Người ta thường nhìn ra ngoại giới nhưng rất ít khi nhìn vào nội giới, nhìn vào nội tâm mình. Con người có mắt nhìn ra mà không có mắt nhìn vào. Khuôn mặt duy nhất trên đời chúng ta không bao giờ có thể nhìn thấy trực diện, đó là khuôn mặt của chính chúng ta. Thế nên một nốt ruồi nhỏ trên mặt người khác, ta thấy rõ ràng; còn vết sẹo lớn trên trán mình, ta không thấy được. Lỗi lầm nho nhỏ của người khác thì mình thấy rõ ràng, còn lỗi lầm to lớn nặng nề của mình thì lại không hay. Thế rồi, chúng ta dành nhiều thì giờ để phê phán người khác mà chẳng bao giờ biết phê phán bản thân.
Các kinh sư và người Pha-ri-sêu trong bài Tin Mừng hôm nay cũng thế. Họ nhìn thấy rõ ràng tội lỗi của người phụ nữ phạm tội ngoại tình, nhưng không nhìn thấy tội lỗi của mình. Họ bận tâm đến việc kết án người khác, nhưng không quan tâm đến việc sửa chữa lầm lỗi của mình. Chính vì thế, Chúa Giêsu muốn nhân cơ hội để dạy cho họ một bài học tâm linh cần thiết là hãy nhận ra tội lỗi của mình trước, hãy trách phạt mình trước rồi lo trách phạt người khác sau. Cổ nhân cũng thường dạy ta như vậy: “Tiên trách kỷ hậu trách nhân.”
Khi các kinh sư và người Pha-ri-sêu dẫn người phụ nữ phạm tội ngoại tình đến với Chúa Giêsu, họ hối thúc Chúa Giêsu ra ngay một phán quyết định đoạt số phận của người đàn bà tội lỗi. Thế nhưng Chúa Giêsu không vội phán xét ai. Trước hết, Ngài muốn cho những người tưởng mình vô tội hãy xét lại chính mình.
Thế nên, đứng trước những con người đang lăm le kết án người phụ nữ và mưu toan ám hại mình, Chúa Giêsu lặng thinh không nói một lời. Ngài thinh lặng và tạo nên bầu khí vắng lặng để cho mọi người tự vấn lương tâm. Ngài muốn kéo dài sự thinh lặng bằng cách ngồi xuống viết, viết trên đất.
Khi người ta cứ hỏi mãi, phá tan sự im lặng cần thiết cho sự rà soát tâm hồn, Chúa Giêsu lên tiếng kêu mời họ hãy xét lại mình: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi!” Rồi Ngài ngồi xuống trong thinh lặng. Ngài cứ viết, viết trên đất để tạo bầu khí thinh lặng cho mọi người hồi tâm.
Nhìn lại nội tâm mình trong thinh lặng, những con người hăm hở kết tội người khác giờ đây dần dần nhận ra tội lỗi mình, có khi còn nhiều hơn, còn nghiêm trọng hơn cả tội lỗi của người phụ nữ. Thế là các viên đá trên tay lần lượt rơi xuống, họ xấu hổ lặng lẽ rút lui, để lại một mình Chúa Giêsu và người thiếu phụ. Hoá ra rốt cuộc ai cũng nhận ra mình là người có tội, mà đã là người có tội thì sao không kết án mình trước? Sao lại đang tâm kết án người khác cũng tội lỗi như mình!
Nhìn lại mình để thấy được tội lỗi của mình là điều hết sức quan trọng để cải thiện bản thân. Nếu tôi biết được là mình hôi hám, tôi sẽ đi tắm ngay. Còn nếu tôi không nhận ra mùi hôi của cơ thể mình, thì mãi mãi tôi vẫn là người hôi hám. Nếu tôi thấy được mặt mình dơ bẩn, tôi sẽ lau rửa tức khắc không chần chừ. Còn nếu không thì chẳng có gì thay đổi. Nếu tôi thấy được sự xấu xa của nội tâm mình, sự bê bối của đời sống mình, tôi sẽ cải thiện ngay không trì hoãn.
Sự chuyển hóa bản thân, cải thiện cuộc sống chỉ thực sự bắt đầu lúc ta tự nhận biết tội lỗi mình. Nhìn lại mình, nhìn vào mình để thấy được những tội lỗi của mình là khởi điểm, là bước đầu cho việc cải thiện đời sống. Không có bước nầy, chẳng thể có bước thứ hai, chẳng có gì được cải thiện.
Lạy Chúa Giêsu, nhìn lại mình để rà soát chính mình, để thấy được tội mình là điều rất khó mà cũng là việc không mấy ai muốn làm. Xin Chúa thương giúp đỡ chúng con. Xin cho Lời Chúa trở nên gương soi cho chúng con, giúp chúng con nhận ra những vết nhơ trong tâm hồn chúng con, những nết xấu trong cuộc đời chúng con. Lạy Chúa Giêsu, xưa kia, Chúa Giêsu đã giúp đám người Do Thái nhận ra tội lỗi của họ thì nay xin Ngài cũng giúp chúng con nhận ra lầm lỗi của mình để sửa đổi ăn năn.
Việc năm em nữ sinh bắt một nữ sinh khác đánh đập, lột hết áo quần và quay clip tung lên mạng, đó là hành vi xâm phạm thân thể và làm nhục người khác, đủ để truy tố ra trước pháp luật. Loại tội phạm dạng này cứ lập đi lập lại là vì chính quyền không xử lý nghiêm, hay nói đúng hơn chính quyền đã dung dưỡng bao che cho cái xấu, cái ác tồn tại.
Hãy xem cùng loại tội đó ở Mỹ họ xử ra sao. Năm 2016 ở Mỹ có ba em du học sinh người Trung Quốc, Yunyao Zhai, Yuhan Yang, Xinlei Zhang bắt một bạn cùng lớp cũng là người TQ ra công viên Rowland Heights phía đông thành phố Los Angeles đánh đập và lột hết quần áo. Tòa án Mỹ đã xử Yunyao Zhai (18 tuổi) 13 năm tù, Yuhan Yang (19 tuổi) 10 năm tù và Xinlei Zhang (19 tuổi) 6 năm tù.
Không như Việt Nam, họ không cần bộ trưởng tới thăm hỏi hay tặng quà nạn nhân, họ chỉ cần xử nghiêm là đủ để răn đe những kẻ khác không dám làm điều tương tự sau này !
Thực chất về cái gọi là pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa
Đỗ Ngà
3-4-2019
Mô hình thứ nhất: Bí thư quận sai thì ai ra tay trừng phạt? Chỉ có thể là bí thư tỉnh. Bí thư tỉnh sai thì ai trừng phạt? Là Tổng Bí Thư. Vậy Tổng Bí thư sai thì ai trừng phạt? Thì bó tay thôi.
Như vậy nhìn vào cách điều hành của ĐCS chúng ta có thấy bóng dáng của luật pháp trong bộ máy nhà nước không? Không có. Chỉ có quyền cao hơn trừng trị kẻ có quyền thấp hơn.
Trong thứ bậc quyền hành trong xã hội, thường dân có quyền thấp nhất, nên khi dân bị bắt tạm giam, một công an phường cũng có thể giết họ rồi tìm cách đổ lỗi cho người dân “dùng dây thun quần thắt cổ tự vẫn”, hay “họ thấy hối hận về tội lỗi họ đã làm mà tự vẫn”.
Thế thôi, mạng thường dân như mạng một con muỗi, quơ tay đập chết là xong. Đó là hình ảnh một “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” mà 100 triệu người đang cảm thấy rất hài lòng về nó.
Mô hình thứ 2: Một thường dân phạm tội ăn cắp ai trừng phạt? Luật pháp. Thống đốc bang phạm tội ai trừng phạt? Luật pháp. Tổng thống phạm tội, ai trừng phạt? Luật pháp.
Một công tố viên quèn, vô danh tiểu tốt, vẫn có thể kết tội một tổng thống như thường, bởi vì anh làm đúng luật pháp. Mô hình này thì mới đúng nghĩa là mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.
Ở Hàn Quốc, những công tố viên trong trách nhiệm mình họ vẫn truy tố Tổng Thống Park Geun-hye như thường. Đơn giản, ở đây không có quyền to hay quyền nhỏ mà chỉ có luật pháp.
Trong một nhà nước pháp quyền thì tổng thống làm đúng trách nhiệm tổng thống, quan chức làm đúng trách nhiệm trong phạm vi của mình, công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Đó là một xã hội bình yên.
Ở trong mô hình thứ nhất, mô hình được gọi là “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” ấy, đã xảy ra hiện tượng tội hình sự bị đánh tráo thành quan hệ dân sự nhằm vô hiệu luật pháp.
Ở Hà Nội, một thằng đàn ông phạm tội dâm ô cô gái trong thang máy. Đây là tội hình sự rõ ràng, nhưng chính quyền đã thể hiện bản chất “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” bằng cách, chỉ phạt người đàn ông này một số tiền là 200 ngàn – bằng với một suất vào cà phê đèn mờ rờ rẫm các cô tiếp viên. Một cô gái bình thường đã bị nhà nước xã hội chủ nghĩa hóa giá cô ngang bằng với một cô gái xem việc rờ rẫm là một món hàng.
Chính vì tội hình sự được biến thành quan hệ dân sự như vậy, nên trong xã hội này, bản chất cầm thú của bọn này trỗi dậy. Chúng thấy cái xứ “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” này khuyến khích hành động ấu dâm nên chúng không ngần ngại dâm ô với bé gái 12 tuổi trong thang máy.
Thượng tôn pháp luật là luật pháp đã quy định như thế nào thì trừng trị như thế ấy. Chỉ có xứ được gọi là “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” này thì chính quyền mới chủ trương dẹp bỏ luật pháp để biến tội thành lỗi mà thôi.
Thủ Thiêm, Chính quyền thành phố Sài Gòn đập phá nhà dân thuộc phạm vi ngoài quy hoạch, làm nhân dân mất nhà mất cửa, sống đòi công lý ròng rã 20 năm không được. Quan chức phạm pháp, luật pháp đâu không xử?
Cuối cùng hậu quả thì dân chịu, còn những tên quan phạm pháp chẳng chịu 1 chút trừng phạt nào của pháp luật, và được ông thủ tướng dang chỉ đạo giải quyết thay. Chính ông thủ tướng mà ý thức về luật pháp như vậy thì xã hội này sao có công bằng? Đấy là bản chất của cái gọi là “Pháp quyền XHCN”.
Thực chất về cái gọi là pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa Bởi AdminTD – 03/04/2019 Tweet Share 0 +1 Pinterest 0 Email Đỗ Ngà 3-4-2019 Mô hình thứ nhất: Bí thư quận sai thì ai ra tay trừng phạt? Chỉ có thể là bí thư tỉnh. Bí thư tỉnh sai thì ai trừng…
Cứ mỗi lần tháng 4 về là tôi lại nghĩ: chẳng biết người dân Miền Nam lúc đó họ nghĩ sao mà bỏ nhà đi làm cách mạng? Trong thời đệ nhất cộng hoà, Mỹ chưa qua thì làm sao lại nói rằng đi chống Mỹ cứu nước? Vậy, giai đoạn đó, mấy người đi làm cách mạng vì mục đích gì?
Có ông nào bà nào ở Miền Nam này thấy ông Diệm lê máy chém đi giết người chưa? Và khi Mỹ qua thì những người đi làm cách mạng có thấy gia đình nào, làng xóm nào “rên xiết” dưới gót giày của Mỹ hay không mà các người phải đi chống họ?
Con cái các người đi học được chính phủ miễn học phí. Mẹ Cha các người đau ốm được chính phủ chữa trị miễn phí. Gia đình các người không có đất canh tác, được chính phủ mua lại đất của phú ông cấp không điều kiện để các người làm ăn… Một nhà nước như vậy mà các người bỏ nhà đi vô rừng tìm cách chống lại. Thật không thể hiểu nổi!
Nếu chính phủ có những chủ trương, quyết sách không vừa lòng các người. Thì tại sao các người không đàng hoàng tập hợp lại biểu tình phản đối? Các người cũng thừa biết, chính phủ VNCH luôn luôn tôn trọng và lắng nghe ý kiến đồng bào. Trong giai đoạn đó, Phật giáo biểu tình, sinh viên biểu tình, thương phế binh biểu tình…. Mà chính phủ có bắt bớ ai đâu?
Thật! Không có những người ở Miền Nam đi theo cộng sản, thì không dễ gì Miền Bắc chiếm được Miền Nam đâu. Lính chính quy bắc Việt dù có tinh nhuệ đến mấy thì cũng chẳng làm được gì nếu không có những người csMN đưa đường, dẫn lối….
Mỗi lần tháng 4 đến là tôi lại thắc mắc. Những người ở Miền Bắc bị nhồi sọ qua tuyên truyền thì không nói làm gì. Còn các người ở MN mắt thấy, tai nghe rành rành như thế mà tại sao, tại sao các người lại đi theo cộng sản???
Có cô bác nào “đi làm cách mạng” giải thích cho tôi hiểu không? **************** Hình: cảnh sát Quốc Gia bảo vệ sinh viên biểu tình phản đối chính phủ.
Liền sau sự việc 5 học sinh ở Hưng Yên hành hạ, lột đồ làm nhục bạn cùng lớp là thông tin nhóm 5 nữ sinh quây đánh bạn, bắt quỳ, dọa giết, ở Diễn Châu, Nghệ An. Ngay sau đó, nguyên Phó viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng bị phát hiện dâm ô bé gái trong thang máy. Cái ác vẫn chưa có điểm dừng. Đạo đức bị sụt xuống hố sâu tưởng chừng như vô tận.
Hành vi của ông Nguyễn Hữu Linh, nguyên Viện phó VKSND TP Đà Nẵng (ngụ quận Hải Châu, Đà Nẵng) tối ngày 1/4 bị camera trong thang máy ghi lại.
Khi các vụ bạo lực học đường liên tiếp xảy ra, kèm theo đó là sự thờ ơ của cả thầy cô lẫn nhà trường, công luận bàng hoàng khi nhận ra cái ác đã leo thang đến mức phi nhân tính. Người ta đặt câu hỏi về sự đồng cảm giữa những người bạn đồng trang lứa, chung tầm nhận thức, về đạo đức nghề nghiệp của những người làm trong ngành giáo dục.
Nhưng, cái ác vẫn chưa tới đỉnh điểm. Liền sau những nhức nhối liên quan tới giáo dục là vụ việc nguyên Phó viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng dâm ô bé gái trong thang máy. Những đứa trẻ, chúng bạo hành bạn chúng, bạo hành thể xác, bạo hành tinh thần. Nhưng đối với vụ việc dâm ô vừa xảy ra, là một cá nhân từng đại diện cho ngành tư pháp của một thành phố, đạp trên tiêu chuẩn đạo đức tối thiểu, bất chấp pháp luật, tấn công tình dục, bạo hành tinh thần một đứa trẻ đáng tuổi cháu.
Trong tình trạng băng hoại đạo đức hôm nay, người ta vẫn tranh cãi những cá nhân gây ác ấy là nạn nhân hay là sản phẩm của xã hội. Nhưng vỏ bọc giả dối che đậy không cứu vãn được hành vi. Người ta chỉ được hiểu là nạn nhân khi nhận biết lỗi sai và thực tâm cải sửa. Trong tâm hồn nghèo nàn, trống rỗng, là sự tự mãn về quyền lực, được nuôi dưỡng bằng nguồn lực quốc gia (cả xã hội đóng thuế) mà chẳng phải chịu trách nhiệm gì.
Trong sự băng hoại đạo đức ngày càng nghiêm trọng như hôm nay, chúng ta đang để lại gì cho thế hệ mai sau?
Hãy quay trở lại sự trống rỗng hệ giá trị khiến con người dần trở nên phi nhân tính. Hệ giá trị, chúng đơn giản là các quy tắc để làm người. Thế nào là làm việc tốt, thế nào là làm điều xấu, đâu là điều thiện và đâu là điều ác – những giá trị nền tảng sẽ quyết định tiếp các giá trị nhân văn về sau, như đức nhẫn nại, khoan dung, sự thấu hiểu, lòng cảm thương hay độ lượng, sự khảng khái, tinh thần đảm đương trách nhiệm…
Trẻ nhỏ, đặc biệt ở tuổi vị thành niên, tư duy rất dễ nhạy cảm trước cả cái đẹp, cái tốt và cái xấu, cái ác. Theo đó, sự can thiệp của người lớn đối với thế giới của trẻ nhỏ không nằm ở điều gì khác ngoài chính hành vi, nhân cách của họ. Một người cha từ bỏ công việc lái xe đường dài, chọn việc chạy Grab để hàng ngày hai buổi đưa đón con được tới trường. Một người mẹ vừa dạy học, vừa quản lý quán cafe, về nhà vừa bước lên cầu thang là cầm khăn lau bụi, ủi đồ. Đó là những bài học không lời về sự tận tụy, yêu thương, nỗ lực không ngừng mà những đứa trẻ sẽ được thấy hàng ngày. Đáng tiếc thay, trong thời đại mạng internet kết nối thông tin tràn lan, cái ác, tính bạo lực, sự ngông cuồng lan truyền nhanh hơn những bài học có giá trị. Song hành với cách mà thế giới người lớn xung quanh bộc lộ, thế giới giá trị trong trẻ được định hình từng giờ.
Xã hội hỗn loạn là môi trường xấu cho việc định hình nhân cách, khi những giá trị cơ bản tốt-xấu, thiện-ác bị xóa mờ lằn ranh, khi con người ít được trải nghiệm niềm vui, sự tuyệt vời bao la của việc làm điều tốt [1], bất lực hay thậm chí mất khả năng chế ngự cảm xúc cũng như nhận thức về giới hạn của bạo lực. Khi giả dối, ác độc, tranh đấu lên ngôi, chủ nghĩa vật chất được đẩy lên làm xu hướng chủ đạo, dẫn dắt con người rời xa các giá trị tinh thần mang tính dưỡng dục hành vi. Lợi ích, bao gồm cả nghĩa thỏa mãn về tinh thần, trở thành thước đo để xác lập hành vi.
Theo hệ giá trị biến dị ấy, đồng cảm cần có điều kiện, khi đối tượng là người nghèo kém, là người yếu thế. Trong đám cháy xảy ra tại Hà Nội vào tháng 11/2016, thông tin 12 nạn nhân là học viên lớp cao cấp chính trị khiến đám đông nhanh chóng quên đi sự tang thương của sự việc. Khoác chiếc áo ủng hộ lẽ phải và công lý, sự hả hê được coi là tất yếu mỗi khi kẻ mạnh, người có chức quyền, người của quốc gia “kẻ thù” lâm vào đường cùng. Không muốn, không dám, không thích làm người tốt, người lương thiện là thật [2]. Lợi ích trước mắt, dù phi nghĩa, không làm, không lấy là dại. Với suy nghĩ “chờ ai đó đứng ra hành động chứ không tự mình thực hiện”, người ta dễ dàng chối bỏ trách nhiệm ngoài đời thực nhưng lại nhanh chóng trở thành những cỗ máy phán xét trên trang mạng. Đức nhẫn nại, khoan dung, sự thấu hiểu, lòng cảm thương hay độ lượng trở thành các giá trị xa vời khi bạo lực trở thành phương thức giải quyết mâu thuẫn hiển nhiên.
Khó có thể đòi hỏi sự nhẫn nại trong một xã hội bị đảo lộn giá trị. Nhưng phương thức lấy ác trị ác hiện hữu đang được phần đông xã hội đồng tình và cổ xúy chỉ là sản phẩm kế thừa, nằm trong hệ giá trị biến dị được dung dưỡng từ ngày đầu. Sự căm phẫn, bất bình trước công lý bị tê liệt cũng chỉ là chất xúc tác cho cái ác lên ngôi. Trong khi những án lệ phi lý, những hành vi bạo lực làm chất chồng sự oán hận, thì bệnh tật cùng đời sống ngày càng khốn khó làm phân tán hành vi. Không phải sự thành tín, tính nguyên tắc hay tinh thần nghĩa hiệp, tự chủ, hệ quy chiếu duy nhất mà xã hội biến dị vận hành là sự kiểm soát. Nhưng không phải quyền lực, mà sự hủy hoại đạo đức mới là mục đích tối hậu mà cơ chế đó vận hành.
Trong một cuộc trò chuyện từ vài năm trước, người bạn lớn tuổi, là họa sĩ, kiến trúc sư và là người bảo tồn di sản nói: Anh và tôi, mỗi người chúng ta đều nói về việc tốt thì xã hội này có mãi xấu được không? Ông đang đặt vấn đề đối với truyền thông, những người làm trong lĩnh vực cung cấp thông tin. Trao trách nhiệm giữ lại chuẩn mực đạo đức cho những người làm truyền thông, có lẽ sẽ không nhận được nhiều đồng tình, khi giáo dục là nền dạy dỗ, trước là rèn đức lấy phẩm hạnh, rồi mở mang lấy tri thức, tức là học để làm người. Nhưng thậm chí điều đó vẫn đúng ngay cả khi đặt yêu cầu đối với nền y tế, với dịch vụ công, hay trong quân đội… Điều ông nói tới đơn giản là cách sửa mình, biết được đâu là cái thiện, hiểu được làm người tốt, rồi mới có tư cách để giao tiếp với người, từ đó mà có nghĩa vụ đối với cộng đồng xã hội.
Bởi vì cái ác đã quá lớn, trên đường phố hàng ngày dễ dàng chứng kiến chuyện cãi cự, thậm chí bạo lực chỉ vì va chạm trên đường. Bởi vì lòng nhân bị quên lãng, con trẻ dễ dàng chứng kiến cảnh bố mẹ cãi nhau, thậm chí tẩm xăng đốt nhà, đốt người, giết cả chúng. Quá nhiều cái ác, quá nhiều sự cay nghiệt, và rất ít yêu thương. Nên bạo lực học đường là sản phẩm của những con người trong xã hội đó, khi yếu đuối, hiền lành bị coi là cái cớ để bày trò hung bạo, hạ nhục phẩm giá. Không lạ với con số hơn 18.000 vụ việc vi phạm pháp luật, bạo lực học đường xảy ra trong 8 năm, từ năm 2011-2018, với khoảng 10.000 vụ diễn ra trong nhà trường (theo báo cáo của liên bộ GD-ĐT và Công an), chưa kể những vụ việc không được báo cáo hay không được biết tới. Khi dâm ô xảy ra hàng loạt với trẻ nhỏ, gây ra bởi thầy giáo, bởi công chức tư pháp cao cấp, đó tiếp tục là những dẫn chứng đầy đau đớn cho thấy đạo đức đã bị hủy hoại “thành công” như thế nào bởi hệ giá trị biến dị nêu trên.
“Sống an bình trong thế giới không có mâu thuẫn chính là đám trẻ nhỏ. Chúng vẫn cảm nhận sáng và tối, mạnh và yếu, nhưng không hề phán xét“, Masanobu Fukuoka viết. Đó là khi ông nhận thức về thế giới tự nhiên như một thể toàn vẹn, hài hòa, không “mạnh được yếu thua” [3].
Sự vị kỷ đang dần dẫn con người xa rời sự tôn nghiêm của lòng hướng thiện. Con người bất chấp luân lý, đạo đức để đoạt lấy dục vọng ích kỷ. Và sự vị tư bùng phát mạnh mẽ hơn khi nào hết trong một xã hội lấy giả dối, ác độc, tranh đấu làm trục xoay.
Có lẽ sẽ còn nhiều dẫn chứng hơn nữa xảy ra trong tương lai nếu đạo đức tiếp tục bị làm cho bại hoại bởi hệ giá trị biến dị. Muốn con trẻ và cả người trưởng thành tránh xa điều xấu, không làm điều ác, phải tạo nên môi trường an toàn, nơi những bài học làm người tốt hiện hữu, mỗi người được trải nghiệm sự tuyệt vời bao la khi trở thành một cá nhân vị tha thay cho vị tư, niềm vui của sự tĩnh lặng khi thoát khỏi sự chi phối của nhiều chiều xung kích.
Để con trẻ và cả người trưởng thành tránh xa điều xấu, làm người tốt, theo đó không còn chỉ là câu chuyện lên án cái ác lên ngôi. Đó đã trở thành việc cần thiết phải đi tìm hệ giá trị chân chính, để từ đó mới biết cách sửa mình, mới tự định hướng được hành vi thay vì để bị cuốn trôi theo vòng xoáy băng hoại hiện tại. Ngay khi niềm tin bị làm cho cùn mòn, kiên định vẫn là điều cần làm và nên làm. Vẫn là lời tự vấn đặt ra mà câu trả lời phụ thuộc vào từng cá nhân trong xã hội: Khi mỗi người chúng ta đều trở thành người tốt thì xã hội này có mãi xấu được không?
[1], [2] Chữ dùng của tác giả, dịch giả Nguyễn Quốc Vương
[3] Masanobu Fukuoka, Cuộc cách mạng một-cọng-rơm, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2017, tr.239
Một tai nạn giao thông xảy ra giữa xe hơi và xe container vào sáng 30 Tháng Bảy, 2018, tại tỉnh Quảng Nam. Mười bốn thành viên trong cùng một gia đình đã thiệt mạng trong tai nạn này khi đang trên đường đi rước dâu. (Hình: AFP/Getty Images)
Mô hình thứ nhất: Bí thư quận sai thì ai trừng phạt? Chỉ có thể là bí thư tỉnh. Bí thư tỉnh sai thì ai trừng phạt? Chỉ có thể là tổng bí thư. Vậy tổng bí thư sai thì ai trừng phạt? Thì bó tay thôi. Như vậy nhìn vào cách điều hành của ĐCS chúng ta có thấy bóng dáng của luật pháp trong bộ máy nhà nước không? Không có. Chỉ có quyền cao hơn trừng trị kẻ có quyền thấp hơn. Trong thứ bậc quyền hành trong xã hội, thường dân là quyền thấp nhất, nên khi dân bị bắt tạm giam, một cong an phường cũng có thể giết họ rồi tìm cách đổ lỗi cho người dân “dùng dây thun quần thắt cổ tự vẫn”, hay “họ thấy hối hận về tội lỗi họ đã làm mà tự vẫn”. Thế thôi, mạng thường dân như mạng một con muỗi, quơ tay đập chết là xong. Đó là hình ảnh một “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” mà 100 triệu người đang cảm thấy rất hài lòng về nó.
Mô hình thứ 2: Một thường dân phạm tội ăn cắp ai trừng phạt? Luật pháp. Thống đốc bang phạm tội ai trừng phạt? Luật pháp. Tổng thống phạm tội, ai trừng phạt? Luật pháp. Một công tố viên quèn, vô danh tiểu tốt, vẫn có thể kết tội một tổng thống như thường, bởi vì anh làm đúng luật pháp. Mô hình này thì mới đúng nghĩa là mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Ở Hàn Quốc, những công tố viên trong trách nhiệm mình họ vẫn truy tố Tổng Thống Park Geun-hye như thường. Đơn giản, ở đây không có quyền to hay quyền nhỏ mà chỉ có luật pháp. Trong một nhà nước pháp quyền thì tổng thống làm đúng trách nhiệm tổng thống, quan chức làm đúng trách nhiệm trong phạm vi của mình, công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Đó là một xã hội bình yên.
Ở trong mô hình thứ nhất, mô hình được gọi là “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” ấy, đã xảy ra hiện tượng tội hình sự bị đánh tráo thành quan hệ dân sự nhằm vô hiệu luật pháp. Ở Hà Nội, một thằng đàn ông phạm tội dâm ô cô gái trong thang máy. Đây là tội hình sự rõ ràng, nhưng chính quyền đã thể hiện bản chất “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” bằng cách, chỉ phạt người đàn ông này một số tiền là 200k – bằng với một suất vào cà phê đèn mờ. Một cô gái bình thường thường đã bị nhà nước xã hội chủ nghĩa hóa giá cô ngang bằng một cô gái chuyên làm nghề để người ta rờ rẫm. Chính vì tội hình sự được biến thành quan hệ dân sự như vậy, nên trong xã hội này, bản chất cầm thú của bọn này trổi dậy. Chúng thấy cái xứ “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” này khuyến khích hành động ấu dâm nên chúng không ngần ngại dâm ô với bé gái 12 tuổi trong thang máy.
Thượng tôn pháp luật là luật pháp đã quy định như thế nào thì trừng trị như thế ấy. Chỉ có ở xứ gọi là “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” này thì chính quyền mới chủ trương dẹp bỏ luật pháp để biến tội thành lỗi mà thôi. Thủ Thiêm, Chính quyền thành phố Sài Gòn đập phá nhà dân thuộc phạm vi ngoài quy hoạch, làm nhân dân mất nhà mất cửa, sống đòi công lý ròng rã 20 năm không được. Quan chức phạm pháp, luật pháp đâu không xử? Cuối cùng hậu quả thì dân chịu, còn những tên quan phạm pháp chẳng chịu 1 chút trừng phạt nào của pháp luật, và được ông thủ tướng dang chỉ đạo giải quyết thay. Chính ông thủ tướng mà ý thức về luật pháp như vậy thì xã hội này sao có công bằng? Đấy là bản chất của cái gọi là “Pháp quyền XHCN”.
Sắp qua đời vì ung thư giai đoạn cuối, chàng trai 24 tuổi để lại bức thư khiến cả thế giới thức tỉnh.
Tôi không buồn bởi vì tôi biết những ngày cuối đời mình đã sống thật ý nghĩa. Tôi chỉ nuối tiếc vì tôi không còn có cơ hội chiêm ngưỡng những điều tuyệt vời của cuộc sống, chẳng hạn như công trình sáng tạo của Al hay dự án hay ho tiếp theo của Elon Musk. Tôi cũng hi vọng rằng chiến tranh ở Syria và Ukraine sẽ sớm kết thúc.
Rất nhiều người trong chúng ta đang sống như một chiếc máy được lập trình sẵn, chúng ta không thực sự sống mà chỉ đang tồn tại. Chúng ta thể hiện ra bên ngoài rất nhiều nhưng thực ra bên trong lại trống rỗng và lạc lõng một cách đáng sợ. Chúng ta thức trắng đêm chỉ để lo lắng về những vấn đề không đáng có như các hóa đơn, tiền bạc hay cách người khác nghĩ về chúng ta…
Tại sao chúng ta lại phải sống như vậy?
Có lẽ không ai trong chúng ta biết chính xác được điều gì sẽ xảy ra khi đến cuối cuộc đời, rồi ai cũng trở về với cát bụi. Tuy nhiên, cách ta định hướng cuộc sống này, những lựa chọn ta đưa ra trong đời sẽ định hình nên nhân cách và sự tồn tại của chúng ta. Thế nhưng nhiều người lại đang khóa chặt bản thân với những ràng buộc của cơm áo gạo tiền thay vì nuôi dưỡng tâm hồn bên trong.
Mỗi ngày đến công ty, chúng ta chỉ ngồi nhìn đồng hồ, đếm thời gian để về nhà nghỉ ngơi. Mỗi ngày đều lặp lại như vậy. Chúng ta giành hết tất cả để theo đuổi thứ gì đó rồi một buổi sáng thức dậy, ta ngây người tự hỏi tại sao mình phải làm vậy. Có lẽ bạn cảm thấy cuộc sống của bạn rất ổn, mỗi ngày trôi qua như bạn muốn nhưng lời khuyên từ chàng trai 24 tuổi đang hấp hối trên giường bệnh này sẽ khiến bạn phải suy nghĩ lại.
Chàng trai đã chia sẻ câu chuyện của mình trên Reddit và nó được lan truyền tới cả thế giới. Chúng tôi hi vọng bạn sẽ học được vài điều quý giá từ chàng trai này và nhận ra rằng thời gian của chúng ta trên hành tinh này thực sự rất ngắn ngủi. Do vậy, hãy tận dụng thời gian hợp lý, hãy yêu, hãy sống hết mình trước khi quá muộn màng.
Hãy đọc lá thư của chàng trai này và tự suy ngẫm xem mình đã, đang và sẽ sống thế nào!
“Tôi chỉ mới 24 tuổi nhưng tôi đang chọn cho mình chiếc cà vạt cuối cùng trong đời. Tôi sẽ đeo chiếc cà vạt đó trong đám tang của mình, nó sẽ diễn ra trong vài tháng nữa. Có thể nó không hợp với bộ vest của tôi cho lắm nhưng tôi nghĩ nó là chiếc cà vạt hoàn hảo trong hoàn cảnh này.
Kết quả chẩn đoán ung thư của bác sĩ đến quá muộn màng, khiến tôi chẳng còn chút hi vọng mong manh nào để kéo dài cuộc sống của mình. Nhưng tôi nhận ra rằng điều quan trọng nhất là trước khi từ giã cõi đời, bạn đã đóng góp được gì cho thế giới tươi đẹp này. Lối sống của tôi, sự tồn tại hay biến mất của tôi chẳng có chút ý nghĩa nào bởi vì tôi chưa làm được gì cho cuộc đời này.
Trước đây, tâm trí tôi luôn chứa quá nhiều điều. Tuy nhiên, khi tôi nhận ra thời gian của mình không còn nhiều, tôi biết được thứ nào mới là quan trọng. Vậy nên, tôi viết lá thư này với một mục đích hơi ích kỷ, tôi muốn cuộc đời mình trở nên ý nghĩa hơn bằng cách chia sẻ với các bạn những điều tôi đã nhận ra:
– Đừng lãng phí thời gian làm công việc mà bạn không thích. Làm sao bạn có thể thành công trong lĩnh vực mà mình không hề đam mê. Bạn chỉ có thể dành hết đam mê, sự kiên trì, và cống hiến cho công việc bạn yêu thích mà thôi.
– Đừng lo ngại những gì người khác nghĩ về mình. Nỗi sợ khiến bạn yếu đuối và tê liệt. Nếu bạn để nỗi sợ thống lĩnh, mọi thứ sẽ ngày càng tồi tệ cho đến khi bạn chỉ còn là cái vỏ rỗng tuếch. Hãy lắng nghe và làm theo điều trái tim mách bảo. Có người sẽ nói bạn điên khùng nhưng sẽ có người coi bạn là một huyền thoại.
– Kiểm soát cuộc sống của chính mình. Hãy tự chịu trách nhiệm với mọi thứ xảy ra trong đời bạn. Loại bỏ những thói quen xấu và sống một cuộc sống lành mạnh hơn. Tìm một môn thể thao khiến bạn hứng thú. Và hơn hết, đừng trì hoãn! Cuộc sống của bạn được tạo nên bởi những điều bạn đã làm chứ không phải những gì bạn chưa làm.
– Trân trọng những người xung quanh. Bạn bè, người thân của bạn chính là ngọn nguồn cho tình yêu thương và sức mạnh của bạn. Đó là lý do bạn nên trân trọng, yêu quý họ, đừng coi sự yêu thương của họ là nghĩa vụ hiển nhiên.
Tôi khó mà biểu hiện hết được những xúc cảm của mình về tầm quan trọng của những điều giản đơn ấy nhưng tôi hi vọng bạn sẽ lắng nghe những lời chân thành của một con người nhận ra thời gian được sống quý báu đến thế nào.
Tôi không buồn bởi vì tôi biết những ngày cuối đời mình đã sống thật ý nghĩa. Tôi chỉ nuối tiếc vì tôi không còn có cơ hội chiêm ngưỡng những điều tuyệt vời của cuộc sống, chẳng hạn như công trình sáng tạo của Al hay dự án hay ho tiếp theo của Elon Musk. Tôi cũng hi vọng rằng chiến tranh ở Syria và Ukraine sẽ sớm kết thúc.
Từ khi còn sống đến khi sắp lìa đời, chúng ta quan tâm quá nhiều đến sức khỏe và thân thể mình nhưng chúng ta lại không nhận thấy tấm thân này của chúng ta chỉ là một chiếc hộp chứa đựng nhân cách, suy nghĩ, niềm tin và định hướng với thế giới này. Dù những thứ trong chiếc hộp này không thể thay đổi thế giới đi chăng thì cũng không sao cả. Tôi tin rằng mỗi người chúng ta đều có sức mạnh tiềm ẩn bên trong và cần rất nhiều can đảm chúng ta mới nhận ra được nó.
Bạn có thể chọn một cuộc đời tạm bợ, phó mặc mọi thứ cho hoàn cảnh, mặc kệ từng ngày, từng giờ trôi qua một cách vô nghĩa. Hoặc bạn hãy đấu tranh cho niềm tin của bản thân và viết nên câu chuyện cuộc đời của chính mình. Tôi hi vọng bạn sẽ lựa chọn đúng.
Hãy để lại dấu ấn cho thế giới này. Sống một cuộc đời ý nghĩa, dù bạn định nghĩa cuộc sống ấy như thế nào đi nữa. Hãy tiến về phía trước. Chúng ta đang rời bỏ một sân chơi tuyệt vời – nơi mọi thứ đang hoàn mỹ, nhưng chúng ta không thể ở lại mãi mãi nơi này.
Cuộc đời chúng ta chỉ là một đốm sáng nhỏ nhoi trên hành tinh xinh đẹp đang phóng hết tốc lực về phía bóng tối vô tận của vũ trụ xa xôi ngoài kia. Vậy nên, hãy tận hưởng quãng thời gian có hạn này để sống với đam mê. Hãy làm cho cuộc đời mình thú vị hơn và ý nghĩa hơn.
Bên ngoài một tiệm Costco ở Alhambra, Nam California. (Getty Images)
Khi đặt bút viết những dòng chữ này, Sáu tui không dám để tựa là “Người Việt Xấu Xí,” như nhà văn Bá Dương của Trung Hoa dám viết, vì sợ bị phe ta “đục” tơi tả, như đã từng bị “đục” nhiều lần trước đây, vài kẻ còn dọa giết Sáu tui nữa! Mới đây, một người ghét tui kinh hồn đã xin lễ cầu hồn cho tui “đột ngột qua đời,” rồi người khác phóng lên Facebook, rồi Email, khiến bà con gọi gia đình tui, chia buồn tới tấp.
Thiệt tình, Sáu tui vốn thần tượng hóa Nhà Văn, Nhà Thơ Phùng Quán từ khuya, nhất là những câu thơ để đời của ông: “Yêu ai cứ bảo là yêu. Ghét ai cứ bảo là ghét. Dù ai ngon ngọt nuông chiều. Cũng không nói Yêu thành Ghét. Dù ai cầm dao dọa giết. Cũng không nói Ghét thành Yêu… Tôi muốn làm nhà văn. Đi trọn đời trên con đường chân thật. Đường mật công danh không làm ngọt được lưỡi tôi. Sét nổ trên đầu không xô tôi ngã. Bút giấy tôi, ai cướp giật đi. Tôi sẽ dùng dao viết văn trên đá.”
Vì thế, mà tôi vẫn viết, nhưng thú thật, tôi thua ông họ Phùng nhiều lắm, vì lâu lâu, tôi cũng “né đạn,” tuy khi “viết” không “lách” nhiều, nhưng mà cũng chẳng dám viết huỵch toẹt ra những điều cấm kỵ. Chẳng hạn như bài này, tôi để tựa đề là “Người Việt Cao Quý,” chứ không dám viết theo kiểu Bá Dương, cũng như không mạnh bạo như một Blogger nữ còn ở Việt Nam, dám chơi trên FaceBook môt bài độc đáo: “Người Việt hèn hạ.” Thiệt đáng phục!
Bà con nghĩ coi, người Việt mình đi đâu cũng tự hào là mình là giống Rồng Tiên, có hơn 4000 năm văn hiến, rồi qua Mỹ, thành công thiệt lẹ, mới chỉ có hơn 40 năm mà danh tiếng lẫy lừng, từ chính trị, đến kinh tế, tài chánh, văn chương, khoa học và cả quân đội nữa. Có giống dân di cư nào mà mới đến Mỹ chưa được nửa thế kỷ mà quân đội có mấy ông Tướng giữ địa vị rất cao như Việt Nam ta không? Có mấy dân tộc mới qua Mỹ đã thành Dân Biểu Liên Bang, Tiểu Bang, Nghị Sĩ như chúng ta không? Rồi phi hành gia, khoa học gia, toán học, Tiến Sĩ, Kỹ Sư, Bác Sĩ, Nha Sĩ, Dược Sĩ nhiều như lá mùa Xuân… Những cơ sở thương mại do người Việt làm chủ nhiều như rừng…Nhà hàng Việt bây giờ được Mỹ ưa chuộng hơn món Thái, Trung Hoa… nhiều. Đặc biệt là có nhạc sĩ thần đồng Evan Lê, mới 4 tuổi đã lừng danh là nhạc sĩ dương cầm cỡ quốc tế. Vậy, nếu có Nổ chút chút là “Người Việt Cao Quý” cũng đáng lắm chứ.
Tuy nhiên, có điều Sáu tui không dám nổ mạnh là mấy năm sau này, tội phạm do người Việt gây nên cũng không ít. Nhà tù bây giờ nghe thấy tiếng Việt ì xèo. Có lẽ đồng hương chúng ta, sau một thời gian định cư tại xứ người, tiến lên quá lẹ, nên trong sinh hoạt mới đẻ ra nhiều cái kỳ cục, nhịn nói không nổi.
Số là, hôm sau Trung Thu, Sáu tui đến Costco để “renew” lại cái thẻ, đang đứng chờ đến lượt mình thì thấy có một cặp vợ chồng Việt lủ khủ khiêng chừng vài chục hộp bánh Trung Thu đến trả! Có lẽ gia đình này mua cả mấy tá bánh về để bán mà bán không hết, nên sau Tết, đem hoàn lại Costco! Trời không phụ kẻ gian, nên người nhân viên lắc đầu, không nhận lại bánh đã quá hạn! Hai vợ chồng tẽn tò đi ra!
Một lần khác, sau Tết ta cả gần tháng, Sáu tui cũng đến đổi đồ (đổi chứ không trả) cái máy nấu ăn, vì quá nhỏ, thì thấy hai ông mang trả các chậu hoa Tết đã héo queo, lá vừa vàng khè, vừa đen thui, cánh hoa thì lắc léo! Có nghĩa là các ông mua hoa về trưng Tết xong thì đem trả, lấy tiền lại, vì chắc chắn khi mua, các ông không thấy lá héo, hoa tàn, mà chỉ thấy nụ hoa tươi nở như thiếu nữ 18! Chưa thấy ai ngu đến nỗi mà vác hoa tàn về nhà? Thiệt là mắc cở! Lợi dụng sự dễ dãi của Costco mà mua hoa về làm bảnh với bà con rồi xài cho đã, đem trả! Chơi vậy thì chơi với ai?
Điều đáng xấu hổ là thấy tui dòm dòm có vẻ khó chịu với hai nhân vật cao quý kia, bà nhân viên người Mỹ quay qua nói với tui: “Coi vậy, chứ còn đỡ lắm! Có bà mua quần lót (underwear) về xài hai ngày rồi cũng đem trả!” Tui nghe nói vậy, thì rùng mình, chới với, đỏ mặt, cứng họng luôn, không biết chống đỡ sao cho dân mình khi có người mang họ “Keo, Bần” sang nước người Bảo Trợ để trả ơn!
Ở Home Depot cũng vậy, có người mua búa, kìm, mỏ lết về sửa nhà, sửa cống, rồi cũng đem trả, mặc dù xài mấy món đó đến sứt sẹo! Sáu tui từng thấy có ông thợ đem trả gần như mọi món đồ cần thiết cho một vụ sửa nhà, kẽo kẹt trên mấy cái xe “cart”! Mua cho đã rồi đem trả, trong đó, nhất định đã có vài món xài rồi! Sáu tui nghĩ bụng, “Kỳ thiệt ta! Nếu chưa sẵn sàng để sửa nhà, thì đừng mua vội. Nếu mua rồi, mà chưa muốn thực hiện, thì đừng xài dụng cụ của người ta! Nếu lỡ xài rồi thì phải mua, cho dù đó là không cần thiết.
Kinh hãi nhất là việc mua đồ lót, mặc rồi trả lại. Nghĩ tới mà ghê tay! Việc cho trả đồ là một phương pháp quảng cáo của nhà chế tạo cũng như cho cửa hàng, nhưng không vì thế mà lợi dụng để làm lợi cho mình, mà quên cái hại của người ta.
Thiệt ra, những chuyện nhỏ nhặt này cũng chưa làm mất đi tính “Cao quý” của người mình nhiều, mà thời gian gần đây, nhiều y sĩ bị treo bằng vì lạm dụng Medical, có ông bị tù về tội sờ mó bậy bạ, có ông cho thuốc nghiện để lấy tiền “ngoài lề.” Lại có ông nhà giáo bị tù vì tội quay phim lén con trai tại “Rét-Rum.” Mập béo gì mà coi! Kỳ cục thiệt ta!
Chủ tiệm Neo bị tù vì tấn công tình dục khách hàng. Người bán nhà lừa gạt khách hàng, chế thêm tiền “cost” không có xuất xứ, chuyên gia tài chánh bị tù vì biến nhà của người thành nhà của mình. Mới tuần qua, một ông tính đốt nhà hàng xóm bị phú lít bắt bỏ bót! Chưa kể ở trên mạng i-meo, các ông đối lập ở hai đảng Dân Chủ hay Công Hòa, chửi nhau tưng bừng, chửi tục, chửi xéo, chửi oang oang, chửi tàn canh gió lạnh luôn!
(Nói thiệt nhe, các vị cứ tha hồ “chửi-bênh” nhau, nhưng các vụ “chửi – bênh” này sẽ chẳng làm rụng một sợi.., chân lông của Mỹ, hoặc làm cho một ông Mỹ nào khoái chí mà thay đổi chính sách với Việt Nam. Người Mỹ có chính sách của họ: “American First!” “Nothing else!”)
Ôi chao! Người mình nhiều “nhân tài” mà cũng có nhiều “nhân tai.” Chớ chi những “lời hay, ý đẹp” mà người mình đã từng nghe nhiều thập niên qua được áp dụng, sao cho toàn thể cộng đồng mình mỗi ngày mỗi vững mạnh. Chớ chi cuốn truyện “Tâm hồn Cao Thượng” đã được Hà Mai Anh dịch ra tiếng Việt thấm nhuần vào mọi tâm hồn Việt Nam hải ngoại, để chúng ta lúc nào cũng hãnh diện là “con Rồng, cháu Tiên” thiệt chứ không phải “con Rùa, cháu Ếch,” cứ nổ oang oang, rỗng tuyếch làm mất mặt những “nhân tài” Việt thứ thiệt trên toàn thế giới.
Chuyện này chỉ có trong truyện của Kim Dung, truyện của Thi Nại Am bên Tàu và một vài truyện lẻ trong thời phong kiến Việt Nam, khi mà triều đình lụn bại, sa đọa, các thế lực nổi lên cát cứ, dân tình oán thán…
Trong thời đại rực rỡ “Đất nước có bao giờ được như hôm nay” – lời của Chủ tịch nước kiêm Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng – sao lại có chuyện giang hồ thế thiên hành đạo? Có đấy, và chuyện này nghe ra không chỉ khôi hài mà đáng sợ! Mới nhìn thấy đơn giản, Dương Minh Tuyền, một đại ca (lẻ) giang hồ, cũng không mấy khét tiếng bỗng dưng đứng ra thế thiên hành đạo trong vụ cô bé học sinh lớp 9, trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên bị bạn đánh đập, lột áo quần và hành hạ đến mức phải nhập viện tâm thần.
Điểm khác biệt ở đây là khi cô bé bị hành hạ, bị bạn cùng lớp đánh đập và nhục mạ, video clip ghi được từ camera an ninh của trường đã bị “ai đó” xóa mất và giáo viên chủ nhiệm, hiệu trưởng thay vì lên tiếng, lên kế hoạch bảo vệ cho cô bé học sinh cũng như giáo dục các học sinh đã bạo lực thì lại giấu nhẹm câu chuyện.
Điều này cho thấy ngay từ trứng nước của sự giáo dục đã có vấn đề, một kiểu lách trách nhiệm để giữ thành tích nhà trường và hơn hết là sự dối trá tự thân của những người làm công tác giáo dục.
Tuy vậy, đáng bàn hơn là hệ thống an ninh, cơ quan công quyền địa phương cũng không có động thái đúng mực, và họ đã vô trách nhiệm.
Một học sinh nữ bị rơi vào trạng thái nạn nhân bạo lực học đường triền miên đến mức phải nhập viện tâm thần mà cơ quan có trách nhiệm của địa phương vẫn không hay biết. Trong khi đó, theo luật hiện hành, các trường phổ thông cơ sở, phổ thông trung học được quản lý và giám sát trực tiếp từ chính quyền địa phương. Đó chỉ mới một vế! Vấn đề thứ hai là tại sao khi đã biết ban giám hiệu nhà trường cố tình xóa đi video clip bạo lực học đường mà cơ quan hữu trách không vào cuộc điều tra, không có động thái chăm sóc với nạn nhân và không có biện pháp răn đe kịp thời đối với những học sinh đã gây bạo lực? Chuyện răn đe học sinh bạo lực và thăm hỏi, chia sẻ với nạn nhân, dường như giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu nhà trường không hề có động thái nào, nó chỉ diễn ra với một đại ca giang hồ. Rõ ràng, ở đây có một sự bất lực không thể chối bỏ của cơ quan công lực, họ không thể hoặc có tình không thể làm gì trước một hiện tượng xã hội có tên gọi là bạo lực học đường một cách dã man, máu lạnh (năm đứa học trò là con gái xúm vào đánh, hành hạ, lột quần áo một đứa bởi đứa bị đánh là con nhà nghèo, cô thế và hơi khờ khạo!).
Sự thờ ơ có tính hệ thống từ giáo viên chủ nhiệm cho đến ban giám hiệu, rồi cơ quan công quyền, thờ ơ đến mức độ chuyện này xảy ra nhiều lần, diễn đi diễn lại, đến mức nạn nhân trở nên trầm cảm và sang chấn tâm lý… Lẽ nào camera an ninh của nhà trường chỉ sắm ra để cho có? Lẽ nào ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm không một lần thử nhìn vào màn hình camera an ninh mà chỉ sắm để gọi là? Và nếu có nhìn thì biết bao nhiêu lần diễn đi diễn lại, rồi đến khi sự việc tồi tệ xảy ra thì nhà trường lại tổ chức họp kín với phụ huynh của năm đứa gây bạo lực trước, sau đó mời phụ huynh của nạn nhân và trước khi mời đã xóa sạch bằng chứng?
Như vậy phải chăng có sự đồng lõa, toa rập giữa nhà trường và các gia đình của những đứa gây bạo lực? Và khi Dương Minh Tuyền đến thăm hỏi, tặng tiền cho gia đình nạn nhân, lên Youtube tuyên bố sẽ hỏi thăm gia đình những đứa gây bạo lực… Thì, xóm làng của gia đình nạn nhân đón Tuyền như một ngôi sao chính trị, thậm chí mức độ nồng hậu còn cao hơn cả việc đón Thủ tướng hay Chủ tịch nước về thăm làng.
Liền sau sự việc thăm hỏi của Tuyền là việc ông Bộ trưởng Giáo dục Phùng Xuân Nhạ đến bệnh viện thăm nạn nhân! Chuyện khôi hài và lố bịch ở chỗ, một người đầu ngành chỉ lên tiếng sau khi giang hồ (mà báo chí trong nước gọi là “người xã hội”) lên tiếng! Và chuyện càng khôi hài hơn khi ông Bộ trưởng Nhạ đến thăm, gần như chẳng có ma nào đón ngoài những người trong ngành giáo dục, nó khác xa với cuộc đón tiếp hết sức nồng hậu và rầm rộ của người dân khi Tuyền đến thăm. Mặc dù số tiền của Tuyền mang đến tặng cũng không phải là lớn, chưa đầy 30 triệu đồng (đương nhiên không phải là nhỏ) nhưng không ít người cho rằng đó là số tiền “cải cách giáo dục”, số tiền làm thay đổi tư duy giáo dục, số tiền nhân đạo và sạch sẽ nhất…
Ơ Hay! Tiền của giới giang hồ được xem là tiền sạch sẽ, tiền làm thay đổi tư duy giáo dục nghĩa là sao? Trong khi tiền của ngành giáo dục là tiền mồ hôi, xương máu của nhân dân góp trong từng đồng thuế, vậy mà khi qua tay ông Nhạ, nó trở thành một thứ gì đó vô nghĩa, không ai nhắc đến, vậy nghĩa là sao?
Và, cả một hế thống công quyền, hệ thống pháp luật, hệ thống giáo dục đang đứng ở đâu mà để cho một kẻ giang hồ với đúng bộ dạng xăm trỗ đầy mình, vận quần đùi, đi dép lê, tóc húi cua dài tó, mặt mày bặm trợn lại lên tiếng giáo huấn đạo đức cho những đứa học trò hư hỏng?
Và hơn nữa, lẽ nào đất nước này không còn có người nào đủ tư cách, đủ đạo đức và đủ sức hút quần chúng, nhân dân hơn một kẻ giang hồ (mà trong giới xã hội đen thì Tuyền cũng chả có tên tuổi gì)?
Lẽ nào mọi thứ cơ quan hay quan chức chỉ là loại bù nhìn, việc thu xếp, củng cố trật tự, đạo đức xã hội lại là trách vụ của giới giang hồ?!
Liệu đây có phải là dấu hiệu cho thấy xã hội Việt Nam đang chạm đáy?! Và giới giang hồ đã chính thức bước vào “thế thiên hành đạo”?!
What’s wrong? Chuyện chi vậy cà? Cứ y như là đất nước này đang có một cuộc đảo chánh (coup d’etat) vậy. Cho đến khi đứng chờ đổi tiền, liếc nhìn mấy tờ báo đặt ở quầy hàng kế cạnh – chợt thấy hình ảnh một khuôn mặt trông quen quen – tôi mới hiểu tại sao?
Đoàn Thị Hương!
Tờ Straits Times, số ra ngày 16 tháng 6 năm 2017, chạy tít: “Jong-nam murder: Case set for hearing on July 28 in Shah Alam.” Sự việc xẩy ra này xẩy ra tại đây từ hôm 13 tháng 2 (đã hơn ba tháng trôi qua) mà không khí của phi trường Kuala Lumpur vẫn còn căng thẳng, và hình ảnh của cô gái VN vẫn xuất hiện trên trang nhất của báo chí ở xứ người.
Truong Huy San lên tiếng: “Uy tín quốc gia không chỉ nằm ở chỗ đã ‘thắng bao nhiêu đế quốc thực dân’ mà còn ở chỗ có bảo vệ được công dân của mình không.” Tôi thường rất thích cách đặt vấn đề tinh tế, sắc sảo (và luôn luôn “sát sườn”) của nhà báo nổi tiếng này nhưng với câu hỏi vừa nêu thì tôi sợ rằng ông hơi bị … “lệch đề.” Vấn đề không phải là khả năng “bảo vệ công dân” của những kẻ đang cầm quyển ở VN mà là họ có bao giờ (thực sự) quan tâm gì đến đến số phận, cùng nỗi an nguy, và an sinh của dân chúng hay không?
Câu trả lời, rõ ràng, là hoàn toàn (và tuyệt đối) không – theo công luận:
Thùy Linh: Hà Nội không thực sự chủ động, và quyết tâm vận động giúp Đoàn Thị Hương.
Nguyễn Minh Khuê: Trong trường hợp này, rõ ràng họ sẵn sàng phó mặc cho công dân mình làm con vật tế thần không chút xót xa.
Đạt Tiến Nguyễn: Chỉ khi nạn nhân người Indonesia được trả tự do và người dân Việt Nam phê phán mạnh quá thì Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh mới gọi điện cho phía Malaysia.
Nguyễn Thông: Nhà nước này, chính quyền này, bộ máy cai trị này, khi thực hiện hoặc yêu cầu điều gì, trước hết cũng chỉ vì sự tồn tại của nó chứ không phải vì dân.
Nguyễn Trâm: Đoàn Thị Hương xui khi sinh ra là người Việt
Hoa Nghi: Cô Hương không phải xui khi là người Việt, mà cô xui vì là công dân của nước CHXHCN Việt Nam.
Minh Hải: … trong vụ án này dư luận quan tâm và theo dõi qua báo đài thấy một điều rõ ràng là Chính phủ Việt Nam có quá nhiều phản ứng đi sau so với phía Indonesia trong việc vận động hành lang ngoại giao, bảo hộ công dân nước mình.
Diên Vỹ: Một phụ nữ không nghề nghiệp rõ ràng, gia đình cũng không biết phải làm gì vì không được ai hướng dẫn gì ngoài việc chỉ biết trông cậy vô sự giúp đỡ hiếm hoi của Đại sứ quán Việt Nam, cô Hương dường như hoàn toàn vô vọng.
Điều bận tâm duy nhất của tất cả những vị quan sứ ở mọi cấp – và mọi nơi – là làm sao thu hồi lại vốn (lẫn lời) cho số tiền đầu tư mà họ đã bỏ ra để chạy chức thôi. Đại Sứ Quán VN tại Kuala Lumpur, tất nhiên, cũng không ngoại lệ. – Ngày 19 tháng 12 năm 2006, nhật báo International Herald Tribune loan tin “có hàng chục thiếu nữ VN đang được trưng bầy tại các quán cà phê ở Mã Lai, để chờ được mua về làm vợ. Sự kiện này khiến cho người dân bản xứ cảm thấy vô cùng bất an, thiếu điều muốn lên… cơn sốt. Họ mô tả đó là một việc làm “bệnh hoạn và vô luân” (The pratice has been described as “sickening and immoral…) Dù vậy, theo AP: ”Đại sứ Việt Nam ở Mã Lai, Nguyễn Quốc Dũng, nói rằng giới chức có thẩm quyền không hề biết có những sự cố như vậy … ” (“Vietnam’s ambassador to Malaysia, Nguyen Quoc Dung, said officials were not aware of such incidents…) – Hôm 9 tháng 4 năm 2009, RFA loan tin: Sau gần một năm làm việc không được trả lương ở Mã Lai, công nhân xuất khẩu lao động “liên lạc được với nhân viên Đại Sứ Quán VN thì chỉ được trả lời à ới rồi sau đó cúp điện thoại. Khi họ liên lạc trở lại thì không có ai bắt điện thoại để đáp cả.” – Ngày 3 tháng 4 năm 2018 – theo VOA – một phụ nữ Việt Nam tự sát bằng dao ngay tại Đại sứ quán Việt Nam ở Kuala Lumpur… Vụ tự sát xảy ra ngay tại Đại sứ quán đã khiến nhiều người Việt Nam ở nước ngoài phẫn nộ. Nhiều ý kiến cho rằng tệ nạn lạm thu và thái độ bàng quang, vô trách nhiệm của các cán bộ tại các đại sứ quán Việt Nam đã dẫn đến những uất ức của người dân khi buộc phải đến làm thủ tục.
Đoàn Thị Hương không những chả trông mong gì được vào các viên chức ngoại giao (đốn mạt) này mà còn bị “kẹt” trong mối quan hệ rất tồi tệ giữa Mã Lai và VN về một vụ án mới xẩy ra năm ngoái:
“Trong một phán quyết được đưa ra hôm 30/5, Tòa án Nhân dân Tối cao (TAND) thành phố Hồ Chí Minh đã bác bỏ kháng cáo của các nguyên đơn trong đó yêu cầu ngân hàng Vietinbank hoàn trả số tiền lên tới 4.9 nghìn tỷ đổng (tương đương 215 triệu USD) mà bị cáo Huỳnh Thị Huyền Như đã chiếm dụng. Thay vào đó, thủ phạm chính Huỳnh Thị Huyền Như có trách nhiệm phải bồi thường một số tiền đã lừa đảo nói trên…
Nếu theo phán quyết vừa nêu, Công ty Cổ phần Chứng khoán Saigonbank Berjaya (SBBS) – một chi nhánh của Tập đoàn Berjaya của Malaysia, Bhd ít có hy vọng lấy lại được 10 triệu đô la bị chiếm dụng, tương đương 70% số vốn điều lệ của công ty và có thể khiến cho doanh nghiệp này phá sản. (“Ngân Hàng Malaysia Mất Hy Vọng Thu Hồi Vốn Qua Vụ VietinBank”. RFA 2018-05-30).
Đã thế, em cũng không được chính đồng bào mình hết lòng hổ trợ hay bênh vực – theo ghi nhận của thông tín viên (BBC) Thùy Linh: “Một phần dư luận Việt Nam cũng chỉ trích Đoàn Thị Hương, cho rằng cô gái gốc Nam Định, dù bị lợi dụng, thì vẫn cần phải chịu trách nhiệm thích đáng vì hậu quả của hành động dại dột của cô đem lại.”
Kể ra thì Hương “dại” thật.
Hiện có cả chục ngàn phụ nữ Việt Nam đang hoạt động mại dâm Malaysia. Sao em không bán thân như họ cho nó đỡ phiền mà lại đi làm chuyện bán mạng hiểm nguy đến thế?
Cũng có hằng triệu cô gái Việt Nam, trong lứa tuổi của Hương, đang làm ô sin ở nước ngoài. Sao em không gia nhập lực lượng xuất khẩu này để thể hiện lòng yêu nước, để biết thế nào là gía trị của lao động (vinh quang) và để tránh khỏi bị tiếng đời chê trách là chây lười lao động?
Giản dị hơn, còn trẻ và còn khoẻ, sao em không xin làm công nhân trong một nhà máy thuộc khu chế xuất nào đó gần nhà? Tuy đồng lương không đủ sống nhưng thà sống dở/chết dở ở quê hương – bên cạnh gia đình, cha mẹ, họ hàng – vẫn hơn là chết rục trong lao tù nơi đất lạ xứ người (nhiều) chứ?
Là công dân của một quốc gia Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc mà lâm vào hoàn cảnh bất hạnh như em thì quả là một điều vô cùng đáng tiếc. Tôi cũng tiếc là không thể làm được bất cứ điều chi để giúp được em, ngoài việc góp thêm một giọt nước mắt – dù tuổi già hạt lệ như sương.
