Category: TIN TỨC

  Ba’o Nguoi-Viet

June 22, 2024

Thiện Lê/Người Việt

SAN FRANCISCO, California (NV) – Với tình trạng thu nhập ngày càng không đồng đều ở Hoa Kỳ, suy nghĩ “Giấc Mơ Mỹ” gần như không còn đạt được đối với rất nhiều gia đình.

Phụ nữ thường có thu nhập thấp hơn nam giới tuy cùng khả năng. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)

Những người trong nhóm 10% có thu nhập cao nhất Hoa Kỳ kiếm được $150,000/năm và có tài sản trị giá hàng triệu đô la. Trong khi đó, nhiều gia đình có thu nhập thấp đến $31,000/năm và có tài sản không đáng kể.

Giới tính và chủng tộc là hai yếu tố thường xuất hiện khi nói về tình trạng thu nhập không đồng đều. Những người làm việc trong ngành kinh tế hợp đồng, đa số là người nhập cư, chỉ kiếm được nhiều khi thấp đến $7/giờ.

Sự thăng tiến trong xã hội sau nhiều thế hệ giảm rất nhiều trong bốn thập niên vừa qua. Không chỉ vậy, nhiều người còn lo sợ công nghệ sẽ làm khoảng cách trong thu nhập ngày càng lớn hơn.

Với những lý do đó, “Giấc Mơ Mỹ” gần như trở thành một chuyện không thể đạt được với người nhập cư, không còn theo suy nghĩ chịu khó làm việc thì sẽ thành công nữa.

Đây cũng là chủ đề của hội thảo hôm Thứ Sáu, 21 Tháng Sáu, do Dịch Vụ Truyền Thông Thiểu Số (EMS) tổ chức.

Diễn giả đầu tiên là Tiến Sĩ Michelle Holder, phó giáo sư kinh tế của đại học University of New York, nói về yếu tố chủng tộc và giới tính.

Bà cho biết sự không đồng đều trong thu nhập được thể hiện qua ba cách. Cách đầu tiên là mức lương không bằng nhau trong khi khả năng như nhau, thứ hai là tỷ lệ thất nghiệp giữa các sắc dân khác nhau rất nhiều, và thứ ba là sự chia cách trong ngành nghề, có quá nhiều người làm nghề thu nhập thấp.

Về thu nhập không đồng đều liên quan đến giới tính, bà Holder cho biết Cơ Quan Thống Kê Lao Động cho biết trong năm 2023, mức lương trung vị của đàn ông là $62,000/năm, trong khi phụ nữ chỉ có $52,000.

Phụ nữ thường làm những công việc được trả lương thấp hơn đàn ông, trong đó có làm văn phòng và làm thư ký. Khi làm những công việc giống nam giới và có cùng khả năng, nhưng phụ nữ vẫn bị kỳ thị và có lương thấp hơn.

Nhiều người nhập cư có thu nhập thấp và không có tài sản như người da trắng. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)

Về chủng tộc, sự khác biệt lớn nhất là giữa người da trắng và người gốc Phi Châu, với mức lương trung vị của người da trắng là $95,000/năm, trong khi đó người da đen chỉ có $48,000/năm. Khoảng cách này còn lớn hơn cả khoảng cách theo giới tính.

Theo bà Holder, phụ nữ gốc Phi Châu là một trong những nhóm người có thu nhập thấp nhất Hoa Kỳ. Nếu một người đàn ông da trắng kiếm được $1 thì phụ nữ gốc Phi Châu chỉ kiếm được 73 cent.

Sự khác biệt về thu nhập còn có ảnh hưởng từ giáo dục, những người học cao hơn thường có lương cao hơn, và cộng đồng Latino với gốc Phi Châu thường không học đại học. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là thu nhập khác biệt nhiều đến như vậy.

Vì vậy, bà nói chính phủ phải có những chính sách để yêu cầu nhiều công ty minh bạch về lương bổng, và kêu gọi phụ nữ nghiên cứu kỹ về công việc mình đang nộp đơn, liên lạc với công ty đó về lương bổng công bằng và đề nghị họ tăng thêm 5% hoặc 10%.

Tiếp theo là Tiến Sĩ Michael Reich, giáo sư kinh tế của UC Berkeley, nói về mức lương tối thiểu, tập trung vào những người làm việc theo hợp đồng như người lái xe Uber, Lyft hay những người giao thức ăn.

Ông cho hay đối với nhiều người, đó là công việc chính của họ chứ không phải nghề tay trái để kiếm thêm. California có đến 1.3 triệu tài xế xe đưa đón và người giao thức ăn, trong khi Hoa Kỳ có khoảng 10 triệu.

Tài xế xe đưa đón có thu nhập thấp vì làm việc theo hợp đồng. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)

Những tài xế đó đa số là đàn ông nhập cư, có học vấn không cao, được trả lương thấp vì không phải là nhân viên chính thức mà chỉ là người làm theo hợp đồng, không có các phúc lợi đàng hoàng như bảo hiểm y tế và tiền bồi thường tai nạn nghề nghiệp.

Các tài xế còn phải bỏ nhiều tiền để tự mua xe, sau đó phải sửa xe hoặc thay xe mới sau mấy năm làm việc. Trong khi đó, họ không được trả tiền theo giờ, chỉ được trả theo từng chuyến và 30% của giờ làm việc là đợi có khách mới hay có nhà hàng cần giao thức ăn.

Vì vậy, ông cho rằng họ nên được trả tiền trong lúc đợi, còn nên được nhận tiền để mua thức ăn, sửa xe và nhiều chi phí khác. Nhưng vì nhiều tài xế là người nhập cư, không đủ khả năng và không quen biết để tìm việc làm khác, họ phải chịu đựng mức lương thấp và còn phải giành khách của người khác.

Diễn giả thứ ba là Tiến Sĩ Heidi Shierholz, chủ tịch Học Viện Chính Sách Kinh Tế, nói về ảnh hưởng của công nghệ đối với thu nhập, đặc biệt là công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo bà, một suy nghĩ thường gặp là AI đang làm nhiều người mất việc làm, nhưng công nghệ lúc nào cũng giúp đỡ con người làm việc hiệu quả hơn, chứ không phải là kẻ thù.

Công nghệ làm tăng hiệu suất, giúp con người làm được nhiều việc hơn trong cùng một khoảng thời gian, tạo ra được nhiều sản phẩm hơn, và điều đó làm tăng thu nhập. Tuy nhiên, các công ty chưa phát triển đúng với khả năng được phần lớn là vì các chính sách chứ không phải vì công nghệ.

Tiến Sĩ Shierholz cho biết những lo lắng về AI đang đánh lạc hướng nhiều người khỏi suy nghĩ về các chính sách và quyết định của các công ty.

Phụ nữ kêu gọi công bằng trong lương bổng. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)

Cuối cùng là Tiến Sĩ Austin Clemens, nghiên cứu viên của Trung Tâm Phát Triển Công Bằng Washington, nói về sự thăng tiến trong xã hội sau nhiều thế hệ.

Sự thăng tiến sau nhiều thế hệ có nghĩa là con cái thường kiếm được nhiều tiền hơn cha mẹ vào độ tuổi 30, và “Giấc Mơ Mỹ” có nghĩa là con cái có cuộc sống tốt hơn cha mẹ, có việc làm và địa vị tốt hơn.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ không còn sự thăng tiến sau thế hệ nhiều như trước nữa. Trong thập niên 1940 và 1950, con cái có đến 90% cơ hội kiếm nhiều tiền hơn cha mẹ, sau đó giảm xuống còn 50% trong thập niên 1980, rồi gần như biến mất trong những thập niên gần đây.

Với nhiều lý do làm người nhập cư không đạt được “Giấc Mơ Mỹ” nữa, các diễn giả cho hay thay đổi chính sách rất quan trọng, và cần có những chính sách tạo ra công việc đàng hoàng với thu nhập công bằng cho người dân. [qd]

—–
Liên lạc tác giả: le.thien@nguoi-viet.com

---

 

Trần Phong Vũ

Fb Tuyết Linh

Bạn thân ơi,

Tôi sống ở Mỹ chỉ mới gần 30 năm, những hiểu biết và những nhận định của tôi có lẽ còn kém cõi nhưng với những gì tôi nhìn thấy hay học hỏi được tôi có thể nói với bạn rằng nước Mỹ không phải là Thiên đàng, hay là địa ngục như một số bạn đánh giá và chê ghét, mà nước Mỹ chỉ là một mảnh đất hứa, một mảnh đất cho bạn cơ hội để vươn lên, bước về phía trước nếu như bạn có mong ước ấy trong cuộc đời của mình.

Tôi là một phụ nữ có chồng và 4 người con. Gia đình chúng tôi được may mắn “ly hương ” bằng phi cơ Boeing rất an toàn. Ra phi trường đón chúng tôi là những người bảo trợ nhân ái của nhà thờ Tin Lành. Trong tay chúng tôi không có một đồng một chữ, lõm bõm vài ba tiếng Anh học được thời ngồi ghế Trung học còn nhớ được. Nhưng chúng tôi thật an lòng khi nhà thờ nói với chúng tôi rằng họ sẽ lo cho chúng tôi A đến Z trong vòng 3 tháng!

Chúng tôi được ghép cho ở trọ chung với một gia đình người bản xứ(người Mỹ da trắng). Hàng tuần cả gia đình phải đi nhà thờ mặc dù chúng tôi là người ngoại đạo, đi cho phải lễ, đi cho vui lòng những người đã mở lòng bảo trợ gia đình mình.

Hết 3 tháng, họ tìm thuê nhà gần nhà thờ cho gia đình chúng tôi”ra riêng”.Thời đó mướn một căn nhà 3 phòng ngủ chỉ chưa đầy $500. Nhưng mới “quy mã” 3 tháng, hai bàn tay chúng tôi vẫn còn trắng trơn, trong lòng ai nấy đều lo ngai ngái, nhưng nhà thờ lại giúp chúng tôi một lần nữa : họ lo tìm việc làm cho tất cả chúng tôi 4 người lớn gồm vợ chồng tôi và 2 cô con gái lớn, còn 2 cô út và kế út thì xin vào dự thính một trường Trung học gần nhà. Trường học không nhận thẳng hai cháu vì đang giữa niên học.

Tôi và 2 cô con gái lớn được cho đi may, ráp quần áo kiểu công nghiệp, mỗi tuần mỗi đầu người chỉ kiếm chưa được $200. Tuy nhiên, đó là số tiền “vô giá” trên bước đường hội nhập. Cả ba mẹ con góp lại cũng dư sức trả tiền thuê nhà. Lúc ấy chúng tôi đi làm đi học đều dùng xe bus, vé bus chỉ 0$75 một lượt.

Chưa dừng lại, vài tháng sau, quen nước quen cái, tôi tự kiếm việc khác để làm vì nghề may công nghiệp, tôi vụng về chậm chạp nên không kiếm nhiều bằng các con tôi. Tôi xin vào làm chân dọn phòng trong một khách sạn lớn nhất nhì của quận hạt. Công việc này tiếng Mỹ gọi là Houseskeeper, nghe oai vậy chứ chỉ có việc là dọn phòng khách trọ đã rời đi. Bạn nào thường mướn khách sạn ở qua đêm đều biết. Trước khi rời đi bạn thường để lại tiền tip,hay còn gọi là tiền boa. Lao công dọn phòng sẽ hưởng tiền tip này. Lương phạn mà chủ khách sạn thuê mướn mình chỉ trả $5/ giờ vào thời 1992 + tip vào thì lao công cũng phẻ lắm! Tiền tip hôm nào gặp khách sộp để lại 30-50 $ thì ngày đó gom 14-15 phòng dọn một ngày cũng kiếm gần bằng lương 1 tuần chủ trả. Thân tớ hồi đó mới từ VN qua ốm nhách, yếu sìu vậy mà dọn 14-15 phòng một ngày cũng phì hơi tai bạn ơi! Tuy nhiên cơm áo gạo tiền nhà,tiền xe cũng phải cày, vui vẻ mà có job để cày.

Chừng hơn một năm, mẹ con tôi gom được ít tiền mua cái xe cũ cho các cô con tôi tập lái xe để còn chở nhau đi học.

Chẳng lẽ qua Mỹ làm cu-li hoài sao ? Thế là mấy mẹ con xin nghỉ việc hết, lên Philladelphia mướn nhà ở và đi học. Tôi ban ngày theo các con đi học chữ nghĩa, ban đêm một mình tôi đi làm. Lại đi dọn dẹp văn phòng chứ chưa có chữ nghĩa thì làm ông làm thầy sao được? Tôi đi làm ca đêm, từ 9 giờ tối đến 6 giờ sáng, chỉ là công việc đổ rác giấy văn phòng, lau cầu tiêu và hút bụi thảm cả building, cái máy hút bụi nó còn nặng hơn tui nữa, mệt cũng ứ hơi. Nhưng cũng vì cơm áo gạo tiền phải lao động cho vinh quang mai sau mà! Tui dẫu có đi làm về buồn ngủ đến muốn gục cũng ráng ôm cặp theo các con đi học.

Năm năm sau khi các con tui ra trường đậu cao thì tui bị rớt ! Vừa học vừa làm, làm sao bằng lũ con được chỉ có ăn và học? Rốt cuộc các con đều có job thơm, còn mẹ chúng thì lại cu-li tiếp. Tuy nhiên cu-li lần này cũng trên chân nhiều người lắm, làm một technician (kỹ thuật viên) cho nhà máy sản xuất đồ gang thép. Đồ sản xuất ra không đúng tiêu chuẩn, technician có quyền setdown máy, gọi chuyên viên đến sửa xong mới cho máy chạy lại. Thế có oai không các bạn ?

Đến đầu năm 1997 cả gia đình đi thi quốc tịch và cùng đậu hết. Thật là một niềm vui hoàn hảo!

Từ đó đến nay chúng tôi không đi xe cũ và mặc đồ Kmark nữa. Các cháu đều có công việc tốt, có gia đình con cái đông đủ, mỗi năm con cháu tựu về nhà cha mẹ để cùng nhau đi du lịch. Các con tui không giàu có gì nhưng nhà cửa cũng khang trang, cuộc sống tự do êm ả. Có phải không, nước Mỹ đâu phải là thiên đường, tiền treo sẵn trên cây để chúng tôi ra hái mỗi ngày?

Riêng tôi, khi đến Mỹ đã gần 50, lại vừa đi học vừa thức đêm đi làm để có tiền cho mấy mẹ con sinh sống, năm sáu năm dài đi xe cũ, mặc quần áo Goodwill nhưng chúng tôi không lấy đó làm nản lòng mà luôn thấy nước Mỹ là nơi cho chúng tôi vươn lên từ cuộc sống đói nghèo bị quê hương ruồng bỏ.

Sau 1975 gia đình tôi thuộc thành phần Mỹ nguỵ, con cái không được vào đại học, chồng thì bị đi tù cải tạo, tui phải lặn lội theo tàu hoả buôn lậu than củi, giữa đường bị khám xét phải xô hàng xuống đường tàu, bán rẻ cho dân địa phương, còn hơn bị tịch thu và bị phạt! So với sự khởi nghiệp bên Mỹ này, các bạn nghĩ xem bên nào nặng nhọc hơn ?

Các bạn phải nghèo khổ đi rồi hãy qua Mỹ. Những người giàu có sẵn trong nước sang đây họ khó lòng hội nhập vì cuộc sống ở Mỹ không dễ dàng gì đâu. Phải có mục đích và chí hướng rõ ràng mới cố gắng, kiên nhẫn đề thành công!

Tuyết Linh

Hình tôi chụp lúc mới qua Mỹ được cắp sách đi học lại để khỏi nói tiếng Anh bằng tay !

---