MỘT BÁC SĨ GỐC VIỆT LỪNG DANH THẾ GIỚI

Bang Uong

Phạm Mai Sĩ quê ở thị xã Ninh Hòa thuộc tỉnh Khánh Hòa. Trước ngày 30.4.1975, Phạm Mai Sĩ có người bạn tên là NL cùng là sinh viên năm thứ hai Đại Học Saigon, còn NL quê ở Bình Định. Cả 2 gặp nhau tại trại tỵ nạn Indian Town Gap và thân nhau và sau có thêm người bạn tên Tuấn.

Sau bốn năm miệt mài học tập, cả ba được trường Lebanon Valley College cấp học bổng toàn phần, Phạm Mai Sĩ theo ngành Y Khoa, NL và Tuấn theo học Hóa Học. Mùa Hè năm 1979, Sĩ được Đại Học Pittsburgh nhận vào học Y lúc anh đang sống vất vả, loay hoay, không việc làm không có tiền đi học. NL ra trường trước Sĩ một năm, đi làm và để dành được chút tiền, anh mượn thêm của bạn bè, tất cả được $15,000 gửi hết cho Sĩ.

Nửa năm sau, tháng 1, 1980 Sĩ không còn tiền để tiếp tục học, NL cũng bất lực. May mắn lúc đó ở Pittsburgh có một bà triệu phú, chồng mới qua đời để lại một gia tài khổng lồ muốn cấp học bổng cho sinh viên Y Khoa. Nhà trường liên lạc nhờ bà giúp cho trường hợp của Sĩ. Bà ân nhân này đồng ý trả hết các chi phí học cho Sĩ những năm còn lại với điều kiện không được nêu tên bà là ai và kết quả học phải xuất sắc.

Bà cũng hỏi Sĩ xem còn nợ ai không? Và Sĩ cho biết NL đã vay mượn cho Sĩ 15 ngàn Mỹ kim, bà trả luôn cho Sĩ món nợ ấy, và ông quyết tâm học thật giỏi để đền ơn hai ân nhân, và ơn trường. Tốt nghiệp Y Khoa hạng xuất sắc, bác sĩ Phạm Mai Sĩ quyết định sang Phi Châu thực tập.

Từ châu Phi, ông gửi thư và hình về cho NL và nói: “Tao mổ tim như mổ gà.” Mỗi ngày ông mổ cho hàng chục bệnh nhân nên càng ngày càng có nhiều kinh nghiệm với các ca mổ khó. Sau đó, ông đi mổ tim khắp nơi kể cả Việt Nam.

Tại tiểu bang Pennsylvania, có ông Robert Casey là Thống Đốc bị mổ tim nhiều lần nhưng chỉ được vài năm lại hỏng. Bác sĩ Phạm Mai Sĩ quyết định mổ tim cho ông Casey. Đúng lúc đó có một thanh niên bị chết vì tai nạn xe hơi. Bác sĩ Phạm Mai Sĩ hội ý với nhóm 12 bác sĩ khác đề nghị thay tất cả các bộ phận khác cho ông Casey vì nó đã hư hết rồi.

Các bác sĩ kia ngăn cản, nhưng ông vẫn liều làm một cuộc cách mạng y khoa. Ca mổ dài 36 giờ liền với 12 bác sĩ thượng thặng cùng làm với bác sĩ Phạm Mai Sĩ. Khi hồi tỉnh, mở mắt ra, Thống Đốc Casey nói, “Anh là Chúa Cứu Thế giúp tôi sinh lại lần nữa.”

Còn bác sĩ Phạm Sĩ Mai thì thở phào vì biết đã làm nên lịch sử.

Sau đó, để tạ ơn người đã cứu mình, Thống Đốc Casey hỏi, bây giờ anh cần gì tôi có thể giúp anh.”

Bác sĩ Sĩ kể với ông Casey việc muốn bảo lãnh gia đình từ Ninh Hòa qua Mỹ nhưng đang bị trục trặc giấy tờ. Thế là vài tháng sau, gia đình ông gồm 10 người đã đến Hoa Kỳ trên một chuyến bay từ Việt Nam.

Còn ông Thống Đốc Robert Casey sống khỏe mạnh thêm 10 năm nữa mới qua đời vì tuổi già. Nhờ sang Mỹ, mấy người em trai, gái của bác sĩ Sĩ đều học hành đến nơi đến chốn, có người trở thành Tiến Sĩ, người làm Giám Đốc công ty. Riêng bố mẹ ông vì tuổi già không chịu nổi cái lạnh tại Pittsburgh nên đã về Little Saigon, Nam Cali sinh sống.

Còn Bác sĩ Phạm Mai Sĩ là Trưởng Khoa mổ tim của Pittsburgh University và Maryland University và hiện là Giám Đốc Bệnh Viện Tim tại Jacksonville Florida.

NL, một người bạn của bác sĩ Phạm mai Sĩ không muốn nêu rõ tên của mình vì sợ hiểu lầm là làm ơn kể ơn. Tuy nhiên chính NL vào năm 1990 cũng bị mổ tim do một nữ bác sĩ ở Singapore University, cô này là học trò của bác sĩ Sĩ và khi mổ cho NL gặp sự cố, may nhờ BS Sĩ điều khiển từ Pittsburgh chỉ dạy cho cô học trò nên đã sửa sai và giúp NL có quả tim mới khỏe mạnh sống được 28 năm nay.

Ngoài bác sĩ Phạm mai Sĩ, cộng đồng người Việt, chúng ta cũng hãnh diện có rất nhiều bác sĩ tài giỏi, nổi danh thế giới như các bác sĩ Nguyễn Đỗ Duy (chuyên khoa thông tim), bác sĩ Daniel Trương Dũng, một bác sĩ và là một nhà bác học sáng chế rất nhiều máy móc trị bệnh được khắp nơi trên thế giới thán phục mà chúng tôi đã có hai lần phỏng vấn ông đăng trên nhật báo Viễn Đông mấy năm trước.

S.T.


 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Đôi lời thâm tạ

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Tưởng Năng Tiến

31/01/2024

Mấy thập niên sau, sau khi Vietnam War đã vùi sâu vào ký ức – có hôm – một cư dân ở tiểu bang Philadelphia nhận được tin nhắn (ngăn ngắn) qua điện thoại:

“Ông là Richard Hiebsch phải không? Tôi có một chút này để biếu ông, đó là những gì ông đã để lại ở Việt Nam. Hiebsch, 56 tuổi, gọi lại. Và rồi ông gặp Tracey Hansen, 36 tuổi, một nhân viên cứu hỏa ở San Jose, California, người đã về Việt Nam hai chuyến.

Trong chuyến đi gần đây nhất, bà đã ra Huế và dừng lại mua nước uống ở một điểm bán giải khát bên đường. Người đàn ông già bán hàng có một cái bàn nhỏ bày đầy những đồ trang sức rẻ tiền. Một cái bát bằng thủy tinh trên bàn có chứa cái gì đó khiến bà Tracey chú ý.

‘Ðó là một bộ thẻ bài,’ Hiebsch nói. ‘Bà ấy cầm lên xem và thấy đó là của quân nhân Hoa Kỳ. Bộ thẻ bài ấy mang tên tôi. Tôi nghĩ là bà ấy đã bỏ ra hai đô la để mua những tấm thẻ bài ấy.’

Một tuần lễ sau thì gói hàng đó đến. Bên trong có hai miếng kim loại khắc tên, số quân, loại máu và tôn giáo của người sở hữu. Bà Tracey Hansen có viết kèm theo mấy chữ:

‘Tôi muốn nói lời cám ơn về sự phục vụ của anh và tất cả những gì anh đã hy sinh ở bên đó. Tôi rất lấy làm  buồn và hối tiếc về cái cách mà người ta đã đối xử với các anh khi các anh trở về. Tôi quả tình là không thể nào hiểu nổi.” (Như Sao. “Những Tấm Thẻ Bài.” Tuần Báo Trẻ 18/06/ 2020).

Câu chuyện thượng dẫn tuy không có gì vui nhưng cũng không đến nỗi buồn (thê thiết) như những lời nhắn, vẫn thường đọc được trên những trang báo – hay trang mạng – của cộng đồng người Việt. Xin ghi lại dăm ba:

  • Một gia đình nông dân trong khi đào đất xây nhà đã phát hiện ra hài cốt của một người lính VNCH, địa điểm là dưới chân đèo An Khê khoảng 3 km thuộc tỉnh Bình Định. Gia đình này đã chôn cất lại hài cốt đó và giữ lại thông tin, gồm 2 thẻ bài quân nhân (dog tag), và một cái ví da nhưng đã mờ hết thông tin, chỉ còn lại thẻ bài quân nhân là rõ thông tin. Ai biết thì xin chỉ giúp để ông ấy được về doàn tụ với gia đình. NGUYEN NUOI SQ.57/219394. Email lien he: hoahuehoahong@gmail.com
  • Chị Christine Tạ, một y tá, lái xe gần 40 phút đến tòa soạn Người Việt để nhờ đăng mẩu tin liên quan đến việc có người tìm thấy ba bộ hài cốt của ba người lính VNCH với ba thẻ bài ở bên Lào…

Một người quen, anh Phạm Văn Quý, là cố vấn của một công ty tư vấn về trồng trọt, nhân một chuyến công tác, thăm một nông trại ở Savanakhet, bên Lào, đã tình cờ biết được tin tức về ba bộ hài cốt, như sau:

Khi họ đào đất, phát hiện ba bộ hài cốt quấn bằng poncho, có thẻ bài. Có thể tử trận Mùa Hè Đỏ Lửa 1972, Lam Sơn 719. Có lẽ binh chủng dù. Chỉ là đoán. Giám đốc nông trại đã cho cải táng, làm mộ, làm miếu thờ:

  1. Ngô Tâm hay Ngô Tam Số quân: SQ 58/217455 Loại máu: LM O
  2. Trương Lương hay Lượng Số quân: SQ 57/208.815 Loại máu: LM A
  3. Trương Văn Lễ hay Lề Số quân: không đọc được. Đoán là: SQ 14/201701 Loại máu: LM A

Thân nhân có thể liên lạc anh Quý ở Việt Nam, điện thoại: 0988.747.064. Anh sẽ giúp liên lạc với nông trại bên Lào, để sớm đưa những người con lưu lạc về đất mẹ.

Hy vọng lòng mong mỏi của anh Quý, của chị Christine Tạ và người cậu sẽ được mọi người nhìn thấy và tiếp tục chia sẻ thông tin này đến với nhiều người để những người hiện còn ‘lạc lõng’ nơi đất khách có dịp đoàn tụ cùng gia đình, thân nhân vào một ngày không xa. (Ngọc Lan. “Những Bộ Hài Cốt Quân Nhân Quân Lực VNCH Hiện Còn Trên  Đất Lào.” Người Việt 25/04/ 2018).

  • Trong khi làm việc tại Đồn Điền Cao Su (KCN Dầu Giây ngày nay) Ba tôi tìm thấy một xác lính VNCH tên Lâm Quang. Thẻ bài bị đạn bắn thủng nên không còn số quân. Theo nguồn tìm hiểu từ các Hồi Ký của Đ/Tá VNCH Ngô Kỳ Dũng và Tác Giả Phạm Huấn v.v.. Những ngày cuối cùng của chế độ VNCH tại Dầu Giây có đại đội 2, tiểu đoàn 2 , trung đoàn 52, SĐ18BB , Chi Đoàn 3/5 Kị Binh, Địa Phương Quân và Tiểu đoàn Địa Phương Quân từ Định Quán về.

Các Cô, Chú, Anh, Chị từng có người thân từng đi lính cho các Đơn vị kể trên xin vui lòng cho Tôi gặp gỡ và xin một ít thông tin để tìm lại thân nhân cho người lính này. Chiến tranh đã qua đi từ rất lâu rồi cùng là người Việt Nam nhưng trong hoàn cảnh đó lý tưởng khác nhau nên trở thành 2 chiến tuyến. Nghĩa tử là nghĩa tận. Đâu đó có gia đình đang mong chờ tìm thấy được cố nhân qua những ngày binh đao khói lửa. Từ một nấm đất xây cho Chú mồ yên Gia Đình con đã mãn nguyện lắm rồi. Lương tâm không còn áy náy.

Cám ơn Bác Vinh (Quận 2) , Ông Chỉnh (Q.Tân Phú), Bác Lâm (Hố Nai) và các cô chú khác đã nhiệt tình giúp đỡ để con có thể tìm hiểu thông tin trong nhiều tháng qua. (FB Hoàng Đức Tín September 5, 2020).

Hài cốt của tất cả các quân nhân vừa ghi đều đã được cải táng, lập mộ, và khói  nhang ấm áp. Kẻ đã khuất, chắc hẳn, cũng đều cảm thấy được yên ủi đôi phần. Thực là những câu chuyện ấm lòng.

Cũng như bao nhiêu đồng đội khác, tôi chỉ là một người lính vô danh. Có khác chăng là tôi may mắn vẫn còn sống sót nên xin được nói lên đôi lời thâm tạ vì những nghĩa cử chí tình đã dành cho những chiến hữu vắn số của mình.

Dù cuộc chiến đã tàn gần nửa thế kỷ nhưng mãi cho đến giờ con số binh sĩ thương vong của bên thắng cuộc vẫn chưa được “giải mật.” Bởi thế, không có gì ngạc nhiên khi không ít xương cốt của binh sĩ (của cả hai bên) vẫn còn vương vãi khắp nơi nhưng không hề khiến cho những kẻ đang nắm giữ quyền bính có chút bận tâm nào cả.

Riêng với những người lính được chôn cất ở Nghĩa Trang Biên Hòa  – trước 30 tháng 4 năm 1975 – mà ai cũng ngỡ là đã mồ yên mả đẹp thì hiện vẫn đang bị “quản lý” một cách chặt chẽ (và vô cùng khó hiểu) bởi … bên thắng cuộc – theo như lời than phiền của rất nhiều người:

  • Việt Hùng: “Ðã 40 năm, nghĩa trang Quân Ðội Biên Hòa vẫn còn là một nơi nhạy cảm và là tâm điểm của người Việt khi nói về hòa hợp, hòa giải dân tộc. Mặc dù nhà nước CSVN đã biến nơi này thành tên gọi Nghĩa Trang Nhân Dân Bình An, nhưng xem ra, còn lâu sự bình an thật sự mới đến với nơi này.”
  • Từ Đức Minh: “Người Cộng Sản không cần biết thế nào là nghĩa tử, nghĩa tận. Họ chủ động giáo dục cho đám con trẻ gọi mộ người lính Việt Nam Cộng Hòa là ‘mả ngụy’, ‘mả giặc’. Người ta canh tác rau trên mộ, tưới nước phân dơ bẩn, thả trâu bò lội giẫm đạp lên mộ. Khốn nạn hơn nữa , họ cho người đào giữa ngôi mộ và trồng lên đó những cây to…”
  • Ngô Thanh Tú: “Cứ mỗi bước chúng tôi đi đều phải chịu sự giám sát của ít nhất hai bảo vệ nơi này. Ánh mắt soi mói, những câu hỏi vô duyên, như: chụp hình để làm gì? Có động cơ gì không? làm chúng tôi vô cùng khó chịu. Người bạn đi cùng tôi nói, dường như cái chủ trương truy cùng giết tận còn được áp dụng cho cả người chết. Chế độ này ko chỉ trả thù người chết mà còn sợ họ đội mồ sống dậy nên kiểm soát rất chặt chẽ.”

Tuy bị “kiểm soát rất chặt chẽ” nhưng vẫn có người  “liều” đi tảo mộ hằng năm  (Ai liều tảo mộ chiều nay/Mà hương tảo mộ bay đầy hoàng hôn). Ông Lý Văn Lang (người vừa cùng con cháu và bè bạn ghé qua NTQĐBH vào ngày 3, tháng Giêng năm 2021) tâm sự:

“Tôi và mấy bạn già, con cháu đến làm những công việc trong nghĩa trang với tấm lòng tôn kính những người đã nằm xuống cho một vùng miền đất nước. Và tôi cũng thấy buồn, xót xa những nấm mồ hoang lạnh, u buồn, xác thân người xưa nằm dưới lòng đất, thiếu người nhang khói, chăm sóc… chúng tôi có những suy nghĩ giống nhau là còn khả năng, sức khoẻ làm được gì đó để các vị anh linh tử sĩ ấm áp và bớt đi sự điêu tàn, vong linh bớt tủi hờn vì những phần mộ nơi đây bất hạnh, không may.”

Một lần nữa xin thay mặt đồng đội cảm ơn ông Lý Văn Lang cũng như tất cả những ai đã “liều” tảo mộ cho những chiến hữu của  chúng tôi trong những năm qua.

Vô cùng trân trọng và kính mến.


 

 “Công lý” từ cân điêu và nảy mực bằng máu!

Ba’o Tieng Dan

Blog RFA

Đồng Phụng Việt

31-1-2024

Tin mới thấy: Ông Nguyễn Thành Dũng, 39 tuổi, bị bắt giữ vì “tàng trữ ma túy” (khoảng một gram ketamin). Vụ bắt giữ xảy ra khi công an kiểm tra một nhà nghỉ tọa lạc ở thành phố Pleiku hôm 12/1/2024. Ông Dũng không phải thường dân mà là một trong những người “cầm cân, nảy mực” ở huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai.

Tuy nhiên theo Chánh án Tòa án huyện Chư Prông, việc ông Dũng bị bắt không liên quan gì đến cơ quan của ông lẫn Tòa án tỉnh Gia Lai vì trước khi bị bắt ba ngày (hôm 8/1/2024), Thẩm phán Nguyễn Thành Dũng đã nộp đơn xin nghỉ việc và ngay trong ngày hôm sau, ngành Tòa án đã… giải quyết xong hồ sơ xin nghỉ việc của ông Dũng (1)?

Cũng trong tuần này, Viện Kiểm sát Tối cao công bố cáo trạng truy tố ông Võ Đình Sớm, 56 tuổi, cựu Thẩm phán, Chánh Tòa Kinh tế của Tòa án tỉnh Gia Lai vì “nhận hối lộ”. Ông Sớm là người thụ lý vụ tranh chấp 11.897 mét vuông đất giữa ông Phan Anh Tuấn (cư ngụ tại thành phố Pleiku) và Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển hồ (2).

Ảnh: Ông Võ Đình Sớm, Thẩm phán, Chánh Tòa Kinh tế Tòa án tỉnh Gia Lai, bị khởi tố. Nguồn: Báo Gia Lai

Tháng 5/2023, ông Sớm chủ động gặp gỡ ông Tuấn, bảo ông Tuấn, có thể xử cho ông quyền sử dụng 3.600/11.867 mét vuông có tranh chấp nhưng muốn được như thế thì phải hối lộ. Vì không có tiền, ông Tuấn đề nghị, nếu cho ông thắng kiện, ông sẽ cho ông Sớm 10 mét đất tính theo chiều rộng mặt đường của thửa đất đang tranh chấp.

Ông Sớm từ chối lấy đất và xác định khoản ông Tuấn phải chung nếu muốn thắng kiện là hai tỉ đồng. Do ông Tuấn than nghèo, ông Sớm đồng ý bớt 500 triệu, buộc phải sớm chung 1,5 tỉ vì còn phải chia cho một số nơi như Kiểm sát (không phản đối việc Tòa án chấp nhận đơn, không kháng nghị sau khi tuyên án), Sở Tài nguyên Môi trường (không kháng cáo bản án)…

Để ông Tuấn có tiền chung cho mình, ông Sớm giới thiệu ông Tuấn chỗ cho vay. Lẽ ra vụ kiện được đưa ra xét xử vào ngày 11/7/2023 nhưng vì ông Tuấn chưa kiếm được tiền để chung nên phiên xử bị tạm hoãn.  Ông Sớm tiếp tục đốc thúc ông Tuấn chung tiền. Cuối cùng, khi ông Tuấn đem thế chấp giấy tờ nhà đất nhưng chỉ vay được 500 triệu, ông Sớm miễn cưỡng “tạm chấp nhận” 16 “cục tiền” (mười cục loại 200.000 và sáu cục loại 500.000) và khuyên ông Tuấn đừng lo vì ông là người xét xử… Chuyện vỡ lở hồi đầu tháng 8/2023 vì ngoài việc tố cáo, ông Tuấn còn nộp tám file ghi âm các cuộc trò chuyện giữa ông và ông Sớm (3)…

Tháng sau (9/2023), Tòa án tỉnh Gia Lai đưa vụ tranh chấp đất giữa ông Tuấn và Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển hồ ra xét xử và bác yêu cầu được nhận quyền sử dụng thửa đất mà gia đình ông Tuấn vừa khai phá, vừa nhận chuyển nhượng từ người khác – có xác nhận của chính quyền địa phương (4). May cho ông Tuấn là ông được miễn trách nhiệm hình sự về hành vi “đưa hối lộ” do bị cưỡng ép và “chủ động trình báo, phối hợp với Cơ quan điều tra làm rõ”.

***

Thẩm phán là loại việc vốn chỉ dành cho những người đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt  về tri thức, kinh nghiệm, đạo đức bởi họ nhân danh công lý để “cầm cân, nảy mực”, phân định đúng – sai và đưa ra những quyết định khiến thiên hạ tin đó là công bằng.

Tuy nhiên cách tổ chức, vận hành bộ máy công quyền tại Việt Nam đã tạo ra vô số thẩm phán biến công lý trở thành trò hề, khiền công chúng chán ngán, phẫn nộ. Giống như viên chức của tất cả các lĩnh vực khác, giới thẩm phán ở Việt Nam cũng nổi tiếng vì bầy hầy cả trong sinh hoạt cá nhân lẫn trong công việc: Vòi vĩnh thân nhân bị cáo, nguyên đơn, bị đơn để được bao ăn nhậu (4). Cờ bạc (5). Nghiện ma túy như ông Dũng. Quấy rối tình dục (6).  Ngoại tình (7). Đòi hối lộ cả tiền lẫn tình (8). Việt Nam có lẽ là quốc gia duy nhất nhiều lần thản nhiên thừa nhận… “một số thẩm phán còn hạn chế về trình độ chuyên môn” (9)… Song chưa bị bắt quả tang thì vẫn còn quyền… xét xử!

Cách nay ba tháng, thêm một lần nữa, ông Nguyễn Hòa Bình – Thẩm phán giữ vai trò Chánh án Tòa án Tối cao – thản nhiên báo cáo về chuyện: Trong năm 2023, có 46 công chức tòa án bị xử lý kỷ luật, trong đó có 32 bị khiển trách, tám bị cảnh cáo, bốn bị buộc thôi, hai bị miễn nhiệm khỏi chức vụ lãnh đạo và năm bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bất kể dân chúng nghĩ gì, nói gì về đội ngũ thẩm phán, Quốc hội Việt Nam vẫn vô tư tán thành bản báo công của ông Bình (10), cho dù có vô số bằng chứng cho thấy đội ngũ “cầm cân, nảy mực” không chỉ cân điêu mà còn dùng nước mắt, máu của nhiều người để nảy mực. Khi nào và làm sao để  “công lý” hết nhơ nhuốc và tàn tệ như vậy?

Tham khảo

(1) https://nld.com.vn/vua-nghi-viec-tham-phan-tand-bi-bat-vi-tang-tru-ma-tuy-196240128101514024.htm

(2) https://kiemsat.vn/vksnd-toi-cao-ban-hanh-cao-trang-truy-to-doi-voi-cuu-tham-phan-tand-tinh-gia-lai-67581.html

(3) https://nld.com.vn/noi-dung-8-file-ghi-am-to-giac-tham-phan-nhan-hoi-lo-15-ti-dong-196240102162724388.htm

(4) https://danviet.vn/tham-phan-an-nhau-roi-goi-bi-don-den-tra-tien-7777571790.htm

(5) https://www.vietnamplus.vn/binh-phuoc-yeu-cau-mot-tham-phan-giai-trinh-ve-clip-to-danh-bac-post599000.vnp

(6) https://tuoitre.vn/nu-sinh-thuc-tap-gui-chung-cu-to-tham-phan-quay-roi-1147891.htm

(7) https://thanhnien.vn/tham-phan-bi-phat-hien-o-chung-phong-nghi-voi-duong-su-nu-185454328.htm

(8) https://kinhtedothi.vn/tong-tien-tinh-nguyen-pho-chanh-an-tand-tinh-bac-lieu-bi-truy-to.html

(9) https://thanhnien.vn/mot-so-tham-phan-con-han-che-ve-trinh-do-chuyen-mon-185253633.htm

(10) https://plo.vn/5-cong-chuc-toa-an-bi-khoi-to-hinh-su-46-nguoi-bi-xu-ly-ky-luat-post756709.html


 

Đại diện thường trú Tòa thánh đến Việt Nam, Vatican lạc quan về chuyến thăm tiềm năng của Giáo hoàng

VOA

31/01/2024

Đại diện Tòa thánh Vatican thường trú tại Việt Nam, Tổng Giám mục Marek Zalewski, đến Hà Nội vào chiều 31/1/2024 và được các linh mục, tu sĩ chào đón tại Tòa TGM Hà Nội.

Đại diện Tòa thánh Vatican thường trú tại Việt Nam, Tổng Giám mục Marek Zalewski, đến Hà Nội vào chiều 31/1/2024 và được các linh mục, tu sĩ chào đón tại Tòa TGM Hà Nội.

Đại diện thường trú đầu tiên của Tòa thánh Vatican tại Việt Nam, Tổng Giám mục Marek Zalewski, vừa đáp chuyến bay từ Singapore đến Hà Nội vào lúc 3:25 chiều 31/1, Hội đồng Giám mục Việt Nam loan tin trong buổi tối cùng ngày, bắt đầu sứ vụ ngoại giao mới giữa bối cảnh Việt Nam và Vatican đang có những bước tiến lịch sử trong mối quan hệ mà Hà Nội đã cắt đứt gần nửa thế kỷ trước.

Các nguồn tin Công giáo cho biết Tổng Giám mục Zalewski sẽ tạm thời cư trú tại khách sạn Pan Pacific Hà Nội trong lúc chờ chính quyền Việt Nam chấp thuận nơi Toà Thánh sẽ chính thức đặt Văn phòng Đại diện.​

Vatican trước đây từng có Tòa Khâm sứ, là cơ quan đại diện của Tòa thánh tại Việt Nam, và có hai trụ sở đặt tại Hà Nội và Sài Gòn từ năm 1925-1975.

Tòa Khâm sứ Hà Nội, tọa lạc tại số 42 phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm, gần Tòa Tổng Giám mục và Nhà thờ lớn Hà Nội. Tòa nhà này từng được dùng làm trụ sở đại diện của Tòa Thánh Vatican tại Việt Nam từ năm 1951 đến 1959, nhưng sau đó bị chính quyền Cộng sản trưng thu và cải tạo làm vườn hoa và công viên, dẫn đến vụ tranh chấp về quyền sở hữu khu đất giữa chính quyền Việt Nam và Tòa Tổng Giám mục Hà Nội mà mãi cho đến nay vẫn chưa giải quyết được.

Phía chính quyền Việt Nam nói rằng sau khi Tòa Khâm Sứ rời đi, khu đất của Tòa Khâm Sứ đã được quản lý Tòa tổng giám mục Hà Nội thời đó là linh mục Nguyễn Tùng Cương tiến hành bàn giao qua cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thống nhất quản lý. Nhưng Tòa tổng giám mục Hà Nội nói rằng Linh mục Cương chỉ là quản lý Tòa Giám mục lúc đó, không là chủ sở hữu tài sản, không có thẩm quyền quyết định tài sản của Giáo hội Công giáo. Vả lại, Lm. Cương chỉ làm bản kê khai chứ không hiến và không có quyền hiến.

Nhân sự kiến Tổng Giám mục Zalewski đến Hà Nội bắt đầu sứ vụ Đại diện thường trú Vatican tại Việt Nam, một số ý kiến trong công luận Việt Nam cho rằng đây là cơ hội tốt nhất để chính quyền nên trả lại Tòa Khâm Sứ cho Vatican đặt Văn phòng Đại diện giữa lúc mối quan hệ hai bên đang trên đà tiến triển tốt đẹp.

Giáo hoàng Phanxicô đã chính thức bổ nhiệm Tổng Giám mục Marek Zalewski làm Đại diện Tòa thánh Vatican thường trú đầu tiên tại Việt Nam vào ngày 23/12, sau khi hai bên ký kết thỏa thuận trong chuyến thăm Vatican của Chủ tịch nước Việt Nam Võ Văn Thưởng vào ngày 27/7/2023.

Tổng Giám mục Marek Zalewski (đứng) và Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng tại Tòa Tổng Giám mục Hà Nội vào ngày 31/1/2024.

Tổng Giám mục Marek Zalewski (đứng) và Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng tại Tòa Tổng Giám mục Hà Nội vào ngày 31/1/2024.

Tổng Giám Mục Marek Zalewski, 60 tuổi, là người Ba Lan. Ông là Tổng Giám Mục hiệu tòa Africa (nay là Tunisia) và đang là Sứ thần Toà Thánh tại Singapore kiêm Đại diện Toà thánh không thường trú tại Việt Nam trước khi được bổ nhiệm làm đại diện thường trú.

Ông có bằng Tiến sĩ giáo luật và từng trải qua nhiều sứ vụ trong ngành ngoại giao của Toà Thánh tại Cộng hoà Trung Phi, Liên Hiệp Quốc (New York), Anh, Đức, Thái Lan, Singapore và Malaysia. Ngoài tiếng mẹ đẻ, Tổng Giám Mục Zalewski còn thông thạo tiếng Ý, tiếng Anh và sử dụng tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha.

Trong một diễn tiến khác, Bộ trưởng Ngoại giao Vatican, Đức Tổng Giám mục Paul R. Gallagher bày tỏ sự lạc quan về chuyến thăm tiềm năng của Giáo hoàng tới Việt Nam và cho rằng chuyến tông du của Ngài sẽ gửi một thông điệp rất tốt đến khu vực châu Á.

“Có một vài bước nữa cần phải thực hiện trước khi (chuyến đi của Giáo hoàng) được tiến hành”, các trang tin Công giáo Mỹ dẫn lời Tổng Giám mục Gallagher nói và cho biết ông bày tỏ sự lạc quan rằng chuyến đi sẽ diễn ra.

“Tôi nghĩ Đức Thánh Cha rất muốn đi. Chắc chắn cộng đồng Công giáo ở Việt Nam rất vui mừng muốn Đức Thánh Cha đến thăm, và tôi nghĩ điều đó sẽ gửi một thông điệp rất tốt đến khu vực”, Tổng Giám mục nói với các phóng viên bên lề cuộc họp báo tại Vatican ngày 18/1.

Tổng Giám mục Gallagher, Đức Hồng y Pietro Parolin – Quốc vụ khanh Vatican – và Giáo hoàng Phanxicô đã có các cuộc họp riêng biệt trước đó cùng ngày với phái đoàn của đảng cộng sản Việt Nam, do ông Lê Hoài Trung, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại, làm trưởng đoàn.

Tổng Giám mục Gallagher cho biết cuộc gặp đã diễn ra “rất tốt đẹp” và các cuộc đàm phán tập trung vào thỏa thuận năm ngoái cho phép có đại diện thường trú của Giáo hoàng.

Việt Nam và Vatican hiện vẫn chưa có quan hệ ngoại giao đầy đủ.

Vào cuối tháng 12, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng cho biết ông đã chính thức gửi thư tới Vatican để mời Giáo hoàng Phanxicô đến thăm Việt Nam.

Trong một cuộc phỏng vấn dành riêng cho VOA, đại diện Hội đồng Giám mục Việt Nam, Linh mục Giuse Đào Nguyên Vũ, cho biết Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng vào ngày 4/10 đã thay mặt HĐGMVN mời Đức Giáo Hoàng Phanxicô đến thăm Việt Nam.


 

Trần Tuấn Anh, con trai Trần Đức Lương, ‘tự nguyện’ rời ghế, được cho ‘hạ cánh an toàn’

Ba’o Nguoi-Viet

January 31, 2024

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Không ngoài dự đoán, nhờ là con trai ông Trần Đức Lương, cựu chủ tịch nước Việt Nam, mà ông Trần Tuấn Anh, trưởng Ban Kinh Tế Trung Ương, được đảng cho “hạ cánh an toàn” ngay trước Tết Giáp Thìn 2024.

Ông Tuấn Anh được ghi nhận là một trong vài “thái tử đảng” còn sót lại sau các cuộc thanh trừng phe phái, leo được vào ghế ủy viên Bộ Chính Trị, ủy viên Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng và từng được đánh giá là ứng cử viên cho ghế “tứ trụ.”

Ông Trần Tuấn Anh là con trai ông Trần Đức Lương, cựu chủ tịch nước Việt Nam. (Hình: Tuổi Trẻ)

Theo báo Tuổi Trẻ hôm 31 Tháng Giêng, sau một phiên họp bất thường diễn ra cùng ngày, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng đồng ý ông Tuấn Anh thôi chức ủy viên hai cơ quan nêu trên.

Đồng thời, ông Tuấn Anh cũng được cho thôi chức trưởng Ban Kinh Tế Trung Ương, để nghỉ hưu trước vài tháng theo tuổi nghỉ hưu là 60 tuổi.

Bản tin cho biết, ông Tuấn Anh “chịu trách nhiệm chính trị của người đứng đầu” khi để xảy ra nhiều vi phạm tại Bộ Công Thương, thời ông này còn làm bộ trưởng.

“Nhận thức rõ trách nhiệm trước đảng và nhân dân, ông đã có đơn xin thôi giữ các chức vụ được phân công, nghỉ công tác và nghỉ hưu,” báo Tuổi Trẻ viết.

Lý do mất ghế của ông Tuấn Anh tương tự trường hợp ông Nguyễn Xuân Phúc, chủ tịch nước Việt Nam, cách đây một năm.

Việc ông Tuấn Anh “tự nguyện” rời ghế được hiểu là đảng cho ông “hạ cánh an toàn” mà không bị bắt, khởi tố như hai thuộc cấp ở Bộ Công Thương là Thứ Trưởng Đỗ Thắng Hải và cựu Thứ Trưởng Hoàng Quốc Vượng.

Hồi trung tuần Tháng Mười Hai năm ngoái, ông Tuấn Anh bị Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương “hài tội” vì “có vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng” và để xảy ra các sai phạm liên quan điện gió và cung ứng xăng dầu, khi còn làm bộ trưởng Công Thương.

Bản tin VNExpress thời điểm đó cho hay, các sai phạm nêu trên cũng dính đến một số dự án mà công ty Tiến Bộ Quốc Tế (AIC) của bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn trúng thầu.

Ông Trần Tuấn Anh (trái) khi được ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư CSVN, cho ghế trưởng Ban Kinh Tế Trung Ương, hồi năm 2021. (Hình: Bộ Công Thương)

Những vi phạm của ông Tuấn Anh và các thuộc cấp tại Bộ Công Thương bị Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương kết luận là “gây hậu quả rất nghiêm trọng, khó khắc phục; nguy cơ thiệt hại rất lớn tiền, tài sản của nhà nước…”

Tuy nhiên, một số nguồn thạo tin ở Hà Nội sau đó rò rỉ trên mạng xã hội rằng sai phạm của ông Tuấn Anh sau đó bỗng nhiên được “biên tập” bỏ từ “rất” và chỉ còn “nghiêm trọng.”

Chi tiết này được cho là giúp ông Tuấn Anh thoát “cửa hiểm,” không dính vòng lao lý. (N.H.K)


 

Hơn 200 người ký kiến nghị thư đề nghị miễn trách nhiệm hình sự cho nhà hoạt động Nguyễn Thuý Hạnh

RFA
2024.01.29

Nhà hoạt động Nguyễn Thuý Hạnh trước khi bị bắt

Nói việc “điều trị bệnh trầm cảm và bệnh ung thư cần có sự kết hợp giữa phác đồ điều trị của cơ sở y tế và liệu pháp tâm lý, trong đó liệu pháp tâm lý tốt nhất chính là tình yêu thương, sự chăm sóc của gia đình,” hàng trăm cá nhân trong và ngoài nước đề nghị các cơ quan chức năng của Hà Nội miễn trách nhiệm hình sự đối với nhà hoạt động nhân quyền Nguyễn Thuý Hạnh.

Bà Hạnh, người sáng lập Quỹ 50K chuyên hỗ trợ cho những người hoạt động bị kiểm nguy, bị bắt tạm giam ngày 07/4/2021 để điều tra với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 của Bộ luật Hình sự.

Một năm sau, bà bị đưa đến Viện Pháp y Tâm thần Trung ương để buộc chữa bệnh trầm cảm mà bà đã mắc phải trước khi bị bắt. Đầu tháng này, bà lại bị phát hiện mắc bệnh ung thư cổ tử cung và đang được điều trị.

Ngày 27/1, cựu tù nhân lương tâm Đặng Thị Huệ đăng tải kiến nghị thư gửi Viện Kiểm sát Nhân dân và Cơ quan An ninh Điều tra Công an thành phố Hà Nội, đồng thời thu thập chữ ký trực tuyến.

Đến chiều ngày 29/1, thống kê trên tài khoản Facebook Huệ Như đã có hơn 200 người trong và ngoài nước đồng ý ký vào bản kiến nghị này.

Bà Huệ nói với RFA về lý do nhóm của bà viết thư:

Việt Nam đang lên tiếng rất mạnh trong việc bảo đảm nhân quyền cho công dân cũng như là tham gia vào các diễn đàn của Liên Hiệp Quốc về nhân quyền, tôi nghĩ rằng Việt Nam cần khẩn cấp đình chỉ điều tra đối với chị Nguyễn Thuý Hạnh để chị chữa trị bệnh.”

Bà Huệ cho biết, việc thu thập chữ ký trực tuyến sẽ kéo dài đến ngày 2/2/2024 và sau đó sẽ gửi kiến nghị qua đường bưu điện kèm các chữ ký đến các cơ quan chức năng liên quan.

Chồng của bà Hạnh là ông Huỳnh Ngọc Chênh cho hay, hôm 25/1, bà đã được xạ trị bữa đầu tiên tại bệnh viện K Hà Nội, việc chữa trị kết hợp giữa hoá trị và xạ trị sẽ kéo dài trong ba tháng theo diện ngoại trú.

Bình thường vẫn tiếp tục ở tại khoa chữa bệnh bắt buộc của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, mỗi lần điều trị sẽ được xe của viện đưa qua bệnh viện K Hà Nội, xong rồi quay lại.

Một kiến nghị khác của Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng, tập hợp những nhân sĩ – trí thức tên tuổi, “đề nghị nhà cầm quyền Việt Nam với tinh thần tôn trọng Nhân quyền và chính sách Nhân đạo, hãy giao trả bà Nguyễn Thúy Hạnh về gia đình để có điều kiện chăm sóc và điều trị tốt hơn.”

Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Thị Kim Chi thay mặt câu lạc bộ này khẳng định nếu nhà cầm quyền làm như vậy “sẽ được đông đảo dư luận trong nước và quốc tế ủng hộ, hoan nghênh.”

Căn cứ để miễn trách nhiệm hình sự

Văn phòng Luật sư Hưng Đạo Thăng Long ở Hà Nội hôm 25/1 gửi một kiến nghị độc lập tới các cơ quan tiến hành tố tụng đề nghị miễn trách nhiệm hình sự đối với bà Thuý Hạnh (61 tuổi), trong đó có dẫn quy định tại Điều 2 của Luật người cao tuổi năm 2009, bên cạnh các điều khoản nhân đạo khác của pháp luật Việt Nam.

Kiến nghị nói:

Đối với bà Nguyễn Thuý Hạnh, chúng tôi có mong muốn các cơ quan tiến hành tố tụng cần cân nhắc, xem xét về trường hợp một phụ nữ cao tuổi đang mang trong mình nhiều bệnh tật (bao gồm cả bệnh hiểm nghèo) như trên thì rõ ràng là không còn và không thể có ‘… khả năng gây nguy hiểm cho xã hội nữa…’ và cần được áp dụng các quy định nhân đạo nhất đã được quy định tại Bộ luật Hình sự.”

Kiến nghị được đăng trên trang Facebook cá nhân của luật sư Nguyễn Hà Luân, người đứng đầu

Văn phòng Luật sư Hưng Đạo Thăng Long ngày 25/1, nhận được hàng trăm lượt Thích và hàng chục lượt Chia sẻ. Văn phòng này cũng đã ký hợp đồng trợ giúp pháp lý cho bà Hạnh.

Kiến nghị căn cứ vào Điều 31 của Hiến pháp hiện hành của Việt Nam quy định “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, trong khi theo luật sư Luân “bà Hạnh mới chỉ bị xác định là nghi can chứ chưa bị kết tội bằng một bản án có hiệu lực pháp luật nên bà được coi là không có tội.”

Một luật sư nhân quyền ở Hà Nội, người muốn ẩn danh vì lý do an ninh, cho RFA biết bà Hạnh hoàn toàn thuộc trường hợp được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự chiếu theo các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam, ở cả khía cạnh pháp lý và nhân đạo.

Tuy nhiên, ông không lạc quan về khả năng nhà chức trách thủ đô sẽ áp dụng tinh thần nhân đạo trong trường hợp bà Hạnh và đánh giá “hầu như có ít cơ hội, ” tuy nhiên, theo luật sư này các nhà hoạt động nhân quyền và cộng đồng vẫn phải lên tiếng cho bà Hạnh.

Theo điểm b, khoản 2, Điều 29 của Bộ luật hình sự 2015, căn cứ để miễn trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội đó là “Khi tiến hành điều tra, truy tố, xét xử, người phạm tội mắc bệnh hiểm nghèo dẫn đến không còn khả năng gây nguy hiểm cho xã hội nữa,” do đó việc phóng thích bà Hạnh vì lý do nhân đạo là hoàn toàn hợp lý, theo kiến nghị thư.

Tuy nhiên, Bộ luật Hình sự lại không định nghĩa “bệnh hiểm nghèo” hay “bệnh nặng” là bệnh cụ thể gì.

Nghị quyết số 02 năm 2018 của Hội đồng thẩm phán Toà án Nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo, định nghĩa mắc bệnh hiểm nghèo là “trường hợp mà bệnh viện cấp tỉnh, bệnh viện quân đội cấp quân khu trở lên có kết luận là người được hưởng án treo đang bị bệnh nguy hiểm đến tính mạng, khó có phương thức chữa trị, như: Ung thư giai đoạn cuối…”

Trong khi đó, khoản 4 Điều 3 của Nghị định 140 năm 2021 của Chính phủ quy định “chế độ áp dụng biện pháp xử hình hành chính đưa vào trường giáo dưỡng và cơ sở giáo dục bắt buộc,”

xem ung thư giai đoạn cuối là một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng.

Ung thư cũng là một trong 42 loại bệnh hiểm nghèo quy định trong Phụ lục 4 Danh mục bệnh hiểm nghèo ban hành kèm theo Nghị định 134 năm 2016 của Chính phủ.

Bà Hạnh là một trong những người hoạt động nhân quyền nổi tiếng ở Việt Nam. Quỹ 50K của bà được nhiều người trong và ngoài nước ủng hộ, trợ giúp cho hàng trăm nhà hoạt động.

Bà từng tham gia ứng cử đại biểu quốc hội trong kỳ bầu cử năm 2021 với lời hứa sẽ vận động cho việc bảo vệ chủ quyền quốc gia và quyền của người phụ nữ.


 

Dân Nghệ An đội mưa rét tranh nhau xuất đi lao động ở Nam Hàn

Ba’o Nguoi-Viet

January 30, 2024

NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Mỗi ngày, có đến hàng ngàn người tại các huyện, thị ở tỉnh Nghệ An bất chấp mưa rét tranh nhau chờ ghi danh để dự kỳ thi tuyển chọn đi lao động ở Nam Hàn.

Báo Tuổi Trẻ hôm 30 Tháng Giêng dẫn tin từ Trung Tâm Giới Thiệu Việc Làm Tỉnh Nghệ An cho hay những ngày qua, có khoảng 4,500-5,000 người tới trung tâm làm thủ tục ghi danh dự thi tiếng Hàn để mong được chọn đi lao động ở Nam Hàn trong đợt 1 năm 2024.

Hàng ngàn người dân ở Nghệ An chen nhau xếp hàng làm hồ sơ thi tiếng Hàn. (Hình: Doãn Hòa/Tuổi Trẻ)

Đợt này, Nam Hàn sẽ tuyển chọn 15,300 người ở khắp Việt Nam để đưa sang làm việc trong bốn ngành nghề: sản xuất chế tạo, nông nghiệp, xây dựng và ngư nghiệp.

Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, tại Trung Tâm Giới Thiệu Việc Làm trên đường Phong Định Cảng, thành phố Vinh, trước khu vực phát phiếu thứ tự, đông nghịt người chờ tới lượt nhận số.

Một số người ở các huyện xa trung tâm thành phố Vinh như Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Kỳ Sơn… phải đến từ sáng sớm nhưng tới gần trưa cũng chưa đến lượt vào làm thủ tục.

Trước lượng người đến quá đông, Trung Tâm Giới Thiệu Việc Làm phải cho nhân viên làm thêm cả ngoài giờ để giải tỏa bớt.

Cùng nhóm bạn tới ghi danh dự thi, anh Bùi Văn Nam, 34 tuổi, ở phường Quỳnh Phương, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An, cho biết cả ngày hôm qua chờ tới đêm nhưng vẫn chưa nhận được phiếu thứ tự nên anh phải đặt phòng ngủ lại và đến đây từ sáng sớm nhưng cũng đã ở số 700.

“Tôi ở quê làm nghề đi biển gần bờ, nhưng sau khi trừ chi phí thì thu nhập không đủ trang trải cuộc sống gia đình nuôi ba con nhỏ, nên phải học tiếng Hàn gần nhà để chờ thời gian thi tuyển với mong muốn được sang Nam Hàn Quốc lao động, có thu nhập tốt hơn,” anh Nam nói.

Trở về nước sau ba năm làm việc theo chương trình EPS (Employment Permit System-chương trình dành riêng cho lao động nước ngoài làm việc) tại Nam Hàn, anh Nguyễn Bá Khánh, 35 tuổi, ở huyện Thanh Chương, cho biết chi phí đi lao động Nam Hàn gồm cả tiền học tiếng, vé máy bay hết khoảng 200 triệu đồng ($8,193). Nếu có công việc thuận lợi thì cho thu nhập 40-50 triệu đồng ($1,638 tới $2,048)/tháng.

Dù quá trưa nhưng nhiều người vẫn kiên nhẫn chờ tới lượt để vào ghi danh. (Hình: Doãn Hòa/Tuổi Trẻ)

Trước đó, Trung Tâm Lao Động Ngoài Nước đã gỡ bỏ lệnh cấm tạm dừng tuyển chọn theo chương trình EPS tại Nam Hàn ở tám địa phương thuộc một số tỉnh, thành Việt Nam có nhiều người bỏ trốn để sống bất hợp pháp, trong đó có ba nơi là huyện Nghi Lộc, thị xã Cửa Lò và huyện Hưng Nguyên của tỉnh Nghệ An. Đây là những nơi “nổi tiếng” có số người lao động bỏ trốn ở lại Nam Hàn không về nước để cư trú bất hợp pháp sau khi hết thời hạn lao động.

Theo Sở Lao Động Thương Binh và Xã Hội Nghệ An, tính đến nay số lao động trong tỉnh xuất cảnh theo chương trình EPS là 9,396 người, đứng đầu Việt Nam. Tuy nhiên, hiện đã có hơn 2,300 người bỏ trốn để cư trú bất hợp pháp tại Nam Hàn. (Tr.N)


 

 Về bản án 23 năm tù vì bán con

 Báo Đàn Chim Việt

Tác Giả: Hồ Phú Bông

25/01/2024

Vợ chồng chị Nhung bị tuyên tổng cộng 23 năm tù vì bán con

Chuyện thật, trần trụi và đau xót vừa phát hiện được là tòa án của chế độ Hà Nội ở Trà Vinh xử anh Nguyễn Vũ Hoàng Tuấn, 29 tuổi, và chị Thạch Thị Kim Nhung, 22 tuổi 23 năm tù vào tháng 12 năm 2022, vì họ quá nghèo đã bán đứa con 50 ngày tuổi để lấy 18 triệu đồng lo cho 3 đứa lớn. Lương tri còn sót lại trong xã hội đang lên tiếng. Đang phân tích nhiều mặt của vấn đề.

Nhân sự kiện nầy hãy quay lại câu chuyện của “mẹ con bà ở đợ” một gia đình địa chủ mà “thi hào” của đảng CSVN, ông Tố Hữu, viết bài thơ Hai Đứa Bé đã làm “rúng động lòng người” cách đây 86 năm. Năm 1937

Hai đứa bé

Tôi không dám mời anh đi xa lạ

Tìm đau thương trong xã hội điêu tàn

Kể làm sao cho hết cảnh lầm than

Lúc trái ngược đã tràn đầy tất cả!

.

Này đây anh một bức tranh gần gũi:

Nó thô sơ? Có lẽ. Nhưng trung thành

Nó tầm thường? Nhưng chính bởi hồn anh

Chê chán kẻ bị đời vui hắt hủi.

.

Hai đứa bé cùng chung nhà một tuổi

Cùng ngây thơ, khờ dại, như chim con

Bụi đời dơ chưa vẩn đục hồn non

Cùng trinh tiết như hai tờ giấy mới.

.

Ồ lạ chửa! Đứa xinh tròn mũm mĩm

Cười trong chăn và nũng nịu nhìn me.

Đứa ngoài sân, trong cát bẩn bò lê

Ghèn nhầy nhụa, ruồi bu trên môi tím!

.

Đứa chồm chập vồ ôm li sữa trắng

Rồi cau mày: “Nhạt lắm! Em không ăn!”.

Đứa ôm đầu, trước cổng đứng treo chân

Chờ mẹ nó mua về cho củ sắn!

.

Đứa ngây ngất trong phòng xanh mát rượi

Đây ngựa nga, đây lính thổi kèn Tây.

Đứa kia thèm, giương mắt đứng nhìn ngây

Không dám tới, e đòn roi, tiếng chưởi!

.

Vẫn chưa hết những cảnh đời đau khổ

Nhưng kể làm chi nữa, bạn lòng ơi!

Hai đứa kia như sống dưới hai trời

Chỉ khác bởi không cùng chung một tổ:

.

Đứa vui sướng là đứa con nhà chủ

Và đứa buồn, con mụ ở làm thuê.

(1937)

Thời đó xã hội VN là xã hội phong kiến, phú nông, địa chủ nuôi kẻ ăn người ở trong nhà. Chủ nhà sử dụng sức lao động của họ và họ cũng tựa vào đó để sống và vươn lên. Nhiều người thành đạt xuất thân như thế. Vấn đề là cộng sản khai thác hình ảnh đó để kích động căm thù giai cấp. Trí, Phú, Địa, Hào bị “đào tận gốc, trốc tận rễ” thời ông Hồ Chí Minh trong cải cách ruộng đất. Vết thương đó vẫn tươi rói dù đã vào lịch sử Việt.

Hiện tại, 1/4 của thế kỷ 21 đang trôi qua, tức nửa thế kỷ CSVN chiếm miền Nam. Họ “hoàn thành sứ mạng lịch sử”, “tận diệt phong kiến” và “bọn tư bản bóc lột” để tiến lên CNXH mà tương lai là thế giới đại đồng, mọi người “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”.

Nửa thế kỷ “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên CNXH” sinh ra giai cấp mới, giai cấp đảng viên và phe nhóm. Đảng viên lãnh đạo từ trung ương xuống địa phương đều tham nhũng. Họ giàu bạc triệu đô rồi lần lượt chuyển tài sản cho con cháu du học và định cư ở phương Tây. Còn đôi vợ chồng trẻ có 4 con thì sống dưới đáy xã hội, bị tuyên án 23 năm tù vì họ bán cháu bé 50 ngày tuổi để có 18 triệu đồng (thời giá là $733 USD) dùng số tiền đó lo cho 3 cháu còn lại (!)

Thử so sánh hoàn cảnh của Hai Đứa Bé năm 1937 với Bốn Đứa Bé năm 2022 ra sao.

– Bà mẹ và đứa bé “ở đợ” cho gia đình địa chủ đương nhiên là có nơi để ở, chỉ thiếu thốn chứ không lo đói vì bà làm việc cho chủ. Cái khác nhau là con của chủ được sung sướng, cả vật chất lẫn tinh thần. Hai câu kết xác nhận: “Đứa vui sướng là đứa con nhà chủ. Và đứa buồn con mụ ở làm thuê”.

“Con mụ ở làm thuê” không bị xa mẹ, không bị đói mà chỉ “buồn”.

– Còn cha mẹ của bốn đứa bé năm 2022 mà cháu lớn nhứt chỉ mới hơn 6 tuổi thì đang ở tù. Bơ vơ phải nương tựa vào ông bà đã già, cũng nghèo mạt rệp, có ai kêu thì làm. Đứa 50 ngày tuổi “được” địa phương “gửi đâu đó”…

Thời phong kiến “con mụ ở làm thuê” (một đứa) “buồn”. Thời XHCN (bốn đứa) đang bơ vơ vì cha mẹ đang ở tù thì liệu chữ nghĩa nào có thể lột tả hết được tâm trạng của các cháu?

Một trong những “công lao” của “thi hào” Tố Hữu là vẽ được bức tranh rất sống động về mẹ con bà ở đợ làm “rúng động lòng người”, gây hận thù lớn để đấu tranh giai cấp. Vâng, với công trạng đó đảng trọng thưởng ông một ngôi biệt thự giá chục triệu đô.

22 năm đầu của thế kỷ 21, 4 cháu bé bơ vơ vì cha mẹ bị đảng giam tù đã gây xúc động toàn xã hội, đó là “công lao” đảng của ông Nguyễn Phú Trọng quyết đưa đất nước tiến lên XHCN?

Còn về vụ xử án, đến lúc này đã hơn một năm sau mà đồng phạm là ông Nguyễn Hữu Dương ở Hà Tĩnh, người mua cháu bé, vẫn chưa bị xét xử về “tội buôn người” vì “đang bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”! Câu chữ giải thích thật tối nghĩa như thế thì việc nghi ngờ công an dùng ông Dương gài bẫy để bắt và xử tù cha mẹ 4 cháu bé là không tránh khỏi. Xử tù họ mà không lo sợ họ kêu cứu vì họ quá nghèo và thiếu hiểu biết.

Phải chăng chế độ muốn dùng bản án 23 năm tù đó để “thanh minh” với quốc tế là VN không dung thứ tệ nạn buôn người? Thế nhưng, đâu phải chỉ có một vụ 39 người chết trong xe đông lạnh trên đường vào nước Anh mà các đường dây vẫn đang tiếp diễn. VN có XHCN tốt đẹp thì tại sao, dù biết có thể chết dọc đường, nhiều người vẫn tìm cách ra đi?

Chế độ Hà Nội ở Trà Vinh đã xử một bản án đến mức không thể nào viết ra hết được cảm xúc và uất nghẹn. Chữ nghĩa đành bất lực.

Sau thời phong kiến thế giới tiến đến dân chủ, văn minh. Còn VN thì ma quỷ hiện nguyên hình. Vâng, chỉ có thể nói được vậy thôi (!)

(24/1/2024)

Hồ Phú Bông

 


 

Trần Huỳnh Duy Thức thông báo: “Ngày mai” anh tuyệt thực!

Ba’o Tieng Dan

Trần Huỳnh Duy Thức

27-1-2024

Anh Thức điện thoại về 26/01/2024: Nói “Ngày mai” anh tuyệt thực!

NHỜ CỘNG ĐỒNG CẦU NGUYỆN TIẾP SỨC CHO ANH THỨC!

Chiều hôm qua anh Thức gọi điện thoại về. Gia đình xin đăng nội dung cuộc gọi vào nửa phút cuối trước vì cần tiếp sức cho anh.

Anh nói với người chị qua điện thoại “Mấy hôm nay rất lạnh và đói, em đói run luôn nha. Đặt đồ căn-tin là dứt khoát không bán nên là ngày mai là em tuyệt thực nha chị. Nhưng mà nói với ở nhà đừng lo có Bề Trên che chở cho em. Có nghe nói gì thì cũng Mùng 3 Tết mới ra nha. Dứt khoát không phải lo gì hết nhưng mà em sẽ tuyệt thực em phản đối Trại này không có tôn trọng pháp luật, xem thường pháp luật lắm. Rồi. Mọi chuyện thì cứ bình tĩnh hết sức bình tĩnh cho em nha”. Kết thúc cuộc gọi anh bye bye cả nhà.

Dù hôm qua chưa tuyệt thực nhưng anh Thức cũng đã bị “đói run” từ nhiều ngày trước vì căn-tin không bán đồ ăn cho anh. Dù mấy tháng trước có bị thiếu đói nhiều ngày nhưng anh còn lay lắt thêm 10, 11 ngày mua thức ăn căn-tin bán với số tiền là 1,7 triệu đồng. Nhưng tháng này số ngày chịu đói của anh tăng lên gấp bội, căn-tin không bán dù anh có tiền. Vậy là anh phải chịu thêm 10, 11 ngày bị bỏ đói so với mấy tháng trước!

Vậy là tháng này Anh chỉ sống được trong phạm vi 10 ngày nhờ vào nguồn thức ăn gia đình gửi theo tiêu chuẩn cho anh thôi. Anh Thức không còn chọn lựa nào khác nên phải tuyệt thực để phản đối việc bỏ đói tù nhân theo cách này!

Gần 8 năm tù ở trại giam số 6 Nghệ An, anh Thức chưa lần nào than lạnh dù vào những lúc trời lạnh nhất, rét đậm rét hại nhất. Có phải vì sự chịu đựng của anh giảm đi, sức khỏe yếu đi hay vì tình trạng thiếu thốn mọi thứ ngày càng khắc nghiệt mà anh phải nói lên trong tình trạng vô cùng căng thẳng, bức xúc, và sức khỏe không được bảo vệ an toàn, máy đo đường huyết, đèn pin nhỏ, quạt nhỏ, kim chỉ, bật lửa, đồ cạo râu đều bị thu giữ từ tháng 7/2013 đến nay (1*).

Suốt nửa năm nay anh sống trong tình trạng tối tăm khi Trại giam thường xuyên cúp điện, nóng bức trong cái nắng rực lửa của 4 bức tường giam, ăn mì gói với nước lạnh vì không có nước sôi, thiếu thốn mọi vật dụng cá nhân dù nhỏ nhất!

Như từ lúc gia đình thăm gặp hôm 3/10/2023 (2*) anh đã nói: Tình hình đã rất căng thẳng rồi, nếu như vậy nữa sẽ có khả năng anh tuyệt thực đến chí mạng để phản đối. Và để tiếp tục kêu cứu Chủ Tịch nước như lần anh gọi điện thoại về nhà hôm nay 30/10/23 (3*) nhờ “Đăng lên hỏi ông Võ Văn Thưởng rằng nếu người ta dám bảo vệ lẽ phải, dũng cảm và tỉnh táo chống lại những điều xấu cái ác mà bị cắt đường sống thì phải làm gì? Kêu luật sư phải làm thế nào đi, chứ như vầy thì sống không nổi!”.

Hôm nay 27/01/2024 anh Thức bắt đầu tuyệt thực để phản đối Trại giam tăng gia sự khắc nghiệt, tăng thêm nhiều ngày bỏ đói anh, căn tin không bán đồ ăn cho anh. Hiện giờ anh chỉ nhờ vào nguồn thức ăn gia đình gửi theo tiêu chuẩn hàng tháng để anh có thể tạm bợ mươi ngày.

Gia đình mong được nhiều hưởng ứng tiếp sức cho anh Thức bằng nhiều cách của mọi người, bằng cách cầu nguyện, bằng những cái like, những chia sẻ hay những comment chúc sức khỏe… để hỗ trợ cho anh Thức vượt qua thời gian tuyệt thực đòi hỏi sự sống bằng nguồn thức ăn căn-tin trong trại giam bán cho anh đầy đủ mỗi ngày.

Mong nhận được nhiều năng lượng hỗ trợ từ mọi người tiếp sức cho anh Thức. Gia đình rất trân trọng và biết ơn!


 

 S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Nguyễn Công Khế

 Ba’o Tieng Dan

Tác Giả: Tưởng Năng Tiến

26/01/2024

Bữa rồi, nhà thơ Inra Sara tâm sự: “Non 30 năm sống đất Sài Gòn, tôi gặp vô số người được cho là thành công, thuộc nhiều ngành nghề, đủ lứa tuổi, thành phần. Lạ, nhìn sâu vào mắt họ, cứ ẩn hiện sự bất an, lo âu.”

“Bất an” có lẽ không chỉ là tâm trạng của người Sài Gòn mà dường như là tâm cảm chung của toàn dân Việt – không phân biệt chủng tộc, giới tính hay giai cấp nào ráo trọi – nhất là những kẻ sắp từ giã cõi trần.

Di Cảo của Chế Lan Viên và di bút (Đi Tìm Cái Tôi Đã Mất) của Nguyễn Khải,  theo nhận xét của nhà phê bình văn học Vương Trí Nhàn, chỉ là những tác phẩm “cốt để xếp hàng cả hai cửa. Cửa cũ, các ông chẳng bao giờ từ. Còn nếu tình hình hình khác đi, có sự đánh giá khác đi, các ông đã có sẵn cục gạch của mình ở bên cửa mới (bạn đọc có sống ở Hà Nội thời bao cấp hẳn nhớ tâm trạng mỗi lần đi xếp hàng và không sao quên được những cục gạch mà có lần nào đó mình đã sử dụng).”

Tôi vốn không “sính” chuyện thơ văn, cũng không sinh cùng thời (và sống cùng nơi) với nhị vị nghệ sỹ nói trên nên chả dám vội vã đồng tình với cái nhìn hơi khắt khe thượng dẫn. Là một thường dân, tôi chỉ nghĩ giản dị rằng việc “xếp hàng cả hai cửa” là một cách ứng xử bình thường – nếu chưa muốn nói là khôn ngoan – của bất cứ ai.

Gặp thời thế, thế thời phải thế!

Mà cái thế nước hiện nay, theo như nguyên văn cách nói của G.S Tương Lai, lại “chông chênh” lắm! Cỡ Tổng Bí Thư trong một xứ sở đảng trị mà có lúc vẫn phải bám liền hai ghế (cho nó chắc ăn) thì nói chi tới nhà văn với nhà thơ, đám “người ăn kẻ ở trong nhà” của Đảng.

Ngay đến quí vị đại biểu quốc hội cũng thế, cũng vẫn phải chạy cái quốc tịch thứ hai mà! Nghĩ cho cùng thì chả có ai đáng trách. Sống trong hoàn cảnh xã hội bấp bênh thì trừ đám dân đen (không tóc) mới đành chịu trận, chứ giới quan chức có quyền hành và tiền bạc thì ai cũng phải lo sao cho bản thân và gia đình được an ổn mới thôi.

Thảng hoặc, mới có trường hợp quá lố – đáng bị phàn nàn – theo như ghi nhận của họa sỹ Đỗ Duy Ngọc : “Một anh từng là tổng biên tập tờ báo lớn, sau khi thu vén được hàng triệu đô la bèn đưa hết vợ con qua Mỹ, sắm nhà to, xe đẹp còn anh thì qua lại hai nước, lâu lâu viết bài biểu diễn lòng yêu nước thương dân, trăn trở với tiền đồ tổ quốc, khóc than cho dân nghèo, kinh tế chậm lớn, đảng lao đao…”

Thế Nguyễn Công Khế đã “biểu diễn lòng yêu nước” ra sao mà bị than phiền như vậy?

Ngày 19 tháng 11 năm 2014, trong một cuộc phỏng vấn do Mặc Lâm (RFA) thực hiện, nhân vật này chê trách lãnh đạo những tờ báo hiện nay “sợ bị ‘mất ghế’ cho nên không dám dũng cảm để nói lên sự thật” mà “chỉ sa đà vào những chuyện vặt vãnh.”

Trong suốt hai mươi năm làm Tổng Biên Tập báo Thanh Niên chả hiểu có bao giờ ông Khế đủ “dũng cảm” để nói lên cái sự thật trần trụi (hèn với giặc, ác với dân)  của chế độ đảng trị (và toàn trị) hiện hành không?

Có bao giờ ông “dám” nêu lên vấn đề đa nguyên, và phân quyền như là những phương thức khả thi để đưa đất nước ra khỏi cái vũng bùn nhầy nhụa hiện tại chưa? An toàn hơn là những vấn đề liên quan đến thảm họa môi sinh, bất công xã hội, và nạn cướp đất vẫn diễn ra hằng ngày (ở khắp mọi nơi) ông cũng lặng thinh thôi.

Ông chỉ sôi nổi trong những cuộc thi hoa hậu, hay những trận túc cầu giữa lúc cả nạn ngoại xâm lẫn nội xâm đang đe dọa sự tồn vong của đất nước thì trách chi thiên hạ “sa đà vào những chuyện vặt vãnh” ?

Ngày 27 tháng 10 năm 2019, sau thông tin 39 người Việt bị chết ngạt trong một chiếc xe vận tải ở Anh, ông Nguyễn Công Khế liền bàn về “con đường thoát nghèo” và đòi hỏi “mọi thứ phải là trên cơ sở của Nhà nước pháp quyền”!

Ông cũng đặt vấn đề: “Một xã hội mà cán bộ không sống bằng đồng lương, thì phải sống bằng đồng ‘lậu’ thôi. Rất nhiều cán bộ hiện nay rất sợ câu hỏi này: Sao đồng lương anh như thế, mà anh có nhà như thế này, xe như thế kia, con anh đi du học.”

Có lẽ đó là những câu hỏi mà Nguyễn Công Khế nên đặt ra cho chính mình, về khối tài sản của ông ở trong cũng như ngoài nước, về chuyến xuất ngoại êm ru của cả gia đình mình trong khi thiên hạ thì phải đi chui mà tiền mất mạng vong.

Trong trường hợp ông Nguyễn Công Khế không cảm thấy thoải mái lắm trong việc tự vấn thì cũng chả sao, nỏ phải lăn tăn chi cả. Cái thời bao cấp đã qua. Đảng và Nhà Nước “đã dũng cảm và quyết tâm” đổi mới. Xứ sở đã thoát cảnh xếp hàng, đặt hai cục gạch, để mua nhu yếu phẩm từ lâu rồi.

Bây giờ thì có thể mua nhà ở tận nước ngoài luôn :

“Trên con đường dài dẫn ra biển Huntington Beach, Quận Cam, có những khu nhà rất đẹp mà chủ hầu hết là người Việt. Họ là những người rất trẻ, hoặc đó là những gia đình bình thường nhưng sống khép kín. Bạn tôi, một người đã sống ở nơi này, gần bằng thời gian của thế hệ người Việt đầu tiên đặt chân đến Mỹ sau tháng 4/1975, nói rằng đó là những khu định cư mới của ‘Việt cộng’.

Những ngôi nhà đó được mua rất nhanh trong khoảng vài năm gần đây – mỗi căn từ 450.000 cho đến hơn 1 triệu USD, cho thấy có một nguồn ngoại tệ khổng lồ được chuyển ra khỏi nước Việt Nam, để xây dựng một ước mơ thầm kín và khác biệt bên ngoài tổ quốc của mình.” (Tuấn Khanh. “Người Việt cố Giàu Lên Để Làm Gì?” – RFA 2015/10/02).

Tôi không biết “ước mơ thầm kín” của Nguyễn Công Khế ra sao (nếu có) chỉ cầu mong ông nên sống “khép kín” như bao người khác thôi, đừng láu táu hay bao biện quá. Loại người đứng chàng hảng – chân trong, chân ngoài – trên hai cục gạch như ông mà thỉnh thoảng vẫn học đòi (“phù thế giáo một vài câu thanh  nghị”) để tỏ lòng “yêu nước thương dân” thì e có hơi lố bịch, nếu chưa muốn nói là trơ tráo!

 


 

Lê Duẩn Và Giáo Sư Nghiêm Thẩm

 Loc Nguyen

Giáo sư Nghiêm Thẩm sinh tại Hà Nội, du học tại Pháp, học ngành bảo tàng, tại Đai Học Louvre Paris, École du Louvre, Paris. Năm 1956 tuy được Hà nội chào đón nhưng ông lại chọn về Sài Gòn.

GS Nghiêm Thẩm giữ chức vụ Giám Đốc Viện Khảo Cổ Sài Gòn và giảng dạy tại Đại Học Văn Khoa Sài Gòn; GS Nghiêm Thẩm là em của Giáo Sư Nghiêm Đằng, Phó Viện Trưởng và GS Học Viện Quốc Gia Hành Chánh Sài gòn.

Lê Duẩn nói với Giáo sư Nghiêm Thẩm:

“Anh Nghiêm Thẩm, chắc anh biết: cả thế giới đang coi Việt Nam mình như “đỉnh cao trí tuệ loài người” mà anh cũng được vinh dự ấy. Việt Nam chúng ta phải làm chủ miền Đông Nam Á này. Mọi yếu tố làm chủ hầu như đã đầy đủ, chỉ còn thiếu một điều. Từ trước tới nay, mấy thằng chép sử “nhãi ranh” vẫn cho rằng: nguồn gốc các sắc tộc miền Đông Nam Á này là Mã Lai hay Indonesien. Liên Xô mới tìm được ít dấu vết chứng tỏ rằng Việt Nam chúng mình mới là thủy tổ. Chúng ta đang làm lại lịch sử Đông Nam Á. Khoa nhân chủng học và khảo cổ của ta lúc này đang phát triển vô biên, nên anh phải nắm lấy cơ hội này, với uy tín sẵn có của anh, anh phải viết một bài lớn, thẩm định lại: Dân Việt Nam là thủy tổ các dân tộc Đông Nam Á. Như thế mới đúng ý nghĩa của “Đỉnh cao trí tuệ loài người” và mới xứng đáng tài năng hiếm có của anh”.

Tôi im lặng một phút rồi trả lời hắn: “Uy tín của tôi lúc này là nói đúng và nói thật. Theo các tài liệu khoa học hiển nhiên, nhất là khoa khảo cổ học và nhân chủng học quá rõ ràng, tôi không thể viết thế khác được. Viết như đồng chí nói là phản khoa học”.

Hắn mỉm cười, bảo tôi: “Anh nói thế tức là còn đang ở trong vòng gò bó của sách vở, của óc đế quốc, của hủ lậu, chứ không theo sử quan một tí nào cả”.

Tôi cảm thấy tức đầy ruột, nên tôi hơi bạo lời: “Nếu tôi viết như thế, thì các nhà khảo cổ và nhân chủng học trên thế giới sẽ cho tôi và cả chế độ tôi phục vụ là con chó chết. Tôi không bao giờ làm chuyện sa đọa ấy”.

Lê Duẩn vẫn không lộ vẻ tức giận. Hắn hỏi tôi vắn tắt: “Anh nhất định không làm chuyện đó?”.

Tôi bỗng tìm được một danh từ xưng hô, trả lời hắn: “Tôi không thể đáp ứng yêu cầu của đàn anh trong việc này”.

Lê Duẩn ném cho tôi một cái nhìn có vẻ dữ tợn với câu nói cộc lốc: “Anh nhất định thế… Mong anh đổi ý”. Tôi cũng nhìn thẳng vào mặt hắn, trả lời cương quyết: “Tôi không bao giờ đổi ý”.

Hắn đi ra, không nói thêm nửa lời.

Tôi coi đó như một biến cố đổ vỡ trong đời tôi, dưới chế độ khốn nạn này. Nhưng tôi thà tan vỡ cả tấm thân với cả chế độ này, còn hơn đổ vỡ cho đất nước tôi, cho chí hướng và danh dự học thức của tôi”

Trích Hồi ký “Rồng Xanh Ngục Đỏ” của Linh Mục Vũ Đình Trác.

Giáo sư Nghiêm Thẩm bị đập chết bằng cây búa khảo cổ trong nhà ông, một vụ án mà công an kết luận: “cướp tài sản”- không bắt được hung thủ năm 1982.

Sau khi thi xong tú tài ở Hà Nội, Nghiêm Thẩm du học tại Pháp ngành bảo tàng. Năm 1956 tuy được Hà Nội chào đón nhưng ông lại chọn về Sài Gòn.

Ngô Nhật Đăng