Nữ Khoa học gia theo đạo sau khi dạy tại trường Công giáo.

Thao Teresa

Ngày 10/12/2024, Đại Chủng viện thánh Giuse Hà Nội tổ chức buổi hội đàm “Lắng nghe tiếng vọng của vũ trụ” nhằm giúp các Chủng sinh có những hiểu biết cơ bản về lịch sử hình thành vũ trụ và cập nhật những phát kiến mới nhất theo khoa học hiện đại. Diễn giả thuyết trình là Tiến sĩ Nguyễn Quỳnh Lan, Giảng viên Vật lý Thiên văn tại Đại học Notre Dame (Indiana, Hoa Kỳ) đồng thời là Phó Giáo sư Vật lý của Trường Đại học Phenikaa Hà Nội.

Trong gần một giờ đồng hồ, Ts. Quỳnh Lan đã khái quát các giai đoạn phát triển của vũ trụ, từ vụ nổ Big Bang đến sự hình thành các hành tinh. Bằng hình ảnh sinh động và kiến thức chuyên sâu, chị đã giúp các Chủng sinh cảm nhận được sự gần gũi và hấp dẫn của khoa học vũ trụ. Đặc biệt, qua lăng kính vũ trụ học, chị mời gọi quý thầy khám phá vẻ đẹp tuyệt vời và dấu vết của Thiên Chúa trong vũ trụ.

Bất ngờ hơn, chị Lan là một Tân Tòng và chị chia sẻ điều này ngay từ đầu buổi nói chuyện. Chị cho biết mình lớn lên tại Việt Nam trong một gia đình Lương dân. Tuy nhiên, khi giảng dạy tại Đại học Notre Dame, chị chứng kiến bầu khí giáo dục đậm nét Công giáo ở ngôi trường danh tiếng này (Đại học Notre Dame hiện xếp hạng 18 ở Mỹ). Từ đó, chị nhận thấy những mâu thuẫn giữa Khoa Học và Đức Tin dần biến mất và cuối cùng chị quyết định làm con Chúa vào năm 2017.

(Make Christianity Great As Always)


 

Nhìn lại 10 sự kiện tin tức nổi bật của thế giới trong năm 2024

VOA

30/12/2024

Từ sự đổ nát trở về sự nguyên vẹn, từ hòa bình biến thành chiến tranh, hay từ vực sâu pháp lý vươn tới đỉnh cao chính trị, đây là 10 câu chuyện tin tức nổi bật toàn thế giới trong năm 2024:

10.Nhà thờ Đức Bà Paris mở cửa lại

Nhà thờ Đức Bà Paris, công trình kiến trúc mang tính biểu tượng của nước Pháp, lấy lại vẻ tráng lệ khi mở cửa trở lại trước sự chứng kiến của các nhà lãnh đạo thế giới. Năm năm trước, vào tối ngày 15 tháng 4 năm 2019, người dân Paris bàng hoàng chạy đến hiện trường và khán giả truyền hình trên toàn thế giới kinh hãi nhìn theo đám cháy bừng bừng khắp tòa thánh đường cổ kính, chóp tháp bị đổ và mái nhà bị sập. Hàng ngàn chuyên gia – từ thợ mộc, thợ xây đá đến nghệ nhân làm cửa sổ kính màu – đã làm việc suốt ngày đêm trong năm năm, sử dụng các phương pháp lâu đời để trùng tu, sửa chữa hoặc thay thế mọi thứ đã bị phá hủy hoặc hư hỏng. “Tôi đứng đây trước quý vị để tỏ lòng biết ơn của toàn thể nước Pháp, lòng biết ơn của chúng tôi đối với tất cả những người đã cứu giúp, bang trợ và tái thiết nhà thờ,” Tổng thống Emmanuel Macron phát biểu bên trong nhà thờ trong lễ mở cửa lại vào ngày 7 tháng 12, nói thêm rằng với quá trình trùng tu nhanh chóng, nước Pháp đã “đạt được điều không tưởng.” Giáo hội Công giáo kì vọng nhà thờ sẽ đón 15 triệu du khách mỗi năm.

  1. Thế vận hội Mùa hè Paris 2024

Thế vận hội Mùa hè năm 2024 quay trở lại Paris lần thứ ba và đúng 100 năm sau khi nó được tổ chức lần gần đây nhất tại đây. Trong hai tuần rưỡi, người dân thủ đô nước Pháp và người hâm mộ thể thao khắp thế giới theo dõi những cuộc tranh tài gay cấn không chỉ trong nhà thi đấu mà còn trên dòng sông Seine, bãi cỏ dưới chân tháp Eiffel, bờ biển ở Marseille, và thậm chí trên những con sóng cao ngất ở Tahiti, lãnh thổ hải ngoại của Pháp ở Nam Thái Bình Dương. Léon Marchand trở thành “chàng trai vàng” của nước Pháp vì giành được bốn huy chương vàng và một huy chương đồng ở môn bơi, khiến anh trở thành vận động viên đạt được nhiều huy chương nhất tại kì Olympics này. Simone Biles, vận động viên thể dục dụng cụ Mỹ nổi tiếng, quay trở lại với thành tích gây ấn tượng là ba huy chương vàng và một huy chương bạc sau khi rút lui đầy tiếc nuối khỏi Thế vận hội Tokyo năm 2021. Khoảng 5 tỉ người – 84% khán giả toàn cầu tiềm năng – đã theo dõi Thế vận hội Paris, Ủy ban Olympic Quốc tế cho biết.

  1. Donald Trump bị kết án ở New York

Donald Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên bị tuyên phạm trọng tội khi một bồi thẩm đoàn ở bang New York vào tháng 5 phán quyết ông có tội đối với tất cả 34 cáo buộc trong một âm mưu gây ảnh hưởng bất hợp pháp đến cuộc bầu cử năm 2016 thông qua khoản tiền bịt miệng trả cho một diễn viên phim khiêu dâm, người nói rằng hai người họ từng quan hệ tình dục. Trong suốt phiên tòa xét xử trước đó, ông Trump luôn khẳng định ông không làm gì sai và vụ án này lẽ ra không bao giờ nên được đưa ra xét xử. Khoản thanh toán 130.000 đôla đến từ cựu luật sư cá nhân của ông Trump là Michael Cohen để mua sự im lặng của Stormy Daniels trong những tuần cuối cùng của cuộc vận động tranh cử tổng thống năm 2016 mà các công tố viên cáo buộc là một nỗ lực can thiệp vào cuộc bầu cử. Vụ án tiền bịt miệng là vụ duy nhất trong bốn cáo buộc hình sự nhắm vào ông Trump được đưa ra xét xử. Các vụ án cấp liên bang về nỗ lực của ông đảo ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2020 và cách ông xử lý các tài liệu mật sau khi rời nhiệm sở đã được bãi bỏ, theo chính sách của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ nói rằng tổng thống không thể bị truy tố ở cấp liên bang. Một vụ án hình sự khác liên quan đến cuộc bầu cử năm 2020 tại tòa án cấp bang Georgia hiện đang lâm vào bế tắc. Ông tuyên bố không có tội trong tất cả các vụ án.

  1. Biến loạn chính trị ở Hàn Quốc

Hàn Quốc đang trải qua biến loạn chính trị trầm trọng nhất trong gần bốn thập niên giữa bối cảnh tổng thống tạm quyền và tổng thống chính thức của nước này bị luận tội và đình chỉ mọi quyền hành. Tổng thống Yoon Suk Yeol gây sốc cho cả nước và thế giới với loan báo vào tối muộn ngày 3 tháng 12 rằng ông sẽ áp đặt thiết quân luật để vượt qua bế tắc chính trị và xóa bỏ “các thế lực chống nhà nước.” Tuy nhiên, chỉ trong vòng vài giờ, các nhà lập pháp đã bất chấp rào chắn của quân đội và cảnh sát mà vào nghị trường để biểu quyết chống lại sắc lệnh của ông Yoon. Dù nhanh chóng hủy bỏ sắc lệnh, ông Yoon bị quốc hội luận tội và đình chỉ quyền hành về cáo buộc nổi loạn. Kể từ đó ông đã từ chối chấp hành lệnh triệu tập của nhà chức trách và các công tố viên điều tra vụ việc trong khi chờ đợi một phiên xét xử của Tòa án Hiến pháp về việc có nên khôi phục quyền hành tổng thống của ông hay không. Thủ tướng Han Duck-soo, người được chỉ định làm tổng thống tạm quyền từ ngày 14 tháng 12, hôm thứ Sáu bị quốc hội luận tội vì từ chối bổ nhiệm ba vị chánh án cho đủ sĩ số Tòa án Hiến pháp.

  1. Cuộc chiến ở Ukraine đứng trước bước ngoặt

Cuộc chiến tranh xâm lược của Nga nhắm vào Ukraine tiếp diễn trong năm 2024 với việc Nga đang chiếm thế thượng phong trên các mặt trận khắp miền đông và nam Ukraine và đang tiến quân với tốc độ nhanh nhất kể từ những ngày đầu khi quân Nga tràn sang nước láng giềng vào năm 2022. Cuộc chiến của Moscow cũng được yểm trợ bởi khoảng 10.000 binh sĩ mà Triều Tiên gửi sang cùng với đạn pháo, tên lửa chống tăng cũng như lựu pháo cơ giới và bệ phóng tên lửa. Ukraine tiếp tục chống trả cuộc xâm lược và thậm chí mở một cuộc xâm nhập bất ngờ nhằm chiếm giữ lãnh thổ bên trong Nga ở vùng Kursk vào tháng 8 nhằm buộc Nga rút bớt lực lượng ở miền đông. Dù vậy Nga vẫn tiến quân. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đang ráo riết vận động các nước Liên minh Châu Âu tăng cường hỗ trợ Ukraine trong bối cảnh Mỹ, nước cấp viện trợ quân sự nhiều nhất cho Ukaine hiện nay, có thể đóng hầu bao sau khi Donald Trump nhậm chức tổng thống vào tháng 1. Ông Trump đã nhiều lần đặt câu hỏi về sự can dự của Mỹ trong cuộc xung đột, nói rằng các đồng minh Châu Âu nên chịu thêm gánh nặng tài chính.

  1. Trung Quốc quyết liệt khẳng định chủ quyền

Năm 2024 chứng kiến một nước Trung Quốc tiếp tục có những hành động quyết liệt nhằm khẳng định tuyên bố chủ quyền của mình ở những khu vực có tranh chấp với các nước láng giềng. Tại Biển Đông, tàu hải cảnh của Trung Quốc thường xuyên đụng độ với các tàu tiếp tế của Philippines làm nhiệm vụ hỗ trợ các binh sĩ và ngư dân ở Bãi cạn Second Thomas (Cỏ Mây) và Scarborough, xịt vòi rồng và tông va vào những tàu này gây thiệt hại về tài sản và khiến một thủy thủ Philippines bị mất một ngón tay vào tháng 6. Trong khi đó, các ngư dân Việt Nam đánh bắt tại vùng biển Quần đảo Hoàng Sa và Việt Nam tuyên bố chủ quyền nhưng Trung Quốc kiểm soát đã bị tấn công, cướp phá tài sản, và bắt giữ vào cuối tháng 9. Một diễn biến khác cũng khơi lên phản đối của Việt Nam là việc Trung Quốc dường như đang xây dựng một hệ thống radar chống tàng hình mới trên đảo Tri Tôn ở Hoàng Sa, được nói là sẽ mở rộng đáng kể khả năng giám sát của Trung Quốc trong khu vực.

Trung Quốc tiếp tục gia tăng áp lực lên đảo Đài Loan được cai trị dân chủ mà Bắc Kinh tuyên bố là lãnh thổ của mình. Trong năm năm qua, Trung Quốc đã điều chiến hạm và chiến đấu cơ gần như hàng ngày vào vùng biển và vùng trời xung quanh Đài Loan trong một nỗ lực tăng cường đe dọa quân sự nhắm vào hòn đảo này. Vào đầu tháng 12, Đài Loan đi vào tình trạng báo động trong bốn ngày để ứng phó với điều mà họ nói là đợt tụ hội lực lượng hải quân Trung Quốc lớn nhất trong ba thập niên quanh Đài Loan và ở Biển Hoa Đông và Hoa Nam (tức Biển Đông). Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức, người nhậm chức vào tháng 5 và bị Bắc Kinh coi là “kẻ ly khai,” nói sự cưỡng ép của trung Quốc không thể khuất phục người dân Đài Loan và chỉ có họ mới quyết định tương lai của chính mình.

  1. Nga, Triều Tiên xoay chuyển bàn cờ chính trị

Lần đầu tiên trong 24 năm, Tổng thống Nga Vladimir Putin đến công du Triều Tiên và kí một thỏa thuận với lãnh tụ Kim Jong Un bao gồm một tuyên bố hỗ trợ quốc phòng tương trợ. Sự kiện này mở ra một thế trận chiến lược mới cho Nga, nước đang bị phương Tây cô lập vì cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine, và Triều Tiên, nước chịu nhiều chế tài nặng nề của Liên Hợp Quốc liên quan đến chương trình hạt nhân của mình. Ông Putin cáo buộc Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên và nói Triều Tiên có quyền tăng cường khả năng phòng thủ của mình. Về phần mình, ông Kim bày tỏ “sự ủng hộ vô điều kiện” đối với “mọi chính sách của Nga,” bao gồm “sự ủng hộ trọn vẹn và liên minh vững chắc” cho cuộc chiến của ông Putin với Ukraine. Triều Tiên, vốn đã bị cáo buộc cung cấp cung cấp phi đạn đạn đạo và đạn pháo mà Nga sử dụng trong cuộc chiến ở Ukraine, vài tháng sau đó gửi thêm khoảng 10.000 binh sĩ đến để yếm trợ cuộc chiến của Moscow. Dù vậy, Mỹ và Ukraine cho biết binh sĩ Triều Tiên đang chịu thương vong hàng loạt trên các chiến tuyến.

  1. Chế độ Assad sụp đổ ở Syria

Chế độ chuyên quyền 24 năm của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ nhanh chóng ở Syria vào đầu tháng 12 trong một sự kiện gây chấn động vùng Trung Đông và khiến thế giới sững sờ. Phiến quân Syria chiếm quyền kiểm soát thủ đô Damascus vào ngày 8 tháng 12, buộc ông Assad phải tháo chạy sau hơn 13 năm nội chiến và chấm dứt nền cai trị nhiều thập niên của gia đình ông. Cuộc càn quét của phiến quân cũng kết thúc một cuộc chiến đã giết chết hàng trăm ngàn người, gây ra một trong những cuộc khủng hoảng người tị nạn lớn nhất thời hiện đại và khiến các thành phố bị tàn phá thành đống đổ nát, vùng nông thôn bị bỏ hoang và nền kinh tế lụn bại vì chế tài khắp toàn cầu. Sự sụp đổ của chế độ Assad cũng hé lộ mức độ tàn bạo của sự trấn áp mà ông ta đem tới cho những người chống đối nền cai trị của mình. Một mồ chôn tập thể được phát hiện ở phía bắc Damascus gần đây chứa thi thể của ít nhất 100.000 người bị sát hại bởi chính quyền Assad, một tổ chức vận động nhân quyền cho người Syria cho biết. Bên cạnh đó, tương lai chính trị của Syria vẫn là một dấu chấm hỏi lớn và cũng khơi lên lo ngại. Nhà lãnh đạo nắm thực quyền hiện thời của Syria là Ahmed al-Sharaa, thủ lĩnh nhóm phiến quân Hayat Tahrir al-Sham mà trước đây từng là một chi nhánh của nhóm khủng bố al Qaeda.

  1. Chiến tranh Israel-Hamas lan rộng ở Trung Đông

Cuộc chiến giữa Israel và nhóm chủ chiến người Palestine, Hamas, tiếp tục là một trong những cuộc xung đột vũ trang nóng nhất thế giới trong năm 2024. Israel tiếp tục ráo riết truy kích các phần tử Hamas bằng cách gia tăng áp lực quân sự ở Dải Gaza nhằm buộc họ phóng thích những con tin người Israel vẫn còn đang bị cầm giữ. Hàng loạt những thủ lĩnh cao cấp của Hamas đã bị Israel trừ khử trong lúc tiến hành chiến dịch này, bao gồm Ismail Haniyeh ở Iran và Yahya Sinwar ở Gaza. Hassan Nasrallah, thủ lĩnh nhóm chủ chiến Hezbollah liên minh với Hamas và Iran, cũng bị tiêu diệt trong một cuộc không kích khi Israel mở rộng giao tranh sang miền nam nước láng giềng Lebanon. Các cuộc oanh kích của Israel cũng vươn xa tới Iran vào tháng 10, và Yemen vào cuối tháng 12 để tấn công các mục tiêu của nhóm người Houthi có liên kết với Iran. Chiến tranh Israel-Hamas nổ ra sau cuộc tấn công của Hamas nhắm vào miền nam Israel ngày 7 tháng 10 năm 2023, khiến 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin ở Dải Gaza, theo số liệu của Israel. Chiến dịch của Israel ở Gaza đã giết chết hơn 45.300 người Palestine kể từ đó, theo các quan chức y tế Hamas. Phần lớn trong số 2,3 triệu người dân phải tản cư và phần lớn Gaza đã bị tàn phá.

  1. Donald Trump tái đắc cử tổng thống Mỹ

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump giành chiến thắng cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024 trong một sự trở lại vô tiền khoáng hậu trong lịch sử bầu cử tổng thống hiện đại của Mỹ. Bất chấp vai trò bị cáo buộc trong cuộc bạo loạn tấn công Điện Capitol vào năm 2021 sau khi ông thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 và đối diện hơn 90 cáo buộc hình sự từ cấp bang tới liên bang, vị tỉ phú trực ngôn, ứng cử viên Đảng Cộng hòa, giành được sự tín nhiệm của người dân Mỹ một lần nữa và đánh bại ứng cử viên Đảng Dân chủ, Phó Tổng thống Kamala Harris, giữa những lo ngại về nền kinh tế và tình trạng nhập cư bất hợp pháp. Cuộc vận động tranh cử năm nay đi vào lịch sử với những cơn địa chấn chính trị làm rung chuyển và xóc lại cuộc đua, như việc Tổng thống Joe Biden buộc phải dừng tranh cử vào tháng 7 sau cuộc tranh luận thảm hại và nhường lại chỗ cho cấp phó của ông là bà Harris, và việc ông Trump thoát chết trong gang tấc trong một vụ ám sát hụt khiến ông bị thương ở vành tai tại một cuộc tập hợp vận động tranh cử ở Pennsylvania cũng vào tháng 7. Với một nhiệm kì thứ hai và cũng là cuối cùng, ông Trump được dự báo sẽ đưa chủ thuyết MAGA (Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) của mình trở lại vào hàng loạt những chính sách đối nội lẫn đối ngoại với cường độ mạnh mẽ hơn nhiệm kì đầu tiên, định vị lại vị thế và hình ảnh của nước Mỹ trong một thế giới mà kể từ sau khi ông rời đi đã chứng kiến chiến tranh liên miên và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt.


 

Bắc Hàn – Đồng minh hay ‘gánh nặng’ của Nga?-Đàm Chính Sự

Ba’o Nguoi-Viet

December 28, 2024

Đàm Chính Sự

Mối quan hệ giữa Nga và Bắc Hàn đang thu hút sự chú ý của dư luận khi cuộc chiến tại Ukraine tiếp diễn. Sự can dự của Bình Nhưỡng không chỉ là một vấn đề quân sự mà còn là một phép thử cho sự liên kết giữa hai quốc gia. Đồng thời nó đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả chiến đấu của quân đội Bắc Hàn và ảnh hưởng của nó đến cục diện chiến sự. Ban đầu được xem như một động thái củng cố mối quan hệ, nhưng thực tế cho thấy quân đội Bắc Hàn đang trở thành gánh nặng hơn là sự hỗ trợ đắc lực cho Nga.

Lính Bắc Hàn là viện quân hay ‘bia đỡ đạn’?

Thực tế là sau hai năm Nga và Bắc Hàn xích lại gần nhau hơn, từ những lời hứa hẹn đến việc cung cấp vũ khí và cuối cùng là việc Bình Nhưỡng gửi 11,000 quân đến Nga, thì sự gắn kết giữa hai nước đã được đánh dấu bằng máu khi mà những thông tin đầu tiên về thương vong của quân đội Bắc Hàn xuất hiện trên chiến trường Ukraine.

Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (GUR) tuyên bố có đến 30 lính Bắc Hàn thiệt mạng hoặc bị thương trong các cuộc giao tranh xung quanh các làng Plekhovo, Vorobzha và Martynovka ở khu vực Kursk. Con số này cũng được một phát ngôn viên của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ lặp lại. Tuy nhiên, một nghị sĩ Nam Hàn được cơ quan tình báo nước này báo cáo lại cho rằng ít nhất 100 lính Bắc Hàn đã thiệt mạng và có thêm 1,000 người bị thương.

Những con số này rất khó để xác minh một cách độc lập do bản chất phức tạp của chiến trường và những toan tính chính trị của các bên liên quan. Cả Nga và Bắc Hàn đều không công khai thừa nhận việc triển khai quân đội Bắc Hàn tại Ukraine cũng như không thừa nhận bất kỳ tổn thất nào. Dù vậy, các hoạt động tác chiến đầu tiên của quân đội Bắc Hàn kể từ sau chiến tranh Việt Nam đã mở ra một vài hiểu biết thú vị về sức mạnh cũng như điểm yếu của liên minh mới này, đồng thời cho thấy những rủi ro và cơ hội ngoại giao tiềm tàng.

Nhiều người đã ngạc nhiên trước sự thiếu kinh nghiệm của quân đội Bắc Hàn khi lần đầu tiên họ phải đối mặt với hỏa lực thật, bởi các video đăng trên mạng xã hội cho thấy lính Bắc Hàn cố gắng ẩn nấp sau những cái cây nhỏ trên các cánh đồng tuyết trống trải khi mà máy bay không người lái của Ukraine lùng sục khắp nơi. Các chỉ huy Ukraine thậm chí còn không thể tin vào mắt mình khi họ chứng kiến hàng chục lính Bắc Hàn chạy tán loạn trên cánh đồng, một hành động mà họ cho rằng chỉ là miếng mồi ngon cho pháo binh và máy bay không người lái, bởi người Nga không bao giờ hành động thiếu chiến thuật như vậy.

Thậm chí, một số sĩ quan Ukraine còn so sánh những gì đang diễn ra như việc chơi game ở chế độ dễ, và họ cho rằng quân đội Bắc Hàn đang sử dụng các chiến thuật lạc hậu giống như cách đây 70 năm. Các chuyên gia quân sự phương Tây cũng đồng tình với nhận định này khi họ cho rằng việc sử dụng quân Bắc Hàn trong các nhóm nhỏ là một sai lầm lớn, và họ có thể trở thành bia đỡ đạn cho pháo binh đối phương. Một số người đào tẩu Bắc Hàn còn cho rằng quân đội nước này có thể chịu tỷ lệ thương vong lên tới 90%.

Tuy nhiên, sự thiếu kinh nghiệm của quân đội Bắc Hàn không phải là điều duy nhất khiến họ trở thành một gánh nặng mà còn là do những rào cản về ngôn ngữ và sự khác biệt trong chiến thuật tác chiến. Có thể Nga đã không còn lựa chọn nào khác khi mà chỉ trong một thời gian ngắn sau khi Kim Jong-un duyệt quân, họ đã phải ra trận mà không có sự chuẩn bị kỹ càng. Các binh lính Bắc Hàn này được trang bị giấy tờ giả mạo nói rằng họ là người Buryat, một dân tộc thiểu số ở Siberia, đồng thời họ chỉ được học vài câu tiếng Nga cơ bản và một số huấn luyện vội vàng về việc dọn dẹp chiến hào.

Tất cả những điều này không đủ để họ có thể chiến đấu hiệu quả trước một kẻ thù Ukraine dày dạn kinh nghiệm. Ngoài ra, việc quân đội Bắc Hàn bị sáp nhập vào các đơn vị của Nga cũng gây ra không ít khó khăn, bởi sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa có thể dẫn đến những sai sót trong tác chiến, thậm chí có trường hợp lính Bắc Hàn bắn nhầm quân Chechnya gây ra những tổn thất không đáng có. Theo thông tin tình báo của Nam Hàn, các đơn vị Bắc Hàn đang bị xem là một gánh nặng hơn là một sự hỗ trợ cho quân đội Nga.

Mặt khác, cũng cần phải xem xét một cách cẩn trọng về các thông tin sau đó, khi một số ý kiến lại cho rằng quân đội Bắc Hàn có những đơn vị tinh nhuệ được đào tạo bài bản và có kỷ luật thép, đồng thời có đầy đủ trang thiết bị hậu cần. Lực lượng Storm Corps thường được nhắc đến như một ví dụ khi các binh sĩ được huấn luyện rất khắc nghiệt và được cho là có khả năng chiến đấu cao. Tuy nhiên, không nên loại trừ khả năng những thông tin này là một phần trong chiến dịch tuyên truyền của Nga, nhằm mục đích tung hô năng lực của quân đội Bắc Hàn, và che giấu sự thật về những khó khăn và tổn thất mà họ đang phải gánh chịu trên chiến trường. Những thông tin này có thể được tạo ra bởi các blogger quân sự của Nga nhằm mục đích đe dọa các lực lượng Ukraine, đồng thời làm giảm bớt áp lực lên chính quyền Moscow về việc phải dựa vào một lực lượng quân sự ít kinh nghiệm như Bắc Triều Tiên.

Nước cờ lợi ích của Kim Jong Un và ‘vòng xoáy’ suy yếu của Nga

Tuy nhiên, những khó khăn mà quân đội Bắc Hàn đang gặp phải trên chiến trường không chỉ là vấn đề quân sự mà còn liên quan đến kinh tế, chính trị. Khi mà số lượng thương vong gia tăng sẽ gây ra áp lực lên cả Nga và Bắc Hàn, đồng thời có thể gây ra những bất đồng trong mối quan hệ giữa hai nước.

Tổng Thống Ukraine Zelensky cho biết sau ba tuần giao tranh ở khu vực Kursk của Nga, đã có 3,000 lính Bắc Hàn thiệt mạng hoặc bị thương, trong khi đó ước tính của Nam Hàn là 1,100 người. Với ước tính của phương Tây về 1,.000 binh sĩ Bắc Hàn ở Kursk, thì điều này có nghĩa là tỷ lệ thương vong từ 10% đến 27% trong Tháng Mười Hai. Đây là một tỷ lệ thương vong rất cao đối với một quân đội. Ngoài ra, việc Nga sử dụng quân đội Bắc Hàn như một lực lượng “bia đỡ đạn” có thể gây ra những phản ứng tiêu cực trong cộng đồng quốc tế. Một số chuyên gia còn cho rằng việc liên minh với Bắc Hàn có thể gây ra những hậu quả khó lường đối với Nga.

Về mặt kinh tế, việc Bắc Hàn cung cấp quân cho Nga cũng có những mục đích rõ ràng. Theo nghiên cứu của Olena Guseinova tại Đại Học Nghiên Cứu Ngoại Ngữ Hankuk ở Seoul, trong gần ba năm chiến tranh, Bắc Hàn đã vận chuyển 20,000 container vũ khí đến Nga, kiếm được tới $5.5 tỷ. Bên cạnh đó, việc cung cấp quân cho Nga có thể mang lại cho Bắc Hàn thêm $572 triệu mỗi năm. Với việc bán vũ khí và cung cấp quân sự cho Nga, Bắc Hàn có thể thu về hàng tỷ đôla, một nguồn thu rất quan trọng đối với một quốc gia đang bị các lệnh trừng phạt kinh tế. Bên cạnh đó, việc có được kinh nghiệm chiến đấu thực tế cũng là một yếu tố quan trọng đối với quân đội Bắc Hàn và họ sẽ có cơ hội cải thiện năng lực của mình. Ngoài ra, liên minh với Nga còn mang lại cho Bắc Hàn sự ủng hộ của Moscow tại Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc, một yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với vị thế của Bình Nhưỡng trên trường quốc tế.

Về phía Nga, việc sử dụng binh lính Bắc Hàn là một phần trong nỗ lực giành được nhiều lãnh thổ nhất có thể trước khi chính quyền mới của Trump nhậm chức. Bởi Moscow tin rằng chính quyền Trump sẽ có thể áp đặt lệnh ngừng bắn ngay lập tức như một bước đầu tiên hướng đến các cuộc đàm phán. Nga đang liên tục đẩy quân vào các vị trí của Ukraine với hy vọng có thể giành được lợi thế trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Tuy nhiên, việc quân đội Nga phải chịu tổn thất rất lớn, đồng thời cũng làm lộ rõ sự thiếu hụt nhân lực khiến họ buộc phải dựa vào sự hỗ trợ của một đồng minh không mấy mạnh mẽ. Theo bộ tổng tham mưu Ukraine, Nga đã mất 2,200 binh sĩ trong một ngày Thứ Sáu vừa qua, đó là tỷ lệ thương vong trong một ngày cao nhất trong cuộc chiến. Hai lần khác mà Nga mất hơn 2,000 quân trong một ngày là vào ngày 11 và 29 Tháng Mười Một.

Tính đến Thứ Hai vừa qua, Nga có 777,720 binh sĩ thương vong. Thương vong phía Ukraine được ước tính bằng một phần ba con số này. Mặc dù có một số thông tin cho rằng Nga đang cố gắng tối thiểu hóa sự can dự của lính Bắc Hàn, đồng thời cũng cố gắng che giấu sự hiện diện của họ trên chiến trường, tuy nhiên những thông tin và hình ảnh rò rỉ cho thấy một thực tế khác. Nga thậm chí còn bị tố cáo là đã đốt xác lính Bắc Hàn nhằm che giấu sự thật về việc họ tham chiến.

Nga cũng đang phải đối mặt với những tổn thất nặng nề về vũ khí khí tài, mất gần 10,000 xe tăng, gần 20,000 xe bọc thép chở quân và 21,000 hệ thống pháo binh, thống kê của quân đội Ukraine. Mặc dù Nga vẫn tuyên bố giành được một số lãnh thổ nhất định, nhưng những thành quả này vẫn còn quá nhỏ bé so với những tổn thất mà họ phải gánh chịu, nhưng vẫn cố gắng đánh lừa dư luận bằng những tuyên bố chiến thắng giả tạo. Bộ Trưởng Quốc Phòng Nga Andrei Belousov khoe khoang rằng các lực lượng Nga đang chiếm được 11.5 dặm vuông lãnh thổ mỗi ngày, nhưng để có được kết quả đó, Nga mất gần 200 binh sĩ trên mỗi dặm vuông. Nếu cứ với tốc độ này, Nga sẽ mất 55 năm để chinh phục Ukraine.

Sau ba năm chiến tranh, Nga mất gần một nửa trong số 2,000 khẩu pháo tự hành bánh xích, phần lớn là do nòng súng bị mỏi. Gần đây, các video đã cho thấy hàng chục khẩu pháo M1989 do Bắc Hàn sản xuất đang ầm ầm di chuyển trên các toa tàu ở Nga. Được thiết kế để bắn phá Seoul, những khẩu pháo này bắn đạn 170mm, một cỡ đạn chỉ được sản xuất ở Bắc Hàn.

Trong khi đó, Ukraine lại đang tận dụng lợi thế này để tuyên truyền và kêu gọi binh lính Bắc Hàn đào tẩu khi hứa hẹn sẽ cung cấp cho họ một cuộc sống tốt hơn. Sự can dự của Bắc Hàn vào cuộc chiến đang trở thành một con dao hai lưỡi khi mà nó có thể gây ra những hậu quả không lường trước được. Rõ ràng là mối quan hệ giữa Nga và Bắc Hàn không đơn giản chỉ là một liên minh quân sự mà còn là một ván cờ chính trị phức tạp với những tính toán lợi ích riêng của từng bên. Và trong cuộc chơi này, quân đội Bắc Hàn có vẻ như đang trở thành một quân cờ có thể bị hy sinh bất cứ lúc nào.

Mặc dù Bắc Hàn có thể có những động cơ riêng của mình, nhưng sự can dự của họ vào cuộc chiến cho thấy rằng tình hình quân sự của Nga đang ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Và dù cho Nga có cố gắng che giấu sự thật này như thế nào đi chăng nữa, thực tế vẫn là quân đội Bắc Hàn đang trở thành một gánh nặng hơn là một sự hỗ trợ cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine. Và điều này cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của mối quan hệ giữa hai quốc gia này, cũng như ảnh hưởng của nó đến cục diện an ninh toàn cầu.

Cuối cùng, có thể thấy việc Bắc Hàn tham chiến Ukraine là sự kiện phức tạp với nhiều khía cạnh khác nhau. Mặc dù ban đầu việc gửi quân được xem là một động thái củng cố mối quan hệ giữa hai nước, nhưng thực tế lại cho thấy rằng quân đội Bắc Hàn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trên chiến trường và có thể trở thành một gánh nặng cho Nga.

Tóm lại, cuộc chiến Ukraine không chỉ là xung đột quân sự mà còn là một cuộc chiến tranh chính trị và kinh tế với nhiều bên liên quan và những toan tính riêng của mình. Trong đó, Bắc Hàn có lẽ chỉ là một quân cờ trên bàn cờ chính trị quốc tế đầy phức tạp này.


 

HOÀI MONG – Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Bà không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, đêm ngày thờ phượng Thiên Chúa”.

“Không nỗi buồn nào lớn hơn nỗi buồn của một quả phụ rảo bước mỗi ngày đến nghĩa trang; ở đó, cô đứng lặng trân một vài phút trước khi bắt đầu một ngày mới. Cô ấy biết, một phần của cô đang ở đó; và phần kia, ở trong bổn phận thường nhật!” – Robert Slater.

Kính thưa Anh Chị em,

Khác với quả phụ ủ dột kia, Tin Mừng hôm nay nói đến Anna, một lão bà goá bụa mà lòng vui như hội! Sau 7 năm sống với chồng, phần còn lại của những 77 năm, “Bà không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, đêm ngày thờ phượng Thiên Chúa”. Bà ‘hoài mong’ “ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giêrusalem”. Nhân vật độc đáo này đáng được suy ngẫm!

Như Simêon, từng ngày, Anna ‘hoài mong’ Chúa với niềm tin tuyệt đối. Hàng chục thập kỷ, bà mong gặp Ngài. Có lẽ bà sẽ cam chịu cho đến chết, vì sự mong đợi bền bỉ đó vẫn tiếp tục chiếm trọn đời bà; với bà, không có cam kết nào quan trọng hơn. Vì thế, khi thánh gia lên đền thờ, thì cùng Simêon, bà nhanh chóng có mặt dưới sự thúc đẩy của Thánh Thần. Gánh nặng tuổi tác và sự đợi chờ biến mất! Cả hai khám phá Hài Nhi, ‘Một Sức Mạnh Mới’ vốn đòi hỏi họ một nhiệm vụ mới, trở nên những ‘chứng nhân hoài mong!’.

Nhà của Chúa là nhà của bà! Gần như bà đã sống ở đó suốt đời. Sự tận tâm của bà đối với nhà Chúa khiến bà nhạy cảm với sự xuất hiện của Ngài. Nhìn Simêon ẵm Hài Nhi, bà lập tức nhận ra đứa trẻ ấy là ai và bắt đầu ca ngợi Thiên Chúa cũng như nói về trẻ ấy cho người khác. Phản ứng của bà phát triển theo hai hướng, hướng về Chúa trong ngợi khen; và hướng về người khác để nói cho họ biết Chúa đã đến cứu thoát dân Ngài. Việc cầu nguyện đã mang lại cho bà một tầm nhìn thiêng liêng để nhận biết và loan báo Đấng Cứu Độ. Bà chứng tỏ rằng, trung thành với việc cầu nguyện sẽ giúp mỗi người đọc ra dấu chỉ của Thiên Chúa, biết Ngài hoạt động thế nào; và sau đó, rao truyền Ngài! Anna cho thấy, một trong những cách thức để phụng sự Chúa là dành thời giờ, sự tập trung và chú ý vào Chúa; cùng lúc, hiến dâng chính mình cho Ngài.

Về Anna, Bênêđictô 16 nói, “Cuộc sống goá bụa lâu dài của bà dành cho việc thờ phượng trong đền thờ và tham gia vào việc mong đợi sự cứu chuộc Israel đã ‘lên đến đỉnh điểm’ trong cuộc gặp gỡ của bà với Hài Nhi Giêsu!”.

Anh Chị em,

“Bà không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, đêm ngày thờ phượng Thiên Chúa”. Chỉ một câu, Luca tài tình ghi lại tính cách thánh thiện của con người này. Cuộc đời của bà khác xa cuộc đời của quả phụ ngày ngày ra nghĩa trang. Nó ý nghĩa hơn nhiều! Thiên Chúa ước mong trái tim mỗi người chúng ta luôn quy hướng về Ngài, ‘hoài mong’ Ngài như trái tim Anna, để có thể nhạy cảm với bao việc Ngài làm trong thế giới, một thế giới đang trải qua khúc ngoặt xám xịt nhất của lịch sử. Hiện nay, rất nhiều người đang buông xuôi, thất vọng… bạn và tôi cũng hãy mang đến cho họ một tia hy vọng từ chứng tá của mình! Hãy như Anna, đến với đền thờ, trung thành cầu nguyện và phụng sự Chúa để có thể chia sẻ cho người khác dấu chỉ quan trọng nhất, Dấu Chỉ Giêsu!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, dạy con yêu thích cầu nguyện, giục con ‘rảo bước’ đến với Chúa mỗi ngày; bởi lẽ, con ‘hoài mong’ Chúa, Chúa ‘hoài mong’ con!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

From: Kim Bang Nguyen

************************************

Ngày thứ sáu trong tuần Bát Nhật Giáng Sinh

Ngày 30 tháng 12

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

36 Khi ấy, có một nữ ngôn sứ là bà An-na, con ông Pơ-nu-ên, thuộc chi tộc A-se. Bà đã nhiều tuổi lắm. Từ khi xuất giá, bà đã sống với chồng được bảy năm, 37 rồi ở goá, đến nay đã tám mươi tư tuổi. Bà không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, đêm ngày thờ phượng Thiên Chúa. 38 Cũng vào lúc ấy, bà tiến lại gần, cảm tạ Thiên Chúa, và nói về Hài Nhi cho hết thảy những ai đang mong chờ ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giê-ru-sa-lem.

39 Khi hai ông bà đã hoàn tất mọi việc như Luật Chúa truyền, thì trở về thành của mình là Na-da-rét, miền Ga-li-lê. 40 Còn Hài Nhi ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa.

TT Jimmy Carter, đại ân nhân của hàng trăm ngàn thuyền nhân Việt-Mai Phi Long/Người Việt (tổng hợp)

Ba’o Nguoi-Viet

December 29, 2024

Mai Phi Long/Người Việt (tổng hợp)

WESTMINSTER, California (NV) – Hiện tại, trong số hàng trăm ngàn người Mỹ gốc Việt từng là thuyền nhân có bao nhiêu người còn nhớ hoặc biết được rằng chính cựu Tổng Thống Jimmy Carter đã nỗ lực vận động, khẩn nài người dân, và thuyết phục các chính trị gia đối lập mở rộng vòng tay đón nhận họ vào định cư tại Mỹ sau khi cuộc chiến Việt Nam kết thúc hồi thập niên 1970.

Chính Tổng Thống Jimmy Carter là người ra lệnh tăng gấp đôi số thuyền nhân gốc Việt được nhập cảnh hồi Tháng Sáu, 1979, và cũng chính ông là người đã ký Đạo Luật Refugee Act of 1980 mở rộng cửa đón người Việt vượt biên vào Mỹ.

Cựu Tổng Thống Jimmy Carter trong một lần tranh cử năm 1976. (Hình: Central Press/Getty Images)

Quyết định tăng gấp đôi số thuyền nhân Việt nhập cảnh

Tối Thứ Sáu, 29 Tháng Sáu, 1979, Tổng Thống Carter thông báo trước quốc dân quyết định tăng gấp đôi số thuyền nhân Đông Đương nhập cảnh vào Mỹ. Đây là một phần trong thỏa thuận đạt được tại Tokyo, Nhật, với bảy quốc gia khác trong nỗ lực cứu vớt người vượt biên.

Và Mỹ là quốc gia đầu tiên ban hành lệnh thực hiện, các quốc gia còn lại khác là Nhật, Canada, Anh, Pháp, Tây Đức, và Ý.

Như vậy, nước Mỹ mỗi tháng sẵn sàng “rước” 14,000 thuyền nhân lúc đó đang sống lây lất tại các trại tị nạn ở Đông Nam Á.

Quyết định nhân đạo trên của Tổng Thống Carter đòi hỏi chính phủ của ông phải tìm ra thêm nguồn tiền khoảng $150 triệu/năm trước mắt để thực hiện, vào thời điểm mà ngân sách Mỹ vốn đã phải chi ra khoảng $200 triệu/năm cho chương trình cứu thuyền nhân sẵn có.

Để có được ngân sách này, một loạt vận động khác cần phải tiến hành để Quốc Hội thông qua luật mới, tiếp tục duy trì chính sách cứu thuyền nhân.

Các phần sau của bài viết sẽ đề cập hoàn cảnh ai vận động, ai là người ký ban hành đạo luật này.

Cảnh thuyền nhân Việt được chiến hạm USS Durham vớt. (Hình: USNA)

Dù đang tranh cử, Carter vẫn vận động cứu thuyền nhân

Trong thời điểm chỉ còn khoảng hơn một năm đến ngày bầu cử năm 1980, giữa lúc người Mỹ quan tâm đến công ăn việc làm vì nền kinh tế Mỹ đang trong tình trạng suy thoái từ hậu quả chiến tranh Việt Nam, ông Carter khi đi vận động phải liều lĩnh thuyết phục cử tri bỏ qua lo lắng mà tỏ lòng nhân từ đón nhận thuyền nhân Việt đang bơ vơ “vô tổ quốc” tại các trại tị nạn.

“Tôi muốn nhắc nhở quý đồng bào rằng Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ là một xứ sở di dân. Chúng ta là một đất nước di dân,” cựu Tổng Thống Carter mở lời với cử tri trong một buổi vận động tại vùng nông thôn tiểu bang Iowa vào ngày 23 Tháng Tám, 1979, theo bài viết “President Makes Appeal for Asian Boat People” (Tổng thống khiếu nại dùm thuyền nhân Châu Á), đăng trên nhật báo Washington Post.

Trong lúc đang tìm cách thuyết phục các nông gia Iowa chấp nhận chính sách đón thuyền nhân Việt, một sinh viên tên Scott Kelsay trong số cử toạ đặt vấn đề “di dân lấy mất việc làm,” cựu tổng thống kiên nhẫn trả lời: “Những thuyền nhân Đông Nam Á này là đồng minh của chúng ta trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Họ phải rời bỏ đất nước đã tước đi các quyền cơ bản của họ. Đây là những người tin vào giá trị cá nhân, sáng kiến cá nhân, và tự do cá nhân. Những thuyền nhân này cùng nhân sinh quan với chúng ta hơn chế độ cộng sản đã tước đi đất nước họ.”

Tổng Thống Jimmy Carter cùng gia đình trong ngày tuyên bố tái tranh cử. (Hình: Consolidated News/AFP via Getty Images)

“Vì vậy, tôi hy vọng tất cả người Mỹ sẽ nhận ra rằng chính gia đình của quý vị đã đến đất nước này nhiều năm trước để mưu cầu cuộc sống, đây cũng chính xác là điều mà những người tị nạn Việt Nam đang tìm kiếm hiện nay,” Tổng Thống Carter nói.

Trong buổi vận động này, ông Carter tìm cách lập luận tiếp nhận thuyền nhân không phải là vấn đề quá lớn mà người Mỹ khó lòng vượt qua.

Ông nói: “Hiện chỉ có 220,000 người tị nạn (số liệu thời điểm 1979), tỉ lệ là 1/1,000 so với dân số Mỹ. Có nghĩa là có tới 1,000 người Mỹ giúp đỡ một người tị nạn Việt Nam trong vài tuần lễ mà thôi.”

Vị tổng thống ca ngợi người tị nạn gốc Việt rằng: “Họ là những người đi tìm tự do, dân chủ. Những người Việt đi trước đã chứng minh cho chúng ta thấy rằng họ là những người khao khát học ngôn ngữ của chúng ta để hoà nhập. Đặc biệt phải nói là họ đã chứng minh rằng đây là những người muốn tự lực cánh sinh.”

Đạo Luật Tị Nạn 1980

Tổng Thống Carter ký ban hành Đạo Luật Tị Nạn (Refugee Act of 1980) ngày 17 Tháng Năm, 1980.

Đạo luật này ra đời trong hoàn cảnh có cuộc khủng hoảng do làn sóng người vượt biển và đường bộ từ Việt Nam và Cambodia đến các quốc gia láng giềng trong vùng Đông Nam Á.

Theo ước tính, vào thời điểm 1979, có khoảng hơn 300,000 thuyền nhân và người đi đường bộ có mặt tại các trại tị nạn.

Những sắc lệnh của tổng thống ban hành từng đợt để đưa thuyền nhân Việt nhập cảnh vào Mỹ có những hạn chế, chẳng hạn như vấn đề ngân sách, quy chế di trú, và chương trình hội nhập, khiến các cơ quan hành chánh gặp nhiều trở ngại. Do đó, cần một đạo luật có hiệu lực lâu dài để giới chức hành pháp linh hoạt giải quyết.

Đặc biệt, Đạo Luật Tị Nạn cho phép gia tăng gần gấp ba lần số thuyền nhân vào Mỹ, từ 17,500/năm lên 50,000/năm.

Tác giả của đạo luật cứu giúp thuyền nhân này là cố Thượng Nghị Sĩ Ted Kennedy (Dân Chủ-Massachusetts).

Đồng bảo trợ đạo luật là 11 thượng nghị sĩ Dân Chủ và ba thượng nghị sĩ Cộng Hoà.

Đạo luật được lưỡng viện Quốc Hội với đại đa số là Dân Chủ thông qua.  Trước đó, đạo luật được thông qua ở Hạ Viện ngày 4 Tháng Ba, 1980 và ở Thượng Viện ngày 6 Tháng Chín, 1980.

Thượng Nghị Sĩ Edward Kennedy hồi thập niên 1970. (Hình: Washington Bureau/Getty Images)

Khi nói đến cố Thượng Nghị Sĩ Kennedy về vấn đề liên quan đến người tị nạn Việt Nam, không thể không nhắc đến chính ông cũng là người vận động cho dự luật HR 6755 cho phép người tị nạn Đông Dương vào Mỹ và cung cấp nửa tỷ đô la giúp họ hội nhập.

Đặc biệt, đáng lưu ý nữa là chính Thượng Nghị Sĩ Kennedy là người vận động đạo luật HR 7769 để thay đổi quy chế nhập cảnh “Tạm Dung” (parole status) thành quy chế “Tị Nạn” (refugee status) cho người “di tản” Việt năm 1975, được trở thành “thường trú nhân” chính thức để có cơ hội nhập quốc tịch Mỹ.

Uống nước nhớ nguồn?

Nước Mỹ không tự nhiên đón nhận hàng trăm ngàn thuyền nhân Việt vượt biển sống lây lất tại các trại tị nạn ở vùng Đông Nam Á vào thời điểm cuối thập niên 1970, như nhiều người Mỹ gốc Việt sau này ngộ nhận.

Để cho người Việt “di tản” hay “thuyền nhân vượt biển” vào nước Mỹ, chính phủ Hoa Kỳ phải linh hoạt, uyển chuyển áp dụng luật cho từng giai đoạn, nhưng phương cách đó chỉ là tạm thời. Cần phải có luật quy định rõ ràng cho trường hợp người tị nạn Việt nhập cảnh và định cư.

Các cựu tổng thống (từ trái), George HW Bush (cha), George W Bush (con), Jimmy Carter, Bill Clinton, và Barack Obama nhân dịp gây quỹ cứu trợ bão năm 2017. (Hình: Jim Chapin/AFP via Getty Images)

Để có được một đạo luật như thế phải có các chính trị gia có lòng với người tị nạn Việt dùng mọi nỗ lực vận động, thuyết phục đồng viện và dân chúng Mỹ đồng ý.

Nhưng lại càng khó khăn hơn, khi cần phải đưa ra một dự luật mà phải chi thêm tiền trước mắt, để cưu mang người tị nạn giữa lúc kinh tế Mỹ khó khăn như giai đoạn cuối thập niên 1970 .

Như vậy mới biết công khó của những người vận động cho những đạo luật nhân đạo cứu thuyền nhân Việt.

Đặc biệt, tấm lòng của cựu Tổng Thống Carter, dù đang tranh cử vẫn phải cố thuyết phục cử tri chấp thuận chính sách tiếp đón người tị nạn Việt giữa lúc người Mỹ đang sợ di dân lấy mất việc làm họ trước thời điểm kinh tế bị suy thoái thời hậu chiến cuộc Việt Nam. [đ.d.]


 

Lễ kính Thánh Gia-Cha Vương

Chúc bình an! Hôm nay Giáo Hội mừng lễ kính Thánh Gia, cầu mong gia đình bạn luôn hạnh phúc và bền vững trong Chúa Ki-tô, thánh cả Giuse, và Mẹ Maria nhé.

Cha Vương

CN: 29/12/2024

TIN MỪNG: Khi các nhà chiêm tinh đã ra về, thì sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giu-se rằng: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hê-rô-đê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!” (Mt 2:13)

SUY NIỆM: Gia đình nào cũng gặp những khó khăn, khủng hoảng trong đời sống, do công ăn việc làm khó khăn, con cái hư hỏng, cha mẹ bất hoà… Phương thế vượt qua không phải là giận ghét, bạo lực, nghi kỵ, nhưng là TÌNH YÊU, tình yêu dựa trên đức ái . Chỉ có tình yêu mới “cứu vãn” được gia đình, một tình yêu dựa trên lòng đạo đức, vâng giữ điều răn Chúa dạy. Mời bạn suy niệm lời của Thánh Phaolô nhắc nhở bạn về đời sống gia đình theo tinh thần của Chúa. Đừng để tinh thần của thế tục lừa dối Bạn nhé. “Thưa anh em, anh em là những người được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương. Vì thế, anh em hãy có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hoà và nhẫn nại. Hãy chịu đựng và tha thứ cho nhau, nếu trong anh em người này có điều gì phải trách móc người kia. Chúa đã tha thứ cho anh em, thì anh em cũng vậy, anh em phải tha thứ cho nhau. Trên hết mọi đức tính, anh em phải có lòng bác ái: đó là mối dây liên kết tuyệt hảo. Ước gì ơn bình an của Đức Ki-tô điều khiển tâm hồn anh em, vì trong một thân thể duy nhất, anh em đã được kêu gọi đến hưởng ơn bình an đó. Bởi vậy, anh em hãy hết dạ tri ân. Ước chi lời Đức Ki-tô ngự giữa anh em thật dồi dào phong phú. Anh em hãy dạy dỗ khuyên bảo nhau với tất cả sự khôn ngoan. Để tỏ lòng biết ơn, anh em hãy đem cả tâm hồn mà hát dâng Thiên Chúa những bài thánh vịnh, thánh thi và thánh ca, do Thần Khí linh hứng. Anh em có làm gì, nói gì, thì hãy làm hãy nói nhân danh Chúa Giê-su, và nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha. Người làm vợ hãy phục tùng chồng, như thế mới xứng đáng là người thuộc về Chúa. [Xin lưu ý: Quan niệm văn hóa thời bấy giờ trong đó vợ phải phục tùng chồng, con cái phục tùng cha mẹ, và nô lệ phục tùng chủ nhân của họ. Nhưng câu này không phải thế, Thánh  Phaolô đề cập tới việc phục tùng lẫn nhau hơn là sự cầm quyền của đối tượng này trên đối tượng khác, “hãy coi ai là ‘boss’ của ai nè”. Vợ chồng, vì thế, sẽ phục tùng lẫn nhau khi mỗi bên bắt chước tình yêu tự hiến của Đức Ki-tô đối với Hội Thánh. “Vì lòng kính sợ Đức Ki-tô, anh em hãy phục tùng lẫn nhau” (5:21)] Người làm chồng hãy yêu thương chứ đừng cay nghiệt với vợ. Kẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, vì đó là điều đẹp lòng Chúa. Những bậc làm cha mẹ đừng làm cho con cái bực tức, kẻo chúng ngã lòng.” (Côlôsê 3:12-21)

Câu/chữ nào đánh động bạn nhất, tại sao? Hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn với vợ, chồng, con, bạn bè, v.v… trong gia đình.

LẮNG NGHE: Thiên Chúa đã xuất hiện trên mặt đất và sống giữa loài người chúng ta. (Br 3,38)

CẦU NGUYỆN: Lạy Chúa Giêsu, gương mẫu của gia đình Thánh Gia dạy cho con biết tất cả hạnh phúc gia đình đều bắt nguồn từ việc tuân hành thánh ý Chúa. Xin cho các bậc phụ huynh và những người con cháu trong gia đình luôn biết chu toàn bổn phận của mình để gia đình được hạnh phúc, Thiên Chúa được vinh danh, xã hội luôn an bình.

THỰC HÀNH: Tránh ngôn từ dằn vặt, chỉ trích xem ai là người có lỗi trong gia đình, và hãy dặn lòng tập sống khoan dung hơn nhé.

From: Do Dzung

******************************

Gương Thánh Gia Thất – Sr Têrêsa / Trình bày: Bé Anh Khôi 

Nghĩ từ vụ án Hồ Duy Hải-Trần Văn Chánh

Ba’o Tieng Dan

Trần Văn Chánh

29-12-2024

Vụ án Hồ Duy Hải là một vụ án hình sự giết người ở Việt Nam xảy ra vào tối 13-1-2008 tại Bưu Điện Cầu Voi, ấp 5, xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Ngày 21-3-2008, nghi phạm Hồ Duy Hải, sinh năm 1985, bị bắt, rồi sau mấy lần xét xử (sơ thẩm năm 2008, phúc thẩm năm 2009) đương sự bị kết án tử hình về tội giết người.

Do trong quá trình điều tra xét xử còn nhiều vấn đề tranh luận từ rất nhiều giới khác nhau, có hoặc không liên quan đến luật pháp, đến nay tính ra chỉ còn vài ngày nữa là đã tròn 17 năm, người thanh niên họ Hồ 39 tuổi này vẫn còn bị giam giữ mà vẫn chưa được trả tự do hay thi hành án tử.

Đây là một vụ án quá nổi tiếng, kéo dài đến nỗi ai ai trong nước, ngoài nước, kể cả thường dân ở tận những xứ khỉ ho cò gáy cũng đều biết, thiết nghĩ không cần nhắc lại các tình tiết xảy ra vụ án cũng như quá trình xét xử dông dài. Chỉ cần đặt câu hỏi: Hồ Duy Hải thật sự có tội hay không? Nếu không có tội thì tại sao không thả? Nếu có tội thì tại sao không đưa ra hành quyết theo kết luận của hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm? Ai chịu trách nhiệm quyết định cuối cùng về tình trạng lấp lửng rất kỳ quặc này? (Thời xưa thì có vua, bây giờ là ai?)

Kẻ viết bài này chỉ là thường dân bên ngoài, không quen biết gì với gia đình Hồ Duy Hải và cũng không có điều kiện/ khả năng truy cứu sự thật, vốn thuộc trách nhiệm của các ngành chức năng như công an, viện kiểm sát, tòa án. Ngoài ba ngành này, còn có người đứng đầu về mặt chính phủ, trên chính phủ còn có Đảng Cộng sản quang vinh, vì nước vì dân lãnh đạo, tụ lại trong khoảng 200 ông bà ủy viên trung ương, hơn nữa, còn có khoảng 500 đại biểu Quốc hội, chưa kể thêm Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên…, với bốn nhân vật “đứng đầu của đứng đầu” thuộc hàng tứ trụ chỉ huy/ quyết định tất cả. Thế mà tại sao cả cái hệ thống chính trị vốn luôn tự hào là tinh hoa đất nước này trong suốt gần 17 năm trời lại không muốn, không dám, không có khả năng và tỏ ra bất lực trong việc giải quyết dứt điểm một vụ án cỏn con?

Việc nhỏ như vậy làm không xong thì việc lớn thế nào? Ai tin đươc? Thật là hèn kém và nhục nhã!

Điều này càng khẳng định thêm lề lối lãnh đạo tập thể tất yếu dẫn đến tình trạng vô trách nhiệm tập thể, và cả cái hệ thống chính trị vừa kể trên là bất lực, không còn xài được nữa!

Càng tập thể bao nhiêu thì lại càng cá nhân chủ nghĩa bấy nhiêu. Trong giới lãnh đạo cấp cao, hầu hết đều là một đám gian tham giả đạo đức, chỉ bo bo chia quyền tham nhũng, mà việc có cả chục ông bao gồm trong tứ trụ và hàng thứ trưởng/ bộ trưởng vừa rồi bị kỷ luật, hoặc “vào lò” là một sự minh chứng rất hùng hồn. Rằng các ông chủ yếu chỉ lo giữ ghế, kiếm tiền, không ai dám công khai nói lời trung thực, bênh vực công lý, vì sợ đồng chí dòm ngó bắt bẻ, ảnh hưởng đến tiền đồ; cũng không còn lòng dạ đâu để tỏ chút lòng xót thương đối với số phận nhỏ nhoi của một dân hèn như Hồ Duy Hải và như biết bao người khác nữa…

Bầu chọn, quyết định cho các ông lên theo đúng quy định và quy trình, lại còn trình diễn bỏ phiếu tín nhiệm nữa, nhưng ông nào được phiếu tín nhiệm cao giữ chức lớn cũng đều tào lao hết! Cho thấy tổng thể bao gồm Mặt trận Tổ quốc, Ban Chấp hành Trung ương, Quốc hội…, tức cả cái hệ thống chính trị cũng chẳng ra gì!

Hy vọng một số ông lớn chưa bị “cho xin từ chức” sẽ đỡ hơn mấy ông bà lớn vừa bị kỷ luật, thấy được mấu chốt của vấn đề đang xét mà tìm cách sửa đổi sự trục trặc của cả hệ thống một cách căn bản hơn, thay vì chỉ vá víu, lấy cái sai này để chữa cho cái sai khác.

Tạm không truy xét kỹ quá khứ của mấy nhân vật tứ trụ đang còn đương nhiệm, mà chỉ cần quan tâm xem xét trong hiện tại họ đang có chủ trương gì tốt có thể mang lại lợi ích lâu dài cho đất nước hay không. Trong chiều hướng suy nghĩ này, tôi cho rằng lời nói gần đây của ông TBT đương nhiệm “thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn” là một nhận định nghiêm túc, trung thực và đúng đắn, đáng coi là lý luận tiền đề quan trọng về mặt nhận thức để khởi động những công cuộc cải cách chính trị tiếp theo, nhằm thực hiện kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Có lẽ sớm nhận ra hai chữ “thể chế” dường như quá căng, dễ bị các đồng chí bảo thủ và bảo hoàng hơn vua tập trung ném đá, nên ông đã đổi sang một cách diễn đạt uyển chuyển dễ nghe hơn, gọi là tinh giản bộ máy – tiết kiệm ngân sách để tập trung cho vốn đầu tư phát triển, đồng thời với việc đột phá phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Thực chất, những nội dung này cũng gần như đồng nghĩa với cải cách thể chế. Đây là một tư tưởng lớn mang tính đột phá và cách mạng, nhưng nếu đặt trong điều kiện thực tế của nền chính trị Việt Nam XHCN vốn đã cổ hủ, thối nát toàn tập, thì việc thực hiện sẽ đầy khó khăn phức tạp, với rất nhiều thách thức không dễ vượt qua, và kế hoạch lớn tuy xuất phát từ thành ý cải cách của người chủ trương nhưng rất dễ bị rơi vào “thiểu số”.

Cần nhận ra rằng, so với người đồng chức tiền nhiệm, nhân vật đang nắm đại quyền hiện nay hơn hẳn về mặt kiến thức, viễn kiến, có đầu óc thực tế và hiểu rõ hiện tình đất nước hơn, đặc biệt không còn cứ chăm bẵm mãi vào giáo điều chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, trong khi trên thực tế chẳng còn ai thật sự tin vào chủ nghĩa Mác – Lênin hoặc thực hành theo lời dạy của Bác cả, kể cả bộ sậu mấy chục ông lớn năm nào cũng trình diễn vào thăm lăng Bác đến bốn năm lần!

Tuy nhiên, muốn giải quyết rốt ráo điểm nghẽn thì cần bổ sung nhận rõ thêm một điểm nghẽn mấu chốt nữa, đó gọi là “điểm nghẽn” của điểm nghẽn của điểm nghẽn

Vậy thì, để vượt điểm nghẽn mấu chốt, phải dựa theo ý kiến cải cách của các nhà trí thức có tài năng và thiện chí, và nhất là chiều theo nguyện vọng của toàn dân. Điều này có nghĩa phải dám mạnh dạn sử dụng con người không theo chủ nghĩa lý lịch, tất cả vì quyền lợi đất nước.

Trong vấn đề chống tham nhũng, việc gì đang điều tra xét xử thì cần làm sớm cho xong, nhưng có thể tạm giảm bớt nhiệt độ đốt lò để không gây thêm một số hiệu ứng phụ cũng như tình trạng mất đoàn kết chống phá nhau từ trong nội bộ, ngăn cản công cuộc cải cách. Sau đó có thể ra một nghị quyết, đại khái, “kể từ ngày…, tháng…, năm…, nếu ai còn ăn một đồng nào của dân sẽ bị bắn bỏ…”, theo kiểu nhà độc tài Phác Chính Hy (Park Chung-hee) đã từng áp dụng cho xứ sở Hàn Quốc trước đây.

Một đảng độc tài toàn trị mà đảng viên mất đoàn kết chống phá nhau vì quyền lợi cá nhân thì có khác gì đa đảng, nhưng lại là một thứ đa đảng dị hợm, tật nguyền, chỉ gây hại cho dân.

Điều quan trọng đối với người có chí lớn cải cách chính trị, làm nên trang sử mới là phải dựa vào toàn dân, làm sao cho mọi người tâm phục khẩu phục, có thể áp đảo và lôi cuốn dần dần cả các thành phần bảo thủ.

Cần giải quyết dứt điểm những việc gây dư luận xấu kéo dài, từ những việc nhỏ như vụ án Hồ Duy Hải, để thu phục nhân tâm. Nên thực hiện phương châm minh triết và nhân bản về cách áp dụng luật pháp của người xưa: “Nếu tội mà còn nghi thì nên tha, để mở rộng về việc hình”.

Cải cách mạnh mẽ, quyết liệt bộ máy hành chánh và tư pháp, xử án độc lập (không có những vụ “bỏ túi” hoặc xử kín), nâng cao vai trò của luật sư. Đơn giản hóa mọi thủ tục hành chánh, đặc biệt các thủ tục về nhà đất đã làm khổ dân từ mấy chục năm nay. Coi cải cách hành chánh cũng là một cuộc cách mạng, nếu làm thành công sẽ có tác dụng và giá trị tương đương một cuộc cải cách thể chế chính trị mà ĐCS vẫn không bị mất quyền lãnh đạo.

Mở rộng dân chủ trong dân. Thực hiện trên thực chất và đúng theo Điều 25 của Hiến pháp 2013 về các quyền tự do. Nên phóng thích ngay những người bất đồng chính kiến ít nguy hiểm cho an ninh quốc gia. Cùng lắm là “thay đổi biện pháp ngăn chặn” đối với họ bằng nhiều hình thức uyển chuyển thích hợp khác nhau. Việc làm này hoàn toàn không tốn đồng xu nào mà còn có thể thu hút sự hỗ trợ mạnh hơn về nhiều mặt của các nước đã nâng tầm ngoại giao chiến lược toàn diện với Việt Nam.


 

Phi cơ bốc hỏa tại Nam Hàn, 179 người thiệt mạng

Ba’o Nguoi-Viet

December 29, 2024

MUAN, Nam Hàn (NV) – Một chiếc phi cơ dân dụng gặp tai nạn hôm Chủ Nhật, 29 Tháng Mười Hai, sau khi trượt khỏi đường băng tại một phi trường rồi lủi vào hàng rào bê tông khi bánh xe đằng trước dường như không hoạt động làm phần lớn hành khách trong số 181 người thiệt mạng, đây là một trong những thảm họa hàng không nghiêm trọng nhất từng xảy ra tại Nam Hàn, theo hãng tin AP.

Phi cơ Jeju Air gặp nạn khi hạ cánh tại thị trấn Muan, cách Seoul khoảng 180 dặm (290 kilometer) về hướng Nam. Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết phi cơ gặp nạn là Boeing 737-800 vận hành được 15 năm, đang quay về Nam Hàn sau khi khởi hành từ Bangkok. Tai nạn ập tới lúc 9 giờ 03 sáng.

Ngoài hai người duy nhất còn sống, tất cả 179 người, 85 phụ nữ, 84 người đàn ông và 10 người khác chưa lập tức nhận dạng được giới tính, đã thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn, Cơ Quan Cứu Hỏa Nam Hàn cho biết. Lực lượng cấp cứu kịp thời cứu hai người ra ngoài và đưa tới nơi an toàn, cả hai đều là thành viên phi hành đoàn. Các viên chức y tế cho biết hai nạn nhân đó vẫn tỉnh táo và không nguy kịch.

Chiếc phi cơ gặp tai nạn, bốc cháy ở phi trường quốc tế Muan International Airport ngày 29 Tháng Mười Hai, 2024 ở Muan-gun, Nam Hàn. Máy bay chở 181 người, Jeju Air số 7C2216, trong đó 179 thiệt mạng. (Hình: Chung Sung-Jun/Getty Images)

Phần lớn hành khách là dân Nam Hàn, ngoài ra còn có hai công dân Thái Lan.

Cơ Quan Cứu Hỏa Nam Hàn điều động 32 xe cứu hỏa và một số trực thăng tới ứng cứu và dập lửa. Khoảng 1,570 lính cứu hỏa, cảnh sát, binh lính và các viên chức khác cũng có mặt tại phi trường, theo cơ quan cứu hỏa và Bộ Giao Thông Nam Hàn.

Đoạn phim quay lại tai nạn phát sóng trên đài YTN cho thấy phi cơ Jeju Air trượt xuống đường băng ở tốc độ cao, dường như bánh xe hạ cánh vẫn chưa được mở ra, sau đó tông trực diện vào một bức tường bê tông nằm ở phần rìa phi trường, gây ra một vụ nổ. Các đài truyền hình địa phương khác cũng phát sóng một đoạn phim cho thấy những cột khói đen từ chiếc phi cơ chìm trong biển lửa bốc lên nghi ngút.

Lee Jeong-hyeon, Giám Đốc Sở Cứu Hỏa Muan, cho biết trong một cuộc họp báo trên đài truyền hình rằng phi cơ đã hoàn toàn tan tành, chỉ còn lại phần đuôi là có thể nhận dạng được, trong số các tàn tích khác. Lee cho biết lực lượng cấp cứu đang xem xét các nguyên nhân có thể dẫn tới tai nạn, một trong số đó là liệu có phải phi cơ bị chim bay che khuất tầm nhìn, hay các vấn đề khác liên quan tới cơ học.

Sau đó các viên chức Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết theo đánh giá ban đầu về hồ sơ liên lạc, tháp kiểm soát không lưu tại phi trường đã đưa ra cảnh cáo rằng có thể xảy ra tình trạng chim va chạm với phi cơ ngay trước khi chuẩn bị hạ cánh và cho phép phi công hạ cánh ở một khu vực khác. Các viên chức cho biết phi công lập tức gửi tín hiệu cầu cứu ngay trước khi phi cơ sượt qua đường băng và trượt xuống vùng hạ cánh khẩn cấp trước khi tông vào bức tường.

Viên chức cấp cao thuộc Bộ Giao Thông Nam Hàn, Joo Jong-wan, cho biết các viên chức đã thu thập được dữ liệu trên chuyến bay cũng như máy ghi âm buồng lái từ hộp đen, sau đó bàn giao cho các chuyên gia chính phủ điều tra nguyên nhân gây ra tai nạn và vụ hỏa hoạn. Joo cho biết các nhà điều tra cần vài tháng có thể tìm ra nguyên nhân. Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết đường băng tại phi trường Muan sẽ bị phong tỏa cho tới 1 Tháng Giêng 2025.

Thủ Tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra xót xa chia buồn với gia đình các nạn nhân bị ảnh hưởng trong thảm họa hàng không trên X. Paetongtarn lập tức ra lệnh cho Bộ Ngoại Giao hỗ trợ gia đình hai công dân Thái Lan, văn phòng thủ tướng cho biết.

Giám Đốc Phi Trường Thái Lan Kerati Kijmanawat xác nhận trong một tuyên bố rằng chuyến bay 7C 2216 do Jeju Air khai thác, khởi hành từ Phi Trường Suvarnabhumi mà không đưa ra cảnh cáo nào cho thấy phi cơ hay đường băng gặp phải tình trạng bất thường.

Trong một cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, Kim E-bae, chủ tịch và các viên chức cấp cao khác trong công ty Jeju Air đã cúi đầu tạ lỗi gia đình các nạn nhân và cho biết ông “hoàn toàn chịu trách nhiệm” về thảm kịch. Kim cho biết công ty chưa phát giác ra bất kỳ vấn đề nào liên quan tới cơ học ảnh hưởng tới phi cơ sau khi thực hiện quy trình kiểm tra thường xuyên đồng thời nói rằng ông sẽ chờ chính phủ công bố kết quả điều tra nguyên nhân dẫn tới tai nạn phi cơ.

Boeing cho biết trong một tuyên bố trên X rằng họ đã liên lạc với Jeju Air và sẵn sàng hỗ trợ công ty trong việc giải quyết tai nạn.

Đây là một trong những thảm họa hàng không chết chóc nhất trong lịch sử Nam Hàn. Lần gần nhất Nam Hàn đối diện với một thảm họa hàng không khiếp đảm là vào năm 1997, khi đó một phi cơ Korean Airline gặp nạn ở Guam, khiến 228 người trên phi cơ thiệt mạng. Năm 2013, một phi cơ Asiana Airlines hạ cánh khẩn cấp ở San Francisco, khiến ba người thiệt mạng và khoảng 200 người bị thương.

Thảm họa hàng không xảy ra trong bối cảnh Nam Hàn đang lún sâu vào khủng hoảng chính trị lớn sau khi Tổng Thống Yoon Suk Yeol (Doãn Tích Duyệt) bất chợt áp đặt thiết quân luật dẫn tới việc bị luận tội. Hôm 20 Tháng Mười Hai, các nhà lập pháp Hàn Quốc cũng luận tội quyền Tổng Thống Han Duck-soo và đình chỉ công vụ, dẫn tới việc Phó Thủ Tướng Choi Sang-mok lên nắm quyền. (TTHN)


 

 “Mày hả bưởi” là gì mà lịch sử gần trăm năm?

 “Mày hả bưởi” là gì mà lịch sử gần trăm năm?

  1. Mày hả bưởi là gì?

“Mày hả bưởi” là cách nói vui của “mày hả con”, một kiểu đắc ý khi làm thứ gì đó ra trò; hoặc cách chọc quê người khác không biết tự lượng sức mình. “Mày hả bưởi” còn được hiểu là “cho mày chết” hay “cho mày biết tay tao” với hàm ý vui vẻ.

Trong tiếng anh, pomelo /ˈpɑː.mə.loʊ/ nghĩa là trái bưởi. Vì thế, “pomelo, mày hả bưởi” được hiểu là một cách chửi thề hệ trái cây hài hước, nhẹ nhàng của các bạn trẻ.

  1. Nguồn gốc của mày hả bưởi?

Tính đến nay, “mày hả bưởi” có tuổi đời đã ngoài 90.

“Mày hả Bưởi” từng xuất hiện trong tác phẩm Con nhà nghèo của nhà văn Hồ Biểu Chánh xuất bản năm 1930. Trong truyện, Bưởi làm chức cai tuần hèn mọn còn Tư Lựu là em gái của anh.

Một địa chủ (cậu Hai Nghĩa) trong làng đã ve vãn khiến Tư Lựu mang thai. “Mày hả Bưởi” hay “mày đó hả Bưởi” cách địa chủ trong vùng gọi nhân vật Bưởi, với hàm ý khinh thường người nghèo, không có địa vị cũng như tiếng nói trong xã hội.

Sách Con Nhà Nghèo của nhà văn Hồ Biểu Chánh | Nguồn: NXB Văn Hóa – Văn Nghệ

“Mày hả bưởi” còn được cho là xuất hiện trong một truyện cười kể về cô gái hoa quả hay thay tên đổi họ. Vì không nhớ tên chính xác nên mọi người gọi cô là “mày hả bưởi”. Trong trường hợp này, một người nhằm xác định cô gái là người bán hoa quả vẫn thường thấy hay không?

  1. Mày hả bưởi phổ biến như thế nào?

“Mày hả bưởi” là một trong những câu cửa miệng được nhiều người sử dụng khi chơi bài Tiến lên miền Nam. Không chỉ tăng kịch tính, mày hả bưởi còn là một lời thách thức của những người sở hữu trong tay một cỗ bài đẹp. Trong một số game mobile như Tiến lên miền nam, cụm từ “mày hả bưởi” cũng xuất hiện khá thường xuyên.


 

Dân đức và quan đức-Tưởng Năng Tiến

Ba’o Tieng Dan

Tưởng Năng Tiến

29-12-2024

Tui định đi Nhật nhiều lần nhưng chỉ “định” thế (cho đỡ buồn) chứ chưa bao giờ đặt chân tới Xứ Hoa Anh Đào cả. Chả phải vì tôi thiếu dịp may mà chỉ tại tôi nghèo thôi. Tiền rượu còn bữa thiếu (bữa không) mà nói đến chuyện viễn du làm chi, cho má nó khi.

Cứ sống mãi ở nhà (cơm nhà quà vợ) thì cũng chả sao, nếu bạn bè khá giả đừng cứ tung tăng đi đây/ đi đó, rồi lên Facebook kể lể tùm lum đủ chuyện khiến mình – đôi lúc – cũng nóng … như hơ!

Từ Nhật về, vừa bước vào cửa, nhà báo Từ Thức đã hớn hở kể chuyện (làm quà) khiến ai cũng phải xuýt xoa:

 “Loạng quạng, đánh rơi cái ví (portefeuille), trong đó có thẻ kiểm tra (ID/ carte didentité), carte bleue (credit card), 250 Euros và một số tiền Nhật mới đổi. Ra bót cảnh sát đầu đường. Nhân viên cảnh sát có vẻ mừng rỡ vì có việc làm.

Thường thường, cảnh sát Nhật ngồi buồn tênh, đi ra đi vào, không có ai thưa gởi gì, không có ẩu đả, ăn trộm, ăn cướp, ăn cắp, lừa đảo. Thỉnh thoảng vớ được một bà già té xỉu, chở tới bệnh viện. Hay đưa một ông cụ qua đường (đưa thực, không phải dìu ông già trước máy quay phim, quay phim xong đá đít ông già) hay chỉ lối cho một du khách tới một địa chỉ không có tên đường.

Một ông cảnh sát mở computer, coi danh sách những đồ vật lượm được trong thành phố. Một bà gọi điện thoại tới phi trường. Người thứ ba đứng coi, sẵn sàng phụ tá hai đồng nghiệp. Họ hơi thất vọng vì không tìm thấy gì, khuyên nên trở lại buổi chiều.

Chiều, trở lại, họ đã tìm được cái ví. Có người lượm được dưới ghế một xe bus, đưa cho tài xế. Giấy tờ, tiền bạc còn y nguyên. Xứ sở gì kỳ cục”.

Hết Từ Thức lại đến vợ chồng Huong Tran và Hon Viet. Cả hai đang lang thang khắp xứ Phù Tang, vừa đi vừa huyên thuyên đủ chuyện:

“Dân du lịch đi lạc có thể hỏi đường bắt cứ một người Nhật nào trên đường, dù không biết một chữ tiếng Anh, họ cũng sẽ tận tình giúp đỡ. Mặc dù đây là lần thứ 3 đi Nhật, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn bị lạc.

Ngày đầu tiên đi tìm hotel, mặc dù có Google map nhưng vẫn đi lạc. May có cô bé mới đi làm ra, mình cho cô xem địa chỉ, cô ta coi Google map rồi đưa mình tới tận cửa hotel luôn. Cô bé này chỉ nói được vài chữ tiếng Anh. 

Tới Nagoya, lại cũng đi tìm hotel, dừng lại hỏi đường một vài người Nhật đang đứng truyền đạo, mấy cô xem Google map xong nói: Thôi để chúng tôi đưa ông bà tới hotel đó luôn. Và họ vui vẻ đưa tới tận cửa”.

Nghe mà không khỏi liên tưởng đến hình ảnh những bảng đòi tiền chỉ đường (ở đất nước mình) cùng với đề xuất 350.000 tỷ đồng để “chấn hưng phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam”, của Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch.

Mười lăm tỉ Mỹ kim đối với chính phủ hiện hành (nói nào ngay) chỉ là chuyện nhỏ, nếu so với con số 67,3 tỷ USD xây đường sắt cao tốc Bắc Nam, để sáng ăn điểm tâm ở Hà Nội và trưa nhậu sương sương ở Sài Gòn. Câu hỏi cần được đặt ra là liệu có thể “chấn hưng văn hóa” bằng tiền (?) và dân tộc này – sau nhiều thập niên “sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương bác Hồ vĩ đại – lại “xuống cấp” tới cỡ cần phải “tân trang” bằng nhiều đô la dữ vậy sao ?

Vấn đề cứ khiến cho tôi băn khoăn mãi, nên cuối cùng quyết định phải trở lại quê nhà vài bữa xem hư/thực ra sao? Qua Nhật thì mới lo tiền, chớ về Việt Nam đi tuốt tuồn tuột từ Bắc ra Nam (bằng xe hỏa) thuê nhà nghỉ loại ngủ chung chạ – nằm trên những cái giường đôi, gọi là ở dorm, như đám Tây con và chỉ uống Vodka (Hà Nội) thôi thì nào có tốn kém bao nhiêu.

Thế là bay thôi!

Ra khỏi phi trường Nội Bài, tôi bảo Taxi “cho về Yên Hoa” nhưng tài xế lại nghe ra “Yên Hòa”. Thế là xe chạy lòng vòng bằng thích. Cuối cùng rồi cũng đến nơi nhưng chú em nhất định không nhận số tiền hiển hiện trên máy mà hào sảng bớt hẳn một phần ba, với lý do giản dị: “Lỗi tại cháu nghe lầm, chứ đâu có đến cái giá đó.”.

Hôm ở Bồng Sơn (Bình Định) cũng vậy. Tôi đặt chỗ ngủ tại nhà nghỉ Tiến Vương. Bác xe ôm đã già quá cỡ (cỡ như tui) nên nghễnh ngãng nghe ra Tiến Phát. Thế là lại mất thêm một đoạn đường (dài) nhưng lại rất vui vì chúng tôi vừa đi vừa chuyện trò vô cùng rôm rả. Cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp tôi đều ngọng nghịu (chớ) còn tiếng Nam, tiếng Bắc, tiếng Huế, tiếng Thanh, tiếng Nghệ, tiếng Quảng thì tôi phát âm nhuần nhuyễn như nhau – kể cả Quảng Bình.

Tới nơi mới biết là mình lại gặp một tay “hảo hớn”, dù y nghèo ra mặt:

– Đúng rơ (ra) là trem hơi (trăm hai) nhưng lẫu (lỗi) tại tui nghe lộn nên cho tém (tám) chục lờ (là) được rầu (rồi).

Ông bạn đồng hương (và đồng thời) hào sảng của tôi ơi! Chúng ta đều gần đất xa trời lắm rồi, lẽ ra, ông không còn phải vất vả mưu sinh bằng một cái Honda tàn tạ như vậy nữa. Tôi thương ông (thương cả cái xe rệu rã) cùng tất cả mọi thứ, chả may, hiện hữu ở đất nước khốn khổ và khốn nạn này!

Cũng như bao nhiêu địa danh hẻo lánh và nghèo nàn khác, thị xã Hoài Nhơn không có chỗ mô để đi (và cũng không có cái chi để nhìn) ngoài bãi biển Tam Quan hoang sơ, vắng ngơ (vắng ngắt) nhưng thơ mộng và an lành chưa từng thấy. Suốt đời tôi chưa bao giờ được đứng (bơ vơ) một mình giữa biển trời bao la xanh ngát, với tiếng sóng vỗ rì rào (dịu êm) như thế cả.

Sao mà bỏ đi cho được (chớ) nên tôi lưu lại Bồng Sơn tới đôi ba bữa. Thời gian đủ để tôi làm quen được một gia đình bán cơm, gần chỗ trọ. Tôi sinh trưởng ở Cao Nguyên (Lâm Viên) nên hoàn toàn không mặn mà gì với cá mắm (hay cá mú) dù đồ biển ở đây tươi lắm. Tôi nhờ họ làm cho món đậu rán chiên dòn, để chấm nước tương đen, ăn cùng với ớt đỏ.

Cô em không chỉ vui vẻ nhận lời mà còn cho thêm tôi một chén canh tép nữa. Không biết là nấu với thứ rau chi nhưng húp mát rượi và ngọt lừ hà, ngọt nhất là đôi lời “khuyến mãi” vô cùng mộc mạc và hết mực chân tình:

– Cứ en (ăn) đi. En hết lấy thêm. Tui không tính tiền keng (canh) đâu.

Người đâu mà tốt bụng nhưng xấu số. Chồng đi biển rồi đi luôn, vào một ngày biển động. Con trai lớn (lái xe tải) cũng theo cha sau một tai nạn giao thông, để lại bốn đứa con lau nhau lắt nhắt. Vậy là cô em (cùng đứa gái út, mới mười mấy tuổi) và con dâu bèn mở một cái quán cơm lụp xụp bên hè, sau khi cân nhắc kỹ rằng nếu không có lời thì cũng không lỗ lắm:

– Khéc (khách) không en thì nhờ (nhà) mình en chớ mớt (mất) chi mờ (mà) lo.

Nghe thiệt muốn ứa nước mắt!

Bữa cơm chiều cuối cùng, tôi kín đáo để lại một số tiền nho nhỏ (có lẽ chỉ đủ để mua vài bộ quần áo Tết cho mấy đứa bé mồ côi lam lũ, tết sắp đến nơi rồi) nhưng vừa quay lưng thì đã bị phát hiện ngay tại … hiện trường! Cô em tức tốc đuổi theo để trả lại cho bằng được tờ giấy bạc, đang nắm chặt trong tay, khiến tôi ngượng chín người:

– Ông chú cho nhiều quớ (quá). Tui cởm (cảm) ơn lém (lắm) nhưng nhờ (nhà) tui bớn hờng (bán hàng) chớ đâu en xin!

Mà nào có riêng chi mình tôi phải đỏ mặt. Lẽ ra, bọn thống trị – ở xứ sở này – cũng phải có kẻ còn biết ngượng (chớ) khi họ đọc được những mẩu tin ngăn ngắn hàng ngày:

– Thanh Niên: “Chị phụ hồ trả lại 150 triệu đồng nhặt được … Ba hôm trước, chị Dung mua tấm bạt nhựa ở tiệm tạp hóa của bà Nguyễn Thị Mai cách nhà khoảng một km. Lúc trải tấm bạt ra sân, chị bất ngờ thấy túi nylon đựng 150 triệu đồng. Khi chị báo với chồng, anh Thanh không chút đắn đo, hối thúc vợ đem số tiền trả lại cho chủ tiệm”.

– Tuổi Trẻ: “Phát hiện 180 triệu đồng và 1,3 lượng vàng trong chiếc tủ sắt cũ phế liệu vừa mua với giá 20.000 đồng, người đàn ông làm nghề thu gom ve chai nghèo khó đã liên hệ công an xã, trả lại cho người mất”.

– Vnexpress: “Chị Lê Thị Đại (ở xã Bình Đông, huyện Bình Sơn) cũng trả 19 triệu đồng nhặt được cho người mất. Khi được biếu lại 1,5 triệu để cảm ơn, chị Đại đã ủng hộ vào quỹ phòng chống Covid-19 của huyện”.

Trong khi người dân “biếu lại tiền” để “ủng hộ vào quỹ phòng chống Covid-19” thì giới quan chức các cấp (từ trung ương đến địa phương) đều lợi dụng nước đục thả câu bằng “những chuyến bay giải cứu” và những mũi “tiêm chủng phòng ngừa” để trấn lột thiên hạ, một cách vô cùng dã man, giữa cơn đại dịch.

Dân tộc này không cần đến hàng chục tỷ Mỹ Kim để “chấn hưng phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam” đâu. Họ chỉ cần loại bỏ cái đám quan chức vô nhân tính hiện hành, cùng cái cơ chế đểu cán/ gian trá/ độc ác và thối rữa … đã tạo ra bọn chúng thôi!


 

Cựu Không Quân Lê Xuân Nhị và chuyến bay cứu các chiến sĩ nhảy toán

Ba’o Nguoi-Viet

December 28, 2024

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Ông Lê Xuân Nhị, cựu Không Quân Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (QLVNCH), tốt nghiệp Khóa 4/70 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, sau đó tốt nghiệp khóa bay 39, L-19 Hoa Tiêu Quan Sát Nha Trang.

Không Quân Lê Xuân Nhị tại New Orleans, Louisiana, năm 2000. (Hình: Lê Xuân Nhị cung cấp)

>> Cựu Không Quân Lê Xuân Nhị kể chuyện lần đầu… ở tù lính

Ra trường, ông bắt đầu đi bay hành quân đúng vào Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972. Ông phục vụ tại Phi Đoàn 114, Không Đoàn 62, Sư Đoàn 2 Không Quân QLVNCH, đóng tại Nha Trang cho đến ngày miền Nam Việt Nam bị thất thủ.

Kể với phóng viên nhật báo Người Việt tại Little Saigon, ông nhớ lại khoảng đầu năm 1974, giặc bỗng tấn công và tràn ngập đồn Bu Prăng Quảng Đức. Đồn Địa Phương Quân này có một vị thế chiến lược quan trọng, vì nằm giữa con lộ duy nhất nối liền Quảng Đức và Ban Mê Thuột. Quận Quảng Đức sống âm thầm cô độc giữa những khu rừng già trùng điệp, nên chịu số phận hẩm hiu. Cả thành phố chỉ có được một khu chợ chính nằm trên con đường dài không quá 100 thước.

Thiếu Úy Nhị kể: “Nhỏ vậy, nghèo vậy, hiền lành như vậy, nhưng Quảng Đức với tôi có nhiều kỷ niệm vô cùng. Ai cũng sợ đi Quảng Đức, chỉ có tôi, Đại Úy Hưởng, Đại Úy Nhơn là cóc cần. Chiều chiều, chúng tôi hay rủ rê anh em xách tàu bay qua Lâm Đồng nhậu nhẹt với Thiếu Tá Trương Minh Dũng, tham mưu trưởng tiểu khu Quảng Đức, hay lên Đà Lạt hay qua Ban Mê Thuột chơi. Quảng Đức là một quận lỵ hiền lành, dường như giặc cũng chê cái thành phố này nên lấy xong Bu Prăng, địch còn tính kéo luôn quân về vây hãm Quảng Đức. Thế là chúng tôi có nhiều việc làm.”

Chiến dịch tái chiếm Bu Prăng, vào lúc căng thẳng nhất đã có đến sáu phi hành đoàn L-19 túc trực ngày đêm để làm việc với một Liên Đoàn Biệt Động Quân, một trung đoàn của Sư Đoàn 23 Bộ Binh và Chiến Đoàn III Xung Kích Lực Lượng Đặc Biệt. Tuy từ từ, nhưng QLVNCH cũng chặt đứt được khúc đuôi của giặc, giải tỏa áp lực cho Quảng Đức đồng thời tiến trở lại Bu Prăng.

Cứu chiến sĩ nhảy toán của Nha Kỹ Thuật

Trong thời gian biệt phái cho Quảng Đức, tại Biệt Đội Không Quân vào buổi sáng, Thiếu Úy Nhị có lệnh bay sớm và bay lâu nên về thì mệt nhoài, và ông cũng không còn nhớ lúc ấy những phi hành đoàn khác đã bỏ đi đâu mà chỉ còn có mình ông ở lại biệt đội. Ông nghĩ, có lẽ họ chở nhau đi ăn cơm.

Thiếu Úy Nhị đang nằm thiu thiu thì bỗng có một chiếc xe jeep nhà binh phóng như bay rồi thắng ngay trước cửa biệt đội. Trên xe là những quân nhân mặc quân phục rằn ri bước thẳng vào phòng hành quân của Biệt Đội.

Thiếu Úy Nhị không biết mấy ông muốn gì đây mà bộ tịch coi ghê quá. Ông liền dựng người trở dậy, thọc vội cái áo bay vào người thì mấy ông quân phục rằn ri cũng vừa tới trước mặt. Thì ra toàn là những sĩ quan thuộc Sở Liên Lạc của Nha Kỹ Thuật, gồm có một ông trung úy và hai ông đại úy, mặt mày ai nấy coi có vẻ nghiêm trọng vô cùng.

Ông Lê Xuân Nhị tại Dallas, Texas, năm 2007. (Hình: Lê Xuân Nhị cung cấp)

Một ông đại úy hỏi ông Nhị: “Em là phi hành đoàn duy nhất ở đây?” Thiếu Úy Nhị trả lời: “Dạ đúng đại úy, không biết mấy ông kia đi đâu hết rồi. Đại úy cần gặp ai?” Nghe như thế thì khuôn mặt mấy người sĩ quan Nha Kỹ Thuật thoáng lên vẻ thất vọng. Thiếu Úy Nhị nói tiếp: “Nếu đại úy muốn kiếm ông biệt đội trưởng, đại úy có thể dùng điện thoại đây gọi về cho trung tâm hành quân tiểu khu, chắc biết ổng ở đâu.” Một ông đại úy lên tiếng sau một vài giây ngần ngừ: “Chúng tôi có một việc cần anh giúp đỡ, nếu anh giúp được chúng tôi cám ơn anh vô cùng.”

Ông Nhị nhớ lại: “Lời nói khẩn thiết và chậm rãi của vị sĩ quan Nha Kỹ Thuật làm cho tôi ngạc nhiên. Một thằng thiếu úy Không Quân hạng bét như tôi thì giúp gì được mấy ông rằn ri thứ dữ này? Nhưng cứ nhìn điệu bộ và cách ăn nói thì không phải để đùa dai với tôi. Trong một giây phút, tôi cảm thấy khoái chí vì mình tự nhiên được trở nên một nhân vật quan trọng.”

Người sĩ quan Nha Kỹ Thuật nhìn thật sâu vào mắt ông Nhị, nói chậm rãi: “Một toán Lôi Hổ của chúng tôi thả xuống lần trước đã bị Việt Cộng phát hiện, bị bao vây và tấn công mấy ngày. Tụi nó đã chạy thoát được nhưng đang bị phân tán mỗi người một nơi và lạc trong rừng. Chúng tôi muốn nhờ em giúp tôi bay lên để gom chúng nó về một LZ an toàn.”

Tưởng gì chứ đi bay kiếm Lôi Hổ bị lạc và chọn bãi đáp thì quá thường đối với Thiếu Úy Nhị. Ông chịu nhất là cái tài chiếu kiếng của mấy ông này. Nhiều khi phi công Nhị bay rất cao, giữa rừng già thăm thẳm mênh mông mà mấy ông Lôi Hổ chỉ cần chiếu kiếng một phát là ông nhìn thấy ngay.

Thiếu Úy Nhị nói với một vị sĩ quan của Nha Kỹ Thuật: “Đại úy cứ việc gọi về trung tâm hành quân, yêu cầu một phi vụ là tôi cất cánh liền.” Nhưng đại úy lắc đầu nói: “Nếu xin được thì tôi đâu có đến đây kiếm anh.”

Ông Nhị kể lại: “Thì ra vậy. Không Quân chúng tôi khi được biệt phái đi bay yểm trợ cho các đơn vị bạn, mỗi ngày trung tâm liên lạc hành quân đều thông báo cho bộ tư lệnh chiến trường biết có bao nhiêu tàu khả dụng, bao nhiêu phi vụ có thể cất cánh được. Số phi vụ này được tư lệnh chiến trường, tùy theo mức độ cần thiết và nhu cầu, chia ra cho các đơn vị tham chiến.”

Không Quân Lê Xuân Nhị (trái) và nhà thơ Trạch Gầm trong Đại Hội Nha Kỹ Thuật 2022 tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

“Khi một đơn vị cần phi cơ yểm trợ, họ chỉ việc gọi cho trung tâm liên lạc hành quân. Nơi này, tùy theo số lượng phi vụ đã được cấp phát trước, sẽ cho chúng tôi cất cánh để làm việc với họ. Tôi không tò mò hỏi thêm nhưng biết chắc có lẽ đơn vị Lôi Hổ này đã xài hết những phi vụ của mình, hoặc vì tình trạng thiếu thốn máy bay nên không xin được một phi vụ nào nữa cả, đành phải đau xót nhìn những đứa con của mình bị rượt đuổi giữa rừng già,” ông kể thêm.

Theo luật của Quân Chủng Không Quân QLVNCH, ngoài những phi vụ hành quân hay bay huấn luyện, bay thử phi cơ, nếu phi công nào cất cánh không có phi vụ lệnh đàng hoàng là sẽ bị ở tù hoặc đưa ra tòa án quân sự. Thân bại danh liệt là cái chắc.

Ông Nhị tâm tình: “Thật ra, trong suốt cuộc đời bay bổng, chúng tôi cũng đã nhiều lần cất cánh lậu để đi ăn nhậu hay chở bạn bè đi chơi, nhưng chúng tôi đều luôn luôn có phép ngầm của trung tâm liên lạc hành quân. Nhiều khi, những người hành khách mà chúng tôi chở đi chẳng ai khác hơn là ông sĩ quan trưởng phòng liên lạc hành quân ‘dù’ đi chơi. Nhưng đó là chuyện thời bình, mỗi khi không có việc gì để làm. Điều quan trọng là trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chúng tôi không bao giờ dám cất cánh lậu mà trung tâm liên lạc hành quân không biết. Hôm nay, giữa lúc khói lửa ngút trời như thế này, không ai dám nghĩ đến việc xách tàu đi lậu đâu.”

“Nhìn những vị sĩ quan của Nha Kỹ Thuật ngồi trước mặt, lòng tôi bỗng tự dưng dâng lên một niềm kính phục kỳ lạ. Giữa lúc có nhiều ông sĩ quan có những hành vi không tốt thì những sĩ quan trẻ tuổi này, mặt mày lo âu, mắt ai nấy ngầu đỏ vì thiếu ngủ đang ngồi chờ sự quyết định của tôi. Nếu tôi đồng ý, các vị sẽ cứu được những người lính của mình, những người tuy không phải bà con ruột thịt, nhưng tình chiến hữu khắng khít còn cao hơn máu mủ ruột thịt,” ông nói.

Ông tâm sự: “Nếu tôi từ chối, chẳng ai làm gì tôi cả và tôi sẽ không bị lôi thôi rắc rối với phi đoàn hay pháp luật của quân đội. Nhưng nếu làm vậy, tôi biết những người lính Lôi Hổ anh dũng kia có thể bị địch bắt hay tàn sát và lương tâm tôi, cái lương tâm của một sĩ quan QLVNCH, dù mang một cấp bậc rất nhỏ là thiếu úy, nhưng sẽ xâu xé tôi suốt đời.”

“Tôi lại nghĩ đến những lần cất cánh trái phép để đi chơi bời, đi ăn nhậu. Xăng chính phủ, tàu bay chính phủ, tôi sử dụng trái phép như thế chẳng khác gì tôi phạm tội tham nhũng, ăn cắp của công. Tôi chửi bới người khác tham nhũng, còn tôi, ai sẽ chửi bới tôi? Lớn ăn theo lớn, nhỏ phá theo nhỏ, còn gì là cái gia tài của quốc gia chứ,” ông Nhị tâm tình.

Không Quân Lê Xuân Nhị tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt-Mỹ Westminster năm 2023. (Hình: Lê Xuân Nhị cung cấp)

Tình huynh đệ chi binh, tình chiến hữu

Ông đại úy Nha Kỹ Thuật mời Thiếu Úy Nhị điếu thuốc, và cười cầu tài. Ông Nhị thấy nụ cười của người đàn anh trong quân đội sao vừa buồn mà lại vừa oai dũng, vừa chịu đựng, lại vừa quyết liệt. Rồi nói giọng như người anh khuyên bảo đứa em trai: “Thiếu úy cứ tính đi. Anh em chúng tôi không muốn làm cho thiếu úy kẹt. Nhưng nếu giúp được chúng tôi, chúng tôi sẽ cám ơn vô cùng.”

Vì trách nhiệm, vì tình chiến hữu sắt son, vì muốn cứu mấy người lính của ông ta, một vị đại úy oai hùng của Nha Kỹ Thuật đã mời thuốc lá và cười cầu tài với một thiếu úy Không Quân trẻ.

Vì tình huynh đệ chi binh, tình chiến hữu, Thiếu Úy Nhị nghĩ trong lòng: “Tôi bỗng thấy trái tim mình như rướm máu, lòng dạ xót xa bồi hồi. Tự nhiên, tôi thấy thương quân đội tôi, dân tộc tôi vô cùng. Ngày nào quân đội tôi còn những sĩ quan như thế này, ngày đó chúng tôi và những người đàn em của ông ta còn có lý do và để hãnh diện chiến đấu.”

Ông Nhị kể tiếp: “Chính những người sĩ quan của một binh chủng hung hãn nhất quân lực ngồi trước mặt tôi ngày hôm nay làm cho tôi nghẹn ngào mà hãnh diện, vui mà buồn. Tôi nhớ đến cái chết của thằng em tôi tại chiến trường Tân Cảnh ngập máu năm nào. Mỗi lần nghĩ về em, lòng tôi như bị ai đâm lút cán một lưỡi dao. Tôi lại nhớ đến lời nói của thân phụ, ‘Không thể sống mãi như một người vô trách nhiệm.’ Trách nhiệm của tôi, một sĩ quan xuất thân Trường Bộ Binh Thủ Đức, một phi công của QLVNCH trong hoàn cảnh này là gì? Là bằng mọi cách, phải cứu cho bằng được những chiến sĩ Lôi Hổ can trường kia. Tôi cũng đã suy nghĩ đến những hậu quả có thể xảy ra cho tôi đó là đi tù, ‘cát xê ga lông’ (bị giảm cấp bậc), ra tòa án quân sự… Và cũng có thể, sẽ chẳng có gì xảy ra cho tôi hết. Tôi gật đầu, với câu nói quyết định, ‘Được, tôi sẽ cất cánh mà khỏi cần phi vụ lệnh. Đại úy cho người đi bay với tôi.’”

Ba khuôn mặt đang buồn thảm bỗng trở nên sáng ngời. Một đại úy đứng dậy, đưa hai tay ra nắm lấy vai Thiếu Úy Nhị, giọng hớn hở: “Em… em bay cho tụi tôi thật à? Thế thì quý hóa quá, hay quá, tốt quá. Thế mới là huynh đệ chi binh chứ. Mà cất cánh bất ngờ như vậy có sao không? Có kẹt gì cho em không?” Thiếu Úy Nhị cười nói: “Không sao đâu đại úy, cùng lắm thì bị phi đoàn trưởng xài xể chút thôi.”

“Tôi đứng dậy ra đầu giường để chuẩn bị dụng cụ phi hành. Khi thấy tôi lôi cây AK-47 từ trong góc giường ra, một người hỏi, ‘Anh thích xài AK ư?’ Tôi hãnh diện khoe, ‘Dạ, quà của Trung Tá Xuân, tham mưu trưởng quân đoàn cho đấy,’” ông Nhị nói thêm. (Lâm Hoài Thạch) [qd]