoàn toàn chìm vào quên lãng và không có ai chịu trách nhiệm. Còn ai trồng khoai đất này.

Putin: Muốn hồi sinh đế chế theo con đường của  Stoplypin và Stalin

Anastasia Baburova, nữ ký giả nhân quyền thân cận với Stanislav Markelov cũng bị bắn gục tại chỗ sau khi bà ta cố gắng giúp Markelov. Hai người này bị hạ sát gần như cùng một lúc vào năm 2009. Cái chết của Baburova và Markelov làm rúng động giới đấu tranh ở Nga thời đó và cũng không bao giờ biết là ai đã sát hại họ. Còn ai trồng khoai đất này?

Nhà báo tự do Natalia Estemirova, chuyên về điều tra những vụ vi phạm nhân quyền của chính phủ Nga ở Chechnya. Năm 2009, Estemirova bị bắt cóc ngay bên ngoài tư gia của bà và bà bị bắn vào đầu. Thi thể của bà bị vứt vào cánh rừng gần đó. Cho đến nay, vẫn không có ai bị điều tra về cái chết của bà.

Luật sư Sergei Magnitsky được cho là đã bị cảnh sát Nga đánh đập đến chết trong nhà tù ở Mạc-Tư-Khoa. Magnitsky được nhà kinh doanh người Mỹ gốc Anh, ông William Browder mướn, để điều tra những vụ tham nhũng liên quan đến nước Nga có trị giá hàng triệu đô la. Magnitsky bị bắt sau khi tìm ra bằng chứng quan trọng của nội vụ . Năm 2012, William Browder đã vận động thành công với chính phủ Hoa Kỳ việc chế tài có liên can đến cái chết của Magnitsky, và do đó mà có đạo luật gọi là “luật Magnitsky”.

Sergei Yushenkov, chính trị gia người Nga, người truy tìm tin tức về vụ chính phủ Putin đã đánh bom làm sập cả một dãy chung cư. Ngay sau khi tổ chức Liberal Russia của ông được bộ tư pháp Nga công nhận là một đảng phái chính trị, Yushenkov bị bắn một phát vào ngực và chết bên ngoài căn nhà của ông.

Ngoài  những vụ trên đây, còn hàng trăm nhà báo hay những người chống đối Putin đã bị đe dọa, bị khủng bố hay bị giết chết một cách mờ ám từ năm 1999, sau khi Putin lên nắm quyền đã dùng xảo thuật tuyên truyền và huyền thoại để tự đánh bóng, đề cao mình, tạo được một vây cánh đủ mạnh và sự hậu thuẫn nào đó trong quần chúng, sau đó ông ta thẳng tay “thanh lọc” những thành phần chống đối.

Vây cánh của Putin gồm những ai?

Tờ Financial Times ra ngày 11 tháng 3 có đăng bài “Inside Putin’ s Circle – The Real Russian Elite” của Anatol Lieven, người có liên hệ với giới quyền thế Nga, đã cho thấy khá rõ ràng vây cánh của Putin hiện nay khi ông ta quyết định xuất quân xâm lăng Ukraine. 

Lieven nói rằng truyền thông phương Tây quen dùng thuật ngữ “oligarch” (thiểu số nắm quyền) để chỉ những người Nga siêu giàu nói chung, trong đó gồm cả những người bây giờ hoàn toàn hay phần lớn định cư tại phương Tây. Từ ngữ ấy đã đạt được sự hấp dẫn trong những năm 1990, và đã bị lạm dụng quá nhiều trong một thời gian lâu dài. Trong thời gian Boris Yeltsin làm tổng thống, một nhóm nhỏ doanh nhân giàu có đã thực sự khống chế nước Nga, họ đã bắt tay với quan quyền cấp cao để trấn lột đất nước. Tuy nhiên, nhóm này đã bị Putin phá tan trong năm đầu tiên cầm quyền của ông ta.

Ba trong bảy “oligarch” đã cố thách thức Putin về chính trị. Boris Berezovsky và Vladimir Gusinsky đã bị cưỡng bách ra khỏi nước, và Mikhail Khodorkovsky đã bị tống vào tù và sau đó lưu vong. Những người khác, và yếu thế hơn được cho phép tiếp tục làm ăn tại Nga, đổi lấy sự phục vụ Putin vô điều kiện. Khi Putin gặp (qua video link) các doanh gia hàng đầu của Nga sau khi phóng ra cuộc xâm lăng Ukraine, đã không có câu hỏi nào về việc ai là người đã ra lệnh đó.

Lực lượng đã phá vỡ “oligarch” là cơ quan KGB ngày trước, đã được tổ chức lại thành nhiều sở phục vụ thừa kế khác nhau. Còn chính Putin, dĩ nhiên xuất thân từ KGB, và một đa số lớn ưu tú thượng đỉnh dưới qyuền Putin cũng đều xuất thân từ KGB (và không phải quân đội). Nhóm này còn được yên thân dưới quyền Putin, và quan hệ mật thiết với cá nhân ông ta. Dưới sự lãnh đạo của Putin, họ trấn lột đất nước (tuy không như các “oligarch” trước kia, những người này cất giữ hầu hết sự giàu có của họ tại Nga) và đã tham dự hay chia phần trong những tội lỗi của ông ta, kể cả tội lớn nhất, cuộc xâm chiếm Ukraine. Họ đã nhai lại cả sự tuyên truyền ác độc của Putin chống lại Ukraine lẫn sự cáo buộc của ông ta về sự suy đồi của phương tây.

Trong khi nước Nga lao sâu xuống bãi lầy quân sự và cuộc khủng hoảng kinh tế, một câu hỏi trung tâm cần đặt ra là – nếu cuộc chiến tranh không chấm dứt một cách nhanh chóng bởi một thỏa hiệp hòa bình – Putin có thể bị truất phế (hay được thuyết phục để từ chức) bởi chính nhóm tinh hoa người Nga, để cố tránh cho nước Nga và cả chính họ rơi xuống cái hố sâu do ông ta đã đào cho họ.

Lieven viết rằng để đánh giá những cơ may của việc này đòi hỏi một sự hiểu rõ bản chất của những người Nga ưu tú, và trên hết là phe cánh của Putin.

Và, dưới đây là vây cánh của Putin, theo Lieven:

Khi khuynh hướng chuyên quyền độc đoán của Putin phát triển, quyền hành thực sự bên trong hệ thống đã trở nên ngày càng tùy thuộc vào sự tiếp xúc cá nhân với tổng thống, và số người có những tiếp xúc như vậy đã thu hẹp dần –  đặc biệt là từ ngày có bệnh dịch Covid đã đưa tới sự cô lập bản thân triệt để của Putin. Chỉ còn một nhóm nhỏ gồm năm người thân cận:  Sergei Lavrov, 71 tuổi, Bộ trưởng Ngoại giao Sergei Naryshkin, 67 tuổi, Chỉ huy Trưởng tình báo hải ngoại  Nikolai Patrushev, 70 tuổi, Chủ tịch Hội đồng an ninh Nga Igor Sechin, 61 tuổi, Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu, 66 tuổi.

Như vậy, vây cánh thân cận của Putin gồm có Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu (không phải là một quân nhân chuyên nghiệp), Nikolai Patrushev (cựu giám đốc tình báo quốc nội), Naryshkin và Igor Sechin, cựu phó thủ tướng do Putin chỉ định để điều hành công ty dầu khí Rosneft.

Quân đội Nga, theo truyền thống từ thời cộng sản đã không bao giờ có đảo chính lật đổ chính quyền và ngày nay đối với Putin cũng vậy. Quân đội Nga đang cố tạo một chiến thắng tại Ukraine, hay ít nhất cũng đạt được cái đó có thể gọi là chiến thắng, đổi lại quân đội được tiêu xài công quỹ như nước. Mặt khác, sự trừng phạt tàn nhẫn của Putin những cấp bậc cao trong quân đội, cùng với sự bất lực hiển nhiên trong nhiệm vụ xâm lăng Ukraine có thể đưa tới sự bất mãn đáng lo ngại trong tương lai trong quân đội, trong đó gồm cả những viên tướng lon thấp. Điều này có nghĩa là quân đội sẽ không đứng lên chống lại Putin, nhưng cũng khó có chuyện quân đội sẽ can thiệp để cứu ông ta.

Theo Lieven, vài áp lực có hiệu quả nhất trên vây cánh của Putin có thể đến từ con cái của chính họ. Cha mẹ của họ hầu hết lớn lên và bắt đầu sự nghiệp trong những năm cuối cùng của Liên bang Sô-Viết. Ngược lại, con cái những người này trong nhiều trường hợp đã sống ở phương Tây và học hành tại đây.

Bằng cớ là nhiều người đã đồng ý, ít nhất là trong chỗ riêng tư, với Elizaveta Peskova, con gái của Dmitry Peskov, phát ngôn viên của Putin, kẻ đã phản đối cuộc chiến tại Ukraine trên Instagram. Những câu chuyện trong bữa ăn tối của gia đình Peskov những ngày này chắc hẳn là rất sôi nổi. Tuy nhiên, giới quyền thế tại Nga rất thân cận riêng tư với Putin và cuộc chiến tại Ukraine có thể đưa đến sự thay đổi chế độ tại Nga liên hệ tới việc rời khỏi quyền lực của hầu hết những người này, đổi lấy một lời hứa họ sẽ không bị bắt giữ và bảo toàn tài sản của gia đình (như bảo đảm mà Putin đã làm với người tiền nhiệm Boris Yeltsin trước đây).

Lieven kết luận bài phân tích dài bằng cách trích dẫn lời của cựu cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ Zbigniew Brzezinski: “Không có Ukraine, nước Nga hết còn là một đế quốc Âu-Á.”

Putin đang cố dựng dậy cái thây ma thời Liên-Sô cũ mà Tổng thống Ronald Reagan khi ấy gọi là “evil empire”, nhưng chắc không thành công, vì toàn dân Ukraine đang chiến đấu vô cùng hào hùng quyết liệt để bảo vệ từng tấc đất dưới sự lãnh đạo can trường sáng suốt của Tổng thống Zelensky, được loài người yêu công lý và tự do trên mặt đất này hậu thuẫn.

Có lẽ ông ta chỉ xứng đáng với danh hiệu “Vladimir khủng khiếp”, như chính ông ta mong ước.

Ký Thiệt, 24/3/2022

Posted on

Mariupol – thành phố bị thảm sát:

 Trong Thanh

Mariupol – thành phố bị thảm sát:

Chính quyền PUTIN muốn chối đến cùng các tội ác tại Ukraina

@@@

“Chiến dịch quân sự đặc biệt” mà chính quyền Putin tiến hành từ bốn tuần qua, với danh nghĩa tiêu diệt các lực lượng “phát xít” đe doạ người nói tiếng Nga vùng Donbass, đang ngày càng trở thành một cuộc chiến tranh huỷ diệt tàn bạo chống lại người dân Ukraina.

Mariupol, thành phố cảng đông nam Ukraina, là một minh chứng rõ ràng. Bệnh viện phụ sản, nhà hát thành phố, trường nghệ thuật nằm trong số các cơ sở dân sự bị oanh kích. Tổng lãnh sự Hy Lạp Manolis Androulakis tại Mariupol, người rời khỏi thành phố hôm 15/03, trở về nước ngày 19/03, ví thành phố thuộc hàng đẹp nhất Ukraina này, giờ đây như thành phố Tây Ban Nha Guernica (một biểu tượng của sự huỷ diệt do chiến tranh).

Ít nhất 2.000 người thường dân chết vì bom đạn, theo chính quyền thành phố. Một số nhà quan sát đưa ra con số hàng chục nghìn người trên tổng số hơn 400.000 dân cư trước chiến tranh. Ngày 21/03, lãnh đạo ngoại giao Liên Âu Joseph Borell khẳng định cuộc tấn công của quân đội Nga vào Mariupol là “một tội ác chiến tranh lớn”.

Mariupol – bị vây hãm ba tuần nay – tiếp tục kháng cự lại quân Nga. Kể từ ngày 19/03, một số nhóm quân Nga đã lọt vào trung tâm thành phố. Cho đến hôm nay, 23/03/2022, ước tính còn khoảng 100.000 người dân kẹt lại trong thành phố Mariupol nơi chiến sự tiếp diễn.

Ngày 21/03/2022, tức ngày thứ 26 của cuộc xâm lăng, quân đội Nga ra tối hậu thư cho chính quyền Ukraina tại thành phố cảng đầu hàng trước 5 giờ sáng. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky bác bỏ.

***

CHÍNH QUYỀN PUTIN TRÊN GHẾ BỊ CÁO

Vừa đánh, vừa đàm. Vừa xâm lăng, vừa tỏ ra nhân đạo. Hồi tuần trước, chính quyền Nga đã cố gắng vận động đưa ra Hội Đồng Bảo An một dự thảo nghị quyết yêu cầu mở các “hành lang nhân đạo” tại nhiều thành phố Ukraina, trong đó có Mariupol. Rút cục Matxcơva phải huỷ bỏ ý định này do không được thành viên nào ủng hộ. Dự thảo nghị quyết của Nga bị lên án là giả dối, khi Matxcơva không chấp nhận nói đến các bên xung đột, cuộc tấn công Ukraina – nguyên nhân của các bạo lực.

Cuộc xâm lăng Ukraina của Nga đã bị cộng đồng quốc tế lên án dữ dội. Bảy ngày kể từ khi quân đội Putin mở màn cuộc tấn công, Đại Hội Đồng LHQ đã ra nghị quyết với 141 phiếu thuận, đòi Nga chấm dứt cuộc xâm lăng. Chính quyền Nga đã phớt lờ nghị quyết không mang tính cưỡng chế của cộng đồng quốc tế.

Ngày 04/03, Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, có trụ sở tại Genève thông qua một nghị quyết yêu cầu điều tra về các xâm phạm nhân quyền tại Ukraina, kể từ khi Nga quyết định tấn công Ukraina.

Ngày 16/03, Toà án Công lý Quốc tế của LHQ, trụ sở tại La Haye, ra phán quyết yêu cầu Nga chấm dứt “chiến dịch quân sự” phi pháp tại Ukraina, nhân danh chống Diệt chủng.

***

Đại sứ Nga tuyên bố Quân đội NGA NÉM BOM “KHÉO LÉO”

Cho dù đang bị cô lập trên trường quốc tế, do cuộc chiến tranh chống lại Ukraina càng ngày càng bị cộng đồng quốc tế lên án là phi nghĩa, chính quyền Putin dường như không từ bỏ quyết tâm dùng bạo lực đến cùng tại Ukraina, để đạt mục tiêu.

Theo nhiều nhà quan sát, quân Nga – bị sa lầy ở nhiều nơi tại Ukraina – đang coi việc chiếm được Mariupol, thành phố cứng đầu ven biển Azov, là một bằng chứng để khẳng định chiến thắng.

Để che giấu mức độ tàn bạo do quân đội Nga gây ra tại Ukraina, tại thành phố cảng Mariupol, ngành ngoại giao Nga tiếp tục tung ra các tuyên truyền chống chế.

Hôm 21/03, Gennady Gatilov, đại sứ Nga tại Liên Hiệp Quốc, ở Genève, tuyên bố Nga đang cố gắng “ủng hộ việc chấm dứt thảm sát”. Đại sứ Nga quy lỗi cho truyền thông phương Tây đã dùng nhiều cách để “bóp méo” sự thật, đồng thời trấn an, “chúng tôi đang cố gắng (ném bom) một cách hết sức khéo léo, để không làm thường dân bị thương”.

***

Hai phóng viên chuyên nghiệp cuối cùng đã rời khỏi thành phố

Thảm kịch của người dân thành phố Mariupol được nhiều nhà báo dũng cảm ghi lại. Hai nhà báo Mstyslav Chernov và Evgeniy Maloletka là hai phóng viên chuyên nghiệp cuối cùng rời khỏi Mariupol hôm 15/03. Đây là hai nhân chứng hiếm hoi của truyền thông quốc tế đưa được ra ngoài các hình ảnh về thành phố bị tàn phá, cùng cuộc sống gian khổ của người dân. Hình ảnh do Mstyslav Chernov và Evgeniy Maloletka (*) thu được đã được truyền ra ngoài, xuất hiện trên nhiều phương tiện truyền thông khắp thế giới. Hai phóng viên Mỹ ẩn trong một xe hơi của người tị nạn, rốt cuộc đã vượt ra được bên ngoài, qua 15 trạm gác của lính Nga, bảo vệ được các hình ảnh, tư liệu về những tuần Mariupol bị vây hãm và oanh kích.

Rất ít thông tin về bạo lực tại Mariopul những ngày gần đây, sau khi các nhà báo cuối cùng rút đi. Tội ác của quân đội Nga tại Mariupol có nguy cơ bị các thông tin một chiều của truyền thông Nga che giấu. Theo phóng viên của đài Pháp France Télévison, Stéphanie Perez từ Odessa, không còn các phóng viên, “những hình ảnh duy nhất đến với thế giới là đến từ các binh sĩ Chechnya, tay chân của chính quyền Nga”, điện Kremlin giờ đây có thể “toàn quyền kể lại cuộc chiến tại Mariupol”. Các tội ác sẽ có thể tiếp tục diễn ra đằng sau “những cánh cửa đóng kín”.

***

(*) Bài giới thiệu “20 days in Mariupol: The team that documented city’s agony” / “20 ngày tại Mariupol : ê kíp phóng viên ghi lại sự hấp hối của một thành phố”

https://apnews.com/…/russia-ukraine-europe…

Ảnh trên : người dân Mariupol chôn xác người chết ngay trong thành phố (Reuters)

Ảnh dưới: Một khu nhà tại thành phố bị tàn phá

Ảnh dưới: Mariupol trước cuộc xâm lăng Nga (Wikipedia)

Posted on

Văn Thơ & Bạo Lực – Tưởng Năng Tiến

Văn Thơ & Bạo Lực – Tưởng Năng Tiến

Tôi được một tác giả nổi tiếng – Tiêu Dao Bảo Cự – khen là “có tố chất của một nhà văn thượng thừa”! Dù biết ổng nói chơi, lúc đã hơi quá chén, tôi vẫn vui râm ran (và sướng âm ỉ) gần cả buổi chiều. Sự thực tôi chỉ là một tay nghiệp dư, cầm bút bữa đực/bữa cái, và phần lớn thì giờ đều dành cho việc cầm chai (từ hơn nửa thế kỷ nay) chưa bỏ sót bữa nào – trừ những ngày tháng (lẻ tẻ) ngồi tù thì không kể!

Đã vậy, cứ sau khi cạn mấy ly đầy (rồi đầy mấy ly cạn) và lại cạn thêm vài ly đầy nữa là …thế nào tôi cũng bắt đầu phát biểu linh tinh về mọi vấn đề thời sự và luôn được mấy cha bạn (cùng bàn) ồn ào tán thưởng! Sẵn trớn, tôi còn lớn tiếng hứa hẹn là sẽ cô đọng mọi ý tưởng đặc sắc của mình thành những công trình văn học để in thành sách. Quí bạn đồng ẩm sẽ được tặng (không) mỗi người một cuốn, với  chữ ký của tác giả đàng hoàng.

Tôi hứa – ít nhất – cũng đã cả ngàn lần như thế nhưng chỉ hứa (lèo) thôi, chứ mãi đến nay vẫn chưa xuất bản được một tác phẩm nào ráo trọi. Hóa ra uống dễ hơn là viết, không cần chuẩn bị hay suy nghĩ chi nhiều, cầm ly ực một cái rất nhẹ nhàng và lẹ làng như bỡn. Cầm bút là chuyện hoàn toàn khác, vất vả và cực nhọc (không ít) nên đành phải xù thôi!

Tôi cứ “xù” hoài khiến có người đâm ra ngượng ngùng và ái ngại (dùm) nên khuyên nhủ chuyển qua làm thơ đi, cho nó đỡ phần vất vả. Thưa thật là tôi cũng đã “thử” rồi nhưng cũng chả đi đến đâu. Có bữa, tôi tình cờ (và bất ngờ) đọc được một dòng nhắn tin ngăn ngắn – qua F.B – từ một tác giả quen thuộc:

Thái Kế Toại to‎ Tưởng Năng Tiến: “Xin chào anh. Tôi đã tuyển thơ anh in trong tập Vầng trăng lưu lạc. tuyển tập thơ hải ngoại cho NXB Hội Nhà văn, Hà Nội xuất bản năm 1994. Lê Hoài Nguyên.”

Ủa! Bộ thiệt vậy sao cà ?

Và nếu đúng vậy thì kể như … tiêu! Sáng tác của tôi đã được vô tuyển tập, và được Hội Nhà Văn VN xuất bản gần chục năm rồi mà không thấy có “tiếng vang” hay “tiếng dội” nào sất. Cũng chả thấy ai suýt xoa khen ngợi, hoặc tỏ vẻ quan tâm, hay bình luận một lời nào. Nửa lời cũng không luôn!

Thơ của Phùng Cung, Trần Dần, Hữu Loan, Tuân Nguyễn, Phùng Quán, Nguyễn Chí Thiện, Tô Thùy Yên … đều được người đời nhắc nhở dài dài – dù các vị đều đà khuất núi. Tôi thì vẫn còn sống nhăn nhưng chả được thiên hạ nhắc nhở gì đến cả.

Thế nhân đã hờ hững như vậy thì còn cố nấn ná làm chi cho má nó khi! Thôi, dẹp (mẹ) chuyện thi phú qua một bên đi cho khoẻ cái thân già. Hơn nữa, nói thiệt tình (chứ chả phải là nói “dỗi” đâu) tôi cũng không mặn mà gì lắm với cái kiếp thi nhân bầm dập ở xứ sở của mình.

Trần Dần ẩn mình trong bóng tối cho đến khi nhắm mắt. Hữu Loan, Phùng Quán túng bấn thường xuyên. Cả hai chỉ có thể uống rượu suông thôi mà còn là rượu chịu, dù họ luôn sẵn sàng lao lực đến đổ mồ hôi hay sôi nước mắt. Phùng Cung, Tuân Nguyễn, Nguyễn Chí Thiện, Tô Thùy Yên… đều đã trải qua những quãng đời tù mà đơn vị thời gian được tính theo từng thập niên (dài dặc) thay vì ngày tháng.

Nghĩ mà thấy thương cái đám thi sỹ Việt Nam muốn ứa nước mắt luôn, chứ có quí báu gì đâu mà mộng mơ chuyện thơ với thẩn. Xin cứ để “em” làm thường dân đi cho nó đỡ cực cái thân – đúng không?

Không!

Why?

Bởi những chuyện trên tuy hoàn toàn chính xác nhưng đã xa xưa, cũ kỹ lắm rồi! Văn nghệ sỹ giờ đây không còn bị Nhà Nước ngược đãi như trước nữa. Họ đã được cởi trói hết rồi. Đảng đã dũng cảm nhìn vào sự thực, và quyết tâm đổi mới từ lâu.

Xứ sở giờ đã thay da đổi thịt. Cả nước không chỉ được ăn ngon mặc đẹp mà còn được chăm sóc tận tình về đời sống tinh thần. Tất cả mọi sinh hoạt văn hóa nghệ thuật đều được biểu dương và cổ vũ. Chỉ cần xem qua vài hàng tựa, trên trang nhất, của báo chí nhà nước là cũng đã cảm thấy được cái tâm cảm rộn ràng của cả nước luôn :

– Chúng ta khao khát văn học Việt Nam lan toả với bạn đọc thế giới
– Văn học phải đi trước, biến tinh hoa văn hoá dân tộc thành sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước
– Phát Triển Văn Hoá Nâng Cao Giá Trị Con Người
– Chăm lo đời sống văn hóa tinh thần đồng bào dân tộc vùng cao

“Cao” hay “thấp” bất kể, Kinh hay Thượng cũng thế, cũng đều được “chăm sóc” tận tình. Đám nhi đồng cũng vậy luôn, theo như bản tin (“Văn Học Cần Người Trẻ Dấn Thân Để Bước Ra Thế Giới”) của báo Công An Nhân Dân:

Ngày 9/1/2022, Hội Nhà văn Việt Nam đã vinh dự đón Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến thăm và dự Lễ phát động cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài Thiếu nhi và trao giải thưởng “Tác giả Trẻ” lần thứ nhất. Điều này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với văn học và những người cầm bút. Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ mong ước trong tương lai không xa, Việt Nam sẽ có nhà văn đoạt giải Nobel văn chương, mang về niềm tự hào cho đất nước.

Ấy vậy mà chỉ vài tuần sau, một tác giả trẻ, nhà thơ Thái Hạo, mới vừa rời nhà thôi (chứ chưa kịp “bước ra thế giới”) đã gặp “sóng gió bất kỳ” ngay – theo như nguyên văn cách dùng từ và lời tường thuật của chính nạn nhân:

Tôi đã im lặng và định im lặng hẳn, nhưng vì càng lúc càng có nhiều bạn bè lo lắng gọi điện, nhắn tin hỏi thăm tôi về việc vì sao không thể có mặt tại lễ trao giải Thơ của Văn Việt …

Sáng hôm qua (2/3), tôi từ nhà đi sân bay… Ra cách nhà được khoảng 1km thì cảnh sát giao thông cùng cảnh sát trật tự (áo xanh) ra chặn lại. Tôi vừa bước xuống xe thì có hai người đàn ông lạ mặt mặc thường phục từ bên kia đường chạy qua, một người giữ, một người đấm liên hồi vào mặt tôi, vừa đấm vừa chửi thề, trước mặt rất nhiều công an…

Sự việc làm tôi hết sức bất ngờ. Không biết tại sao mình bị đánh, cũng không biết ai là người đánh mình và đánh vì lý do gì. Ban đầu tôi đã tự hỏi rất nhiều, rằng ai, tại sao…, Nhưng về tới nhà, yên tĩnh, bỗng một nỗi buồn không thể tả được xâm chiếm tôi. Mọi thứ như vỡ nát.

Ngòi bút của Thái Hạo, tất nhiên, không thể bị khuất phục bởi những “cú đấm liên hồi” của chế độ hiện hành nhưng thế giới quanh ông cũng đã “vỡ nát” chả khác chi cái môi trường sống (đầy dẫy bạo lực) đã vây quanh suốt đời lớp người đi trước – như Phùng Quán: Có nơi nào trên trái đất này/ Mật độ đắng cay như ở đây/ Chín người mười cuộc đời rạn vỡ/ Bị ruồng bỏ và bị lưu đầy…

Với “mật độ đắng cay” (và giữa lòng cái chế độ độc đoán và tàn bạo này) “như ở đây” mà Chủ Tịch Nước nói chuyện “Nobel văn chương” thì nghe thiệt mỉa mai, hay nói chính xác hơn là ông ấy diễu dai và diễu dở!

Tưởng Năng Tiến
3/2022

Posted on

‘Ủng hộ Ukraine chống Nga xâm lăng, nhưng đừng lạc quan tếu’ – BBC News Tiếng Việt

BBC News Tiếng Việt

Ý kiến cảnh báo dư luận phương Tây cần thận trọng, đừng vội nghĩ rằng chiến thắng của Ukraine trước Nga sẽ là sự thật.

“Hãy hỏi những người Syria, vẫn còn mắc kẹt dưới chế độ Assad, các thành phố của họ bị bom Nga phá hủy. Hãy hỏi những người Chechnya, những người đã thấy thủ đô của họ bị san phẳng theo lệnh của Vladimir Putin. Hoặc, hãy hỏi vô số người Ả Rập, Iran, Belarus và Myanmar dũng cảm, những người đã liều mạng để phản đối những kẻ thống trị áp bức mà chưa đi tới đâu.”

'Ủng hộ Ukraine chống Nga xâm lăng, nhưng đừng lạc quan tếu' - BBC News Tiếng Việt

BBC.COM

‘Ủng hộ Ukraine chống Nga xâm lăng, nhưng đừng lạc quan tếu’ – BBC News Tiếng Việt

Ý kiến cảnh báo nói dư luận phương Tây cần thận trọng, đừng vội nghĩ rằng chiến thắng của Ukraine trước Nga sẽ là sự thật.  

Posted on

Thêm một tướng Nga tử trận tại Ukraine

Thêm một tướng Nga tử trận tại Ukraine

March 26, 2022

KIEV, Ukraine (NV) – Bộ quốc phòng Ukraine hôm Thứ Bảy, 26 Tháng Ba, thông báo thêm một tướng Nga, Trung Tướng Yakov Rezantsev, bị giết trong cuộc tấn công gần thành phố Kherson, nằm về phía Nam Ukraine.

Tướng Rezantsev là tư lệnh quân đoàn 49 bộ binh hỗn hợp của Nga, theo bản tin của BBC News. Các đơn vị trực thuộc Rezantsev gồm cả biệt kích Spetnaz, bộ binh cơ giới, chiến xa và pháo binh.

Lính Nga bị giết trên chiến trường Ukraine. (Hình minh họa: Sergey Bobok/AFP via Getty Images)

Một giới chức Tây Phương nói rằng Rezantsev là sĩ quan cấp tướng thứ bảy tử trận ở Ukraine và là trung tướng thứ nhì của Nga bị giết ở nơi này.

Các nguồn tin tình báo nói rằng tinh thần chiến đấu suy sụp của lính Nga đã khiến cho các sĩ quan cao cấp phải ra sát trận địa để điều động các đơn vị trực thuộc.

Nguồn tin truyền thông Ukraine cho hay tướng Rezantsev bị giết tại căn cứ không quân Chornobaivka gần Kherson, nơi quân đội Nga có bộ chỉ huy tiền phương và đã bị quân Ukraine mấy lần tấn công.

Một trung tướng khác, Andrei Mordvichev, nghe nói cũng thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào cùng căn cứ.

Kherson là thành phố đầu tiên của Ukraine lọt vào tay quân Nga ngay sau cuộc xâm lăng, dù rằng có các báo cáo là người dân thành phố hàng ngày vẫn tổ chức biểu tình phản đối quân chiếm đóng.

Trung Tướng Nga Yakov Rezantsev. (Hình: BBC News)

Tuy phía Nga chỉ mới xác nhận cái chết của một tướng, chính phủ Kiev và các cơ quan tình báo Tây Phương tin rằng có tới bảy tướng lãnh bị giết kể từ khi Nga xâm lăng.

Hôm Thứ Sáu, một nguồn tin Tây Phương cho hay một đại tá lữ đoàn trưởng Nga mới đây đã bị chính lính dưới quyền hạ sát sau khi đơn vị này bị tổn thất nặng nề.

Theo nguồn tin này, việc tư lệnh lữ đoàn bộ binh cơ giới số 37 bị chính lính thuộc quyền hạ sát, cho thấy “sự suy sụp tinh thần kỷ luật và chiến đấu của quân đội Nga.” (V.Giang)

Posted on

Vụ bắt Nguyễn Phương Hằng: Luật sư cảnh báo về điều luật ‘thòng lọng’ toàn dân

VOA Tiếng Việt 

Giữa lúc dư luận Việt Nam “dậy sóng” và không ít người hả hê vì sự kiện nữ doanh nhân Nguyễn Phương Hằng bị bắt tạm giam vào ngày 24/3 với cáo buộc theo Điều 331, một luật sư nói với VOA rằng đây là điều luật “vi hiến”, và cảnh báo rằng điều luật đã biến tất cả người dân Việt Nam trở thành “tù nhân dự khuyết” nếu họ dám đưa ra những quan điểm trái nhãn quan của chính quyền.

“Điều 331 của Bộ Luật Hình sự Việt Nam đã vô hình chung biến tất cả công dân Việt Nam đều có khả năng trở thành một tù nhân dự khuyết của chế độ. Chỉ cần họ có bất cứ hành vi, biểu hiện nào đó không phù hợp với nhãn quan, quan điểm chính thống của chính quyền thì Điều 331 sẽ được sử dụng để trấn áp”, Luật sư Vũ Đức Khanh từ Canada nhận định.

Nữ Tổng giám đốc 51 tuổi của Công ty Cổ phần Đại Nam đã bị Công an TP.HCM tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam vào ngày 24/3 về hành vi “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo quy định của Điều 331 Bộ luật hình sự.

Vi hiến

Vụ bắt giữ bà Nguyễn Phương Hằng đã khuấy động mạng xã hội và cả khu vực xung quanh dinh thự của bà khi một lực lượng hùng hậu gồm các nhà báo, những người làm YouTube và người dân hiếu kỳ tập trung để đưa “tin nóng” về vụ bắt nữ CEO nổi tiếng đình đám trên mạng xã hội.

Ngoài những người hâm mộ, đa số công luận Việt Nam tỏ ra nhẹ nhõm, thở phào vì sẽ không tiếp tục “bị tra tấn” bởi những lời lẽ chỉ trích, công kích nặng nề mà bà Nguyễn Phương Hằng sử dụng trong các livestream nhắm vào nhiều người khác nhau, bao gồm cả những gương mặt nổi tiếng trong giới nghệ sĩ.

Tuy nhiên, theo lưu ý của LS. Vũ Đức Khanh, Điều luật mà nhà chức trách sử dụng để cáo buộc bà Nguyễn Phương Hằng là một điều luật “vi hiến”. Ông nói đây là điều khoản an ninh nhằm “hình sự hoá những biểu hiện về chính trị” và lâu nay vẫn thường được chính quyền Việt Nam sử dụng để đàn áp những tiếng nói đối lập, độc lập.

“Vì bà Nguyễn Phương Hằng có nhiều luồng dư luận không thuận lợi cho bà ấy nên trong trường hợp nhà nước Việt Nam sử dụng điều khoản này thì họ sẽ không gặp bất cứ trở ngại nào đối với dư luận quần chúng, vì có một lượng dư luận không nhỏ không đồng tình với thái độ cũng như cách biểu đạt ý kiến của bà Nguyễn Phương Hằng”, LS. Vũ Đức Khanh nói với VOA.

Vì vậy, theo ông, nếu không cẩn thận suy xét rõ ràng về điều luật 331, đại đa số dư luận sẽ cho rằng bà Nguyễn Phương Hằng bị bắt theo Điều 331 là đúng.

“Chúng ta cần phải nhìn rõ rằng Điều 331 Bộ Luật Hình sự là vi hiến, đồng thời nó cũng phản lại với tất cả quy định của các luật nhân quyền quốc tế và các công ước về quyền dân sự và chính trị”, LS. Vũ Đức Khanh nói thêm.

Trở thành nạn nhân của điều luật chống ‘phản động’

Khác với đa số trường hợp bị cáo buộc vi phạm Điều 331 trước đây thường là những nhà hoạt động, người bất đồng chính kiến – tức những người bị xem là có quan điểm đối lập về chính trị với chính quyền – bà Nguyễn Phương Hằng bị cáo buộc tội danh theo Điều 331 trong khi bản thân bà thường xuyên bày tỏ quan điểm ủng hộ đường lối của Đảng và Nhà nước trong các buổi livestreamà cũng không ít lần chỉ trích nặng nề những người mà bà gọi là “phản động”.

Cách thức làm show theo kiểu “chửi hết mọi người” nhưng luôn ủng hộ chính quyền của bà Nguyễn Phương Hằng đã khiến nhiều người bất bình, thậm chí có nhiều đơn tố cáo từ các nghệ sĩ và cá nhân – theo lời nhà chức trách, nhưng talk show bị xem là “chói tai” của bà vẫn tồn tại và đắt khách trong suốt hơn một năm qua.

Nhưng vụ bắt giữ nữ CEO đã khiến dư luận cho rằng bà Hằng đã “vượt lằn ranh đỏ” của chính quyền và giờ chính bà trở thành nạn nhân của điều luật đã khép tội nhiều người mà bà gọi là “phản động”.

LS Vũ Đức Khanh nói:

“Bà Nguyễn Phương Hằng có nhiều biểu hiện đã được thông đồng với chính phủ Việt Nam để khuấy động lên làn sóng dư luận trong rất nhiều vấn đề mà toàn xã hội quan tâm. Nhưng cuối cùng, bà Nguyễn Phương Hằng là nạn nhân của chính sách (điều luật) đó vì chính điều bà ấy làm lại đụng chạm đến những vấn đề khác của chế độ. Và khi không còn phù hợp với quan điểm chính thống của chính phủ nữa thì bà Nguyễn Phương Hằng sẽ phải là người bị trả giá đầu tiên”.

Bà Nguyễn Phương Hằng bắt đầu nổi lên từ đầu năm 2021 khi bà tổ chức họp báo và livestream tố cáo về khả năng chữa bệnh và những tranh chấp tiền bạc giữa bà và ông Võ Hoàng Yên – người vẫn thường được một số người sùng bái gọi là “thần y”.

Sau đó, bà tiếp tục được công luận ủng hộ qua các livestream tố cáo những tiêu cực trong việc làm từ thiện của nhiều người, bao gồm các gương mặt nghệ sĩ nổi tiếng như Hoài Linh, Đàm Vĩnh Hưng, Thủy Tiên, Trấn Thành…

Trước khi bị bắt, bà Nguyễn Phương Hằng đã bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM ban hành quyết định tạm hoãn xuất cảnh từ ngày 16/2 đến ngày 29/4/2022 liên quan đến nhiều đơn thư tố cáo bà.

Posted on

Bà Nguyễn Phương Hằng bị bắt (VOA)

Bà Nguyễn Phương Hằng bị bắt (VOA)

25/03/2022

Từ đầu năm 2021, bà Nguyễn Phương Hằng (giữa) xuất hiện trên mạng xã hội và nhanh chóng thu hút sự quan tâm qua những buổi livestream cáo buộc một số nghệ sĩ ăn chặn tiền quyên góp từ thiện.

Bà Nguyễn Phương Hằng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đại Nam, ngày 24/3 bị bắt tạm giam theo quyết định khởi tố vụ án-khởi tố bị can do Viện Kiểm sát Nhân dân TPHCM phê chuẩn, với tội danh ‘lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích của cá nhân’, theo Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Truyền thông nhà nước nói bà Nguyễn Phương Hằng, sinh năm 1971, ‘lợi dụng sức ảnh hưởng của bản thân’ lên mạng xã hội ‘đưa thông tin không kiểm chứng’, ‘xúc phạm’ nhiều người, ‘không hợp tác’ trong quá trình điều tra, ‘coi thường pháp luật’, ‘đến nhà riêng của các cá nhân có mâu thuẫn gây mất an ninh trật tự’.

Từ đầu năm 2021, bà Nguyễn Phương Hằng xuất hiện trên mạng xã hội và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của nhiều người khi tố cáo ông Võ Hoàng Yên lừa đảo và cáo buộc một số nghệ sĩ ăn chặn tiền quyên góp từ thiện như Hoài Linh, Thủy Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành, Đại Nghĩa…. Các buổi livestream của bà Hằng từng thu hút hàng triệu lượt theo dõi trực tiếp và lượng bình luận, chia sẻ, tương tác rất lớn.

Từ các buổi livestream này, bà bị một số người làm đơn thưa về hành vi ‘vu khống’, ‘làm nhục,’ và ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân,’ trong đó có ca sĩ Vy Oanh, Đàm Vĩnh Hưng, Thuỷ Tiên, nhà báo Hàn Ni, Nguyễn Đức Hiển.

Sau chuyến đi Hà Nội để kêu gọi sự quan tâm của trung ương tới những điều mà bà cho là bất công đối với hành động ‘tố giác tội phạm’ và ‘đấu tranh vì chính nghĩa’ của bà, gần đây, bà Hằng còn réo tên một lãnh đạo của TPHCM với những lời lẽ mà báo nhà nước gọi là ‘quy kết vô cớ, khó nghe.’

Trước tin bà Hằng bị bắt, đông đảo dân chúng đã tụ tập trước tư gia của bà ở quận 3, TPHCM, trong khi mạng xã hội ‘dậy sóng’ với những bình luận đa chiều.

Có người bày tỏ sự tán đồng ủng hộ, nhưng cũng có người thể hiện sự bất bình, phẫn nộ.

Tài khoản Hương Nguyễn viết: “Cái kết của việc coi thường pháp luật.”

Bài đăng trên trang Facebook Văn Toàn có đoạn: “Điều 331 này là cái gông trên cổ của tất cả mọi người dân VN, ai cũng đều có thể là tù nhân khi người CS không thích người đó.”

Điều 331 của Bộ luật Hình sự Việt Nam có khung hình phạt từ cảnh cáo tới 7 năm tù giam.

Posted on

“Cuộc chiến dựa trên sự mơ tưởng của Putin”

“Cuộc chiến dựa trên sự mơ tưởng của Putin”

Bởi AdminTD
 

N-TV

Phan Ba, dịch

23-3-2022

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Nguồn: AP

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga bắt đầu cách đây 4 tuần. Nó diễn ra khác với những gì Điện Kremlin nghĩ. Quân đội tiến công chậm chạm, nhiều vấn đề về hậu cần. Chuyên gia về Nga và quân sự, ông Gustav Gressel từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Châu Âu (ECFR) giải thích tại sao lại như vậy.

Ông cũng giải thích lý do tại sao những cuộc tấn công vào dân thường ở các thành phố như Mariupol lại tàn bạo đến vậy, những gì tương đồng với cuộc chiến Syria – và tại sao ngày 1 tháng 4 lại có tầm quan trọng lớn đối với quân đội Nga.

NTV.de: Tại sao Nga hiện đang ném bom Mariupol vô cùng dữ dội?

Gustav Gressel: Trước hết, Nga đương nhiên muốn có thành phố này. Đây là trung tâm giao thông chính cuối cùng cạnh Biển Azov, cảng lớn nhất ở đó. Và thành phố nằm trên đường nối từ Crimea đến Donbass. Thứ hai, tôi nghe những người ở Moscow nói rằng cá nhân Putin rất thất vọng vì Mariupol đã không chạy sang với quân đội Nga ngay lập tức. Vì vậy mà ông ta cảm thấy cá nhân bị xúc phạm và đó là lý do tại sao thành phố này phải biến đi.

NTV.de: Tức là sự trả thù cũng đóng một vai trò trong lần hủy diệt này?

Gustav Gressel: Vâng. Mariupol là một thành phố quan trọng mang tính biểu tượng, từng nằm trong tay những người ly khai thân Nga trong một thời gian ngắn vào năm 2014 và sau đó được tái chiếm. Kể từ đó, nó đã là một thành phố tiền tuyến và là thủ phủ thay thế của Donetsk Oblast. Đã có một số khách thăm nổi tiếng kể từ năm 2014, bắt đầu với Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ John McCain. Mariupol là thành phố biểu tượng cho sự phản kháng của Ukraine. Vì vậy mà nó cũng làm khởi phát những cảm xúc phi lý trí.

NTV.de: Cuộc đàn áp cực kỳ tàn bạo nhằm vào các mục tiêu dân sự có phải là một chương mới trong cuộc chiến này không?

Gustav Gressel: Ban đầu, Nga đã cố gắng giữ cho thiệt hại dân sự ở mức tương đối thấp, ít nhất là theo tiêu chuẩn của Nga. Không bắn vào dân thường, không có cuộc không kích nhiều mạo hiểm nào được thực hiện. Cách tiếp cận này đã sụp đổ vào cuối tuần đầu tiên của cuộc chiến vì xã hội Ukraine rõ ràng là ủng hộ cuộc bảo vệ đất nước và không muốn được nước Nga “giải phóng”. Đó là lý do tại sao người ta đang cố làm cho người dân kiệt sức và phá vỡ ý chí kháng cự bằng cách cố tình ném bom vào các mục tiêu dân sự với cường độ ngày càng tăng.

Chẳng hạn, Lực lượng Không quân Nga không hề được chuẩn bị sẵn sàng để thực hiện các nhiệm vụ trên không ở tốc độ cao ngay từ đầu. Thời gian sau này đã có 300 cuộc không kích vào Ukraine mỗi ngày, có nghĩa là 300 đơn vị, mỗi đơn vị gồm hai chiếc máy bay, cất cánh mỗi ngày. Đó cũng là một tốc độ mà tôi đã dự đoán.

NTV.de: Putin đã mô tả người Ukraine như là một dân tộc anh em và chính đất nước ấy là một phần của Nga. Sự tàn bạo này không đáng để cho người ta ngạc nhiên sao?

Gustav Gressel: Tôi nghĩ có thể so sánh điều này với một mẫu hình trong tội phạm tình dục khi nạn nhân bị sát hại: Trong lúc đó kẻ hiếp dâm thấy rằng nạn nhân không hề có tình yêu với hắn ta và cũng không thể bị ép buộc yêu hắn, và để trả thù cho sự sỉ nhục đó, hắn đã giết chết nạn nhân. Đây là một mẫu hình phổ biến trong các tội phạm tình dục mà thủ phạm không còn suy nghĩ có lý trí. Tôi nghĩ hình ảnh một kẻ hiếp dâm này là phù hợp, bởi vì chính Putin đã sử dụng một cụm từ trong một cuốn phim mafia của Nga khi đề cập đến Ukraine: “Dù muốn hay không, em sẽ phải phục tùng, người đẹp của tôi ơi“.

NTV.de: Mariupol thường được xếp chung với Grozny của Chechen và Aleppo của Syria, cả hai đều đã bị phá hủy hoàn toàn. Điều đó có đúng không?

Gustav Gressel: Có những điểm tương đồng, vì quân đội Nga đã có cách thức này để chiến đấu trong thành phố kể từ Thế chiến thứ hai. Đó là dùng nhiều pháo binh để bắn nát các khả năng ẩn nấp của kẻ địch. Thành phố và những người bảo vệ nó cần phải bị phá hủy để phá vỡ sự kháng cự. Chiến thuật của người Mỹ thì ngược lại, họ tiến vào với vũ khí chính xác và cố gắng bắn đẩy kẻ thù ra bằng vũ khí nhỏ nhất có thể và bảo vệ phần còn lại của dân thường càng nhiều càng tốt. Quân đội Nga có một cách tiếp cận khác, và đó là điều xảy ra ở tất cả các thành phố cần phải xâm chiếm bằng quân sự.

NTV.de: Nhiều người, đã từng quan sát hoặc trải qua cuộc chiến ở Syria, chỉ ra nhiều tương đồng với cuộc chiến ở Ukraine, ví dụ như về cách giải quyết các hành lang sơ tán hoặc chiến lược nước đôi từ pháo kích và đàm phán. Hành vi của Nga ở Syria có phải là một mẫu mực cho cuộc chiến hiện tại?

Gustav Gressel: Tất nhiên là xã hội Ukraine khác với xã hội Syria, và quân đội Ukraine được tổ chức khác với quân nổi dậy Syria. Nhưng cũng đã có những cuộc tấn công có chủ đích của Nga, ví dụ như vào các bệnh viện và trường học ở Syria – Nga thậm chí còn cố gắng tìm ra các địa điểm chính xác từ Hội Chữ Thập đỏ. Đây là một kiểu làm nhục kẻ thù, nói với họ rằng họ không thể bảo vệ được những người cần được bảo vệ, phụ nữ và trẻ em của họ. Đã xảy ra như vậy ở Syria và bây giờ đang được lặp lại ở Ukraine.

NTV.de: Đó có phải là một phần của truyền thống quân sự Nga?

Gustav Gressel: Người Nga đã vay mượn rất nhiều từ tư duy quân sự của Mỹ mà không hiểu về nó. Trong tài liệu quân sự của Mỹ có chiến thuật “sốc và sợ”. Mục đích là tạo một cú sốc bằng một cuộc tấn công để ngăn chận đối thủ tiếp tục chống cự quân sự có tổ chức. Trong Chiến tranh vùng Vịnh, người Mỹ đã tiến quân nhanh tới mức họ không cho kẻ địch có thời gian để tái tổ chức, cho tới khi kẻ địch bị xé ra thành những lực lượng riêng lẻ và sẽ không còn có ý nghĩa gì nữa khi tiếp tục cuộc chiến và chết một cái chết vô nghĩa.

NTV.de: Người Nga đã làm điều đó như thế nào?

Gustav Gressel: Người Nga áp dụng điều này bằng cách là họ muốn phá vỡ sự phản kháng của xã hội, không phải của lực lượng vũ trang. Họ muốn phá vỡ sự ủng hộ của dân chúng đối với cuộc chiến bằng cách gây ra cú sốc thông qua các hành động nhanh chóng, tàn bạo và cố tình đưa ra con số nạn nhân thật cao. Cho đến khi người dân chống đối nói: Tôi thà có hòa bình dưới một chế độ khủng bố hơn là sự khủng bố hàng ngày của chiến tranh. Tất nhiên, đây là một cách đọc rất khác của cùng một chiến thuật.

NTV-de: Người Nga có thiếu tốc độ để sao chép người Mỹ không?

Gustav Gressel: Họ không thể sao chép người Mỹ vì họ thiếu cả tốc độ lẫn thiết bị kỹ thuật để thực hiện các hành động có chủ đích chống lại kẻ thù. Người ta có thể thấy điều đó trong vụ tấn công trung tâm mua sắm Kiev, chẳng hạn. Trong hai hoặc ba ngày đầu tiên của cuộc chiến, quân đội Ukraine đã cất giữ xe cộ ở đó như là một lực lượng dự bị cho đến khi chúng được tập trung lại ở phía bắc thành phố để phòng thủ. Có cả những bức ảnh về điều đó nữa. Nhưng trung tâm mua sắm chỉ mới bị đánh bom gần đây, và lúc đó thì các phương tiện ấy đã không còn ở đó từ nhiều tuần rồi. Chậm trễ về thời gian rất nhiều.

NTV.de: Tại sao quân đội Nga lại tiến quân chậm đến như vậy – có sai lầm chiến lược nào không?

Gustav Gressel: Có, tất nhiên. Toàn bộ cách tiến hành cuộc chiến vào lúc ban đầu về cơ bản đều dựa trên sự mơ tưởng của Putin, sự mơ tưởng của giới lãnh đạo cao nhất ở Nga và giới tinh hoa chính trị của đất nước này. Ukraine đã bị đánh giá hoàn toàn sai lầm, thực tế xã hội và việc tạo quan điểm trong xã hội hoàn toàn bị bỏ qua hoặc hiểu sai. Về cơ bản có thể thấy trước được những thất bại, nhưng tôi không thể nghĩ rằng điều này lại có tác động mạnh như vậy đến các chi tiết hành quân và chiến thuật. Người Nga không tin rằng họ sẽ thực sự gặp phải một cuộc kháng cự có tổ chức về mặt quân sự và sự thức tỉnh của họ tất nhiên là tồi tệ tương ứng.

NTV.de: Vào đầu cuộc chiến, người ta nói đến công nghệ lạc hậu của quân đội Nga, chẳng hạn như những chiếc xe tăng cũ kỹ. Bây giờ, theo thông tin của Nga, đã có hai cuộc tấn công bằng tên lửa siêu thanh. Công nghệ hiện đại chỉ bây giờ mới được sử dụng?

Gustav Gressel: Thành thật mà nói, tôi thậm chí không muốn đánh giá xem tên lửa siêu thanh đã được sử dụng ở đâu và như thế nào. Tôi vẫn đang chờ các hình ảnh vệ tinh về các điểm bị bắn. Cho đến nay chỉ có những tuyên bố của Nga. Vì vậy mà tôi rất nghi ngờ về số lượng tên lửa và loại thiệt hại. Trong trường hợp các cuộc tấn công bằng tên lửa Kalibr hoặc Iskander, có tài liệu tương đối tốt về những gì đã bị tấn công, ai đã tấn công và có bao nhiêu tên lửa đã được sử dụng. Cho đến nay, có thể nói rằng những vụ bắn tên lửa Kinzhal này là do người Nga tuyên bố trên Twitter. Có thể tên lửa siêu thanh đã thực sự được sử dụng, nhưng cũng có thể không phải như vậy.

NTV.de: Nga có yếu hơn nhiều về mặt quân sự so với giả định không?

Gustav Gressel: Tôi đã đánh giá quân đội Nga mạnh hơn hiện tại. Tôi đã xem xét cách tiến hành chiến thuật của quân đội Nga ở Syria và quân đội Ukraine ở Donbass. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là, liệu người ta có thể đưa ra kết luận về phần còn lại của quân đội từ những gì đã được nhìn thấy hay không.

Nhìn chung, tôi phải nói rằng người Ukraine nói chung không chỉ sẵn sàng bảo vệ đất nước của họ, họ còn giỏi về mặt chiến thuật. Mặt khác, đối với người Nga, những thành công của các đội quân tinh nhuệ ở Syria lại là những trường hợp cá biệt mà họ không thể tái tạo ở quy mô lớn hơn. Với Nga, luôn tiềm ẩn nguy cơ được đánh giá cao hơn hoàn toàn hoặc bị đánh giá thấp hơn hoàn toàn. Thực tế rồi thì nằm ở đâu đó ở giữa.

NTV.de: Bây giờ ông dự đoán sẽ có một cuộc chiến tranh chiến hào, Nga có trở nên mạnh hơn, hay thậm chí sẽ có một chiến thắng cho Ukraine hay không?

Gustav Gressel: Không thể nói được tại thời điểm này. Nga đang cố gắng tiếp tục tạo thêm lực lượng. Thêm vào đó là sắp tới ngày 1 tháng 4. Đây là một thời điểm nhập ngũ quan trọng ở Nga khi thanh niên nghĩa vụ được gọi nhập ngũ. Những người lính nghĩa vụ cũ được giải ngũ – và người ta hiện đang cố sức tuyển mộ họ làm lính chuyên nghiệp càng nhiều càng tốt, những người mà sau đó có thể sẽ được gửi đến Ukraine. Điều đó sẽ cho phép Nga tiến hành một cuộc tấn công mới vào giữa tháng Tư. Cho đến lúc đó, họ sẽ cố gắng giữ vững vị trí, tái tổ chức lại và giải quyết các vấn đề hậu cần của mình.

Vì vậy, ngoài Mariupol và các hoạt động ở Donbass, tôi hy vọng rằng người Nga sẽ không khởi động bất kỳ cuộc hành quân lớn nào cho đến lúc đó. Tôi không nói rằng chiến tranh đã kết thúc hay Ukraine đang trên đường chiến thắng. Tuy nhiên, Ukraine có cơ hội chiến thắng trong cuộc chiến này bằng cách buộc Nga đi đến một nền hòa bình vì kiệt sức. Nhưng vẫn còn chưa đến đó.

NTV.de: Ở Ukraine, cái gọi là mùa sình lầy, Rasputiza, rất nổi tiếng mà trong lúc đó địa hình rất khó có thể đi qua được. Điều này có đóng vai trò gì trong tiến trình cuộc chiến hay không?

Gustav Gressel: Điều đáng chú ý là quân Nga chỉ tiến dọc theo những con đường nhựa, đặc biệt là phía đông Kyiv, điều này tạo nên những luồng nhất định cho các cuộc di chuyển của họ. Có thể nói là họ không dám bước xuống sình lầy, xuống bùn tuyết. Nhưng thật ra thì cũng có đủ đường trải nhựa, không thể so sánh với thời Đệ nhị Thế chiến. Vì vậy mà mùa sình lầy này không đóng một vai trò lớn.

NTV.de: Thế thì tại sao nhiều xe cộ lại bị mắc kẹt nằm lại?

Gustav Gressel: Đóng một vai trò lớn trong các vấn đề hậu cần là tình trạng của các loại xe cơ giới. Nhiều cơ xưởng dã chiến, những thứ lo bảo dưỡng vật tư – thay nhớt, thay dầu bôi trơn, thay mới xích và bánh xe – đã không được mang theo cùng, chúng không thuộc trong các nhóm tác chiến cấp tiểu đoàn được triển khai. Và vì một số lực lượng đã tiến hành những cuộc tập trận từ tháng 10 tại biên giới với Ukraine nên xe cộ đã hao mòn tương ứng và phải được gửi trở lại cơ xưởng.

Khi người ta nhìn vào cấu trúc mà người Nga đã bắt đầu cuộc chiến này với nó, thì những dấu hiệu kiệt quệ này là đúng thôi. Nếu họ biết điều gì đã chờ đón họ thì có lẽ họ đã hành động khác đi.

Posted on

Bà Phương Hằng và âm mưu của CSVN

Bà Phương Hằng và âm mưu của CSVN

Bởi  AdminTD

Lê Minh Nguyên

24-3-2022

Cuối cùng thì bà Nguyễn Phương Hằng, vợ ông Huỳnh Uy Dũng, tức Dũng Lò Vôi, cũng đã bị khởi tố và bắt tạm giam. Tội mạ lỵ và phỉ báng ở các quốc gia dân chủ pháp trị, thường được coi là một tội dân sự chứ không phải là một tội hình sự, tức nguời vi phạm bị phạt tiền chứ không bị phạt tù.

Đúng là bà Phương Hằng có thể đã vi phạm tội mạ lỵ và phỉ báng ngừời khác, nhưng hai cái sai không thể làm thành một cái đúng, khi cái sai đầu tiên là CSVN dùng bà để đánh giới văn nghệ sĩ và các đối tượng thù địch khác, khi CS không thể trực tiếp điều tra và truy tố họ, do giới văn nghệ sĩ có hậu thuẫn quần chúng quá mạnh hoặc không có chứng cớ vi phạm rõ ràng.

Từ khi CSVN cầm quyền cho đến nay, họ đã nêu bật nguyên tắc làm việc của họ là “vắt chanh bỏ vỏ”. Bà Nguyễn Thị Năm (Cát Hanh Long) và nhiều trường hợp khác, cũng như những người Việt kiều trở về cộng tác với họ đều có chung số phận qua nguyên tắc này. Đối với CS, một tờ giấy trắng đem nhuộm đỏ thì nó hoàn toàn đỏ, còn một tờ giấy xanh đem nhuộm đỏ thì nó còn lốm đốm xanh.

CSVN dùng bà Phương Hằng để đánh giới văn nghệ sĩ, bắt chước Tập Cận Bình ở Trung Quốc làm, đánh những đối tượng mà họ lo sợ (lo sợ là cái gene bẩm sinh của CS) vì những người này có uy tín trong quần chúng hoặc được quần chúng yểm trợ tài chính. Đây là cái sai đầu tiên và bà Phương Hằng lọt bẫy để đánh loạn cào cào là cái sai thứ hai. Như đã biết, hai cái sai không thể làm nên cái đúng. Bây giờ để sửa hai cái sai này CSVN truy tố và bắt tạm giam bà Hằng thì việc này không làm thành được một cái đúng.

Những nạn nhân của bà Phương Hằng nên kiện bà ra toà án dân sự để đòi bồi thường thiệt hại. Và nếu có một nền công lý độc lập thì toà sẽ xét xử, xem bà có phạm tội mạ lỵ và phỉ báng hay không, và số tiền bồi thường là một đồng bạc danh dự hay toàn bộ gia sản của bà, thay vì chính quyền hình sự hóa, khởi tố, bắt tạm giam bà về cái gọi là “hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích của cá nhân“, theo điều 331, Bộ luật hình sự.

Posted on

Nhà văn Nhất Linh tái xuất hiện ở Việt Nam qua ‘Xóm Cầu Mới’

Nhà văn Nhất Linh tái xuất hiện ở Việt Nam qua ‘Xóm Cầu Mới’

March 23, 2022

Trần Doãn Nho/Người Việt

KENNEDALE, Texas (NV) – Nhà văn Nhất Linh tái xuất hiện ở Việt Nam vào cuối năm 2021 vừa qua, bằng “Xóm Cầu Mới,” tác phẩm cuối cùng của ông, do nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam, Hà Nội, xuất bản.

Bìa tiểu thuyết “Xóm Cầu Mới” của Nhất Linh (2021). (Hình: Trần Doãn Nho/Người Việt)

Theo ông Nguyễn Tường Thiết, con trai út của Nhất Linh, thì “Hoài bão của Nhất Linh khi khởi viết ‘Xóm Cầu Mới’ vào năm 1940 là mong muốn thực hiện một bộ trường giang tiểu thuyết đồ sộ dài gần mười ngàn trang mà theo ông mới đủ để diễn tả cuộc đời muôn vẻ, muôn mặt.”

Nhưng, cũng theo Nguyễn Tường Thiết: “Thực tế ông chưa viết được một phần mười của ‘gần vạn trang’ như ông mong muốn. Cuốn ‘Xóm Cầu Mới’ do Phượng Giang xuất bản lần đầu năm 1973 ở Việt Nam và Văn Mới tái bản lần thứ nhất ở Hoa Kỳ năm 2002 cũng chỉ dày khoảng hơn 600 trang. Tuy đây là truyện dài nhất trong số những truyện dài của Nhất Linh nhưng chưa đủ để có thể gọi nó là một trường thiên tiểu thuyết. Tuy thế tôi vẫn cho rằng ‘Xóm Cầu Mới’ là tác phẩm vĩ đại nhất của Nhất Linh.” (1)

Đây là tác phẩm thứ ba của Nhất Linh được tái bản ở Việt Nam. Hai tác phẩm trước là “Gánh Hàng Hoa” (viết chung với Khái Hưng) và “Lạnh Lùng.” Sau khi “Xóm Cầu Mới” được phát hành, tôi ghi nhận có hai bài điểm sách ngắn trên báo Việt Nam ở trong nước.

Bài thứ nhất xuất hiện trên tờ Văn Nghệ Quân Đội ngày 17 Tháng Giêng, 2022. Một trích đoạn:

“Hình tượng văn nhân của Siêu cũng như nổi buồn thoáng qua của Triết đại diện cho khả năng nghiên cứu, quan sát và mổ xẻ vô cùng cầu toàn của Nhất Linh. Những dòng mô tả sự khép mình của Siêu dễ gợi nhớ đến ‘Cỏ Ven Đường’ của Natsume Soseki với những dòng tâm sự dài; trong khi ở Triết có một nỗi buồn nào đó rất… Freud, của những suy ngẫm, của những thân phận giữa cảnh đời không biết sẽ đi về đâu. Tuy phổ quát, nhưng ở mỗi cá tính khác nhau, Nhất Linh vẫn đi rất sâu và để lại được một điểm đặc biệt, và có thể nói là thành công nhất của ông trong tác phẩm này.”

“Trong ‘Xóm Cầu Mới,’ tình nghĩa làng xóm được Nhất Linh đặt ra vô cùng rõ ràng, về những mối quan hệ muôn màu muôn vẻ. (…) Nhất Linh và những suy nghĩ có phần tiến bộ trước xã hội phần nhiều truyền thống đã được thể hiện xuyên suốt các tác phẩm trước đó như ‘Đoạn Tuyệt,’ ‘Đôi Bạn’… và ‘Xóm Cầu Mới’ cũng không nằm ngoài ngoại lệ. Ở đây, chi tiết về mối tình thâm giữa Siêu với Mùi vượt qua biên giới níu chặt của tính họ hàng, hay điểm nhấn trong câu chuyện của cô Hòa bán cơm, tuy rất nhỏ và chỉ là điểm xuyết… thế nhưng vị trí và vai trò của người phụ nữ mới đã được Nhất Linh bày ra trước mắt. Những người phụ nữ kiểu cũ như bác Lê gái, hay mới hơn, như Duyên, như Mùi, như Bé, như Hòa… đều cho thấy được sức mạnh của mình, trong cách lựa chọn những ngã cuộc đời. Tuy hiển hiện ở nhiều mặt khác nhau nhưng có thể thấy được họ luôn tự do và sống vì mình.” (2)

Bài thứ hai xuất hiện trên tờ Thể Thao Văn Hóa ngày 24 Tháng Hai, 2022. Một trích đoạn:

“Có thể thấy, từ một ý tưởng, ‘Xóm Cầu Mới’ dưới mắt Nhất Linh sống động như thể ông đã từng sống ở một nơi tên là ‘Xóm Cầu Mới,’ đã buồn vui, giao tiếp, nói cười cùng những Mùi, Siêu, Nhỡ, Bé, Đỗi… Một đời sống bình dị không có bóng dáng của những cuộc tranh đoạt (khác bộ ‘Đông Chu’) với những con người dù thuộc tầng lớp xã hội nào vẫn có cá tính chứ không lờ nhờ tồn tại. Cuộc tranh đấu mới cũ trong các tiểu thuyết luận đề ngày trước đã “đoạn tuyệt” xong, cá nhân giờ đây phải đấu tranh với cảm xúc của chính mình. Những con người ở ‘Xóm Cầu Mới,’ trẻ có, già có, mỗi người mỗi tính, mỗi người một đặc điểm không lẫn, chỉ cần xuất hiện trên trang văn cũng đủ làm độc giả có cảm giác đã gặp họ đâu đó với những câu chuyện vụn vặt, không đầu không cuối.” (3)

Võ Phiến, khi đọc những trang bản thảo của Nhất Linh, nhận xét: “‘Xóm Cầu Mới’ sẽ không có ý chính gì cả: trong hàng vạn trang sách sẽ chỉ có cuộc đời với nhân vật được mô tả cặn kẽ, thật đúng, thật sống động. (…) Viết hay là tả đúng các trạng thái phức tạp của cuộc đời, đi thật sâu vào sự sống, tìm cho nhiều chi tiết về người và việc để tạo được những nhân vật sống động.” (4)

Thụy Khuê gọi “Xóm Cầu Mới” là “một tác phẩm hiện thực xã hội.” Theo bà: “Nhất Linh đã bỏ hẳn những câu văn hay, đọc lên như thơ, như tranh; bỏ hẳn những tư tưởng đấu tranh, dìu dắt xã hội; bỏ hẳn lối xoáy sâu vào nội tâm nhân vật mà ông sở trường; ở đây, ông chỉ nhìn con người qua những cử chỉ tầm thường nhất của họ và viết lại: ông ghi chép con người đang sống, bình thường như thế, vậy thôi.” (…) “Ông đã làm cho độc giả ‘rùng rợn hết cả người’ bằng những động tác ‘không có gì cả.’” (5)

Hầu như những nhận xét về “Xóm Cầu Mới” của những cây bút, cả trong lẫn ngoài nước, vừa trích dẫn trên, gặp nhau ở một chỗ: không có (ý chính) gì cả! Điều này khá ăn khớp với ý kiến của Nhất Linh về chính tác phẩm của mình khi cho đăng “Xóm Cầu Mới” trên báo lần đầu tiên vào năm 1958: “Cứ đọc những truyện dài trên kia, các bạn cũng đã lĩnh hội được phần nào cái ý chính của toàn bộ, nghĩa là không có ý chính gì cả ngoài cái ý tả cuộc đời về đủ mọi mặt.” (6)

Quả thật là như thế!

Trong “Xóm Cầu Mới,” Nhất Linh sử dụng một bút pháp hoàn toàn mới mẻ, dung dị, khác hẳn với những tác phẩm trước. Ông nhẩn nha kể chuyện, toàn là những chuyện linh tinh lỉnh kỉnh, chuyện mà chẳng có chuyện. Chỉ là những sinh hoạt bình thường, quá bình thường trong đời sống hằng ngày, từ những ý nghĩ nho nhỏ cho đến những cử chỉ cũng nho nhỏ, tự nhiên, từ những đối thoại vu vơ và vẩn vơ cho đến những phản ứng tâm lý bình thường, có thể tìm thấy ở bất cứ một người bình thường nào. Nhất Linh biến những chuyện vụn vặt đời sống thành “đề tài,” tập trung mô tả chúng một cách khá chi li và chi tiết. Chuyện cô Mùi đi cân gạo mất hết bảy trang; chuyện cậu Ấm Hải dối vợ, làm bộ đi săn vịt trời để  hút thuốc phiện kéo dài đến mười mấy trang; chuyện thằng Tý đi học hay đi câu cũng hết vài trang; chuyện cái thắt lưng quần trở thành một cách tỏ tình đơn sơ và thành thật của cô gái Bé vừa dậy thì, hết cả chương.

Thế giới “Xóm Cầu Mới” là một thế giới mà ý nghĩa chỉ dính dáng đến những gì đang diễn ra hơn là những gì đã và sẽ diễn ra. Những hành vi, cử chỉ và lời nói của nhân vật tự đủ với chính chúng, không ám chỉ một cái gì sâu xa bóng bẩy mà cũng chẳng gợi lên một xúc động sâu xa nào. Độc giả khó tìm thấy những suy nghĩ đầy hơi hướm triết lý dạy đời hay những độc thoại lòng vòng về tình người, tình đời. Quan hệ giữa người và người không có tính áp đặt, không có tính luận đề, không tập trung vào một chủ điểm. Các nhân vật đi, đứng, ăn nói tự nhiên như nhiên chẳng dính dáng gì đến một cái sườn định trước. Tất cả đều được biểu lộ rõ ràng qua những ngắm nhìn, nghe ngóng, đôi khi có vẻ săm soi, rình mò lẫn nhau, từ đó tạo ra những trạng thái tâm lý đặc thù bên trong mỗi một nhân vật, nhưng không đi quá đà đến chỗ mang tính cách “phân tâm” kiểu Freud. Những trạng thái này có khi được giấu kỹ, nhưng cũng có khi nổ bùng thành nhưng câu nói, những cử chỉ bất ngờ, thoát khỏi vòng kiểm soát của cá nhân. Chẳng hạn khi Mùi giận Siêu vì Siêu tỏ ra chẳng chú ý đến mình lúc từ giã, khiến “Mùi giơ cao bàn tay lên, nhắm mắt lại, mím môi rồi như điên như dại nàng lấy hết sức quật mạnh tay vào cành găng đầy gai sắc. Nàng không rõ đã quật mấy cái như thế; nàng cũng không thấy đau gì ở bàn tay hình như đã tê dại hẳn.” Phản ứng này không xảy ra lập tức mà rất lâu sau khi Mùi đã về nhà.

Chân dung nhà văn Nhất Linh và cuốn sách của con trai Nguyễn Tường Thiết “Nhất Linh, Cha Tôi” được nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam tái bản vào Tháng Bảy, 2020. (Hình: Một Thế Giới)

Một trong những đặc điểm của nghệ thuật Nhất Linh trong “Xóm Cầu Mới” là các nhân vật lắm khi “nói” (đối thoại) bằng cử chỉ và chỉ cử chỉ mà thôi. Cậu ấm Hải và bà Hiên lén lút cùng hút thuốc phiện trong căn nhà vắng vẻ chỉ có hai người. Tuy “tình trong” và “mặt ngoài” của cả hai người đều “như đã,” tuy nhiên họ “nói” với nhau, dò dẫm nhau bằng cái nắm tay, cái liếc mắt, cáì nóng ran rồi… chẳng đến đâu cả.

“Nét mặt bác Hiên biến đổi hẳn: hai con mắt sáng long lanh, đôi gò má ửng hồng và đôi môi đỏ thắm lại trông như mới nở mọng ra một ít và hơi khô khô; cả mặt như bừng bừng nóng, lông mi và đôi môi rung rung vì sung sướng. (…) Hải đặt dọc tẩu vào bàn tay nàng; Hiên đẩy ra, và trong lúc giằng co tay Hải nhiều lần chạm vào tay nàng. Sau cùng Hải nắm hẳn lấy bàn tay Hiên, kéo nàng nằm xuống và bắt hút; Hải cũng giơ tay đỡ dọc tẩu và như vô tình bàn tay chàng đặt lên bàn tay Hiên. (…) Hải nhắm mắt lại (…) Hiền ‘cũng thấy nóng ran cả người vì thèm muốn chứ không phải vì say thuốc.’ (…) ‘Biết đâu không có đứa con’ nàng nghĩ thế để che đậy sự rạo rực về nhục dục. Chính nàng đã giả vờ đau bụng để Hải mời hút thuốc và như thế nàng sẽ bạo dạn hơn. Nhưng rồi: ‘Hiên với dọc tẩu, bắt đầu tiêm. Nhìn Hải, nàng biết thế là hết. Nàng thất vọng nhưng cũng thấy nhẹ người vì đã giữ được trong sạch với chồng.’”

Cặp tình nhân Bé và Đợi cũng “nói” với nhau bằng cử chỉ của đôi bàn chân. Có khi không phải là cử chỉ nữa, mà tập trung vào một chỗ hiếm khi là nơi để diễn tả tình cảm: cái lưng. Đó là cảm giác thú vị của chàng trai Nhỡ nghèo hèn yêu thầm cô chủ Mùi, có lần sung sướng được đụng chạm được vào xác thịt người mình yêu khi tình cỡ được “cõng” cô: “Chỉ còn một cách là cõng Mùi qua. Mùi thì buồn vì cha ốm và lo mời cho được ông Lang nên cứ bá lấy cổ Nhỡ nhắm mắt để Nhỡ cõng sang; không nghĩ gì đến việc ấy. Nhỡ thì khác nào như anh thuyền chài trong truyện cổ tích được ôm lấy cô công chúa. Và đến lúc về, lại được cõng Mùi lần nữa. Nhỡ tưởng mình được lên tiên khi hai tay Mùi ôm vòng lấy cổ, đè nặng lên vai và hai cái đùi chắc nịch, rất êm sau làn lĩnh trơn đè nặng lên hai bàn tay; hai bắp mà chàng thấy rất cao quý ấy ngờ đâu có ngày chàng lại được đặt tay vào… và thích nhất là chàng nhận thấy hơi nóng của bụng Mùi truyền sang làm ấm cả lưng chàng.”

***

Hình ảnh chính xác nhất tượng trưng cho nghệ thuật dựng truyện và cấu tạo nhân vật của Nhất Linh trong “Xóm Cầu Mới” là những cánh bèo mà ông tóm gọn trong lời tựa vô cùng ngắn ngủi ngay ở đầu sách: “Những đời ‘bèo giạt’ đến tụ hội ở xóm nhỏ cũng như những bèo giạt đến, trong ít lâu, vương bám vào chân cầu, rồi lại trôi đi theo dòng nước, không biết về đâu?”

“Bèo,” “giạt,” “vương,” “bám,” “trôi đi,” “không biết về đâu.” Mỏng mảnh, mong manh, ngẫu nhiên, bình thường và tầm thương! Ở đây, không anh hùng hay phản bội, không triết gia, trí thức, không người khôn kẻ hèn, cũng không bi kịch, không bể dâu, tóm lại, chẳng có gì “lớn lao” cả. Các nhà phê bình văn học hoàn toàn bất lực, không thể tìm đâu trong “Xóm Cầu Mới” một hình tượng cao cả hay một triết lý sâu xa để săm soi bàn tán hay trích dẫn dạy đời. Tất cả đều bé mọn, tầm thường như cái bé mọn tầm thường mà tất cả chúng ta đều trải qua trong cuộc nhân sinh. Chỉ là bèo mà thôi.

Huỳnh Phan Anh nhận xét về Nhất Linh khi ông viết “Bướm Trắng: “Viết chống lại những gì mình đã viết,” “là một lời nói không của chính tác giả trước những lối mòn của quá khứ. Nó thể hiện và đồng thời thực hiện một cuộc đoạn tuyệt với chính vũ trụ tiểu thuyết quen thuộc của tác giả.” (7)

“Xóm Cầu Mới” là một phủ nhận “Đoạn Tuyệt,” “Lạnh Lùng,” “Đôi Bạn”… và phủ nhận luôn cả chính “Bướm Trắng.” [qd]

Chú thích:

(1) Nguyễn Tường Thiết, lời bạt trong “Xóm Cầu Mới,” trang 511.

(2) Ngô Thuận Phát, “Xã hội đương thời trong tác phẩm tâm huyết nhất của Nhất Linh,” http://vannghequandoi.com.vn/binh-luan-van-nghe/xa-hoi-duong-thoi-trong-tac-pham-tam-huyet-nhat-cua-nhat-linh_12925.html

(3) Huỳnh Trọng Khang, “Thăm lại ‘Xóm Cầu Mới’ của Nhất Linh,” https://thethaovanhoa.vn/van-hoa/tham-lai-xom-cau-moi-cua-nhat-linh-n20220224051742169.htm

(4) Võ Phiến, “Đọc bản thảo của Nhất Linh” trong “Nhất Linh hậu chiến,” https://damau.org/16115/vo-phien-doc-doc-lai-nhat-linh

(5) Thụy Khuê, “Nhất Linh, từ Cẩm Giàng tới ‘Xóm Cầu Mới,’” https://damau.org/69137/nhat-linh-tu-cam-ging-toi-xm-cau-moi

(6) “Mấy lời nói đầu,” dẫn theo Võ Phiến, “Đọc bản thảo của Nhất Linh.”

(7) Huỳnh Phan Anh, “Nhất Linh và Bướm Trắng,” www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=13391&rb=08