Category: BÌNH LUẬN- SỰ KIỆN

 Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Ai đã tỏ ra là người thân cận?”.

“Ai muốn trao ban tình yêu cũng phải đón nhận tình yêu như một quà tặng!” – Bênêđictô XVI.

Kính thưa Anh Chị em,

Chúng ta quen nghĩ yêu là cho đi, ít khi nghĩ yêu còn là nhận, nhất là nhận từ người mình chưa thương. Lời Chúa hôm nay cho thấy: đôi khi, gặp nạn, kẻ băng bó chúng ta lại là người chúng ta vẫn tránh mặt. ‘Chưa thân – đã cận’.

Người Do Thái và người Samari vốn hiềm khích; nhưng người đến cứu nạn nhân lại là người Samari. Chúa Giêsu không kể người nằm đó nghĩ gì về vị ân nhân; Ngài chỉ kể người lạ đã làm gì: đến gần, đổ dầu và rượu lên vết thương, băng bó, đưa về quán trọ. Có thể lúc khoẻ, anh chẳng buồn nhìn một người Samari; giờ đây, lòng có muốn khước từ, anh cũng không còn sức. Sự sống của anh nằm trong bàn tay một người mà trước đó có thể anh chẳng muốn nắm. “Cho đi là nhu cầu của trái, cũng như đón nhận là nhu cầu của rễ!” – Kahlil Gibran.

Từ một bàn tay khó nhận đến một cái tên khó nói! Dụ ngôn kết thúc, Chúa Giêsu hỏi người thông luật, ai đã tỏ ra là người thân cận. Ông đáp: “Người đã thực thi lòng thương xót đối với người ấy”. Ông trả lời đúng, nhưng có lẽ không dám gọi tên: Samari! Người mà dân ông khinh miệt vừa làm điều ông không thể phủ nhận. Ông biết phải yêu người thân cận; giờ đây, ông còn phải biết một người Samari cũng biết yêu. Chúa Giêsu bảo ông “hãy đi và cũng hãy làm như vậy!”. Người ông vẫn coi thường nay dạy ông điều ông tưởng mình biết.

Người Samari còn hẹn trở lại. Ông gửi tiền cho chủ quán, nhận trả cả phần tốn thêm. Chúa Giêsu không kể một lời cảm ơn; nhưng ông đã lo cả những ngày anh còn cần chăm sóc. Đức Lêô XIV lưu ý: người ấy không phải một món hàng giao xong là hết, mà là một con người còn cần chăm nom. Mai này, khi phục hồi, anh sẽ biết có một người Samari đã cứu mình, ‘chưa thân – đã cận’. Người lạ ấy còn dành cho anh một chỗ trong những ngày tới.

Trong cuộc sống, chúng ta thấy ngượng ngùng khi người mình chưa thương lại chăm sóc mình lúc hoạn nạn. Chuyện cũ vẫn còn; họ không nhắc, cũng không đợi một lời xin lỗi. Từng việc họ lặng lẽ làm khiến chúng ta không còn dễ tin vào những điều mình từng nghĩ về họ. Họ chẳng thanh minh; lòng tốt của họ đã nói đủ. “Việc làm là bằng chứng của tình yêu!” – Fulton Sheen.

Anh Chị em,

Người nằm sóng soài bên đường là hình ảnh một nhân loại đầy thương tích. Đức Kitô đã cúi xuống bên nhân loại ấy – một nhân loại đã khước từ và đóng đinh Ngài. Để cứu chúng ta, Ngài đã tiêu tốn cả mạng sống mình. Người nằm đó cũng là mỗi chúng ta. Bao lần chúng ta xử tệ với Ngài, khinh miệt Ngài; thế mà Ngài vẫn đến, lặng lẽ chăm sóc cả những vết thương chúng ta tự gây nên. Chúng ta còn coi Ngài như người dưng; Ngài đã cứu chúng ta như người thương – còn hơn cả thân lẫn cận. Chúng ta chưa muốn Ngài gần, Ngài đã thương đến cùng.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, cho con thôi nhìn người con hiềm khích là xa lạ; dạy con cúi xuống khi họ cần; và khi con ngã, đừng để tự ái khiến con khước từ bàn tay người anh em!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

*****

Lời Chúa Thứ Hai Tuần XXVII Thường Niên, Năm Chẵn: 

https://www.vaticannews.va/vi/loi-chua-hang-ngay/2026/10/05.html

Ai là người thân cận của tôi ?

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.        Lc 10,25-37

25 Khi ấy, có người thông luật kia muốn thử Đức Giê-su mới đứng lên hỏi Người rằng : “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp ?” 26 Người đáp : “Trong Luật đã viết gì ? Ông đọc thế nào ?” 27 Ông ấy thưa : “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực, và hết trí khôn ngươi, và yêu mến người thân cận như chính mình.” 28 Đức Giê-su bảo ông ta : “Ông trả lời đúng lắm. Cứ làm như vậy là sẽ được sống.”

29 Tuy nhiên, ông ấy muốn chứng tỏ là mình có lý, nên mới thưa cùng Đức Giê-su rằng : “Nhưng ai là người thân cận của tôi ?” 30 Đức Giê-su đáp : “Một người kia từ Giê-ru-sa-lem xuống Giê-ri-khô, dọc đường bị rơi vào tay kẻ cướp. Chúng lột sạch người ấy, đánh nhừ tử, rồi bỏ đi, để mặc người ấy nửa sống nửa chết. 31 Tình cờ, có thầy tư tế cũng đi xuống trên con đường ấy. Trông thấy nạn nhân, ông tránh qua bên kia mà đi. 32 Rồi một thầy Lê-vi đi tới chỗ ấy, thấy thế, cũng tránh qua bên kia mà đi. 33 Nhưng một người Sa-ma-ri kia đi đường, tới chỗ nạn nhân, thấy vậy thì động lòng thương. 34 Ông ta lại gần, lấy dầu lấy rượu xức vết thương cho người ấy và băng bó lại, rồi đặt người ấy trên lưng lừa của mình, đưa về quán trọ mà săn sóc. 35 Hôm sau, ông lấy ra hai quan tiền, trao cho chủ quán và nói : ‘Nhờ bác săn sóc cho người này, có tốn kém thêm bao nhiêu, thì khi trở về, chính tôi sẽ hoàn lại bác.’ 36 Vậy theo ông nghĩ, trong ba người đó, ai đã tỏ ra là người thân cận với người đã bị rơi vào tay kẻ cướp ?” 37 Người thông luật trả lời : “Chính là kẻ đã thực thi lòng thương xót đối với người ấy.” Đức Giê-su bảo ông ta : “Ông hãy đi, và cũng hãy làm như vậy.”

Nguoi-Viet

 Khách du có còn tìm đến thành phố mộng mơ???

Nhiều con đường tại “thành phố ngàn hoa” Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, hóa thành sông, có nơi ngập sâu đến 1 mét, trong cơn mưa to xảy ra vào chiều 4 Tháng Mười.

Theo tường thuật của báo Dân Trí và Sài Gòn Giải Phóng cùng ngày, tại phường Cam Ly, Đà Lạt, nước từ thượng nguồn đổ về suối Tô Ngọc Vân khiến mực nước dâng cao, tràn lên đường.

Đoạn đường ven suối từ La Sơn Phu Tử đến Hải Thượng bị ngập từ 20 cm đến 1 mét.

Cùng thời điểm, đường Hải Thượng gần suối Tô Ngọc Vân cũng ngập 70-80 cm, khiến nhiều xe hơi, xe gắn máy bị chết máy.

Trong khi đó, nước từ thượng nguồn đổ về khiến con hẻm bên đường Nguyễn Công Trứ, phường Lâm Viên, Đà Lạt, bị ngập từ 40-60 cm. Thậm chí tại đoạn đường Trần Quốc Toản, cạnh hồ Xuân Hương và sân golf Đồi Cù, phường Xuân Hương – Đà Lạt cũng xảy ra tình trạng ngập nặng, xe cộ phải “rẽ sóng” trên đường.

Theo báo VnExpress, ngoài Đà Lạt, một số khu vực khác tại tỉnh Lâm Đồng cũng bị ngập. 

 Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Tảng đá thợ xây nhà loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường!”.

“Trong chiến tranh, không gì thay được chiến thắng!” – Douglas MacArthur.

Kính thưa Anh Chị em,

Có những chiến thắng khiến người khác phải chết; có một chiến thắng khởi đi từ cái chết của người chiến thắng. Tin Mừng hôm nay hé mở nghịch lý ấy: Người Con chịu sát hại, nhưng nơi cái chết ấy, một ‘tình yêu bất bại’ tỏ lộ.

Trước khi trở thành nơi đổ máu, vườn nho đã là một bài tình ca. Isaia hát về người bạn yêu quý: nhặt đá, trồng giống nho tốt, xây tháp, khoét bồn đạp. Từng việc đều mang một niềm mong đợi: vườn sẽ sinh trái – bài đọc một. Chúa Giêsu kể lại những chăm chút ấy; các tá điền bước vào một khu vườn đã được tình yêu sửa soạn. Nhưng đến mùa hái, đòi hỏi chính đáng của chủ lại thành sự xúc phạm trong mắt họ. Vườn vẫn mang tên chủ, nhưng trong lòng họ, chủ không còn quyền bước vào. “Mọi điều chúng ta có, mọi sự chúng ta là đều được cho mượn!” – Robert Barron.

Sau những tôi tớ chịu đánh đập, sát hại, người chủ vẫn còn một người để gửi đi: chính con mình. “Chúng sẽ nể con ta!”. Lời ấy mang cả niềm hy vọng lẫn sự mong manh của tình yêu. Nhưng sự có mặt của người con làm lộ rõ điều họ muốn: cướp vườn! Họ nhận ra người thừa kế, mà không nhận ra lòng chủ. Ngay trong vườn ấy, họ bàn chuyện giết người. Tình yêu đã đến tận cổng; lòng người vẫn cứ khép. Vậy mà chủ vẫn chờ.

Người Con nằm xuống ngoài vườn; các tá điền tưởng từ nay vườn thuộc về họ. Nhưng “Tảng đá thợ xây nhà loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường!”. Điều họ loại bỏ, Thiên Chúa đặt làm nền cho một ngôi nhà mở cửa cho cả nhân loại. Giữa đổ vỡ, Thánh Vịnh cất lời: xin Chúa trở lại thăm nom vườn nho! Và Ngài đã trở lại nơi Đấng Phục Sinh: những bàn tay thủng vì đinh nay mở ra đón con người. Cái chết không giữ được Ngài, lòng hận thù không khoá được tình yêu Ngài. Từ tình yêu ấy, một dân mới được vun trồng để sinh hoa trái.

Có khi chúng ta chăm vườn lâu ngày, đến lúc trao lại thì không nỡ. Công việc sang tay người khác; mùa hái không như mong đợi. Phaolô mời chúng ta đem nỗi lo đến với Chúa trong lời cầu nguyện và tạ ơn. Bình an của Ngài giữ lòng chúng ta giữa những bẽ bàng – bài đọc hai. Vườn chưa đổi khác, nhưng lòng đã nhẹ hơn. Chúa vẫn ở đó, quý hơn mọi hoa trái chúng ta từng hái. “Những ai yêu Chúa không nghi ngờ lòng nhân hậu của Ngài khi Ngài gửi đến những giờ phút khó khăn!” – Fulton Sheen.

Anh Chị em,

Đức Kitô không giữ lại cho mình ngay cả mạng sống; Ngài trao tất cả trong tay Cha. Ngài tự hiến để cả những người muốn Ngài phải chết cũng có thể bước vào khu vườn sự sống. Nhờ Ngài, chúng ta có thể buông một công việc mà không buông lòng yêu mến, rời một khu vườn mà vẫn mong vườn được mùa. Đặt đời mình trên Ngài, chúng ta có thể vui cả khi hoa trái chín dưới bàn tay người khác. ‘Tình yêu bất bại’ ấy sống trong chúng ta khi nỗi đau đến với mình, nhưng không đi tiếp qua mình đến người khác.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để thành công khiến con chiếm giữ; thất bại khiến con ngã lòng; và bạc bẽo khiến con thôi yêu!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

*****

LỜI CHÚA CHÚA NHẬT TUẦN XXVII THƯỜNG NIÊN, NĂM A: 

https://www.vaticannews.va/vi/loi-chua-hang-ngay/2026/10/04.html

Ông chủ sẽ cho các tá điền khác canh tác vườn nho.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. Mt 21,33-43

33 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các thượng tế và kỳ mục trong dân rằng : “Các ông hãy nghe dụ ngôn sau đây : Có chủ nhà kia trồng được một vườn nho ; chung quanh vườn, ông rào giậu ; trong vườn, ông khoét bồn đạp nho, và xây một tháp canh. Ông cho tá điền canh tác, rồi trẩy đi xa. 34 Gần đến mùa hái nho, ông sai đầy tớ đến gặp các tá điền để thu hoa lợi. 35 Bọn tá điền bắt các đầy tớ ông : chúng đánh người này, giết người kia, ném đá người nọ. 36 Ông lại sai một số đầy tớ khác đông hơn trước ; nhưng bọn tá điền cũng xử với họ y như vậy. 37 Sau cùng, ông sai con trai mình đến gặp chúng, vì nghĩ rằng : ‘Chúng sẽ nể con ta.’ 38 Nhưng bọn tá điền vừa thấy người con, thì bảo nhau : ‘Đứa thừa tự đây rồi ! Nào ta giết quách nó đi, và đoạt lấy gia tài nó !’ 39 Thế là chúng bắt lấy cậu, tống ra khỏi vườn nho và giết đi. 40 Vậy khi ông chủ vườn nho đến, ông sẽ làm gì bọn tá điền kia ?” 41 Họ đáp : “Ác giả ác báo, ông sẽ tru diệt bọn chúng và cho các tá điền khác canh tác vườn nho, để cứ đúng mùa, họ nộp hoa lợi cho ông.” 42 Đức Giê-su bảo họ : “Kinh Thánh có câu : ‘Tảng đá thợ xây nhà loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường. Đó chính là công trình của Chúa, công trình kỳ diệu trước mắt chúng ta.’ Các ông chưa bao giờ đọc câu này sao ?

43 “Bởi đó, tôi nói cho các ông hay : Nước Thiên Chúa, Người sẽ lấy đi không cho các ông nữa, mà ban cho một dân biết làm cho Nước ấy sinh hoa lợi.”

Nguyễn Xuân Minh

BS Đỗ Hồng Ngọc

…Khi đã lớn tuổi, thì con người được nhiều tự do hơn, được thong thả hơn để sống. Không còn phải như em bé bị cha mẹ ép buộc, bây giờ thì muốn làm chi thì làm, muốn thức khuya dậy sớm gì, cũng chẳng còn ai la mắng dọa nạt, rầy la. Nếu vợ vì thương, sợ mất sức khỏe, thì cũng cằn nhằn chút chút thôi, mình không nghe thì cũng chẳng bị roi đòn gì. Không còn phải khổ công học tập, lo lắng cho tương lai mai sau, chẳng phải học thêm chi cho mệt trí, biết quá nhiều, biết quá đủ rồi. Nếu đã nghỉ hưu, thì học thêm làm chi. Nếu còn đi làm, thì cũng đã rành nghề, quen tay quen việc,  làm việc dễ dàng.

Khi già tình yêu cũng không còn là mối bận tâm, không quan trọng quá, chưa nghe báo đăng các cụ già trên dưới sáu mươi tự vẫn chết vì  thất tình. Tội chi mà chết vì tình trong tuổi già, vì cũng sắp thấy Diêm Vương rồi, việc chi mà đi sớm hơn. Khôn quá rồi, chết vì tình yêu là nông nỗi. Đời sống tình cảm của tuổi già êm đềm hơn, ít đau đớn ít sôi động, và bình lặng. Tuổi già rồi, các ông không còn tính chuyện mèo mỡ lăng nhăng, khỏi phải lo lắng sợ vợ khám phá ra chuyện dấu diếm mà nhà tan, cửa nát. Đỡ tốn tiền quà cáp, đỡ tốn thì giờ lui tới các nơi bí mật. Hồi hộp, đau tim. Các bà khỏi phải lo chuyện đi đánh ghen, không còn cần phải chăm chút nhan sắc làm chi nữa, vì như chiếc xe cũ rệu, có sơn phết lại cũng xộc xệch, cũng méo mó. An tâm và chấp nhận, thì khỏi băn khoăn mà vui.

Cũng có một số ít những cặp vợ chồng già đem nhau ra tòa chia tay, vì khi già cả hai đều trở thành khó tính. Hậu quả của ly dị trong tuổi già không trầm trọng như khi còn trẻ, vì con cái đã lớn, đã tự lập, không còn ảnh hưởng nhiều đến tương lai chúng và tương lai của chính mình. Vì còn sống bao lâu nữa mà lo lắng chi cho nhiều. Xa được ông chồng khó tính, độc tài là mừng. Dứt được bà vợ đanh đá, bạc ác là phải sung sướng. Khỏe trí. Tuổi già, cố giữ cho còn có nhau, khi đã đến nước ly dị, thì hai bên đều đúng, đều có lý. Đây là hành động tự cứu mình, và cứu người ra khỏi cảnh khổ lúc cuối đời, khi mà mộ bia đã thấp thoáng trước mắt, không còn bao nhiêu ngày nữa. Có điều ít ai nghĩ đến, là càng già, thì càng dễ tìm một người bạn đời để nối lại, để an ủi nhau trong tuổi xế chiều. Vì chung quanh họ, có thiếu chi người đứt gánh nửa đường. Chồng chết, vợ chết, ly dị. Vấn đề là không sao tìm được một người có chung nhiều kỷ niệm, nhiều tình nghĩa, nhiều chia xẻ như người phối ngẫu cũ. Tình già cũng nhẹ nhàng, thong thả, ít khổ đau, ít sôi nổi hơn tình khi còn trẻ trung. Sức lực cũng có còn bao nhiêu mà ghen tương nhau chi, mà lo lắng chi cho thêm mệt, những người lớn tuổi kinh nghiệm và biết rõ như vậy.

Nhiều người  trẻ, sau khi gia đình tan vỡ thì xuống tinh thần, uống ruợu đánh bài tìm quên, đôi khi không phải vì họ quá thương yêu người cũ mà tự hủy hoại đời mình, mà chính vì họ tự thương thân, tự ái bị xúc phạm, và rồi sa lầy vào ruợu chè cờ bạc. Người lớn tuổi thì suy nghĩ khác. Họ nghĩ rằng ta cũng đã gần đất xa trời rồi, có sống thêm bao lâu nữa mà sầu khổ cho mệt.  Mất củ khoai lang, thì kiếm củ khoai mì bù vào. Tuổi già biết giá trị tương đối của tình yêu nên không tìm tuyệt hão, không tìm lý tưởng, và nhờ vậy không bị thực tế phũ phàng làm vỡ mộng, đau khổ.  Khi già rồi, có ai hỏi tuổi, thì cũng không cần dấu diếm, không cần sụt đi năm bảy tuổi làm chi. Sướng lắm. Vì có sụt tuổi, cũng không dấu được những nếp nhăn, mà chẳng có ích lợi gì. Nếu tự cọng thêm cho mình chừng chục tuổi, thì không chừng được thiên hạ nức nở khen là còn trẻ, trẻ quá, và họ mơ ước được như mình.

Các ông có vợ đẹp, khi lớn tuổi cũng đỡ lo bọn dê xồm dòm ngó, lăm le dụ dỗ vợ mình. Con người, ai mà không nhẹ dạ, ai mà không ưa lời nói ngon ngọt êm tai, ai mà không có khi thiếu sáng suốt. Vợ  chồng cũng có khi  bất hòa, buồn giận nhau, và những khi nầy, lòng người dễ chao đảo lắm. Bởi vậy, các ông đỡ nghe các bà hăm he ly dị, hăm he bỏ nhau. Tuổi nầy các bà cũng  thừa khôn ngoan để biết những tên ngon ngọt, hứa hẹn nhiều, thường chỉ là những tên phá đám, chứ không thể tin tưởng được. Đàn bà có chồng hào hoa, đẹp trai,  khi lớn tuổi cũng bớt lo, vì các ông cũng bớt máu nóng, bớt chộn rộn và khôn ngoan hơn thời trẻ trung. Biết kềm chế hơn, và biết rõ giá trị hạnh phúc gia đình cần gìn giữ hơn là chơi ngông. Tuổi già, vợ chồng sống chung với nhau lâu rồi, chịu dựng nhau giỏi hơn, quen với cái thói hư tật xấu của nhau. Không còn thấy khó chịu nhiều nữa. Dễ dung thứ cho nhau, chấp nhận nhau, vì họ biết rõ bên cạnh cái chưa tốt của người bạn đời, còn có rất nhiều cái tốt khác. Vợ chồng, khi đó biết bao nhiêu là tình nghĩa, bao nhiêu kỷ niệm, bao nhiêu thân thiết, cho nên hạnh phúc hơn, vui hơn. Tình yêu trong tuổi già thâm trầm, có thì giờ bên nhau nhiều hơn, chia sẻ nhiều hơn. Cũng có nhiều ông bà già ưa cãi vã nhau, cũng dễ hiểu, khi đó tai của cả hai ông bà đều lãng, người nầy nói một đường, người kia hiểu nẻo khác, cho nên buồn nhau giận nhau, không gây gổ sao được?

…Tuổi già, thì tất cả mộng ước điên cuồng của thời trẻ trung đã tan vỡ, đã lắng xuống, không còn khích động trong lòng, không còn thao thức nhức nhối. Họ biết sức mình đến đâu, và không tội chi mà ôm cao vọng cho khổ thân. Họ còn biết thêm rằng, nếu những cao vọng điên cuồng ngày xưa mà có thành đi nữa, thì e cũng chỉ là hư không, chẳng đáng gì. Khi tuổi già, thì biết khôn ngoan mà an phận, biết vui với bình thường. Biết đâu là hạnh phúc chân chính.  Nhiều người già rồi mới tiếc suốt một thời son trẻ không biết sống, phí phạm thời gian theo đuổi những huyễn mộng, làm đau khổ mình, làm điêu đứng người khác.  Tuổi già, vui khi thấy mình hết nông nỗi, nhìn đời bằng cái tâm tĩnh lặng hơn. Ai khen không hớn hở mừng, ai chê không vội vã hờn giận. Vì biết rõ mình không có gì xuất chúng để thiên hạ khen nịnh. Và biết mình cũng có nhiều cố tật không chừa được, đáng chê. Chê thì chê, khen thì khen. Khen cũng thế, mà chê cũng thế, thì ta vẫn là ta, là một kẻ già, đáng được khoan thứ hơn là trách móc.

Lúc nầy, không  còn muốn làm giàu, không bị con ma tham lam thúc bách để kiếm và tích trữ cho nhiều tiền nhiều bạc. Con cái cũng đã lớn, không phải chi tiêu nhiều thứ , thì tiền bạc, chỉ cần đủ sống thôi, cũng là thỏa nguyện. Họ cũng không cần se sua, tranh hơn thua với ai, tinh thần họ vui vẻ, dễ chịu và khỏe khoắn hơn. Mối lo âu về tài chánh cũng nhẹ gánh.  Bởi khi đó, nhiều người đã tích trữ được một số tiền nhỏ. Nhà cửa cũng đã có.  Nợ nhà, nợ xe cũng ít đi, hoặc không còn nữa. Con cái cũng đã lớn, không còn là gánh nặng cho mình. Chúng nó  đã có nghề nghiệp, đã làm ăn được. Chắc chắn tương lai chúng khá hơn mình nhiều. Người già không chi tiêu nhiều, ăn cũng ít đi rồi, chơi cũng không còn phung phí dại dột như tuổi trẻ.

Khi già, thời gian mới là thực sự của mình, vì không còn phải chạy ngược chạy xuôi kiếm sống nữa. Không còn bị bó buộc bởi trách nhiệm bổn phận. Có thể ngồi mơ mộng hàng giờ trên ghế đá công viên, thưởng thức thiên nhiên tuyệt thú, có thể tìm được an bình tuyệt đối, không như thời còn trẻ, đi nghỉ mát, mà thỉnh thoảng cũng bị công việc nhà ám ảnh, nhắc nhở.

Tuổi già về hưu, là một mong ước của gần như của tất cả mọi người. Nhiều người gắng làm sao kiếm cho nhiều tiền để được về hưu sớm hơn. Nhiều thanh niên, ngày về hưu còn xa lắc, xa lơ mà vẫn mơ ước. Người Mỹ, trẻ già chi cũng nghĩ đến hưu trí. Hưu trí trong tuổi già là một phần thưởng của tạo hóa, của xã hội. Cho sung sướng, nghỉ ngơi. Già là nghỉ ngơi, là khỏe khoắn. Mỗi buổi sáng nằm dài trên giường, sáng nào cũng là chủ nhật trong tuần, muốn dậy lúc mấy giờ cũng được, muốn nằm cho đến trưa đến chiều cũng không sao. Nằm thoải mái, không ai chờ, ai đợi, không có việc gì gấp gáp phải làm, ngoại trừ cái bọng tiểu nó thúc dục, không cho mình nhịn lâu thêm được nữa. Thế thì sao mà không sung sướng. Nếu chưa về hưu, còn đi làm việc, thì cái tâm của người lớn tuổi cũng nhẹ nhàng, ít bị những sức căng, bị áp lực đè nén. Vì tài chánh cũng quan trọng, nhưng không quá quan trọng đến nỗi khi thất nghiệp thì mất xe, mất nhà, mất vợ, mất con như những người còn trẻ. Khi này, nhiều thứ trong cuộc sống đã ổn định, nhu cầu tiền bạc cũng không quá nhiều. Vã lại, già rồi, kinh nghiệm công việc nhiều, cho nên giải quyết mọi sự trong dễ dàng, thong thả. Bạn đồng sự cũng có chút nể nang, phần vì tuổi tác, phần vì kinh nghiệm. Có trường hợp, còn có việc thì tốt, mất việc thì mừng hơn, vì có lý do chính đáng để về hưu cho khỏe. Vì nếu việc có hoài, việc lại dễ dàng, thì tiếc, không muốn về hưu. Tuổi lớn, không cần thăng tiến, không cần đua chen với ai, cho nên tinh thần thoải mái, được bạn bè chung quanh thương mến hơn. Những người về hưu rồi, trở lại làm việc, thì đi làm, như  đi chơi, chứ không phải “đi cày” như nhiều người khác quan niệm. Vui thì làm tiếp, chán thì  về nhà nghỉ ngơi.

Người lớn tuổi, thì sức khỏe xuống, bệnh hoạn ồ ạt đến tấn công, không ai thoát khỏi bệnh hoạn. Nhưng họ lại cảm được cái sung sướng của một ngày khi bệnh thuyên giảm. Một ngày khi cảm thấy gân cốt ít nhức mỏi hơn, dễ chịu trong từng khớp xương hơn. Ngưới trẻ đâu có thấy được những nỗi sung sướng này?  Vì họ chưa kinh nghiệm, chưa trải qua, nên chưa biết. Họ có sức khỏe, nhưng họ không biết đó là sung sướng, cho nên, xem như chẳng có giá trị gì. Anh chị xem, nếu anh chị có một tảng ngọc to bằng cái bàn nằm trong vườn, mà anh chị không biết đó là chất ngọc, thì không biết quý, không biết mình sung sướng có tảng ngọc, mà chỉ quý và sướng vì viên ngọc nhỏ xíu nằm trên chiếc nhẫn mà thôi. Có người viết sách rằng, tuổi già, buổi sáng ngủ dậy, nghe xương cốt đau nhức mà mừng, vì biết mình chưa chết. Tôi thêm rằng, biết mình còn sống là mừng, biết mình đã chết nhẹ nhàng, càng mừng hơn.

Nầy anh chị có nhớ câu chuyện Thượng Đế khi đuổi tổ phụ loài người là ông Adam và bà Eva xuống  trần gian, có chỉ mặt mà phán : “Từ nay chúng mi phải đổ mồ hôi trán mới có hạt cơm vào mồm”. Đó là câu nguyền rủa độc địa nhất, là lời phán ý nghĩa nhất, là con người phải sống trong nhọc nhằn. Sách Phật cũng có viết đời là đau khổ, và tu để tránh khổ. Đó, đời nầy đáng sống lắm, nhưng cũng nhiều khổ đau lắm. Bởi vậy nên tôi nói, được sống là mừng, mà được chết, cũng mừng. Tôi đi đám ma ông bạn già, thấy gia đình khóc lóc, rên rỉ thảm thương, con cháu mếu máo kể lể. Tôi cười trong bụng, nghĩ rằng bọn nầy không biết luật của tạo hóa. Có sinh thì có diệt. Chúng nó muốn thân nhân của chúng sống đời đời sao? Biết đâu chỉ là khởi điểm của một cuôc rong chơi. Nầy, tôi đọc cho anh chị nghe một đoạn thơ của anh bạn tôi:

Tôi đi trước, hẹn gặp nhau ở đó

Ai thay da mãi mãi sống muôn đời ?

Kẻ trước, người sau xếp hàng xuống mộ,

Biết đâu là khởi điểm cuộc rong chơi …

Khi tuổi già, thì xem cái chết như về. Ai không phải chết mà sợ. Sống qua khỏi tuổi năm mươi, là đã lời lắm. Tuổi trung bình của con người trên thế giới này chưa được con số năm mươi. Thì mình nên tự xem như được sống thêm đời thứ hai. Đời trước đã hoàn tất, có cả khổ đau lẫn hạnh phúc. Đời sau nầy, thì chắc chắn là sung sướng hơn hạnh phúc hơn đời trước. Vì đã từng trải, đã gom được kinh nghiệm của đời trước, để thấy đâu là hạnh phúc chân thật, đâu là phù du huyễn hão. Chết là về. Nhưng chỉ sợ không về được đến nơi đến chốn, mà như chiếc xe hư máy dọc đường. Làm khổ chủ xe, bắt nằm liệt mê man, không sống mà cũng không chết, đó mới là cái đáng sợ. Tôi biết vậy, nên đã làm di chúc, khi nào tôi bị mê ba ngày, thì xin rút ống cho tôi đi. Đi về bình an. Này, anh chị nghĩ sao về ông bác sĩ mà người ta đặt cho tên là bác sĩ tử thần? Già rồi tôi không nhớ rõ tên, hình như ông ta tên là “Ki-Vô-kiên” phải không? Cái tên gần gần như vậy. Theo tôi, thì ông nầy là một vị Bồ Tát, cứu độ cho chúng sinh mau qua khỏi khổ đau, để bị ra tòa, bị tù tội. Chỉ có cái tâm Bồ Tát thật lớn mới làm được việc đó. Tôi cố tìm một cái ảnh ông ta để thờ sống, mà không có. Tôi nghĩ, trong tương lai, luật pháp sẽ không ngăn cấm việc cho người đau đớn ra đi sớm hơn, vì đàng nào cũng chết, tại sao phải kéo cái đau đớn ra dài hơn mới được chết. Trừng phạt người ta hay sao?  Trong tuổi già, người ta biết ơn sự nhiệm mầu của tạo hóa. Có bộ máy nào, không phải là gang thép, bạch kim, mà chạy một mạch sáu bảy chục năm không ngưng nghỉ, mà vẫn còn hoạt động như quả tim, buồng phổi, trái thận, cái bao tử, não bộ. Có hệ thống ống dẫn nào hoạt động sáu bảy chục năm mà chưa thay thế như các mạch máu của hệ thống tuần hoàn. Thì dù có rò rỉ van tim, chất mỡ đọng nghẹt trong vài ba mạch máu, thì cũng là sự thường tình, và mừng là còn sống, còn sinh hoạt được. Dù có phải liền liền đi vào cầu tiểu mỗi ngày nhiều lần, thì họ vẫn sung sướng là cái vòi xài mấy chục năm mà vẫn chỉ mới rò rỉ sơ sơ. Mấy cái vòi nước trong nhà, bằng kim khí cứng, không rỉ sét, thế mà năm bảy năm đã phải thay rồi…

BS Đỗ Hồng Ngọc 

TUỔI GIÀ VỚI … NHỚ NHỚ QUÊN QUÊN

Nhớ nhớ quên quên không phải là bệnh.

Nhớ nhớ quên quên là cách mà trời đất nhắc người già: “Thôi, bớt nhớ đi, cho nhẹ đầu.”

Hồi trẻ, nhớ nhiều là giỏi. Nhớ công thức, nhớ bài học, nhớ kiến thức …

Lớn lên đi làm nhớ tên khách hàng, nhớ số liệu, nhớ ngày sinh của sếp…

Về già, quên nhiều lại là giỏi. Quên được giận hờn, quên được hơn thua, thì mới… ngủ ngon.

NGƯỜI GIÀ QUÊN GÌ VÀ NHỚ GÌ?

Lạ lắm.

Cái cần quên thì lại nhớ dai.

Con dâu 10 năm trước lỡ miệng nói một câu hỗn: “Mẹ nấu ăn dở”. 10 năm rồi vẫn nhớ như in, mỗi lần ăn cơm lại nhớ, lại tủi.

Bạn vay 500k năm 2009  không trả. Nhớ mãi. Gặp bạn là nhớ 500k.

Sếp cũ 30 năm trước mắng mình một câu: “Cậu hấp tấp quá”. Nhớ mãi đến giờ.

Những cái làm mình đau, mình lại nhớ dai như keo. Như vết xước trên cái đĩa hát cũ, kim đi qua là lại rè rè.

Cái cần nhớ thì lại quên.

Sáng bác sĩ dặn uống viên thuốc  trắng trước khi ăn. Trưa quên.

Con dặn: “Ba nhớ khóa cửa”. Quên.

Đang cầm ấm chè định rót ra uống, quay đi tưới lan, quên luôn ấm chè.

Tên đứa cháu nội học lớp 3, đôi khi phải nghĩ một lúc mới ra.

Quên chìa khóa, quên kính, quên mình vừa định nói gì. Quên như giàn lan lâu ngày không tưới, lá cứ vàng dần.

Tại sao lại thế? Vì não người già như cái kho đầy. Kho đầy rồi, muốn nhớ cái mới, phải quên bớt cái cũ đi. Nhưng cái cũ đau quá, nó nặng, nó chìm sâu dưới đáy kho, không quên được.

CÓ 3 CÁI QUÊN ĐÁNG SỢ VÀ 3 CÁI QUÊN ĐÁNG MỪNG

3 cái quên đáng sợ, phải đi khám ngay:

– Quên mình vừa ăn. Ăn rồi lại bảo chưa ăn, đòi ăn nữa.

– Quên đường về nhà. Đi chợ ngay đầu ngõ mà quên lối về.

– Quên mặt con cháu. Nhìn cháu nội mà lại hỏi  “Cháu con nhà ai đây?”.

Ba cái quên này là quên bệnh, phải đi bác sĩ, đừng giấu. Giấu là khổ con cháu. Đi khám sớm, uống thuốc sớm, tập luyện sớm thì giữ được lâu hơn.

3 cái quên đáng mừng, cứ để nó quên:

– Quên giận: Hôm qua con nó to tiếng với mình, hôm nay quên đi, lại pha trà mời nó. Quên được giận là phúc. Nhớ giận làm gì, mệt mình.

– Quên so bì: Quên mất lương bạn mình bao nhiêu, nhà bạn mình to bao nhiêu. Quên đi thì mình mới vui với mình,

– Quên mình già: Sáng dậy quên mất mình 75 tuổi, cứ nghĩ mình 57, ra tưới lan, quét sân, làm thơ, đi bộ. Quên mình già đi một lúc, người nó khỏe ra. Nhớ mình già hoài, người nó héo.

LÀM SAO ĐỂ SỐNG CHUNG VỚI NHỚ NHỚ QUÊN QUÊN?

Đừng mắng mình: “Già rồi lú lẫn”. Mắng thế là bạc đãi mình. Não nó mệt rồi, nó quên là thường.

Xin mách 3 cách đang dùng để nhớ :

1. Viết ra, đừng nhớ trong đầu.

Não già như cái rổ thưa, đựng nước là chảy hết.

Thuốc uống mấy giờ, viết ra giấy dán vào cửa tủ lạnh.

Mai phải làm gì, viết ra 3 việc thôi: 6h tưới lan, 9h uống trà, 3h làm thơ.

Viết 3 việc là đủ. Viết 10 việc là lại quên.

Tên bạn mới gặp, viết ngay vào cuốn sổ tay: “Bác Tư, nhà đầu ngõ, thích thơ”.

Viết ra là tử tế với cái đầu của mình. Đừng bắt nó phải nhớ hết.

1. Nhớ bằng tay, bằng chân, không nhớ bằng đầu.

Đầu quên, nhưng tay chân nó nhớ.

Tay quen tưới lan 6h, cứ 6h tay tự ra giàn lan, không cần đầu nhớ.

Chân quen đi bộ ra công viên 5h chiều, cứ 5h chân tự đi.

Tay quen pha ấm trà, cứ đến giờ tay tự pha.

Tạo thành nếp. Nếp là thuốc nhớ. Có nếp rồi, quên đầu cũng không sao, tay chân nó dẫn mình đi.

1. Chọn cái để nhớ.

Kho đầy rồi, không nhớ hết được. Phải chọn.

Chỉ cần chọn nhớ 3 thứ thôi:

– Nhớ tên vợ, tên con, tên cháu. Quên gì thì quên, không được quên tên người thương mình.

– Nhớ giàn lan, ấm trà, bài thơ. Đó là 3 viên thuốc không đắng.

– Nhớ mình đã tử tế hôm nay chưa?

Tối trước khi ngủ, nhớ lại: Hôm nay mình có làm ai buồn không? Nếu không, là ngày nhớ đáng nhớ.

Còn lại, cho quên hết. Ai vay 500k quên đi. Ai chê thơ mình quên đi. Ai nói mình lẩm cẩm quên đi. Quên đi cho nhẹ đầu.

NHỚ NHỚ QUÊN QUÊN – CUỐI CÙNG LÀ CÒN LẠI GÌ?

Cuối cùng, nhớ nhớ quên quên rồi sẽ đi về đâu?

Sẽ quên hết tên, quên hết số, quên hết tiền, quên hết giận hờn.

Nhưng có một thứ không quên: Cảm giác.

Bác có thể quên tên cháu, nhưng cháu ôm bác, bác vẫn thấy ấm. Ấm là còn.

Bác có thể quên bài thơ mình viết, nhưng đọc lại, bác vẫn thấy vui. Vui là còn.

Bác có thể quên đường về nhà, nhưng thấy bóng nhỏ đường chiều, bác vẫn thấy thương. Thương là còn.

Trẻ nhớ bằng chữ. Già nhớ bằng lòng. Lòng còn ấm, còn thương, còn muốn mỗi mai bắt đầu, thì quên một chút cũng không sao.

Chốt lại:

Trẻ sợ quên.

Già sợ nhớ dai những điều buồn.

Vậy nên U70, cái gì vui thì cố nhớ, ghi vào sổ. Cái gì buồn thì cho phép mình quên, như cho phép lá vàng rụng khỏi giàn lan.

Quên để nhớ cái đáng nhớ hơn.

Đó mới là khôn

PhamQuocHung

Những Câu Chuyện Thú Vị  – Duc Minh Danh

Viên sĩ quan Đức Quốc xã kẻ một vạch trắng và nói:

“Bước qua đó, chúng tôi sẽ bắn.”

Nhưng vị linh mục người Ireland vẫn không ngừng bước qua.

Herbert Kappler cho kẻ vạch trắng ngay lối vào Quảng trường Thánh Phêrô ở Rome. Đó là ranh giới chính xác giữa Thành Vatican và vùng lãnh thổ do Đức Quốc xã kiểm soát. Ông ta bố trí lính gác phía bên Ý với mệnh lệnh duy nhất:

nếu vị linh mục người Ireland bước qua, hãy bắn chết ông.

Nhưng Hugh O’Flaherty vẫn tiếp tục bước qua.

Ông lớn lên ở Killarney, hạt Kerry, là con trai của một người quản lý sân golf; bản thân ông cũng là một tay golf xuất sắc, từng chơi quyền anh, là người có thể lực mạnh mẽ và sức hút tự nhiên. Ông đến Rome năm 1922 để học làm linh mục, rồi ở lại, trở thành một nhà ngoại giao của Vatican từng phục vụ tại Ai Cập, Haiti, Santo Domingo và Tiệp Khắc.

Khi chiến tranh nổ ra, ông đã có 20 năm xem Rome là quê hương, thuộc từng con phố, từng ngõ hẻm, và có mối quan hệ với mọi tầng lớp xã hội.

Ông là kiểu linh mục có thể chơi golf với con rể của Mussolini, rồi sau đó lại đi nghe xưng tội trong một căn nhà đá do chính tay mình sửa sang.

Khi Ý tham chiến cùng phe Đức, vị thế của O’Flaherty rất đặc biệt:

Ireland trung lập. Vatican là quốc gia có chủ quyền.

Về mặt lý thuyết , ông gần như không thể bị động tới.

Trong những năm đầu chiến tranh, ông thường xuyên đến các trại tù binh trên khắp nước Ý, thăm hỏi lính Đồng minh và gửi tin tức về gia đình họ thông qua Đài phát thanh Vatican.

Rồi đến tháng 9 năm 1943, Ý đổi phe. Đức tràn vào chiếm đóng. Trong hỗn loạn, hàng ngàn tù binh Đồng minh được lính Ý thả ra rồi bỏ đi bỗng trở thành những người bị truy lùng trên vùng đất do Đức chiếm đóng.

Họ nhớ đến vị linh mục Ireland cao lớn, vui vẻ từng đến trại tù của họ.

Và họ tìm đến ông.

Ông không xin phép.

Không chờ phê duyệt.

Ông đơn giản là bắt đầu tìm chỗ trú ẩn cho họ ngủ qua đêm.

Ông có mối quan hệ ở khắp nơi:

• giới quý tộc Rome có phòng trống
• các linh mục có tầng hầm
• các nữ tu có tu viện
• cả những du kích cộng sản không cùng đức tin nhưng cùng căm ghét phát xít Đức

Một trong những nơi trú ẩn đầu tiên thậm chí nằm ngay cạnh trụ sở SS địa phương. Và dường như ông còn thấy điều đó khá hài hước.

Mạng lưới của ông ngày càng lớn. Một đại tá Anh tên Sam Derry giúp quản lý hậu cần. Vợ của đại sứ Ireland chuyển tiền và tin tức. Điệp viên Pháp, quý tộc Thụy Sĩ, các tù binh vượt ngục rồi quay lại cứu người khác tất cả đều tham gia.

Ông giấu binh lính trong các căn hộ khắp Rome, liên tục luân chuyển họ. Ông nuôi họ bằng mạng lưới quyên góp. Ông giấu người Do Thái. Ông giấu những người Ý chống phát xít. Ông giấu bất kỳ ai mà quân Đức muốn giết.

Khi Gestapo xác định ông là người đứng sau những vụ mất tích ấy, họ không thể động đến ông trong Vatican. Vì vậy Kappler cho kẻ vạch trắng tử thần và cho lính mai phục.

Ban đầu O’Flaherty gặp người liên lạc trên bậc thềm Quảng trường Thánh Phêrô vẫn là đất Vatican nên an toàn.

Rồi ông vẫn bước ra ngoài.

Ông cải trang thành:

• người khuân than, mặt bôi đen
• công nhân quét đường
• người đưa thư
• thậm chí có lần là một nữ tu

Thân hình cao lớn khiến ông khó che giấu, nhưng sự thông thuộc các con hẻm Rome và lòng gan dạ phi thường đã bù lại tất cả.

Ông nhiều lần bị dồn vào góc và vẫn trốn thoát. Người của Kappler giăng rất nhiều bẫy công phu.

Đều thất bại.

Có một kế hoạch là bắt cóc ông ngay trong lúc làm lễ, kéo qua vạch trắng rồi bắn chết, sau đó nói rằng ông cố chạy trốn. May mắn thay, một nhà ngoại giao Đức có cảm tình đã báo cho ông kịp lúc.

Kappler treo thưởng 30.000 lire cho cái đầu của ông.

Nhưng O’Flaherty vẫn tiếp tục.

Đến tháng 6 năm 1944, khi quân Mỹ giải phóng Rome, mạng lưới của ông đã cứu sống 6.500 người lính Đồng minh, người Do Thái, dân thường và du kích.

Ông được trao:

• Huân chương Tự do của Quốc hội Mỹ
• tước Chỉ huy Đế quốc Anh
• huân chương từ Ý và từ Giáo hoàng

Ông nhận tất cả rồi gửi về cho em gái ở Ireland, nói rằng mình không làm điều đó vì huy chương.

Phương châm của ông rất đơn giản:

“Chúa không thuộc về quốc gia nào.”

Rồi đến chương cuối cùng.

Cũng là phần kỳ lạ nhất.

Herbert Kappler ,kẻ từng ra lệnh thảm sát 335 thường dân Ý tại hang Ardeatine năm 1944, tội ác chiến tranh tồi tệ nhất trên đất Ý bị kết án tù chung thân.

Ông ta viết thư cho O’Flaherty, người mà mình từng tìm mọi cách giết chết, và hỏi liệu ông có đến thăm không.

O’Flaherty đã đến.

Và ông tiếp tục đến, tháng này qua tháng khác, trong nhiều năm. Là người khách duy nhất của Kappler. Họ nói về tôn giáo, văn học, và có lẽ về mọi điều mà hai con người từng muốn hủy diệt nhau sẽ nói khi tất cả đã qua.

Kappler xin được gia nhập Giáo hội Công giáo.

Năm 1959, chính Đức ông Hugh O’Flaherty đã làm phép rửa tội cho người từng treo giá mạng mình.

Năm sau, ông bị đột quỵ và trở về Ireland nghỉ hưu. Ông qua đời tại Cahersiveen, County Kerry, năm 1963. Cái chết của ông lên trang nhất New York Times. Có tới 8 triệu người xem tập chương trình This Is Your Life của ông trên BBC.

Tại Killarney, đài tưởng niệm của ông khắc dòng chữ mà ông đã sống cả đời để minh chứng:

“Chúa không thuộc về quốc gia nào.”

Đó chính là Hugh O’Flaherty.

Không phải người đứng an toàn sau vạch trắng.

Mà là người liên tục bước qua nó để cứu những người xa lạ, đánh cược mọi thứ, và cuối cùng tha thứ cho điều tưởng như không thể tha thứ.

Ông không chỉ cứu những thân xác.

Ông còn cứu cả những linh hồn.

Kể cả linh hồn của chính kẻ đã cố giết mình nhất.

Theo Remember The Past