Một đất nước bận rộn

Một đất nước bận rộn

Kính Hòa, phóng viên RFA
2017-01-23
Một nông dân chở hoa đào bán Tết ở Hà Nội hôm 23/1/2017.

Một nông dân chở hoa đào bán Tết ở Hà Nội hôm 23/1/2017.

AFP photo

Một tuần lễ bận rộn của các blogger Việt Nam. Họ vốn bận rộn với muôn vàn chủ đề của xã hội, của dân sinh, họ lại càng bận rộn hơn khi chính phủ dường như lại có sự bận rộn riêng của mình, mà lại là sự bận rộn không cần thiết.

Ông Kerry thăm Việt Nam

Chuyện là ông John Kerry, Bộ trưởng ngoại giao sắp mãn nhiệm của Hoa Kỳ sang thăm Việt Nam. Có thể ông Kerry thực sự bận rộn những điều cần phải nói với đất nước ông vốn nặng nợ, trong thời buổi chính trị quốc tế có nhiều diễn biến khó lường, nhưng chính phủ Việt Nam lại bận rộn việc ngăn cản một số công dân của mình gặp ông Kerry, người được xem như một người bạn của Việt Nam.

Mà chuyện ngăn cản như thế vẫn thường xuyên xảy ra. Người ta cho rằng những công dân Việt Nam đi gặp những người bạn nước ngoài có thể sẽ gây xáo trộn xã hội, sẽ lật đổ chính phủ, sẽ diễn tiến hòa bình, và nhiều nguyên do tương tự như vậy. Blogger Tuấn Khanh cho rằng nếu có những thay đổi cách mạng ở Việt Nam thì những thay đổi ấy không phải bắt đầu từ những người nước ngoài, mà từ chính khát vọng của dân chúng Việt Nam:

Chính nội lực của người Việt Nam sẽ quyết định tất cả chứ không thể là một âm mưu nào đó từ Hoa Thịnh Đốn hay Bắc Kinh.
– Blogger Tuấn Khanh

Chắc chắn những cuộc gặp của ông John Kerry hay của phái đoàn Liên Minh Châu Âu với dăm ba người cũng sẽ không thể lật đổ được chế độ Hà Nội, hay làm thay đổi được gì vĩ đại trên đất nước này. Một vài người Việt Nam được thăm hỏi hay tiếp cận không thể vụt lên trở thành lãnh tụ của một cuộc cách mạng bí mật. Ngay cả việc nhận định như vậy là một giả thuyết, thì đó cũng là một loại giả thuyết ngu ngốc nhằm dựng nên một khung cảnh quốc gia đầy bất an, nhằm âm mưu để tạo thêm quyền và lực cho cho riêng một bộ phận nào đó.

Nếu như có đổi thay, thì đó là khát vọng đổi thay của cả dân tộc Việt Nam để đi tới một ngày mai tốt đẹp hơn với một quốc gia vững vàng về công lý và pháp luật, để tìm kiếm những người lãnh đạo tương xứng với giá trị lịch sử và tương lai mà tổ tiên Lạc Hồng di huấn. Chính nội lực của người Việt Nam sẽ quyết định tất cả chứ không thể là một âm mưu nào đó từ Hoa Thịnh Đốn hay Bắc Kinh. Giống như Đức Tăng thống Thích Quảng Độ từng nói “đừng trông chờ vào ai, mà hãy là tự chính chúng ta”.

Bài hát “Ly rượu mừng”

Một diễn biến khác xảy ra trong những ngày đầu năm này có vẻ cũng là kết quả của một quá trình rất bận rộn của chính phủ Việt Nam, cụ thể là các cơ quan phụ trách tư tưởng và văn hóa. Bài hát Ly rượu mừng của cố nhạc sĩ Phạm Đình Chương được cho … “hát” tại Việt Nam. Bài hát này vốn có mói về những người lính, mà cơ quan tuyên giáo của đảng sợ rằng đấy không phải là những người lính của họ.

Chuyện cấm các bài hát được hát vốn không lạ ở Việt Nam, và hiện nay vẫn có sự cấm đoán như thế, mặc dù nói như blogger Xích Tử trên trang Dân Luận, là làm sao có thể cấm một người nào đó hát một bài hát nào đó. Tác giả viết tiếp về sự “cai trị nghệ thuật” của những người cầm quyền tại Việt Nam lâu nay, cũng như tâm lý vui mừng của những người xưa nay thầm nhẩm trên môi bài hát Ly rượu mừng mỗi độ xuân về:

Tin được lan truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng nhà nước hình như và hầu như phản ánh/ biểu hiện sự phấn khởi hồ hởi, hả lòng hả dạ của dòng xúc cảm nghệ thuật (vị nghệ thuật) trong giới hoạt động nghệ thuật về sự sáng suốt, khoan dung của nhà nước đối với một tác phẩm âm nhạc bị cầm tù 42 năm. Những người ưu tư chính trị, trăn trở với những biến động bể dâu của lịch sử đất nước từ 1945 đến nay (cũng tức là toàn bộ thời gian mà nhạc sĩ Phạm Đình Chương, cùng với những trí thức khác, rời bỏ mái trường, tham gia kháng chiến, rồi dinh tê, rồi vào Nam, rồi vượt biên, định cư lưu vong và mất ở xứ người, cho đến thời điểm một tác phẩm của mình được phục hồi), cũng nhân đó bày tỏ sự u uất, có khi là phê phán phẫn nộ về cái chuyện cai trị nghệ thuật lạ đời đó.

Dạy chính tả cho quan chức

032_18833998-400.jpg
Những tấm bảng tuyên truyền cho đảng, cho chủ nghĩa xã hội tại Tp Hồ Chí Minh. AFP photo

Chuyện bận rộn thứ ba là các quan chức nhà nước tuyên bố sẽ nhờ giáo viên rèn luyện về ngữ pháp và chính tả cho các viên chức ngành tư pháp. Đa số các blogger chế nhạo chuyện này, cho rằng thực là điều khôi hài vì lẽ ra đã học về luật pháp thì trước tiên phải biết đọc biết viết một cách thông thạo.

Luật sư Lê Luân nhìn rộng hơn về bản chất của ngành tư pháp Việt Nam hiện nay:

Vấn đề của nền tư pháp chúng ta ngoài trình độ non yếu của thẩm phán, thì còn một vấn đề đặc biệt quan trọng nữa là sự phụ thuộc vào đảng, bởi các thẩm phán đều là đảng viên, mà đảng lại lãnh đạo toàn diện nhà nước và xã hội, nên mới có việc “không khởi tố được vì người phạm tội đang là đảng viên” là như vậy.

Chiếc áo chữ nghĩa của thẩm phán không làm nên sự lành lặn của luật pháp và lẽ phải.

Nên việc cần thiết của việc gìn giữ trật tự xã hội và làm cho đất nước văn minh chính là tạo ra một nền tư pháp độc lập, hoàn toàn độc lập với bất kỳ đảng phái chính trị hay tổ chức quyền lực nào khác trong cùng một bộ máy chính quyền. Lúc đó, luật pháp và mạng người mới được tôn trọng và đảm bảo trên thực tế.

Chuyện chính quyền

Liên quan đến câu chuyện tư pháp, Chủ tịch nước Trần Đại Quang xuất hiện bằng một bài viết dài về chế độ nhà nước pháp quyền trên báo chí của nhà nước. Tác giả Anh Văn bình luận trên trang Việt Nam Thời Báo của các nhà báo Việt Nam độc lập:

Chiếc áo chữ nghĩa của thẩm phán không làm nên sự lành lặn của luật pháp và lẽ phải.
Luật sư Lê Luân

Ngày 09/01/2017, ông Trần Đại Quang đăng đàn bài viết trên Vietnamnet với tít rất kêu: “Hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Xã Hội Chủ Nghĩa của dân, do dân và vì dân”.

Đây là quan điểm bao năm nay mà người dân chờ, tất nhiên, họ cần hơn cả thế – đi ngay vào hành động, xác lập nhà nước pháp quyền. Bởi, khó ai có thể dám tự hào rằng “dân chủ xã hội chủ nghĩa” tiến bộ hay ưu việt hơn “dân chủ tư bản chủ nghĩa”, nếu như thứ dân chủ đó chỉ là một văn bản nói hoặc viết dài ngoằn, ghi lại các “thành tựu cách mạng”, sau đó chốt vào ngay “sự lãnh đạo của đảng đối với Nhà nước” để Nhà nước ta thật sự trong sạch, vững mạnh, quản lý, điều hành đất nước hiệu lực, hiệu quả.

Toàn văn bài viết của cựu Bộ trưởng Bộ Công an, nay là Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã chẳng những không tổng kết được các thành tựu “pháp quyền Xã hội chủ nghĩa”, mà ngược lại chỉ cho thấy các yếu tố lạm dụng quyền lực Xã hội chủ nghĩa” với bình phong pháp quyền. Do đó, toàn bài đã không tìm thấy một cụm từ nào về “quyền tự do”, trong đó nêu bật quyền tự do báo chí, xuất bản, hay thậm chí hội họp; mà chỉ thấy quán triệt sâu sắc Đảng lãnh đạo cho đến kiên định con đường Xã hội chủ nghĩa và cuối cùng vẫn là kiểu cũ “làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, phản động lợi dụng ‘dân chủ’.

Một quan chức cao cấp khác là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng góp phần vào sự bận rộn bằng lệnh cấm các quan chức đi lễ cấp trên trong những ngày Tết để đề phòng tham nhũng. Blogger Văn Công Hùng vui mừng với sắc lệnh của Thủ Tướng nhưng kèm theo sự nghi ngại:

Hôm qua thấy có bạn hỏi: Thủ tướng quyết thì quá tốt quá đẹp quá được lòng dân rồi, nhưng làm sao để việc quyết ấy nó thành hiện thực, nó không đánh trống bỏ dùi như đã từng, và bạn ấy đề xuất, giao cho các bác cựu chiến binh lập chốt ngay ở gần nhà sếp, nghe xong buồn cười nhưng lại xót. Bởi, té ra dân mình bây giờ luôn luôn cảnh giác cao độ, luôn luôn cho là nói phải đi đôi với làm. Họ tin thủ tướng nhưng cấp dưới nếu không có chế tài, liệu có nhất nhất tuân theo không?

Vậy nên, lệnh của thủ tướng sẽ làm nhiều người thanh thản. Và mong nó sẽ duy trì được mãi để sự thanh thản nó kéo dài nhiều năm…

Những người ra đi và những người ở lại

20314511-2919-4d13-89c5-a6fce8ddf944-400.jpg
Một buổi tưởng niệm đánh dấu 43 năm ngày mất Hoàng Sa và tưởng nhớ các tử sĩ trước tượng đài vua Lý Thái Tổ, Hà Nội hôm 19/1/2017.AFP photo

Nhìn lại năm 2016, có vẻ như các nổ lực chống tham nhũng của chính phủ rơi vào vô vọng, khi người ta chứng kiến hàng loạt quan chức bị cho là tham nhũng trốn ra nước ngoài, điều mà blogger Người Buôn Gió gọi là tầng tầng lớp lớp:

Những lớp doanh nhân này đi, sẽ có những lớp doanh nhân khác trỗi lên bằng những mối quan hệ với các quan chức lớp mới trong chế độ. Rồi đến hẹn lại lên, sau mỗi nhiệm kỳ 5 năm của quan chức cộng sản đỡ đầu. Lớp doanh nhân mới sau khi tích trữ được một số của cải, lại tìm đường đi để cho lớp mới lên. Cuộc sống ở Việt Nam cứ tuần hoàn như vậy, đất nước như một miếng da lừa, cứ năm sau nợ nần lớn hơn, tài nguyện cạn kiệt hơn, môi trường và đạo đức xã hội băng hoại hơn.

Và lớp người đi cũng nhiều hơn.

Một miếng da lừa rất cụ thể là sân bay Tân Sơn Nhất, đã teo lại nhường chổ cho nhà cửa, sân golf mấy chục năm nay, đến nỗi không còn chổ để xây dựng những cơ sở phụ trợ cho một sân bay nữa, điều mà nhà văn Nguyễn Đình Ấm gọi là Một đất nước vô chủ.

Nếu blogger Người Buôn Gió nói đến những người mong muốn rời bỏ Việt Nam vì nhiều lý do, thì trong những ngày đầu năm này có một người Việt phải ra đi dù không muốn, gây nên những buồn vui lẫn lộn trong giới blogger, đó là tù nhân chính trị Đặng Xuân Diệu bị chính quyền Việt Nam trục xuất sang Pháp, nối tiếp con đường của nhiều người tù chính trị trong mấy năm qua, từ khi dường như nhà cầm quyền tìm được một giải pháp tốt nhất để duy trì điều mà họ gọi là ổn định chính trị, là trục xuất những người bất đồng chính kiến ra khỏi đất nước.

Những lớp doanh nhân này đi, sẽ có những lớp doanh nhân khác trỗi lên bằng những mối quan hệ với các quan chức lớp mới trong chế độ.
– Blogger Người Buôn Gió

Blogger Nguyễn Tường Thụy viết rằng Với giới đấu tranh dân chủ, đây là một tin vui tuy rằng không trọn vẹn. Cuộc đấu tranh còn dài, còn nhiều gian nguy và còn nhiều người tiếp bước.

Vẫn còn nhiều người ở lại. Họ kỷ niệm ngày Hoàng Sa mất về tay Trung Quốc, một ngày kỷ niệm mà không báo chí chính thống nào của Việt Nam đưa tin. Một trong những người tham gia vào những buổi lễ diễn ra ngày 19 tháng Giêng là chị Nguyễn Thị Kim Tiến:

Lịch sử cần phải sòng phẳng với những đứa trẻ sinh ra dưới màu cờ đỏ như chúng tôi để chúng tôi có thể nhận thức một cách đúng đắn hơn về những gì đã xảy ra trong quá khứ. Và rồi tôi tin, thế hệ trẻ chúng tôi sẽ không còn có thể sống một cách vô ơn như đã từng hơn 40 năm qua.

Nhà cầm quyền dù cũng có tìm cách cản trở một số người đến tham gia lễ tưởng niệm, nhưng nói chung lễ kỷ niệm đã diễn ra. Điều đó cũng có nghĩa là niềm tin của chị Nguyễn Thị Kim Tiến rằng lịch sử sẽ được soi rọi vẫn còn đó.

CHO MỘT NGƯỜI PHỤ NỮ, THÁNG CHẠP

From facebook: Hằng Lê‘s post.
Image may contain: 4 people, closeup
Hằng Lê

CHO MỘT NGƯỜI PHỤ NỮ, THÁNG CHẠP

Thật nhanh chóng, cuộc vây bắt người phụ nữ có hai đứa con nhỏ tại tỉnh Hà Nam mới diễn ra vào buổi trưa ngày 21/1, thì đến tối, người ta đã nhìn thấy hình ảnh video do công an đưa ra. Cơ quan này vội vã cho biết đã thi hành lệnh bắt tạm giam và khám xét nơi ở đối với chị, Trần Thị Nga, về tội “Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo quy định tại Điều 88, Bộ luật Hình sự nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 1999.

Cuộc vây bắt được chuẩn bị thật tươm tất và chu đáo, đã nhắm vào một người không hề trốn chạy và luôn nhìn thẳng, đối diện với mọi hình thức tàn bạo nhất. Cuộc vây bắt rầm rập và quá chuyên nghiệp đến mức người ta nhớ đến các cuộc ra đi khỏi Việt Nam một cách thư thả, của các quan tham nhũng như Trịnh Xuân Thanh, mà tiếng hô vang truy tìm giống như một trò chơi trốn tìm của trẻ con.

Chị Nga bị bắt vào 24 Tết, tức chỉ còn vài ngày nữa là chị Nga và 2 đứa con nhỏ của chị là Phú và Tài sẽ cùng cùng nhau đón ông bà, cùng nhau đón một năm mới. Họ sẽ có cơ hội để ôn lại những ngày tháng cả gia đình nhỏ bé đó bị công an đập cửa sách nhiễu, an ninh mặt thường phục đeo khẩu trang hành hung, thậm chí bị 6 người vây đánh chị Nga bằng gậy sắt đến gãy chân vào năm 2014.

Phú và Tài, hai đứa bé đã cùng mẹ lớn lên, có đủ cơ hội để học biết về bạo lực của ngành công an Hà Nam, lẫn sự phi nhân của người cầm quyền đã không chỉ nhắm vào chị Nga, mẹ của chúng, mà còn cả với chúng – những đứa trẻ đến trường và bị buộc phải học và yêu thương những kẻ tàn độc với mẹ của chúng .

Chị Nga không phải là người phụ nữ duy nhất bị đối xử bất nhân và quy chụp theo điều 88. Nhà cầm quyền đã kéo lê điều 88, 258, 79… đi khắp nước như những cái máy chém vô hình để chụp xuống bất cứ ai mà họ cảm thấy là nhân vật gây khó trong công cuộc gieo rắc toàn trị. Từ sau 1975 đến nay, có rất nhiều người phụ nữ với tiếng nói và tinh thần tự do, ôn hòa của mình đã trở thành cái gai trong mắt kẻ có quyền. Từ Bùi Thị Minh Hằng, Đỗ Thị Minh Hạnh, Nguyễn Phương Uyên, Phạm Thanh Nghiên, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, Cấn Thị Thêu… và hôm nay là chị Thúy Nga, tức Trần Thị Nga. Đất nước có bao giờ như thế này đâu?

Trong video mà công an đưa ra vào ngày 21/1, gương mặt chị Nga như cố ghìm lại mọi cảm xúc để không ai lợi dụng được hình ảnh yếu lòng của chị. Lúc đó, nỗi đau lớn nhất của chị chắc chỉ là nghĩ đến 2 đứa nhỏ. Tết này chúng sẽ đón ông bà và năm mới mà không có mẹ. Thậm chí chúng sẽ phải tập sống với những ngày mà mẹ chúng bị giam cầm, chúng phải tự lớn lên và học biết chung quanh chỉ là dối trá.

Nhìn vào video, những ai không biết, có thể nghĩ rằng chị Nga là một người hết sức mạnh mẽ và lạnh lùng.

Năm trước, trong một dịp chị vào Sài Gòn, khi ghé thăm Phú và Tài, tôi hỏi là dạo này công an còn làm khó chị không. Trong tíc tắc, tôi thấy chị như rùng mình, trở lại yếu đuối như mọi người đàn bà trên thế gian này cần được sự chở che. Chị nói “chúng vẫn đánh Thầy à”.

Và khi hỏi về lúc chị bị những tên bịt mặt vây đánh đến gãy chân, mà chị đã nhận mặt rằng đó là những tên an ninh vẫn đuổi theo chị, chị nói mà ngấn nước mắt “lúc đó, em chỉ nghĩ đến làm sao che được cho 2 đứa con. Chúng có đánh chết em cũng được nhưng em phải che cho Phú và Tài”. Trên đường về, tôi tự hỏi mình rằng, nếu như tôi có mặt ở đó, chứng kiến tội ác, tôi sẽ làm gì?

Lịch sử chưa thể ghi hết và kể hết. Nếu Việt Nam có một Svetlana Alexievich để viết về thân phận của những người phụ nữ đầy sợ hãi nhưng quyết đứng lên để nói sự thật và tranh đấu cho những oan khiên kẻ khác, thì chắc chắn nhân loại sẽ phải rơi nước mắt với nhiều chương u uất của nước Nam, không thua vì những người phụ nữ Nga trong Đệ nhị Thế chiến hay từ sự cố Chernobyl.

Từ vị trí một người công nhân đi lao động hợp tác bị lừa đảo, và khi trở về, nhận ra những bất công xã hội chung quanh mình, chị Nga cũng như những người phụ nữ Việt Nam khác đã dấn thân, trở thành người xây dựng nền móng công lý và sự thật trong xã hội.

Thật dễ nhận ra, ở đâu cũng vậy, khi một nhà nước kinh sợ công lý và sự thật, tìm cách trấn áp, thì chắc chắn đó là một nhà nước tăm tối và vô luân.

Thế kỷ 21, có những người phụ nữ Việt Nam đã nguyện thắp lên những ngọn đuốc soi sáng trong xã hội, cho tôi và cho cả các bạn vậy. Ánh sáng đó, đôi khi họ phải trả giá bằng đời người, bằng tù đày và cô đơn. Hôm nay, nếu các bạn và tôi phản bội lại ánh sáng đó, chúng ta không xứng đáng làm người, cũng không xứng đáng để tồn tại trong giống nòi Việt Nam.

Nguyễn Tuấn Khanh
(21/01/2017)

Khắp nơi ở Việt Nam thắp nến cầu nguyện cho ba nhà hoạt động vừa bị bắt

Khắp nơi ở Việt Nam thắp nến cầu nguyện cho ba nhà hoạt động vừa bị bắt

Khắp nơi ở Việt Nam thắp nến cầu nguyện cho ba nhà hoạt động vừa bị bắt

Vào khoảng 20 giờ tối 22 tháng 01 năm 2017, đông đảo bà con giáo dân xứ Song Ngọc, giáo phận Vinh ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An đã hiệp dâng Thánh Lễ và thắp nến cầu nguyện cho ba nhà hoạt động nhân quyền: Trần Thị Nga, Nguyễn Văn Oai và Nguyễn Văn Hoá vừa bị nhà cầm quyền Việt Nam bắt trong tháng 01/2017.

Những người dân tham dự Thánh Lễ do Linh mục Jb Nguyễn Đình Thục cử hành tại nhà thờ giáo xứ Song Ngọc đã cầm các banner có biểu ngữ: “Tự do cho chị Trần Thị Nga, Jb Nguyễn Văn Oai, anh Nguyễn Văn Hoá”, “phản đối các điều luật nhằm bỏ tù người yêu nước, đặc biệt là các nhà hoạt động dân chủ”, “phản đối công an nhà cầm quyền Việt Nam vi phạm nhân quyền và chà đạp lên pháp luật Việt Nam”, “chọn thời điểm bắt giam người yêu nước vào dịp Tết cổ truyền thể hiện bản chất vô nhân đạo của chính quyền cộng sản Việt Nam”,… để phản đối nhà cầm quyền CSVN bắt bớ, bỏ tù những người bất đồng chính kiến.

Cũng trong tối 22/01/2017, đông đảo bà con công giáo và lương dân  ở Hà Nội, Sài Gòn và Đài Loan đã cùng hiệp dâng Thánh lễ cầu nguyện cho Công lý – Hoà Bình được ngự trị trên đất nước Việt Nam, cầu nguyện cho các nhà hoạt động Trần Thị Nga, Nguyễn Văn Oai và Nguyễn Văn Hoá.

Chị Trần Thị Nga hay còn gọi Thúy Nga, là một nhà hoạt động, đấu tranh cho quyền con người. Từ 2003 – 2008, chị đi xuất khẩu lao động tại Đài Loan. Trong thời gian này chị bị tai nạn giao thông và được sự giúp đỡ của văn phòng Trợ Giúp Công Nhân Và Cô Dâu Việt tại Đài Loan của Linh mục Nguyễn Văn Hùng. Chị Nga trở thành người làm thiện nguyện giúp lao động Việt tại Đài Loan. Sau khi trở về nước, chị tiếp tục hỗ trợ cho những lao động Đài Loan gặp khó khăn và những vướng mắc pháp lý.

Những năm gần đây, chị Nga tham gia các hoạt động biểu tình chống Trung Cộng tại Hà Nội, Sài Gòn; thực hiện hàng trăm cuộc tiếp xúc với các cá nhân. Đặc biệt, chị quan tâm đến các đối tượng dân oan và những vấn đề về tôn giáo, án tử hình, án oan. Không ít lần, chị bị sách nhiễu, đe dọa và đánh đập tùy tiện!

Cựu TNLT Nguyễn Văn Oai (Sinh năm 1986) ở tại thị xã Hoàng Mai, Nghệ An đã bị công an Hoàng Mai bắt trên đường hôm 19/01/2017 với hai cáo buộc tội danh: chống người thi hành công vụ và không thi hành bản án quản chế. Oai là một trong 14 Thanh niên công giáo bị tù trong một vụ án chính trị hồi 2011, trong đó có Đặng Xuân Diệu vừa đi Paris hôm 12.1.

Vào ngày 11/01/2017, anh Nguyễn Văn Hóa, 22 tuổi, giáo dân giáo xứ Dụ Thành, Giáo phận Vinh ở huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh bị mất tích cho đến hôm nay vẫn không rõ tin tức.

Được biết, trong đơn kêu cứu gửi tới các cấp có thẩm quyền vào ngày 17/01/2017, bà Dương Thị Thanh, mẹ của anh Nguyễn Văn Hoá cho biết: “Vào trưa ngày 10.01.2017, con trai tôi từ nhà bạn ở Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An trở về Hà Tĩnh đi bằng xe máy… Đến trưa ngày 11.01.2017, con trai tôi đến ăn cơm trưa tại giáo xứ Dũ Lộc, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh cùng với nhiều người dân và cha xứ giáo xứ Dũ Lộc. Đến nay đã hơn 8 ngày mất liên lạc, chúng tôi vẫn không nhận được tin tức gì…”. Theo một nguồn tin cho biết, Hóa đã đi tham dự phiên tòa xét xử người dân oan tại Tòa án Thị xã Kỳ Anh, và sau đó không ai nhìn thấy và liên lạc được.

IMG_1253

a

g

Nguyên Nguyễn/SBTN

Chọn Lá Phiếu!!!…

From facebook: Thảo Tâm shared Van Nguyen‘s post.
Image may contain: 1 person, suit and text
Image may contain: 12 people, people standing, suit and wedding
Image may contain: 2 people, people standing, shoes and outdoor
Image may contain: one or more people, people standing and suit
Van Nguyen added 4 new photos — with Trung Minh Le.

Chọn Lá Phiếu!!!…

Đất nước Mỹ đã bầu ra một tổng thống, là đưa nước Mỹ thêm hùng mạnh, nhằm phục vụ cho người dân, tốt hơn và lúc nào cũng lấy niềm tin tôn giáo làm căn bản, họ sống hoà hợp thành một hiệp chủng quốc Hoa Kỳ.
Tuy nước Mỹ có nhiều tôn giáo và đảng phái khác nhau, họ lúc nào cũng từng bước, cải thiện không ngừng, nếu không cải thiện hiệu quả tốt sẽ bị đào thải…
Hiện tại về tôn giáo có hai tôn giáo đông tín hữu nhất là Tin Lành và Thiên Chúa Giáo…
Còn về đảng phái chính trị có hai đảng Cộng Hoà và Dân Chủ, họ luôn đưa ra những thành phần ưu tú ra lãnh đạo và từng bước nâng cao đời sống của người dân, tốt đẹp hơn không ngừng…

Vì lá phiếu của người dân sẽ quyết định đảng nào mới là người vào toà Bạch Ốc.

Nhìn về đất nước của chúng ta, nhà nước csvn, họ đều làm ngược lại…
Họ triệt tiêu tôn giáo, tín ngưỡng, họ chỉ phục vụ cho đảng và quyền lợi của đảng là trên hết, lấy bạo lực để giữ chế độ, đưa ra những điều luật phi nhân bản, nhằm bỏ tù những người yêu nước, dám nói lên sự thật…
Từ ngày đảng csvn thành lập cho đến ngày hôm nay và họ đã giết biết bao triệu người chết, bởi cái chế độ phi nhân nầy…

Đã đến lúc người dân phải chọn cho mình một đảng, do dân bầu ra và vì dân mà phục vụ, chứ không phải cái đảng vô thần, độc tài lãnh đạo như đảng csvn…

TUYÊN BỐ KHẨN CẤP VỀ VIỆC BÀ TRẦN THỊ NGA BỊ BẮT GIAM

From facebook:  Lm. Lê Ngọc Thanh added 3 new photos.
 TUYÊN BỐ KHẨN CẤP

VỀ VIỆC BÀ TRẦN THỊ NGA BỊ BẮT GIAM
[Các tổ chức XHDS và các Công dân VN]

Chúng tôi, những người ký tên dưới đây:

Được biết, Công an Việt Nam vừa bắt giam, khởi tố hình sự bà Trần Thị Nga lúc 8 giờ sáng ngày 21/1/2017, theo điều 88, Bộ Luật Hình sự: “Tội tuyên truyền chống nhà nước”.

Chúng tôi nhận thức và nhận định rằng:
a) Trong nhiều năm qua, Bà Trần Thị Nga liên tục bị khủng bố dưới các hình thức canh giữ, đeo bám, ngăn cản quyền tự do đi lại, cướp tài sản… Bà từng nhiều lần bị xúc phạm nhân phẩm, bị đánh đập đến tàn phế.

Là một phụ nữ can đảm, nhận thức việc làm của mình là đúng đắn nên bà Nga không hề nao núng, vẫn kiên định tranh đấu cho các quyền cơ bản của con người, vì một Việt Nam tự do, dân chủ, tiến bộ xã hội, văn minh, cường thịnh.

b) Qua tìm hiểu chúng tôi thấy những việc Bà Nga làm gồm:

– Tư vấn pháp luật cho những người lao động ở Đài Loan biết để đòi quyền lợi chính đáng của mình;

– Tuyên truyền cho người dân về dân chủ, về quyền con người, các quyền của người dân được quy định tại Hiến pháp Việt Nam và Công ước của Liên Hiệp Quốc về các quyền dân sự, chính trị mà Việt Nam là thành viên; bày tỏ cảm thông, đoàn kết, giúp đỡ người dân cùng khổ bị áp bức;

– Bày tỏ sự phẫn nộ, lên án hành động xâm lược, gây hấn của Trung Quốc đối với chủ quyền của Việt Nam;

– Bày tỏ sự phẫn nộ, lên án những hành vi chà đạp lên pháp luật, áp bức dân lành;

– Bà Nga chưa đưa ra một thông tin nào bịa đặt, xuyên tạc.

Những hoạt động này của Bà Trần Thị Nga hoàn toàn phù hợp với pháp luật Việt Nam, thể hiện trách nhiệm của một công dân đối với đất nước, với xã hội, đúng đạo lý, không phải là tội. Tuy nhiên, việc làm của Bà Nga đã làm khó chịu cho những cá nhân và nhóm lợi ích vì quyền lợi ích kỷ của họ.

c) Việc bắt Bà Trần Thị Nga vào những ngày giáp Tết cổ truyền trong khi hoàn cảnh của bà một mình đang phải nuôi 2 con nhỏ là một việc làm phi đạo lý, trái pháp luật.

2. Chúng tôi cảnh báo:

– Việc bắt Bà Trần Thị Nga sẽ gây nên làn sóng phản đối trong nước và quốc tế, làm tồi tệ thêm tình trạng nhân quyền ở Việt Nam.

– Việc bắt giam Bà Nga không thể làm nhụt chí những người có lương tri, tâm huyết và can đảm. Ngược lại, phong trào đòi tự do, dân chủ, nhân quyền, phản đối mọi sự khủng bố bạo ngược càng thêm mạnh mẽ.

3. Chúng tôi yêu cầu:

– Trả tự do cho Bà Trần Thị Nga lập tức và vô điều kiện.

– Chấm dứt mọi hành vi đánh đập, xúc phạm nhân phẩm Bà Trần Thị Nga trong thời gian bà bị giam giữ, cũng như sau khi trả tự do cho Bà.

Hà Nội, Việt Nam ngày 21/1/2017

Cá nhân và các tổ chức XHDS ký tên:

(Ký từ 23h15′ ngày 21/1/2017 đến 24h00 ngày 22/1/2017)
NHÓM FACEBOOK:
1 Facebooker Vũ Quốc Ngữ
2 Facebooker Ngoc Bui v.v……

280 Facebooker Lm. Lê Ngọc Thanh, DCCT Sài Gòn

(nguồn ảnh: Từ các trang Fb)

Image may contain: 1 person, standing and outdoor
Image may contain: 9 people, people standing and indoor
Image may contain: 5 people

Mỹ rút khỏi TPP và nhân quyền ở VN

Mỹ rút khỏi TPP và nhân quyền ở VN

Chính trị MỹBản quyền hình ảnhJOE RAEDLE/GETTY
Tân tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tỏ ra có những chính sách trái ngược với người tiền nhiệm, ông Barack Obama, đặc biệt trong Hiệp định TPP.

Việc Hoa Kỳ rút ra khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) có những hệ quả trực tiếp tới tình hình dân chủ, nhân quyền và cải cách thể chế hiện nay và trong tương lai của Việt Nam, các ý kiến quan sát, bình luận từ Việt Nam và Bắc Mỹ nói với BBC hôm 22/01.

Trao đổi với BBC Việt ngữ từ Sài Gòn hôm Chủ nhật, chỉ hai ngày sau khi chính quyền của tân Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút Mỹ ra khỏi Hiệp định, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội nhà báo Độc lập Việt Nam nói:

“Không có TPP, thứ nhất là công đoàn độc lập sẽ không được thành lập, không được thí điểm thành lập, thứ hai không chấp nhận, không thừa nhận xã hội dân sự, thứ ba là sẽ không có thả tù nhân lương tâm, nếu không vì một yêu cầu đặc biệt, chẳng hạn như yêu cầu can thiệp của Tổng thống Francois Hollande của Pháp trong chuyến đi (Việt Nam) năm 2016.

“Và thứ tư là sẽ ‘đàn áp’ nhiều hơn. Chúng ta biết là mới chỉ có ngày hôm qua, (công an) bắt chị Trần Thị Nga, là một dân oan, một người đấu tranh nổi tiếng cho dân oan Hà Nam, rồi bắt một người thuộc nhóm thanh niên Công giáo là Nguyễn Văn Oai và… nói chung là trong vài ngày qua công an bắt tới 4 người và đó đều là những người đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền.

“Thế thì sắp tới, cái gì còn lại để đỡ cho, hỗ trợ cho dân chủ nhân quyền?”, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng nói với chuyên mục tọa đàm thời sự cuối tuần của BBC Tiếng Việt.

Từ Ottawa, Luật sư Vũ Đức Khanh, Phó Tổng thư ký Đảng dân chủ Việt Nam tại Canada, đưa ra quan sát:

“Việt Nam luôn luôn nằm trong bàn cờ chính trị của thế giới và đặc biệt đối với Hoa Kỳ, người Mỹ có mặt ở khu vực châu Á, Thái Bình Dương trên 150 năm qua, không có lý do gì mà ông Donald Trump sẽ phải rút vai trò của Hoa Kỳ ra khỏi khu vực. Cho nên Việt Nam vẫn nằm trên bàn cờ đó.

“Tôi nghĩ rằng đi theo TPP, thì sẽ đi theo một lịch trình khác, không có TPP, thì… ông Donald Trump dùng các Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Hoa Kỳ và vấn đề đó ảnh hưởng trực tiếp đến vận mạng chính trị của Việt Nam.”

Nếu Hoa Kỳ bận?

Nhà hoạt động Trần Thị Nga, người mẹ có hai con nhỏ, vừa bị bắt ở Hà Nam.
Bản quyền hình ảnhFB NGUYEN LAN THANG
Việc ‘đàn áp’ hay ‘nặng tay’ với giới hoạt động dân chủ, nhân quyền, như trường hợp với bà Trần Thị Nga ở Hà Nam mới đây, có thể gia tăng ở VN, sau khi Mỹ rút khỏi TPP, theo ý kiến nhà quan sát.

Và Luật sư Vũ Đức Khanh phân tích tiếp:

“Vì vấn đề đó, mà chính phủ Việt Nam có những hành động mà chúng ta thấy là đã ‘đàn áp’ trong những ngày qua, tức là phía Việt Nam đang làm để ‘có những lá bài’ mà chuẩn bị đàm phán với Hoa Kỳ trong tương lai và vấn đề nhân quyền và tự do, dân chủ hóa Việt Nam vẫn là những vấn đề nằm trong nghị trình của bất cứ chính phủ nào và đặc biệt đối với chính phủ của Donald Trump.

“Tôi nghĩ rằng những người trong đảng Cộng hòa, họ muốn có một sự thay đổi trong chính sách đối với Việt Nam, họ muốn rằng Việt Nam phải tỏ rõ thái độ nhiều hơn nữa và nếu Việt Nam chấp nhận một lộ trình nào đó, thì Việt Nam sẽ hưởng không những một số ưu đãi trong quan hệ kinh tế song phương, mà còn có những vấn đề quan hệ về chính trị, ngoại giao, cũng như chủ yếu về vấn đề quân sự.

“Việt Nam đang chờ có một số thay đổi rất lớn về quan hệ quân sự giữa Washington và Hà Nội,” Luật sư nói với BBC từ Canada.

Trước câu hỏi của BBC rằng trong trường hợp nước Mỹ, được coi là ‘ngọn cờ đầu’ cổ vũ dân chủ, tự do và nhân quyền trên Thế giới, nay có thể đang thay đổi chính sách, hoặc ‘bận rộn’ với quá trình chuyển giao, đặc biệt là với ưu tiên ‘nước Mỹ ‘là trước hết’, giới vận động, cổ súy cho dân chủ và nhân quyền Việt Nam có thể có những động thái, phản ứng như thế nào, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng đáp:

“Cho dù Hoa Kỳ bận rồi, thì người Việt Nam vẫn xác định trách nhiệm chính trong công cuộc đấu tranh dân chủ, nhân quyền – đó là do người Việt Nam. Thành thử là vẫn tiếp tục và nếu Hoa Kỳ bận, thì vẫn còn có Liên minh châu Âu.

“Có lẽ theo tôi, từ giữa năm 2016, là đã bắt đầu diễn ra một cuộc chuyển giao tế nhị giữa Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu, người Mỹ sẽ không còn quá hỗ trợ vấn đề dân chủ nhân quyền của Việt Nam như trước đây, và thay vào đó có lẽ sẽ là Liên minh châu Âu. Và dường như là phía Việt Nam, tâm lý muốn ‘chơi’ với châu Âu dễ dàng hơn là với Mỹ.

“Do đó, tôi nghĩ là năm 2017 sẽ có một số động thái của người Tây Âu đối với Hà Nội về vấn đề dân chủ, nhân quyền và mở đầu năm cũng đã thấy có vụ thả ông Đặng Xuân Diệu rồi, tôi cho đó cũng là le lói một chút nào đó hy vọng cho việc thả (tù nhân), (xét) riêng khía cạnh thả tù nhân chính trị của Việt Nam trong năm 2017.

“Nhưng chỉ có điều… là thả nhiều hơn, hay là bắt nhiều hơn, thì cái đó tôi không biết, cho nên là luôn luôn vẫn phải xác định là vẫn có thể ‘đàn áp’, thậm chí đàn áp mạnh… Và ngay cả tôi, cũng có thể một lúc nào đó mọi người sẽ không còn gặp nữa, mà có thể tôi sẽ nằm ở trong xà-lim, ví dụ như vậy.

“Chúng tôi luôn luôn phải xác định chuyện đó, nhưng mà phản biện vẫn phải phản biệt, đấu tranh vẫn phải đấu tranh, nhân quyền thì vẫn phải là nhân quyền,” Tiến sỹ Phạm Chí Dũng nói với chuyên mục tọa đàm thời sự cuối tuần này của BBC Việt ngữ.

buổi làm việc với ĐSQ Australia.

From facebook:  Thuong Phan and Tai Nguyen shared Trịnh Bá Phương‘s post.
Image may contain: 4 people, people standing

Trịnh Bá Phương with Sự Đào Công and Trịnh Bá Tư.

Hôm nay ngày 23.1.17 tôi có buổi làm việc với ĐSQ Australia.
Buổi làm việc thông báo cho ĐSQ Úc một số nội dung sau:

– Về việc công an đe doạ giết tôi tại đồn công an phường Dương Nội.

– về việc tước đoạt đất đai ở Dương Nội, gây hậu quả người dân thất nghiệp và nghèo đói.

– về việc chị Thuy Nga, Nguyễn Văn Oai, Nguyễn Văn Hoá bị công an VN lạm dụng quyền lực và nhà tù để bắt giam tuỳ tiện.

– việc công an chuyển mẹ tôi đến trại giam Gia Trung đã gây khó khăn cho gđ trong việc thăm nuôi, tiếp tế.

– việc an ninh hack Fb của tôi và xoá hết các clip phiên toà, và các stt viết về khoản lợi nhuận kếch xù 2 tỷ USD sau thu hồi đất ở Dương Nội.

– giới thiệu tập phim Nỗi Đau Mất Đất.

kết thúc buổi làm việc bà Rose Maskiell tham tán chính trị ĐSQ Úc hỏi chúng tôi có đề nghị gì đến chính phủ VN không?, Úc sẽ gửi thông điệp của chúng tôi qua những buổi đối thoại nhân quyền giữa Úc và VN .

chúng tôi đề nghị :
1. sửa ngay luật đất đai, tư hữu hoá đất đai, người nông dân phải có tư liệu sản xuất.
2. chấm dứt sử dụng bạo lực và nhà tù để đàn áp, bịt miệng dân.

Những tấm gương phụ nữ đấu tranh ngày nay

From facebook:  Trần Bang added 6 new photos

Cách đây 1977 năm ( năm 40) nước Âu Lạc ( tên Việt Nam thời An Dương Vương) có Bà Trưng Trắc, Bà Trưng Nhị vùng lên chống áp bức, chống bất công, chống xâm lược phương Bắc.

Ngày nay đã có hàng chục, hàng trăm, hàng ngàn phụ nữ Việt Nam đứng lên chống bạo quyền, chống độc tài, áp bức, bất công, chống TQ xâm lược biển đảo VN, chống ô nhiễm môi trường sống.

Những tấm gương phụ nữ đấu tranh ngày nay như Cấn Thị Thêu, Trần Ngọc Anh, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, Nguyễn Đặng Minh Mẫn, Phạm Thanh Nghiên, Nguyễn Hoàng Vi, Đỗ Thị Minh Hạnh, Bùi Minh Hằng, Tạ Phong Tần, Trần Thị Nga, Nguyễn Phương Uyên, Hồ Thị Bích Khương, Lê Thị Công Nhân, Lê Thu Hà, Nguyễn Minh Thuý,…,

và rất nhiều người mẹ, người chị, người em ở trong và ngoài nước đang xuống đường hàng ngày, hay âm thầm làm chỗ dựa tinh thần và vật chất giúp cho những người con, người em, người chồng, người anh yên tâm chiến đấu chống TQ xâm lược biển đảo của VN, chống bất công, chống độc tài, bảo vệ môi trường, đòi nhân quyền dân chủ, hy vọng VN sẽ nhanh có tự do, nhân quyền, dân chủ trong một ngày không xa!

Phụ nữ là người mẹ của một dân tộc, dân tộc đó có văn mình tiến bộ, có bình đẳng, bác ái hay không phụ thuộc rất nhiều vào phúc đức, trí tuệ, tình yêu thương của người mẹ!

Rất tự hào và hy vọng ở Phụ Nữ Việt Nam!

Image may contain: 5 people, people smiling, text
Image may contain: 4 people
Image may contain: 3 people
Image may contain: 2 people, people standing
Image may contain: 3 people, people standing, crowd and outdoor

Hướng về Sông Nam Biển Việt

Nhân dịp Xuân Đinh Dậu đang về trên Quê Hương Việt Nam thân yêu.

Xin chia sẻ Video clip  “Hướng Về Sông Nam Biển Việt” chủ đề của Hội Chợ Tết tại Toronto.

Bài hát được viết với âm hưởng dân ca ba miền Bắc, Trung, Nam.

Kính,

PT

httpv://www.youtube.com/watch?v=k1J2oqEUd3Y&feature=youtu.be

Hướng về Sông Nam Biển Việt

Thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump

 Thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump

21.01.2017

DONALD TRUMP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toàn văn thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô gửi tân Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thưa ngài Donald Trump
Tổng thống của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ

Nhân ngày lễ nhậm chức để trở thành vị Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, tôi xin gửi đến ngài lời chúc tốt đẹp thân ái, và tôi chắc chắn sẽ cầu xin Thiên Chúa Toàn Năng ban cho ngài sự khôn ngoan và sức mạnh để thực thi chức vụ của mình.

Vào thời điểm khi mà gia đình nhân loại của chúng ta bị bao vây bởi các cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng, đòi hỏi cần có những phản ứng chính trị có tầm nhìn và hợp nhất, thì tôi cầu xin cho những quyết định của ngài sẽ được hướng dẫn bởi các giá trị tinh thần và đạo đức phong phú đã định hình nên lịch sử của nhân dân Mỹ, và cam kết của quốc gia ngài trong việc thúc đẩy sự tiến bộ về phẩm giá con người và tự do trên toàn cầu.

Dưới sự lãnh đạo của ngài, xin cho tầm vóc của nước Mỹ tiếp tục được nhận chân bởi mối quan tâm trên hết của nó tới người nghèo, người bị ruồng bỏ và những ai thiếu thốn, giống như anh Lazarus đang đứng trước cửa nhà chúng ta. Với những tâm tình này, tôi cầu xin Thiên Chúa ban cho ngài và gia đình ngài, cũng như toàn thể người dân nước Mỹ thân yêu, phước lành hòa bình của Thiên Chúa, phước lành hòa hợp và sự thịnh vượng về vật chất lẫn tinh thần.

FRANCISCUS PP.
(Giáo hoàng Phanxicô)

Nguồn: Vatican Radio

Xuân đất khách

Xuân đất khách

 Ngoài sân thiếu tiếng pháo

trong lòng giọt lệ rơi
run tay cài khuy áo
Hỏi người: Xuân nơi nao?

Ngày xuân có tiếng pháo

trầm gieo đáy hồn tôi
kiếp tha hương phiêu dạt
quê nhà quá xa xôi

Chiều nay không tiếng pháo

dịu dàng khối sầu rơi
nhắn người qua nhặt lấy
làm khói trời chơi vơi ….

Trịnh Tây Ninh

Phiếm Luận: Gà

Phiếm Luận :Gà

Nguyễn Ngọc Duy Hân

Năm Khỉ sắp qua năm Gà sắp tới  mặc dù sợ “bút sa gà chết”, tôi vẫn muốn tản mạn một chút để chào đón năm mới Đinh Dậu này, bạn hãy cùng tôi đi dạo chợ Gà nhé!

Theo tôi năm 2016 không phải là năm con khỉ, mà là năm con cá, vì sự kiện cá chết do Formosa và nhà cầm quyền cộng sản “cõng rắn cắn gà nhà” gây ra. Bao nhiêu tổn hại từ vật chất đến tinh thần, ai cũng ngao ngán. Sấm trạng Trình đã viết:

Khỉ nọ ôm con ngồi khóc mếu,

Gà kia vỗ cánh chập chùng bay…

Tôi cũng không hiểu lắm “gà bay” ông Trạng nói ở đây nghĩa như thế nào, nhưng vẫn tin rằng trong năm Đinh Dậu sắp tới vận mệnh nước nhà và từng người sẽ được bay cao hơn.

Chuyện về gà thì rất nhiều, chắc bạn đã biết rồi nhưng tôi cũng xin sơ lược lại chút chút, biết đâu vì bận rộn có chuyện bạn đã quên.

Đầu tiên là truyền thuyết về An Dương Vương, chuyện ông đã phải giết con gà trắng sống ngàn năm hóa thành tinh rồi mới xây được thành Cổ Loa. Rồi trong sự tích Sơn Tinh -Thủy Tinh, gà đã được nhắc đến khi vua Hùng thách cưới đòi có ba lễ vật mới gả con gái là Mỵ Nương gồm: Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao.

Trong Phật học đã có người giải thích: “Cái này có nên có cái kia” nghĩa là cả hai trứng gà và con gà cùng có một lúc, có gà trống tất yếu phải có con gà mái v.v… Đó là triết lý Duyên Khởi, là Tánh Không trong Phật Giáo để giải thích được các hiện tượng của thế giới quan và vũ trụ quan.

Cũng có người cho là gà trống, rắn độc và con lợn, là biểu tượng của tam độc: THAM, SÂN, SI. Anh gà trống thích một mình sở hữu đám gà mái, sẵn sàng dương cựa đánh đuổi gà khác, bị coi như tham ái, tham dục.

Người dân cũng có tập tục “gà mở cửa mã” để con gà đi 3 vòng quanh ngôi mộ mới. Nếu chúng ta không giữ vững cương vị của mình, thì sẽ bị hỏi: “Bụt ở trên tòa, gà nào dám mổ mắt?”

Trong Kinh Thánh, việc ông thánh Phêrô chối Chúa Giêsu 3 lần trước khi gà gáy cũng đã được ghi rõ. Điều này khiến gà trống trở thành biểu tượng của sự cảnh giác. Vào thế kỷ 6, đức Giáo hoàng Gregorio thứ nhất tuyên bố gà trống là biểu tượng của Kitô Giáo.Vào thế kỷ 9, đức Giáo hoàng Nicola I ra lệnh đặt hình gà trống lên các gác chuông nhà thờ. Chúa Giêsu cũng đã trách: “Hỡi Jerusalem, bao nhiêu lần ta muốn nhóm họp các ngươi như gà mái ấp ủ con mình trong cánh, mà các ngươi chẳng muốn“. (Mt 23:37; Lc 13:34). Ở Đà Lạt cũng có nhà thờ Con Gà rất nổi tiếng và đẹp. Tên chính thức là nhà thờ chính tòa Ðà Lạt, nhưng vì trên thánh giá có tượng một con gà cách mặt đất 27m nên người ta quen gọi là nhà thờ Con Gà. Nhạc sĩ Nguyễn Vũ đã sáng tác ca khúc nổi tiếng Bài Thánh Ca Buồn về giáng sinh tại địa danh này.

Vào thời Tam Quốc, khi Tào Tháo mang quân đánh nước Thục tới đất Hán Trung thì bị chặn lại. Khổng Minh đã dùng mẹo thắng nhiều trận làm cho quân Tào nao núng. Khi đó Dương Tu vào bẩm xin mật khẩu gác ban đêm, Tào Tháo liền phán hai chữ “Gân gà”. Khi ấy chắc họ Tào đói bụng và thấy gân gà dẻo dai lắm nên mới chọn hai chữ ấy.

Gà là một dấu tích của văn minh và văn hóa nông nghiệp. Trên trống đồng xưa, gà và chim là những loài vật được thể hiện khá nhiều.

Ở Nam Dương, người ta có đền thờ gà và tổ chức lễ hàng năm để vinh danh thần Gà. Không chỉ Đông Nam Á, thời nữ hoàng Victoria, người Anh cũng xem con gà trống là biểu tượng của đàn ông và sức sống. Nhà văn danh tiếng Aldrovandi cho rằng gà trống là “tấm gương tốt nhất và trung thực nhất về người cha trong một gia đình”.

Theo cổ sử, đá gà là một trong những môn chơi phổ biến trong xã hội người Ai Cập, Ba Tư, Do Thái và Trung Đông. Thời vua Henry thứ VIII thế kỷ 16, đá gà ở Anh thịnh hành đến độ trở thành một loại thể thao quốc gia, nhưng đến thời nữ hoàng Victoria thì môn thể thao này bị suy tàn vì sắc lệnh của triều đình cấm chọi gà.

Ở Mỹ, đá gà cũng có thời rất thịnh hành. Tổng thống George Washington, Thomas Jefferson, Andrew Jackson và Abraham Lincoln là những người rất ham mê đá gà. Cho đến nay, chỉ có tiểu bang Louisana và một phần tiểu bang New Mexico cho phép đá gà, còn các nơi khác đều  cấm. Tôi rất ủng hộ luật cấm này vì tội nghiệp mấy con gà và không thích có người mê mẩn “cá độ” hao tốn tiền bạc thì giờ. Hưng Đạo Vương trong Hịch Tướng Sĩ đã từng quở trách những người ham mê chọi gà mà quên việc lớn của nước nhà. Chà, tôi cũng hơi nhột vì dù không thích trò chọi gà, tôi cũng từng ham mê những thứ khác mà quên trách nhiệm của mình.

Trong chuyện Kiều, người ta đã đếm được tên 55 loài cỏ cây và 49 loài vật, trong đó có con gà như trong câu “Tiếng gà nghe đã gáy sôi mái tường” hoặc “tiếng gà xao xác gáy mau”. Thi hào Nguyễn Du cũng đã nhắc tới chữ “trăm năm” mười lần trong Kiều, nên câu chuyện này theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng đều đúng là câu chuyện ý nghĩa “ngàn năm”.

Trong Chinh Phụ Ngâm cũng đã có câu than thân của người phụ nữ cô đơn chờ chồng:

Gà eo óc gáy sương năm trống

Rồi chuyện Phạm Công, Cúc Hoa cũng có liên hệ tới gà, ai cũng cảm động vì khi trời sáng gà gáy thì Cúc Hoa phải rời con để trở về cõi âm:

Cúc Hoa nước mắt ròng ròng

Nghe gà gáy giục mà lòng tái tê

Còn trên Thiên đình thì sao? Từ thuở xa xưa ấy chính Ngọc Hoàng Thượng Đế cũng đã nuôi gà qua câu chuyện Cóc kiện ông Trời .

Khi viết phiếm luận, tôi thường dựa theo công thức là nói về đề tài đó trong văn chương, trong dân gian, trong khoa học, trong chuyện chưởng… nhưng khi viết về gà tôi không nhớ ra được thí dụ nào trong chuyện Kim Dung dính líu tới gà, ngoài câu hát diễu “Có cô gái Đồ Long lắc bầu cua, lắc một cái ra ba con gà mái”!. Hồi bé tôi cũng hay hát câu này, nhưng xuất xứ của nó thì chịu thua. Ấy thế nhưng nói về võ công thì vào thời Tây Sơn, Nguyễn Lữ là người đã sáng tạo ra môn Hùng Kê Quyền tức là bộ quyền gà chọi, lợi hại lắm đấy.

Nói về các nhân vật nổi tiếng sinh trong năm Dậu, thì phải kể tới Vua Đinh Bộ Lĩnh (925-979) sanh vào năm Ất Dậu. Ất Dậu này xưa xửa xừa xưa, không phải năm 1945 khi có nạn đói Ất Dậu. Bà Đoàn Thị Điểm cũng tuổi Dậu (1705-1746), vua Quang Trung Nguyễn Huệ (1753-1792) thì tuổi Quý Dậu đã đánh tan đội quân xâm lược của Tôn Sĩ Nghị nhà Thanh. Thi hào Nguyễn Du (1765-1820) cũng cầm tinh con gà.

Trong bộ tranh truyền thống làng Đông Hồ, tranh gà và heo chiếm đa số. Bộ tranh gà lợn được trang trọng treo trong nhà nhân dịp Tết để diễn tả niềm mong ước được sung túc, dồi dào sức khỏe. Chả thế mà nhà thơ Hoàng Cầm đã viết:

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong, Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp.

Hiện nay trên thế giới, người ta thống kê có gần 200 giống gà khác nhau, tất cả đều xuất thân từ loài chim rừng màu đỏ có tên là Red Jungle Fowl, tên khoa học là Gallus. Trong cuốn “Origin of Species”, Darwin cũng khẳng định các giống gà nuôi trên thế giới đều có nguồn gốc từ gà rừng Đông Nam Á.

Mới đây bên Nhật có chuyện con gà Masahiro may mắn thoát chết 3 lần, nhân viên sở thú Osaka thấy vậy không dám cho vào “thực đơn” nữa. Số là người ta đem con gà Masahiro này làm thức ăn cho chồn, khi thấy nó khá già không muốn chưng bày trong sở thú nữa. Thế nhưng dù đem cho chồn, thậm chí cho cọp, sư tử ăn, nó vẫn sống nhăn (hay là nó già thịt dai quá nên bị chê??). Nhân viên sở thú lấy làm lạ đăng tin, thế là người ta ùn ùn tới Sở Thú xem cho được con gà lạ này, số người đông đến nỗi phải ghi tên trước mới được ôm nó chụp hình lấy hên.

Khi xưa ở Tây Ninh ba má tôi cũng có thả ít con gà trong vườn nuôi để có thịt ăn. Tôi được cho riêng một con gà nhỏ nuôi như con “pet” của mình, nó có bộ lông loăn xoăn rất đặc biệt, tôi đặt tên là con gà “Ngoéo”. Nó hay lẩn quẩn dưới chân vì tôi luôn có thức ăn đặc biệt cho nó, nhưng có ngày nó bị ăn trộm bắt mất. Thấy tôi buồn khóc thút thít, má tôi liền có “good idea” là đi ra chợ khu bán gà để kiếm. Hai mẹ con đang đi lớ ngớ thì bất ngờ Ngoéo nhận ra tôi, nó đưa cao cổ lên nhìn và kêu cúc cúc cầu cứu, tôi không thể nào quên được ánh mắt con gà lúc đó. Rõ ràng là nó nhận ra tôi. Má tôi trả tiền mua lại nó đem về, nhưng cuối cùng trộm cũng tới “ẵm” nó đi lần thứ hai và lần này thì không tìm lại được nữa.

Bạn có từng ở trại tỵ nạn không, nếu có chắc bạn biết “gà đạp mìn” nghĩa là gì. Khi ở trại tỵ nạn chờ sang nước thứ ba định cư, đa số ai cũng nghèo phải ăn đồ hộp do Cao Ủy Tỵ Nạn phát, nếu có chút tiền mới ra chợ mua được thịt cá tươi ăn thêm. Hồi ấy người địa phương đem tới trại bán những bộ xương gà loại để hầm nước súp, chúng tôi mua về luộc ăn, mút mát gặm xương, đặt tên là gà đạp mìn vì chỉ khi đạp phải mìn nổ banh xác mới chỉ còn xương như thế!

Gần đây bên Việt Nam có gà Dân chủ. Các nhà tranh đấu cho Tự Do Nhân Quyền như Lê thị Công Nhân, Nguyễn Thị Kim Liên (mẹ của Đinh Nguyên Kha) cần tiền để sinh sống, nên đã nuôi gà và bán cho bạn bè. Đồng bào trong nước và hải ngoại đều mua để ủng hộ, có người mua cả 10 con nhưng không lấy gà, trả tiền rồi nhờ người bán đem biếu cho bà con dân oan ăn dùm. Nghe thật là cảm động. Mong những con gà Dân chủ này sẽ luôn đem tiếng gáy để đánh thức niềm tin cho Dân oan, cho đất nước không còn Cộng sản.

Lúc xảy ra cá chết “Formosa” có người tiếc cá đem cho gà ăn, hàng trăm con gà chết lăn quay nhưng bọn cầm quyền bảo gà chết là vì ăn quá no. Những giải thích kiểu này chỉ có thể ma-dze in Vietnam, nờ hờ cờ nờ (ngu hết chỗ nói!)

Cũng có loại gà đi bộ, tức là gà nông trại đi tới đi lui không phải gà công nghiệp nhốt trong chuồng, thịt không bị bở nhưng giá mắc hơn gà thường. Nói nôm na thì gà ốm mắc hơn gà mập nặng ký, nghĩ cũng nghịch lý. Đó là giá gà ta, còn gà tây – món không thể thiếu trong ngày Noel, Lễ Tạ Ơn – thì lại khác, càng to càng mắc vì tính theo “pound”. Mỗi dịp lễ lớn bên đây các chợ đều cùng nhau hạ giá một số món để người dân mua ăn mừng lễ, còn ở Xã Hội Chủ Nghĩa thì vào dịp Lễ Tết các con buôn lại thi nhau cắt cổ người dân, nhân viên phải bóp bụng mua quà cáp đút lót cấp trên, rõ khổ! Nói tới gà tây thì phải kể chuyện các tổng thống bên Mỹ cũng thực hành “phóng sinh”. Kennedy là tổng thống Mỹ đầu tiên thả một con gà tây vào tháng 11, 1963 không giết thịt, nhưng mãi đến thời George Bush vào năm 1989, lễ xá tội cho gà tây mới trở thành truyền thống ở Nhà Trắng. Obama ngày 23 tháng 11, 2016 vừa qua đã thả 2 con gà tây cuối cùng với tư cách tổng thống Mỹ trong dịp lễ Tạ Ơn.

Về địa danh có liên hệ tới gà thì phải kể tới mũi Kê Gà ở Phan Thiết, ngó ra hòn Khói là nơi làm muối. Gọi là mũi Kê Gà vì bàn tay thiên nhiên đã vô tình xếp những hòn đá thành hình dáng trông gần như cái mỏ gà, đã Kê mà còn Gà, phải giống đầu gà lắm người ta mới nhấn mạnh như thế.

Người ta tin khi gà mái gáy là điềm xui, chuyện bất thường. Gà cũng góp phần vào việc dự báo thời tiết: “Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa“. Ở vùng quê cũng có loại cỏ tên là cỏ Gà với câu truyền khẩu “Trời đang nắng cỏ gà trắng thì mưa”.

Bạn có được cha mẹ ru ngủ bằng các câu ca dao như:

“Con gà cục tác lá chanh,

Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi” … hoặc:

“Em tôi buồn ngủ buồn nghê, buồn ăn cơm nếp cháo kê, thịt gà” không?

Ngon và ấm áp quá nhỉ, sau này có con tôi cũng hát ru những câu này, chúng chẳng hiểu gì nhưng cũng thích lắm, cứ bảo “mẹ hát nữa đi….”

Bạn có nghe qua câu:

“Con rắn không chưn nó đi năm rừng bảy rú

Con gà không vú, nuôi nổi chín mười con” chưa?

Hình ảnh gà mẹ ấp ủ gà con là hình ảnh của tình mẫu tử, sự thương yêu, Tết này bạn dự định sẽ làm gì cho cha mẹ để tỏ lòng hiếu thảo?

Người đàn ông góa vợ không tục huyền được gọi là “Gà trống nuôi con”, tôi có quen một vài anh ở vậy lo cho con rất đáng khâm phục, dù “không đàn bà thì gà bươi bếp”

Trong văn chương, nhà thơ Nguyễn Khuyến đã miêu tả:

Ao sâu nước cả khôn chài cá,

Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.

Bàng Bá Lân đã gợi lên nét đẹp ngày Xuân trong câu thơ ngắn gọn:

Tết về nhớ bánh chưng xanh

Nhớ tràng pháo chuột, nhớ tranh Lợn-Gà

Riêng nhà thơ Lưu Trọng Lư đã diễn tả thật hay:

Mỗi lần nắng mới hắt bên song, 

Xao xác gà trưa gáy não nùng, 

Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng, 

Chập chờn sống lại những ngày không

Ngôi sao làng thơ cận đại là Vũ Hoàng Chương đã viết bài thơ Xuân cuối cùng của đời mình – sau tháng Tư 1975 – khi cái xã hội quanh ông xuống cấp rất tệ như sau:

Tối chưa tối hẳn, sáng sao đành

Gà lợn om sòm cả bức tranh

Rằng vách có tai, thơ có họa

Biết lòng ai đỏ, mắt ai xanh?

Trong âm nhạc thì có các bài hát thiếu nhi rất dễ thương nhắc tới gia cầm, như bài: “Hai chú gà con đi chơi với nhau, chú che cái dù chú đội mũ trên đầu”. Bạn có hát tiếp được không?

Nói tới nhạc thì đã có người thử nghiệm cho gà nghe nhạc giao hưởng, dựa theo nguyên tắc bên Nhật cho bò nghe nhạc để thịt mềm thành thịt bò Kobe nổi tiếng. Sau 2 tháng, chủ trại gà nhận thấy sản lượng trứng tăng khoảng 6%, hàm lượng dinh dưỡng trong trứng cũng tăng 3% so với trước. Có lẽ kết quả này là nhờ nhạc êm ái đã giúp gà giảm căng thẳng, không giật mình bởi những tiếng động bên ngoài. Bạn tin không? Hay là hãy thử nghiệm để chính mình nghe nhạc xem sao!

Về văn chương thì chắc bạn đã đọc qua chuyện ngụ ngôn gà đẻ trứng vàng, đại khái người kia có con gà đẻ ra trái trứng bằng vàng, nóng nảy tham lam mong mau giàu nên mổ bụng gà ra tìm của, than ôi gà chết mà chẳng thấy vàng ròng đâu nên “mặt tái như gà cắt tiết“. Chuyện này nhắc tôi một lần nữa phải kiên nhẫn, phải suy nghĩ thiệt hơn trước khi quyết định việc gì, đừng láu táu vội vã. Bên Mỹ thì có loạt chuyện làm đẹp tâm hồn với tựa đề “Chicken Soup for the Soul”, giúp đủ mọi lứa tuổi, tầng lớp giải trí và nhất là học đạo làm người.

Cũng xin nhắc qua về quyển tiểu thuyết Chị Dậu, tức là tác phẩm Tắt Đèn của Ngô Tất Tố. Buồn thay cho số phận người dân nghèo bị hà hiếp, thế nhưng so với xã hội ngày nay thì đời sống còn tệ hơn nhiều, nhiều địa danh trở nên nơi “chó ăn đá, gà ăn sỏi” vì quá đói nghèo. Thương ghê cho đất nước Việt Nam, vậy mình hãy cùng góp tay làm cái gì đó cho quê hương.

“Khách đến nhà không gà thì vịt”, người Việt mình luôn hiếu khách quý mến bạn bè, tiếc là ngày nay đa số người dân ở Việt Nam đều nghèo đói khó có thể thực hành câu này

Trong dân gian đã có các câu: “Khôn ngoan đá đáp người ngoài, Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”, hoặc “con gà tức nhau tiếng gáy”, “Xúi trẻ ăn kít gà”... để chúng ta áp dụng vào thực tế làm cuộc sống ý nghĩa hơn.

Gà là loài vật thật ích lợi, khi sống thì cho tiếng gáy thay đồng hồ báo thức, dáng vẻ màu lông rực rỡ góp phần tạo nên bức tranh đẹp của cuộc sống miền quê thanh bình, yên ả.  Khi chết thì cho thịt, nào là gà xé phay, gà rô-ti, cháo gà, xôi gà, phở gà, gà xối mỡ …. Trên mâm cỗ cúng ông bà tổ tiên ngày Tết mà có nguyên con gà luộc thì đẹp biết mấy. Lòng gà, mề gà, phao câu cũng là món nhậu khoái khẩu, chân gà chế thành món “phùng chảo”, làm gỏi chân gà không vất đi phần nào. Sang tới Âu Mỹ thì có gà chiên hiệu ông già Kentucky, thơm ngon béo bổ (nhưng đừng ăn nhiều quá kẻo … bổ ngửa!). Trứng gà có thể nào là luộc, là chiên, là ốp-la, trứng gà lộn, sôđa sữa hột gà… Trứng gà đánh với bột mì có thể làm bánh thuẩn, bánh bông lan hoặc còn là dược phẩm pha chế dưỡng da. Ông bà ta thường luộc trứng để cạo gió mỗi khi bị cảm sốt. Lông gà thì có thể chế biến thành một loại bột giặt hữu hiệu, ngoài ra còn dùng làm cây cọ để viết, làm chổi lông gà (hồi bé bạn có bị ăn “chả lông gồi”, chổi lông gà chưa?). Lông gà còn dùng làm quạt, làm áo lông gà, làm cầu cho môn thể thao đá cầu. Ngay cả chất thải của gà cũng có thể dùng làm phân bón cho cây cối….

Con gà bé nhỏ như thế mà có biết bao ích lợi, biết đúng giờ, tôi nhột lắm vì chính mình đã từng trễ hẹn nhiều lần. Mong là trong năm mới này tôi sẽ có ý chí quyết tâm sống tốt hơn.

Vâng, đầu năm chúng tôi xin được chúc quý bạn thật nhiều điều tốt đẹp, khỏe mạnh không bị cúm gà ho gà kẻo “trói gà không chặt“, ngủ ngon giấc để khỏi “ngủ gà ngủ gật”. Chúc bạn tránh chuyện cãi nhau trong gia đình khi “ông nói gà, bà nói vịt“. Quý anh thì không bị thói “mèo mả gà đồng“, mọi người ai cũng tỉnh táo nhận định tránh “trông gà hóa cuốc”, tay chân khéo léo viết chữ đẹp khác kiểu “gà bới“, nếu đi chơi xa không gặp chuyện “vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm“, tánh tình dễ chịu không “bới vết tìm lông”, mọi điều hanh thông tốt đẹp.

Để kết thúc buổi chợ gà, xin tặng bạn tấm hình chụp của đóa hoa mào gà – dù có người cho là loại hoa bình dân nhưng vẫn được bán trong các chợ Hoa ngày Tết – màu hoa thắm tươi tình đồng bào, tình nhân loại, ta cùng mỉm cười chào đón Xuân sang….

Nguyễn Ngọc Duy Hân

Xuân Đinh Dậu 2017