SƯU TẦM – Page 279

Gió Bấc

15-6-2023

Oan án Tịnh Thất Bồng Lai quy chụp cụ già trên 90 tuổi Lê Tùng Vân và các thành viên bản án tổng cộng 23 năm tù theo Điều 331, tưởng như tận cùng của sự nhạo báng pháp luật, vẫn chưa dừng lại. Mới đây, Long An phát lệnh truy tìm ba luật sư của đoàn Luật Sư TP.HCM từng tham gia bào chữa cho các bị cáo.

“Truy tìm” luật sư là động thái hiếm có trong hoạt động tư pháp. Luật sư Đào Kim Lân đã lên tiếng trả lời báo chí và livestream trên kênh Youtube Nhật Ký Luật sư giải đáp, Công an Long An mời và truy tìm các luật sư là sai thẩm quyền, không phù hợp pháp luật. Công An Long An đã vi phạm tố tụng, bao che tội phạm, làm giả chứng cứ, các luật sư tố cáo đến các cơ quan nhà nước, cơ quan pháp luật các cấp, nhưng không ai thụ lý giải quyết, ngược lại bên bị tố cáo lại quy chụp người tố cáo.

Truy tìm anh em với lệnh truy nã!

Ngày 12-6, báo chí nhà nước đồng loạt đưa thông báo của Cơ quan điều tra Công an tỉnh Long An truy tìm 3 luật sư từng bào chữa cho các bị cáo ở Tịnh Thất Bồng Lai là Đào Kim Lân, Nguyễn Văn Miếng, Đặng Đình Mạnh. Lý do được nêu ra là các luật sư này bị tố cáo đã livestream trên mạng xã hội các thông tin về vụ án, vi phạm Điều 331, được công an mời làm việc hai lần nhưng vắng mặt, hiện không có mặt tại nơi cư trú. Thông báo cũng phát động quần chúng, ai biết thông tin về ba luật sư này thì thông tin cho Cơ quan điều tra theo địa chỉ và số điện thoại.

Từ trái qua: Luật Sư Đào Kim Lân, Đặng Đình Mạnh và Nguyễn Văn Miếng trong nhóm các luật sư bào chữa vụ Tịnh Thất Bồng Lai. Ảnh cắt ra từ ảnh trên Facebook của LS Đặng Đình Mạnh

Thuật ngữ pháp lý “truy tìm” khá mới mẻ, lạ lẫm với người Việt và ý nghĩa cũng khá mơ hồ đến nỗi luật sư Phùng Thanh Sơn đã đưa một stt trên Facebook: “Bộ Công an có một Thông tư đóng dấu MẬT (hình như năm 2022) quy định về thông báo truy tìm! Cục kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp cần có ý kiến về tính hợp hiến của Thông tư MẬT này!” (1).

Nhưng với nội dung và kết cấu thông báo của Cơ Quan Điều Tra tỉnh Long An, thì chừng như “truy tìm” và “truy nã” có bà con ruột thịt gần gũi như anh em. Nó mang đầy uy lực và tính đe dọa. Báo Pháp Luật đã có bài viết dẫn ý kiến của luật sư (LS) Bùi Quốc Tuấn (Đoàn LS TP.HCM) cho biết, “truy tìm là thuật ngữ được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có hoạt động điều tra phục vụ công tác đấu tranh phòng chống tội phạm. Theo đó, truy tìm là việc tìm kiếm nạn nhân chưa rõ tung tích, người liên quan đến vụ án mất tích, đối tượng gây án bỏ trốn chưa rõ lai lịch, nhân chứng, vật chứng của vụ án hình sự phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử…”

Theo LS Tuấn, “trong hoạt động điều tra, khi xác định chưa rõ được đối tượng, nhằm làm rõ vụ án mà họ đang điều tra thì CQĐT truy tìm. Tuy nhiên, truy tìm không đồng nghĩa với việc đối tượng đang bị tìm đã được xác định là vi phạm pháp luật, mà là để xác định sự thật vụ án mà đối tượng truy tìm có liên quan hay không, có vi phạm pháp luật hay không… Ví dụ như trong hoạt động điều tra về nạn nhân chưa rõ tung tích, người mất tích, bị hại cần truy tìm để làm sáng tỏ về thiệt hại hoặc đối tượng gây án bỏ trốn chưa rõ lai lịch, nhân chứng, vật chứng… thì CQĐT truy tìm để phục vụ công tác điều tra” (2).

Theo lý giải này thì trường hợp “chưa rõ đối tượng” bị loại trừ vì qua vụ án Tịnh Thất Bồng Lai, ba luật sư và cơ quan điều tra đã nhẳn mặt nhau, đã làm việc tranh luận, thậm chí các luật sư đã nhiều lần khiếu nại, tố cáo công an Đức Hòa, Cơ Quan Điều Tra vi phạm tố tụng. Lý do truy tìm chỉ có thể là “để xác định sự thật vụ án mà đối tượng truy tìm có liên quan hay không, có vi phạm pháp luật hay không…”, trong trường hợp này sự chuyển hóa từ truy tìm sang khởi tố bắt giam hoặc truy nã, chỉ cách nhau khoảng cách mong manh bằng sợi tóc.

Việc công an “mời” luật sư bào chữa cho vụ án do chính mình điều tra và bị các luật sư khiếu nại, tố cáo với nhiều sai phạm rất cụ thể là điều hết sức bất thường, là dấu hiệu đàn áp, trả thù, trái với cách ứng xử của nền tư pháp minh bạch.

Trong nước và quốc tế đã lên tiếng bảo vệ Luật Sư!

Ngay trong lần đầu tiên được mời, Luật sư Đào Kim Lân đã có đơn trình báo với liên đoàn luật sư và các cơ quan pháp luật các cấp. Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã có văn bản “thông tin với Công an tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Long An để các cơ quan được biết. Về phía Liên đoàn Luật sư Việt Nam, bên cạnh việc giám sát, hỗ trợ quyền hành nghề của Luật sư thành viên, đồng thời quan tâm đến nhận thức, kỹ năng và ứng xử trong quá trình tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật. Đồng thời, Liên đoàn Luật sư Việt Nam sẵn sàng phối hợp và cử đại diện làm việc với các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Long An trong trường hợp cần thiết (hoặc khi có yêu cầu) nhằm góp phần xác minh, làm rõ vụ việc nêu trên.

Do đó, thông qua nội dung đơn và kết quả làm việc nêu trên, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đề nghị các cơ quan xem xét và có đường lối giải quyết vụ việc một cách thận trọng, khách quan theo đúng thẩm quyền, phù hợp với quy định của pháp luật” (3).

Không chỉ giới luật sư trong nước, mà tổ chức Luật gia Quốc tế (ICJ) vào ngày 14/3 công bố thư ngỏ gửi hai Bộ Tư pháp và Công an Việt Nam, lên án cuộc điều tra hình sự đối với luật sư nhân quyền Đặng Đình Mạnh.

Thư ngỏ của ICJ nêu rõ biện pháp điều tra hình sự đối với vị luật sư này liên quan đến công việc đại diện cho những nhà bảo vệ nhân quyền, những tiếng nói bất đồng chính trị, và những thân chủ trong các vụ án nhạy cảm khác, trong đó có vụ Tịnh Thất Bồng Lai.

Bản thân Luật sư Đặng Đình Mạnh đã bày tỏ quan ngại của ông một cách công khai qua những bài viết và video clip trên mạng xã hội về tiến trình điều tra của các cơ quan chức năng đối với vụ Tịnh Thất Bồng Lai.

ICJ bày tỏ quan ngại về điều 331 không tương thích với luật nhân quyền quốc tế, nhằm bảo vệ quyền tự do bày tỏ. Lý do vì điều luật này mơ hồ và quá mông lung, áp đặt những hạn chế không cần thiết và không phù hợp đối với các hoạt động hợp pháp của những nhà bảo vệ nhân quyền và luật sư.

“ICJ kêu gọi hai Bộ Tư Pháp và Công an của Việt Nam ngay lập tức tiến hành các bước ngưng điều tra hình sự đối với luật sư Đặng Đình Mạnh và những luật sư khác với mục đích gây phương hại đến hoạt động và quyền tự do biểu đạt của họ; có biện pháp hủy bỏ hay sửa đổi thực sự điều 331 cho thương thích với luật nhân quyền quốc tế; có mọi biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm việc thực thi một cách tự do nghề luật sư mà không phải lo sợ bị trả thù, bị hạn chế, gồm những sách nhiễu trong quá trình tư pháp” (4).

Quan trọng hơn, vụ việc đã vang đến Liên Hiệp Quốc, ba báo cáo viên đặc biệt về tính độc lập của thẩm phán và luật sư, về thúc đẩy và bảo vệ quyền tự do quan điểm và biểu đạt, và về tình hình của những người bảo vệ nhân quyền, viết:

“Luật sư Đặng Đình Mạnh là một luật sư nhân quyền nổi tiếng và là nhà hoạt động nhân quyền được ghi nhận vì các hoạt động của mình. Là một luật sư bảo vệ của Đoàn Luật sư thành phố Hồ Chí Minh trong hơn 15 năm qua, ông Mạnh đã tham gia bảo vệ trong ít nhất 37 vụ và thay mặt hơn 50 thân chủ, trong đó có nhiều người là người bảo vệ nhân quyền, nhà báo độc lập và người hoạt động dân chủ.

Thông tin cho thấy cuộc điều tra có thể là một hành động trả đũa từ chính quyền, vì nhóm luật sư đã gửi đơn khiếu nại chính thức tố cáo Công an và Viện Kiểm sát tỉnh Long An vi phạm thủ tục tố tụng trong quá trình điều tra vụ án chống lại chùa Phật giáo (Tịnh thất Bồng Lai)” (5).

Bất chấp những khuyến cáo của các tổ chức luật sư, nhân quyền trong và ngoài nước, Công An Long An tiếp tục chơi luật rừng, tiếp tục tung chiêu truy tìm các luật sư.

Công An Long An truy tìm là sai thẩm quyền

Việc truy tìm đăng ồn ào trên báo làm người đọc hoang mang, các luật sư này phạm tội gì, trốn ở đâu mà phải truy tìm?

Giữa một rừng 800 tờ báo nhà nước hồn nhiên đăng nguyên văn thông báo truy tìm của công an đúng theo lề phải, lẻ loi duy nhất báo Dân Trí làm nghiệp vụ hết sức thông thường và cần thiết của nghề báo là ghi nhận thông tin của các đối tượng liên quan. Theo đó, Đoàn luật sư TPHCM cho biết “ông Lân, ông Mạnh và ông Miếng đang sinh hoạt tại tổ chức này. Trong thời gian hành nghề luật sư, những người này chưa từng có vi phạm”.

Luật sư Đào Kim Lân khẳng định với phóng viên, “ông vẫn sinh hoạt bình thường tại địa phương. Ngay khi có thông báo tin báo tội phạm liên quan đến các luật sư, ông đã có văn bản phản hồi nêu quan điểm về vụ việc đến lãnh đạo công an, VKSND tỉnh Long An. Đồng thời, từ tháng 6/2022, luật sư này có đơn trình bày và kêu cứu đến các cơ quan Trung ương.

Luật sư Lân nói mình là người tố cáo các cơ quan tố tụng tỉnh Long An, việc tố cáo thực hiện công khai và được các cơ quan Trung ương tiếp nhận, chuyển về Long An nhưng đến nay chưa có câu trả lời. Trong trường hợp cần xác minh làm rõ, luật sư Lân cho rằng đó là Bộ Công an hoặc Công an TPHCM (nơi ông Lân cư trú) chứ không liên quan tới Công an Long An” (6).

Cùng ngày 12-6, luật sư Đào Kim Lân đã livestream trao đổi với cộng đồng về sự kiện này. Luật sư Lân giải thích rõ hơn về thẩm quyền điều tra theo luật tố tụng thuộc về công an nơi ở của nghi can hoặc nơi tội phạm xảy ra. Luật sư Lân cư trú và đăng ký hành nghề tại TP.HCM, hoạt động livestream xảy ra tại TP.HCM nên nếu có xảy ra sai phạm pháp luật thì thẩm quyền, trách nhiệm điều tra là Công an TPHCM không phải của Công an Long An.

Cấp dưới lạm quyền, cấp trên làm lơ!

Luật sư Lân đã ôn lại quá trình tham gia bào chữa cho các bị can ở Tịnh Thất Bồng Lai, luật sư Lân và các đồng nghiệp đã phát hiện Công An huyện Đức Hòa, Công An tỉnh Long An có nhiều sai sót trong hoạt động điều tra. Theo luật và theo thông lệ, chức năng của luật sư, các luật sư đã trao đổi với công an huyện, tỉnh nhưng các cơ quan này không tiếp thu. Các luật sư đã có văn bản tố cáo đến Viện Kiểm Sát Tối cao và lãnh đạo đảng, nhà nước. Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao đã tiếp nhận đơn và chuyển về cho VKSND tỉnh Long An xem xét xử lý.

Theo luật, cơ quan có chức năng phải điều tra, làm rõ các nội dung tố cáo này, nếu luật sư tố cáo sai sẽ xử phạt theo luật, nếu đúng, phải xử lý những cá nhân và tổ chức vi phạm. Nhưng họ ngâm tôm từ tháng 11-2022 cho đến nay, không xử lý và cùng đường, quay sang mượn cớ có đơn tố cáo các luật sư có hành vi phát tán, nói xấu công an trên mạng, quy chụp điều 331.

Từ chuyện tố cáo công an Đức Hòa đòi hối lộ 300 triệu đồng, gia đình Tịnh Thất Bồng Lai đang yên lành bỗng dưng ông Võ Văn Thắng và bà Mai dẫn 50 côn đồ xâm nhập trái phép, đập phá, trộm cắp tài sản. Đại diện Tịnh Thất Bồng Lai tố cáo nhiều lần nhưng Công An Đức Hòa liên tục cho rằng không phạm pháp. Bức xúc vì bị đối xử bất công, các thành viên Tịnh Thất Bồng Lai chỉ nói Công An bao che tội phạm, liền bị khởi tố, bắt giam. Cụ Lê Tùng Vân chỉ nói Thích Thanh Từ ngu hơn bò mà bị 5 năm tù. Bản án tù thực chất chỉ là một trong chuỗi hành vi Công An trả thù việc họ đã tố cáo công an Đức Hòa vòi tiền hối lộ.

Đến lượt các luật sư cũng bị điều tra về cái tội nói đúng cái xấu, cái sai của công an (7).

Oan án dao thớt của tử tù Hồ Duy Hải kéo dài đã hơn 14 năm qua, đến oan án Tịnh Thất Bồng Lai, cho thấy Long An là vùng trũng sâu nhất trong hố thẳm tối tăm phi pháp, là đỉnh cao cường quyền của xứ sở “thiên đường”. Những sai phạm ấy đã được các luật sư tố cáo đến tất cả các cơ quan pháp luật và các lãnh đạo đảng, nhà nước cao nhất, kể cả Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng. Thế nhưng hai năm qua, những vi phạm pháp luật, đạo đức nghiêm trọng, trắng trợn, man rợ, trời không dung, đất không tha ấy, không có cơ quan nào nào xem xét, ngược lại những tên tội phạm tiếp tục lạm quyền, trấn áp những luật sư, bất chấp dư luận trong nước và quốc tế, cho thấy sự vô pháp này không riêng của Long An, mà đã di căn từ địa phương đến trung ương.

Số phận không riêng của ba luật sư và mọi người dân thật mong manh. Các cơ quan pháp luật ở đây không tôn trọng mà các cơ quan này tha hồ lạm dụng quyền lực để nhũng nhiễu bức hại người dân.

_______

Ghi chú:

1- https://www.facebook.com/thanhson.phung.33/posts/pfbid0VLtXGpVnNZyVU4u9ScUWna2NKiQVEkhAXmcEh8DcWEhJ2QzuuVyNBmbY8KRFq982l

2- https://lsvn.vn/lien-doan-luat-su-viet-nam-de-nghi-cac-co-quan-to-tung-tinh-long-an-xem-xet-duong-loi-xu-ly-lien-quan-den-vu-an-xay-ra-tai-tinh-that-bong-lai-1678259668.html

3- https://plo.vn/tu-viec-3-luat-su-tung-bao-chua-vu-tinh-that-bong-lai-bi-truy-tim-khi-nao-truy-tim-khi-nao-truy-na-post737516.html?mibextid=Zxz2cZ&fbclid=IwAR32lATy4wBTWRS0w8GLv1547lOFxf9fJm_BsuIzObjGsPB3WPuspUOT5p8

4- https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/icj-calls-for-cease-of-investigation-against-human-rights-lawyer-dang-dinh-manh-03142023092554.html

5- https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/un-special-rapporteurs-say-lawyer-dang-dinh-manh-revenged-for-his-legal-support-for-penglei-buddhist-temple-06022023081903.html

https://dantri.com.vn/phap-luat/bi-truy-tim-luat-su-bao-chua-cho-bi-cao-vu-tinh-that-bong-lai-len-tieng-20230612095428034.htm

6- https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/icj-calls-for-cease-of-investigation-against-human-rights-lawyer-dang-dinh-manh-03142023092554.html

7- https://www.youtube.com/watch?v=jzQOTURGfXg&t=1714s

06/15/202306/15/2023

Những điều đáng suy ngẫm

Người muốn thành công phải học cách xem thất bại là một phần lành mạnh, không thể tránh khỏi trong quá trình vươn đến tầm cao.” (Joyce Brothers)

Bộ phim “Chiến tranh giữ các vì sao” bị nhiều hãng phim ở Hollywood từ chối, sau khi được hãng 20th Centure Fox chấp nhận sản xuất, đã trở thành một trong số rất ít các tác phẩm điện ảnh đạt doanh thu cao nhất trong lịch sử điện ảnh thế giới.

Những phim “E.T”, “Forrest Gump”, “ở nhà một mình”, “Tốc độ”, “Pulp Fiction” cũng đều bị các hãng phim lớn từ chối trước khi có một nhà sản xuất phim đồng ý làm chúng.

Một hãng phim quyết định không đầu tư vào bộ phim “Cuốn theo chiều gió” với lý do “Chưa có phim nào về cuộc nội chiến Mỹ mà bán lời được một xu!”

Sylvester Stallone lớn lên trong một gia đình hà khắc, thường xuyên bị bố đánh đập và mắng nhiếc là đần độn. Tuổi thơ ông lớn lên trong sự cô độc và khổ sở, phải liên tục chuyển trường. Một người thầy sau khi xem kết quả kiểm tra của ông ở trường đại học Drexel đã khuyên ông nên theo nghề sửa thang máy.

Tom Watson, người sáng lập hãng máy tính IBM, với niềm tin vào sự thành công của một sản phẩm mới và tương lai phát triển của nó, đã rất mực ủng hộ một trong những vị phó chủ tịch tập đoàn của ông trong việc quảng bá sản phẩm. Nhưng không may, dự án đó là sự đầu cơ nhiều rủi ro làm công ty thua lỗ hơn 10 triệu đola. Vị phó chủ tịch xấu hổ tìm gặp ông nhận lỗi và xin từ chức. Watson đã nói với ông ấy: “Anh nói đùa hả? Chúng tôi vừa mới tốn 10 triệu đôla để dạy anh mà!”

Những ai luôn viện cớ cho tuổi già để lùi bước trước những trở ngại trong cuộc sống và từ bỏ ước mơ xin hãy suy ngẫm những điều sau:

Hoạ sỹ lừng danh Grandma Moes đến năm 76 tuổi mới bắt đầu cầm bút vẽ.

Ruth Gordon giành giải Oscar điện ảnh trong bộ phim “Đứa con của Rosemary” khi bà 72 tuổi.

Golda Meir được bầu làm thủ tướng Israel khi ông 71 tuổi.

Cuối cùng, nếu bạn cho rằng lá phiếu bầu cử của mình không quan trọng, bỏ phiếu hay không cũng được, xin bạn hãy ngẫm nghĩ những điều sau:

Năm 1645, nhờ hơn đối thủ 1 lá phiếu, Oliver Cromwell đã chiến thắng và nắm quyền cai trị nước Anh.

Năm 1649, thua 1 lá phiếu đã khiến cho Charles đệ nhất, vua của nước Anh lúc đó bị xử tử.

Năm 1875, một lá phiếu đã đưa nước Pháp từ chế độ quân chủ lên chế độ Cộng hoà.

Năm 1976, lợi thế hơn 1 lá phiếu đã giúp Rutherford B. Hayes vượt lên đối thủ, trở thành Tổng thống Hoa Kỳ.

From: Do Tan Hung & KimBang Nguyen

06/15/202306/15/2023

Súng nổ trên cao nguyên, vì đâu nên nỗi?

Báo Nguoi-viet

June 13, 2023

Hiếu Chân/Người Việt

Một số người Thượng nổ súng vào đồn công an hai xã Ea Tiêu và Ea Ktur, huyện Cư Kuin, gần thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, rạng sáng Chủ Nhật, 11 Tháng Sáu, giết chết bốn sĩ quan công an và hai lãnh đạo xã.

Công an gác tại các nẻo đường ở huyện Cư Kuin truy lùng người Thượng bị tình nghi tham gia bạo loạn. (Hình: VTC)

Ba ngày sau khi sự việc xảy ra, hầu như chỉ có nguồn thông tin duy nhất từ Bộ Công An Việt Nam phát cho báo chí chính thức, truyền thông độc lập chỉ có thể phỏng vấn từ xa một số nhân vật hoạt động ở trong nước, không trực tiếp đến nơi xảy ra sự việc để kiểm chứng trong khi mạng xã hội lan truyền rất nhiều thông tin và bình luận trái chiều, từ những lời kêu gọi bạo động đến những thuyết âm mưu khó tin nhất.

Báo Tuổi Trẻ dẫn lời Trung Tướng Tô Ân Xô, người phát ngôn Bộ Công An, cho biết đến tối 13 Tháng Sáu, công an đã bắt giữ 45 nghi can và tiếp tục truy tìm số còn lại. Tuy nhiên, nhà chức trách vẫn chưa cho biết diễn tiến và kết luận nguyên nhân xảy ra vụ tấn công ở Đắk Lắk đang làm rúng động cả nước.

Theo một số người quan sát, nguyên nhân trực tiếp của vụ bạo loạn có thể là do chính quyền địa phương cưỡng chế thu hồi đất đai của 64 hộ dân để xây đường Hồ Chí Minh phía Đông thành phố Buôn Ma Thuột và xây khu đô thị mới Trung Hòa, cũng như vụ đàn áp dã man cuộc biểu tình phản đối việc xả chất thải vào hồ chứa nước của dân hai ngày 20 và 21 Tháng Tư vừa qua làm bảy người dân bị thương nặng.

***

Nhưng sâu xa hơn, vụ bạo loạn có thể là phản ứng từ nỗi phẫn uất đã tích tụ nhiều năm trong các cộng đồng người Thượng đối với chính sách của nhà cầm quyền Hà Nội, tước đoạt quyền sở hữu đất đai, đàn áp tự do tôn giáo, và đồng hóa văn hóa lối sống của người sắc tộc thiểu số ở cao nguyên Trung Phần, hiện gọi là Tây Nguyên.

Tây Nguyên, gồm năm tỉnh từ Kontum ở phía Bắc đến Lâm Đồng ở phía Nam, được coi là “nóc nhà Đông Dương,” có vị trí chiến lược quan trọng đến mức thế lực nào làm chủ được Tây Nguyên sẽ khống chế được nước Việt ở vùng đồng bằng phía Đông lẫn Lào và Cambodia ở phía Tây dãy Trường Sơn. Vụ thất thủ Buôn Ma Thuột dẫn tới sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa 48 năm trước là một ví dụ.

Do vị trí đặc biệt quan trọng của Tây Nguyên nên sau khi chiếm được miền Nam năm 1975, Cộng Sản Việt Nam đã có chiến lược biến Tây Nguyên thành một “pháo đài,” một trung tâm kinh tế kết hợp quốc phòng, thực thi bằng nhiều chính sách quan trọng để xóa bỏ cơ sở kinh tế-văn hóa của người Thượng.

Chính sách đầu tiên là chính quyền quốc hữu hóa toàn bộ đất và rừng Tây Nguyên – ngàn đời nay là tài sản của các buôn, sóc – giao cho các “đơn vị quân đội làm kinh tế” như các binh đoàn 331, 332, 333, lập những nông trường, lâm trường kết hợp giữa quốc doanh và tư nhân khắp vùng. Người Thượng mất hết đất và rừng, bị biến thành kẻ làm thuê trên đất đai mà tổ tiên họ đã cư trú nhiều thế hệ. Mỗi gia đình chỉ còn một mảnh đất thổ cư làm nhà ở và một ít đất làm nương rẫy.

Chính sách quan trọng thứ hai là tổ chức một cuộc di dân khổng lồ từ châu thổ sông Hồng, sông Mã lên Tây Nguyên “đất rộng người thưa,” vừa để giải tỏa áp lực dân số vùng đồng bằng miền Bắc vừa củng cố biên giới. Những cuộc di dân “đi kinh tế mới” theo kế hoạch những năm đầu được tiếp nối bằng phong trào “di dân tự do” – các gia đình, vốn là bộ đội trong các binh đoàn, sau khi an vị được ở Tây Nguyên đã rủ rê, lôi kéo cả dòng tộc, cả làng vào, đến đâu phá rừng làm nương rẫy đến đó – chẳng mấy chốc đã đốn sạch cả rừng Tây Nguyên, biến thành những vườn cao su, rẫy cà phê. Theo số liệu không đầy đủ, đã có khoảng 5 triệu người từ miền Bắc và đồng bằng di cư lên Tây Nguyên sau năm 1975.

Theo nhà văn Nguyên Ngọc, người được coi là “già làng” am hiểu nhất về vùng Tây Nguyên, thì chính sách di dân của nhà nước Việt Nam đã làm đảo lộn cơ cấu kinh tế xã hội của toàn vùng. Người Thượng từ chỗ chiếm 95%, hiện chỉ còn 15-20% dân số. Bị chiếm đất, chiếm rừng, người Thượng hoặc bị đẩy sâu vào nơi thâm sơn cùng cốc, hoặc ở lại chốn cũ làm thuê làm mướn cho các chủ đất mới, lưu vong ngay trên chính quê hương bản quán của mình.

Ngoài việc đưa dân đồng bằng lên chiếm đất lập phố thị, nhà nước Cộng Sản còn lập ra hệ thống cai trị với các cấp chính quyền từ thôn lên xã huyện tỉnh như ở đồng bằng, xóa bỏ hệ thống tự trị của các buôn, sóc. Trong chính quyền, quân đội, an ninh… quyền lực nằm trong tay người Kinh, người Thượng chỉ là lớp người bị trị, bị khinh rẻ và phân biệt đối xử nặng nề. Thảng hoặc, người ta thấy có những người Thượng là đại biểu Quốc Hội, chủ tịch tỉnh hoặc giám đốc sở… nhưng đó chỉ là trò mị dân bằng các chức vụ bù nhìn, quyền hành thật sự nằm trong tay các bí thư đảng bộ là người miền xuôi, chủ yếu là người từ các tỉnh phía Bắc di cư vào theo sự phân công của đảng Cộng Sản.

Các tập tục truyền thống của họ như lễ đâm trâu, lễ bỏ mả, các phong tục cưới xin… đều bị coi là hủ tục mê tín, bị chê cười và cấm đoán. Các trường học chỉ dạy tiếng Việt phổ thông, ngôn ngữ của các sắc tộc bản địa bị chèn ép và tàn lụi dần. Những năm gần đây lại nóng lên vấn đề tôn giáo, khi người Thượng theo đạo Tin Lành liên tục bị sách nhiễu, bị đánh đập để buộc họ phải từ bỏ tín ngưỡng, hoặc ngăn cản không cho họ thực hành đức tin.

Bị tước đoạt đất đai, bị đàn áp về tôn giáo, bị khinh miệt về văn hóa, người Thượng đã vài lần biểu tình phản kháng trong các năm 2001, 2004. Nhà cầm quyền ở Hà Nội tổ chức đàn áp, săn đuổi, khiến hàng ngàn người phải bỏ nhà cửa lánh nạn sang Cambodia và Thái Lan. Một số người được đi tị nạn ở Hoa Kỳ và Canada. Nhưng nỗi phẫn uất của người Thượng vẫn âm ỉ, có cơ hội là bùng lên theo kiểu “con giun xéo mãi cũng quằn.”

Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa ở Hải Phòng, người có nhiều năm bị giam chung với những người Thượng Tây Nguyên sau các cuộc biểu tình ôn hòa đầu những năm 2000, nói với đài VOA Tiếng Việt: “Nếu nhà nước không cải thiện hành vi đối xử đối với người Tây Nguyên về đất đai, về tự do tôn giáo và tôn trọng nhân quyền, nhân phẩm của họ thì tôi nghĩ sẽ có rất nhiều vụ việc như thế sẽ xảy ra… và nhà nước này sẽ biến Tây Nguyên thành một thùng thuốc súng.”

Trong thùng thuốc súng đó, vụ tấn công trụ sở xã Ea Tiêu và xã Ea Ktur cuối tuần qua là hậu quả tất nhiên, có điều không ai biết trước được lúc nào và ở đâu bạo lực sẽ bùng phát.

***

Do không có thông tin đầy đủ và độc lập về vụ tấn công, trên các trang mạng xã hội đã lan truyền nhiều “giả thuyết” khó kiểm chứng được.

Một số người đối lập với nhà cầm quyền cho rằng, vụ việc đẫm máu này có thể là một sự kiện được nhà cầm quyền dàn dựng, công an cài người vào các nhóm người Thượng bất mãn, kích động và giao vũ khí cho họ gây ra vụ tấn công để nhà nước có cớ đẩy mạnh đàn áp, biện minh cho chính sách phi nhân của họ trước sự lên án liên tục của cộng đồng thế giới. Viện dẫn các chi tiết tương tự trong vụ đàn áp khốc liệt ở Đồng Tâm, Hà Nội, hoặc vụ án nhóm Hiến Pháp ở Sài Gòn, những người này cho rằng, vụ Tây Nguyên hiện nay đã được công an thực hiện theo một kịch bản có sẵn.

Những người đứng về phía chính quyền thì lật lại phong trào võ trang của Mặt Trận Thống Nhất Đấu Tranh của Các Sắc Tộc Bị Áp Bức (FULRO) tan rã nhiều năm trước để cho rằng các phần tử FULRO cũ, hiện định cư ở Hoa Kỳ và các nước phát triển, đang lợi dụng tâm lý bất mãn của người Thượng để gây rối. Các dư luận viên của tuyên giáo liên tục cáo giác vụ tấn công là hành động “khủng bố” dù chưa có chứng cứ xác đáng hoặc công khai nào cho thấy những người Thượng đó cố tình bắn giết dân thường hoặc những người không có phương tiện để tự vệ.

Một thuyết âm mưu khác nói vụ tấn công có bàn tay của tình báo Trung Quốc sau khi Bắc Kinh lôi kéo thành công hai nước láng giềng chung biên giới phía Tây của Việt Nam vào vòng chi phối của họ. Trung Quốc muốn gây bất ổn, muốn Việt Nam bị cả thế giới lên án, từ đó phá vỡ mối quan hệ đang có chiều hướng tốt lên giữa Việt Nam với Hoa Kỳ và phương Tây.

Đúng sai chưa rõ, nhưng hiện chính quyền đã huy động một lực lượng hùng hậu công an, cảnh sát, quân đội phong tỏa toàn huyện Cư Kuin, bắt giữ nhiều người chỉ vì họ mặc quần áo rằn ri – loại trang phục yêu thích của người Thượng. Hàng chục người bị bắt vô tội vạ ở khắp nơi, bị tra tấn dã man, ắt sẽ có những lời khai phù hợp với ý muốn của nhà cầm quyền.

Bạo lực không phải là giải pháp, từ phía người dân lẫn từ phía nhà cầm quyền. Một nhà nước “chuyên chính vô sản” chỉ biết dùng bạo lực trấn áp mà không có khả năng đối thoại hoặc thay đổi chính sách rất khó thành công trong công tác vận động người dân. Có vẻ như trật tự đang được vãn hồi ở Tây Nguyên. Tuy nhiên, điều này chỉ là tạm thời và không loại trừ nguy cơ bùng phát những sự việc tương tự trong tương lai. Trong hoàn cảnh tuyệt vọng mà người dân bị ép vào đường cùng, không được nhà nước quan tâm và giải quyết thấu đáo bằng việc thay đổi tận gốc chủ trương sai lầm và tàn bạo hiện nay, bạo lực chắc chắn sẽ tái diễn. [đ.d.]

06/14/202306/14/2023

Mùa của các loại ‘rau trái Việt’ ở Mỹ – VOA Tiếng Việt

Một góc chợ Châu Á ở ngoại ô thủ đô nước Mỹ vào thời điểm này. Trong suốt mùa hè, khách hàng tới đây có thể tha hồ lựa chọn đủ các loại rau nhiệt đới thuần Việt như các loại khổ qua, lặc lày, rau lang, ngọn bí cho tới các loại rau ngót, rau dền… Thậm chí người ta cũng dễ dàng tìm thấy những loại rau mà hiện giờ không còn phổ biến trên mâm cơm của nhiều gia đình người Việt như vài thập niên trước. Cô Lương Thị Thanh Thúy, thành phố Annandale, bang Virginia nói: Canh cua với rau đay đối với tôi thì giờ dễ tìm và nhiều lắm. Tôi mua cua về tôi xay rồi nấu với rau đay thì khỏi chê, ăn với cà pháo nữa thì thực sự ngon. Các loại rau nhiệt đới này phần lớn được các nhà vườn gốc Việt tại địa phương hoặc từ tiểu bang Florida, nơi có khí hậu nhiệt đới nóng ấm quanh năm khá giống với Việt Nam, cung cấp cho các khu chợ thực phẩm Châu Á. Sự phong phú về các loại rau trái Việt Nam tại Mỹ được hình thành dần qua quá trình định cư và phát triển cộng động của người Việt hải ngoại. Tuy nhiên mùi vị các loại rau trái này cũng không phải hoàn toàn giống với rau trái nguyên thủy ở Việt Nam. Cô Lương Thị Thanh Thúy, thành phố Annandale, bang Virginia cho biết thêm: Hiện nay, ngay bây giờ thì ở Virginia, Maryland và DC thì người ta trồng rất là nhiều. Nhưng mà ăn thì cũng không được như ý mình lắm. Tuy vậy thì dù sao cũng ngon và còn hơn là ngày xưa. Ngày xưa thì khó khăn lắm. Cô Thúy nói khi đặt chân tới Mỹ cách đây vài thập niên, để mua được một trái ớt cay đúng kiểu Việt Nam có khi cô phải lái xe cả tiếng đồng hồ. Giờ đây thì bước chân tới chợ là có ngay, thậm chí còn hái được ngay trong vườn nhà. Sự góp mặt của các loại rau trái Việt Nam không chỉ giúp các gia đình gốc Việt có thêm lựa chọn trên bàn ăn mỗi ngày, mà còn mang đến các lợi ích không nhỏ về kinh tế gia đình và tinh thần đối với một số người. Nhạc sĩ Hoàng Phú, thành phố Falls Church, bang Virginia chia sẻ: Nhờ vậy người ta cũng đỡ nhớ về quê hương. Nên phải nói thật tình một câu rằng ở Việt Nam có cái gì thì hiện bên Mỹ có cái đó. Dù rằng so về chất lượng thì không bằng rau trái Việt Nam ngày trước. Tôi có một người bạn qua đây kinh doanh thì anh đó là nhạc sĩ Tạ Anh Siêu. Anh ý hiện ở bên Florida, và anh ý có cách trồng rau muống nên mỗi ngày anh ý thu nhập từ rau muống khoảng 500 – 600 đô la, rất là thường. Nên anh ý sống rất là thoải mái. Mùa rau trái nhiệt đới thường bắt đầu tại khu vực thủ đô nước Mỹ vào tháng 6 và kéo dài cho tới cuối tháng 10 hàng năm, trước khi cái lạnh mùa đông tràn về và các nhà vườn địa phương không còn rau trái để cung cấp ra thị trường. Trong suốt mùa đông và mùa xuân thì vùng đông bắc Hoa Kỳ chỉ có một số loại rau trái nhiệt đới nhập khẩu từ các nước khu vực Nam Mỹ hay Đông Nam Á, hoặc được cung cấp từ các nhà vườn ở Florida. Vì thế, mùa hè là thời điểm tốt nhất để tận hưởng rau trái nhiệt đới đối với những người yêu thích các món rau trái Việt và muốn thưởng thức chúng trong bữa ăn gia đình mỗi ngày.

06/14/202308/26/2023

Nguyên nhân bạo động ở Đắc Lắc theo VOA

06/13/202306/19/2023

Vụ nổ súng chết người ở Đắk Lắk: trấn áp sẽ không giải quyết tận gốc vấn đề!

Quốc Phương, cộng tác viên RFA Tiếng Việt từ London
2023.06.13

Cảnh sát cơ động (minh họa)

‘Bàng hoàng’ và ‘buồn lo’ là từ ngữ của giới quan sát tình hình thời sự Việt Nam qua sự kiện vụ nổ súng ở tỉnh Đắk Lắk chia sẻ với Đài Á Châu Tự Do hôm 13/6/2023. Biến cố bạo lực xảy ra hai ngày trước đó gây thương vong cho chín người và hàng chục người bị chính quyền bắt giữ.

Tuy nhiên, các ý kiến sau khi bước đầu tìm hiểu nguyên nhân của vấn đề, cũng bày tỏ với RFA Tiếng Việt mong muốn sẽ sớm có được giải pháp đối với những vấn đề xung đột và mâu thuẫn xã hội ở khu vực là nơi sinh sống từ xa xưa của nhiều nhóm sắc dân, cư dân bản địa. Đây cũng là khu vực vốn được coi là điểm ‘nhạy cảm’ lâu nay với chính quyền và nhà nước cộng sản Việt Nam.

Từ Sài Gòn, nhà thơ, dịch giả Hoàng Hưng, bình luận trên quan điểm riêng.

“Cảm nghĩ đầu tiên của tôi, khi tôi nghe tin, là tôi thấy rất buồn, tức là mâu thuẫn xã hội bây giờ đã đến mức mà người ta dám dùng vũ lực một cách công khai và không còn sợ bị pháp luật nghiêm trị nữa. Bởi vì rõ ràng việc này pháp luật sẽ nghiêm trị, thế nhưng người ta còn không sợ nữa, có nghĩa là bất chấp cả mạng sống của mình, để làm việc phản đối một điều gì đó, dù tôi chưa biết rõ nguyên nhân thực sự là gì”.

“Tôi rất buồn vì cảm thấy xã hội ở mức mà phải bạo động, bởi vì lâu nay tôi vẫn có một quan niệm là đất nước mình (Việt Nam) đang rất cần một sự hòa hợp, đoàn kết mọi người để chung tay xây dựng một đất nước có rất nhiều khó khăn nhưng hướng tiến lên của nó cũng đã khá rõ ràng và còn đối phó với kẻ thù xâm lược nữa, hai nhiệm vụ này đang cần có một mối đoàn kết, hòa hợp và thống nhất tất cả từ trên xuống dưới, tất cả các thành phần, các tầng lớp, nay xảy ra việc này thì rất là buồn và lo.

Tôi không biết nguyên nhân cụ thể trực tiếp như thế nào, và không biết sự hình thành của nhóm (tấn công) này ra sao mà có thể trong thời đại Internet này, người ta có thể làm việc đó một cách bí mật, khó nắm bắt được hết. Ngay ở những nước tiên tiến văn minh như nước Mỹ, những nhóm ‘khủng bố’, hay ‘bạo loạn’ vẫn có thể hình thành ngoài sự kiểm soát của nhà nước, thì điều đó cũng dễ hiểu.

Nhưng nhìn rộng ra, tôi chỉ thấy rằng những vấn đề xã hội của Việt Nam, mâu thuẫn giữa các tầng lớp mà bây giờ bộc lộ như thế này thì làm cho mình rất đau lòng, tất nhiên những người dân bình thường không bao giờ tán thành hay đi ủng hộ những chuyện dùng vũ lực để mà ‘bạo loạn’ như thế cả, nhưng tôi muốn nhìn ở tầm của những người có trách nhiệm quản lý xã hội, điều hành chung xã hội, cần có một cái nhìn như thế nào cho thật sáng suốt, để không đẩy mâu thuẫn ở trong nội bộ của xã hội lên mức cao hơn.”

‘Không tin vào trấn áp, hãy khuyến khích phản biện ôn hòa’

Theo ông Hoàng Hưng, ở đây có một khía cạnh là việc ‘trấn áp’ những hành động như vừa xảy ra là ‘tất yếu’, nhưng ông không tin vào việc chính quyền chỉ hành động như vậy mà có thể giải quyết vấn đề, ông nói:

“Việc trấn áp, việc phải nghiêm trị của pháp luật những hành động như thế này là tất yếu, thế nhưng nếu như mình (chính quyền) cho rằng dùng biện pháp trấn áp như thế mà giải quyết được vấn đề thì tôi không tin. Bởi vì về sâu xa, nó không có kết quả, do những cuộc trấn áp như thế một số năm trước đã diễn ra rồi, từ vụ Văn Giang cho đến vụ Đoàn Văn Vươn, cho đến một vụ mà trước đây có một người cũng giữ rẫy của mình và đã bắn chết mấy người mà cũng ở vùng gần Tây Nguyên.

Thế rồi lớn nhất là vụ Đồng Tâm mà cũng đã có trấn áp cả rồi, mà đến mức mọi người không đồng tình như vụ Đồng Tâm, mà trấn áp quá nặng nề (khiến) mọi người thấy là không cần thiết. Đến nay lại tiếp tục nổ ra như thế này, thì chứng tỏ biện pháp trấn áp đơn thuần như thế không phải là hay, mà tôi nghĩ người điều hành xã hội vẫn phải có một cái nhìn rộng rãi hơn, để làm sao giải quyết những vấn đề mâu thuẫn trong các thành phần, trong các tầng lớp xã hội một cách hài hòa, đảm bảo được những lợi ích của các bộ phận, kể cả đa số lẫn thiểu số.

Và một điều quan trọng hơn nữa là lâu nay, hình như người ta rất sợ tiếng nói phản biện, hay những nhóm phản biện, bởi vì mấy năm nay thấy rằng sự e sợ, sự ngăn chặn những tiếng nói phản biện càng ngày càng khắt khe hơn, tôi cho rằng như thế không hay, không đúng, bởi chính trong tình trạng xã hội có nhiều vấn đề, nhiều mâu thuẫn, thì lại phải rất khuyến khích những tiếng nói phản biện ôn hòa.

Tôi là một trong những người có tham gia phản biện, đương nhiên tôi phản biện những lĩnh vực về văn hóa và nghệ thuật là những vấn đề mà tôi nắm vững, hay một vài lĩnh vực khác là vấn đề mà tôi nắm được thì tôi phản biện; chứ không phải vấn đề gì của nhà nước cũng phản biện – cái đó không đúng, tôi không đồng ý với cách như thế, không phải bất cứ vấn đề gì của nhà nước đưa ra cũng tự động gọi là ‘automatic’ phê phán – cái đó không đúng.

Thế nhưng rất nhiều nhóm, rất nhiều cá nhân phản biện một cách có tình, có lý, ôn hòa, thì tôi nghĩ những người này rất nên được khuyến khích, thay vì quá lo sợ rằng họ hình thành những nhóm chống nhà nước, hay mầm mống của những nhóm chống nhà nước, vì thế mà tìm cách ngăn chặn những tiếng nói phản biện, những người có thiện chí. Cái đó cũng là một yếu tố có thể dẫn đến (vấn đề) khi người ta không có cách nào để lên tiếng một cách ôn hòa, hay để đấu tranh cho quyền lợi của người ta, mà người ta coi là chính đáng, thì cái đó sẽ dẫn đến việc không còn lối thoát nữa, người ta sẽ nổi loạn. Đó là điều rất không hay, và nhìn rộng ra là như thế, còn tôi cũng nói lại rằng với vụ việc cụ thể này tôi không có điều kiện để tìm hiểu kỹ sâu.”

‘Cứ theo lối của ‘đa số’, sẽ không bao giờ giải quyết vấn đề’

Từ thành phố Lognes, ngoại ô mạn Đông của Paris, nước Pháp, nhà nghiên cứu Dân tộc học, Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, đưa ra bình luận trên quan điểm cá nhân với RFA Tiếng Việt:

“Khi nghe tin này, tôi cũng rất bàng hoàng, tại vì những người sắc tộc sống trên Tây Nguyên là đề tài tôi nghiên cứu khi tôi làm Luận văn Tiến sĩ hồi năm 1993, tôi thấy những gì tôi viết từ thời đó đến nay không thay đổi. Tức là cộng đồng người Thượng sinh sống trên Tây Nguyên ngày nay là một thành phần thiểu số trên quê hương của họ. Thành ra vấn đề này mà cứ giải quyết theo lối của người Kinh, tức là chỉ huy người Thượng, thì sẽ không bao giờ giải quyết được hết vấn đề.

Bởi vì người Thượng sống theo phong tục, mà phong tục đó có thể đã cả ngàn năm; nhưng dưới thời Pháp thuộc, phong tục đó được người Pháp tôn trọng, chúng ta phải hiểu rằng nước Pháp là một quốc gia rất tôn trọng những sắc dân, thành ra họ đề cao vấn đề quyền và truyền thống của những người sắc tộc sinh sống trên đất đai của mình, mà người Pháp gọi họ là ‘autochtone’, tức là những người bản xứ, bản địa. Thành ra, từ trước tới nay, những người Thượng vẫn nhìn vấn đề đó như là quyền lợi của họ.

Và khi chính quyền của Thủ tướng Ngô Đình Diệm năm 1955 thay đổi quy chế Hoàng triều Cương thổ của Quốc vương Bảo Đại, thì quy chế này kết nạp người Thượng thành người Việt Nam và họ theo luật lệ của Việt Nam và sinh sống như người Việt Nam. Từ đó nảy ra một số bất mãn và một số bất đồng ý kiến giữa người Thượng và người Kinh, mới xảy ra những chuyện như phong trào Barakaja hoặc là Fulro, và sau này người ta kêu là Đề-ga. Tôi nghĩ rằng đến nay chuyện không tôn trọng quyền lãnh cư và thổ cư của họ mà không giải quyết được, sau này sẽ có một số cuộc xung đột khác, mặc dù ngày nay họ là thiểu số, họ yếu hơn người Kinh.”

Theo nhà dân tộc học này, cộng đồng người bản địa này tại Việt Nam không có đòi hỏi gì đặc biệt, ngoài quyền tự do được sinh sống trên chính đất đai của ông bà, Tổ tiên để lại từ trước, ông nói tiếp:

“Nhưng thực sự theo tôi, người Thượng không đòi gì hết, họ chỉ đòi được tự do sinh sống trên đất đai Tổ tiên của họ để từ ngàn xưa trở lại, mà đất đai của họ là những vùng rừng núi hoang vu chẳng có ai khai thác được gì hết, chỉ trồng được cà-phê hoặc cây cao su, hoặc khai thác một vài khả năng khoáng sản, vi phạm cái đó không đem lại quyền lợi cho đất nước Việt Nam nhiều, nhưng lại xúc phạm quyền lợi sinh sống của người bản địa, người Thượng ở đó.

Thành ra tôi nghĩ đây là một vấn đề rất quan trọng mà nếu chính quyền Việt Nam không giải quyết tường tận, mà cứ áp dụng luật của người Kinh, tức là luật của đa số áp đảo thiểu số, vấn đề sẽ không được giải quyết và có thể người Thượng có thể bị diệt chủng trong tương lai nếu cứ bị đối xử cứng rắn. Nhưng tôi nghĩ đây là một ‘tội ác’ đối với nhân loại, tại vì không tôn trọng quyền của người thổ cư là một trọng tội, bởi vì các quốc gia ngày nay đều tôn trọng quyền này hết.

Người Mỹ cũng đã hối hận vì ngày xưa họ đã tiêu diệt người Da đỏ, người Úc ngày nay cũng hối hận về việc đã tiêu diệt những người thổ cư đầu tiên, và ngày nay người ta đang phục hồi, vì đó cũng là những con người như chúng ta, họ có những quyền lợi mặc dù phong tục, tập quán của họ khác. Nên tôi nghĩ ở Việt Nam phải tôn trọng họ, bởi vì đất nước Việt Nam có 100 triệu người, thì 1,5 triệu người trên Tây Nguyên không thấm thía gì hết, nên phải tôn trọng quyền đất đai mà Tổ tiên của họ để lại từ xưa đến nay.

Còn nếu (chính quyền) Việt Nam không tôn trọng quyền tự do canh tác trên đất đai mà Tổ tiên của họ để lại, việc đó sẽ gây rất nhiều xáo trộn trong tương lai, và (dằn vặt) lương tâm của người Việt, những người có hiểu biết sẽ kéo dài trong nhiều thế hệ, nếu như chúng ta không giải quyết tường tận vấn đề này. Bởi vì tôi nghĩ, theo quan điểm riêng của tôi, luật đất đai của chính quyền Việt Nam hiện nay quá quyết đoán, cái gì cũng thuộc Nhà nước hết, thì cái này là một chuyện vô lý.

Một người đã khai thác, đã sống ở trên một vùng đất cách đây 100, 200 năm rồi, nay mình ào tới và mình nói đất đai đó của tôi, thì cái đó cũng quá đáng. Rồi sau đó áp dụng đưa những người không biết gì đến họ để tới đó chiếm đóng, rồi làm những việc trái với phong tục tập quán của họ, thì những phản ứng mà phẫn nộ của họ là đúng rồi.

Thành ra tôi nghĩ, chính quyền Việt Nam phải nhìn vấn đề này rất cẩn thận, nếu không sẽ không bao giờ có sự bình yên trong xã hội, nhất là trên Tây Nguyên.”

06/13/202306/13/2023

Vụ án cô giáo Lê Thị Dung

Kim Dao Lam

Fb Xuân Ly

Tất cả đều mong cô Dung trắng án, tất nhiên. Nhưng đến mức cả nước dậy sóng suốt một thời gian dài và tập thể luật sư đã đấu tranh sắc bén, bền bỉ, thì bản án 15 tháng tù mới là một phản ánh chân thực cho bức tranh tư pháp hiện tại. Và như thế, nó có sức mạnh lay tỉnh nhiều hơn là một kết cục viên mãn nhưng cá biệt.

Chào mừng cô Dung về với gia đình, để tiếp tục con đường theo đòi công lý, bảo vệ danh dự và nhân phẩm thiêng liêng của mình.

Văn minh, đường tuy rất dài, nhưng nếu đi ắt sẽ tới.

*Một bức hình đẹp và nhiều ý nghĩa.

Thái Hạo

06/13/202306/13/2023

HUYỀN THOẠI KẾ HOẠCH NHỎ

Lê Vi

Tố Hữu viết: “Dọn tí phân rơi nhặt từng ngọn lá/… Ta nâng niu gom góp dựng cơ đồ”. Thơ tả thực và phát động phong trào thực chứ không mang nghĩa hàm ẩn, biểu trưng, rằng đó là chủ trương thực hành tiết kiệm để xây dựng đất nước.

Thời đó, từ kinh nghiệm ngoài Bắc XHCN, phong trào làm phân bắc, phân xanh được áp dụng cho miền Nam. Ngoài hợp tác xã buộc người lớn mỗi hộ gia đình đều phải có hố xí hai ngăn để lấy phân bón, đoàn đội cũng phát động phong trào “Kế hoạch nhỏ”, đặt chỉ tiêu trẻ em mỗi tuần cũng phải gom góp bao nhiêu ký phân.

Để đạt thành tích, nhà nhà thi đua, người người thi đua, từ già đến trẻ con thi nhau tích góp từ phân bò phân heo đến phân bắc để nộp. Thế là bọn trẻ chúng tôi sáng đi học, chiều đi nhặt phân, tranh nhau với cả người lớn. Để không bị phê bình, kiểm điểm, cả đám thiếu nhi chúng tôi thi nhau, hùa nhau tranh cứt. Hết tranh cứt ngoài đồng thì chui vào gầm của hố xí hai ngăn, chờ người đi ỉa phóng ra là hớt ngay.

Có năm phong trào gặp khó khăn. Vì đói quá thì cứt cũng khan hiếm. Tôi buộc phải lén trộm cứt của bố. Bố bắt được mắng cho một trận: “Tháng này tao gom được có vài ba mươi ký, mày lại hốt cả bao thì tao lấy gì mà nộp?”. Tôi khóc: “Tháng trước con bị thiếu chục ký, tháng này đội trưởng bắt phải nộp bù!” Bố càng mắng dữ: “Cơm không đủ ăn lấy cứt đâu mà ỉa? Đội trưởng của mày tham thế?”

Tôi còn nhỏ, chỉ biết đội trưởng vì “xây dựng cơ đồ”, chẳng biết anh ta tham gì?

Sau này ra Hà Nội học, tôi mới biết đó là văn hoá làng Cổ Nhuế: “Thanh niên Cổ Nhuế xin thề/ Không đầy hai sọt không về quê hương!” Văn hoá địa phương thành văn hoá miền Bắc và văn hoá miền Bắc thành văn hoá toàn dân. “Miền Nam đi trước về sau”, là đi trước trong chiến tranh, về sau là ở văn hoá tranh cứt. Sau mấy chục năm rồi nhớ lại còn thấy ghê!

Sau này, thời con tôi đi học, nó không còn nộp đuôi chuột hay nộp cứt cho lãnh đạo nữa nhưng vẫn còn phong trào “kế hoạch nhỏ” là nộp giấy lộn, lon bia, ve chai. Nó phải học cả ngày thì lấy đâu ra thời gian đi nhặt? Thế là để nó không bị lãnh đạo của nó phê bình, kiểm điểm, xếp loại, thằng bố nó, một giảng viên đại học, phải đi lang thang nhặt hoặc mua lại đồng nát, gom góp cho đủ để con lấy thành tích.

Lao động là vinh quang. Nhặt ve chai, lon bia, nhặt cứt, tôi đều đã làm, làm cho lãnh đạo hưởng, vinh quang chưa?

Chu Mộng Long

06/12/202306/16/2023

An Ninh Cộng Sản bắt người già trẻ em thay vì lính chuyên nghiệp trong vụ tấn công đồn Công An Ea Tien và Ea Ktur

Luật sư Nguyễn văn Đài cho biết:

Những người dân bị bắt trông rất ngơ ngác, sợ hãi và có tuổi đã già hoặc còn trẻ, không phải là lực lượng chiến đấu chuyên nghiệp, những người thực sự tấn công vào đồn Côn An.
Bản Chất Côn An là tạo ra tội phạm nếu không tìm ra tội phạm. Tạo ra tội phạm để báo cáo láo hoặc báo cáo giả.
Côn An đã từng tạo ra nhiều kẻ thù bằng cách tạo ra các tổ chức kháng chiến giả để dụ dỗ, xúi giục người ngây thơ tham gia và bị bắt rồi lực lượng an ninh báo cáo để được thưởng.
Gia tăng ngân sách và con số tướng lãnh cho Côn An bằng cách báo cáo tội phạm năm sau cao hơn năm trước.
Nguyễn Phú Trọng và Tô Lâm sẽ càng tăng quyền lực, hưởng lợi sau vụ nổi loạn giả này.
Côn An tạo ra xì căng đan vũ trang tấn công với mục đích gây chú ý của nhân dân vào vấn đề an ninh và đồng thời làm giảm bớt sự căm phẫn của nhân dân về sự bất tài, tham nhũng, thối nát của Đảng CS cầm quyền.
Ngân sách tốn kém, khổng lồ của Bộ Công An càng được duy trì sau màn kịch nổi dậy.
Tham vọng của Tô Lâm càng được thỏa mãn.

Luật sư Nguyến Văn Đài đã tìm được video ghi hình của Nhóm nổi dậy, ông sẽ công bố trước công luận sau khi Côn An kết thúc điều tra vì đang cần bảo vệ danh tính của họ trong lúc này.

Những người vú trang đã tuyên bố:

Họ không hề có tham vọng chính trị hay có ý định lật đổ Chính Quyền,
Họ chỉ muốn được giữ gìn đât đai của tổ tiên, và tự do tôn giáo.

06/12/202306/12/2023

Toyota tiết lộ pin mới cùng với các cải tiến sản xuất cho xe điện mới làm cho xe chạy được 1000 Km trong một lần sạc

Theo hãng tin Reuters

EV cars in Bangkok International Motor Show

TOKYO, ngày 13 tháng 6 (Reuters) – Toyota Motor (7203.T) đã tiết lộ một loạt công nghệ để cải thiện phạm vi, hiệu suất và chi phí của xe điện (EV) mà hãng dự định giới thiệu trong nửa sau của thập kỷ này.

Nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, vốn bị một số nhà đầu tư chỉ trích vì chậm tung ra các mẫu xe điện chạy bằng pin, cho biết họ dự kiến doanh số hàng năm là 1,5 triệu xe điện vào năm 2026.

Toyota đã tổ chức một cuộc họp báo nói về công nghệ, bao gồm các chi tiết về loại pin thể rắn mới, một ngày trước cuộc họp cổ đông thường niên, nơi các nhà quản trị, các người vận động hành lang về khí hậu và chiến lược xe điện họp mặt và duyệt xét kế hoạch tương lai của hãng.

Dưới đây là những thông báo quan trọng của Toyota:

CÔNG NGHỆ PIN

Toyota có một số sáng kiến để cải thiện hiệu suất pin và giảm chi phí, đồng thời cho biết họ đã sẵn sàng chuyển từ nghiên cứu sang sản xuất pin thể rắn. Những loại pin như vậy hứa hẹn mật độ năng lượng cao hơn và thời gian sạc ngắn hơn so với pin lithium-ion hiện đang được sử dụng.

Nó đặt mục tiêu bán các phương tiện chạy bằng pin thể rắn vào năm 2027 hoặc 2028.

Toyota cho biết, tuy không cung cấp thông tin chi tiết, nhưng hãng đã đạt được một “bước đột phá về công nghệ” khắc phục các vấn đề được xác định trước đây về độ bền của pin thể rắn.

Họ cũng cho biết, sẽ cung cấp một loại pin tiết kiệm năng lượng hơn cho EV vào năm 2026, có phạm vi hoạt động 1.000 km trong một lần sạc, thời gian sạc là 20 phút hoặc ít hơn và giảm 20% chi phí so với EV hiện tại. , bZ4X.

Ngoài ra, Toyota cho biết họ sẽ sản xuất một loạt pin lithium-iron phosphate (LFP) chi phí thấp hơn để sử dụng vào năm 2026 hoặc 2027. Hãng cho biết họ đang nhắm mục tiêu tăng 20% phạm vi hoạt động và giảm 40% chi phí so với bZ4X.

KỸ THUẬT SẢN XUẤT

Toyota cho biết họ sẽ sử dụng phương pháp đúc Giga, một quy trình sản xuất do Tesla tiên phong (TSLA.O) , để giảm độ phức tạp và chi phí sản xuất xe điện thế hệ tiếp theo của mình.

Máy ép Giga làm giảm các cụm hàn phức tạp trong sản xuất ô tô bằng một máy đúc nhôm lớn, duy nhất để hợp lý hóa sản xuất .

Toyota cho biết các dây chuyền lắp ráp linh hoạt hơn với xe tự hành và công nghệ kỹ thuật số có thể cắt giảm một nửa chi phí đầu tư nhà máy sản xuất xe mới và giảm các chi phí cố định khác, bao gồm cả nhân công.

KHÍ ĐỘNG HỌC

Toyota cho biết họ đang làm việc với các nhà thiết kế tên lửa tại Mitsubishi Heavy Industries (7011.T) để cải thiện tính khí động học của xe điện và mở rộng phạm vi hoạt động của chúng.

Hệ số cản càng thấp – thước đo lực cản của gió tác động lên ô tô – thì ô tô chạy trên đường càng hiệu quả.

Chẳng hạn, Model Y bán chạy nhất của Tesla có hệ số cản khoảng 0,23. Lucid Air, một chiếc EV hiệu suất sang trọng của Lucid Motors ngang hàng của Hoa Kỳ có giá khởi điểm từ 138.000 USD tại Hoa Kỳ, có hệ số dẫn đầu thị trường là 0,197.

Toyota cho biết họ có thể đạt được hệ số 0,1 cấp khi sử dụng công nghệ của Mitsubishi.

CÔNG NGHỆ TỪ CÁC NHÀ CUNG CẤP

Toyota cho biết họ sẽ giới thiệu các “eAxles” nhỏ hơn kết hợp động cơ điện và các bộ phận để đẩy EV, từ các nhà cung cấp bao gồm Aisin (7259.T) và Denso (6902.T) .

Nó cho biết những thành phần đó sẽ tăng thêm phạm vi hoạt động cho EV và tăng không gian chở hàng ở phía sau xe, nơi đặt bộ truyền động.

Eaxles – Hình minh họa (Courtesy of Vitesco Technology)

Toyota cũng cho biết họ đang phát triển các tấm silicon carbide cho chất bán dẫn sẽ được sử dụng trong bộ biến tần EV thế hệ tiếp theo, công nghệ cũng đang được phát triển bởi Denso.

Toyota cho biết những con chip này hứa hẹn sẽ giảm tổn thất điện năng cho động cơ điện của xe điện tới 50%.

Báo cáo của Daniel Leussink ở Tokyo; Viết bởi Kevin Krolicki ở Singapore;

06/12/202306/12/2023

Ngoại giao Hoa Kỳ đã làm chậm quá trình mở rộng hoạt động gián điệp, đặt căn cứ ở nước ngoài của Trung Quốc, Blinken nói

Theo hãng tin Reuters,

Bởi Simon Lewis và Humeyra Pamuk, ngày 12/06/2023

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken nói chuyện với các thành viên của giới truyền thông trong Phòng Hiệp ước của Bộ Ngoại giao ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 12 tháng 6 năm 2023. Mandel Ngân/Pool qua REUTERS

WASHINGTON, ngày 12 tháng 6 (Reuters) – Chính quyền Biden đã thực hiện các bước ngoại giao làm chậm nỗ lực của Trung Quốc nhằm phô trương sức mạnh quân sự trên khắp thế giới, Ngoại trưởng Antony Blinken cho biết hôm thứ Hai trước chuyến thăm Bắc Kinh vào cuối tuần này .

Nhà ngoại giao hàng đầu của Washington đã được hỏi tại một cuộc họp báo về phản ứng của Washington đối với một báo cáo của Wall Street Journal tuần trước trích dẫn các quan chức Mỹ nói rằng một nỗ lực gián điệp mới đang được tiến hành ở Cuba.

Blinken cho biết những nỗ lực của Trung Quốc tại Cuba là một phần trong nỗ lực toàn cầu của Bắc Kinh nhằm mở rộng sự hiện diện của họ ở nước ngoài và các hành động của Hoa Kỳ nhằm giải quyết vấn đề này kể từ khi Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền vào tháng 1 năm 2021 đã mang lại kết quả, mà không nói rõ những kết quả đó là gì.

“Các chuyên gia của chúng tôi đánh giá rằng các nỗ lực ngoại giao của chúng tôi đã làm chậm nỗ lực này của CHND Trung Hoa,” Blinken nói, đề cập đến Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Trung Quốc hôm thứ Hai phủ nhận việc sử dụng Cuba làm căn cứ gián điệp.

Blinken cho biết chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump đã biết về việc Trung Quốc nâng cấp các cơ sở thu thập thông tin tình báo ở Cuba vào năm 2019 nhưng những nỗ lực giải quyết vấn đề này “không đạt được đủ tiến bộ”.

Blinken cho biết các quan chức tiếp theo của chính quyền Biden đã được thông báo về những nỗ lực của Trung Quốc nhằm “mở rộng cơ sở hạ tầng hậu cần, căn cứ, thu gom ở nước ngoài, để cho phép họ triển khai và duy trì sức mạnh quân sự ở khoảng cách xa hơn”, bao gồm cả việc nâng cấp ở Cuba, Blinken cho biết.

Blinken cho biết, Biden đã chỉ thị cho nhóm của mình thực hiện một cách tiếp cận trực tiếp hơn, bao gồm việc lôi kéo các chính phủ đang xem xét tổ chức các căn cứ của Trung Quốc và trao đổi thông tin với họ.

“Chúng tôi đã thực hiện cách tiếp cận đó một cách lặng lẽ, cẩn thận – nhưng, theo đánh giá của chúng tôi, có kết quả – kể từ đó. Tôi không thể đi sâu vào từng bước mà chúng tôi đã thực hiện, nhưng chiến lược bắt đầu bằng ngoại giao”, Blinken nói.

06/12/202306/16/2023

Tin Thêm về nguyên nhân gây ra sự căm phẩn của đồng bào Ê Đê ở Ea Tiên và Ea Ktur

Theo đài BBC

Về vụ tấn công vào hai đồn công an xã thuộc huyện Cư Kuin vào rạng sáng 11/6, Bộ Công an vẫn chưa đề cập đến nguyên nhân. Tuy nhiên, khi gõ từ khóa huyện Cư Kuin sẽ thấy đây là điểm nóng liên quan tới đất đai.

Từ ngày 27-31/5/2022, UBND huyện Cư Kuin cưỡng chế tháo dỡ 64 công trình được cho là xây dựng trái phép trên đất cà phê do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cà phê Việt Thắng quản lý tại xã Ea Tiêu.

Theo quy hoạch, các công trình này nằm trong khu đô thị mới Trung Hòa và từ khi thông tin này xuất hiện, giá đất sốt cao, nhiều người bỏ ra số tiền lớn mua lại và xây dựng công trình trái phép.

Hồi tháng 4, ở huyện Cư Kuin cũng nổ ra biểu tình của người đồng bào Ede ở xã Ea Bhốk, nhằm phản đối dự án Hệ thống thoát nước Khu Trung tâm hành chính huyện Cư Kuin. Người dân xung quanh hồ chống dự án vì lo ngại nước thải sẽ bị đưa vào hồ cùng với nước mưa, có thể gây ô nhiễm môi trường cũng như gây ngập lụt ở khu vực gần hồ. Hàng chục cảnh sát cơ động được điều đến trấn áp khiến nhiều người bị thương và bị bắt giữ trong ngày 21/4.

Tháng 2/2023, báo Đắk Lắk đưa tin huyện Cư Kuin đã tiến hành cưỡng chế thu hồi đất và giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn tránh phía Đông TP Buôn Ma Thuột với chiều dài hơn 39km. Dự án có tổng kinh phí hơn 1.500 tỷ đồng, đi qua các thửa đất nông nghiệp do một số công ty cà phê đang quản lý.

Theo đó, nhà báo Nguyễn Văn Tuấn của tờ Tiền Phong đã điều tra hoạt động khai thác đất trái phép tự xã Ea Ktur, rồi chở đến đổ tại khu vực đang triển khai thi công dự án nói trên. Ngày 18/5, ông Tuấn nhận được các cuộc điện thoại dọa giết cả nhà nếu tiếp tục đến Cư Kuin điều tra. Bài phóng sự của nhà báo Tuấn đã được đăng vào ngày 28/5.

Ngày 20 và 21 tháng 4, 2023 đồng bào Ê Đê phản đối việc đổ nước thải vào hồ nước uống của họ.
Đồng bào bị cảnh sát cơ động đàn áp bằng dùi cui và bạo lực.
Tức nước võ bờ đồng bào quá phẫn uất và không còn con đường sống nên đã có hành động phản kháng lại
Hơn một tháng sau đó sự kiện tấn công đồn Côn An đã xảy ra vào rạng sáng ngày 11, tháng 6, 2023.