S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Toàn Trị & Tự Trị

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Toàn Trị & Tự Trị

Thứ Sáu, 09/10/2021 – 05:25 — tuongnangtien

Ảnh của tuongnangtien

Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”

Tác giả của đoạn văn thượng dẫn – chắc chắn – không thể ngờ rằng chỉ vài hôm sau, sau lời than phiền của mình, giới giáo chức Việt Nam cùng nhiều nhà khoa học (hiện đang công tác hoặc nghỉ hưu) đã lựa chọn một cách ứng xử hoàn toàn khác hẳn. Thay vì “im phăng phắc” – hay “thủ khẩu như bình” – hôm 07/08/2021, họ đã đồng lòng ký tên dưới bức thư (“Thư Ngỏ đến Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục & Đào Tạo Nguyễn Kim Sơn”) đề cập đến một vấn đề hơi nhậy cảm:

Thưa Bộ trưởng… vừa qua, ngày 9/8/2021 nữ giảng viên Trần Thị Thơ (trưởng bộ môn, Khoa Tiếng Anh, Đại học Duy Tân, Đà Nẵng) đã bị nhà trường, ở một địa phương có truyền thống cởi mở, phóng khoáng về tư tưởng, sa thải vì một phát ngôn bày tỏ quan điểm và tình cảm đối với đồng bào khi hệ thống an sinh xã hội của đất nước chưa được hoàn thiện, khiến người dân phải chạy dịch hàng ngàn cây số trên những chiếc xe máy đầy hiểm nguy và bất trắc…

Khi chủ trương tự chủ đại học đang được khẩn trương tiến hành, khi việc chấn hưng nền học vấn của nước nhà đang được khẩn trương thực hiện thì một hành xử thiếu cân nhắc, thiếu tính toán như thế đối với tiếng nói và tình cảm của một nhà giáo – nhà khoa học chính là đang đi ngược lại với tinh thần và ý chí của toàn ngành giáo dục. Mặt khác, sa thải cô Trần Thị Thơ về mặt khách quan là dung dưỡng và thậm chí khuyến khích việc làm vô đạo: trò tố cáo thầy!

Sống trong một chế độ toàn trị thì biểu lộ sự bất bình – bằng bất cứ hình thức nào – trước những hiện tượng bất công và phi lý, cũng đều là nghĩa cử rất đáng được trân trọng. Đây là dấu chỉ của tính cương trực, và lòng can đảm của những lương dân, giữa một xã hội bất nhân.

Tôi vô cùng ngưỡng mộ các vị thức giả đã từng lên tiếng đối kháng với chế độ hiện hành ở Việt Nam, kể cả những nhân vật chỉ bầy tỏ một thái độ rất chừng mực và phương cách đối lập an toàn hay trung thành (loyal opposition) chăng nữa.

Dù thế, tôi vẫn xin phép được nói thêm đôi lời về vấn đề tự trị (cùng việc làm “vô đạo” của sinh viên qua bức thư ngỏ thượng dẫn) với hy vọng có thể giải ảo chút ảo tưởng – nếu có, và chắc có – về qui chế tự trị đại học ở xứ sở mình.

Trước hết, xin thưa ngay rằng “trò tố cáo thầy” chả phải là chuyện mới mẻ gì đâu:

“Trong các Đại Học, trong các phân khoa, trong mỗi lớp, trong mỗi buổi học, suốt cả năm, trong đám sinh viên luôn có những tay làm do thám … Bất cứ những gì chúng tôi nói trong lúc thuyết trình, bên cạnh những bài học, những câu chuyện trao đổi ở hành lang trong lúc chờ giờ trở vào bục giảng, tất cả những chuyện đó đều được ghi chú cẩn thận và được báo cáo đầy đủ cho giới chức trách nhiệm. [“Nguyễn Mạnh Tường. Kẻ bị mất phép thông công – Hà Nội 1954-1991: Bản án cho một trí thức” (Un Excommunité – HàNội 1954-1991: Procès d’un intellectuel) bản dịch Nguyễn Quốc Vĩ, Quê Mẹ: Paris, 1992].

Tai mắt của Nhà Nước, tất nhiên, không chỉ giới hạn trong khuôn viên đại học. Có nơi nào mà “giới chức trách nhiệm” của VN không chúi mũi vào (chùa chiền, giáo đường, tu viện, đan viện, thánh thất, tư thất …) kể cả gầm giường và giỏ rác, để tìm xem những “bao cao su đã qua xử dụng” hay chưa!

Với chủ trương “lãnh đạo trực tiếp – toàn diện – tuyệt đối” cùng với thuộc tính đa nghi, bất tín và bất an thường trực, Đảng và Nhà Nước rất dị ứng với những tổ chức hoặc đoàn thể sinh hoạt tự trị hay độc lập.

Xin ghi lại đôi ba sự kiện:

Hôm 11 tháng 04 năm 2007, sau nhiều lần bị hành hung và sách nhiễu, ông Lê Trí Tuệ (Phó Chủ Tịch Công Đoàn Độc Lập Việt Nam) đã phải chạy trốn ra nước ngoài lánh nạn. Ông bị công an Hà Nội bắt cóc tại thủ đô Phnom Penh vào hôm 16 tháng 5 năm 2007. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã long trọng ghi nhận trong bản báo cáo 2008 về tình trạng nhân quyền Việt Nam rằng: “Ông Lê Trí Tuệ hiện vẫn biệt tích… và theo một số lời đồn mật vụ của chính quyền Việt Nam đã giết ông ta.”

Những thành viên trụ cột còn lại của công đoàn này (Đoàn Huy Chương, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng và Đỗ Thị Minh Hạnh) đều bị bắt giữ và bị tuyên phạt tổng cộng 23 năm tù giam, bởi TAND tỉnh Trà Vinh, vào hôm 26/10/2010. Hiện nay cả ba đều đang tị nạn ở Bangkok, Thái Lan.

Ngày 05 tháng 01 năm 2021, ba thành viên của Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam (Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy, Lê Hữu Minh Tuấn bị TANDTPHCM tuyên phạt tổng cộng 37 năm tù.

FB Anh Dung Lam buồn bã kết luận: “VN vừa mới bỏ tù ba nhà báo của Hội Báo Chí Độc Lập. Tất cả những gì có liên quan đến hai chữ Độc Lập đều từ từ đưa vào chốn lao ngục vài chục năm trở lên.”

Mọi thứ “có liên quan đến hai chữ tự trị” e cũng sẽ không khác lắm. Cũng đều có thể khiến cho người trong cuộc vướng vào lòng lao lý như chơi, chứ nếu chỉ bị “sa thải” thôi (như trường hợp của cô giáo Trần Thị Thơ) thì vẫn phải được coi như là … may mắn!

Đừng để bị tiếp tục lừa mị bởi những lời lẽ hoa mỹ của giới quan chức VN. Họ nói vậy, chớ không phải vậy đâu:

  • T.T Vũ Đức Đam: “Những vướng mắc về quản lý nhà nước liên quan tới ngành GD-ĐT trong tự chủ ĐH không còn nhiều, và cũng không có vấn đề gì lớn.”
  • Thứ Trưởng Giáo Dục Hoàng Minh Sơn: “Quá trình thực hiện thí điểm về tự chủ đại học đã có thành công nhất định, là xu hướng không thể đảo ngược và cần làm sao để ngày càng tốt hơn.”
  • TS Tô Đình Tuân, Tổng Biên Tập Báo Người Lao Động: “Quyền tự chủ đại học đã được Quốc hội luật hóa từng bước, bắt đầu từ gần 10 năm trước, cụ thể là tại Luật Giáo dục đại học năm 2012.”
  • Anh Hùng Lao động Lê Công Cơ, Chủ tich HĐQT Trường Đại học Duy Tân: “Tôi đề nghị Bộ GD-ĐT cứ mở rộng cửa, sẽ không ai ra ngoài luật pháp.”

Dường như chỉ riêng có mỗi T.S Vũ Thị Phương Anh vẫn còn giữ được đôi phần dè dặt, và chân thật: “Đúng là đường đi chưa tới, nhưng tôi vẫn tin là nó sẽ tới mặc dù chậm, và cái chậm đó là đáng tiếc.”

Ơ hay, sao lại “chậm” nhỉ?

Dù đang ở vào thời chiến, miền Nam Việt Nam đã thực hiện quy chế tự trị đại học từ giữa thế kỷ trước cơ mà. Sao mãi đến hôm nay Bên Thắng Cuộc vẫn lúng túng và tìm mọi cách để trì hoãn vấn đề như vậy?

Sợ “thua” dân sao? Dân trí cao thì Nhà Nước khó có cơ hội lộng quyền nên ngại chăng?

Bỉnh bút Loan Thảo VNTB lý giải như sau: “Tự trị dường như là cụm từ nhạy cảm và có thể được xem là vi hiến, vì ở Việt Nam, tất cả đều phụ thuộc vào đường lối – chính sách của đảng cộng sản, giáo dục đại học cũng không được phép nằm ngoài.”

Nói thế khiến không ít người cụt hứng. Tuy thế, sự thực trần trụi thì đúng là như vậy. Ngay đến đền chùa còn phải nằm co trong khuôn khổ quốc doanh và thùng tiền công đức mà Đảng còn đang lăm le, nhất định phải “quản lý” cho bằng được thì mơ chi đến chuyện đại học tự trị cho nó thêm rách việc!

 

VỀ ĐI CON!

Van Pham

46 NĂM THỐNG NHẤT, HÒA BÌNH TIẾN LÊN THIÊN ĐƯỜNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. ĐỂ NGÀY HÔM NAY LỚP NGƯỜI NGHÈO SỐNG BÊN LỀ XÃ HỘI….

VỀ ĐI CON!

Về đi con, nhà mình còn lon gạo

Về nhà đi, mẹ nấu cháo cho ăn

Nhà mình nghèo, khó nhọc kiếm miếng ăn

Con mơ chi chuyện cung hằng, sao hỏa

Về đi con, cả đêm qua đói lã

Mà sáng nay còn tất tả đến trường

Không có tiền, đừng cầu cạnh tình thương

Không học phí thì ra đường mà đứng

Về đi con, đừng rưng rưng nước mắt

Lòng mẹ đau như ai cắt con ơi

Bởi mẹ cha sinh ra “bất phùng thời”

Lại vô tâm sinh con, đời con khổ

Về đi con, chữ nghĩa đều vô bổ

Con người ta hùng hổ được nhờ tiền

Người hơn người nhờ cơ cấu ,ưu tiên

Học cho giỏi, quá hiền, đành thất nghiệp

Về đi con, lật sách, ta học tiếp

Chữ nghĩa nhân trong số phận con người

Học yêu thương, học khóc lẫn học cười

Học chân thật giữa kiếp người lừa lọc!

Nguyễn Quốc Việt

 ĐỪNG QUÊN CÁM ƠN

 ĐỪNG QUÊN CÁM ƠN

1/ Câu chuyện thứ nhất

Một vị tổng thống hỏi bà cụ sống 104 tuổi về bí quyết sống lâu.

Bà trả lời: một là dí dỏm, hai là học biết cám ơn. Lấy chồng từ năm 25 tuổi, ngày nào bà cũng nói nhiều nhất là hai chữ “cám ơn”.

Bà cám ơn chồng, cám ơn cha mẹ, cám ơn con cái, cám ơn hàng xóm láng giềng, cám ơn mọi sự quan tâm săn sóc dành cho bà, cám ơn từng ngày sống yên lành, ấm cúng và vui vẻ.

Mọi lời nói thân thiết của người khác đối với bà, mọi việc làm bình thường nhỏ nhoi dành cho bà, mọi nét mặt tươi cười hỏi thăm bà, bà đều không quên nói hai tiếng “cám ơn”.

Mọi người không những không ngán đối với vô số lần cám ơn hàng ngày của bà, trái lại càng gần gũi thương yêu bà, thường cảm thấy nếu mình không thương yêu bà hơn nữa, sẽ có lỗi với từng lời “cám ơn” của bà.

80 năm đã trôi qua, hai tiếng “cám ơn” khiến bà vui vẻ lâu dài, hạnh phúc lâu dài, mạng sống lâu dài, “cám ơn” có bao nhiêu, tình yêu có bấy nhiêu. Tình yêu có ngần nào, “cám ơn” có ngần nấy.

2.Câu chuyện thứ hai

Một lần đi xe buýt về nhà, trước mắt tôi có một cô bé 7,8 tuổi, lưng đeo cặp sách, hình như vừa tan học. Khi lên xe em bước không vững suýt nữa ngã. Tôi vội vàng đỡ em một tay. Vừa đứng vững em giơ tay ra hiệu, không biết em định nói gì với mình.

Thấy tôi không hiểu em rất bối rối. Ngồi được một bến, tôi sắp sửa xuống xe. Cô bé vội vàng chạy đến nhét vào tay tôi một mẩu giấy. Tôi cứ tưởng có chuyện gì, ai ngờ xuống xe nhìn mẩu giấy, chỉ thấy một dòng chữ xiêu vẹo “cám ơn, cám ơn chú!”

Thì ra em bị câm điếc. Không hiểu sao trái tim tôi bỗng trào lên một tình cảm nóng bỏng không sao miêu tả nổi.

3.Câu chuyện thứ ba

Ở một thành phố nọ, có cậu bé 14,15 tuổi, vì lấy cắp một quyển sách của một hiệu sách, bị bảo vệ bắt quả tang. Bảo vệ quát mắng khiến cậu vô vùng xấu hổ. Những người khác cũng nhìn cậu với ánh mắt khinh bỉ.

Bảo vệ cứ đòi cậu gọi bố mẹ hay thầy giáo nhà trường đến nhận người.

Cậu bé sợ co dúm người, nét mặt xám ngoét. Lúc này có một phụ nữ đứng tuổi rẽ đám đông vây xem, xông vào bênh vực cậu bé đang hoảng sợ:

– Đừng đối xử với trẻ em như thế. Tôi là mẹ của cháu!

Dưới con mắt khác thường của đám đông, người phụ nữ nộp tiền phạt cho cậu và dắt cậu ra khỏi hiệu sách, khe khẽ giục:

– Mau về nhà đi con, từ nay trở đi đừng bao giờ lấy trộm sách nữa!

Mấy năm đã trôi qua.

Cậu bé luôn luôn nhớ ơn người phụ nữ đứng tuổi không quen biết, luôn luôn hối hận đã không nói trước mặt bà hai tiếng cám ơn. Nếu không có bà, đường đời cậu có thể sẽ rẽ sang một lối khác. Sau khi thi đậu Đại Học, cậu sinh viên đã thề nhất định tìm ra bà. Nhưng biển người mênh mông biết tìm bà ở đâu?

Thế là hàng năm, lợi dụng kỳ nghỉ hè nghỉ đông, ngày nào cậu cũng đến gần hiệu sách chờ nửa tiếng đồng hồ, hy vọng tìm được người phụ nữ đứng tuổi.

Việc làm này hết sức mong manh, nhưng mưa gió không cản trở được cậu, cậu vẫn luôn không nao núng. Bởi vì cậu không bao giờ quên khuôn mặt hiền từ của bà.

Cứ thế, cậu sinh viên đứng chờ trong hai năm, cuối cùng đã tìm được bà, nói hai tiếng “cám ơn” ôm ấp trong lòng bấy lâu nay…

  1. Có một truyền thuyết kể rằng:

Có hai người cùng đi gặp Thượng Đế hỏi lối đi lên Thiên Đường. Thấy hai người đói lả, Thượng Đế cho mỗi người một suất cơm.

Một người nhận suất cơm, cảm động lắm, cứ cám ơn, cám ơn rối rít.

Còn người kia nhận suất ăn, không hề động lòng, cứ làm như cho anh ta là điều phải làm.

Về sau, Thượng Đế chỉ cho người nói “cám ơn” lên Thiên Đường. Còn người kia bị từ chối, đứng ngoài cổng.

Kẻ bị từ chối đứng ngoài cổng không phục:

– Chẳng lẽ chỉ vì tôi quên nói “cám ơn”?

Thượng Đế trả lời:

– Không phải quên. Không có lòng cám ơn, không nói ra được lời cám ơn.

Người không biết cám ơn, không biết yêu người khác, cũng không được người khác yêu.

Anh chàng kia vẫn không phục:

– Vậy nói thiếu hai chữ “cám ơn” cũng không thể chênh lệch đến thế?

Thượng Đế đáp:

– Biết làm thế nào được, bởi vì lối lên Thiên Đường rải bằng lòng cám ơn. Cửa lên Thiên Đường chỉ có dùng lòng cám ơn mới mở được. Còn địa ngục thì khỏi cần.

S.T.

CHỌN AI?

CHỌN AI?

Một người nông dân cứu được vợ trong dòng nước lũ nhưng con của họ không may mắn đã bị chết đuối.

Khi mọi việc đã qua, mọi người tranh nhau bàn luận. Có người nói người chồng làm vậy là rất đúng, bởi con có thể sinh thêm đứa khác nhưng vợ thì không thể chết đi rồi sống lại.

Tuy nhiên người khác lại nói anh ta làm thế là sai, bởi vợ thì có thể lấy vợ khác chứ con thì chết rồi, làm sao có thể sống lại.

Nghe những lời bình luận đó, tôi cũng cảm thấy nghi hoặc và khó khăn: Nếu chỉ được cứu một người, vậy thì rốt cuộc nên cứu vợ hay con?

Mang theo thắc mắc đó, tôi tìm gặp người nông dân nọ và hỏi bác ta, khi đó bác đã nghĩ thế nào.

“Tôi chẳng nghĩ được gì hết. Khi đó nước lũ ào ào đổ về, vợ tôi ở cạnh tôi, tôi túm được cô ấy liền bơi đến dốc núi, khi tôi quay trở lại, con tôi đã bị nước cuốn đi rồi”, người nông dân đáp.

Trên đường trở về, tôi cứ bị lời nói của người đàn ông ấy ám ảnh. “Nếu khi đó bác ta do dự một chút thôi, có thể sẽ chẳng cứu được ai. Cái gọi là lựa chọn của đời người phần lớn đều là như vậy.”

Thật ra, trong cuộc sống này, rất nhiều sự việc về cơ bản không sai cũng không đúng, cũng không dễ dàng để chúng ta đi suy xét cho kỹ là đúng hay sai. Nếu quá do dự hoặc quá để ý đến suy nghĩ của người khác, có thể bạn sẽ chẳng làm được việc gì.

 Têrêsa Ngọc Nga (st )

 

MỘT CON NGƯỜI HAI TƯ TƯỞNG

MỘT CON NGƯỜI HAI TƯ TƯỞNG

Lm. Joshepus Quang Nguyễn

Tin mừng hôm nay cho ta thấy ông thánh Phêrô tuy một nhưng hai tính cách: một Phêrô Kitô hữu và một Phêrô Satan.  Một Phêrô nói Thầy là Đấng Mêsia mà dân Israel đã cưu mang từng bao đời.  Một Kitô hữu Phêrô rất đẹp nhưng bên cạnh đó có một con quỷ Satan đội lốt Phêrô để can dặn Chúa Giêsu chớ có dại dột mà lên Giêrusalem, Chúa Giêsu quay lại mắng một lời rất nặng mà ít thấy trong Tin mừng.  Vâng, Phêrô cũng là hình ảnh của mỗi một người chúng ta đây và tất cả những ai mang danh Kitô hữu có một tính cách rất tốt mà cũng có những tính cách rất Satan.

Thử hỏi hôm nay có người Công giáo nào dám vỗ ngực và bảo rằng tôi đã hoàn toàn thuộc về Chúa Giêsu và không có một Satan nào trong tôi cả.  Nhưng mỗi một con người đều pha lẫn ánh sáng và bóng tối, vừa pha lẫn tính chất Kitô hữu và lại có tính cách của quỷ Satan ở đấy.  Cho nên, trong bài đọc hai, Thánh Giacôbê nói: “Có người anh em hay chị em không có áo che thân và không đủ của ăn hằng ngày, mà có ai trong anh em lại nói với họ: “Hãy đi bình an, mặc cho ấm và ăn cho no,” nhưng lại không cho họ những thứ thân xác họ đang cần, thì nào có ích lợi gì?” (Gc 2,15).

Vậy thì, vấn đề ta phải suy nghĩ với nhau đó là cái gì mà làm cho ta là Kitô hữu mà lại mang tính chất Satan đó?  Có thể là nhiều lý do nhưng mình có thể dựa vào Tin mừng hôm nay đó là chúng ta quen tính toán suy nghĩ và chọn lựa đường lối của loài người mà mình quên mất những suy nghĩ vào đường lối của Thiên Chúa.  Không có ai và không có cộng đoàn nào mà không đi tìm cho mình sự sống thật và con đường nào dẫn đến sự sống thật?  Nhiều khi mình đi tìm sự sống nhưng là một sự sống giả và là con đường tính toán với thế gian.  Chẳng hạn, khi hoàng đế Nêron muốn làm thơ về thành Turoa cho nên ông đốt cả thành Rôma, rồi ông đổ tội cho người Công giáo, thế là một cuộc bách hại tàn sát rất dã man đổ lên trên đầu Hội thánh Công giáo.  Phêrô tìm cách thoát ra khỏi thành Rôma.  Bởi vì Ngài sợ rằng nếu bây giờ mà vị lãnh đạo Giáo hội bị đế quốc Rôma giết chết thì còn ai lãnh đạo, và cả đoàn chiên của Chúa mất đầu, sẽ tan tác hết cho nên Ngài phải thoát ra khỏi thành để duy trì sự sống cho Hội thánh.  Nhưng không ngờ rằng trên đường đi ra khỏi thành lại gặp Chúa Giêsu đi ngược lại, và khi Phêrô lên tiếng hỏi Thầy đi đâu, Chúa Giêsu trả lời Thầy đi vào thành Rôma để chịu đóng đinh thêm một lần nữa.  Phêrô hiểu và quay trở lại Rôma.  Ngài hiểu ngay việc Ngài thoát ra khỏi thành Rôma là sự khôn ngoan, nhưng nó lại là sự khôn ngoan của loài người chứ không phải sự khôn ngoan của Chúa Giêsu chịu đóng đinh.

Chúa muốn cho con người được hạnh phúc.  Chính vì muốn con người được hạnh phúc mà Chúa đã phải xuống trần gian để cứu chuộc con người bằng cái chết trên thập giá và sống lại vinh quang.  Nhưng thứ hạnh phúc mà Chúa muốn ban tặng cho con người không phải là thứ hạnh phúc giả tạo dễ dàng, và mau qua theo kiểu thế gian hay Satan.  Chúa muốn cho con người được hạnh phúc vĩnh cửu, hạnh phúc đích thật, hạnh phúc không bao giờ tàn úa.  Muốn được hạnh phúc đó, con người phải kinh qua những vất vả, đau đớn.  Đau đớn nhất là phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình.  Đó là yêu thương, tha thứ nhất là từ bỏ xu hướng của Satan ham muốn xác thịt… để chỉ sống thanh cao phần tinh thần.

Đúng thế, người Kitô hữu qua lời nói, qua việc làm và nhất là qua cuộc sống của mình phải là một câu hỏi cho những người chung quanh.  Dù âm thầm nhỏ bé đến đâu chăng nữa, thì đời sống của người Kitô hữu phải làm cho những người chung quanh nhìn ra chúng ta là môn đệ đích thực của Chúa Giêsu Kitô.  Vì vậy, là Kitô hữu luôn mang một tính cách của Chúa là: chứng nhân giữa một xã hội đầy giành giật và bon chen, đầy bạo lực và bất công; thực thi tinh thần nghèo khó, chấp nhận thua thiệt mất mát hơn là bán đứng lương tâm của mình để chạy theo những lợi lộc bất chính, yêu thương mọi người, kể cả kẻ thù địch, và bước theo Chúa cho đến cùng, biết sống lạc quan, tin tưởng vào một Đấng có tình yêu thương trải dài trong suốt lịch sử con người, và sống tử tế, cư xử tốt đẹp với mọi người.  Vì vậy, kết thúc thông điệp “Hòa Bình Trên Thế Giới”, Đức Thánh Cha Gioan 23, đã viết như sau: “Mỗi người Kitô hữu trong thế giới là một mảnh sao băng, một tụ điểm của tình yêu, một thứ men sống động giữa những người anh em của mình.  Người Kitô hữu sẽ đóng trọn vai trò ấy hơn khi họ còn sống kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa.”

Xin cho Lời Chúa hôm nay luôn thanh tẩy tư tưởng Satan trong trí lòng chúng ta để chỉ còn tư tưởng và đường lối của Chúa trong cung cách sống đạo của chúng ta hôm nay. Amen.

Lm. Joshepus Quang Nguyễn

From: Langthangchieutim

LỜI CUỐI CHO CÁC SƠ

LỜI CUỐI CHO CÁC SƠ

    Mic. Nguyễn Hùng Dũng

   Có lẽ trong Giáo sử Việt Nam, chưa có khi nào xẩy ra số lượng các sơ lây nhiễm và tử vong vì đại dịch nhiều như vậy. Và cụ thể có một Nhà Dòng có số tổn thất nhiều đến thế, điển hình như dòng Đa Minh, Phú Cường với 12 sơ đã an nghỉ, chưa nói đến quý sơ các dòng khác cũng nằm xuống vì phục vụ các bệnh nhân covid-19, và kể cả các sơ chỉ quanh quẩn, kinh nguyện và làm việc trong khuôn viên nhà dòng, cũng bị lây nhiễm, thậm chí qua đời.

   Có nhiều khi tôi bức xúc trước những bất công của xã hội, trước sự độc đoán khinh mạn của các quan chức, những viên chức hách dịch, coi thường kỷ cương, xúc xiểm nhân viên y tế, bảo vệ… và cả nữ đại gia cực giàu, nhưng lại ăn nói láo xược, vu vạ, tục tĩu. 

   Nhưng khi nhìn những hình ảnh các sơ đang ở đầu tuyến, đang niềm nở phục vụ và an ủi các bệnh nhân tuyệt vọng, đang làm cửu vạn khiêng vác hàng tấn rau củ mỗi ngày, trên đôi vai gầy mà cám cảnh thương mến vô hạn.

   Có lần tôi kể về một nữ tu đang đối mặt với thần chết vì lây nhiễm, các sơ đã yêu cầu tôi gỡ xuống vì không muốn thông tin làm chùng lòng những tình nguyện viên khác, ngược với tôn chỉ của Nhà Dòng. 

   Vậy đó, các sơ của chúng ta là vậy đó. Họ gia nhập dòng lặng lẽ, tu học lặng lẽ, khấn tạm và cả vĩnh khấn lặng lẽ, phụng sự Thiên Chúa lặng lẽ, phục vụ nhân loại lặng lẽ, suốt đời vâng lời bề trên lặng lẽ, và khi tàn hơi, được Chúa gọi về cũng lặng lẽ…

   Ai ai trong chúng ta, thời niên thiếu đều được các sơ khai tâm, dạy dỗ.Tôi còn nhớ mãi hai dì phước đầu đời ở nhà thờ Phường Đúc, Huế : Sơ Tuyết cao, sơ Sơn thấp, cả hai thuộc hội dòng MTG. đã uốn nắn tuổi thơ tôi từ lúc mới chập chửng trí khôn, tôi nhớ mãi hình ảnh cảnh trái ngược giữa thiên đàng và hoả ngục, các sơ thị phạm để đe cho tôi chọn lựa… tôi nhớ mãi ngày ba tôi vào lớp nhất ( lớp một bi chừ), xin phép cho tôi được nghỉ học để đổi nhà lên Huế, lúc đó tôi bị phạt quỳ giữa lớp, vì tội dám dí cây đèn cầy vào đầu của đứa nào đó, làm cho một mảng tóc bị xém vì hắn dám chê đôi ba-ta quá khổ, mà tôi mang trong lễ Rước Mình Thánh Chúa. Gần 60 năm đã qua mà vẫn còn nhớ mãi thiên thu. Sau đó, suốt thời kỳ tiểu học, lại được các sơ đứng lớp dạy học tận tụy tại trường Bình Linh (Pellerin)

   Rồi khi vào chủng viện, lại được các o MTG phục vụ tận lực, ngày đó các chú hay gọi các sơ bằng cái tên rất Huế (O) chúng tôi được các o chăm chút phục vụ ẩm thực gần suốt 10 năm, bi chừ chỉ còn lại o Diệp 96 tuổi, mà cách đây 5 tháng, trước mùa dịch lần 4, tôi đã may mắn gặp lại tại Huế, e là lần cuối cùng. Rồi từng o lần lượt lặng lẽ từ giả cõi đời mà chúng tôi không hề hay biết… 

   Năm ngoái, trong mùa mưa lũ, tôi được may mắn tá túc dưới mái nhà ĐCV. lại được quý sơ ở đây chăm sóc tận tuỵ như thành viên trong nhà, mỗi khi đi đâu về trong trời mưa lạnh lẽo, tôi được tặng ngay chiếc bánh tráng vừa nướng xong, nóng hổi và thơm phức, hoặc tới giờ cơm, không thấy chúng tôi, là các sơ gọi điện thoại, hối thúc mau cho kịp, có khi còn trước cả bề trên…Chỉ là những cử chỉ lặng lẽ, nhưng để lại những cảm xúc mênh mang, vô bờ.

   Gần cuối cuộc đời, tôi mới nghiệm ra các sơ chính là mẹ, là chị, là em, là con cháu… đã hết lòng với mình. Cho nên, khi nhìn thấy các sơ đã ra đi âm thầm, lặng lẽ hay đang lâm chung cũng lặng lẽ, âm thầm… khiến cho tôi xúc động và cảm thương vô cùng…

   Tới một ngày, rồi cũng chào từ biệt để đi vào một cõi vô hình. Khi đó, chắc chắn tôi sẽ được các bàn tay của quý sơ lại dẫn dắt như ngày xưa đã từng dẫn dắt, nhưng lần này lại được dẫn dắt ra trình diện với Chúa, chứ không phải các giáo sĩ, vì các ngài đang còn bận bịu, loay hoay tự lo cho mình …

   Đâu phải làm chuyện vá biển lấp trời mới là vĩ đại, mà chính là làm các việc nhỏ mọn, âm thầm và lặng lẽ với lòng yêu Chúa, yêu người trong vâng phục, khiêm hạ… mới là vĩ đại.

   Cùng hiệp ý cầu nguyện cho các sơ đã ngàn thu yên nghỉ, và cả các sơ đang lây nhiễm, nằm chờ chữa lành hoặc chờ chết trong các bệnh viện hay trong các Nhà Dòng. Xin Chúa thưởng công bội hậu cho các ngài.

   Saigon giữa mùa phong thánh đầu tháng 9.2021

   Mic. Nguyễn Hùng Dũng

From: Tu-Phung

MỘT THÍ NGHIỆM VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Giang Thanh

MỘT THÍ NGHIỆM VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Huynh Song

Một giáo sư kinh tế ở một trường đại học Mỹ cho biết ông chưa từng đánh rớt sinh viên nào.

Nhưng đã từng đánh rớt hết cả một lớp học.

Vì học sinh lớp này kiên quyết cho rằng, một xã hội có hình thái tổ chức hoàn hảo ( mô hình XHCN ) là một xã hội không ai giàu và cũng không ai nghèo, và đó là một xã hội tuyệt vời , lý tưởng.

Vị giáo sư nói :

“Được rồi, vậy lớp mình sẽ tiến hành một thí nghiệm về điều đó. Từ nay, tất cả các điểm sẽ được cộng lại và chia đều ra, mọi người sẽ nhận được điểm như nhau, vì thế không ai bị rớt và cũng không ai được điểm A cả”.

Sau bài thi đầu tiên, mức điểm trung bình cho cả lớp là B. Những sinh viên siêng năng rất buồn, còn những sinh viên lười biếng thì rất mừng.

Qua bài thi thứ hai, điểm trung bình cho cả lớp là D! Không ai vui cả. Vì những sinh viên lười thậm chí còn lười hơn, còn những sinh viên chăm chỉ thì quyết định rằng họ cũng chỉ nên học ít thôi.

Đến bài thi thứ ba, điểm trung bình là F! Mức điểm không hề tăng lên, mà còn nổ ra các cuộc cãi vã, nghi ngờ, buộc tội nhau. Mọi người đều khó chịu và tức giận, tất cả mọi người không ai còn muốn học để người khác có lợi.

Bài cuối cùng, tất cả đều rớt.

Cả lớp ai cũng ngỡ ngàng …

Vị giáo sư kết luận trước cả lớp :

“Thông qua kết quả những bài kiểm tra thì các bạn có thể dễ dàng thấy được rằng, kiểu xã hội công bằng mà các bạn đang mong muốn rất khó thành hiện thực, vì dù ý tưởng rất hấp dẫn, nhưng khi đưa vào thực hành thì chẳng ai có động lực muốn làm việc nữa.”

Rồi ông rút ra bài học :

-Bạn không thể làm người nghèo giàu lên bằng cách khiến người giàu nghèo đi.

-Người không làm gì mà vẫn được hưởng, trong khi người phải làm thì lại không được hưởng thành quả đúng với công sức của họ.

-Chính phủ cho free ai cái gì, thì phải lấy thứ đó từ người khác..

Tóm lại :

-Khi một nửa nhân loại thấy rằng họ không cần làm gì,bởi vì sẽ có người khác làm cho.

-Còn một nửa kia thì nghĩ rằng họ có làm kiệt xác cũng chẳng có lợi ích, vì sẽ bị kẻ khác chiếm mất.

Đó chính là khởi đầu cho sự kết thúc của mọi xã hội…!

(Sưu tầm)

 Chọn Vỏ Bỏ Ruột

Chọn Vỏ Bỏ Ruột

 Chọn Vỏ Bỏ Ruột

Sách Hàn Phi Tử của thời Chiến Quốc bên Tàu có ghi câu chuyện thú vị về cái hộp đựng ngọc.  Một người thừa hưởng được một viên ngọc châu, muốn bán đi.  Để dễ bán, ông cho làm một cái hộp đẹp, gỗ tốt, khắc hình mỹ thuật, ướp hương cho có mùi thơm.  Ai thấy hộp ngọc cũng đều trầm trồ, khen ngợi và thích cái hộp, mà không nghe ai hỏi tới viên ngọc bên trong.  Cuối cùng, một phú ông có đủ tiền mua hộp ngọc.  Điều làm người bán vô cùng ngạc nhiên là người mua mở hộp lấy viên ngọc trao cho chủ cũ, nói: “Tôi chỉ thích cái hộp đẹp đẽ này thôi, còn viên ngọc tôi cho lại ông.”  Trong khi cái ruột là viên ngọc giá trị gấp trăm lần cái vỏ hộp, mà người mua lại “chọn vỏ bỏ ruột”. 

Từ đó, người Trung Hoa có câu thành ngữ Mãi Độc Hoàn Châu  nghĩa là “mua hộp (đẹp) mà trả lại ngọc châu”, ý nói người chỉ chăm chú bề ngoài không xét đến giá trị thực bên trong, hay nói cách khác thích hình thức hơn nội dung.

Thường cái vỏ chỉ là lớp bao che chở cái ruột quý báu bên trong.  Nhìn trái cam, trái chuối, củ hành thì hiểu.  Người mua chuối mà chọn giữ vỏ chuối và quăng cái ruột chắc bị xem là không bình thường.  Vậy mà không ít người ham mê cái vẻ đẹp hào nhoáng bề ngoài mà quên mất cái ruột phong phú bề trong.  Tục ngữ Việt Nam có câu nhắc nhở: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.”

Chuyện người mua hộp ngọc làm tôi nhớ tới 2 anh em láng giềng tôi.  Người anh yêu say đắm và cưới được cô vợ đẹp lộng lẫy, nhưng không ngờ tánh hung hãn về sau mới lộ ra, còn người em lấy người vợ bình thường, tánh tình hiền hậu vì người em hiểu câu “cái nết đánh chết cái đẹp”.  Người em sống rất hạnh phúc, còn người anh thì khốn khổ vì hay bị vợ húng hiếp.  Có hôm, anh tâm sự với tôi, than: “Tôi lỡ leo lên lưng sư tử rồi nên biết thân ngồi yên vì bước xuống e bị nhai xương!”  Nhìn lại mới thấy ai khôn ngoan khi chọn vợ:  người anh chăm chú cái vỏ, người em trân trọng cái ruột.   Ai Chọn Nấy Chịu, như câu chúng ta thường nghe người Mỹ hay nói:  “Sleep in the bed you made” (Làm giường thế nào, ngủ thế đó). 

Trong Kinh Thánh, câu chuyện 2 chị em cũng cho chúng ta bài học sâu sắc về chọn lựa.  Cô chị Ma-thê hay làm bếp, lăng xăng nấu nướng phục vụ Chúa Giê-su khi Ngài tới thăm.  Cô em Ma-ri thì thích ngồi bên Chúa để nghe lời Chúa dạy bảo.  Cô chị phàn nàn với Chúa, muốn em mình xuống bếp giúp mình một tay.  Chúa Giê-su thừa nhận hai chị em đều yêu quí Chúa đều muốn Chúa vui lòng, nhưng phán rằng Ma-ri đã chọn phần tốt hơn: ngồi nghe, suy gẫm lời Chúa*.

Thánh Phao-lô nhắc nhở con dân Chúa nên hướng mắt, hướng lòng vào giá trị thuộc linh chớ không nên vào vật chất trần gian:  “chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy” (2 Cô-rinh-tô 4:18).

Người chạy theo cái hào nhoáng, phù phiếm, nhưng rỗng tuếch rỗng toác  thường phải trả giá đắt, còn người tìm cầu giá trị tinh thần thường được phước ơn từ Trời. 

*Luca 10:40-41

LỜI KHUYÊN CỦA THÁNH PADRE PIO.

May be an image of 1 person and sitting

KHI BẠN ĐANG TRONG THỜI ĐIỂM ĐEN TỐI CỦA ĐẠI DỊCH

MỜI BẠN THỬ ĐỌC XEM LỜI KHUYÊN CỦA THÁNH PADRE PIO.

Nếu cảm thấy mình đang ở trong thời điểm đen tối, hãy tìm đọc những lời khôn ngoan của Thánh Padre Pio.

Thánh Padre Pio thực hành những điều trên suốt cuộc đời của Cha, vì đời của cha nhiều nỗi gian truân, Ngài sống qua hai trận THẾ GIỚI ĐẠI CHIẾN và một trận ĐẠI DỊCH.

  1. KHI Ở TRONG THỜI ĐIỂM ĐEN TỐI

Con hãy cầm chặt CHUỖI TRÀNG HẠT MÂN CÔI giống như con đang cầm tay ĐỨC MẸ MARIA.

  1. CẦU NGUYỆN CHUỖI KINH MÂN CÔI hàng ngày.
  2. HÃY TỪ BỎ CHÍNH MÌNH và giao mình vào đôi tay TỪ MẪU CỦA ĐỨC MẸ MARIA, MẸ sẽ chăm sóc con.
  3. Đừng dùng năng lực của con vào những sự gì tạo ra lo lắng, âu sầu và khổ não.
  4. Chỉ có một điều cần thiết là:

HÃY NÂNG TINH THẦN LÊN và YÊU MẾN CHÚA HƠN.

  1. “CÁC CON ĐỪNG SỢ HÃI

HÃY ĐẶT MÌNH DƯỚI SỰ CHE CHỞ CỦA ĐỨC TRINH NỮ MARIA.

ĐỪNG PHẠM TỘI và TRẬN ĐẠI DỊCH COVID-19 SẼ KHÔNG THẮNG ĐƯỢC CON .”

CÓ MỘT SỐ CON CÁI THIÊNG LIÊNG CỦA NGÀI BỊ BỆNH NHƯNG KHÔNG AI BỊ CHẾT VÌì ĐẠI DỊCH.

THÁNH PADRE PIÔ rất trân quý sự đau khổ và xem đó như một công cụ để đến gần Chúa.

Tuy nhiên, Ngài cũng nhận ra rằng nhiều người cần được xoa dịu sự đau khổ về thể xác để giúp họ nhận ra tình yêu thương của Thiên Chúa trong cuộc đời của họ.

  1. Những lời cầu nguyện ngắn, tự phát thì chúng giống như

“NHỮNG MŨI TÊN BẮN VÀO THÁNH TÂM CỦA CHÚA.”

  1. Những lời cầu nguyện như tên bắn đó có một sức mạnh đặc biệt để kín múc ân sủng của Thiên Chúa tuôn đổ xuống cho chúng ta.
  2. KHI CẦU NGUYỆN VỚI ĐỨC TIN

Thì CHUỖI MÂN CÔI có thể là một lời cầu nguyện đầy quyền năng làm cho chúng ta hiệp nhất với Chúa Giêsu và Mẹ của Ngài là Mẹ Maria.

  1. ĐỪNG COI THƯỜNG VIỆC CẦU NGUYỆN CHUỖI MÂN CÔI.
  2. THẾ GIỚI NGÀY NAY NẾU KHÔNG CẦU NGUYỆN.

Đó là lý do tại sao thế giới đang tan nát.

  1. TRÀNG HẠT MÂN CÔI là VŨ KHÍ CHO NHỮNG THỜI ĐẠI.
  2. NHỮNG AI CẦU NGUYỆN SẼ CÓ HY VỌNG.

NHỮNG AI CẦU NGUYỆN ÍT SẼ Ở TRONG TÌNH TRẠNG NGUY HIỂM LỚN LAO.

NHỮNG AI KHÔNG CẦU NGUYỆN THÌ SẼ MẤT LINH HỒN.

St.

Dân chủ hóa đa đảng ở Đài Loan bắt đầu thế nào?

Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Dân chủ hóa đa đảng ở Đài Loan bắt đầu thế nào?

Đài Loan có sự ổn định cả về chính trị nội bộ và quốc tế trong thập niên 1950 và 1960, dưới bàn tay sắt của Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc Tưởng Giới Thạch.

Nhưng tình hình quốc tế thay đổi trong thập niên 1970.

Tưởng Giới Thạch qua đời tháng 4/1975.

Dưới sự lãnh đạo của Đặng Tiểu Bình, Trung Quốc mở cửa từ 1978, là một thay đổi đe dọa cho Đài Loan.

Các nước phương Tây hăm hở tìm đến thị trường Trung Quốc, lần lượt cắt quan hệ với Đài Loan.

Ngày 1/1/1979, Hoa Kỳ chính thức chuyển sự công nhận ngoại giao từ Đài Loan sang Trung Quốc.

Con trai Tưởng Giới Thạch, Tưởng Kinh Quốc, kế vị cha, và thời gian đầu vẫn duy trì chính sách hà khắc ở Đài Loan.

►►Sự kiện Cao Hùng 1979

Ngày 10/12/1979 tại thành phố Cao Hùng, phong trào “ngoại đảng” (tập hợp các nhà hoạt động không thuộc Quốc Dân Đảng) tổ chức Ngày Nhân Quyền để phản đối chính sách cấm thành lập đảng đối lập.

Quốc Dân Đảng tiến hành đàn áp, bắt giữ và đưa nhiều người ra xử từ tháng 3 tới tháng 5/1980. Sự kiện khiến phương Tây nhìn Đài Loan với con mắt lên án.

Tháng 10/1984, xảy ra một vụ giết người liên quan công dân Mỹ. Henry Liu, công dân Mỹ, bị ám sát ngay tại nhà ở California, với kết luận là bàn tay của tình báo quân đội Đài Loan. Vụ giết người càng khiến hình ảnh Đài Loan trở nên xấu xí với quốc tế.

Trong bối cảnh khó khăn đó, Tưởng Kinh Quốc vào năm 1984 đề cử Lý Đăng Huy làm phó tổng thống.

Đây là bước ngoặt trong lịch sử Đài Loan, vì ông Lý là người Đài Loan đầu tiên, không có liên hệ với đại lục, được đưa vào chức vụ cao cấp này.

►►Khó khăn

Sức khỏe của Tổng thống Tưởng Kinh Quốc trong thập niên 1980 cũng ngày càng yếu đi. Những quyết định sau cùng của ông Tưởng có vẻ như một phần xuất phát vì ông già yếu hơn, và bắt đầu nghĩ liệu lịch sử sẽ đánh giá mình ra sao.

Năm 1985 chứng kiến scandal ngân hàng đầu tiên tại Đài Loan, đại án Tenth Credit Cooperative, dẫn đến sự từ chức của nhiều bộ trưởng Đài Loan. Bê bối làm uy tín Quốc Dân Đảng thêm sa sút.

Tháng 2/1986, Philippines là nước đầu tiên của châu Á chứng kiến thay đổi chính quyền vì dân chủ hóa. Tổng thống Ferdinand Marcos bỏ chạy sang Hawaii, và Corazon Aquino trở thành tổng thống nữ đầu tiên của châu Á.

Đại hội Đảng của Quốc Dân Đảng tiến hành tháng 3/1986, tại đây Tưởng Kinh Quốc yêu cầu chỉnh Đảng đi cùng cải tổ chính trị.

Theo chỉ đạo của Tưởng, một ủy ban 12 người lập ra để thảo luận sáu vấn đề, gồm cải tổ quốc hội, dỡ bỏ thiết quân luật, cho phép thành lập đảng đối lập…

Cũng trong năm 1986, Đài Loan chịu sức ép thương mại từ Hoa Kỳ, đòi Đài Loan mở cửa thị trường ngân hàng và tài chính, giảm thuế nhập khẩu.

Đài Loan buộc phải giảm thuế 7079 mặt hàng từ 1985 đến 1988.

Năm 1988, Mỹ đòi Đài Loan cho nhập khẩu thịt gà tây, dẫn tới biểu tình của nông dân Đài Loan. Vincent Siew, nhà đàm phán thương mại của Đài Loan, bị ném trứng vào mặt.

►►Ra đời đảng Dân Tiến

Ngày 28/9/1986, hơn 130 nhà hoạt động có mặt ở Grand Hotel, lập lời thề thành lập đảng đối lập Dân Tiến.

Nghe tin, các đảng viên Quốc Dân Đảng chạy đến phủ tổng thống.

Ngồi trên xe lăn, Tưởng Kinh Quốc, 76 tuổi, suy nghĩ và rồi ra lệnh: không đàn áp, không làm gì hết.

Tưởng nói với các đảng viên lão thành: “Thời thế thay đổi rồi, môi trường đang thay đổi. Quốc Dân Đảng không thể quá tự hào, quá quan trọng nữa.”

Việc Tưởng Kinh Quốc để yên cho phép đảng đối lập ra đời đã thay đổi lịch sử Đài Loan.

Tháng 10/1986, Tưởng Kinh Quốc nói với báo Washington Post rằng ông sẽ sớm xóa bỏ thiết quân luật.

►►Xóa thiết quân luật

Thiết quân luật được gỡ bỏ vào đêm 15/7/1987. Theo sau nó là các chính sách đổi mới như cho phép đi thăm thân nhân ở Trung Quốc, xóa hạn chế báo chí.

Lý Đăng Huy, phó tổng thống và sau này kế vị Tưởng Kinh Quốc, tin rằng nếu Tưởng không cho phép dỡ bỏ thiết quân luật, không có ai trong Quốc Dân Đảng dám làm vậy.

Cũng tại châu Á, ngày 29/6/1987, ứng viên tổng thống Hàn Quốc Roh Tae-woo có diễn văn hứa sẽ ân xá cho mọi tù nhân chính trị.

Ngày 19/12/1987, Roh Tae-woo trở thành tổng thống đầu tiên do dân bầu ra tại Hàn Quốc.

Tưởng Kinh Quốc qua đời ngày 13/1/1988 ở tuổi 78.

Ngay lập tức, phe bảo thủ trong Quốc Dân Đảng định ngăn không cho Lý Đăng Huy trở thành đảng trưởng.

Nhưng rốt cuộc, Lý chiến thắng, giữ cả chức đảng trưởng và tổng thống Đài Loan.

►►Mở đường cho đa đảng

Tháng Giêng 1989, Đài Loan thông qua luật về Tổ chức các Nhóm Dân sự, mở đường cho đa đảng. Đến cuối năm đó, hơn 50 đảng đã ra đăng ký.

Tháng Ba 1996, lần đầu tiên trong lịch sử, Đài Loan tổ chức bầu cử trực tiếp cho chức tổng thống.

Lý Đăng Huy chiến thắng lần này, tiếp tục làm tổng thống.

Đến năm 2000, Trần Thủy Biển của đảng Dân Tiến chiến thắng, trở thành tổng thống với 39% phiếu bầu.

Nguồn: BBC News Tiếng Việt

No photo description available.