Author: Phung Van

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Đêm hay ngày, người ấy ngủ hay thức, hạt giống vẫn nẩy mầm và mọc lên”.

“Thiên Chúa làm việc trong những tầng sâu, nơi ta không thấy, cũng không thể kiểm soát!” – Von Balthasar.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay tiết lộ, Thiên Chúa làm việc không ngưng nghỉ để Nước Trời lớn lên theo nhịp của Ngài. Con người không thấy, cũng không thể kiểm soát những gì Ngài làm. Có thể nói, Ngài làm ca ngày lẫn ‘ca đêm!’.

Tin Mừng khẳng định một chuyển động đầy sức sống, “Hạt giống vẫn nẩy mầm và mọc lên”. Dù chậm, dù âm thầm, nhưng sự sống đang lớn lên theo “nhịp Thiên Chúa” chứ không theo nhịp sốt ruột của con người. Nước Trời không nhảy cóc, dù Thiên Chúa đau đáu xót thương con người và muốn làm những gì có thể ca ngày lẫn ‘ca đêm’ để cứu rỗi họ. Và vì Ngài tôn trọng nhịp trưởng thành của từng linh hồn, nên những khởi đầu của Ngài thường rất nhỏ, nhỏ đến mức chúng ta không thấy nên dễ coi thường. “Cuộc đời là một tiến trình trở thành, một hợp thể của những trạng thái ta phải trải qua!” – Anaïs Nin.

Vậy mà tiến trình ấy không phải lúc nào cũng yên ả. Có những giai đoạn tưởng như tan hoang tựa cánh rừng sau lửa cháy. Không ai mong hoả hoạn, nhưng các nhà chuyên môn vẫn nhận ra rằng, chính dưới lớp tro tàn ấy, đất được làm mới, để những hạt mầm bị vùi sâu có cơ hội bật lên. Cũng thế, trong đời sống thiêng liêng, đôi khi Thiên Chúa cho phép những đổ vỡ xảy ra, không để huỷ diệt, mà để mở đường cho sự hoán cải và đổi mới. Trong những khoảng tối đó, khi con người không hiểu hết, Thiên Chúa vẫn âm thầm làm ‘ca đêm’, chuẩn bị cho một mùa gặt mà con người không bao giờ ngờ tới.

Đó cũng là câu chuyện đáng tiếc của Đavít hôm nay – bài đọc một. Đavít đã phạm một lúc hai tội tày đình. Thế nhưng, như cánh rừng rụi tàn sau biển lửa, một lời thoi thóp tận đáy linh hồn được bật lên, “Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương, vì chúng con đắc tội với Ngài!” – Thánh Vịnh đáp ca – Cũng chính trong lời van ấy, Thiên Chúa – Đấng đang làm ‘ca đêm’ – tỏ lòng xót thương, và Ngài không cho tội lỗi có tiếng nói sau cùng.

Anh Chị em,

Lòng thương xót của Thiên Chúa không chỉ dành cho Đavít, cho nhân loại, cho bạn và tôi, mà còn dành cho chính Con Một Ngài. Suốt sứ vụ công khai, và cả những giờ phút đen tối nhất của Chúa Giêsu, khi mọi sự xem ra đã khép lại, thì chính lúc ấy, Chúa Cha vẫn thường xuyên ban sức mạnh để Người Con đi hết hành trình cứu chuộc. Để chính từ sự kính trọng và tín trung lặng lẽ của Chúa Con, ơn cứu độ trổ sinh cho muôn người. Theo Chúa Kitô, vì thế, không phải là tránh né đêm tối, mà là tin rằng: ngay trong đêm tối, chúng ta vẫn đang được dẫn về phía ánh sáng và sự sống; vì lẽ Thiên Chúa không chỉ làm ca ngày, Ngài túc trực cả ‘ca đêm’. “Nếu Đức Giêsu Kitô không bỏ anh em trong bóng tối của Ngài, bóng tối tột cùng, thì làm sao Ngài lại bỏ anh em bây giờ!” – Tim Keller.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi con nôn nóng, cho con biết đợi chờ; khi con sợ tương lai, cho con biết tín thác; khi con ở trong đêm tối, cho con nhớ, Ngài đang dẫn con về phía ánh sáng!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

**************************************************

Lời Chúa Thứ Sáu, Tuần III Thường Niên

Một người vãi hạt giống rồi ngủ, và hạt giống mọc lên trong khi người ấy không biết.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô. Mc 4,26-34

26 Khi ấy, Đức Giê-su nói với dân chúng dụ ngôn này : “Chuyện Nước Thiên Chúa thì cũng tựa như chuyện một người vãi hạt giống xuống đất. 27 Đêm hay ngày, người ấy ngủ hay thức, hạt giống vẫn nẩy mầm và mọc lên, bằng cách nào, thì người ấy không biết. 28 Đất tự động sinh hoa kết quả : trước hết cây lúa mọc lên, rồi trổ đòng đòng, và sau cùng thành bông lúa nặng trĩu hạt. 29 Lúa vừa chín, người ấy đem liềm ra gặt, vì đã đến mùa.”

30 Rồi Người lại nói : “Chúng ta ví Nước Thiên Chúa với cái gì đây ? Lấy dụ ngôn nào mà hình dung được ? 31 Nước Thiên Chúa giống như hạt cải, lúc gieo xuống đất, nó là loại nhỏ nhất trong các hạt giống trên mặt đất. 32 Nhưng khi gieo rồi, thì nó mọc lên lớn hơn mọi thứ rau cỏ, cành lá xum xuê, đến nỗi chim trời có thể làm tổ dưới bóng.”

33 Người dùng nhiều dụ ngôn tương tự mà giảng lời cho họ, tuỳ theo mức họ có thể nghe. 34 Người không bao giờ nói với họ mà không dùng dụ ngôn. Nhưng khi chỉ có thầy trò với nhau, thì Người giải nghĩa hết.

CÔ GÁI HÀ THÀNH LÝ LUẬN VỀ PHẢN ĐỘNG…

– Chúng tôi không tham nhũng ngân sách quốc gia, chúng tôi không ăn chặn tiền thuế của các bạn một đồng nào. Nếu chúng tôi có làm những việc đó chúng tôi mới là phản động.

– Chúng tôi không cướp đất của dân, đẩy người dân ra đường, để cụ già phải ăn xin, em bé phải bán vé số, phụ nữ phải bán dâm. Nếu chúng tôi làm những điều đó chúng tôi mới là phản động.

– Chúng tôi không cấp phép cho những gian thương, cho những doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam kinh doanh nhưng phá hoại môi trường để rừng trơ trọi, để biển ô nhiễm gây ảnh hưởng xấu đến cuộc sống người dân. Nếu chúng tôi có làm những việc đó chúng tôi mới là phản động.

– Chúng tôi không ra đường chặn xe bạn vô cớ, không vu khống bạn vi phạm luật, không bắt bạn những lỗi vớ vẩn… rồi tìm cách vòi tiền bạn. Nếu chúng tôi làm việc đó chúng tôi mới là phản động.

– Chúng tôi không có quyền kiểm soát việc nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam. Chúng tôi không nhập hàng giả, thức ăn độc hại vào thị trường Việt Nam để bạn dùng, vì lợi nhuận mà làm hại giống nòi người Việt. Nếu chúng tôi làm điều đó, chúng tôi mới là phản động.

– Chúng tôi không đến công ty, cửa tiệm, ki ốt của bạn để hạch sách, nhũng nhiễu để bắt bạn đóng tiền lậu mãi. Khi nào chúng tôi làm vậy chúng tôi mới là phản động.

– Chúng tôi không tạo ra bất công trong xã hội. Chúng tôi không bao che những người làm sai, không nâng đỡ con cháu thiếu năng lực vào những vị trí cao. Nếu chúng tôi làm điều đó hãy gọi chúng tôi là phản động.

– Chúng tôi không mượn nợ nước ngoài cho con cháu du học, xây biệt thự, sắm xe, tiêu xài hàng hiệu, uống rượu ngoại, nuôi bồ nhí… để mỗi người dân gánh $1200 tiền nợ. Nếu chúng tôi làm thế bạn cứ gọi chúng tôi là phản động. – Chúng tôi không ăn chặn tiền cứu trợ đồng bào lũ lụt, không bòn rút tiền từ thiện dành cho bệnh nhân tâm thần, người già neo đơn. Nếu có làm việc đó, gọi chúng tôi là phản động còn nhẹ… hãy xử bắn chúng tôi ngay.

Bạn nói khi tôi và những người giống như tôi chưa có quyền thì kêu gào hay lắm… nhưng đến lúc nắm quyền thì cũng hành xử như những gì chúng tôi lên án thôi. Bạn nói đúng nếu như guồng quay xã hội hiện tại cứ mãi mãi tiếp tục còn kéo dài, thì ai lên nắm quyền cũng sẽ bị biến chất. Và những gì chúng tôi làm chính là muốn thay đổi guồng quay xã hội đó.

Chúng tôi muốn tạo ra 1 guồng quay xã hội khác để người nào lên nắm quyền cũng phải tuân thủ luật pháp, làm đúng trách nhiệm cần có… nếu tắc trách, sai phạm, biến chất phải bị đẩy đi cho người xứng đáng tốt hơn thay thế. Chúng tôi muốn xã hội tốt hơn bằng việc thay đổi cái gốc, thay đổi hệ thống vận hành… và bạn gọi chúng tôi là phản động có đúng không?

NGUYỄN THUỶ TIÊN

Ba’o Nguoi-Viet

January 27, 2026

Hiếu Chân/Người Việt

Chỉ hai mươi ngày nữa năm Con Rắn (Ất Tỵ) sẽ đi qua, năm Con Ngựa (Bính Ngọ) sẽ đến. “Mã đáo thành công,” năm mới sẽ mang theo phúc lộc cho nhân quần xã hội, theo niềm tin truyền thống của các người gốc Á Châu như người Việt chúng ta. Tuy vậy, nhìn vào thế cục, cả trong nước Mỹ lẫn trên toàn cầu, chưa bao giờ người ta bi quan về tương lai như hiện nay.

Một di tích của trận đánh bom nguyên tử còn sót lại ở thành phố Hiroshima, Nhật Bản, từ năm 1945. (Hình mminh họa: STR/JIJI Press/AFP via Getty Images)

Theo bản tin của hãng Reuters, hôm Thứ Ba, 27 Tháng Giêng, 2026, kim “Đồng Hồ Tận Thế” đã được vặn tới một chút, chỉ còn cách thời khắc nửa đêm 85 giây đồng hồ, nghĩa là gần với nửa đêm hơn bốn giây so với năm ngoái. Đây là một lời cảnh báo đáng sợ không chỉ cho mỗi cá nhân mà cả nhân loại. Hãy tạm gác những niềm riêng để cùng suy ngẫm về tương lai chung, bởi vì suy cho cùng thế giới cũng chỉ là một ngôi làng toàn cầu trong đó mọi sinh linh đều gắn bó với nhau mật thiết.

Chỉ còn 85 giây!

Đồng Hồ Tận Thế (Doomsday Clock) không có thật mà là một công cụ tượng trưng để cảnh báo cho loài người mối nguy bị huỷ diệt bởi chiến tranh nguyên tử trên thế giới. Ý tưởng về Ngày Tận Thế hay sự hủy diệt nền văn minh xuất hiện sau khi Hoa Kỳ thả hai trái bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật vào Tháng Tám, năm 1945.

Chỉ trong chớp mắt cả thành phố sầm uất bị san phẳng, số người chết lên tới hàng trăm ngàn và hàng trăm ngàn người khác bị nhiễm phóng xạ, sống lay lắt trong bệnh hoạn, tật nguyền. Quả là không có thảm họa nhân tạo nào khủng khiếp hơn; tận thế không còn là truyền thuyết hoang đường mà đã hiển hiện ngay trước mắt.

Choáng váng vì sức hủy diệt của bom nguyên tử, năm 1947, các nhà khoa học thuộc tổ chức phi lợi nhuận Chicago Atomic Scientists do Albert Einstein và J. Robert Oppenheimer lãnh đạo đã lập ra Đồng Hồ Tận Thế để cảnh báo loài người về nguy cơ diệt vong khi các tiến bộ về khoa học và kỹ thuật không được kiểm soát.

Thời điểm tận thế được quy ước là nửa đêm, lúc kim đồng hồ chỉ 24:00. Kim đồng hồ này không chuyển động một chiều mà chạy tới hoặc lùi lại tùy vào nguy cơ chiến tranh nguyên tử và các nguy cơ hủy diệt khác tăng lên hay giảm xuống. Khi ra đời, kim Đồng Hồ Tận Thế chỉ 23:53, tức là bảy phút trước nửa đêm – khoảng cách mà nhân loại bị huỷ diệt không còn xa.

Trong tám mươi năm qua, kim Đồng Hồ Tận Thế đã dịch chuyển 26 lần vào Tháng Giêng hằng năm, trong đó tám lần lùi lại và 18 lần tiến tới. Khi Liên Xô thử thành công quả bom nguyên tử đầu tiên năm 1949, kim đồng hồ nhích lên 23:57 (cách 3 phút); rồi lùi xuống 23:48 (cách 12 phút) năm 1963 khi Mỹ và Liên Xô ký hiệp ước cấm vũ khí nguyên tử; tiến trở lại mức 23:57 năm 1984 khi Mỹ và Liên Xô tái chạy đua vũ trang.

Những năm gần đây, Đồng Hồ Tận Thế không chỉ cảnh báo nguy cơ chiến tranh nguyên tử mà khái niệm “hủy diệt” được mở rộng để bao hàm nhiều nguy cơ khác đe dọa sự sinh tồn của nền văn minh nhân loại. Đó có thể là hậu quả thảm khốc của biến đổi khí hậu, đại dịch, thậm chí sự ra đời và phát triển vượt tầm kiểm soát của trí thông minh nhân tạo.

Thời điểm nhân loại cách xa ngày tận thế nhất là năm 1991, kim đồng hồ chỉ 23:43 (cách 17 phút) sau khi Mỹ và Liên Xô ký hiệp định cắt giảm vũ khí nguyên tử chiến lược START-1 và sau đó là sự tan rã của Liên Xô, kết thúc Chiến Tranh Lạnh. Thời điểm cận kề Ngày Tận Thế nhất là hôm nay 27 Tháng Giêng, 2026, kim đồng hồ chỉ 23:58:35, chỉ cách nửa đêm 1 phút 25 giây!

Đây cũng là lần thứ ba trong bốn năm qua, kim Đồng Hồ Tận Thế nhích về phía trước, chứng tỏ thế giới đang vận hành theo một xu thế hết sức nguy hiểm.

Bóng ma vũ khí nguyên tử trở lại

Khi công bố hiện trạng Đồng Hồ Tận Thế năm 2026, bà Alexandra Bell, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành tổ chức Bulletin of the Atomic Scientists nhận xét: “Về rủi ro nguyên tử, trong năm 2025 không có gì diễn ra đúng hướng. Những khuôn khổ ngoại giao lâu đời hoặc đang sụp đổ, hoặc đang bị chèn ép, mối nguy thử nghiệm vũ khí nguyên tử đã quay trở lại và hiện có ba cuộc chiến tranh diễn ra dưới cái bóng của vũ khí nguyên tử cùng những mối đe dọa đi kèm. Nguy cơ sử dụng vũ khí nguyên tử đang cao một cách không chấp nhận được.”

Có ít nhất sáu cường quốc sở hữu vũ khí nguyên tử đang tham gia chiến tranh ở một mức độ nào đó: Nga xâm lược Ukraine, Mỹ và Israel dội bom Iran, Ấn Độ và Pakistan đụng độ ở biên giới, Trung Quốc gây sức ép quân sự lên Đài Loan trong khi Bắc Hàn không ngừng phô diễn năng lực nguyên tử.

Tuy chưa có nước nào đem bom nguyên tử ra sử dụng trong thực chiến nhưng đe dọa sử dụng thì nhiều. Gần đây Nga phóng loại hỏa tiễn siêu thanh Oreshnik có thể mang đầu đạn nguyên tử vào các thành phố Ukraine và bố trí loại hỏa tiễn này ở Belarus nhằm rút ngắn khoảng cách tới các thủ đô Châu Âu là một sự leo thang không thể coi nhẹ.

Rào chắn ngăn chặn sự lan tràn của vũ khí nguyên tử là các hiệp ước giữa Nga và Hoa Kỳ; hiệp ước cuối cùng đang còn hiệu lực là The New START, ký kết dưới thời Tổng Thống Barack Obama quy định mỗi nước chỉ được bố trí tối đa 1,550 đầu đạn nguyên tử. Nhưng hiệp ước New START sẽ hết hạn vào ngày 5 Tháng Hai, 2026, tức chỉ một tuần nữa. Hồi Tháng Chín, 2025, Tổng Thống Nga Vladimir Putin đề nghị cùng Mỹ gia hạn hiệp ước thêm một năm nhưng Tổng Thống Donald Trump chưa trả lời. Quan điểm của chính quyền Mỹ là mọi hiệp ước về hạn chế vũ khí nguyên tử nhất thiết phải có sự tham gia của Trung Quốc – điều mà Bắc Kinh chưa chấp nhận, lấy lý do kho vũ khí của họ còn quá nhỏ so với Nga và Mỹ.

Nếu Hiệp Ước New START hết hạn mà không có giải pháp ngoại giao nào thay thế thì Nga, Mỹ và nhiều nước khác sẽ không còn bị ràng buộc nữa.

Lựa chọn hợp lý hay rủi ro hủy diệt?

Tổng Thống Donald Trump hồi Tháng Mười năm ngoái còn ra lệnh cho quân đội Mỹ chuẩn bị nổ thử bom nguyên tử trở lại sau hơn ba mươi năm đình chỉ. Gần phần tư thế kỷ qua, trừ Bắc Hàn, không quốc gia nào nổ thử bom nguyên tử cả. Nếu Mỹ tái tục việc nổ thử bom nguyên tử đời mới thì không có gì ngăn cản các nước khác làm theo. Kẻ hưởng lợi nhiều nhất trong việc này là Trung Quốc, theo bà Bell – từng là viên chức cao cấp của Bộ Ngoại Giao Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và giải trừ quân bị.

Hơn thế nữa, sự kiện ông Trump đảo ngược chính sách đối ngoại đã tồn tại nhiều thập niên của Mỹ theo hướng dựa trên sức mạnh và đồng tiền, đang buộc các đồng minh, và cả đối thủ, phải tính tới chuyện tự bảo vệ trước dã tâm thôn tính của các thế lực chuyên chế Nga, Trung Quốc, Bắc Hàn.

Phát triển vũ khí nguyên tử được cho là lựa chọn hợp lý nhất. Ông Trump đổ quân bắt sống Tổng Thống Venezuela Nicolas Maduro như lấy đồ trong túi; ông cho ném bom Iran, ông doạ thâu tóm đảo Greenland của Đan Mạch… Nếu các quốc gia này có vũ khí nguyên tử như Bắc Hàn thì chắc ông Trump đã không tự tung tự tác như vậy. Ông Putin cũng chỉ xua quân xâm lược Ukraine sau khi Kiev đã từ bỏ kho vũ khí nguyên tử theo Thỏa Thuận Budapest năm 1994.

Các nước đồng minh lâu nay được che chở dưới chiếc dù an ninh của Mỹ cũng đang tính toán lại chiến lược. Ba Lan và Đức ở Châu Âu, Nam Hàn và Nhật Bản ở Đông Á đều đang có kế hoạch tự phát triển vũ khí nguyên tử khi nhận ra Mỹ không còn là đồng minh tin cậy mà Nga, Trung Quốc và Bắc Hàn cứ đe dọa xâm lấn. Thăm dò dư luận cho thấy 52% cử tri Đức muốn đất nước họ có vũ khí nguyên tử, con số này ở Nam Hàn là 72.8% cử tri.

Mỗi một trái bom nguyên tử ra đời là nhân loại có thêm một rủi ro đi đến sự hủy diệt.

Không thể ngủ yên!

Bà Alexandra Bell cho rằng, sở dĩ tình hình u ám như vậy là do sự thất bại trong lãnh đạo toàn cầu. Các siêu cường Mỹ, Trung Quốc, Nga càng ngày càng hung hăng, làm mọi chuyện chỉ vì lợi ích riêng của mình bất chấp sự an nguy của toàn nhân loại.

Sự sụp đổ của trật tự thế giới dựa trên luật pháp, sự tái sinh của chủ nghĩa đế quốc chẳng những thúc đẩy nhu cầu phát triển vũ khí nguyên tử mà còn ngăn cản sự hợp tác quốc tế trong việc giải quyết những mối đe dọa sinh tử khác như biến đổi khí hậu, đại dịch và trí tuệ nhân tạo (A.I.).

Tổng Thống Trump đã rút Mỹ ra khỏi Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) và Hiệp Ứớc Liên Hiệp Quốc về chống biến đổi khí hậu – hiện tượng mà ông coi là “trò lừa đảo xanh!”

Ở quy mô thế giới, A.I. đang được tích hợp tràn lan vào mọi lĩnh vực cuộc sống mà không được kiểm soát; đáng sợ nhất là đưa A.I. vào các hệ thống vũ khí, chẳng hạn các drone tự tìm và diệt mục tiêu theo lệnh đặt trước ở chiến trường Ukraine hiện nay.

Người ta còn lạm dụng A.I. để tạo ra các mối đe dọa sinh học mới, các mầm bệnh mới để phục vụ các mục đích chính trị. Phổ biến hơn cả là nạn sử dụng A.I. để tạo ra và phát tán tin giả, tin xuyên tạc trên quy mô toàn cầu để lũng đoạn chính trị, định hướng dư luận theo những ý đồ nguy hiểm. Riết rồi bây giờ đọc một bản tin trên mạng, nghe một bài hát hoặc xem một bộ phim người ta cứ băn khoăn không biết đó là tác phẩm thực hay chỉ là một sản phẩm do A.I. tạo ra.

Chiến tranh nguyên tử, đại dịch, trái đất nóng lên, A.I. vượt ngoài tầm kiểm soát… làm cho tương lai của loài người trở nên hết sức bấp bênh và mờ mịt!

Chưa cần nhìn cây kim Đồng Hồ Tận Thế nhích dần tới phía nửa đêm, chỉ quan sát những sự kiện đang diễn ra hàng ngày thì người ưu thời mẫn thế không thể yên lòng cho dù mùa Xuân đang gõ cửa! [kn]

Gieo Mầm Ơn Gọi 

Lm. Anmai, CSsR

Trong hành trình tu dưỡng của một đời người, có lẽ bài học khó khăn nhất không nằm ở việc chinh phục thế giới bên ngoài, mà chính là cuộc trường chinh chinh phục những cơn bão lòng. Người ta thường nói: “Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời”, nhưng thực tế, người khôn ngoan là kẻ biết rèn giũa bản tính ấy qua sự mài lỳ của lý trí. Họ hiếm khi nóng nảy, không phải vì họ mang trong mình một trái tim hóa đá hay một tâm hồn vô cảm trước những nghịch cảnh, mà bởi họ đã đi qua đủ những đổ vỡ để hiểu rằng: Cái giá của một phút “sướng miệng” thường là những năm tháng hối hận dài đằng đẵng. Sự nóng nảy, xét cho cùng, là một loại chất độc mà ta tự uống nhưng lại mong người khác phải chết.

Sự nóng nảy không bao giờ là biểu tượng của sức mạnh, dù đôi khi nó mang một lớp vỏ bọc đầy uy lực bằng những tiếng quát tháo hay những lời nhục mạ. Ngược lại, khi ta nổi giận, đó là lúc ta đang phơi bày toàn bộ sự bất lực của mình trước thực tại. Người khôn ngoan hiểu một chân lý sắc lạnh: Nóng nảy không làm mình mạnh hơn, nó chỉ giúp người khác nhìn thấu điểm yếu của mình. Khi bạn nóng giận, bạn đánh mất khả năng kiểm soát tình hình và trao quyền điều khiển cảm xúc của mình vào tay kẻ đối diện. Một người làm chủ được cơn giận là một người cầm lái chắc chắn nhất cho con tàu cuộc đời mình, họ không để những cơn sóng dữ cuốn phôi đi lý trí và những thành quả đã dày công xây dựng.

Chính vì hiểu rõ quy luật đó, người khôn chọn cách im lặng. Sự im lặng của họ không phải là sự hèn nhát, không phải là sự trốn tránh hay cam chịu, mà là một sự chọn lọc có ý thức. Họ hiểu rằng có những cuộc cãi vã mà thắng lợi cũng chỉ là một đống tro tàn của các mối quan hệ. Thắng một người thân để rồi mất đi tình cảm, thắng một người đồng nghiệp để rồi tạo ra kẻ thù, thắng một người lạ để rồi rước lấy sự mệt mỏi – những chiến thắng ấy thực chất là những thất bại thảm hại nhất. Họ biết buông đúng lúc để không tự phá nát cuộc đời mình chỉ vì một phút hơn thua vụn vặt.

Lời nói khi đã phát ra, giống như bát nước hất đi, không bao giờ có thể thu hồi trọn vẹn. Người khôn ngoan luôn khắc cốt ghi tâm rằng: Có những lời xin lỗi dù chân thành đến đâu cũng không thể xóa nhòa vết sẹo mà sự nóng nảy đã khắc lên trái tim người khác. Một chiếc đinh đóng vào tường rồi nhổ ra vẫn để lại lỗ thủng, một lời mạt sát nói ra rồi rút lại vẫn để lại nỗi đau thầm kín. Do đó, họ học cách “nhẫn tâm” với chính những cơn bốc đồng của mình. Họ kiềm tỏa nó, bóp nghẹt nó từ khi nó còn là một đốm lửa nhỏ trong tâm trí, không để nó bùng lên thành đám cháy thiêu rụi cả rừng xanh công đức và nhân cách.

Biết khi nào nên im lặng, biết khi nào nên quay lưng, đó chính là đỉnh cao của sự trưởng thành. Người càng từng trải càng ít nói, không phải vì họ nghèo nàn vốn từ hay không còn gì để chia sẻ, mà vì họ đã thấu hiểu giá trị của sự thinh lặng. Họ nhận ra rằng ngôn từ nếu không làm cho thế giới tốt đẹp hơn thì tốt nhất nên được giữ lại trong lòng. Họ dành thời gian để quan sát, để thấu hiểu và để cảm thông thay vì phán xét hay đáp trả bằng sự hung hãn. Họ hiểu rằng trong cuộc đời này, giữ được cái tâm bình thản giữa muôn vàn biến động mới là cách tốt nhất để giữ được cả cuộc đời.

Sự tỉnh thức trong từng hơi thở, sự chậm lại trong từng phản ứng là minh chứng cho một nội lực thâm hậu. Khi ta không còn bị chi phối bởi những kích động bên ngoài, khi ta có thể mỉm cười trước những lời khiêu khích, đó là lúc ta thực sự tự do. Người khôn ngoan biến sự nóng nảy thành sự nhẫn nại, biến sự bốc đồng thành sự thâm trầm. Họ xây dựng cuộc đời mình trên nền tảng của sự điềm tĩnh, bởi họ biết rằng một tâm hồn tĩnh lặng là một hồ nước trong vắt, nơi mà chân lý và hạnh phúc có thể soi bóng rõ ràng nhất. Cuối cùng, bản lĩnh của một con người không được đo bằng việc họ đã hạ gục bao nhiêu người, mà được đo bằng việc họ đã chế ngự được chính mình bao nhiêu lần trước những cơn bão giận.

Lm. Anmai, CSsR