STTD Tưởng Năng Tiến- Nguyễn Duy Kiên

Nguyễn Duy Kiên

Tưởng Năng Tiến

Vài hôm trước, trước khi “toàn dân nô nức” kỷ niệm Ngày Giải Phóng Thủ Đô  (lần thứ 68) nhà thơ Hoàng Hưng đã viết một câu ngăn ngắn (và hơi khó hiểu) trên trang FB của ông: “Sắp đến ngày 10/10 ! Biết bao người con tinh hoa của Hà Nội vui mừng đón ngày ấy rồi tan nát cả đời sau ngày ấy huhu…”

Mà chả riêng gì ông nhà thơ mà còn nhiều “nhà” khác (nhà báo, nhà văn, nhà bình luận thời sự… ) cũng đã từng trải qua cái tâm tư “huhu” tương tự :

  • Lê Phú Khải : “Ngày vui ngắn chẳng tày gang”, không khí hồ hởi vui tươi sau chiến thắng Điện Biên Phủ, sau hòa bình lập lại 1954 ở Hà Nội cũng như toàn miền Bắc mau chóng nhường chỗ cho những ngày ảm đạm, u ám của những cuộc ‘đấu tranh giai cấp’, của cải cách ruộng đất, dư cải tạo tư sản, đấu tố bọn “Nhân văn Giai phẩm.”
  • Nguyễn Văn Luận: “ Đỗ Mười về tiếp thu Hải phòng nói rằng các nhà tư sản vẫn được làm ăn bình thường. Một tháng sau, cha tôi bị tịch thu tài sản. Trở về Hà Nội, trắng tay, cả nhà sống trong túp lều ở ngoại ô, cha tôi đi đánh giậm, vớt tôm tép trong các ao hồ, rau cháo nuôi vợ con.”
  • Nguyễn Khải: “Một nửa nước được độc lập nhưng lòng người tan nát tài sản một đời chắt chiu của họ bị nhà nước tịch thu hoặc trưng thu khiến họ trở thành những người vô sản bất đắc dĩ. Tầng lớp trí thức chẳng có tài sản gì ngoài cái đầu được tư duy tự do, thì cái đầu cũng bị nhà nước trưng thu luôn.
  • Trần Đĩnh: “Chú họ tôi ở ngã năm Nguyễn Du – Bà Triệu, một công chức lưu dụng… Tin yêu Cụ Hồ, chú ở lại cùng công nhân viên bảo vệ Sở điện nên được lưu dụng… Thình lình cắt tiêu chuẩn lưu dụng, lương tụt một nhát ngỡ như chính bản thân chú bị sập hầm.”

Riêng với “nhà nhiếp ảnh” thì còn bị nhà nước cách mạng đối xử cách riêng (khắt khe và tàn tệ  hơn nhiều) theo như ghi nhận của tác giả Nguyễn Quỳnh Hương :

Chủ nhân của những bức hình tuyệt đẹp về Hà Nội lại có một số phận nhiều buồn thương… Đam mê nhiếp ảnh từ thời trai trẻ, Nguyễn Duy Kiên là bạn ảnh cùng thời với Lê Đình Chữ, Võ An Ninh, Phạm Văn Mùi, Đỗ Huân… Ông chơi ảnh rất công phu: sắm buồng tối tại nhà, tự tay in phóng ảnh, mày mò tìm ra các kỹ xảo.

Rời hiệu thuốc là ông lại lang thang khắp hang cùng ngõ hẻm của Hà Nội để ghi lại từng vẻ đẹp phong cảnh và con người, những biến chuyển thời cuộc in dấu lên từng con phố mà ông thân quen từ thơ bé.

Nguyễn Duy Kiên chụp ảnh cho Hà Nội của chính ông. Những khuôn hình nghiêm cẩn, kỹ càng  và chan chứa tình. Sau này, khi di sản tinh thần của ông đến tay những nhà chuyên môn, họ đã choáng váng vì những bức ảnh quá đẹp. Quan trọng hơn – di sản ấy còn là những sử liệu vô giá bằng hình ảnh về Hà Nội trong suốt 20 năm nhiều biến động 1940-1960.

Với 5 đứa con, người vợ đảm đang hết mực tin yêu chồng, Nguyễn Duy Kiên yên ổn với cuộc sống của mình – chỉ cần ông còn được chụp ảnh. Nhưng tai nạn đã ập đến với họ bất ngờ, để rồi tổ ấm của họ phải sẻ đàn tan nghé.

 Đó là một ngày của năm 1967, Nguyễn Duy Kiên có lệnh khám nhà. Người ta tìm thấy trong kho ảnh của ông có 1 tấm hình khỏa thân. Sau này bạn bè ông nói đó là tấm ảnh một người đến phóng nhờ buồng tối rồi để quên lại, cũng có người nói ông chụp để gửi dự thi quốc tế, vì BTC yêu cầu hồ sơ bộ ảnh phải đủ tĩnh vật- phong cảnh- chân dung và ảnh khỏa thân. Không ai biết chính xác “lý lịch”  tấm ảnh định mệnh ấy, còn Nguyễn Duy Kiên thì chỉ im lặng.  Bị kết tội chụp ảnh suy đồi cái tội đủ để làm tan nát danh dự một gia tộc.

Quá khứ đã qua, nhưng ám ảnh kinh hoàng vẫn đọng trong lời kể của bà Kiên: “Chồng tôi đau đớn lắm, nhưng ông biết thời thế, biết phận mình phải như thế. Oan khuất biết kêu ai? Nên bố cháu chỉ im lặng.

Ông bị xử điển hình, kết án 11 năm tù. Chồng tôi cải tạo tận Lào Cai- xứ rừng thiêng nước độc. Cứ nửa năm tôi và cháu lớn lại được lên thăm bố cháu một lần, đường rừng toàn đá tai mèo nhọn sắc, hai mẹ con đi bộ hàng chục cây số máu rỏ dọc đường. Mỗi lần thăm  bố cháu lại tiều tụy hơn”.

Ông bị bệnh thận, bà Miễn viết đơn xin giảm án cho chồng, Nguyễn Duy Kiên đựơc trở về với gia đình sau 8 năm thụ án. Ông về, nhớ nghề ảnh thì mang máy ra chụp loanh quanh trong nhà, ông không dám ra ngoài, bạn bè cũng e ngại không còn ai lui tới.

Đoàn tụ của họ lặng lẽ và ngậm ngùi, chẳng nỡ làm nhau đau hơn – ông không kể những ngày trên trại, bà không kể những năm tháng một mình tủi cực nuôi con. Năm 1979, ở với vợ con đựoc 4 năm thì ông mất vì sức khỏe suy kiệt. Bà Kiên vẫn rơm rớm nước mắt khi nhớ lại: “Khi bố cháu mất, danh dự vẫn chưa được rửa, ông ấy xuôi tay mà không nhắm được mắt…”

Gần nửa thế kỷ đã qua (kể từ khi Nguyễn Duy Kiên nhắm mắt xuôi tay) nhưng nỗi oan khuất của ông và tâm cảm u uẩn của bà chưa bao giờ thực sự được quan tâm hay chia sẻ bởi bất cứ ai, ngoài những lời lẽ đãi bôi của giới truyền thông nhà nước :

Báo Tiền Phong: “Trải qua bao nỗi gian truân, may mắn thay, ngần ấy năm trời, bà quả phụ Nguyễn Duy Kiên vẫn lưu giữ lành lặn được hơn 200 tác phẩm của chồng. Ấy cũng là nề nếp gia phong, nghĩa tình chung thủy của người Hà Nội xưa”.

Báo Vnexpress: “Nguyễn Duy Kiên từng là nghệ sĩ nổi tiếng trong giới nhiếp ảnh Hà Nội, cùng thời với Võ An Ninh, Phạm Văn Mùi, Nguyễn Cao Đàm… nhưng hầu như đã bị hậu thế lãng quên.”

Báo Nhịp Sống Hà Nội: Số phận đã không cho Nguyễn Duy Kiên may mắn được chụp, trưng bày và xuất bản nhiều nhưng di sản mà ông để lại là những sử liệu vô giá bằng hình ảnh về Hà Nội trong suốt 20 năm nhiều biến động 1940-1960. Đây là món quà quý giá mà ông gửi lại cho Hà Nội của chúng ta hôm nay.

Báo Nông Nghiệp: “Tiếp lửa tình yêu nghệ thuật, lưu giữ những khoảnh khắc lịch sử vô giá cho những người đang sống hôm nay, nhưng NSNA Nguyễn Duy Kiên dường như bị quên lãng. Hà Nội đã tôn vinh nhiều cá nhân, vậy mà cái tên Nguyễn Duy Kiên đến nay vẫn chưa được trân trọng đánh giá đúng với những gì ông xứng đáng được vinh danh.”

Vấn đề e không giản dị thế đâu!

Hà Nội không thể ngang nhiên mang một nghệ sỹ đi chôn sống, rồi lại thản nhiên “vinh danh” nạn nhân bằng cách in lại tác phẩm của đương sự (bằng tiền tài trợ của một công ty nước ngoài) và coi “đây là món quà quý giá mà ông gửi lại cho Hà Nội của chúng ta hôm nay.”

Hà Nội không thể chà đạp lên cuộc đời của một người dân cho đến mức bầm dập te tua rồi đổ thừa (“số phận đã không cho tác phẩm Nguyễn Duy Kiên may mắn được chụp, trưng bày và xuất bản”) tỉnh rụi như vậy được.

Hà Nội cũng không ai có thể giày xéo lên số phận của cả một gia đình, buộc một người phụ nữ đơn chiếc phải tần tảo nuôi mấy đứa con thơ, rồi xưng tụng đó là nhờ vào “nề nếp gia phong, nghĩa tình chung thủy của người Hà Nội xưa.”

Tội ác đâu có dễ lấp liếm hay che dấu như thế!

Tưởng Năng Tiến
10/2022

Vụ Vạn Thịnh Phát: Tin của công an là tin thật hay tin giả?

Vụ Vạn Thịnh Phát: Tin của công an là tin thật hay tin giả?

Blog VOA

Trân Văn

27-10-2022

Đến giờ, có thể thấy rất rõ, chính các “biện pháp nghiệp vụ” chỉ làm khủng hoảng trên thị trường tài chính, tín dụng thêm trầm trọng.

Ông Tô Ân Xô – Trung tướng, Chánh văn phòng kiêm Phát ngôn viên của Bộ Công an – lại vừa hăm dọa công chúng: Bộ Công an sẽ tiếp tục xác minh, điều tra, xử lý nghiêm những đối tượng có hành vi đưa tin thất thiệt, không chính xác. Đồng thời đề nghị người dân không tin, không lan truyền những thông tin thất thiệt, sai sự thật (1)Thông tin bị xác định “thất thiệt, sai sự thật” là chuyện… “sẽ có thêm nhiều tập đoàn lớn bị xử lý”.

Đây là lần thứ hai trong vòng nửa tháng Bộ Công an hăm dọa về việc “xác minh, điều tra, xử lý nghiêm những đối tượng có hành vi đưa tin thất thiệt, không chính xác. Lần trước – hôm 9/10/2022 – Bộ Công an tuyên bố “sẽ xử lý tất cả tổ chức, cá nhân nếu đăng tải, chia sẻ, phát tán hoặc bình luận đồng thuận với tin giả, tin sai sự thật, tin gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh trật tự” (2).

Trên thực tế, Bộ Công an đã bắt vài người vì… “bình luận thất thiệt về hoạt động của Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn (SCB) gây hoang mang dư luận”. Tuy nhiên chỉ một tuần sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định “hoạt động của SCB vẫn bình thường và ổn định” (3), Bộ Công an hăm dọa và thực hiện vài lệnh bắt giữ giống như răn đe, NHNN đột nhiên đưa SCB vào diện… “kiểm soát đặc biệt” (4).

Điều đó có khác gì thừa nhận, chỉ các tin bị cho là… “không chính xác, thất thiệt, sai sự thật” mới… “đúng sự thật”. Điều đó cũng có khác gì chứng minh, NHNN đã tung… tin giả.

Chẳng phải chỉ có NHNN tung tin giả, Bộ Công an cũng vậy. Khi công bố quyết định khởi tố vụ án “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản xảy ra tại An Dong Group và các tổ chức, đơn vị có liên quan”, Bộ Công an xác định có bốn bị can, một trong bốn bị can – bà Nguyễn Phương Hồng được Bộ Công an xác định là “Trợ lý Công ty cổ phần Vạn Thịnh Phát” (5). Tuy nhiên khi tố cáo SCB đục bỏ danh sách thành viên Hội đồng Quản trị (HĐQT) của ngân hàng này và tiểu sử của từng người, một số cơ quan truyền thông chính thức như Infonet (6), Vietnam Finance (7),… vô tình tố cáo Bộ Công an tung… tin giả. Bà Hồng là người đã làm việc cho SCB suốt 11 năm, trong 11 năm đó từng đảm nhận nhiều chức vụ khác nhau của SCB (Trưởng phòng Tín dụng, Trưởng phòng Kinh doanh, Trưởng phòng Hỗ trợ kinh doanh, Phó Giám đốc chi nhánh, Giám đốc chi nhánh, Phó Tổng Giám đốc phụ trách khối Tái thẩm định kiêm Giám đốc chi nhánh) và lúc bị bắt đang là “Ủy viên HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc phụ trách khối Tái thẩm định của SCB”.

Dẫu Infonet, Vietnam Finance,… đã đục bỏ các tố cáo hai chiều (tố cáo SCB và vô tình tố cáo các cơ quan hữu trách) song tin đã đưa vẫn còn có thể tìm thấy ở một số nơi trên Internet (8). Có thể NHNN và Bộ Công an vẫn đinh ninh chính quyền có quyền làm ra và phát tán tin giả cũng như tin giả có thể giữ cho thị trường tài chính, tín dụng nói riêng, kinh tế – xã hội nói chung… “hoạt động bình thường, ổn định” nhưng công chúng đủ khôn ngoan để không bị gạt. Các… “biện pháp nghiệp vụ” như… chế tạo, khoác cho bị can lai lịch giả, buộc hệ thống truyền thông chính thức đục bỏ những thông tin cho thấy chính quyền tung… tin giả, che đậy việc bà Hồng đột tử khi vừa bị tạm giam, lờ đi một số trường hợp “bất đắc kỳ tử”, chẳng khác gì định hướng cho công chúng nên tin vào loại “tin” nào – “tin” do chính quyền công bố hay “tin” bị chính quyền xếp vào loại “tin giả, tin sai sự thật”.

Cứ nhìn vào sự hỗn loạn của thị trường tài chính, tín dụng, ví dụ VN-Index liên tục xuyên thủng hết đáy này tới đáy khác, chỉ trong vòng nửa năm, giá trị toàn bộ cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam giảm khoảng… 2,2 triệu tỉ đồng (9)… thì sẽ xác định được công chúng chọn tin lọai “tin” nào. Thiên hạ vẫn gọi những tình huống kiểu này là “gậy ông đập lưng ông”! “Ông” đã bị “đập” rất đích đáng!

***

Khi hăm dọa sẽ “xác minh, điều tra, xử lý nghiêm những đối tượng có hành vi đưa tin thất thiệt, không chính xác bởi các “tin” này “gây rối loạn, mất an ninh, an toàn thị trường”, Bộ Công an hoặc cố ý, hoặc vô tình không nhìn thấy hậu quả của các “biện pháp nghiệp vụ” mà chính quyền đã áp dụng. Chính những “biện pháp nghiệp vụ” ấy mới là nguyên nhân dẫn tới hậu quả như đang thấy.

Khi chính quyền bất chấp các qui định pháp luật làm ra và phát tán tin giả về lai lịch bị can, che đậy và cưỡng bức báo chí phải tham gia che đậy sự thật thì sẽ có bao nhiêu người tin những “biện pháp nghiệp vụ” đã thực thi thật sự vì… “lợi ích, hoạt động bình thường của người dân, nhà đầu tư, doanh nghiệp”. Chẳng lẽ thiếu trung thực, không minh bạch có thể “bảo vệ an ninh, an toàn thị trường” và ngược lại là sai?

Đến giờ, có thể thấy rất rõ, chính các “biện pháp nghiệp vụ” chỉ làm khủng hoảng trên thị trường tài chính, tín dụng thêm trầm trọng. Hăm dọa để tiếp tục áp đặt các “biện pháp nghiệp vụ” không chỉ khiến Bộ Công an trở thành cơ quan vừa táo bạo nhất trong việc tung tin giả, vừa tàn bạo nhất khi cố gắng chứng minh sẽ xử lý cả những người “đồng thuận” với những thông tin không phải là tin giả do Bộ Công an phát tán.

Ukraine: Tám tháng máu, lửa và hoa

Phúc Lai

26-10-2022

Thủ đô Kyiv bị quân đội Nga tấn công dồn dập bằng drone của Iran. Ảnh: Vladyslav Musiienko (Reuters)

Cuộc sống có những điều kỳ lạ… Khi một cuộc chiến tranh nổ ra thì toàn thế giới hóng về điểm chiến sự, đầu tiên là ngóng tin người quen bạn bè, rộng hơn là hóng tin đồng bào, và cả khắc khoải về số phận của những người dân vô tội của đất nước đang bị dội bom đạn. Ấy thế mà từ những ngày đầu của cuộc chiến, tôi bắt đầu viết những bài nhận xét về nó, thì lại nhận được rất nhiều theo dõi của chính những bạn bè đang ở trong hoàn cảnh lửa đạn đó. Chẳng phải đó lại là điều kỳ lạ sao?

Tôi cứ nhớ vài ngày đầu, tôi thì hóng tin bên đó xem “liệu người Ukraine có đầu hàng hay không…” vì đó là điều đáng lo nhất – không có tinh thần bảo vệ Tổ Quốc, thì sẽ mất tất cả. Đến khi anh Q là Việt Kiều bên đó động viên: “Yên tâm, tinh thần của nhân dân và quân đội Ukraine rất cao, không có chuyện đầu hàng đâu.” Hồi đó tôi chưa biết tổng thống V. Zelensky là ai và cũng rất lo đó là một anh ba vạ nào đó, chỉ vài ngày sẽ dẫn nội các của mình ra hàng – việc đó đã diễn ra một lần năm 2008 ở Georgia.

Khi nghe anh Q nói như vậy, tôi yên tâm và bắt đầu… chém. Tôi động viên anh Q: “Vậy thì anh yên tâm. Theo bản đồ địa hình của Ukraine thì họ sẽ dùng những mũi tấn công bằng xe tăng lớn cường tập vào trung tâm, theo đúng truyền thống của quân đội Xô-viết và khi các mũi đó tiến nhanh, bỏ lại lực lượng hậu cần đằng sau thì người Ukraine sẽ đánh lại và Nga sẽ thua.” Sau này khi được biết anh Q là cựu học viên… sĩ quan xe tăng được nhà nước ta cử sang học ở Ukraine thời Liên Xô cũ, tôi ngượng không biết để chỗ nào cho hết.

May mà sau này điều đó đúng, nhỡ mà không đúng thì đào cái lỗ chui xuống đất.

Vậy mà thoáng cái 8 tháng đã qua, tưởng như vừa hôm kia hôm kìa gì đó. Vẫn có thể tìm lại trên mạng những video hồi đó người ta quay nhà ga Lviv, dòng người tản cư lũ lượt nhưng lại có những hình ảnh ở một thành phố miền tây Ukraine đàn ông xếp hàng dài không kém để đăng ký nhập ngũ. Gần tám tháng sau, một hình ảnh đối lập khác ở nước Nga: dòng đàn ông lũ lượt đi đến các cửa khẩu để trốn lệnh “động viên một phần” của Putin. Ai là người sẵn sàng đứng lên bảo vệ Tổ Quốc?

Nhiều khi tôi cũng không hiểu nổi tại sao rất nhiều đồng bào của tôi, đến giờ phút này vẫn tin là người Nga sẽ… bảo vệ Tổ Quốc khi bị quân đội Ukraine tấn công vào những vùng đất vừa cướp được. Đạo quân ăn cướp thì chỉ có tướng cướp được miếng mỏ, chứ lính quèn chỉ giữ được cái mạng là may, ai chia phần cho anh? Thậm chí cả những người ra vẻ đức cao vọng trọng nhờ những thân thế nào đó của gia đình, cũng dám tuyên ngôn về tinh thần của người Nga. Hãy nhìn lại đi, xem có phải người Đức đang than phiền rằng họ thiếu những lao động khỏe mạnh và chất lượng nhất, là những người đàn ông Ukraine về nước tham gia chiến đấu ngay trong những ngày đầu chiến tranh. Hãy nhìn lại đi, khi rất nhiều người đàn ông Ukraine than phiền đăng ký vào quân đội mà được trả lời: “Chưa đến lượt!”

Mấy hôm vừa rồi còn nghe tin anh em người Việt bên đó kể về phong trào giúp đỡ quân đội, và chia sẻ: quân đội đã sẵn sàng bước vào chiến đấu trong mùa đông.

Chuyện của người Việt thì nhiều lắm. Tháng thứ tám của cuộc chiến cũng là tháng của cú “động viên một phần” với những câu chuyện choáng váng về chi phí của những người có quốc tịch Nga phải trả để trốn tránh. Có lần tôi gặp trên tường nhà một bác nào đó một bạn không còn trẻ, với lời lẽ rất hung hăng: đã trả ơn nước Nga rồi và sẵn sàng lên đường một lần nữa! Nhiều khi tôi cũng không biết mình phải xác định thái độ như thế nào với những người như vậy… Có lẽ như vậy còn hơn hồi đầu chiến tranh trong các diễn đàn của người Việt Nam tại Nga, đôi chỗ tôi gặp những ý kiến dè bỉu chê bai: “Bên này chẳng coi cấm vận ra gì, vẫn sống khỏe. Kiếm tiền đô, bây giờ đô lên đem đô ra tiêu…” Tôi không nghi ngờ cũng chính những người đó đã từng lên mạng khinh rẻ đồng bào của mình là Việt Kiều ở Ukraine vì mức sống thấp kém hơn ở Nga nhiều. Trong diễn đàn của những người Việt ở Ukraine không hiếm gặp những người như vậy.

Đã là chiến tranh, thì phận dân đen khác gì con sâu cái kiến. Thà hung hăng sẵn sàng ra trận một cách cuồng tín, còn có tư cách hơn thể loại khinh bỉ chính đồng bào mình, và khi họa đến thì tìm cách thoát thân trước tiên. Tất nhiên, cuồng tín là ngu muội và vô minh, đó lại là một câu chuyện khác. Điều chúng ta cần nói với nhau chỉ là: chẳng ai biết một giờ nữa sẽ có cái gì đến với mình, nên đừng ai “nói hay” cái gì cả, và cũng đừng khinh bỉ ai cả.

Quay lại với tám tháng chiến tranh – chẳng ai ngờ là nó có thể kéo dài đến thế và bây giờ thì chẳng ai nói được rằng nó sẽ kết thúc vào lúc nào, chỉ biết là chắc chắn nó cũng sẽ phải kết thúc. Tính phi logic của nó đã làm cho chúng ta sai lầm trong đoán định hết lần này đến lần khác. Chúng ta cho rằng họ sẽ không gây chiến, vì với một nền kinh tế có GDP còn nhỏ hơn tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc thì sẽ không chịu nổi những lệnh cấm vận của Tây, nhưng họ vẫn có những toan tính khác, và vẫn đánh. Chúng ta cho rằng nếu người Nga thua đau, bị đốt một số lượng xe tăng đủ lớn và một số thiệt hại tương ứng về nhân mạng, họ sẽ phải “thôi”. Nhưng họ không “thôi”.

Không “thôi” hả? Ừ thì “tiếp!” – chúng ta cho rằng nếu tiếp tục thì sẽ là một cuộc chiến tiêu hao, và họ sẽ đưa quân đội của chính mình đến chỗ kiệt quệ, và điều đó đã thành sự thật. Nhưng họ vẫn làm, tính phi logic ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn và thách thức mọi tư duy thông thường. Nhưng cũng chỉ đến đây, chúng ta mới hiểu được trong những trang sách (mà cực kỳ hiếm hoi được xuất bản ở Việt Nam) có những người lính Hồng quân kể về sự phi lý đến mức khủng khiếp và không thể hiểu được trong quân đội Xô-viết trong thời kỳ chiến tranh.

Tôi xin kể một chuyện mà độc giả Nhịp cầu thế giới có thể kiểm tra được: trong tiểu thuyết “Tuyết bỏng” của Yuri Bondarev (“Горячий снег” – Юрий Васильевич Бондарев), tác giả đã kể lại chuyện một viên trung úy ra lệnh cho mấy người lính, hết người này đến người khác ôm quả mìn bò đến diệt một chiếc xe tăng Đức khi tất cả những khẩu pháo chống tăng của trung đội bị bắn hỏng. Cuối cùng thì không ai diệt được nó mà thiệt mạng hết, chỉ khi một người ở khẩu đội khác tỉnh lại, bắn cho nó một phát đạn vào sườn mới diệt được.

Bondarev đã mất năm 2020, không kịp nhìn thấy ở Dovhenke phía đông nam thành phố Izyum, người Nga cũng làm những việc vô nghĩa y như cuối năm 1942, đúng 80 năm trước nhà văn đã mô tả. Chỉ vì sợ sự trừng phạt của cấp trên cao hơn mà những cấp trên thấp hơn đã ra lệnh cho lính Nga phải chiếm làng hết đợt này đến đợt khác, thương vong của cả hai bên không biết bao nhiêu mà kể. Trong khi đó thì ngôi làng chẳng có chút ý nghĩa chiến lược chiến thuật nào cả – trước đó thì có thể có nhưng những điều đó đã không còn sau vài tháng chiến tranh.

Rất nhiều ký ức chiến tranh của lính Nga kể về cấp trên của họ, khi đứng trước mặt và nghe mệnh lệnh của cấp trên cao hơn, thể hiện sự khiếp nhược và mất tinh thần. Lúc này thì chúng ta chắc chắn sẽ hiểu hơn rất nhiều về cái sự phi lý của “tính cách Nga” – sự phi lý của cái lẽ “đằng nào cũng chết, hoặc xanh cỏ hoặc đỏ ngực.”

Tôi tin rằng người Ukraine không lạ gì cái logic đó, vì thế tổng thống V. Zelensky mới nói với ý, chiến tranh chỉ kết thúc khi quân đội Nga bị đánh quỵ. Điều đó vào thời điểm 24/2 không ai có thể tin được. Điều đó vào cuối tháng Ba, khi họ chuẩn bị chuyển sang tập trung vào Donbas, cũng rất khó tin. Nhưng sau những gì hai bên đã thể hiện ở Izyum, ở Kupyansk thì chúng ta tin việc đó hoàn toàn có thể làm được.

Câu hỏi nhiều nhất tôi nhận được sau suốt mấy tháng, là đoán thử xem bao giờ chiến tranh sẽ kết thúc và nó sẽ kết thúc như thế nào… Những người hỏi chẳng quan tâm rằng tôi cũng… mù tịt như mọi người. Tôi chỉ có một điều duy nhất là niềm tin mãnh liệt vào chiến thắng tất yếu của người Ukraine, và cuộc chiến dù kéo dài đến mấy rồi cũng đến lúc kết thúc.

Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, chúng ta đã cố hình dung ra một cách đánh thông minh mà không chỉ người Ukraine, mà chính chúng ta đã sử dụng là đưa về một thế trận phi đối xứng. Khó khăn khi đó cho chúng ta là thấy quân Nga quá mạnh, quá đông, quá nhiều xe tăng, dùng quá nhiều quân dù đột kích sâu… nhưng hóa ra người Ukraine không dễ bị bắt nạt như thế. Đến giai đoạn tiếp theo, chính ra lại là thời gian còn nặng nề hơn khi cách tiến hành chiến tranh kiểu phi đối xứng của người Ukraine không phát huy được nữa, họ phải chơi đôi công với người Nga bằng pháo binh.

Với những người Việt tôn thờ Putin đó là thời gian hào hứng nhất, nhưng với chúng ta là giai đoạn nặng nề không kém giai đoạn trước. Putin thắng, là thế lực đen tối, là ác quỷ chiến thắng. Người có lương tri không ai mong muốn như vậy. Chúng ta hoang mang, không biết họ sẽ làm thế nào để xoay chuyển tình thế, quay lại với cách đánh phi đối xứng đã rất thành công, và cũng chỉ có cách đó mới đối phó được với một quân đội to lớn. Hai “chiến binh” Severodonetsk và Lysychansk đã giúp cho quân đội Ukraine có những thời gian cực kỳ quý báu trong tiếp nhận và huấn luyện sử dụng thành thục những vũ khí mới, và chỉ ngay sau khi “phải bỏ” hai thành phố, chúng ta thấy quân đội Nga bắt đầu gãy vỡ có hệ thống, toàn ở những chỗ khuỷu chân, khuỷu tay…

Đến nay, người Nga chưa cho thấy họ có cách nào để chống lại cách đánh đó của người Ukraine, chính xác là chưa có cách nào để khắc phục được những điểm yếu của chính mình. Rõ là “không sợ kẻ thù mạnh bằng sợ đồng đội ngu.” Rớt xuống những cái vỏ hào nhoáng của một quân đội thứ hai thế giới đi đều bước đẹp lộng lẫy trong tiếng hành khúc hào hùng qua Quảng trường Đỏ, là một quân đội bệ rạc, thiếu thốn đủ đường.

Vậy câu trả lời cho những câu hỏi là chiến tranh sẽ kết thúc như thế nào? – trước mắt là quân đội khố rách áo ôm có thắng được không? Có thể, với điều kiện là anh chiến đấu trên đất nước của anh và bảo vệ Tổ Quốc của anh. Còn khi anh viễn chinh thi hành một cuộc chiến ăn cướp, thì không có chuyện đó đâu. Cuộc chiến sẽ kết thúc bằng thất bại của quân đội Putin, đó là điều chắc chắn, và như thế nào – thì lại chắc chắn họ sẽ bỏ chạy. Như một người anh của tôi nói hôm qua: khi đã tan rã thì quân ta còn không kịp tiếp quản đâu.

Tháng thứ tám đánh dấu những tuần cuối cùng bằng “mưa tên lửa và drone tự sát” của Nga tấn công vào các thành phố hậu phương của Ukraine. Putin vẫn còn nuôi hi vọng rằng với cơn mưa này, người Ukraine sẽ thoái chí chăng? Hắn đã quên rằng những lúc dùng đòn kinh khủng hơn nhiều hắn còn không đánh gục được ý chí của người Ukraine, thì bây giờ mấy chục một trăm quả tên lửa một ngày trên mấy chục thành phố Ukraine, thì làm được sao? Hắn tưởng tàn phá hệ thống điện của thời Liên Xô, thì người Ukraine không biết lấy tiền của chính nước Nga của hắn, để làm lại hệ thống điện hiện đại hơn nhiều sao?

Hắn chỉ còn một hi vọng duy nhất, là đầu tháng sau có bầu cử giữa nhiệm kỳ của nước Mỹ. Với mức độ bắn phá hạ tầng đất nước Ukraine, nhất là gây thương vong cho dân thường nhiều sẽ tác động đến những nghị sĩ sẽ thắng cử nhất là những người theo phe chủ hòa. Khi đó sức ép sẽ có để người Ukraine chấp nhận hiện trạng lúc này của chiến trường, và hắn sẽ thắng. Nhưng hắn đã từng không hiểu tại sao đến nay thế giới văn minh lại ủng hộ người Ukraine mạnh mẽ đến thế. Con người sinh ra trong chế độ xã hội của bóp nghẹt và đè nén, không thể hiểu được tư tưởng dân chủ nó như thế nào. Và bằng hi vọng này, Putin tiếp tục thể hiện là hoàn toàn không hiểu. Khi anh đã không hiểu về thế giới mà tuyên chiến với nó, thì anh sẽ chuốc lấy thất bại chắc chắn.

Không, Putin còn một hi vọng nữa: sức chịu rét của người Nga. Đó là ý kiến của một người bạn tôi, không phải của tôi. Người Nga ở đây là những người từ Siberia, từ Murmansk, từ Taymyr (bán đảo ở miền bắc nước Nga, thuộc vòng Bắc cực)… Đây cũng là lý luận chung của những người Việt tôn thờ Putin, người Nga quen chiến đấu trong mùa đông nên họ không sợ mùa đông. Điều này được gián tiếp khẳng định một lần nữa vào giai đoạn đầu của cuộc chiến, hồi tháng Ba năm nay có một số đợt rét muộn. Bất chấp hệ thống hậu cần yếu kém, không được trang bị đầy đủ nhưng những người lính Nga vẫn không chết rét và vẫn tấn công.

Tất cả những điều này không sai, nhưng hồi đó tôi đã bình luận: “Nếu người lính vài hôm không được ăn nóng, anh ta sẽ mất sức. Nếu một tuần nửa tháng không được nghỉ ngơi, nhất là trong thời tiết băng giá không được nghỉ để tắm nước nóng thay quần áo, thì anh ta không chỉ mất sức mà còn mất cả tinh thần.” Xin nhắc lại những dòng cố Nguyên soái Liên Xô G.K. Zhukov viết trong hồi ký của mình: “Cần phải đập tan những lý thuyết cho rằng mùa hè là mùa tấn công của địch còn chúng ta thì chỉ có thể tấn công vào mùa đông. Mùa đông là mùa phải lo áo ấm, ủng và thức ăn nóng cho bộ đội, không quân đội nào tránh được nhiệm vụ đó. Bằng sự nỗ lực to lớn của mình, quân đội, Đảng và nhân dân đã lo cho bộ đội đầy đủ những cái đó, và đó là những điều kiện của chiến thắng.”

Trước những gì quân đội Nga đã thể hiện, tôi có thể khẳng định rằng họ còn lâu, rất lâu mới bằng được những gì mà quân đội Xô-viết trước đây “lo cho bộ đội.”

Những gì mà anh em bên Ukraine kể về nhân dân bên đó lo cho bộ đội, chúng ta có niềm tin. Còn Putin, thì hắn cũng lo cho bộ đội của hắn bằng… niềm tin. Nực cười nhất là đến hôm qua, khi cuộc chiến bước sáng tháng thứ chín, Hội đồng an ninh Nga đã bàn về giai đoạn mới của cuộc chiến: “phi Sa-tăng hóa Ukraine”. Cuộc chiến đến hồi tuyệt vọng nên còn cái phao nào bấu víu được phải cố mà bấu nốt. Tư tưởng dân Nga chắc hẳn đã đến hồi khủng hoảng toàn diện rồi hay sao mà còn phải bấu víu vào đức tin như vậy? Người Nga, xin hãy nhớ lại đi khi cư dân Mátxcơva xây lại Nhà thờ Chúa Cứu thế (“Храм Христа Спасителя”) trên cái bể bơi lớn nhất thế giới của Stalin, bao nhiêu tiền và vàng đã được người dân Ukraine đóng góp? Điều đó còn được ghi nhận trong sách giáo khoa tiếng Nga “Đường tới nước Nga” (“Дорога в Россию”) của trường Đại học tổng hợp quốc gia Mátxcơva đó.

Vậy đó, tôi không nghi ngờ rằng Putin đang hi vọng vào sự suy giảm của hỗ trợ quốc tế cho Ukraine, nhất là từ Hoa Kỳ. Nếu sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ này của nước Mỹ mà những hỗ trợ đó vẫn ít nhất giữ nguyên như cam kết, hắn sẽ tiếp tục nuôi hi vọng vào… tinh thần Nga, vào những mình đồng da sắt của người Eskimo. Hãy để Zhukov trả lời cho hắn. Tôi cũng tin rằng người Ukraine bình tĩnh chờ đợi mùa đông đến và đã tích cực chuẩn bị cho nó.

Mùa đông đến, nếu người Ukraine liên tục tàn phá hệ thống của quân đội Nga, không cho lính Nga ăn nóng và sưởi ấm thì chỉ vài tuần chịu rét, là tan rã hết. Chiến tranh sẽ kết thúc như vậy đó.

Mùa thu vàng bên sông Dnipro, thủ đô Kyiv. Ảnh: Hong Giang Nguyen

Mùa thu cũng đã sắp qua… Vẫn có những người bạn chưa gặp bao giờ ở Kyiv ngày ngày dạo phố, cho xem ảnh những thảm cỏ xanh mượt bên cạnh còn đầy những hàng rào cự mã chống tăng, và vẫn còn đây đó những bông hoa. Tôi lại nhớ hồi quân Nga đe dọa thủ đô Kyiv, chỉ còn cách thành phố chục ki-lô-mét, tôi đã động viên một người bạn khác: “Họ không chiếm thủ đô được đâu, đến Kharkiv còn chẳng chiếm được thì Kyiv làm thế nào? Rồi mùa xuân sẽ về trên sông Dnipro.” Từ bây giờ đến mùa xuân sang năm còn xa lắm, cuộc chiến còn nhiều khó khăn, nhưng những bông hoa của mùa thu này tàn sẽ dành chỗ cho những bông hoa mới của mùa xuân sau.

Rồi mùa xuân sẽ lại về trên sông Dnipro.

Cô giáo ôm cây vượt suối: Bớt đạo đức giả lại, hỡi các ngài!

Van Pham

Cô giáo ôm cây vượt suối: Bớt đạo đức giả lại, hỡi các ngài!

Trần Nguyên

HÌNH: – Cô giáo ôm cây vượt suối vùng cao Nam Trà My (Quảng Nam). Nguồn: Báo Thanh niên

Bức ảnh do một thầy giáo chụp cho nữ đồng nghiệp của mình khi cả hai cùng vượt qua con suối để đến trường dưới đây, khi báo chí đăng tải đã được nhiều người cảm thán “xứng đáng dựng tượng đài”.

Nhưng chắc cũng có nhiều người giống tôi, nhìn tấm ảnh và nghĩ, nếu thầy/cô trượt tay rơi xuống dòng lũ dữ, đứa con nhỏ của họ sẽ được ai nuôi nấng? Cháu sẽ lớn lên như thế nào? Chồng/vợ của họ, cha mẹ, anh chị em, người thân của họ sẽ đau đớn đến bao lâu? Mất mát của họ có tượng đài nào bù đắp nổi?

Cô giáo cắm bản nghèo Quảng Nam

Cắm bản là câu chuyện có từ hơn 50 năm nay của ngành giáo dục. Trước kia, giáo viên được bố trí nhiệm sở khi ra trường, không phải tự lo xin việc, tuy nhiên họ phải chấp hành chế độ nghĩa vụ. Thông thường giáo viên chỉ đi nghĩa vụ một nhiệm kỳ năm năm ở một điểm trường xa, sau đó sẽ được chuyển công tác về gần nhà. Tuy nhiên, ở những vùng sâu vùng xa, điểm xa nhiều hơn điểm gần thì đa số giáo viên phải đi hết nhiệm kỳ nghĩa vụ này đến nhiệm kỳ nghĩa vụ khác, khi nào lớn tuổi hoặc lên chức, hoặc được đỡ đầu thì mới được chuyển về gần nhà.

Ở miền xuôi, đi nghĩa vụ là đến các trường huyện, xã, nông thôn, vùng biển, đảo khó khăn xa trung tâm. Ở miền núi, đi nghĩa vụ là cắm bản. Khoảng cách từ nhà đến trường thường vài chục cây số. Từ điểm trường đến trung tâm cũng khoảng đó.

HÌNH: – Một giáo viên dạy tiếng Anh cho học sinh ở một trường nội trú tại Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, năm 2012. AFP

Những điểm trường nghĩa vụ hay cắm bản thiếu thốn cả về cơ sở vật chất lẫn tinh thần. Chúng được dựng lên sơ sài bằng gỗ, lợp tôn hoặc cũng có thể đã được xây xi măng, nhưng điện-đường-chợ-trạm là không có. Vì thế, trường sẽ dựng nhà tập thể để giáo viên ở lại trong tuần, cuối tuần họ về nhà. Có những dãy phòng tập thể, vài ba cô giáo ở chung, thầy giáo cũng thế. Có những nơi chia phòng học làm hai, thầy cô ở phần bên trong, cách một tấm phên tre là lớp học.

Tuy nói khoảng cách chỉ vài chục cây số, nhưng đường đến trường miền núi phía Bắc và miền Trung vô cùng gian truân và hiểm trở. Họ phải vượt những con dốc cao, một bên vách núi, bên kia là vực sâu. Mùa mưa bùn lầy trơn như đổ mỡ, đi bộ cũng ngã oành oạch. Họ phải quấn dây xích sắt vào bánh xe để tăng độ bám đường, cuốn theo vài bộ dây thừng thật chắc để cùng nhau kéo xe lên dốc, hoặc ghì xe lại khi xuống dốc. Qua suối, họ phải dùng cây rừng luồn vào xe, ba bốn người cùng khiêng xe lên lội qua.

Cắm bản là sống như người dân, ở giữa rừng. Các thầy cô dùng nước suối để đánh răng, tắm rửa, nấu ăn, rửa rau, giặt giũ. Cỏ mọc có khi vào đến tận chân lớp học, phải phát cỏ và dọn lùm bụi thường xuyên để xua đuổi rắn rết và côn trùng độc. Đốt lửa sưởi vào mùa đông. Đào măng, hái rau rừng, bắt cá suối… cải thiện bữa cơm hàng ngày.

Trà Dơn thuộc huyện Nam Trà My, huyện nghèo vùng núi sâu của tỉnh Quảng Nam. Tỉnh Quảng Nam là tỉnh nghèo của cả nước. Cả nước có 74 huyện nghèo thì Quảng Nam giành mất sáu huyện. Tất cả các huyện nghèo này đều có số hộ nghèo chiếm hơn 50%, tức thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 1.500.000 đồng trở xuống, đồng thời thiếu hụt ít nhất 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản (gồm việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt và vệ sinh, thông tin).

Thế nhưng cách chi tiền của lãnh đạo Quảng Nam có vẻ không nghèo

– Năm 2016, UBND tỉnh Quảng Nam đầu tư 63 tỷ đồng xây Trường THPT Võ Chí Công (xã A Xan, huyện Tây Giang) dành cho học sinh bốn xã vùng cao biên giới. Các kiến trúc sư và nhà địa chất ngay từ đầu đã cảnh báo khu vực này không phù hợp để xây trường học, nhưng dự án vẫn được duyệt. Ở giai đoạn 1, Sở Giáo dục và đào tạo Quảng Nam làm chủ đầu tư với mức phê duyệt hơn 33 tỷ đồng. Công trình xây dựng chậm mất một năm học, đến năm 2018 mới xong. Chỉ hai năm sau, giáo viên phải tổ chức sơ tán gần 300 học sinh ra khỏi ký túc xá ngay trong đêm, do một khối lượng lớn đất đá từ taluy dương của trường sạt lở xuống trường. Thế nhưng giai đoạn 2 vẫn tiếp tục được triển khai vào năm 2020 với tổng vốn gần 30 tỷ đồng do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh làm chủ đầu tư. Đến nay công trình này vẫn chưa biết đến bao giờ mới xây xong.

-Công trình nhà hỏa táng ở TP. Hội An được phê duyệt cuối năm 2004, tổng vốn đầu tư 12 tỷ đồng, bắt đầu xây vào năm 2005, dự kiến đến cuối 2006 đưa vào sử dụng. 13 năm sau (thời điểm 2018), công trình vẫn dang dở và cuối cùng thì bị bỏ hoang, chìm trong cây dại. Các tòa nhà đã xây bị bay mái, tường bong tróc loang lổ, đường ống dẫn nước bị đào lên lấy hết thiết bị.

-Bỏ hoang công trình nước sạch vốn đầu tư 5,6 tỉ đồng tại huyện Quế Sơn. Xây xong công trình này, chủ đầu tư không kiểm tra, đánh giá các thông số đạt được so với thiết kế; không có quy trình quản lý, vận hành; không có đội ngũ nhân lực vận hành, do vậy công trình không thể hoạt động.

-Bỏ hoang công trình nước sạch trị giá 3,1 tỷ đồng tại huyện Tiên Phước năm năm qua, lý do làm xong không vận hành được.

– Bệnh viện Nhi Quảng Nam được đầu tư hơn 150 tỷ đồng (tỉnh bỏ 65 tỷ, còn lại Trung ương rót) để trở thành Bệnh viện Sản – Nhi, quy mô 450 giường bệnh. Xây dựng mất ba năm. Năm 2019 khánh thành, một năm sau vẫn bị bỏ không vì thiếu đồng bộ, không có cầu thang bộ ngoài trời, hệ thống ôxy lỏng. Hệ thống phòng cháy chữa cháy không có ống dẫn nước.

-Đặc biệt, công trình 12 km đường liên xã Phước Mỹ – Phước Công ở huyện nghèo Phước Sơn xây dựng từ 2014, mức đầu tư trên 100 tỉ đồng từ ngân sách. Con đường này nhằm giúp người dân hai xã vùng cao tiện đi lại, nhưng sau khi hoàn thành không ai sử dụng, thậm chí nó bị bỏ hoang. Nguyên nhân do nó trái tuyến nên chỉ có rất ít người làm nương rẫy đi lại sử dụng. Độc đáo hơn cả là nó nằm trong khu vực lòng hồ thủy điện tương lai, sẽ bị chìm ngập khi hồ tích nước. Đáng lưu ý, quy hoạch đập thủy điện đã được phê duyệt trước đó nhiều năm, tức là tỉnh Quảng Nam đã bỏ trăm tỷ để làm một con đường không có ai đi và sẽ chìm trong lòng hồ.

Vậy nên quý vị xin đừng đặt câu hỏi vì sao tỉnh Quảng Nam vì sao có thể để tình trạng giáo viên ôm cây vượt suối như bức ảnh ở trên? Vì sao không bỏ tiền làm đường hay gom học sinh các điểm trường vùng sâu về một nơi thuận tiện và an toàn để học hành?

Câu trả lời quá rõ: tiền, anh không thiếu, nhưng tiền để làm những công trình sử dụng được thì… anh không có!

Quý vị cũng có thể đặt một câu hỏi nữa: các thầy cô giáo ở những vùng sâu vùng xa của Quảng Nam có biết tình trạng tham nhũng tiền dự án như chúng tôi vừa liệt kê sơ sơ không?

Thưa, chắc chắn họ có biết. Thời này tin tức gì cũng lên mạng cả. Vậy tại sao hai thầy cô giáo có thể liều tính mạng ôm cây vượt suối như trên?

HÌNH: – Giáo viên đang giải thích cho các em học sinh về bệnh tay chân miệng với tấm biển của Hội Chữ thập đỏ tại một trường nội trú ở Mù Cang Chải, Yên Bái, năm 2012. AFP

Là vì ở miền núi, làm giáo viên được gọi là thu nhập cao

Nhiều năm nay chế độ nghĩa vụ trong ngành giáo dục đã chấm dứt. Giáo viên ra trường không được phân công nhiệm sở nữa mà phải tự đi xin việc. Thế nhưng đào tạo giáo viên thì nhiều, mà các trường ở trung tâm hay vùng xuôi, điều kiện dễ dàng hơn thì đã đầy ắp người. Quý vị cũng biết để “chạy” một chân công chức ở miền Bắc thường phải mất vài trăm triệu đồng đút lót cho lãnh đạo trường. Rất nhiều giáo viên không thể có chừng ấy tiền.

Trong khi đó, chính sách Nhà nước có một chế độ gọi là phụ cấp thu hút, áp dụng cho người lao động (kể cả tập sự) đang công tác hoặc đến công tác ở Hoàng Sa, Trường Sa và vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn (có quy định). Các vùng này thường tập trung ở vùng đồng bào dân tộc miền núi, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo, xã biên giới, xã an toàn khu. Với giáo viên, phụ cấp này từ 50% đến 100% mức lương hiện hưởng, cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có). Ngoài ra, khi đến nhận việc tại vùng đặc biệt khó khăn, họ còn được hưởng khoản trợ cấp lần đầu bằng 10 tháng lương cơ sở.

Nếu đi cùng gia đình thì được trả tiền vé tàu xe và cước hành lý, đồng thời trợ cấp 12 tháng lương cơ sở. Cộng thêm trợ cấp tiền mua và vận chuyển nước ngọt và sạch, tiền tàu xe về thăm gia đình theo quy định. Khi chuyển công tác ra khỏi vùng đặc biệt khó khăn hoặc khi về hưu cũng được hưởng trợ cấp một lần, tính theo mỗi năm công tác được một nửa tháng lương hiện hưởng cộng với phụ cấp lãnh đạo + phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có)… Giáo viên chuyên trách xóa mù chữ, phổ cập giáo dục thường xuyên phải đi đến các thôn được hưởng thêm 20% mức lương cơ sở, gọi là phụ cấp lưu động. Giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số được hưởng thêm 50% mức lương hiện hưởng, gọi là phụ cấp dạy tiếng dân tộc thiểu số.

Tính ra, các khoản phụ cấp này khiến giáo viên cắm bản có thu nhập rất cao so với đồng nghiệp không cắm bản, đặc biệt ở những vùng thiếu việc làm như miền núi phía Bắc và miền Trung. Ăn ở sinh hoạt tại địa phương gần như không tốn kém. Tốn nhất là tiền sửa xe, nỗi buồn xa gia đình, xa nơi đông người và cơ hội học tập, tiếp cận kiến thức.

Một số giáo viên cắm bản nhanh nhẹn còn biết tận dụng điều kiện để buôn bán thêm: buôn gia súc hoặc buôn gỗ. Đó là thực tế, dù không nhiều người nói ra.

Thưa các ngài bụng to

Do vậy, nhìn từ bên ngoài, chúng ta cám cảnh cho các giáo viên cắm bản, nhưng với không ít người, đó là công việc mơ ước. Chúng tôi còn nghe (không có điều kiện xác minh), muốn được nhận vào làm giáo viên đi cắm bản cũng phải đút lót cho người có quyền trong lĩnh vực này.

Xã Trà Dơn nơi cô giáo ôm cây vượt suối chủ yếu là người dân tộc Cà Dong (chiếm 91,56% dân số toàn xã). Nngười Kinh chiếm 6,61%, người Mơ Nông chiếm 1,67%, còn lại là các dân tộc khác. Họ sinh sống chủ yếu bằng cách trồng chuối, sắn, chăn nuôi gia súc gia cầm, nhưng do không có hệ thống giao thông để mang đi tiêu thụ nên hàng hóa rất ít. Thu nhập trung bình người dân theo lãnh đạo xã cho biết trên báo chí khoảng 2,4 triệu VND/lao động/năm, trong đó đến 70% dành cho lương thực. Một người dân được coi là khá giả trong thôn nếu họ có nhà, trâu, làm lâm nghiệp, xe máy, thu nhập trung bình khoảng 5 đên 6 triệu đồng và con cái họ được đi học. Số hộ nghèo chiếm trên 71,6%, và 15,8 % số hộ cận nghèo.

Người dân nơi đây có phong tục đâm trâu vào mùa tết, nhưng do quá nghèo, 10 năm trở lại đây người dân không tổ chức được lễ hội này!

Một chi tiết lột tả đến cùng cực sự bi đát của cái nghèo nơi đây.

Dễ thấy, các cô giáo, thầy giáo dám liều mình bò qua cây cầu khỉ trơn trượt trên dòng lũ dữ để đến trường như trong bức ảnh, còn có một động lực bền vững và mạnh mẽ hơn rất nhiều câu khẩu hiệu ca tụng họ về tình thương học trò, trách nhiệm với xã hội..v.v. Động lực đó chính là thu nhập hàng tháng, là nguồn sinh nhai cho cả gia đình.

Họ không cần ca tụng đâu, thưa các lãnh đạo bụng to vì tham ô, hối lộ ngập họng. Họ chỉ cần con đường đến trường được an toàn cho tính mạng, được dạy học trong những phòng học đủ ánh sáng và hơi ấm. Bớt đạo đức giả lại, hỡi các ngài!

Tập Cận Bình đăng quang, thị trường hoảng sợ

Tập Cận Bình đăng quang, thị trường hoảng sợ

Chứng khoán Trung Quốc xuống mức thấp nhất từ sau cuộc khủng hoảng 2008

Hiếu Chân

24 tháng 10, 2022

Một ngày sau khi ông Tập Cận Bình đăng quang “hoàng đế” và lấp đầy cơ quan lãnh đạo quyền lực nhất đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) bằng những đàn em trung thành nhất của mình, đồng nhân dân tệ và chứng khoán Trung Quốc giao dịch tại Hong Kong đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Đại hội lần thứ 20 ĐCSTQ kết thúc hôm qua 23 tháng Mười 2022. Qua hôm sau, Ban Chấp hành trung ương gồm 205 ủy viên chính thức 171 ủy viên dự khuyết đã bầu ra Bộ Chính trị gồm 24 ủy viên và Ban Thường vụ Bộ Chính trị 7 ủy viên, trong đó ông Tập được bầu làm Tổng Bí thư ĐCSTQ nhiệm kỳ thứ ba, phá vỡ mọi tiền lệ.

Đáng chú ý là bốn ủy viên mới của Ban Thường vụ Bộ Chính trị (Lý Cường, nhân vật số 2, Thái Kỳ – số 5, Đinh Tiết Tường – số 6 và Lý Hi – số 7), bên cạnh hai ủy viên cũ Triệu Lạc Tế -số 3 và Vương Hỗ Ninh – số 4, đều là những tay chân thân tín của Tập từ khi ông ta còn làm lãnh đạo tỉnh Chiết Giang hơn hai mươi năm về trước. Bộ sậu lãnh đạo mới, toàn những người thăng tiến từ công tác trong ĐCSTQ, chưa từng đảm nhiệm việc quản lý nhà nước, quản lý kinh tế mà nổi lên nhờ lòng trung thành với lãnh tụ, đã gây lo ngại rằng rồi đây sẽ không ai trong giới chóp bu sẽ có ý kiến khác với ông Tập hoặc can ngăn những ý tưởng rồ dại và hoang tưởng của ông ta.

Theo Bloomberg, các nhà kinh doanh lo sợ hành động thâu tóm quyền hành tuyệt đối của Tập đã có phản ứng bất lợi. Kết thúc phiên đầu tuần ngày thứ Hai 24 tháng Mười, chỉ số chứng khoán Hang Seng HSCEI của Hong Kong – thể hiện giao dịch cổ phiếu của các tập đoàn Trung Quốc – giảm 7.3%, mức giảm mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Đồng renminbi (NDT) giảm 0.5%, xuống mức 7.4 NDT ăn 1 đô la Mỹ. Đà bán tháo cổ phiếu và đồng tiền Trung Quốc dự báo sẽ tiếp tục trong nhiều ngày tới cho đến khi các nhà đầu tư và kinh doanh tài chính trấn tĩnh lại.

Chia tay quá khứ cải cách

Cuối đại hội, sau khi diễn vở kịch quyền lực cho công an áp giải người tiền nhiệm của mình là cựu Tổng Bí thư, cựu Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào ra khỏi phòng họp, khiến ngay cả các chuyên gia Trung Quốc dày dạn kinh nghiệm cũng phải giật mình, ông Tập Cận Bình đã tươi cười đưa ra một triển vọng lạc quan cho những năm sắp tới khi giới thiệu bộ máy lãnh đạo chóp bu của nhiệm kỳ mới.

______

Trong bài phát biểu bế mạc đại hội, ông Tập thề sẽ mở rộng hơn nữa nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và duy trì kết nối với phần còn lại của thế giới. “Các nguyên tắc cơ bản mạnh mẽ của nền kinh tế sẽ không thay đổi. Và nó sẽ vẫn trên quỹ đạo tích cực trong thời gian dài,” ông Tập nói.

______

Nhưng ưu tiên mà ông Tập dành cho lòng trung thành trong việc lựa chọn bộ máy lãnh đạo thể hiện một sự thay đổi lớn ở Trung Quốc. Trước kia, từ thời Đặng Tiểu Bình đến Hồ Cẩm Đào, ĐCSTQ coi trọng cơ chế lãnh đạo tập thể, tách bạch chức năng giữa đảng và nhà nước sau thời kỳ cai trị hỗn loạn của Mao Trạch Đông. Sự thay đổi về chính trị đó đã tạo tiền đề cho những cải cách thân thiện với thị trường, thúc đẩy sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc trong bốn thập niên qua.

Bây giờ thì ông Tập Cận Bình đảo ngược tất cả. Bằng hành động xốc nách Hồ Cẩm Đào ra khỏi nghị trường trước máy quay của các hãng thông tấn quốc tế, ông Tập dường như muốn tuyên bố một sự đoạn tuyệt dứt khoát với quá khứ cải cách để quay lại với chế độ “hoàng đế” độc tôn – sự cai trị của một người – như thời Mao Trạch Đông.

Giới quan sát để ý, hôm Chủ Nhật, ông Tập cam kết tự do hóa kinh tế hơn nữa, nhưng trong báo cáo chính trị trước đại hội chỉ một tuần trước đây, ông ta nhấn mạnh nhu cầu “tiết kiệm” và kêu gọi “cân bằng giữa phát triển với an ninh”, hàm ý Trung Quốc sẽ coi trọng an ninh hơn kinh tế, đề cao ý thức hệ hơn phát triển, có thể hy sinh tăng trưởng kinh tế để tự cung cấp công nghệ tiên tiến và gia tăng sức mạnh quốc phòng.

 
Hồ Cẩm Đào, cựu Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc 2002-2012 (đứng, giữa) giận dữ nói gì đó với Tập Cận Bình (phải) trong lúc Lý Khắc Cường (trái) ngồi nhìn trước khi bị hai cảnh vệ mang khẩu trang xốc nách dẫn ra khỏi hội trường phiên bế mạc đại hội ĐCSTQ hôm 22 tháng Mười. Ảnh Lintao Zhang/Getty Images.

Không hy vọng cải thiện

Ngay trong nhiệm kỳ vừa qua, ông Tập đã bắt đầu chèn ép khu vực kinh tế tư nhân, nhân danh chiến dịch “thịnh vượng chung”, duy trì chính sách “không COVID” khắc nghiệt, trái với mọi quốc gia khác, và tập trung vào an ninh dù không bị ai đe dọa. Những chính sách như vậy đã kéo kinh tế Trung Quốc chậm lại đáng kể, tăng trưởng GDP của Trung Quốc năm nay sẽ không quá 3%/năm, theo dự báo của các nhà kinh tế, thấp nhất từ khi mở cửa năm 1978 và có thể thấp hơn cả kinh tế Hoa Kỳ.

Hiện có nhiều đồn đoán rằng Tập sẽ ban hành thuế tài sản và thuế thừa kế đối với những người giàu có như một phần trong chiến dịch “thịnh vượng chung” của ông, thúc đẩy dòng tiền chảy ra ngoài và tiêu hao tài năng vào thời điểm cuộc chạy đua công nghệ chiến lược với Mỹ đang nóng lên. Chính quyền Biden trong tháng này đã áp đặt các biện pháp hạn chế vi mạch bán dẫn đối với Trung Quốc và sắp đưa ra các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới có thể hạn chế khả năng tiếp cận của Bắc Kinh với một số công nghệ điện toán mới nhất.

Những sự kiện như vậy khiến giới đầu tư hết sức quan tâm. Các thị trường vốn của Trung Quốc nằm trong số những thị trường hoạt động tồi tệ nhất trên toàn cầu trong năm nay, với chỉ số chứng khoán Trung Quốc CSI 300 đang ở mức thấp nhất trong hơn hai năm.

Trước đại hội ĐCSTQ, các nhà ngân hàng Wall Street đã hy vọng ông Tập sẽ mở ra một môi trường đầu tư lành mạnh hơn, thực hiện các bước mạnh mẽ hơn để hỗ trợ nền kinh tế và đưa ra định hướng chính sách rõ ràng. Nhưng ông Tập đã không hứa hẹn một sự thay đổi như vậy. Hy vọng vực dậy ngay lập tức một nền kinh tế đang bị thách thức bởi nợ nần chồng chất và tăng trưởng dân số chậm lại đang càng ngày càng trở nên xa vời.

Hai ông Lý

Một sự thay đổi có thể lưu ý là ông Tập đã thay Thủ tướng Lý Khắc Cường hiện nay bằng ông Lý Cường – hiện là Bí thư Thành ủy Thượng Hải, một cộng sự thân tín của ông Tập. Trong khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là người điều hành chung thì Thủ tướng là người có vai trò quyết định về chính sách kinh tế, khoa học công nghệ.

Đầu năm nay, trước tình trạng kinh tế trì trệ do các biện pháp chống COVID cực đoan của ông Tập, ông Lý Khắc Cường đã tổ chức một hội nghị video hiếm hoi với hàng ngàn cán bộ để cảnh báo về một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng và thúc giục họ giữ cho nền kinh tế phát triển. Cảnh báo đó của ông Lý trái với chỉ đạo của ông Tập là ưu tiên hàng đầu cho chính sách “không COVID” và đó có thể là một trong những sự va chạm giữa hai nhà lãnh đạo Trung Quốc, khiến ông Lý phải ra khỏi Ban Thường vụ Bộ Chính trị và mất chức Thủ tướng vào tháng Ba năm tới dù chưa tới tuổi phải nghỉ hưu.

Lý Cường, người sẽ lên thay Thủ tướng Lý Khắc Cường, mặc dù có tiếng là người thân thiện với doanh nghiệp khi đảm nhiệm những vị trí lãnh đạo các tỉnh công nghiệp miền duyên hải Trung Quốc, nhưng việc phong tỏa thành phố Thượng Hải trong hai tháng của ông ta vào đầu năm nay đã làm gián đoạn các hoạt động kinh tế, tài chính, làm bùng phát nỗi bất bình trong xã hội khi người dân phải vật lộn để tìm thực phẩm và thuốc men. Sự đề bạt ông Lý Cường ám chỉ doanh nghiệp và nền kinh tế Trung Quốc phải vận hành theo ý muốn chủ quan của ông Tập chứ không phải ngược lại.

Và đó là điều làm cho các nhà đầu tư lo sợ.

Đọc thêm:

Nguồn: saigonnhonews.com

Mối đe dọa và nỗi sỉ nhục cả loài người

Phạm Đình Trọng

24-10-2022

Quen thói nói lấy được, ra rả nói dối, trắng trợn bịa đặt lịch sử để bành trướng lãnh thổ: Đông Sa, Trung Sa, Tây Sa, Nam Sa là vùng biển lịch sử lâu đời của Trung Quốc. Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với các quần đảo ở biển Nam Trung Hoa, sẵn sàng lộ mặt nói dối với bên ngoài để dằn mặt đối thủ chính trị trong nội bộ, ngày 22.10.2022 Tân Hoa Xã lại lem lẻm nói lấy được: Cựu lãnh đạo Trung Quốc Hồ Cẩm Đào được đưa ra khỏi phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 20 Đảng Cộng sản Trung Quốc hôm nay vì lý do sức khỏe.

Xem clip đang tràn ngập trên mạng xã hội ai cũng thấy rõ Hồ Cẩm Đào bị cấm vệ mặc lễ phục bảnh bao che đi con người công cụ bạo lực xốc nách kéo ra khỏi chỗ ngồi trong phiên bế mạc đại hội đảng của Tập Cận Bình mà Tập Cận Bình đã tuyển chọn xong bộ sậu phe cánh, đã củng cố vững vàng ghế thống soái. Clip ghi hình rất rõ Hồ Cẩm Đào bị áp giải ra khỏi lễ đường như một tội phạm chứ không phải được đưa ra như một người bệnh.

httpv://www.youtube.com/watch?v=oGZmIn_yU8Y&t=1s

Cựu Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc, Hồ Cẩm Đào, được đưa ra Đại hội Đảng Cộng sản

Cấm vệ hai tay xốc hai nách lôi Hồ không được, liền dồn sức vào một tay xốc vào nách phải Hồ, lấy sức gồng Hồ lên, Hồ vẫn trì xuống không chịu. Trong đại lễ của đảng, không thể thô bạo dùng sức mạnh với bậc đảng trưởng tiền bối. Không thô bạo nhưng cấm vệ rất kiên quyết, dứt khoát bứng Hồ đi, loại Hồ ra khỏi sinh hoạt của đảng. Cấm vệ đã xông vào lễ đường ra tay là lệnh của thống soái, của quyền uy trong đảng, Hồ không thể cưỡng, đành để cấm vệ lôi khỏi ghế. Đứng lên rồi Hồ vẫn mấy lần định ngồi lại không được đành để bị dẫn đi. Cuộc cưỡng bức rõ mồn một như một vụ bắt cóc người đứng đầu đảng tiền nhiệm của Tập Cận Bình diễn ra ngay trong đại hội đảng của Tập.

Hình ảnh và diễn biễn vụ cưỡng bức cho thấy clip không phải do truyền thông vô tình chộp được mà có kịch bản, có đạo diễn được đương quyền trong đảng dàn dựng, ghi hình. Các đại biểu đại hội đảng đã ngồi kín ghế, ngay ngắn, trật tự như những bé ngoan trong lớp mẫu giáo. Clip bắt đầu khi cấm vệ xuất hiện đến chỗ Hồ hành động từ tốn nhưng rất quyết liệt sắt đá, không khoan nhượng. Camera ghi cận cảnh mọi động tác cưỡng bức Hồ, bám theo Hồ bị dẫn giải đến khi đi khuất.

Khống chế, cưỡng bức, áp giải một nguyên lão đảng trưởng của đảng ra khỏi đại hội đảng là sự việc bất thường, nghiêm trọng diễn ra chậm chạp trước lớp lớp những hàng ghế đại biểu đại hội đảng nhưng các đại biểu đã được quán triệt, đã được thông báo sự việc, được xác định thái độ, vẫn ngồi nghiêm chỉnh, ngay ngắn, thản nhiên, mặt hướng thẳng về phía trước như không có chuyện gì xảy ra. Không bất ngờ. Không nghiêng ngó theo dõi. Không một mảy may xôn xao. Ngay cả những đại biểu ngồi cùng hàng ghế với Hồ, ngồi hàng ghế liền sau Hồ không thể không thấy sự việc nhưng mặt họ vẫn hướng ra khoảng không phía trước để không thấy gì. Khi Hồ bị dẫn giải đi qua ngay trước mặt, họ cũng thờ ơ, không nhìn, không thấy, không biết.

Tiền nhiệm của Tập Cận Bình, Hồ Cẩm Đào đứng đầu đảng cộng sản Trung Quốc hai khoá liền, từ 2002. Đến 2012 nhường lại ghế đầu đảng cho Tập Cận Bình. Với kẻ hết thời, không còn quyền lực, ứng xử thế nào chả được. Cho dự hay không cho dự một phiên họp hay cả đại hội đều do đương quyền. Không muốn cho kẻ hết thời Hồ Cẩm Đào dự một phiên họp hoặc không cho Hồ dự cả đại hội đảng của Tập, không thiếu gì cách nhẹ nhàng, tử tế. Nhưng Tập để Hồ đến đại hội đảng, ngồi ghế đầu cạnh Tập rồi cho quân cấm vệ vào lễ đường đại hội xốc nách, lôi Hồ ra khỏi đại hội trước mặt các đại biểu đảng toàn quốc, cho thấy hai điều:

Một là đại hội 20, Tập đã bố trí được đội hình, đưa được đàn em thân tín vào các vị trí quyền lực trong đảng, Tập đã thâu tóm trọn quyền, đã trụ lại được nhiệm kì thứ ba là thực sự xoá bỏ được giới hạn nhiệm kì để nắm quyền lực tối cao suốt đời, trở thành hoàng đế Trung Hoa. Bế mạc đại hội 20, Tập liền cho diễn màn sỉ nhục Hồ để dằn mặt tất cả những nguyên lão tiền nhiệm đang soi mói Tập, đang ngăn cản Tập lên ngôi hoàng đế. Sỉ nhục, loại bỏ Hồ ra khỏi đại hội, Tập sỉ nhục, loại bỏ tất cả nguyên lão tiền bối cộng sản Trung Quốc để khẳng định vị trí độc tôn của Tập trong đảng. Loại bỏ ảnh Mác Lê Mao trên phông màn diễn đàn đại hội, Tập loại bỏ cả hệ thống lí luận cộng sản nguyên thuỷ để khẳng định lí luận chủ nghĩa xã hội mang màu sắc Trung Quốc của Tập.

Hai là đảng viên của đảng chính trị phải là nhà chính trị có tấm lòng con người, có tư cách công dân và có chính kiến chính trị. Nhưng 2298 đảng viên cộng sản trong đại hội 20 đại biểu cho gần trăm triệu đảng viên cộng sản Trung Quốc đã im lặng, làm ngơ trước màn diễn của Tập Cận Bình sỉ nhục Hồ Cẩm Đào, thì 2298 đại biểu chỉ là hình nhân, chỉ là tượng đất sét do Tập nhào nặn và bày đặt, chỉ là con rối do Tập giật giây và gần trăm triệu đảng viên cộng sản Trung Quốc chỉ là thần dân của hoàng đế Tập Cận Bình, chỉ là bề tôi của chúa thượng Tập Cận Bình, chỉ là bầy đàn, là sức mạnh công cụ của bạo chúa Tập Cận Bình.

Trong lịch sử loài người đã có rất nhiều bạo chúa, độc tài nhưng chưa có một bạo chúa, một độc tài nào có được lực lượng công cụ đông đảo khủng khiếp như độc tài Tập Cận Bình. Độc tài nào cũng muốn thâu tóm cả thế giới. Với sức mạnh gần trăm triệu con người công cụ, với sức mạnh vũ khí hạt nhân, với tham vọng thâu tóm cả loài người, độc tài Tập Cận Bình không chỉ là nỗi đe doạ với dân lành Trung Quốc, là nỗi sỉ nhục với nhân phẩm người dân Trung Quốc mà là nỗi đe doạ, nỗi sỉ nhục với cả loài người.

NHỮNG DÒNG CHỮ CUỐI CHO “NGƯỜI MUÔN NĂM CŨ”-Tiến Sĩ Nguyễn Tiến Hưng-

Nghệ Lâm Hồng

NHỮNG DÒNG CHỮ CUỐI CHO “NGƯỜI MUÔN NĂM CŨ”

Tiến Sĩ Nguyễn Tiến Hưng

October 22, 2021

Mùa Đông năm 1976, chúng tôi bay sang London, Anh, để thăm ông bà cựu Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Trước khi đi, chúng tôi viết thư cho ông biết ngày giờ tới phi trường Heathrow và số chuyến bay. Ông trả lời là sẽ có người ra đón. Tới nơi thì vừa ra cửa đã thấy ông đứng ngay ở đó vẫy tay chào. Thật là cảm động gặp lại ông sau hơn một năm trời và sau bao nhiêu biến cố.

Sau khi bắt tay nhau thật chặt và trao đổi mấy lời thăm hỏi, ông tự lái xe đưa chúng tôi về nhà. Đây là một căn nhà nho nhỏ, xinh xinh nằm ở vùng Surrey, ngoại ô London. Một cái bảng treo trên cửa với mấy chữ khá lớn “The White House.” Chúng tôi hỏi ông là bảng này vẫn có từ trước hay ông treo vào? Ông nói villa bên này hay mang tên cho dễ nhận, và cái bảng này là của chủ cũ để lại. Ông tự tay xách giúp cái valise và đưa chúng tôi lên một phòng trên lầu hai, vặn hộp sưởi điện cho ấm, rồi dặn là nếu thấy vẫn còn lạnh thì cứ vặn thêm cái hộp sưởi thứ hai.

Buổi chiều hôm ấy ông nói nên đi ngủ sớm cho đỡ mệt sau chuyến bay dài từ Washington, DC và nói là sáng hôm sau thì cứ thủng thẳng lúc nào dậy cũng được.

Sáng hôm sau, từ trên tầng thứ hai xuống nhà, chúng tôi thấy ông đang đọc báo. Còn bà thì loay hoay trong bếp. Chỉ mấy phút sau đã thấy hai tô hủ tiếu đúng hương vị miền Nam và cà phê thơm phức bày trên bàn. Bà Thiệu là người Mỹ Tho mà hủ tiếu Mỹ Tho thì ngon có tiếng.

Bà mời chúng tôi tới ăn cho nóng. Khi hỏi sao bà không cùng ăn thì bà nói: “Tôi ăn rồi, để cho hai ông dễ nói chuyện.” Câu nói giản dị nhưng phản ảnh thật rõ cái lối sống của bà trong suốt thời gian 10 năm ông là người lãnh đạo của VNCH. Chúng tôi không biết nhiều nhưng có cảm tưởng là bà luôn luôn xa cách, không xen vào chính trị, vào những công việc của ông, chỉ đứng sau để lo cho gia đình và tham gia vào công việc xã hội. Trong thời gian chúng tôi làm việc ở Dinh Độc Lập thì ít khi thấy bà xuất hiện, kể cả khi Tổng Thống Thiệu tiếp khách xã giao ngoại quốc.

Ngồi xuống bàn ăn buổi sáng hôm ấy, thấy ông hết còn căng thẳng như những buổi ăn sáng hồi Tháng Ba, Tháng Tư năm trước. Chỉ hơn một năm không gặp mà thấy ông cũng có phần già đi, tuy phong độ vẫn còn chững chạc như ngày còn tại chức. Còn bà thì hầu như không thay đổi. Vẫn trẻ trung, vẫn dịu dàng, nồng ấm.

Lưu lại nhà ông bà cả tuần lễ, chúng tôi bắt đầu bằng những câu chuyện vui vui về các món ăn bên Anh, bên Mỹ, nhiều khi không hợp khẩu vị. “Tổng thống còn nhớ cái món ‘pín voi hầm thuốc bắc’ không,” tôi hỏi. Ông hỏi lại là tôi ăn món ấy bao giờ? Khi tôi nhắc là ăn trong bữa tiệc mừng sinh nhật của ông cuối năm 1974 gần ven sông Sài Gòn, ông nhớ ngay và phá ra cười: “Ừ thì họ nói là pín voi chứ tôi cũng chẳng biết là pín gì.”

Trong bữa cơm chiều, bà Thiệu cho ăn canh chua, cá kho tộ. Năm 1976 thì ở London cũng chưa có chợ búa Việt Nam nên bà phải cố gắng thì mới có được gia vị để nấu ăn. Hình như là phải nhờ người từ bên Pháp gửi sang. Bà nói ông thích ăn canh chua nấu với lá me non như mẹ ông thường nấu ở Phan Rang, nhưng “làm sao tôi tìm được lá me non ở bên Anh.” Để làm cho ông vui, tôi gợi ý nói đến một đề tài mà ông rất ưa thích: hải sản, làng chài và ngư nghiệp ở Việt Nam. Ông kể lại những kỷ niệm đi câu cá ở sông Sài Gòn và đôi khi câu được cả cá thu ở ngoài Côn Sơn.

Bệnh viện Vì Dân

Còn bà thì hay nói đến bệnh viện Vì Dân. Đối với bà thì đây là một niềm vui lớn và nó còn ghi dấu ấn trong tâm trí. Đây cũng là một di sản quý hóa mà bà để lại cho người dân, nhất là những người nghèo. Chúng tôi đã có dịp tới thăm nhà thương này và thấy nó được xây cất theo tiêu chuẩn quốc tế, được trang bị rất hiện đại, với 400 giường bệnh. Người khám bệnh và chữa bệnh luôn được miễn phí. Các bác sĩ, y sĩ, y tá được chọn lọc cẩn thận. Ngoài ra, lại còn những sinh viên y, dược, xung phong làm việc từ thiện.

Bà kể là sở dĩ nảy ra ý muốn xây một bệnh viện là vì bà hay vào nhà thương Chợ Rẫy thăm bệnh nhân. Nhiều khi thấy hai người phải chen chúc nhau nằm trên một cái giường nhỏ, làm bà hết sức mủi lòng. Vì vậy, ba bỏ ra nhiều công sức đi vận động để xây nhà thương như là một bước đầu để cải thiện nền y tế Việt Nam.

Tài trợ cho bệnh viện này hoàn toàn không dính dáng gì đến ngân sách quốc gia mà do sự đóng góp của những cơ quan từ thiện, những người có lòng hảo tâm trong nước cũng như ngoại giao đoàn. Bà nói tới sự đóng góp đặc biệt của bốn tòa tòa đại sứ Đài Loan, Nam Hàn, Nhật, và Hòa Lan. Bà đi vận động xây nhà thương là do sự đam mê công tác xã hội, hoàn toàn không có mục đích chính trị như một số người đồn thổi.

Ném bom Dinh Độc Lập.

Nói tới chính trị, có một biến cố làm bà rúng động và còn nhớ mãi. Đó là vụ ném bom Dinh Độc Lập ngày 8 Tháng Tư, 1975 do một phi công VNCH nổi loạn thực hiện. Một trong hai quả bom thật to chọc thủng bãi trực thăng trên nóc dinh, lọt xuống rồi nổ tung. Ông Thiệu vừa ngồi xuống ăn sáng ở một bàn nhỏ ở ngoài hành lang, lấy đôi đũa gắp sợi bánh đầu tiên trong bát phở nóng thì cận vệ vội tới đưa ông vào ngay thang máy để xuống lầu hầm. Bà Thiệu kể lại là ngay chỗ gần thang máy, một quả bom “dài thòng” rơi sát bên nhưng không nổ. Đầu Tháng Tư là thời gian có nhiều chống đối từ mọi phía đòi ông Thiệu phải từ chức. Ông vẫn bình tĩnh, chỉ hơi cáu kỉnh khi nghe báo cáo về một số quý vị thuộc đảng Dân Chủ “thân chính” tại Quốc Hội quay lại chống ông.

Về biến cố ngày hôm ấy, bà kể là trái bom rơi trúng ngay chỗ mỏng nhất của bãi trực thăng. Mùi khét tỏa ra khắp nơi khi những tấm thảm dầy bốc cháy dữ dội. Lúc ấy bà bị kẹt cứng trong cái phòng của gia đình “vì cháu bé người làm đang lo sắp xếp quần áo đã sợ quýnh lên, tay run lẩy bẩy, không tìm và mở được cái khóa vào cầu thang.” Một lúc sau mới có sĩ quan đến giúp bà xuống hầm trú ẩn. Khói bay lên nghi ngút làm bà như ngạt thở.

“Ông già định ở lại”

Chưa tới hai tuần sau vụ ném bom, ngày 20 Tháng Tư, 1975, Đại Sứ Graham Martin của Mỹ, theo chỉ thị của Ngoại Trưởng Henry Kissinger, tới Dinh Độc Lập thuyết phục ông Thiệu từ chức (với kế hoạch là để Đại Tướng Dương Văn Minh lên thay) và nói: “Nếu ông không chịu từ chức thì các tướng lãnh dưới quyền ông sẽ bắt buộc ông làm điều này.”

Ông Thiệu hỏi ông Martin: “Nếu tôi từ chức thì liệu viện trợ có đến hay không?”

Ông Martin trả lời: “Tôi không dám hứa nhưng cũng có thể.”

Ông Thiệu kể lại rằng ngày hôm sau, ông mời các tướng lãnh đến Dinh Độc Lập. Trong buổi họp, ông cho họ biết về những chuyện Đại Sứ Martin đề cập tới. Ông Thiệu nói nếu các tướng lãnh coi ông như một chướng ngại vật cho hoà bình của đất nước thì ông sẽ từ chức. Không ai phát biểu gì hết. “Thế là đã rõ họ không muốn tôi ngồi lại ghế tổng thống nữa, cho nên tôi tuyên bố từ chức để Phó Tổng Thống Trần Văn Hương lên thay, theo đúng Hiến Pháp.”

Chiều ngày 22 Tháng Tư, 1975, ôngThiệu lên TV tuyên bố từ chức. Với tâm tư thật cay đắng, ông tố cáo Hoa Kỳ đã thất ước, đã phản bội VNCH, và nói các ông đã cắt hết quân viện, “để chiến sĩ của chúng tôi chết đuối dưới làn mưa đạn của địch. Đó là một hành động vô nhân đạo.”

Trong bài diễn văn từ chức, ông nói sẽ cùng với nhân dân và quân đội chiến đấu, và “tôi từ chức nhưng tôi không đào ngũ.” Vậy tại sao ông lại ra đi?

Nhiều anh em chiến sĩ và đồng hương vẫn còn đặt vấn đề “ông Thiệu đào ngũ” cho nên chúng tôi đã viết chi tiết về bối cảnh lịch sử của việc Tổng Thống Thiệu ra đi (sách Tâm Tư Tổng Thống Thiệu, Chương 18). Ông ra đi ngày 25 Tháng Tư là vì chính tân Tổng Thống Trần Văn Hương đã làm áp lực, yêu cầu ông phải ra đi. Ông Thomas Polgar (giám đốc CIA ở Sài Gòn) cũng thuật lại là Tổng Thống Hương gọi cho ông Thiệu khuyên ông sớm rời khỏi Việt Nam, vì “nếu không, Cộng Sản sẽ nói tôi đang điều khiển một chính phủ Thiệu không Thiệu.” Về phía Đại Tướng Dương Văn Minh thì lúc ấy chưa lên tổng thống, cũng muốn ông Thiệu phải ra đi. Trong cuốn “Decent Interval,” tác giả Frank Snepp (nhân viên cao cấp của CIA ở Sài Gòn) viết lại (trang 435): “Ông Minh yêu cầu tướng Charles Timmes là người của CIA phải làm cách nào để ông Thiệu đi lưu đầy (He asked the CIA’s Timmes to see to it that Thiêu was sent into exile).”

Nhân tiện có một cơ hội: Tổng thống Đài Loan là ông Tưởng Giới Thạch vừa qua đời. Tổng Thống Hương liền viết sắc lệnh: “Nay đề cử cựu Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và cựu Thủ Tướng Trần Thiện Khiêm đại diện tổng thống VNCH đến Đài Bắc để phân ưu cùng chánh phủ và nhân dân Trung Hoa Dân Quốc nhân dịp Tổng Thống Tưởng Giới Thạch tạ thế…” Bản văn do Đại Tá Cầm viết tay. May mắn là Thiếu Tá Nguyễn Tấn Phận (một người trong đoàn tùy tùng đi theo cựu Tổng Thống Thiệu) còn giữ được một bản sao của sắc lệnh này.

***

Chỉ ba tuần trước đây, ngày 26 Tháng Chín, khi viết một đôi lời về cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, nhân dịp lễ giỗ lần thứ 20 của ông, chúng tôi có nói: “Rất tiếc rằng vì lý do sức khỏe, ngày hôm nay phu nhân Tổng Thống Thiệu không thể tới đây để dự buổi lễ tưởng niệm này. Trong cảnh về hưu cô đơn ở gần San Clemente, California, thỉnh thoảng chúng tôi có tới thăm bà.

Bà sống rất thanh đạm và một mình với một con chó, trong căn nhà nhỏ bé. Trong bếp chúng tôi thấy mì ăn liền Mama chất đầy từng đống. Bà nói cũng không buồn vì quen rồi. Quen từ lúc “ông già’ còn làm tổng thống.

Bà hay dùng hai chữ “ông già” để nói về người chồng. Có lần chúng tôi hỏi bà về ngày bà ra đi khỏi Sài Gòn, bà kể: “Ông già định ở lại.” Hỏi thêm thì bà nói: “Sau khi từ chức, ông già mặc cái quần xà lỏn và nói: ‘Mẹ con mày đi đi, tôi ở lại.’”

Chúng tôi chưa hề biết chuyên này nên hỏi thêm thì bà mới kể: “Ông già ngậm một cái cục gì ở trong hàm răng.” Chúng tôi giật mình, vì ý bà muốn nói là ông ngậm một loại thuốc độc mà điệp viên thường dùng để phòng hờ trường hợp phải đối đầu với tình huống bi cực nhất.

Dọn sang Mỹ sau khi ông Ronald Reagan lên ngôi

Ông bà Thiệu chọn nước Anh để lưu vong trong giai đoạn đầu. Chính phủ Anh cũng rất kính trọng đời sống riêng tư của ông và gia đình. Bà Thiệu kể lại là ngay từ khi tới London, chính phủ đối xử với gia đình ông bà rất chu đáo, lại còn cử một đại úy coi về an ninh để tiếp cận và yểm trợ, hướng dẫn ông cùng gia đình về đời sống xã hội trong thời gian tới trên một năm.

Gia đình chỉ dọn sang Mỹ dưới thời Tổng Thống Ronald Reagan. Bối cảnh là như thế này: Sau Hiệp Định Paris, Tổng Thống Richard Nixon mời ông Thiệu sang thăm Hoa Kỳ. Nhưng ông Nixon lại mời ông về tư dinh là Casa Pacifica ở San Clemente chứ không đón tiếp ông với tư cách là một vị quốc trưởng ở Washington, DC. Tiệc khoản đãi ông Thiệu ở Casa Pacifica chỉ vỏn vẹn có 12 người, kể cả chủ lẫn khách. Lý do đưa ra là “không đủ chỗ ngồi.” Điều yên ủi đối với ông Thiệu là thái độ và tình cảm của Thống Đốc Ronald Reagan lúc đó. Trước đó, ông Thiệu đã đón tiếp ông Reagan nồng hậu khi ông thăm viếng Sài Gòn. Nhân dịp này, ông có tặng ông Reagan một cặp ngà voi và nói đùa với ông: “Một ngày nào đó, ngài sẽ lên voi.”

Năm 1976, ông Reagan ra vận động làm ứng cử viên của đảng Cộng Hòa để tranh chức tổng thống, nhưng ông không được đảng chọn, và thua ông Gerald Ford dù rất ít phiếu. Vì uy tín của đảng Cộng Hòa xuống quá thấp trong thời Nixon và thời Ford, cho nên ông Jimmy Carter trúng cử. Dưới triều đại Carter, uy tín của Hoa Kỳ lại tiếp tục suy giảm hơn nữa, phần lớn vì thù địch đã coi thường nước Mỹ sau khi tháo chạy khỏi Việt Nam.

Sau cùng thì ông Reagan thắng trong cuộc bầu cử Tháng Mười Một, 1980. Ngày 20 Tháng Giêng, 1981, ông Reagan lên ngồi chắc trên lưng voi và lời tiên đoán của ông Thiệu đã đúng.

Ra đi sau biến cố 9/11

Ở Boston khi chớm Thu thì cũng đã bắt đầu lạnh. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm ông bà Thiệu thành hôn, cháu Nguyễn Quang Lộc mời bố mẹ sang du lịch bên Hawaii. Vừa tới nơi vài hôm là biến cố 9/11 xảy ra. Bà Thiệu kể lại là ông rất “lo ra” khi thấy chiếc máy bay cất cánh ngay từ phi trường ở Boston (là nơi ông đang cư ngụ) rồi đâm vào Trung Tâm Thương Mại Quốc tế tại New York và một chiếc khác lại nhào vào Ngũ Giác Đài. Xúc động này ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe của ông.

Trong mấy năm ông bị bệnh tim, bà Thiệu phải lái xe chở ông vào nhà thương. “Tiếc rằng không còn bệnh viện Vì Dân để chị săn sóc cho ông già,” bà tâm sự. Bây giờ tuổi đã cao, bà phải lái xe ban đêm một mình trên xứ người, đi vòng vèo khá lâu mới tới bệnh viện. Bà kể có hôm mãi tới 1 giờ sáng mới về tới nhà. Lúc về lại phải đi tìm xe ở dưới cái hầm nhà thương tối lù mù nên bà còn sợ ma, có lúc phải đi giật lùi. “Thôi thì cũng còn tôi để lái xe cho ông tổng thống,” bà nói cho ông vui hôm sau trở lại nhà thương thăm ông. “Cám ơn bà,” ông Thiệu nhoẻn nụ cười đáp lại.

Sau vụ 9/11, ông rất muốn rời Hawaii để trở về Boston ngay, nhưng tất cả các máy bay đều án binh bất động, cả tuần sau mới về được. Về tới nhà thì bệnh ông thêm nặng. Thứ Năm, ngày 27 Tháng Chín, 2001, ông bị té xỉu, rồi hôn mê. Tại Trung Tâm Y Tế Beth Israel Deaconess, ông đi vào giấc ngủ ngàn thu chiều Thứ Bảy, 29 Tháng Chín, 2001.

Tổng Thống Thiệu ra đi chưa tới ba tuần sau biến cố 9/11. Trong một bài bình luận thật dài đăng trên mạng với tựa đề “Nguyễn Văn Thiệu và Cuộc Khủng Bố 11 Tháng Chín,” tác giả David Bennett bình luận: “Cái chết của ông Thiệu trong Tháng Chín vừa qua nêu lên một câu hỏi: Liệu Hoa Kỳ có quyết tâm để chiến thắng cuộc chiến chống khủng bố này (tại Afghanistan) hay không…và liệu Hoa Kỳ có nhất định giúp xây dựng lâu dài một quốc gia Afghanistan hay không?” Lúc ấy thì ở thế giới bên kia, ông Martinô Nguyễn Văn Thiệu đã có câu trả lời.

Sau khi ông mất, trong cảnh cô đơn giá lạnh ở Boston vào mùa Đông, chúng tôi cùng người bạn là Tiến Sĩ Tạ Văn Tài ở đại học Harvard University đến thăm bà. Bà sống đạm bạc, vẫn giữ nguyên bộ xa lông cũ kỹ nay đã sờn. Trên một cái bục cao bà để hình ông và một chai rượu xâm banh. Hỏi về chai rượu thì bà kể là cứ mỗi năm khi đến ngày kỷ niệm thành hôn của hai vợ chồng, ông mua một chai sâm banh, tự tay mở ra và mời bà uống với ông một ly, dù bà không biết uống rượu. Như vậy là bà muốn cùng ông giữ lại suốt đời cái kỷ niệm không bao giờ nhạt nhòa. Bà nói là người ta dèm pha là ông già với bà này cô kia, nhưng bà cũng chẳng để ý vì “tía đi rồi tía lại về.” Nghe vậy, anh bạn Tài phá ra cười, còn tôi thì lúc ấy cũng không hiểu tía là gì nên không cười. Thì ra con người bình dị, hiền hậu vùng đồng bằng Cửu Long còn khoan dung cả với người chồng.

***

Có lần ông Thiệu hỏi người Mỹ nghĩ thế nào về ông, chúng tôi nói về một hai khía cạnh: Khen có, chê có, rồi thêm: “Tôi nghe một tướng Mỹ nói là tổng thống nhu nhược.” Ông Thiệu hỏi tại sao? Tôi trả lời là ông ấy nói “Tổng thống không cương quyết đủ để ra lệnh tử hình khi cần thiết để làm gương.” Ông nhìn tôi giây lát rồi chậm rãi nói: “Suốt đời, tôi đã tránh không có cái nợ máu.”

Xét ra thì trong suốt thời gian 10 năm ông lãnh đạo, thực sự đã không có tội nhân nào phải ra pháp trường. Trên bàn thờ nhà bà Thiệu ở Newton, Massachusetts, vẫn còn treo một cái bảng với phương châm do chính ông viết rồi cho người thêu chữ thật to “Đức Lưu Quang” (Ánh sáng của đạo đức tồn tại mãi). Bà luôn chỉ vào đó mà dạy con cái phải ăn ở cho có đức.

Nếu chúng ta tin rằng mọi việc trên cõi đời này đều do Trời an bài xếp đặt, thì Trời cũng phù hộ ông Thiệu trải qua nhiều nguy hiểm trong gần 10 năm chèo lái con thuyền miền Nam Việt Nam qua bao nhiêu sóng gió. Theo như những chuyện ông kể lại thì đếm ra cũng có tới sáu lần ông bị đe dọa làm ông cảnh giác về đảo chính. Như vậy thì Trời cũng đã giúp cho bà Thiệu không phải trở thành quả phụ của một tổng thống khi còn đương nhiệm.

Ngày 15 Tháng Mười, 2021, bà đã theo ông về thế giới bên kia. Ở đó thì “Cô Bảy Mỹ Tho” Nguyễn Thị Mai Anh sẽ mãi mãi được gần “Cậu Tám Phan Rang” Nguyễn Văn Thiệu. [đ.d.]

Tiến Sĩ Nguyễn Tiến Hưng

*

Cổ ngữ:

“Đức Lưu Quang”: Ánh sáng của đạo đức tồn tại mãi. 

Vài kết luận rút ra từ Đại hội 20 Đảng Cộng sản Trung Quốc

Nguyễn Ngọc Chu

23-10-2022

Ảnh: BBC

Hôm nay ban chấp hành trung ương đảng cộng sản Trung Quốc (BCH TƯ ĐCS TQ) khoá 20 sẽ có phiên hội nghị thứ nhất để bầu Tổng bí thư (TBT), 25 Uỷ viên Bộ chính trị (UV BCT) và 7 Uỷ viên Thường trực (UVTT) Bộ Chính trị. Chưa bầu cũng biết ông Tập Cận Bình sẽ tiếp tục là TBT và Chủ tịch TQ nhiệm kỳ thứ 3 liên tiếp, bất chấp điều khoản giới hạn 2 nhiệm kỳ mà các TBT tiền nhiệm Giang Trạch Dân và Hồ Cầm Đào phải tuân thủ. Xa hơn nữa, Đại hội 20 ĐCS TQ mở đường cho ông Tập trở thành lãnh tụ trọn đời, vượt qua cả Đặng Tiểu Bình, có quyền lực lớn nhất kể từ Mao.

Muốn hay không muốn, các nước láng giềng, và cả bàn cờ chính trị thế giới, phải đối mặt với ông Tập Cận Bình trong 5 năm nữa. Vì thế, từ cách hành xử và vị thế của ông Tập Tập Cận Bình trong Đại hội 20 ĐCS TQ, nên rút ra các biện pháp đối phó.

1. Ông Hồ Cẩm Đào TBT ĐCS và Chủ tịch TQ hai nhiệm kỳ (8-14/11/2002- 8-14/11/2012), dù cưỡng lại, nhưng đã bị xách nách, ép buộc rời khỏi hội trường Đại hội 20 ĐCS TQ trong phiên bế mạc, trước lúc biểu quyết các nghị quyết của đại hội. Video quay lại cho thấy ông Hồ Cẩm Đào ngồi ngay bên trái ông Tập Cận Bình. Thủ tướng Lý Khắc Cường ngồi bên phải ông Tập.

Khi bị xách nách kéo lên, ông Hồ Cẩm Đào đã cưỡng lại, sau đó đưa tay vớ tài liệu của ông Tập, ông Tập đưa tay ra giữ lại. Nhân viên phục vụ chặn tay ông Hồ Cẩm Đào. Khi không cưỡng lại được, bị áp tải đi, ông Hồ Cẩm Đào cúi xuống nói với ông Tập điều gì đó, vỗ vai ông Lý Khắc Cường, sau đó đi khá nhanh, thẳng người, không có chút nào biểu hiện sức khoẻ yếu. Hành động cưỡng bức áp tải cựu TBT Chủ tịch Hồ Cẩm Đào diễn ra cạnh ông Tập Cận Bình và ông Lý Khắc Cường, trước mắt và trong sự im lặng của 2295 đại biểu.

Tại sao ông Tập Cận Bình lại đối xử với ông Hồ Cẩm Đào như vậy? Ông Hồ Cẩm Đào là ân nhân của ông Tập Cận Bình. Ông Hồ Cẩm Đào đã đưa ông Tập Cận Bình vào BCT và vào thẳng UV TT BCT ngay tại đại hội 17 (2007), sau đó đặt ông Tập Cận Bình vào vị trí TBT và Chủ tịch TQ tại đại hội 18 (2012).

Không biết vô tình hay cố ý, sự áp tải ông Hồ Cẩm Đào diễn ra khi đã cho phép các phóng viên nước ngoài vào dự khán phiên bế mạc, nên video mới lọt ra ngoài. Còn truyền thông nhà nước TQ thì đưa tin ông Hồ Cẩm Đào rời phòng họp với lý do “cảm thấy sức khoẻ yếu”.

Có 4 điều quan trọng nhãn tiền rút ra từ biến cố trục xuất cưỡng bức ông Hồ Cẩm Đào.

a/ Ông Tập Cận Bình bất chấp ơn huệ, tình nghĩa của bậc tiền bối đã đưa ông Tập lên ngôi quyền lực cao nhất TQ.

b/ Ông Tập Cận Bình cũng không đếm xỉa đến sĩ diện và uy tín của ông Hồ Cẩm Đào từng giữ vị trí Chủ tịch TQ trong suốt 10 năm. Vụ trục xuất cưỡng bức ông Hồ Cẩm Đào là hành động sỉ nhục ông Hồ Cẩm Đào, đồng thời cũng chẳng đoái hoài đến thanh danh của vị trí TBT và Chủ tịch TQ. Đó là màn kịch chưa từng xẩy ra trong các kỳ đại hội ĐCS TQ từ khi nước CHND Trung Hoa ra đời vào ngày 1 tháng 10 năm 1949.

c/ Vụ trục xuất cưỡng bức ông Hồ Cẩm Đào trước hết là để cho kết quả biểu quyết bằng giơ tay về các nghị quyết đại hội 20 suy tôn vai trò trung tâm hạt nhân của ông Tập Cận Bình không thể có một phiếu nào chống đối.

d/ Đó còn là hành động để dằn mặt tất cả những ai có ý định chống lại ông Tập, dọn đường cho ông Tập giữ ngôi thống trị TQ trọn đời.

Bài học rút ra từ màn trục xuất cưỡng bức ông Hồ Cẩm Đào:

Đối với ân nhân và với vị thế oai phong của bậc tiền bối TBT – Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào mà ông Tập Cận Bình còn hành xử như vậy, thì các “đồng chí nước ngoài” đừng cậy nhờ vào tình giai cấp quốc tế, càng không thể chờ mong vào cùng chung ý thức hệ, càng không thể cậy trông vào tình nghĩa, ơn huệ, hay xu nịnh, van lơn. Trong tâm niệm của ông Tập Cận Bình, chỉ có quyền lực và lợi ích. Đó là quyền lực và lợi ích của cá nhân ông Tập Cận Bình, bao gồm quyền lực và lợi ích của quốc gia ông cai trị.

2. Điều khoản giữ quyền thống nhất Đài Loan bằng bạo lực được đưa vào điều lệ ĐCS TQ, cho thấy ông Tập Cận Bình không từ bỏ bạo lực trong giải quyết xung đột quốc tế. Từ đó để thấy tranh chấp ở Biển Đông với TQ phải được chuẩn bị như thế nào. TQ sẽ luôn dùng bạo lực để đe doạ và khuất phục đối thủ yếu trong tranh chấp ở Biển Đông.

3. Quy định TBT không quá 2 nhiệm kỳ trong điều lệ ĐCS TQ có hiệu lực với Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào nhưng lại vô nghĩa đối với Tập Cận Bình. Thêm một lần minh chứng, với các nhà độc tài như Stalin, Mao Trạch Đông, Tập Cận Bình… điều lệ ĐCS là công cụ để mở rộng quyền lực, bắt đối thủ phải tuân theo điều lệ, còn cá nhân nhà độc tài thì ở ngoài vòng điều lệ. Với các nhà độc tài, điều lệ thay đổi theo nguyện vọng và mục đích của họ. Năm 2018, dưới quyền lực của mình, ông Tập đã bỏ giới hạn 2 nhiệm kỳ cho chức vụ chủ tịch và phó chủ tịch nước trong hiến pháp, nhưng vẫn giữ nguyên hạn chế 2 nhiệm kỳ cho vị trí thủ tướng.

Từ đó để tìm đến con đường mà văn minh nhân loại đã đúc kết sau hàng trăm năm. Rằng chọn lãnh đạo đất nước phải là sự lựa chọn của toàn dân.

4. Tạo hoá không dành sự khôn khéo riêng cho một ai. Phải luôn tiên lượng rằng đối thủ khôn khéo không kém thì may ra mới giảm bớt được tổn thất. Khi cùng trên một mặt bằng, sự khôn khéo có ảnh hưởng chỉ trong một giới hạn. Khi đối thủ mạnh hơn bội phần, thắng bại không thể chỉ dựa vào khôn khéo. Trước một con cọp đói hung dữ, sự khôn khéo của con nai con chỉ kéo dài sự sống thêm vài giây, trước khi bị cọp nuốt chửng.

Ông Tập cận Bình là nhà độc tài sáng trí. Trung Quốc sẽ mỗi ngày một hùng mạnh. Trung Quốc càng hùng mạnh thì ông Tập càng hành xử bạo ngược. Chỉ có đối lực mạnh hơn Trung Quốc mới kiềm chế được sự bạo ngược của ông Tập.

5. Có người đặt câu hỏi vì sao trên phông của đại hội 20 ĐCS TQ không có ảnh Marx hay Lenin?

Đại hội 8 (1956) phông trắng. Đại hội 9 (1969), 10 (1973) có cờ và ảnh Mao Trạch Đông. Đại hội 11 (1977) gồm cờ, ảnh Mao Trạch Đông và Hoa Quốc Phong. Từ đại hội 12 (1982) cho đến nay, chỉ có cờ và búa liềm, không có ảnh cá nhân nào.

Từ khi nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa ra đời (1949), ảnh Marx và Lenin chưa từng thấy xuất hiện trên phông của các đại hội ĐCS TQ. Thực ra, lãnh đạo nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa chưa bao giờ đi theo đường lối của Marx hay Lenin. Họ chỉ cóp nhặt từ Marx và Lenin những gì có lợi cho sự thống trị của họ.

Thể chế thay đổi, lãnh đạo thay đổi, tư tưởng thay đổi. Sẽ đến lúc cờ và búa liềm của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa biến mất trên phông các đại hội, như đã từng biến mất ảnh Mao Trạch Đông và Hoa Quốc Phong. Buộc số phận con người mãi mãi phải theo một ai đó là chống lại quy luật biến đổi không ngừng của vũ trụ.

Lời kể của cô gái Việt bị bán làm dâu Trung Quốc, bắt đẻ mướn và ngủ với cha chồng

Lời kể của cô gái Việt bị bán làm dâu Trung Quốc, bắt đẻ mướn và ngủ với cha chồng

 

Phong Bụi

22-10-2022

Ảnh: FB tác giả

Trang đã có cuộc sống gần 5 năm là nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc làm nô lệ cho gia đình nhà chồng.

Thấy gia đình nghèo khó, một người trong xóm gợi ý: “Nên cưới chồng Trung Quốc để gia đình có ít tiền”.

Người ta tìm đến tận nhà, ngồi vẽ ra một bức tranh đầy tươi sáng khi lấy chồng nước ngoài. Lúc đó, em chỉ mới cô gái 16 tuổi, vẫn còn ham chơi và chưa biết Trung Quốc là ở xứ nào.

Sau cuộc thương thảo, gia đình Trang đồng ý vì nghĩ đó là cách đổi đời. Ngày em đi lấy chồng một đám cưới không được diễn ra và gia đình chỉ nhận được vài triệu đồng.

“Phía công ty môi giới đổ lỗi vì em còn nhỏ tuổi chi phí làm giấy rất tốn kém”, Trang nhớ lại.

Khi thắc mắc, người ta lại tiếp tục, thổi vào lỗ tai: “Mấy triệu cũng được. Chủ yếu con lấy chồng Trung Quốc để đổi đời. Ở bên đó làm ăn có tiền gửi về ba mẹ mấy hồi”.

Nghe có vẻ hợp lý, cô bé nhỏ tuổi gật đầu theo chân người môi giới để vượt biên sang Trung Quốc, nhưng đâu biết rằng đã bỏ lại quê hương và sự bình yên.

Chồng Trang là một thanh niên lớn hơn em 15 tuổi, làm công nhân cho một công ty ván ép gỗ. Nơi em ở là một căn nhà nhỏ nằm tại thị trấn nhỏ nằm ở tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Hàng ngày phải giặt, ủi, nấu ăn và chăm sóc cùng lúc anh chồng, ba chồng và chồng.

Một ngày đẹp trời, mẹ chồng gợi ý: “Anh chồng con có vợ mấy năm nhưng vẫn chưa có con. Con ngủ với nó đẻ giúp được không?”.

Đó là câu hỏi và đáp án không có lời từ chối.

Trang nghe đến vậy hoảng sợ, lập tức nhận những sự tra tấn khủng khiếp. Cả nhà chồng tìm mọi cách thúc ép cô bé đẻ mướn cho gia đình.

Chưa dừng lại, cô dâu Việt này liên tục bị bố chồng tìm mọi cách sàm sỡ. Mỗi lần uất ức chỉ biết ôm mặt khóc không thể tâm sự, chia sẻ với ai.

Sau hai năm sống cảnh đày đọa, Trang có thai. Tuy nhiên khi được 5 tháng phía nhà chồng phát hiện bé bị dị tật nên tìm mọi cách để loại bỏ.

Suy sụp, Trang tìm mọi cách tháo chạy về quê hương. Em đã gom góp được ít tiền thuê một người dẫn đường vượt biên về nước. Từ căn nhà địa ngục ấy, em chỉ mang trên người bộ quần áo đón xe đò về biên giới.

Nửa đêm, em băng lội suối với hy vọng dù có gì cũng phải ngã xuống ngay Việt Nam. Em đi suốt nhiều ngày đến khi đặt chân địa phận tỉnh Cao Bằng được Bộ đội Việt Nam đón và đưa về Vĩnh Long gặp gỡ gia đình.

‘Chủ lò’ dọa ‘đợi đấy’ nhưng có ‘đứa nào’ sợ không?

Tư Ngộ/Người Việt

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – “Các bác chờ mấy vụ tới sẽ làm, xem có trốn được không!” Lời ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng CSVN, nói với các “cử tri” ở Hà Nội ngày Thứ Bảy, 15 Tháng Mười tuần trước.

Quan chức cấp cao gồm cả bộ trưởng, chủ tịch thành phố Hà Nội bị bắt trong vụ bịp kít xét nghiệm COVID-19 của công ty Việt Á. (Hình: Soha)

Trong cuộc tiếp xúc, ông Trọng nhìn nhận quan chức của chế độ không phải ăn bẩn một mình mà họ móc nối với nhau ngang dọc, trên dưới trong ngoài kết chặt thành một bầy để cùng ăn chia. Ai cũng được chia chác phần to phần nhỏ thì không có ai dại gì tố cáo.

Quốc Hội “con dấu cao su” CSVN bắt đầu họp khóa cuối năm vào ngày 20 Tháng Mười tới đây. Theo thông lệ trước mỗi kỳ họp, các “đại biểu nhân dân” tiếp xúc cử tri để nghe ý kiến của họ rồi khi khóa họp kết thúc, lại gặp cử tri để bào cáo.

Ông Trọng kể ra như vụ tham nhũng tại Hải Dương là “không phải một người mà móc ngoặc với nhau từ bí thư tỉnh ủy cho đến cán bộ các cấp và còn cả với cán bộ trên trung ương,” tờ Tuổi Trẻ ngày 15 Tháng Mười thuật lại lời ông Trọng.

Các vụ án chấn động dư luận trong và ngoài nước trước đó nổi bật là các xếp tại Cục Lãnh Sự của Bộ Ngoại Giao, móc ngoặc với sếp bên trên và các quan chức khác của chính phủ, nuốt những số tiền thật lớn khi tổ chức các “chuyến bay giải cứu” đưa hàng ngàn người từ nước ngoài về Việt Nam khi đại dịch COVID-19 hoành hành trên thế giới.

Người ta đã phải trả những số tiền lớn gấp nhiều lần phí tổn thực để có một chỗ ngồi trên máy bay về nước. Tiền sai biệt dĩ nhiên chui vào túi các quan.

Trước đó, gần hết các quan giám đốc các Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) trên cả nước đã theo nhau vào tù vì ăn “lại quả” của công ty Việt Á, bán các kít xét nghiệm COVID-19 đắt hàng trăm lần. Trong vụ này, các tướng tá tại Học Viện Quân Y, bộ trưởng Y Tế, chủ tịch thành phố Hà Nội cũng theo nhau “vào lò.”

Đó chỉ là hai vụ lớn trong số hàng chục vụ án tham nhũng khác trên cả nước tầm mức nhỏ hơn.


Các viên chức Bộ Ngoại Giao Việt Nam bị khởi tố trong vụ Cục Lãnh Sự ăn hối lộ tổ chức các “chuyến bay giải cứu.” (Hình: Công An)

Một ngày trước cuộc tiếp xúc cử tri của ông Trọng, guồng máy tuyên truyền của chế độ đồng loạt dẫn báo cáo gửi Quốc Hội của ông Tô Lâm, bộ trưởng Công An, thay mặt chính phủ, cho hay: “Các vụ án tham nhũng và chức vụ gia tăng 41% trong thời gian 12 tháng tức từ đầu Tháng Mười, 2021, đến cuối Tháng Chín, 2022.”

Trước đó, ngày 10 Tháng Mười, báo Thanh Tra thuật lại cuộc họp của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội nói cử tri kêu ca “Một số giải pháp phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực còn hình thức, hiệu quả chưa cao” và “công tác tự kiểm tra, tự phát hiện tham nhũng trong nội bộ vẫn là khâu yếu…” Chẳng lẽ kẻ ăn vụng lại tự khai “Lạy ông tôi ở bụi này!”

Xem vậy, lời kêu ca gián tiếp cho hiểu là ông chủ lò chống tham nhũng vẫn sợ đập chuột mà vỡ bình. Cái bình bị vỡ đồng nghĩa cái đế chế đỏ tại Việt Nam không còn nữa. Đấy là chống tham nhũng kiểu “trị bệnh cứu người” mà ông Trọng từng nói đi nói lại. 

Tỷ phú Việt Nam

Tỷ phú Việt Nam

Lâm Bình Duy Nhiên

20-10-2022

Tình cờ đọc được tuyên bố này của bầu Đức: “Phải có tên trong danh sách tỷ phú thế giới chứ không đơn thuần là người giàu Việt Nam“.

Chỉ qua cách nhìn, động lực của ông ta thì thấy rõ cách làm giàu cũng như tham vọng của giới triệu, tỷ phú Việt: phải thành công bằng mọi giá, phải giàu hơn mọi người và phải có tiếng trên thế giới!

Cho nên mới có chuyện ồn ào về nữ tỷ phú đôla đầu tiên của Việt Nam, bà Nguyễn Thị Phương Thảo, muốn cống hiến 155 triệu bảng Anh cho trường Linacre College, để được đổi tên thành Thao College. Nguyện vọng của bà là để góp phần cải tiến môi trường giáo dục. Nhưng bà quên rằng, chính tại quê hương của bà mới là nơi cần được đầu tư, giúp đỡ để cải thiện một nền giáo dục vốn dĩ quá đỗi lạc hậu.

Tầng lớp giàu có Việt Nam khác hẳn giới tỷ phú trên thế giới: kín tiếng, kín đáo và không ngừng làm việc, đầu tư, sáng tạo,… để chinh phục những mục tiêu đề ra. Họ không ầm ĩ nhưng vẫn cứ giàu và rất giàu!

Giới tỷ phú quốc tế chắc chắn có những tham vọng kinh khủng nhưng họ khiêm tốn hơn và sự thành công vượt bậc của họ cũng góp phần quan trọng cho sự phát triển của xã hội, trong mọi lĩnh vực.

Giới triệu và tỷ phú Việt Nam khó lòng thành công bằng chính đôi bàn tay lương thiện và khối óc sáng tạo. Đơn giản vì cơ chế chính trị lắc léo, không minh bạch, cộng với sự quan liêu và tham nhũng trong mọi ngóc ngách xã hội khiến cho bất cứ công ty hay tập đoàn nào cũng bị chi phối, kiểm soát và thao túng bởi chính quyền.

Sự yểm trợ và bảo kê của nhà cầm quyền khiến cho các cá nhân hay tập đoàn trở nên giàu có một cách nhanh chóng. Nhưng bản chất của mối quan hệ ấy lại rất phũ phàng và tàn nhẫn một khi chính quyền muốn ra tay trừng phạt hay có sự tranh giành quyền lực nơi hậu trường chính trị.

Từ Phạm Nhật Vượng, tỷ phú đình đám với thương hiệu xe hơi vượt biên giới Việt đến bầu Đức nổi tiếng với những phi vụ liên quan đến đất đai và môi trường tại Việt Nam, Lào và Campuchia, có ai dám chắc rằng đằng sau sự giàu có của họ, không có bàn tay của chính quyền?

Cái bệnh nổ cho đã, tự sướng, để cho thế giới phải biết đến mình, chính là căn bệnh trầm kha của xã hội. Tất cả chỉ biết chạy theo thành tích, theo danh vọng hão huyền, theo hình thức nhưng lại không hề có lương tâm, trách nhiệm để xây dựng những nền móng vững chắc và nhân bản cho mọi sự phát triển cân đối và hài hoà trong xã hội Việt Nam.

Đúng là quan chức thời nay giàu thật.

Lê Vi

Tay Trần Đình Thành, cựu Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai, người vừa bị cho vào nhà giam hôm 19.10 quả là tay chơi thứ thiệt. Nhìn ngôi nhà của y tui lại nhớ đến những cung điện của vua chúa bên Nhật Bản. Cũng là tay chơi bonsai có số má đấy, nhìn mấy chậu cây của y có thể hình dung số tiền chi phí cho khu vườn này. Mà cũng hay nhỉ, quan chức miền Bắc toàn chơi nhà gỗ, phá rừng, chạm khắc cầu kỳ. Bàn ghế chạm lồi lõm ngồi đau đít bỏ mẹ. Vườn thì toàn cẩu cây cổ thụ trăm tuổi đem về trồng trong sân nhà.

Lãnh đạo miền Nam xây nhà kiểu Nhật, không biết bên trong trang trí thế nào, nhưng chỉ nhìn sơ bên ngoài đã thấy bộn bạc và có mùi vương giả. Hai miền chơi khác nhau quá chớ.

Đúng là quan chức thời nay giàu thật.

Người Cộng sản chống phong kiến nhưng lại thích học đòi cuộc sống của vua quan phong kiến. Thế mới hay chứ!

Do Duy Ngoc