NHÀ VUA ANH CÔNG KHAI NHẮC NHỞ CÁC NGHỊ SỸ ĐẢNG CỘNG HÒA..
Vua Charles công khai “chỉnh đốn” các Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa bằng cách nhắc nhở họ về bổn phận thực thi cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực đối với ông Trump – ngay trước mặt họ – trong bài phát biểu mang tính lịch sử trước Quốc hội!
Trong bài phát biểu trước phiên họp chung của Quốc hội, Vua Charles III đã nhấn mạnh những cội rễ lịch sử sâu sắc gắn kết nền dân chủ Anh và Mỹ; ông lưu ý rằng Magna Carta – văn kiện cổ xưa có chức năng giới hạn quyền lực hoàng gia – đã được viện dẫn trong ít nhất 160 vụ án tại Tòa án Tối cao kể từ năm 1789.
Ông chỉ ra rằng Magna Carta, ra đời từ năm 1215, chính là nền tảng cho nguyên tắc khẳng định: quyền hành pháp phải có giới hạn, người dân được hưởng các quyền lợi, và nguyên thủ quốc gia cũng phải tuân thủ pháp luật.
Câu nói này đã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ các nhà lập pháp, khiến tất cả phải đứng dậy vỗ tay tán thưởng.
Thông điệp được gửi gắm là vô cùng rõ ràng: không một ai – ngay cả một vị vua, và chắc chắn là cả một vị tổng thống – được phép đứng trên pháp luật hay Hiến pháp.
Trong bối cảnh ông Donald Trump liên tục thách thức các giới hạn của quyền hành pháp và công kích những thể chế vốn được thiết lập để kiểm soát quyền lực của ông, lời nhắc nhở từ Vua Charles càng trở nên đầy trọng lượng và ý nghĩa.
Đó là một sự tương phản đầy mạnh mẽ: trong khi ông Trump liên tục công kích các thẩm phán, giới truyền thông và bất kỳ ai dám tìm cách kiềm chế ông, thì vị quân vương nước Anh lại đứng trước Quốc hội để tôn vinh chính những giá trị cốt lõi của trách nhiệm giải trình và một chính quyền có giới hạn quyền lực. Dân chủ – một giá trị mà ngay cả một vị vua thực thụ cũng biết trân trọng.
Nếu bạn tán đồng lời nhắc nhở đầy tinh tế nhưng cũng vô cùng dứt khoát của Vua Charles về việc không ai được đứng trên pháp luật, xin hãy nhấn “Thích” và chia sẻ bài viết này.
“Hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em!”.
“Cho tôi một trăm người yêu mến Thiên Chúa hết lòng và không sợ gì ngoài tội lỗi, tôi sẽ đem cả thế giới về cho Chúa Kitô!” – John Wesley.
Kính thưa Anh Chị em,
Để đem cả thế giới về cho Chúa Kitô, con người trước hết phải biết quên mình. Lời Chúa hôm nay hé mở một nghịch lý lạ lùng: chính lúc ‘mất tôi’, chúng ta lại ‘được tôi’ cách sâu xa nhất. Chỉ lúc đó, chúng ta mới thật sự biết yêu như Ngài yêu và có sức biến đổi lòng người.
Nếu áp dụng lời Chúa Giêsu hôm nay, một câu hỏi có thể nảy sinh: vậy tình yêu có thể truyền dạy được sao? Đức Bênêđictô XVI giải thích: Thiên Chúa không đòi một cảm xúc mà chúng ta không thể tạo ra. Tình yêu Kitô giáo không chỉ là cảm xúc, nhưng còn là chọn lựa của ý chí. Chính khi ý chí con người dần trùng khớp với ý chí Chúa Kitô, chúng ta mới bắt đầu biết yêu như Ngài yêu; và cũng chính lúc đó, chúng ta bắt đầu ‘mất tôi – được tôi’. “Con người không thể gặp lại chính mình cách trọn vẹn nếu không chân thành hiến trao chính mình!” – Gioan Phaolô II.
Vì thế, giới răn yêu thương của Gioan không còn là chuyện “thích hay không thích”, nhưng là để con tim được biến đổi. Khi yêu như Chúa Kitô yêu, con người không đánh mất tự do; trái lại, tự do đạt tới sự viên mãn, vì ý muốn của chúng ta bắt đầu cùng nhịp với ý muốn của Thiên Chúa. Và một khi không còn bị cái tôi khép kín điều khiển, chúng ta mới có thể yêu mà không tính toán, không phân biệt và không sợ mất mát. Chính vì thế, một trăm con người yêu mến Thiên Chúa hết lòng và không sợ gì ngoài tội lỗi có thể biến đổi cả thế giới. Khi không còn sống cho chính mình nữa, tình yêu của họ bắt đầu tạo nên một khác biệt. Và cũng chính lúc ‘mất tôi’, họ lại ‘được tôi’ cách sâu xa nhất.
Đó cũng là điều đã xảy ra với Hội Thánh sơ khai. Các tông đồ và kỳ mục đã dám “mất” đi những bảo đảm quen thuộc để đón nhận những anh em dân ngoại vào cùng một đức tin. Họ không đặt thêm gánh nặng nào khác ngoài “những điều cần thiết” – bài đọc một. Đó là dấu của một cộng đoàn không còn sống theo ý riêng, nhưng theo ý muốn của Chúa Thánh Thần. Và chính khi dám ‘mất tôi’, Hội Thánh sơ khai lại ‘được tôi’, để rồi có thể reo lên: “Lạy Thiên Chúa, trước mặt chư dân, con dâng lời cảm tạ!” – Thánh Vịnh đáp ca.
Anh Chị em,
Đức Kitô đã sống nghịch lý ấy cách trọn vẹn nhất. Trên thập giá, Ngài đã “mất” tất cả: bị khước từ, bị trao nộp và hiến dâng đến giọt máu cuối cùng; một cuộc kenosis – tự huỷ hoàn toàn vì yêu. Nhưng cũng chính lúc mất đến tận cùng, Ngài lại được tôn vinh; vì thập giá trở thành vinh quang, phục sinh trở thành khải hoàn và muôn dân trở thành gia nghiệp. Bởi thế, ai dám mất mình trong tình yêu của Đức Kitô sẽ không đánh mất cuộc đời, nhưng gặp lại chính mình trong Ngài.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin dạy con biết ‘mất tôi’ để ‘được tôi’; dám yêu mà không tính toán; dám hiến trao mà không giữ lại chính mình!”, Amen.
Điều Thầy truyền dạy anh em là hãy yêu thương nhau.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an. Ga 15,12-17
12 Khi ấy, đến giờ lìa bỏ thế gian mà về với Chúa Cha, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Đây là điều răn của Thầy : anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. 13 Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình. 14 Anh em là bạn hữu của Thầy, nếu anh em thực hiện những điều Thầy truyền dạy. 15 Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết.
16 “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại, hầu tất cả những gì anh em xin cùng Chúa Cha nhân danh Thầy, thì Người ban cho anh em. 17 Điều Thầy truyền dạy anh em là hãy yêu thương nhau.”
(Suy niệm Tin mừng Gioan (Ga 14,15-21)-(Chúa nhật 6 Phục sinh)
Sứ điệp: Chúa Giê-su muốn chúng ta thể hiện lòng yêu mến Ngài bằng cách yêu mến, phục vụ tha nhân.
***
Thể hiện tình thương
Có nhiều cách thể hiện tình thương: Các đôi tình nhân bày tỏ tình thương bằng những món quà; cha mẹ bày tỏ lòng thương con bằng chăm sóc chu đáo, ân cần giáo dục… Bạn bè thân thiết tỏ lòng yêu thương nhau bằng chia ngọt sẻ bùi…
Còn Chúa Giê-su, Ngài thể hiện tình yêu đối với Chúa Cha bằng cách nào?
Thưa, bằng sự vâng phục tuyệt đối. Ngài vâng theo ý Chúa Cha cho dù phải hiến thân chịu chết.
Trước khi nộp mình chịu khổ nạn, Chúa Giê-su cho các môn đệ biết sở dĩ Ngài hiến thân chịu khổ nạn, là “để thế gian biết rằng Ngài yêu mến Chúa Cha và làm đúng như Chúa Cha đã truyền dạy,” là chấp nhận chịu khổ nạn theo ý Chúa Cha để mang ơn cứu độ cho muôn người (Ga 14, 30-31).
Cụ thể là,
Vì yêu mến Chúa Cha, Chúa Giê-su vâng lời Chúa Cha đến nỗi để cho người ta bắt bớ, vu cáo, phỉ nhổ, tát vào mặt… mà không hề chống đối;
– Vì yêu mến Chúa Cha, Chúa Giê-su vâng theo ý Chúa Cha, để cho người ta đánh đòn hung bạo, để cho vòng gai nhọn cắm sâu vào đầu, lảo đảo vác thập giá lên đồi Sọ, chịu đóng đinh vào thập giá và chết quằn quại đau thương tủi nhục để đền tội cho muôn dân.
Chúa Giê-su đã vâng lời Chúa Cha đến mức phải chết thảm thương như thế cho thấy tình yêu của Ngài dành cho Chúa Cha là vô biên, vô hạn.
Chúa Giê-su yêu cầu chúng ta thể hiện lòng yêu mến bằng cách nào?
Chúa Giê-su thể hiện lòng yêu mến Chúa Cha bằng cách vâng phục Chúa Cha, thì Ngài cũng yêu cầu những ai yêu mến Ngài cũng hãy vâng giữ huấn lệnh của Ngài.
Qua Tin mừng hôm nay, Chúa Giê-su nói: “Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy” và một lát sau, Ngài nhấn mạnh: “Ai giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy.”
Như vậy, Chúa Giê-su đòi buộc chúng ta thể hiện lòng yêu mến bằng cách tuân giữ điều răn Chúa dạy, và điều răn đó được Chúa Giê-su tóm gọn như sau:
“Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.”
Như thế, Chúa Giê-su mong muốn chúng ta thể hiện lòng yêu mến Ngài bằng cách yêu thương chăm sóc người lân cận.
Khi sống vô cảm với người chung quanh, khi thờ ơ trước những nỗi đau của người khác, khi không ra tay giúp đỡ kẻ khốn khổ bần cùng… là chúng ta quay lưng lại với Chúa.
Lạy Chúa Giê-su,
Thể hiện lòng yêu mến Chúa bằng những lời ca khen chúc tụng, bằng những câu kinh lời nguyện thì dễ, nhưng thể hiện lòng mến Chúa bằng cách yêu mến mọi người chung quanh là điều rất khó.
Xin mở rộng con tim vô cảm và đổ đầy tình thương Chúa vào lòng chúng con, để chúng con hết lòng yêu mến, phục vụ Chúa hiện diện nơi anh chị em chung quanh. Amen.
Linh mục Inhaxiô Trần Ngà
***************************
Tin mừng thánh Gioan (14,15-21)
15 Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy. 16 Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi. 17 Đó là Thần Khí sự thật, Đấng mà thế gian không thể đón nhận, vì thế gian không thấy và cũng chẳng biết Người. Còn anh em biết Người, vì Người luôn ở giữa anh em và ở trong anh em. 18 Thầy sẽ không để anh em mồ côi. Thầy đến cùng anh em. 19 Chẳng bao lâu nữa, thế gian sẽ không còn thấy Thầy. Phần anh em, anh em sẽ được thấy Thầy, vì Thầy sống và anh em cũng sẽ được sống. 20 Ngày đó, anh em sẽ biết rằng Thầy ở trong Cha Thầy, anh em ở trong Thầy, và Thầy ở trong anh em. 21 Ai có và giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy. Mà ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha của Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy.”
Khi Trí Nhớ Dần Buông: Alzheimer, Dementia và Câu Chuyện Của Bộ Não Già Đi
Hanh Van Vo
April 12, 2026
Có những buổi sáng, ta bước vào bếp rồi đứng khựng lại, quên mất mình vào đó để làm gì. Có những lúc cầm điện thoại trên tay mà vẫn đi tìm điện thoại. Những chuyện ấy, may thay, thường chỉ là “sương mù trí nhớ” của tuổi tác, căng thẳng, thiếu ngủ, hay quá nhiều việc phải nhớ. Nhưng khi quên không còn là chuyện thoáng qua, mà trở thành mất dần khả năng nhận diện người thân, lạc đường ngay trong khu phố quen, hay quên luôn cách mặc áo – lúc đó câu chuyện đã bước sang một thế giới khác: dementia (sa sút trí tuệ), trong đó phổ biến nhất là Alzheimer disease (bệnh Alzheimer).
Nói một cách ngắn gọn: Dementia không phải là một bệnh riêng lẻ, mà là một hội chứng – tập hợp các triệu chứng suy giảm trí nhớ, ngôn ngữ, tư duy, khả năng phán đoán và sinh hoạt hằng ngày. Alzheimer là nguyên nhân thường gặp nhất của dementia, chiếm khoảng 60–70% các trường hợp trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có hơn 55 triệu người đang sống chung với dementia, và mỗi năm có gần 10 triệu ca mới.
Nếu ví bộ não là một thư viện khổng lồ, thì Alzheimer giống như người thủ thư âm thầm làm rơi dần từng trang sách. Ban đầu chỉ mất vài ghi chú nhỏ: quên tên người quen, quên lịch hẹn. Sau đó là mất cả chương: quên đường về nhà, quên tên con cháu. Và ở giai đoạn muộn, đôi khi cả cuốn sách đời người trở nên mờ nhạt.
Alzheimer là gì? Điều gì xảy ra trong não?
Trong não người bệnh Alzheimer, hai “thủ phạm” chính thường được nhắc đến:
Amyloid plaques (mảng beta-amyloid)
Đây là những mảnh protein beta-amyloid lắng đọng bất thường giữa các tế bào thần kinh, giống như rác tích tụ trong hành lang bệnh viện mà không ai quét dọn.
Tau tangles (đám rối tau protein)
Protein tau bình thường giúp nâng đỡ cấu trúc tế bào thần kinh. Khi bị biến dạng, nó xoắn lại thành từng búi, làm hệ thống vận chuyển bên trong neuron tê liệt.
Kết quả là:
tế bào thần kinh mất kết nối,
synapse (khớp nối thần kinh) suy giảm,
vùng hippocampus (hồi hải mã – trung tâm ghi nhớ) teo nhỏ dần.
Hình ảnh MRI não ở Alzheimer thường cho thấy teo hồi hải mã rất rõ – như thể ngăn kéo ký ức đang co lại từng chút một.
Cho đến nay, Alzheimer chưa có một nguyên nhân duy nhất. Đây là bệnh của nhiều yếu tố cộng hưởng:
Yếu tố nguy cơ chính
Tuổi cao: yếu tố mạnh nhất; nguy cơ tăng rõ sau 65 tuổi.
Di truyền: gen APOE-e4 làm tăng nguy cơ, đột biến APP, PSEN1, PSEN2 (dạng gia đình hiếm, <5%); APOE ε4 (tăng nguy cơ 3–15 lần).
Mới nổi: rối loạn glymphatic system (hệ thống thoát thải chất thải não bộ khi ngủ) và suy giảm NAD+ – “nhiên liệu” của ty thể. 
Ngày nay, y học xem Alzheimer không chỉ là bệnh “của não”, mà còn liên quan chặt với tim mạch. Một bộ não sống nhờ mạch máu tốt; mạch máu hư thì ký ức cũng lao đao.
Dementia không chỉ có Alzheimer
Ngoài Alzheimer còn có:
Vascular dementia (sa sút trí tuệ mạch máu)
Do nhiều vi nhồi máu não nhỏ.
Lewy body dementia
Có thể gây ảo giác, Parkinson nhẹ.
Frontotemporal dementia
Thường khởi phát sớm, thay đổi tính cách trước khi mất trí nhớ.
Mixed dementia
Nhiều người lớn tuổi có cả Alzheimer + mạch máu cùng lúc.
Triệu chứng: khi quên vượt khỏi giới hạn bình thường
Giai đoạn sớm:
quên chuyện mới xảy ra,
hỏi đi hỏi lại một câu,
để đồ sai chỗ,
khó tìm từ ngữ.
Giai đoạn trung bình:
lạc đường nơi quen thuộc,
nhầm ngày tháng,
thay đổi tính tình: cáu gắt, nghi ngờ.
Giai đoạn muộn:
không nhận ra người thân,
mất khả năng tự ăn uống, mặc quần áo,
phụ thuộc hoàn toàn.
Một dấu hiệu phân biệt quan trọng:
Người bình thường quên rồi nhớ lại; Alzheimer quên luôn cả chuyện mình đã quên.
Chẩn đoán hiện nay dựa vào:
Khám lâm sàng thần kinh
Các test như MMSE, MoCA.
MRI / CT não
Đánh giá teo não, loại trừ đột quỵ, u não.
PET amyloid scan
Phát hiện amyloid trong não.
Xét nghiệm dịch não tủy
Đo beta-amyloid và tau protein.
Blood biomarkers (dấu ấn sinh học máu)
Nghiên cứu mới cho thấy plasma p-tau217 đang rất hứa hẹn, có thể trở thành xét nghiệm máu phát hiện Alzheimer sớm trong tương lai gần.
Điều trị hiện nay: giữ ký ức ở lại lâu hơn
Thuốc triệu chứng truyền thống
Donepezil
Rivastigmine
Galantamine
Memantine
Các thuốc này không chữa khỏi nhưng giúp làm chậm suy giảm nhận thức.
Thành tựu mới nhất: thuốc tác động vào amyloid
Lecanemab (Leqembi)
FDA đã phê duyệt cho Alzheimer giai đoạn sớm. Thuốc giúp giảm amyloid plaque và làm chậm tiến triển bệnh ở mức khiêm tốn nhưng có ý nghĩa.
Donanemab
Một thuốc kháng amyloid mới khác đang cho kết quả khả quan trong thử nghiệm pha III.
Đây là lần đầu tiên y học thật sự “đụng” vào gốc bệnh thay vì chỉ đỡ triệu chứng.
Điều trị không dùng thuốc: đôi khi mạnh hơn cả toa thuốc
Rất quan trọng:
tập thể dục đều,
ngủ đúng giờ,
kích thích trí não (đọc, chơi nhạc, học ngoại ngữ),
giao tiếp xã hội,
dinh dưỡng ( Mediterranean diet.)
Liệu pháp hỗ trợ:
Cognitive stimulation therapy (liệu pháp kích thích nhận thức)
Âm nhạc trị liệu
Art therapy
Có cụ già quên tên con cháu nhưng vẫn nhớ giai điệu bài hát tuổi 20 – âm nhạc đôi khi đi vòng qua nơi ký ức còn sót lại.
Thời gian sống sau chẩn đoán trung bình:
4–8 năm, nhưng có người kéo dài 15–20 năm.
Điều quyết định không chỉ là thuốc, mà là:
chăm sóc gia đình,
kiểm soát bệnh nền,
phòng té ngã, viêm phổi, suy dinh dưỡng.
Dự phòng: cách tốt nhất là bảo vệ não từ khi chưa quên
Nghiên cứu Lancet Commission cho thấy:
Khoảng 40% trường hợp dementia có thể phòng ngừa hoặc trì hoãn bằng thay đổi lối sống.
Những điều nên làm:
kiểm soát huyết áp, đường huyết
giảm ApoB/LDL
tập thể dục 150 phút/tuần
ngủ đủ 7–8 giờ
học điều mới
giữ kết nối xã hội
điều trị mất thính lực sớm
Và đừng quên: Trí nhớ cũng như lá mùa thu
Trí nhớ không mất đi trong một ngày. Nó rời ta như lá vàng lìa cành: chậm, lặng, và đôi khi đẹp đến xót xa. Người mắc Alzheimer quên tên người thân, nhưng họ vẫn còn cảm nhận được yêu thương qua ánh mắt, bàn tay nắm, giọng nói dịu dàng.
Bệnh này dạy ta một điều rất người:
Khi trí nhớ rời đi, điều còn lại lâu nhất thường là cảm xúc.
Cho nên, nếu trong nhà có người bắt đầu quên, xin đừng vội bực. Có thể họ đang lạc trong chính ngôi nhà ký ức của mình – và chỉ cần một bàn tay dẫn đường.
Thiền vị thì nhắc ta: dù ký ức có phai, hơi thở vẫn đây, tình thương vẫn nguyên. Hãy bắt đầu hôm nay – vì não bộ, dù mong manh, vẫn biết ơn từng bước chân, từng bữa ăn lành mạnh, và từng khoảnh khắc chánh niệm.
Bạn đang đồng hành cùng ai đó hay lo cho chính mình? Hãy chia sẻ,
Screenshot
Chú giải từ chuyên môn
Dementia: hội chứng sa sút trí tuệ.
Alzheimer disease: nguyên nhân thường gặp nhất của dementia.
Amyloid plaque: mảng protein lắng đọng bất thường.
Tau tangle: đám rối protein tau trong neuron.
Hippocampus: vùng não ghi nhớ.
Synapse: điểm nối giữa các tế bào thần kinh.
DISCLAIMER
This content is for educational purposes only and does not replace professional medical advice, diagnosis, or treatment.
If you or a loved one experiences memory changes, please consult a qualified healthcare provider.
Vĩnh biệt nhà thơ Phạm Thiên Thư – Phạm Thiên Thư tên thật là Phạm Kim Long, sinh ngày 1-1-1940 xuất thân trong một gia đình đông y. Quê cha: xã Đình Phùng, Kiến Xương, Thái Bình. Quê mẹ: xã Trung Mẫu, Từ Sơn, Bắc Ninh. Sinh quán: Lạc Viên, Hải Phòng. Trú quán: Trang trại Đá Trắng, Chi Ngãi, Hải Dương (1943-1951), Sài Gòn (1954 đến nay).
Từ 1964-1973: Tu sĩ Phật giáo, làm thơ. Năm 1973, đoạt giải nhất văn chương toàn quốc với tác phẩm Hậu Kiều – Đoạn trường vô thanh. Năm 1973-2000: Nghiên cứu, sáng lập và truyền bá môn Dưỡng sinh Điển công Phathata (viết tắt chữ Pháp-Thân-Tâm).
Tác phẩm đã in: Thơ Phạm Thiên Thư (1968); Kinh Ngọc (thi hoá Kinh Kim Cương); Động Hoa Vàng (thơ, 1971); Đạo ca (Nhạc Phạm Duy); Hậu Kiều – Đoạn trường vô thanh (1972); Kinh Thơ…
Nói về cõi thơ Phạm Thiên Thư, Hà Thi trong “Phạm Thiên Thư, người thi hoá kinh Phật” đã viết: “Nhà thơ họ Phạm này tuy xuất hiện khá muộn (1968), nhưng cũng đã đóng góp vào văn học khá nhiều tác phẩm, đặc biệt là những thi phẩm ở dạng khá độc đáo: thơ đạo!”
Một trong những tác phẩm ấy của Phạm Thiên Thư đã được giải thưởng Văn Học Toàn Quốc (miền Nam VN) vào năm 1973 (tác phẩm Đoạn Trường Vô Thanh). Một số thơ của ông được phổ thành ca khúc đã mang lại một số đông công chúng yêu thích thơ ông: “Em lễ chùa này”, “Ngày Xưa Hoàng Thị”, “Động Hoa Vàng”, “Gọi Em Là Đoá Hoa Sầu”…
Rằng xưa có gã từ quan
Lên non tìm động hoa vàng, ngủ say…
Sông này chảy một dòng thôi
Mây đầu sông thẫm tóc người cuối sông…
Ta về rũ áo mây trôi
Gối trăng đánh giấc bên đồi dạ lan…
Thơ Phạm Thiên Thư cứ vấn vít nửa đời nửa đạo như thế, thật là khác thường, làm cho độc giả ngẩn ngơ, bất ngờ… Quả là cõi thơ Phạm Thiên Thư đã giúp chúng ta khám phá thêm những cửa ngõ mới lạ, phong phú về tôn giáo, tình yêu và thiên nhiên…
Phải chăng khát vọng kiếm tìm là một yếu tính của tình yêu. Và khi nào còn khát vọng tìm kiếm thì tình yêu vẫn còn nguyên giá trị; vẫn mãi mãi là một tiếng gọi thao thiết trong cõi tâm linh của mỗi con người. Đó cũng là điều ta bắt gặp trong thơ Phạm Thiên Thư, một con người suốt đời đi tìm “bụi đỏ” khiến chúng ta không khỏi thấy se lòng. Để rồi cũng như thi nhân ta cứ mãi:
Tìm xưa quẩn quanh
Ai mang bụi đỏ
Dáng ai nho nhỏ
Trong cõi xa vời.
Tình ơi!… Tình ơi!…
(Ngày xưa Hoàng thị)
Hôm nay nghe tin ông mất, xin thắp một nén hương lòng kính tiễn người đi thong dong bên trời quên lãng.
TỪ CÔ TIẾP VIÊN XINH ĐẸP CỦA HẢNG HÀNG KHÔNG MỸ TRỞ THÀNH THÁNH NỮ Ở VIỆT NAM…
Đầu tháng 10 năm 1962, chiếc phi cơ hàng không Panam (Mỹ), chở mấy trăm Giám mục người Mỹ đi họp Công Đồng Chung Vatican II. Trong hai cô tiếp viên hàng không phục vụ hành khách, có một cô kiều diễm tuyệt vời. Đức Cha Fulton Sheen, Tổng Giám mục giáo phận New York đồng thời là một nhà văn và một nhà hùng biện nổi tiếng nước Mỹ, đã lưu ý đến sắc đẹp của cô tiếp viên này.
Vào một ngày cuối năm 1965. Trên một chuyến máy bay đưa các Giám mục người Mỹ trở về từ Ý sau khi đã dự Công Đồng Vatican II, có một nữ tiếp viên hàng không rất xinh đẹp, tận tình và nhã nhặn phục vụ hành khách. Thế nhưng, trong suốt hành trình, cô tiếp viên hàng không trẻ đẹp này rất bực bội và rất mất tự nhiên vì có một người đàn ông, xem ra thiếu đứng đắn, cứ liên tục đảo đôi mắt chăm chú nhìn mình.
Càng đáng bất bình hơn, khi đó là một người đàn ông đã lớn tuổi. Cô lại càng khó chịu hơn, vì ngay sau đó cô được biết, người đàn ông ấy chính là Đức cha Fulton Sheen, Tổng Giám mục thành New York, một con người nổi tiếng về khoa ăn nói, giảng dạy và đạo đức. Ngài là một Giám mục tông đồ lừng danh nước Mỹ.
Thật là quái gở không thể tưởng tượng! Một kẻ xem ra thiếu tư cách ấy, lại là con người của thành công, của sự nổi tiếng sao? Cô không hiểu nổi và thầm chê trách coi khinh vị Giám mục già kia.
Đến lúc chiếc phi cơ hạ cánh, kỳ quái thật, vị Giám mục già bị coi là “thiếu đứng đắn” kia lại không xuống cùng lúc với các hành khách. Không hiểu ngài có toan tính gì mà lại đợi mọi người trên máy bay xuống hết, chỉ còn mỗi mình ngài là vị khách xuống sau cùng. Đã vậy, khi đến cầu thang máy bay, Đức Cha Fulton Sheen còn ghé sát mặt mình vào tai cô tiếp viên hàng không nói thầm thì những lời gì đó, ngoài cô gái, chẳng ai có thể nghe thấy…
Câu chuyện đến đó, tưởng chừng kết thúc. Những tưởng sự khó chịu của cô gái tiếp viên hàng không rồi cũng trôi qua, cái nhìn tưởng như khiếm nhã của vị Giám mục già rồi cũng chẳng còn ai nhớ, có chăng một ánh mắt dù khiếm nhã (theo như ý nghĩ của cô gái), thì cũng chỉ là một ánh mắt thoáng qua như bao nhiêu ánh mắt mà cô gái bắt gặp trong đời mình?
Không phải thế. Mọi sự không trôi đi, không mất. Bởi vào một buổi trưa, Đức Cha Futon Sheen nghe tiếng gõ cửa, và sau đó là sự bất ngờ của Đức Cha khi ngài mở cửa. Trước mặt ngài là cô gái tiếp viên hàng không trẻ tuổi có sắc đẹp mặn mà trên chuyến bay hôm nào, đã từng có ánh mắt thiếu thiện cảm với ngài.
Cô gái lên tiếng chào Đức Cha và hỏi:
– Thưa Đức Cha, Đức Cha có nhớ con không?
Đức Cha Fulton Sheen từ tốn trả lời:
– Cha nhớ chứ. Con chính là cô gái tiếp viên hàng không trên chiếc máy bay đưa chúng tôi trở về từ Công Đồng Vatican II.
Cô gái nói tiếp:
– Vậy Đức Cha có nhớ Đức Cha đã nói nhỏ vào tai con điều gì không?
Đức Cha trả lời:
– Nhớ! Cha nhớ, Cha đã khen con đẹp lắm. Và cha hỏi con rằng, có bao giờ con đã cảm tạ Chúa vì Chúa đã ban cho con sắc đẹp tuyệt vời kia chưa?
Cô gái sung sướng nói tiếp:
– Kính thưa Đức Cha, điều Đức Cha nói đã làm con băn khoăn nhiều. Cũng chính vì điều đó mà hôm nay con đến gặp Đức Cha. Vậy, theo ý Đức Cha, con phải làm gì để tạ ơn Chúa?
Hơi bất ngờ, Đức Cha Fulton Sheen lặng người suy nghĩ một chút. Sau đó Đức Cha dẫn cô gái tới trước tấm bảng đồ thế giới treo trên tường, vẫn giọng nói ôn tồn, Đức Cha hỏi:
– Có bao giờ con nghe nói tới một trại phong cùi nào ở Việt Nam mang tên là trại phong Di Linh chưa?
Cô gái ngước đôi mắt xanh như dò hỏi:
– Kính thưa Đức Cha, có lần con đã đọc được trên báo. Con cũng đã được nghe ai đó kể một vài chuyện về trại cùi Di Linh.
Đức Cha dõi mắt nhìn vào khoảng xa xăm trước mặt:
– Này con, cách đây chưa lâu, cha nghe nói Đức Giám mục giáo phận Sài Gòn tên là Jean Cassaigne đã từ chức Giám mục Sài Gòn để đến phục vụ anh chị em trại phong Di Linh. Con có muốn cảm tạ Chúa bằng cách thử một lần đến trại phong Di Linh, gặp Đức Giám Mục Sài Gòn và ở lại với anh chị em bệnh phong khoảng sáu tháng không?
Quá bất ngờ trước lời đề nghị của Đức Giám Mục thành New York, cô gái không thốt lên một lời, lặng lẽ cúi chào Đức Cha rồi rút lui trong sự bàng hoàng của chính nội tâm của cô…
Một lần nữa, người ta cứ tưởng rằng câu chuyện thật nhẹ nhàng, nhưng cũng thật mãnh liệt của Đức Cha Fulton Sheen và cô tiếp viên hàng không kia đã chấm dứt.
Nhưng thật lạ lùng, chỉ bằng ấy lời đề nghị nhẹ nhàng, nhưng dứt khoát của Đức Cha, đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời của cô tiếp viên hàng không xinh đẹp.
Những tháng đầu năm 1966, người ta đọc thấy một bảng tin đáng khâm phục trên các phương tiện truyền thông của Sài Gòn và của Việt Nam nói chung: Một nữ tiếp viên hàng không rất trẻ, rất đẹp của một hãng hàng không Hoa Kỳ đã xin nghỉ nghề làm tiếp viên hàng không để đến trại phong Di Linh của Việt Nam, tình nguyện chăm sóc các bệnh nhân phong.
Thật đẹp, đẹp làm sao. Chỉ chừng ấy lời của một vị Giám Mục khả kính thôi, tâm hồn quả cảm của một cô gái lãng du thích phiêu bồng khi chọn cho mình nghề tiếp viên, rày đây mai đó, đã có thể chấp nhận trút bỏ tất cả tương lai đẹp như chính cái vẻ đẹp của cô để sống, không phải sáu tháng, nhưng là suốt đời cho một lý tưởng cũng đẹp không kém: Tạ ơn Thiên Chúa.
Chỉ chừng ấy thôi, lời của một vị Giám mục khả kính đã biến một cô chiêu đãi viên hàng không xinh đẹp thành một nữ tu. Bởi chính cô, sau một thời gian phục vụ anh chị em phong, đã tự nguyện khoác lấy chiếc áo nữ tu trong Hội Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn Việt Nam. Từ nay, bước vào đời sống tu trì, Người Nữ Tu, cô gái xinh đẹp của chúng ta, hoàn toàn trút bỏ mọi vướng bận của đời thường để yên tâm sống lý trưởng cảm tạ Chúa bằng việc phục vụ anh chị em phong của mình. Người nữ tu đã từng làm tiếp viên hàng không ấy, đẹp quá. Chị đẹp, không chỉ là một sắc đẹp thân xác, mà chính là một vẻ đẹp lộng lẫy của tâm hồn. Người Nữ Tu ấy, không ai khác hơn, nhưng đó chính là Chị Louise Bannet.
Chị Louise Bannet đã tình nguyện ở lại trại phong Di Linh suốt đời. Nhưng biến cố của năm 1975 gây ra nhiều biến động, khiến Chị không thể tiếp tục ý nguyện của mình. Sau mười năm phục vụ người phong, Chị đã phải lên đường về nước. Một thời gian sau, Chị lại xin Nhà Dòng cho đi phục vụ bệnh nhân phong ở Tahiti.
Năm 1982, sau nhiều ngày bị căn bệnh ung thư quái ác hoành hành, Chị Louise Bannet đã qua đời giữa sự tiếc thương vô cùng của cộng đoàn anh chị em phong tại Tahiti. Và trong tình liên đới, cũng như trong lòng biết ơn của mình, cũng là chính lòng tiếc thương của các bệnh nhân phong Việt Nam nói chung và tất cả những ai sống tại trại phong Di Linh nói riêng.
“Tiền không phải của tôi, tôi chỉ tạm thời giữ nó mà thôi.”
Trong thế giới giải trí nơi nhiều ngôi sao gắn liền với sự xa hoa, Châu Nhuận Phát lại nổi bật theo một cách rất khác: sống giản dị, khiêm nhường và xem tiền bạc chỉ là thứ tạm giữ trước khi trao lại cho đời.
Nam diễn viên huyền thoại của điện ảnh Hồng Kông từng tuyên bố ông sẽ tặng khoảng 99–100% tài sản của mình cho từ thiện sau khi qua đời. Khối tài sản của ông được ước tính khoảng 700–715 triệu USD (tương đương khoảng 17.000–18.000 tỉ đồng Việt Nam).
Ông giải thích rất thẳng thắn:
“This money isn’t something you possess forever. When you’re gone one day, you have to leave it to others to use it. You can’t bring the money in your bank account with you after you die.”
Tạm dịch:
Tiền không phải thứ ta có thể sở hữu mãi. Khi rời khỏi thế gian, hãy để người khác sử dụng nó. Không ai mang tiền theo sau khi chết.
⸻
Sống giản dị dù là siêu sao
Dù là một trong những ngôi sao lớn nhất châu Á, Chow Yun-fat lại sống rất bình dân.
Ông thường đi tàu điện, xe buýt, ăn ở quán bình thường và hiếm khi tiêu xài xa xỉ. Nhiều người dân Hong Kong từng bắt gặp ông tự đi dạo phố, leo núi hay chụp ảnh vui vẻ với người hâm mộ.
Triết lý sống của ông được tóm gọn trong một câu nói nổi tiếng:
“The money is not mine; I just keep it temporarily.”
Tiền không phải của tôi – tôi chỉ giữ nó tạm thời.
⸻
Chuẩn bị tài sản cho hoạt động từ thiện
Trong những năm gần đây, Chow Yun-fat bắt đầu bán bớt bất động sản để chuyển tài sản thành tiền mặt phục vụ cho kế hoạch từ thiện lâu dài.
Một căn hộ cao cấp tại khu Tây Bán Sơn (Hong Kong) vừa được bán khoảng 8 triệu HKD. Căn hộ này được vợ chồng ông mua từ năm 1995 với giá hơn 3 triệu HKD, và sau gần 30 năm giá trị đã tăng đáng kể.
Ông và vợ dự định thành lập quỹ từ thiện, dùng tài sản của mình hỗ trợ các lĩnh vực như:
* giáo dục
* y tế
* xóa đói giảm nghèo
Đối với họ, di sản thật sự không phải là tài sản để lại cho gia đình, mà là những đóng góp cho xã hội.
⸻
Bi kịch khiến ông không có con
Chow Yun-fat kết hôn với Jasmine Tan. Hai người từng mong chờ một đứa con, nhưng năm 1991, bi kịch xảy ra khi em bé không sống được sau khi sinh dù thai kỳ đã gần đủ tháng.
Sự mất mát này ảnh hưởng rất sâu sắc đến cả hai vợ chồng. Sau đó họ quyết định không cố gắng sinh thêm con, chọn sống bình an bên nhau thay vì tiếp tục đối mặt với nguy cơ tổn thương tương tự.
Một triết lý sống rất giản dị
Chow Yun-fat từng nói:
“When we came into this world, we had nothing, and we will leave with nothing.”
Chúng ta đến thế gian tay trắng, và cũng sẽ rời đi tay trắng.
Có lẽ chính vì vậy mà ông chọn cách sống khác với nhiều ngôi sao:
Không bám vào tiền bạc, không chạy theo xa hoa, và xem tài sản chỉ là phương tiện để giúp đỡ người khác.
Sau hàng chục năm nổi tiếng, nhiều người nhận ra rằng:
Châu Nhuận Phát không chỉ là một minh tinh điện ảnh.
Ông là một người đang “tu đạo bằng chính cuộc đời mình.” ✨
CHUYỆN LÁ CỜ VÀNG VÀ ĐỪNG PHẠM TỘI VÌ THIẾU HIỂU BIẾT
Tôi dám cá với các bạn là hiện nay có rất nhiều người Việt mình
( con số có thể hàng triệu , trẻ có mà già cũng có )
nghĩ rằng lá cờ vàng ba sọc đỏ là cờ của chính phủ VNCH trước 1975 . Thậm chí cũng có trường hợp như thằng bạn chơi chung trong hội xe đạp của tôi, hơn 40 tuổi nhưng nó còn hỏi tôi cờ vàng ba sọc là cờ gì ?
Chính gì hiểu sai và mù tịt về nguồn gốc cho nên hễ thấy ở đâu xuất hiện lá cờ vàng là trong đầu họ lởn vởn 2 chữ “ phản động” hoặc “Cờ của ngụy”
Rồi co rúm người lại , sợ hãi , ngó dáo dác xung quanh coi có Công an không
Thực trạng dốt nát , hiểu sai về nguồn gốc lá cờ vàng dân tộc
(và nhiều chuyện ghê gớm khác nữa ) của số đông người Việt chúng ta bởi vì liên tiếp từ thế hệ này đến thế hệ khác chúng ta bị nhà trường XHCN dạy những điều sai sự thật liên quan lịch sử
Thú thật với các bạn là tôi cũng nằm trong số đông người Việt bị tiêm nhiễm kiến thức lịch sử đầy dối trá như thế .
Tôi cũng một thời u mê mụ mị, bởi cái tuổi tôi cũng học cùng 1 chương trình giáo dục đó thôi.
Tuy nhiên, ở đời khôn hay dại là do mình.
Chấp nhận làm cừu cho người ta dắt hay muốn tự khai sáng là do mình . ….
Ngày nay phương tiện để khai sáng học hỏi nó ở ngay trong nhà mình . Thậm chí không cần đến trường vẫn có thể trở thành một người thông thái….
Trở lại câu chuyện lá cờ vàng, đó không phải là lá cờ do chế độ
“ mỹ ngụy “ sáng tác ra như đám bò đỏ, dlv vẫn nghĩ .
Đó cũng không phải là lá cờ thù địch đáng ghét để xé để dẫm đạp lên để rồi phạm tội như 1 cậu du học sinh tại Úc đang ồn ào.
Mà đây chính là lá cờ của dân tộc Việt đã truyền qua nhiều chính thể mà chính phủ VNCH chỉ là sự tiếp nối theo dòng chảy lịch sử ( google)
Nếu được giáo dục đúng sự thật sẽ không có thái độ cực đoan và sẽ không phạm tội như chuyện đang xảy ra.
Nền giáo dục XHCN phải chịu trách nhiệm về chuyện này.
Nhưng trước hết chúng ta phải tự cứu mình bằng cách mỗi người phải tự khai sáng cho bản thân
Ai đó đã nói rất đúng
“ Ngày xưa không có internet bị cộng sản lừa thì không phải lỗi của mình. Ngày nay có internet mà vẫn bị cộng sản lừa là tại mình …. quá ngu mà thôi”
Đừng bao giờ trách móc bất kỳ ai trong cuộc sống của bạn. Người Tốt sẽ cho bạn Hạnh Phúc… Người Xấu cho bạn Kinh Nghiệm… Người Tồi Tệ nhất cho bạn Bài Học… Và… người Tuyệt Vời Nhất sẽ cho bạn Kỷ Niệm. Đừng hứa khi đang… vui! Đừng trả lời khi đang nóng giận! Đừng quyết đinh khi đang… buồn! Đừng cười khi người khác… không vui! Cái gì mua được bằng tiền, cái đó rẻ. Ba năm học nói, một đời học cách lắng nghe. Chặng đường ngàn dặm luôn bắt đầu bằng 1 bước đi. Đừng a tòng ghen ghét ai đó, khi mà họ chẳng có lỗi gì với ta. Tuy trong rừng có nhiều cây đại thọ cả ngàn năm, nhưng người sống thọ đến 100 tuổi không nhiều. Bạn thọ lắm cũng chỉ sống đến 100 tuổi (tỉ lệ 1 trên 100.000 người). Nếu bạn sống đến 70 tuổi, bạn sẽ còn 30 năm. Nếu bạn thọ 80 tuổi, bạn chỉ còn 20 năm. Vì lẽ bạn không còn bao nhiêu năm để sống và bạn không thể mang theo các đồ vật bạn có, bạn đừng có tiết kiệm quá mức. (trên 50t mừng từng năm, qua 60t mong hàng tháng, tới 70t đếm mỗi tuần, đến 80t đợi vài ngày, được 90t… ngơ ngác một mình với giờ phút dài thăm thẳm!) Bạn nên tiêu những món cần tiêu, thưởng thức những gì nên thưởng thức, tặng cho thiên hạ những gì bạn có thể cho, nhưng đừng để lại tất cả cho con cháu. Bạn chẳng hề muốn chúng trở nên những kẻ ăn bám. Đừng lo lắng về những gì sẽ xảy ra sau khi bạn ra đi, vì khi bạn đã trở về với cát bụi, bạn sẽ chẳng bị ảnh hưởng bởi lời khen hay tiếng chê bai nữa đâu. Đừng lo lăng nhiều qúa về con cái vì con cái có phần số của chúng và chúng sẽ tự tìm cách sống riêng. Đừng trở thành kẻ nô lệ của chúng. Đừng mong chờ nhiều ở con cái. Con biết lo cho cha mẹ, dù có lòng vẫn quá bận rộn vì công ăn việc làm và các ràng buộc khác nên không thể giúp gì bạn. Các con của bạn cho rằng chuyện chúng thừa hưởng tài sản của bạn là chuyện dĩ nhiên nhưng bạn không thể đòi dự phần vào tiền bạc của chúng.Với những người thuộc lứa tuổi 60 như bạn, đừng đánh đổi sức khoẻ với tài lực nữa. Bởi vì tiền bạc có thể không mua được sức khoẻ. Khi nào thì bạn thôi làm tiền? và có bao nhiêu tiền là đủ (tiền muôn, tiền triệu hay mấy chục triệu)? Dù bạn có cả ngàn mẫu ruộng tốt, bạn cũng chỉ ăn khoảng 3 lon gạo mỗi ngày; dù bạn có cả ngàn dinh thự, bạn cũng chỉ cần một chỗ rộng 8 mét vuông để ngủ nghỉ ban đêm.Vậy chừng nào bạn có đủ thức ăn và có đủ tiền tiêu là tốt rồi. Nên bạn hãy sống cho vui vẻ. Mỗi gia đình đều có chuyện buồn phiền riêng. Đừng so sánh với người khác về danh vọng và địa vị trong xã hội và con ai thành đạt hơn, nhưng bạn hãy so sánh về hạnh phúc, sức khỏe và tuổi thọ… Đừng lo nghĩ về những chuyện mà bạn không thể thay đổi vì chẳng được gì, mà lại còn làm hại cho sức khỏe bạn… Bạn phải tạo ra sự an lạc và tìm được niềm hạnh phúc của chính mình. Miễn là bạn phấn chấn, nghĩ toàn chuyện vui và làm những việc bạn muốn mỗi ngày một cách thích thú thì bạn thật đã sống hạnh phúc từng ngày. Một ngày qua là một ngày bạn mất đi, nhưng một ngày trôi qua trong hạnh phúc là một ngày bạn “được”. Khi bạn vui thì bệnh tật sẽ lành; khi bạn hạnh phúc thì bệnh sẽ chóng hết. Khi bạn vui và hạnh phúc thì bệnh sẽ chẳng đến bao giờ. Với tính khí vui vẻ, với thể thao thể dục thích đáng, thừơng xuyên ra ánh sáng mặt trời, thay đổi thực phẩm đa dạng, uống thuốc bổ vừa phải, hy vọng rằng bạn sẽ sống thêm 20 hay 30 năm tràn trề sức khỏe. Và nhất là biết trân qúy những điều tốt đẹp quanh mình và còn Bạn bè nữa… họ đều làm cho bạn cảm thấy trẻ trung và có người cần đến mình… Không có họ chắc chắn bạn sẽ cảm thấy lạc lõng, bơ vơ. Xin chúc bạn mọi điều tốt đẹp nhất.
ÂN PHI HỒ THỊ CHỈ: YÊU VUA DUY TÂN, CƯỚI VUA KHẢI ĐỊNH, CUỐI ĐỜI RỐI LOẠN TÂM THẦN, KHÔNG CON CÁI, ĐI BÁN BÁNH DẠO…
Câu chuyện về Ân Phi Hồ Thị Chỉ (1902 – 1982) là một bi kịch. Bà yêu hoàng đế Duy Tân nhưng cuối cùng lại trở thành hoàng phi của vua Khải Định. Bà sống cuộc sống tẻ nhạt bên cạnh Khải Định, không con cái. Sau khi vua qua đời, bà phải dọn ra khỏi hoàng cung, mắc bệnh t^mthần, sống cô đơn cho đến cuối đời.
Hồ Thị Chỉ là con gái của Thượng thư bộ Học Hồ Đắc Trung và bà Châu Thị Ngọc Lương. Bà lớn lên trong gia tộc danh giá bậc nhất xứ Huế. Những người anh em của bà đều là bậc trí thức nổi tiếng như Hồ Đắc Di, Hồ Đắc Khải, Hồ Đắc Điềm… Nhưng giữa gia đình hào môn ấy, cuộc đời Hồ Thị Chỉ lại sớm bị định đoạt bởi những mối dây vô hình của hoàng tộc và chính trị.
Người ta kể rằng, mùa hè năm 1913, khi vua Duy Tân còn là một thiếu niên, những buổi nghỉ mát ở Cửa Tùng đã vô tình mở ra một đoạn duyên kỳ lạ. Những đứa trẻ của gia đình Hồ Đắc Trung được đưa theo để bầu bạn với hoàng đế. Trong tiếng sóng biển rì rào và nắng hè chói chang, cô bé 11 tuổi Hồ Thị Chỉ mang vẻ đẹp e ấp, thẹn thùng đã khiến vị vua 14 tuổi chú ý.
Không phải một cuộc gặp gỡ của những lời thề non hẹn biển, không phải một khởi đầu được báo trước bằng nghi lễ, chỉ là một rung động âm thầm giữa hai đứa trẻ bị đặt vào vòng cung cấm của lễ nghi và thân phận. Về sau, chính sư bà Diệu Không, em ruột của Hồ Thị Chỉ, đã viết lại những ký ức ấy như một mảnh vỡ dịu dàng: Vua gọi các anh là “anh”, gọi Chỉ là “em”, ánh mắt dừng lại nơi bà nhiều hơn tất cả.
Mùa hè kết thúc, cuộc chia ly đến như một lưỡidao cắt ngang tuổi thơ. Hồ Thị Chỉ khóc. Vị vua trẻ lặng im. Và rồi lời hẹn “sang năm gặp lại” được thốt ra như một chiếc lá mong manh treo giữa trời, không ai biết sẽ rơi lúc nào.
Năm sau, khi Hồ Thị Chỉ đã lớn hơn, mẹ không cho phép bà trở lại Cửa Tùng gặp vua. Khi vua Duy Tân được hai bà Hoàng Thái Hậu cho phép nạp phi, ông đã chọn tiểu thư họ Hồ. Thế nhưng, trớ trêu là cuối năm 1915, vua Duy Tân đã mời Thượng thư Hồ Đắc Trung gặp riêng và nói lời rút lui việc hôn nhân với Hồ Thị Chỉ mà không cho biết lý do. Không một sự an ủi nào đủ sức làm dịu đi nỗi sững sờ của gia đình họ Hồ. Và rồi chỉ ít lâu sau, vua kết hôn, ngồi trong kiệu hoa bước vào hoàng cung không phải Hồ Thị Chỉ, mà là một cô gái khác.
Sau này, vua Duy Tân tham gia cuộc khởi nghĩa chống Pháp, rồi bị bắt lưu đày. Theo lời khai của nhà vua với người Pháp, sở dĩ ông thay đổi ý định kết hôn với con gái Thượng thư Hồ Đắc Trung vì lúc bấy giờ, ông đã nhận lời tham dự cuộc khởi nghĩa vũ trang do Quang Phục hội lãnh đạo, nên không muốn người yêu là Hồ Thị Chỉ và gia đình đông con của Thượng thư Hồ Đắc Trung phải gánh chịu liên lụy. Tiểu thư Hồ Thị Chỉ nghe vậy càng thêm cảm phục quý mến tình cảm của Duy Tân và nguyện một đời sốngchết vì vua.
Thế nhưng cuộc đời không đơn giản như vậy.
Vua Khải Định bước lên ngai vàng trong bối cảnh lịch sử đầy biến động. Ngài nhìn thấy Hồ Thị Chỉ trong một cuộc gặp mang tính nghi thức. Lời cầu hôn được đưa ra không phải như một lời hỏi han, mà như một mệnh lệnh. Trong căn nhà họ Hồ, không khí nặng trĩu. Cha bà hiểu rằng đây không còn là chuyện tình cảm đơn thuần. Đây là lựa chọn giữa danh dự và tai họa. Giữa sự sống còn của cả gia tộc và ý chí của một người con gái.
Hồ Thị Chỉ khóc, nói muốn ở lại bên cha mẹ suốt đời, không muốn bước vào bất kỳ cuộc hôn nhân nào, vì trong lòng chỉ yêu vua Duy Tân. Nhưng tiếng khóc ấy, dù xé lòng, vẫn không thể chống lại sức nặng của “khẩu dụ”. Trong triều đình, một lời của vua không chỉ là lời nói, nó là số phận.
Những ngày sau đó là chuỗi ngày dài như không có bình minh. Cả gia đình thay nhau thuyết phục. Cuối cùng, Hồ Thị Chỉ chấp nhận kết hôn với vua Khải Định.
Ngày 3 tháng 12 năm 1917, lễ nạp phi diễn ra long trọng. Hồ Thị Chỉ, 15 tuổi, trở thành Ân phi, Nhất giai Phi, bậc cao nhất trong hàng hậu cung, chỉ dưới Hoàng quý phi. Một danh vị mà người ngoài nhìn vào tưởng là vinh quang, nhưng với bà, đó là cánh cửa khép lại mọi con đường trở về.
Trong cung, bà được xem trọng do thông thạo chữ nghĩa, giỏi tiếng Pháp. Bà từng xuất hiện trong các buổi tiếp tân như gương mặt đại diện cho sự giao thoa Đông Tây. Nhưng phía sau những nghi lễ ấy là một đời tư trống rỗng. Không con cái. Không điểm tựa tình cảm. Không một tiếng gọi thân thuộc giữa bốn bức tường vàng son.
Một số giai thoại gây tranh cãi về vua Khải Định vẫn luôn khiến hậu thế xôn xao. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân từng ghi nhận những lời đồn rằng vị hoàng đế này có sở thích đặc biệt với nam giới, thậm chí trong suốt 10 năm trị vì (1916-1925) còn nuôi thị vệ Nguyễn Đắc Vọng bên cạnh. Ban đêm nhà vua thường gọi Vọng vào ngủ chung và ban thưởng hậu hĩnh. Các quan đại thần muốn đưa con gái mình vào làm vợ vua. Khó lòng chối từ, vua thường nói với các quan: “Nội cung của Trẫm là một cái chùa (ý nói không có chuyện ái ân), ai muốn tu thì cứ vào.”
Không dừng lại ở đó, nhiều tài liệu truyền miệng còn nói Khải Định đặc biệt mê hát bội nhưng chỉ chuộng gánh tuồng toàn nam, kể cả vai nữ cũng do nam giả trang. Bên cạnh đó, nhà vua còn bị mô tả là người ưa trang điểm, đeo trang sức cầu kỳ, ăn mặc sặc sỡ và thậm chí tự thiết kế y phục khác lạ, tạo nên hình ảnh một vị hoàng đế dị biệt.
Khải Định qua đời năm 1925. Triều đại đổi chủ. Bảo Đại lên ngôi, cải tổ nội cung. Những danh phận cũ bị sắp xếp lại như những quân cờ bị xáo trộn. Hồ Thị Chỉ phải rời khỏi hoàng cung. Không con cái, nỗi cô đơn ngày một lớn, bà mắc bệnh tr/cảm và rối loạn t^mthần.
Từ một Ân phi sống trong lầu son gác tía, bà trở thành một bóng dáng lặng lẽ, phiền muộn, sống lay lắt giữa đời. Mỗi ngày, bà mang một rổ bánh nậm ra chợ An Cựu, khi thì bán, khi thì cho, không màng lời lãi, áo quần và nơi ở xuề xòa, tạm bợ. Bệnhtinh thần theo năm tháng ngày càng nặng.
Năm 1975, cuộc đời bà như được kéo lại từ bờ vực khi hai người anh ruột là Hồ Đắc Điềm và Hồ Đắc Di từ Hà Nội vào Huế, tìm gặp lại em gái sau bao năm xa cách. Từ đó, bà dần được chăm sóc, bệnh ổn định hơn, không còn đi lang thang ngoài đường như trước.
80 tuổi, Ân phi suy kiệt vì tiêu chảy và qua đời tại Bệnh viện Trung ương Huế. Mộ phần của bà được an táng bên cạnh song thân trong khu lăngmộ họ Hồ trên đồi thông gần chùa Hồng Ân, nơi do ni trưởng Thích Nữ Diệu Không, em gái bà, sáng lập và trụ trì.
Cuộc đời bà, nếu nhìn bằng mắt thường, là một chuỗi vinh hiển: Từ con gái quan lớn, đến Ân phi quyền quý, rồi sống trong những dinh thự sang trọng. Nhưng nếu nhìn bằng trái tim, đó là một bi kịch kéo dài, bi kịch của một người phụ nữ bị đặt giữa những vòng xoáy của lịch sử, nơi tình yêu đầu đời bị cắt đứt, hạnh phúc bị định đoạt và cô đơn trở thành bạn đồng hành cuối cùng.
Trong những bức tường thành cung điện Huế hôm nay, đâu đó như còn vang lên tiếng thở dài rất khẽ của một người con gái từng sống một đời rực rỡ bên ngoài, nhưng cô quạnh, đau khổ sâu trong tâm khảm.
Hôm nay Houston trời mưa dầm, ước chi tình yêu Chúa như hạt mưa rơi thấm vào con tim khát khao của bạn. Luôn nhớ nhau trong lời cầu nguyện và thế giới
Cha Vương
Thứ 4, 6/5/2026. (t7-25)
TIN MỪNG: Khi ấy, Chúa Giêsu phán với đám đông rằng: “Chính Ta là bánh ban sự sống. Ai đến với Ta, sẽ không hề đói; ai tin vào Ta, sẽ không hề khát bao giờ. (Ga 6:35)
SUY NIỆM: Nhìn vào đời sống hôn nhân của những người xung quanh, đằng sau vẻ hào nhoáng vui tươi có thể là những nỗi đau không ai biết. Có thể họ đang sống bên nhau nhưng tim họ lại xa hàng ngàn cây số. Họ nói yêu nhau nhưng không đến với nhau, cảnh “chăn ấm lạnh lòng”, không ít thì nhiều, cũng đang xảy ra đó. Có bao giờ bạn nói yêu thương ai mà chỉ một tuần mới hỏi thăm một lần, và đôi khi hai tuần mới trò chuyện? Yêu nhau nhưng không đến với nhau cũng là một vấn đề trong mọi mối quan hệ, nhất là mối quan hệ với Chúa. Hôm nay Chúa mời gọi bạn hãy đến với Chúa. Khi tâm hồn bạn cảm thấy đói khát và trống vắng, bạn đã “đến với” ai, với cái gì? Bạn có “đến với” Chúa không? Nếu bạn thực sự yêu mến Chúa thì phải thể hiện vào việc đến với Ngài. Một ngày bạn dành bao nhiêu thời gian để “đến với” Chúa. Bạn có thể “đến với” Chúa bằng nhiều cách: tưởng nhớ, cầu nguyện, suy gẫm, viếng Thánh Thể và nhất là tham dự Thánh Lễ. “Ai đến với Ta, sẽ không hề đói; ai tin vào Ta, sẽ không hề khát bao giờ.”
LẮNG NGHE: Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng. (Mt 11:28)
CẦU NGUYỆN: Lạy Chúa Giê-su Phục sinh, xin giúp con luôn tìm đến Chúa để được sống trong vòng tay yêu thương của Ngài.
THỰC HÀNH: Hãy xét mình xem lòng bạn có thực sự “đến với” Chúa không?
From: Do Dzung
******************************************
HIỆP LỄ – ĐẾN VỚI CHÚA -THỨ TƯ LỄ TRO – Lm Thái Nguyên
“Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy!”.
“Yêu mến Chúa Kitô là yêu mến Giáo Hội; chống đối Chúa Kitô, thì không chỉ chống đối Ngài, nhưng còn là Giáo Hội của Ngài!” – William Barclay.
Kính thưa Anh Chị em,
“Yêu mến Chúa Kitô là yêu mến Giáo Hội”. Vì thế, không thể tách rời Giáo Hội khỏi Chúa Kitô; ở lại trong Ngài cũng là ở lại trong Giáo Hội của Ngài – ‘không chỉ là chúa Kitô’.
Động từ “ở lại” không chỉ mang nghĩa luân lý; nó diễn tả một tương quan. Tình yêu không khởi đi từ nỗ lực, nhưng từ một thực tại có trước: “Như Chúa Cha đã yêu mến Thầy, Thầy cũng yêu mến anh em”. Vì thế, “ở lại” là để mình được ở trong chuyển động tình yêu giữa Cha và Con; đức tin không còn là làm cho đúng điều phải, nhưng là để mình được ở trong đó. Ở đây, câu hỏi trở nên rất cụ thể: tôi có thật sự ở lại không, hay chỉ đang làm cho đúng?
Bên cạnh đó, “giữ các điều răn” không phải là một đòi buộc, nhưng là cách tình yêu trở thành cụ thể; nó là hình hài của tình yêu. “Ở lại” mà không “gìn giữ”, tình yêu dễ tan thành cảm xúc; còn “gìn giữ” mà không “ở lại” thì trở nên khô cứng. Có khi nào chúng ta chỉ còn “giữ” mà không còn ở lại? Vì một khi tình yêu đối với Chúa Kitô đã mang lấy hình hài cụ thể như thế, nó không còn dừng lại nơi cá vị, nhưng tự nó mở ra thành hiệp thông, thành một thân thể sống động – Giáo Hội; vì thế, ‘không chỉ là chúa Kitô’.
Tình yêu nơi Gioan không dừng ở cảm xúc hay bổn phận, nhưng là caritas – tình yêu phát xuất từ Thiên Chúa và tự thông ban. Tình yêu ấy không chỉ là mẫu mực, nhưng là một chuyển động sống. Vì thế, ở lại trong tình yêu không phải là giữ lấy, nhưng là để mình được ở trong tình yêu ấy. “Trở thành Kitô hữu không phải là kết quả của một chọn lựa luân lý hay một ý niệm cao cả, nhưng là cuộc gặp gỡ với một biến cố, một con người!” – Joseph Ratzinger.
Cụ thể của tình yêu ấy không nằm ở cảm xúc, nhưng ở một quyết định mở ra: Công đồng Giêrusalem không đặt thêm gánh nặng, nhưng nhận ra Thiên Chúa đang hành động nơi mọi dân – bài đọc một. Vì thế, tình yêu trở thành sứ vụ: “Hãy kể cho muôn dân được biết những kỳ công Chúa làm”. Khi tình yêu là caritas, nó luôn mang chiều kích loan báo; lan ra thành lời chứng sống động giữa muôn dân – Thánh Vịnh đáp ca.
Anh Chị em,
Khuôn mẫu của tình yêu đó, quy tụ nơi Đức Giêsu Kitô, đạt tới tột đỉnh trên thập giá: không giữ lại, nhưng trao ban đến cùng – cho Cha và cho nhân loại. Ở lại trong Ngài là bước vào chính nhịp tự hiến ấy; và từ đó, người môn đệ không còn sống cho riêng mình, nhưng được cuốn vào một đời sống trao ban của một thân thể mầu nhiệm – Giáo Hội – ‘không chỉ là chúa Kitô’. “Ngài là đầu, chúng ta là chi thể; Ngài và chúng ta hợp lại thành một con người toàn thể!” – Augustinô.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin cho con biết ở lại trong tình thương của Ngài, để con dám trao như Chúa đã trao!”, Amen.
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
********************************************
Lời Chúa Thứ Năm, Tuần V Phục Sinh
Hãy ở lại trong tình thương của Thầy, để niềm vui của anh em được nên trọn vẹn.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an. Ga 15,9-11
9 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy. 10 Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người. 11 Các điều ấy, Thầy đã nói với anh em để anh em được hưởng niềm vui của Thầy, và niềm vui của anh em được nên trọn vẹn.”
