TÔI ĐI BỆNH VIỆN – TG: Chu Thị Hồng Hạnh

 Xuyên Sơn

TÔI ĐI BỆNH VIỆN

(Tôi rất hy vọng bài viết này của tôi sẽ được ai đó làm trong bệnh viện Bình Dân đọc được)

Sau 6 tháng nằm nhà uống thuốc tan sỏi thận vì sợ con Corona Vũ Hán, cũng đến lúc phải đi siêu âm lại rồi.

Cầm kết quả siêu âm ghi rõ sỏi niệu quản 13 li, thận ứ nước độ 2 (6 tháng trước viên sỏi còn nằm trong thận phải, giờ nó rớt xuống niệu quản) tôi gọi điện thoại cho rất nhiều người để tư vấn rồi chốt với chồng:

” Phải đi Bình Dân thôi anh à!, anh nghĩ coi một ngày mà mổ 100 con gà, thì tay nghề sẽ tốt gấp trăm lần 10 ngày mới mổ một con”

Vợ chồng dắt nhau đi khám ở khu dịch vụ công nghệ cao, vì nghĩ rằng trả tiền nhiều thì sẽ được ưu tiên và chăm sóc tốt hơn.

Vào đến nơi mới biết mình bé cái nhầm, khi nhìn người bệnh nhiều như quân Nguyên ngồi chật kín khắp nơi.

Sau 2 ngày làm hết các loại xét nghiệm, chụp X quang, chụp CT, siêu âm tim, đo điện tim và hẹn với bác sĩ sẽ mổ nội soi vào ngày thứ hai đầu tuần (15 tháng 6)

vợ chồng ra về, chồng còn hào hứng nói:

“Nếu chỉ ở có một ngày trong bệnh viện thì mổ xong mình xin về nhà luôn”.

Sáng 15 tôi dậy lúc 5 giờ, nấu một bát cháo loãng ăn theo lời khuyên của bác sĩ rồi theo chồng vào bệnh viện, người còn khỏe mạnh tươi tỉnh nên vào chào bác sĩ mổ rồi đi đến phòng xếp hồ sơ ngồi chờ.

8h00 cô điều dưỡng xuất hiện dắt cả đoàn chừng chục người leo cầu vượt sang bên khu phẫu thuật.

Vào phòng thấy rất đông bệnh nhân ngồi và 3 cô y tá đang sắp xếp các loại hồ sơ.

Một lúc một cô lanh lảnh gọi:

“Chu thị Hồng Hạnh”

– Có tôi đây

– Có bị tiểu đường không?

– Cô không bị tiểu đường, chỉ bị huyết áp cao.

– Đề nghị bệnh nhân hỏi gì nói nấy nhá!

– Có bị huyết áp cao không?

– Thì cô vừa mới nói cô bị huyết áp cao mà.

Tôi ngồi im re nhìn những người khác bị kêu tên đi bổ sung hồ sơ do bác sĩ dặn không kỷ nên người thì chưa xét nghiệm máu, người thì chưa chụp CT,

người thiếu siêu âm tim…

Khoảng một tiếng sau, hộ lý tới gom chừng chục người chúng tôi sang căn phòng khác (gọi là phòng chờ), trong đó cả đàn ông đàn bà đã ngồi kín trên các giường rồi dặn chúng tôi chờ, khi nào kêu tên thì vào phòng mổ.

Cô phát cho mỗi người một bộ quần áo bệnh nhân và một con dao cạo râu rồi chỉ vào cái nhà vệ sinh bé tí xíu kêu chúng tôi tự xử. Tôi trợn tròn mắt nhớ lại cách đây 20 năm sinh mổ con gái ở bệnh viện Từ Dũ thì việc này là hộ lý làm cho chúng tôi mà.

Tiền xét nghiệm đã hết hơn 2 triệu, tiền mổ đã đóng tạm ứng 17 triệu mà lại khổ thế này.

Vào bên trong không sữa tắm, không xà bông gì hết nên ai cũng phải hì hụi chừng 20 phút đến nửa tiếng mới chui ra.

Nằm sát cạnh tôi là một chị ốm yếu, xanh xao vì phải đi từ Kiên Giang lên từ lúc 10 giờ đêm và chưa hề ăn chút gì, chị kêu chóng mặt quá.

Tôi bảo chị nói người nhà đi mua cho viên kẹo ngậm tạm đi. Giường sát bên một bà lão hơn 80 tuổi than thở rằng tháng nào cũng phải lặn lội từ quê lên Sài Gòn thay ống nhựa trong người, nếu có 30 triệu đặt ống kim loại thì mang đến lúc chết nhưng 7 đứa con đều nghèo rớt không gom đủ tiền cho mẹ nên thân già đành chịu khổ.

Nhìn xung quanh toàn những khuôn mặt khắc khổ, nhợt nhạt vì mệt.

Đúng lúc đó Zalo,Viber của 2 người đàn ông ré lên, thế là họ say sưa bật loa ngoài tám chuyện ầm ầm.

Tôi mấy lần nhắc họ đừng nói to cho bà con cô bác nghỉ trước khi mổ nhưng họ cứ lờ tịt đi.

Cửa phòng thỉnh thoảng mở ra, hộ lý gọi tên mấy người đã nằm chờ từ hôm thứ sáu tuần trước (hôm nay là thứ hai) đi trước.

Rốt cuộc cũng gọi tới tên tôi.

Tôi mừng hụt vì lại bị đưa vào phòng khám gặp bác sĩ chỉ để hỏi khi leo cầu thang có bị mệt không.

Sau khi trả lời rằng:

“nếu vừa leo vừa nghỉ tôi có thể leo được 20 tầng”

thì cô y tá lúc trước nói:

– Giờ bệnh nhân đi về phòng chờ nghỉ ngơi đi

– Thôi con cho cô ngồi tạm phòng này chứ về đấy cô vỡ tung đầu vì nghe điện thoại, phòng chừng 15 mét vuông mà nhốt đến hơn 20 người

– Tại bệnh nhân đông quá, bệnh viện quá tải, đang xây bệnh viện mới đấy cô.

Ngồi lủi thủi một góc, chờ đến 12 giờ hộ lý tới kêu

(Bên ngoài chồng tôi cũng chờ từ 8h sáng)

“Bệnh nhân Chu thị Hồng Hạnh”

Tôi mừng rỡ xách túi đồ mang ra cửa giao cho chồng, cả đôi dép, điện thoại với cặp kính cũng bị tháo ra đưa nốt.

Tôi tròng cái mũ ni lông lên đầu, xỏ chân vào hai bịch ni lông rồi mò mẫm đi theo hộ lý vì mắt tôi một bên mù, một bên cận 6 độ không có kính nhìn gì cũng nhòe. Tôi ngồi chừng mười phút thì thấy có người vỗ nhẹ vào vai rồi cười

” Chị Hồng Hạnh phải không, chút xíu nữa tôi mổ cho chị”

Tôi mừng quá cảm ơn rồi thấy người ấy biến nhanh như cơn lốc.

Bệnh viện quá tải, bệnh nhân đông, phòng mổ thiếu.

Bệnh nhân của bác sĩ nào khám thì bác sĩ ấy mổ.

Tôi ngồi chờ mãi.

Thỉnh thoảng lại có người tới ngồi bên cạnh, người thì sỏi 9 mm, người 15 mm, họ đều được kêu tên vào phòng mổ còn tôi cứ ngồi trơ trọi một chỗ.

Đến khi thấy lâu quá tôi đành liều hỏi mấy giờ rồi và giật mình khi biết là đã 2 giờ chiều (chồng tôi vẫn chờ bên ngoài và nghĩ khoảng 45 phút sẽ đón tôi về phòng nghỉ hồi sức như lời bác sĩ nói).

Tôi lại quờ quạng đi thẳng ra cửa, mấy cô hộ lý la lên

– Cô đi đâu đấy, ai cho cô ra ngoài

– Cô chỉ nói với chồng cô một câu thôi

(Suốt 6 tiếng mà chồng tôi vẫn chờ trước phòng mổ, chỉ đứng và đi đi, lại lại vì không có chỗ ngồi để chờ kêu người nhà bệnh nhân..)

Tôi đẩy cửa ra và kêu

– Anh ơi họ vẫn chưa mổ cho em, anh đi ăn uống vệ sinh đi.

Rồi đóng ngay cửa vào nhưng cũng kịp nghe được tiếng chồng tôi

“Trời ơi là trời! anh khát nước và mắc tiểu từ sáng đến giờ “

Tôi lại lê bước về chỗ cũ, tiếp tục ngồi chờ, khoảng 20 phút sau, một cô y tá mập mạp, trắng trẻo kéo cái xe nhỏ ra,cô bảo tôi. 

– Cô đưa tay ra đây

Sau đó buộc ga rô cổ tay tôi lại, tôi không biết làm gì nên hỏi

– Làm gì hả con?

– Lấy ven

– Có đau không?

Chỉ hỏi có vậy thôi mà cô sừng sộ, tháo ngay garo ra rồi hất tay tôi.

– Thôi không làm cho cô nữa, tí vào phòng mổ làm.

Tôi điếng người, chị bệnh nhân kế bên giải thích

“Lấy ven để chút nữa cắm ống truyền dịch chị à!”

Nói xong, cô y tá lấy ven cho chị và không thèm nhìn tôi lấy một cái.

Sau khi chị ấy vào phòng phẫu thuật thì một người đàn ông khác lại tới ngồi bên cạnh.

Cô kia lại đến lấy ven, tôi mới chìa tay ra giải thích

– Con làm cho cô đi, mấy hôm trước cô bị lấy máu xét nghiệm liên tục nên cô đau quá mới hỏi con vậy thôi!

Cô ta lạnh lùng

– Không, cô chờ vào phòng phẫu thuật mà lấy.

Rồi quay sang lấy ven cho bệnh nhân kia.

Huyết áp tôi bắt đầu lên.

Ông trời ơi! tôi đã nộp cho các người cả đống tiền mà các người cư xử với tôi như vậy à?

Tôi uất ức muốn bỏ về luôn thì một người y tá khác ra dẫn tôi vào gian mổ.

Hỏi giờ đã gần 4 giờ rồi.

(vậy là tôi vào đây ngồi đã gần 4 tiếng rồi).

Cô bác sĩ gây mê nói chuyện rất nhẹ nhàng, tình cảm,

tôi nói:

– Con làm ơn đo huyết áp giúp cô, cô thấy không ổn rồi.

– 170/110 cô

– Con báo lại cho bác sĩ giúp cô nhé, bình thường nếu uống thuốc rồi huyết áp cô chỉ khoảng 135/85 thôi.

Cô bác sĩ vừa chích thuốc tê vừa nói

– Cô cứ yên tâm, bác sĩ sẽ biết cách xử lý.

Chừng 2 phút sau  khi chân tôi tê cứng lại và mất hết cảm giác thì bác sĩ xuất hiện và bắt đầu mổ, vừa làm bác sĩ vừa hỏi

– Chị làm nghề giáo hả?

– Trước kia tôi là giáo viên.

– Tại tôi thấy cách nói chuyện của chị nên đoán vậy.

Tôi nhìn lên màn hình thấy có cái gì giống như mũi khoan đang nhắm thẳng vào viên sỏi của tôi bắn nát ra rồi sau đó máu ra đỏ kín màn hình.

Ca mổ từ lúc bắt đầu cho đến kết thúc kéo dài chừng 10 phút.

Sau khi cột vào tay tôi cái bịch nilon có mấy miếng sỏi lụn vụn họ đẩy tôi về cuối dãy nằm cạnh những người đã mổ xong để theo dõi.

Khoảng 30 phút sau khi ngón chân tôi bắt đầu nhúc nhích thì một cô điều dưỡng đến kéo giường tôi đi.

Vừa ra đến cửa cô gọi to:

“Người nhà Chu Thị Hồng Hạnh đâu”

Chồng tôi vừa chạy tới chạm tay vào cáng băng ca thì cô lôi tôi như tên bắn, quẹo phải, quẹo trái, vào thang máy, xoay vòng vòng rồi lại quẹo tiếp, bảo chồng tôi đẩy, còn cô thì kéo lên cầu vượt sang khu bên kia đường,

(Tôi là người ngồi máy bay qua vùng thời tiết xấu, lộn nhào đủ kiểu cũng không sao) giờ đây tôi thấy chóng mặt, quay cuồng, buồn nôn quá.

Tôi kêu lên với chồng:

“Em mắc ói quá”

Vừa kịp vào phòng, chồng tôi đưa cho cái bịch nilon tôi ói ra mật xanh, mật vàng, toàn nước.

Sau khi dặn dò chồng tôi cách đổ nước tiểu cô y tá đi ngay

(Lúc này đã đúng 5h30).

Phòng rộng 10 mét vuông kê được 2 cái giường giá 1.1 triệu đồng /giường/ngày.

Giường bên cạnh là của một bệnh nhân nam, sỏi có 5 li nhưng vì đau nên phải mổ.

Cứ khoảng nửa tiếng thì phải đi đổ nước tiểu một lần nhưng từ 10 giờ rưỡi đêm thì chồng tôi nói nước tiểu không chảy ra nữa.

Tôi bảo:

-Thôi anh leo lên giường ráng nghỉ ngơi chút đi.

Hai vợ chồng xếp chặt cứng trên giường, đến 2 giờ sáng tôi lay chồng:

-“Anh đi gọi y tá đi, bụng em cứng lại rồi”

Chồng tôi dụi mắt đi 2 lần liền đều quay về nói không tìm thấy ai.

– Anh đi nữa đi em chịu hết nổi rồi!

Tôi năn nỉ

Lại đi.

Lần này y tá tới chỉ cho cách mở túi để thông khí thì tôi mới tiểu được.

Hơn 3 giờ dịch truyền hết.

Tôi lại lay:

“Anh ơi! dịch truyền hết rồi”

Chồng tôi ngái ngủ làu nhàu

– Anh mới chợp mắt được, để yên cho anh ngủ

– Anh gỡ ra đi không máu nó chảy ngược ra này

Chồng tôi rướn người kéo bình dịch truyền xuống.

6 giờ sáng y tá vào chích thuốc cho tôi.

Sau đó máy điện thoại báo có tin nhắn.

Là Bác sỹ Phạm Ngọc Thắng chúc mừng Sinh nhật.

Tôi lấy cái tay còn đang cắm một mớ kim run run bấm mấy chữ cảm ơn anh.

7 giờ một cô điều dưỡng vào tịch thu remote máy lạnh, bắt mở toang cửa thông thoáng để hưởng ứng lời kêu gọi của UBND phòng trừ dịch CoViD

(Thật nực cười, tiết kiệm điện thì có).

Sau đó bác sĩ của bệnh nhân giường bên đến khám rồi cho làm thủ tục xuất viện.

Một lúc sau đến lượt bác sĩ của tôi đến khám và cũng cho tôi được xuất viện sau khi chích mũi cuối cùng lúc 11 giờ.

Hẹn tái khám rút ống trong người tôi ra sau 1 tháng (ngày 15 tháng 7).

Buổi tối hôm trước có người khách của bệnh nhân giường bên cạnh nói cho tôi biết, bệnh viện Bình Dân quá tải, chất lượng phục vụ rất kém nên cứ khám ở Bình Dân nhưng thỏa thuận với bác sĩ đến mổ ở bệnh viện khác vì tay nghề của bác sĩ Bình Dân rất cao.

Tôi mà biết trước thì tôi đã không khổ sở thế này.

Xuất viện, chồng tôi xin chứng từ để làm thanh toán với Bảo hiểm (tôi mua bảo hiểm Bảo Việt) Nhân viên văn phòng nói:

“Bệnh viện phải giữ lại tất cả hồ sơ của bệnh nhân, sao chú không photo lại trước đi”

– Các phiếu chỉ định của bác sĩ và kết quả siêu âm, xét nghiệm bên bảo hiểm họ điều yêu cầu phải có.

(Chồng tôi nói)

– Vậy chú phải làm đơn xin trưởng khoa đề nghị cấp bản pho to và đóng 30 ngàn chiều mai chú đến lấy.

Về nhà, hôm sau chồng tôi xem lại chi tiết thanh toán rồi nói.

-Cái chỗ mà em ngồi chen chúc mấy tiếng chờ đó họ tính nửa ngày 240 ngàn đồng, còn giường em nằm từ 5h30 chiều hôm trước đến 11 giờ trưa hôm sau họ tính một ngày rưỡi là 1.65 triệu đó.

Đi buôn cái gì mà lời bằng mở bệnh viện ở Việt Nam?

Nhưng thôi. Chỉ cần 10, 20 năm nữa chẳng may em lại bị đi bệnh viện thì chỉ mong khi người ta gọi người nhà bệnh nhân… là thấy anh, thế là được rồi.

Già cũng được, chậm cũng được, lẫn cũng được, lầu nhàu cũng được. Miễn là còn nhìn thấy nhau.

TG: Chu Thị Hồng Hạnh


 

Cha Tùng Lương Dòng Chúa Cứu Thế Chia sẻ

Mình đọc các văn bản của Tòa Thánh và Quy chế Sách lễ Rôma, việc rước lễ thông thường là trên miệng, còn tùy HĐGM. địa phương định liệu phương cách khác, ví dụ trên tay... Cho nên mình không từ chối ai xin rước lễ trên miệng, nhất là các dịp lễ lớn như Giáng Sinh, hành hương ở các trung tâm... nơi rất đông người thuộc tôn giáo khác trà trộn vào thường dễ sinh ra nguy cơ phạm thánh.

Tin tức:

Toà Thánh nhắc nhở 2 Giám Mục Argentina vì từ chối cho giáo dân Rước Lễ bằng miệng
Ngày 13/05/2026, nguồn tin thân Vatican đưa tin Thánh bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích của Toà Thánh đã sửa sai và nhắc nhở 2 Giám Mục Argentina rằng các tín hữu có toàn quyền Rước Lễ bằng miệng và quỳ, không được bắt buộc ai phải Rước Lễ bằng tay, sau khi nhận được tin giáo quyền 2 giáo phận của 2 Giám Mục này hạn chế hoặc cấm các tín hữu Rước Lễ theo hình thức đó.
2 Giám Mục đó là Tổng Giám Mục Marcelo Colombo của tổng giáo phận Mendoza, chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Argentina, và Giám Mục Gabriel Barba của giáo phận San Luis.
Thánh bộ Phụng tự khẳng định: các tín hữu được tự do nhận Thánh Thể theo các hình thức được Giáo Hội thiết lập, và quyền đó không thể bị giới hạn. Các hình thức hợp pháp là đón nhận Thánh Thể bằng miệng hoặc bằng tay, khi đứng hoặc quỳ.
Việc can thiệp của Toà Thánh xảy ra sau những tranh cãi lớn từ tháng 09/2025. Cụ thể, vào thời gian trên, TGM Colombo yêu cầu rằng “ở Argentina, chỉ được Rước Lễ đứng và bằng tay”. Sau đó, tại Vương cung Thánh đường San Francisco ở Mendoza, một cha dòng Phan Sinh đã quát một nhóm giáo dân “Đứng lên” khi những người này cố tình quỳ để Rước Lễ. Nhóm giáo dân đó chấp nhận đứng lên, trừ 1 người, và cuối cùng người quỳ này bị từ chối ban Thánh Thể.
Ở giáo phận San Luis, Đức cha Gabriel Barba yêu cầu tất cả các thừa tác viên Thánh Thể phải Rước Lễ bằng tay để làm gương cho các giáo dân, và yêu cầu giáo dân hạn chế Rước Lễ bằng miệng. Giám Mục tiền nhiệm của giáo phận này lại là người hết sức khuyến khích Rước Lễ bằng miệng.
Tổng Giám Mục Colombo giải thích rằng quy định của ngài tuân theo những hướng dẫn trong sách lễ Rôma và quyết định của Hội Đồng Giám Mục Argentina, Toà Thánh bác bỏ và nhấn mạnh rằng mọi quy định không được trái nghịch huấn thị chung của Hội Thánh, được quy định trong Redemptionis Sacramentum.
Những diễn biến này xảy ra trong lúc tranh cãi giữa những người theo chủ nghĩa truyền thống và hiện đại vẫn xung đột nhau: những người gắn bó với truyền thống đang cảm thấy bị loại trừ và phân biệt đối xử khi muốn Rước Lễ theo hình thức cổ là quỳ và Rước Lễ bằng miệng.
Trong quá khứ, Toà Thánh cũng đã nhiều lần cố bảo đảm quyền Rước Lễ bằng tay và bằng miệng cho các tín hữu. Năm 2004, trong huấn thị Redemptionis Sacramentum của Thánh bộ Phụng tự nói: “mỗi tín hữu luôn có quyền Rước Lễ trên lưỡi. Thật không phải phép khi từ chối cho Rước Lễ với bất kỳ tín hữu Chúa Kitô nào chỉ vì những lý do như người đó muốn rước Thánh Thể khi quỳ hay đứng.” Huấn thị này tiếp nối chỉ dẫn của huấn thị Memoriale Domini năm 1969, trong đó cho phép Rước Lễ bằng tay như một đặc quyền ban thêm trong khi vẫn duy trì Rước Lễ bằng miệng như hình thức thông thường phổ quát.
Trường hợp ở Argentina là phản chiếu tình hình rộng lớn hơn đang diễn ra trên thế giới, trong đó nhiều Hội Đồng Giám Mục và Giám Mục địa phương, thậm chí cha xứ, đã thiết lập những quy tắc giới hạn quyền của tín hữu trái với luật Hội Thánh. Dĩ nhiên Đấng bản quyền địa phương có thể đưa ra những hướng dẫn đời sống đạo cho các tín hữu thuộc quyền mình, nhưng không thể cấm những điều luật chung Hội Thánh cho phép.
Ở Việt Nam, nhiều nơi cũng đang áp đặt hình thức Rước Lễ bằng tay (cấm Rước Lễ miệng) dù Toà Thánh luôn cho phép tín hữu tuỳ chọn Rước Lễ bằng tay hoặc bằng miệng tuỳ cảm thức. Hy vọng các Đấng bản quyền và các cha xứ suy nghĩ lại để tuân thủ đúng đắn hơn các chỉ dẫn của Toà Thánh.
Theo Catholic Herald
Gioakim Nguyễn biên dịch

Cải chính của Đức TGM Marcelo Daniel Colombo

Desmienten una “reprimenda” del Vaticano y en San Luis también consideran  falsa la versión | DePolítica

TGM Daniel Colombo                                             GM Gabriel Barba

Hôm thứ Hai , Tổng Giám mục Mendoza, Marcelo Daniel Colombo , đã lên tiếng bác bỏ một cách dứt khoát, thông qua hãng thông tấn Công giáo Argentina AICA, một phiên bản lan truyền trên mạng xã hội và các trang web liên kết với thế giới Công giáo, cho rằng Vatican đã khiển trách ông và Giám mục San Luis, Gabriel Barba , vì những hạn chế được cho là đối với các tín hữu muốn rước lễ quỳ và bằng lưỡi.

Về tình hình tại Mendoza (thực tế ở địa phương):

⚠️ Đã có tranh cãi và một số thực hành hạn chế trước đây

⚠️ Chưa thấy công bố rõ ràng rằng giáo phận đã chính thức sửa luật địa phương

👉 Nhưng sau khi Vatican lên tiếng, việc cấm là không còn hợp với luật chung của Giáo hội

Chọn cờ và chợt nhớ ‘hồn mê mẩn tỉnh chưa, chưa tỉnh’!

Ba’o Tieng Dan

19/06/2026

Người ViệtTrân Văn

Chuyện một phụ nữ Ba Lan gốc Việt, cô Tôn Vân Anh, cầm trên tay quốc kỳ Việt Nam Cộng Hòa, xuất hiện trong tấm ảnh mà Newsweek Polska (Tuần Báo Ba Lan) chụp bốn phụ nữ với bốn lá cờ khác nhau vì có nguyên quán khác nhau và sử dụng để minh họa cho bài “Vì sao thế giới ngưỡng mộ Ba Lan?” đã khuấy động dư luận cộng đồng người Việt tại Ba Lan.

Cô Tôn Vân Anh cùng với cuốn sách cô viết về Việt Nam cho người Ba Lan, bằng tiếng Ba Lan. (Hình: Facebook Tôn Vân Anh)

Trên Uwaga – trang facebook có tên Người Việt ở Ba Lan – không ít người chỉ trích Tôn Vân Anh là “ba sọc,” là “Cali,” là “chối bỏ quê hương,” thậm chí “phản bội tổ quốc” vì “cờ đỏ có ngôi sao vàng ở giữa là cờ tổ quốc, còn lá cờ hình búa liềm mới là cờ cộng sản.”

Một số người lưu ý, tổ quốc là nơi mình sinh ra, có ghét cộng sản thì cũng đừng ghét cả nơi mình sinh ra. Một số người nhắc nhở, Uwaga là trang dành cho người Việt Nam đang sống tại Ba Lan, không phải là trang để chửi lại nơi mình sinh ra. Cũng có người cảnh cáo, Tôn Vân Anh đang kiếm sống bằng việc phiên dịch và dạy tiếng Ba Lan cho người Việt, thành ra cầm cờ vàng ba sọc đỏ chẳng khác gì “tự vả vào mặt mình.” Có cả những người kêu gọi tẩy chay Tôn Vân Anh hay khuyên cô nên rời khỏi trang Uwaga vì làm như cô đã làm thì “không phải người Việt Nam.”

Ở chiều ngược lại, không thiếu người ủng hộ Tôn Vân Anh. Họ nhấn mạnh, cờ đỏ sao vàng không đại diện cho tổ quốc, không phải tất cả người Việt tại Ba Lan đều theo cộng sản nên không thể nhân danh cộng đồng để khuyên thế này hay phản đối thế kia. Chọn lá cờ nào làm biểu tượng xứ sở của mình là quyền tự do cá nhân.

Người Ba Lan không chỉ oán hận phát xít mà còn căm ghét cả cộng sản bởi cả hai là hai mặt của đồng xu đại diện cho chủ nghĩa toàn trị và bộ máy tẩy não.

Chính nước Đức thời Quốc Xã và Liên Xô đứng đầu khối cộng sản đã bắt tay nhau để xâu xé Ba Lan. Cũng có người mỉa mai, nếu thật sự “yêu nước” thì nên rời Ba Lan về Việt Nam. Hoặc nêu thắc mắc, vì lẽ gì phải tìm đủ cách, kể cả bất hợp pháp, để được sống ở xứ khác mà vẫn “tự hào?”

Có một điểm đáng chú ý là nếu chịu khó đọc kỹ những ý kiến tranh luận xoay quanh chủ đề vừa đề cập, có thể thấy số người chỉ trích Tôn Vân Anh tuy ở Ba Lan nhưng không biết gì về lịch sử xứ sở này cũng như quá khứ của dân tộc này. Chẳng hạn họ vẫn tin Liên Xô đã “giải phóng” Ba Lan khỏi phát xít. May cho họ là phần lớn dân Ba Lan không thể đọc những ý kiến ấy!

***

Tuy bị đặt dưới sự kiểm soát của thể chế cộng sản trong 45 năm (1944-1989) nhưng dân Ba Lan không “biết ơn” cộng sản. Có lẽ những người Việt sống tại Ba Lan không biết rằng, năm 1939, Liên Xô đã bắt tay với Đức Quốc Xã. Theo Hiệp Ước Molotov-Ribbentrop, Đức Quốc Xã tấn công Ba Lan từ phía Tây, còn Liên Xô tấn công Ba Lan từ phía Đông.

Trong cuộc tấn công ấy, Liên Xô đã bắt khoảng 22,000 người là thành phần tinh hoa của Ba Lan (sĩ quan quân đội, giáo sư, luật sư, kỹ sư, bác sĩ, giáo sĩ), giải họ về Liên Xô và giết toàn bộ 22,000 người này rồi chôn ở các ngôi một tập thể, trong đó có Katyn gần Smolensk. Năm 1943, Đức Quốc xã phát giác những ngôi mộ tập thể này, Liên Xô phủ nhận. Đến năm 1990, sau khi giải mật mới thừa nhận và xin lỗi.

Hè 1944, Liên Xô thực hiện chiến dịch Bagration, đẩy quân Đức Quốc Xã đến bờ Đông sông Vistula, đối diện thủ đô Warsaw, cách Warsaw chỉ vài trăm mét đến vài cây số. Đó là lý do khiến lực lượng kháng chiến Ba Lan nổi dậy, chiếm lại Warsaw từ tay Đức Quốc Xã. Tuy nhiên Hồng Quân Liên Xô án binh bất động để Đức Quốc Xã dọn dẹp giúp thành phần có thể gây trở ngại cho kế hoạch dựng lên một  chính quyền Ba Lan thân cộng sản. Kết quả, sau hai tháng Liên Xô “tọa sơn, quan hổ đấu,” khoảng 25,000 kháng chiến quân Ba Lan hy sinh, khoảng 200,000 thường dân bị giết, Warsaw gần như thành bình địa. Đến lúc đó Hồng Quân Liên Xô mới tiến lên để đẩy lùi Đức Quốc Xã khỏi lãnh thổ Ba Lan và dựng lên cái gọi là Ủy Ban Giải Phóng Dân Tộc Ba Lan.

Không phải tự nhiên mà cả chính phủ lẫn luật pháp Ba Lan xếp chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa cộng sản vào chung một rọ, xem cả hai là các chế độ độc tài, toàn trị tàn bạo đã chà đạp độc lập dân tộc của họ.

Điều 13 của Hiến Pháp Ba Lan nghiêm cấm sự tồn tại của các đảng chính trị và các tổ chức áp dụng các phương pháp và thực tiễn hoạt động toàn trị của chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa cộng sản. Từ 1989 đến nay, Ba Lan liên tục sửa luật hình sự để biến việc truyền bá bất kỳ tư tưởng cộng sản nào thành tội phạm. Tại Ba Lan, trưng ra một lá cờ đỏ có hình búa liềm, hoặc mang các phù hiệu, biểu tượng cộng sản Liên Xô ở nơi công cộng, bị cảnh sát bắt là may mắn vì không ai dám chắc, đương sự có còn sống tới khi cảnh sát xuất hiện hay không!

***

Cộng đồng người Việt tại Ba Lan là một trong những cộng đồng người nước ngoài đáng kể tại Ba Lan. Phía Ba Lan ước đoán có khoảng 25,000 đến 30,000 người, trong đó có khoảng 3,000 người đã trở thành công dân Ba Lan. Tuy nhiên theo ước tính của các tổ chức cộng đồng và Đại Sứ Quán Việt Nam thì số người Việt sống tại Ba Lan khoảng 40,000 người đến 60,000 người.

Lịch sử di cư của người Việt sang Ba Lan bắt nguồn từ con đường học hành và hợp tác kinh tế giữa hai nước XHCN cũ và được mô tả là đã trải qua ba giai đoạn chính.

Giai đoạn đầu (thập niên 1950 – thập niên 1980) chỉ có trí thức và du học sinh, họ không quay về Việt Nam khi chế độ cộng sản ở Ba Lan sụp đổ.

Giai đoạn thứ hai (thập niên 1990 – thập niên 2000) là thời điểm Ba Lan chuyển dịch sang nền kinh tế thị trường, mở ra cơ hội kinh doanh tự do rất lớn và hàng vạn người Việt từ trong nước, cũng như những người Việt từ các lân bang như Nga, Đức, Czech đổ đến Ba Lan kiếm sống qua các quầy bán vải, quần áo tại các khu chợ ngoài trời, rồi các trung tâm thương mại, quán ăn.

Giai đoạn 3 (từ thập niên 2010 đến nay), cộng đồng người Việt thế hệ trước đó đã ổn định và sở hữu các doanh nghiệp lớn, có nhu cầu tuyển dụng nhân lực và Ba Lan rơi vào tình trạng thiếu hụt lao động phổ thông và kỹ thuật, làn sóng di cư mới hình thành, cung cấp nhân công cho các dịch vụ và công nhân.

Giống như nhiều quốc gia thuộc khu vực Đông Âu từng bị đặt dưới chế độ cộng sản, Ba Lan đang chuyển mình và đạt được nhiều thành tựu. Nếu cứ “biết ơn” thủ phạm và mãi “tự hào” về những thứ ngớ ngẩn sẽ không thể chạm tới những thành tựu ấy.

Một trong những thành tựu mà người Việt hưởng sái là Ba Lan đã trở thành quốc gia tạo ra công việc để cho. Còn những người Việt “kính bác, yêu đảng” thì đang tìm đủ mọi cách, kể cả sử dụng những phương thức phi pháp, thậm chí thảm hại nhất để được dự phần.

Theo dõi cuộc tranh luận trên Uwaga, đột nhiên kẻ viết bài này nhớ đến “Đề Tỉnh Quốc Dân Ca” hay còn gọi là “Á Tế Á Ca” từng được lưu truyền tại Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20: “Hồn mê mẩn, tỉnh chưa, chưa tỉnh?”

Vì sao một công ty AI dọn dẹp miễn phí căn hộ của tôi ở New York (BBC)

BBC

 Các quảng cáo với hình ảnh những người dọn dẹp đeo máy quay được trưng bày khắp Thành phố New York

Tác giả, Archie Mitchell

Vai trò, Phóng viên kinh doanh

21 tháng 6 2026

Hãy tưởng tượng: một nhóm người dọn dẹp đeo máy quay và cả một đầu bếp riêng, tất cả đều được trang bị thiết bị ghi hình công nghệ cao, xuất hiện tại nhà bạn.

Bạn không đang ở trong một chương trình truyền hình thực tế, cũng không phải vừa thức dậy trong một cuốn tiểu thuyết của Aldous Huxley hay Margaret Atwood.

Thay vào đó, bạn là một cư dân của Thành phố New York, nơi các công ty AI đang đưa dịch vụ nấu ăn và dọn dẹp miễn phí đến tận cửa nhà dân.

Nhưng có một điều kiện đi kèm: công ty AI này đang thu thập dữ liệu để huấn luyện thế hệ robot nấu nướng và dọn dẹp tiếp theo, và mọi ngóc ngách trong căn hộ của bạn đều bị ghi hình.

Sáng kiến này có tên là Shift, do công ty AI Micro AGI triển khai. Đây là một phần trong làn sóng ngày càng nhiều công ty đang phát triển thế hệ robot tự động tiếp theo, mà các lãnh đạo công nghệ hy vọng sẽ có thể làm mọi việc, từ rửa bát cho đến trở thành người chăm sóc sống cùng gia đình.

Tại căn hộ của tôi ở khu Upper East Side, hai thanh niên ngoài 20 tuổi đã tới dọn dẹp. Họ đã tốt nghiệp đại học, từng làm ở một số công ty khởi nghiệp và đang tìm việc.

Do nhu cầu sử dụng dịch vụ dọn dẹp miễn phí rất cao, họ được bố trí làm việc lâu dài tại New York, dọn khoảng năm căn hộ mỗi ngày, năm ngày mỗi tuần.

Điểm khác biệt duy nhất giữa họ và một người dọn dẹp thông thường là các máy quay gắn trên mũ, kết nối bằng dây với điện thoại di động. 

Mục tiêu chính của chương trình này là thực hiện các công việc đòi hỏi sự khéo léo của đôi tay, nhằm huấn luyện các robot trong tương lai biết cách sử dụng bàn tay của chúng. Vì vậy, trong suốt quá trình làm việc, các nhân viên dọn dẹp đặc biệt tập trung vào các thao tác bằng tay.

‘Hàng tấn’ dữ liệu

Bercan Kilic, nhà sáng lập của sáng kiến Shift, nói với BBC rằng mục tiêu của hoạt động thu thập dữ liệu là “thúc đẩy nhân loại”.

Ông chỉ ra các mô hình AI hiện có như ChatGPT, có thể tạo ra câu dựa trên những đoạn văn đã được viết trước đó có sẵn trên mạng.

Nhưng ông cho biết mỗi căn bếp, phòng khách và mỗi công cụ đều có sự khác biệt, vì vậy robot cần được huấn luyện để thích nghi với các không gian và vật dụng khác nhau.

Khó khăn lớn nhất, theo ông Kilic, là để hoạt động hiệu quả, đội ngũ dọn dẹp cần thu thập “hàng tấn” dữ liệu.

“Trong thế giới thực, mọi vật thể đều khác nhau, ánh sáng khác nhau và không gì giống như vài giờ trước đó. Các mô hình AI cần học cách bàn tay, máy quay và môi trường phối hợp với nhau,” ông nói.

Mô hình kinh doanh của công ty này dựa trên khả năng bán lượng dữ liệu có giá trị thu thập được bên trong nhà người dân – dưới dạng đã được ẩn danh – cho các công ty robot và AI khác để huấn luyện robot.

Máy quay trên mũ của người lao động cho thấy công việc dọn dẹp nhà bếp từ góc nhìn của họ

Ông Kilic nói rằng Shift có thể cung cấp các dịch vụ miễn phí hoặc giảm giá cho “mọi kỹ năng mà con người có thể làm”, đồng thời lưu ý rằng ngoài việc dọn dẹp căn hộ ở New York, công ty còn có thợ cơ khí sửa xe tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Dường như không có giới hạn đối với những việc robot hình người có thể làm trong tương lai, và BBC cũng đã đưa tin về việc phát triển robot hỗ trợ binh sĩ trên chiến trường.

Lo ngại về quyền riêng tư

Các chuyên gia về dữ liệu và quyền riêng tư cảnh báo người tiêu dùng nên thận trọng khi cung cấp dữ liệu của họ – đặc biệt là quyền tiếp cận ngôi nhà – để đổi lấy các dịch vụ được quảng bá là miễn phí.

Rory Mir, giám đốc phụ trách truy cập mở và tương tác cộng đồng công nghệ tại tổ chức vận động Electronic Frontier Foundation, cho biết họ đã chứng kiến “sự gia tăng đáng lo ngại của các hình thức ‘trả phí bằng quyền riêng tư’ và ‘hối lộ bằng dữ liệu’ từ các doanh nghiệp”.

“Mặc dù ban đầu bạn có thể nhận được tiền hoặc một dịch vụ nào đó, nhưng dữ liệu mà bạn chia sẻ có thể quay trở lại gây bất lợi cho bạn. Ngay cả khi bạn tin tưởng doanh nghiệp thu thập dữ liệu đó, vẫn luôn tồn tại nguy cơ họ chia sẻ thông tin với các công ty khác hoặc với chính phủ,” ông nói.

“Chúng ta vừa trải qua hàng chục năm dữ liệu cá nhân bị sử dụng để thao túng hành vi của chúng ta thông qua quảng cáo và các hoạt động mang tính khai thác như định giá giám sát.”

Ông Mir nói thêm rằng việc chia sẻ dữ liệu góp phần tạo ra “những hệ thống có thể không đặt lợi ích của bạn lên hàng đầu”.

Calli Schroeder, giám đốc chương trình AI và nhân quyền tại trung tâm nghiên cứu Electronic Privacy Information Center (Epic), cho rằng cách làm của Shift là “một cách sáng tạo đến quỷ quyệt để bán việc xâm phạm quyền riêng tư”.

Bà cho biết công nghệ được phát triển dựa trên lượng dữ liệu đang được thu thập này một ngày nào đó có thể khiến những người làm nghề dọn dẹp mất việc.

Bà cũng cảnh báo rằng ngay cả lợi ích từ một lần được dọn nhà miễn phí cũng chỉ là “một khoản lợi nhỏ nhoi” so với khoản lợi nhuận tiềm năng mà các công ty có thể thu được từ việc tổng hợp và bán các bộ dữ liệu có giá trị.

“Tôi nghĩ mọi người đánh giá thấp mức độ thông tin nhạy cảm mà việc ghi hình trong nhà có thể thu thập,” bà nói.

‘Chúng tôi không kỳ vọng ai cũng thích điều này’

Tuy nhiên, ông Kilic cho rằng Shift là “nền tảng minh bạch nhất về những gì xảy ra với dữ liệu của bạn”.

“Rõ ràng dữ liệu của bạn đang được sử dụng mỗi ngày, nhưng bạn không biết để làm gì và không được trả tiền,” ông này nói, đề cập đến lượng dữ liệu mà các trang web và công ty mạng xã hội thu thập từ người dùng.

“Nhưng một dịch vụ miễn phí có nghĩa là ít nhất bạn được trả công, và điều đó minh bạch và mang tính giao dịch như vậy,” ông nói thêm.

“Nếu bạn không muốn tham gia, bạn không cần phải tham gia. Chúng tôi không kỳ vọng ai cũng thích điều đó, và điều đó là bình thường.”

Trong khi một số người lo ngại về tác động đến quyền riêng tư từ kế hoạch của Shift, những người khác lại hào hứng với cơ hội đóng vai trò chủ động trong cuộc cách mạng AI.

Những người dọn dẹp căn hộ của tôi nói về niềm tin rằng AI sẽ thay đổi mạnh mẽ thế giới việc làm, nhưng những ai đón nhận điều này sớm thì không có gì phải lo sợ.

Một người trong số họ thậm chí đã gửi bộ thiết bị quay phim và giám sát về cho mẹ mình, người ghi lại cảnh quay từ góc nhìn của chính bà khi thực hiện các công việc trong nhà.

Và dù họ được trả mức lương mà công ty Micro AGI khẳng định là cao hơn mức phổ biến của nghề dọn dẹp tại New York, đội ngũ nhân viên dọn dẹp thuộc thế hệ Gen Z của công ty dường như thực sự hào hứng khi được trở thành một phần của làn sóng bùng nổ AI, ngay cả khi điều đó có nghĩa là họ phải xắn tay làm việc hết căn hộ này đến căn hộ khác ở thành phố New York.


 

TƯ TIẾU NGUYỄN HỮU QUANG: THÊM MỘT MẢNH VỠ CỦA THẦN TƯỢNG

Tạp chí Thế Kỷ Mới

TƯ TIẾU NGUYỄN HỮU QUANG: THÊM MỘT MẢNH VỠ CỦA THẦN TƯỢNG

Trong thế kỷ XXI, tượng đài không còn sụp đổ bằng thuốc nổ. Chúng sụp đổ từng mảnh vỡ dưới sức nặng của thông tin và sự thật trần trụi. Mỗi tài liệu được công bố. Mỗi hồi ký được xuất bản. Mỗi nhân chứng ra đi. Mỗi câu hỏi chưa được trả lời. Tất cả hợp lại thành những vết nứt lớn trên khối đá cẩm thạch tưởng như bất khả xâm phạm.

Những ngày gần đây, trên mạng xã hội lại lan truyền thông tin về sự ra đi của ông Nguyễn Tất Trung – người mà nhiều nguồn tư liệu ngoài luồng từ lâu vẫn cho là con trai ruột của Hồ Chí Minh với bà Nông Thị Xuân (1 & 2). Tin tức ấy, dù chưa được báo chí chính thống xác nhận, vẫn tạo nên một làn sóng bình luận đáng chú ý. Không phải bởi một nhân vật quyền lực vừa qua đời, mà bởi nó gợi lại một câu hỏi chưa bao giờ thực sự khép lại trong lịch sử hiện đại Việt Nam: Liệu phía sau bức tượng đài chính trị được xây dựng suốt nhiều thập niên có còn những góc khuất nào chưa được nói hết?

Ngay cả trong những ngày này, dư luận vẫn xôn xao quanh cuốn “Chuyện của Thanh”. Cuốn sách ấy không làm sụp đổ một huyền thoại nào ngay lập tức. Nhưng nó góp thêm một vết rạn trên bề mặt vốn được đánh bóng quá kỹ (3). Một thần tượng chính trị chỉ có thể tồn tại khi đời tư và con người thật của nhân vật ấy được đặt ngoài mọi câu hỏi. Một khi những câu hỏi bắt đầu xuất hiện, dù đúng hay sai, dù được chứng minh hay chưa, thì hào quang của sự bất khả nghi cũng bắt đầu mất đi.

Nếu câu chuyện Nguyễn Tất Trung là đúng, thì đây không chỉ là bi kịch của một cá nhân. Đó còn là bi kịch của một chế độ chính trị đã buộc một con người phải sống cả đời trong vùng tối của lịch sử (4). Một đứa trẻ sinh ra nhưng không được công khai nguồn gốc. Một người đàn ông lớn lên trong sự im lặng. Một cuộc đời bị đặt bên lề chính huyền thoại mà mình được cho là một phần của nó. Không có gì làm tổn thương một thần tượng mạnh hơn sự hiện diện của những nhân chứng sống.

Nếu câu chuyện ấy không đúng, thì bản thân việc nó tồn tại dai dẳng suốt hơn nửa thế kỷ cũng đã là một hiện tượng đáng suy nghĩ. Bởi trong các xã hội dân chủ, những nghi vấn như vậy thường được giải quyết bằng hồ sơ lưu trữ, bằng nghiên cứu độc lập, bằng tranh luận công khai. Còn trong các xã hội nơi lịch sử bị quản lý như một loại tài sản chính trị, những khoảng trống thông tin lại trở thành môi trường màu mỡ cho huyền thoại và phản huyền thoại cùng sinh trưởng.

Hồ Chí Minh. Nguồn: internet.

Vấn đề vì thế không còn là ông Nguyễn Tất Trung là ai. Vấn đề nằm ở chỗ vì sao sau hàng chục năm, xã hội Việt Nam vẫn không có được một câu trả lời được chấp nhận rộng rãi. Một nền chính trị tự tin vào sự thật sẽ không sợ sự thật. Chỉ những nền chính trị phụ thuộc vào huyền thoại mới phải sợ hồ sơ, sợ ký ức và sợ nhân chứng (5).

Trong thế kỷ XXI, tượng đài không còn sụp đổ bằng thuốc nổ. Chúng sụp đổ từng mảnh dưới sức nặng của thông tin và sự thật trần trụi. Mỗi tài liệu được công bố. Mỗi hồi ký được xuất bản. Mỗi nhân chứng “ra đi”. Mỗi câu hỏi chưa được trả lời. Tất cả hợp lại thành những vết nứt lớn trên khối đá cẩm thạch và hoa cương tưởng như bất khả xâm phạm.

Có thể đối với nhiều người, câu chuyện Nguyễn Tất Trung chỉ là một giai thoại bên lề lịch sử. Nhưng đối với người khác, nó lại là thêm một mảnh ghép cho thấy khoảng cách giữa con người bằng xương bằng thịt và hình ảnh chính trị được kiến tạo. Và một khi khoảng cách ấy ngày càng lớn, thì việc thần tượng bị hạ xuống khỏi bệ thờ chỉ còn là vấn đề thời gian.

Lịch sử cuối cùng luôn có cách đòi lại sự thật của mình (6). Chậm chạp, quanh co, nhiều khi kéo dài qua nhiều thế hệ. Nhưng nó không quên. Và mỗi lần một nhân vật, một tài liệu hay một ký ức bị lãng quên trở lại với công chúng, bức tượng của quá khứ lại mất thêm một mảnh đá.

Có lẽ, điều đáng suy ngẫm nhất không phải là một con người đã ra đi. Điều đáng suy ngẫm là tại sao sau hơn nửa thế kỷ, những câu chuyện như thế vẫn tiếp tục ám ảnh xã hội Việt Nam (7). Bởi đó là dấu hiệu cho thấy cuộc đối thoại giữa lịch sử và sự thật vẫn chưa kết thúc. Và ngày mà mọi huyền thoại phải đối diện với toàn bộ hồ sơ của mình, có lẽ không còn xa nữa.

Tư Tiếu Nguyễn Hữu Quang

—————————

Chú thích:

(1) https://baotiengdan.com/…/dai-ta-nguyen-tat-trung-qua-doi/

(2) https://baotiengdan.com/…/them-thong-tin-ve-dua-con-vo…/

(3) https://thongluan-rdp.online/…/lam-ban-ve-cuoc-dau-to…/

(4) https://www.facebook.com/groups/2475681322821562/posts/2902539023469121/ (MẬT THƯ LIÊN QUAN ĐẾN HỒ CHÍ MINH (Lưu giữ tại VP Chủ tịch Quốc Hội CSVN)

(5) https://vi.wikipedia.org/…/N%C3%B4ng_Th%E1%BB%8B_Xu%C3%A2n (Nông Thị Xuân, vợ bé của Hồ Chí Minh)

(6) https://baotiengdan.com/…/bi-mat-cuoc-doi-cua-nguyen…/

(7) https://vietbao.com/…/hay-giai-oan-nghiet-cho-dong-ho…

https://thekymoi.media/tu-tieu-nguyen-huu-quang-them-mot…/ 


 

Nếu Muốn Thấu Hiểu Cuộc Đời, Hãy Một Lần Ghé Thăm 3 Nơi Này

Maria Tran Thi Ha is at Hospital Conde S. Januário. 

Macao, Macau

Nếu Muốn Thấu Hiểu Cuộc Đời, Hãy Một Lần Ghé Thăm 3 Nơi Này

  1. Bệnh viện – Nơi ranh giới mong manh gọi tên “Sức khỏe”

Bước vào bệnh viện, bạn sẽ nhận ra sự sống này vốn dĩ mỏng manh đến nhường nào. Ở nơi mà tiếng máy thở và nhịp tim là âm thanh chủ đạo, mọi khoảng cách giàu nghèo, địa vị đều bị xóa nhòa. Người giàu nhất hay nghèo nhất cũng đều phải nằm trên những chiếc giường giống nhau, kết nối với những hàng máy móc vô hồn, và cùng đau đớn cầu xin định mệnh cho mình thêm chút ít thời gian.

Note: Khi đối diện với sinh tử, bạn mới thấu hiểu sâu sắc rằng: Sức khỏe chính là khối tài sản vô giá nhất, còn mọi danh vọng, tiền tài ngoài kia suy cho cùng cũng chỉ là phù phiếm.                                                                         

 2. Nhà tù – Nơi một bước chân đánh đổi bằng “Tự do”

Đằng sau những chấn song sắt lạnh lẽo và những bức tường kiên cố của nhà tù là cái giá quá đắt của những bài học cuộc đời. Ở nơi đây, bạn sẽ bàng hoàng nhận ra một tương lai tươi đẹp có thể bị đập tan hoàn toàn chỉ vì một sai lầm nhất thời, một phút đặt niềm tin sai chỗ vào người bạn tồi, hay chỉ một khoảnh khắc nóng giận không kiềm chế được bản thân.

Note: Nơi đây dạy chúng ta về sức nặng của mỗi lựa chọn. Chỉ khi nhìn thấy những con người đang khát khao quyền làm chủ cuộc đời mình sau lớp cửa giam, bạn mới thấu hiểu rằng: Tự do – thứ chúng ta đang vô tình coi là hiển nhiên và phung phí mỗi ngày – lại chính là món quà xa xỉ, tuyệt vời nhất mà một con người có thể sở hữu.

  1. Nghĩa trang Nơi cát bụi tĩnh lặng nhắc nhở về “Tình yêu”

Điểm đến cuối cùng của hành trình kiếp người chính là nghĩa trang. Đứng trước những ngôi mộ nằm lặng yên san sát, nhìn những cái tên được khắc sâu vào đá lạnh, bạn sẽ chẳng thể tìm thấy bất kỳ dòng chữ nào ca ngợi sự giàu sang, tôn vinh sắc đẹp hay ghi danh địa vị lúc sinh thời. Tất cả những gì còn lại chỉ vỏn vẹn là một mốc ngày sinh và một mốc ngày tử. Mọi hào nhoáng, tranh đấu, hơn thua ở khoảng giữa hai mốc thời gian ấy, cuối cùng đều chìm vào khoảng lặng mênh mông của đất mẹ.

Note: Đời người ngắn ngủi tựa như một cái chớp mắt. Khi tất cả chỉ còn là cát bụi, thứ duy nhất ở lại và tồn tại mãi mãi với thời gian không phải là những gì bạn đã cố công tích lũy cho bản thân, mà chính là tình yêu thương, lòng trắc ẩn và những di sản tốt đẹp mà bạn đã kịp để lại cho cuộc đời này. 


 

CHA TÔI – Nguồn fb Loan Ngẫn – Truyen ngan HAY

Xuyên Sơn

 CHA TÔI – Nguồn fb Loan Ngẫn

Năm ấy tôi lên mười thì mẹ tôi bỏ nhà theo người đàn ông khác.

Bà chê cha tôi nghèo và hèn làm mãi không khấm khá lên được.

Mẹ tôi te tái gói ghém rồi quảy quả xách túi quần áo ra đi.

Bước qua bậu cửa, đi qua cha tôi đang gục đầu xuống hai lòng bàn tay, 

mắt mẹ tôi cũng chẳng nỡ nhìn.

Bà đi những bước đi róng riết tức tối và cứ như là mỗi bước đi trút bớt một gánh nặng.

Mẹ tôi chỉ dừng lại cuối sân khi nghe tiếng tôi thét lên: “mẹ! Mẹ ơi!”

Bà dừng lại mươi giây, hình như lỡ một nhịp chân.

Bà không ngoảnh lại rồi săn sẻ bước tiếp.

Cha tôi thinh lặng, ông ôm chặt lấy tôi khi tôi nhào xuống sân định đuổi theo mẹ ra ngõ.

Cả người cha tôi rung lên bần bật theo từng tiếng nức nở của tôi.

Tết năm ấy mẹ tôi không về.

Chiều hăm chín Tết tôi chạy ngược triền đê, vừa chạy tôi vừa nức nở trong lòng hai tiếng:

“Mẹ, Mẹ ơi..”

gió bấc cắt vào má, vào tay tôi những làn sắc lạnh giá buốt.

Tôi cứ thế lớn lên trong sự thiếu vắng hơi mẹ.

Cha tôi là tất cả đối với tôi, tôi cũng là tất cả với ông ấy.

Người ta buồn thì hay uống rượu, chỉ cha tôi là không.

Ông nuốt những nỗi buồn đau tình phụ vào lòng bằng sự im lặng đến buốt giá.

Các bà hàng xóm hay thì thèo hỏi vào tai tôi:

“Mẹ có về không?

Cha buồn có uống rượu không?”

Lắm đêm tôi học bài chán chê, chui vào mùng ngủ đã đời tỉnh dậy vẫn thấy cửa hé mở, sân vắng đầy ánh trăng suông, cha tôi ngồi chết lặng như thế mặc cho sương rơi ướt bực thềm, trăng rơi đầy vai đầy tóc ông.

Tôi bật dậy nhào đến ôm chặt lấy thân hình gầy gò  lạnh cóng của cha tôi.

– Sao cha không uống rượu cho bớt buồn?

Sao cha buồn mà không chịu khóc?

Tôi vừa thổn thức, vừa đập tay như điên dại vào khuôn ngực của cha tôi.

Ông cứ vậy, chết lặng, im lìm tiếp tục để nuôi tôi sống.

* Cha tôi bảo con đừng trách mẹ.

Đàn bà khi khổ cực quá, khi đa đoan quá hoặc xinh đẹp quá trong lòng thường hay dậy sóng.

Có những con sóng mà chỉ trong những khoảnh khắc rất ngắn thôi nếu không đủ bản lĩnh và lý trí để trụ vững thì sẽ bị sóng vô hình đó cuốn đi xa bờ bến.

Nó đẩy cuộc đời sang những ngã rẽ bất ngờ đầy đau khổ.

Sau này tĩnh tâm hoặc đằm người đàn bà có hối tiếc nhưng muộn mất rồi.

Người làng bảo mẹ tôi lấy chồng ở Bến Bính, mẹ tôi rất đẹp nên lấy chồng giàu có lắm,  bà thường ngược xuôi trên những con đò nan khi thì bám mích tàu Tây buôn đồ ngoại, khi thì bán dầu bán nhu yếu phẩm cho các thuỷ thủ tàu Việt nam.

Cha làm mọi việc, làm quần quật để thoát nghèo và như để trút nỗi hận vào kiếp nghèo nàn do đó mà mẹ tôi phải bỏ cha con tôi.

Ông làm phu cát ở bến đò Vạn hoá, bốc gạch, đi đáy, phụ hồ làm tất tật những gì có thể để nuôi tôi.

Ngày ấy Thuỷ nguyên nối với nội thành Hải phòng bằng những chuyến phà chạy qua sông Cấm.

Tôi không nhớ mẹ, tôi ghét mẹ.

Ba bốn cái Tết bà bỏ đi mà chưa một lần từng trở lại thăm tôi.

Làng Lâm với bến Bính đâu xa.

Bác hàng xóm bảo chỉ cần tôi đi qua Hoa động, qua cầu Đen cứ đi thẳng tay phải là tới bến Bính.

Nơi ấy tôi có thể gặp mẹ!

Một buổi cha tôi đi làm cát rất sớm, tôi trở dậy cho lợn gà chó má ăn xong, bỗng tự nhiên tôi bần thần nhớ mẹ.

Trời mới vừa tang tảng sáng, lối đi còn ướt đẫm sương rơi, tôi chạy một mạch qua cổng làng chạy miết chạy miết theo lời bác hàng xóm…

Tôi ngơ ngác sợ hãi giữa dòng người và xe thồ hàng.

Chiếc phà cập bến, người xuống kẻ lên ngược ngược xuôi xuôi, bơ vơ và không định hướng, tôi đứng chết trân nép vào một mái quán bên đường.

Bến Bính với những mái nhà tạm lợp bằng giấy dầu và những khúc cây đè lên mái vì sợ gió bão thổi bay.

Những khuôn mặt người lạnh lùng vội vã.

Tôi thấy sợ hãi, tôi nhớ cha và nước mắt chảy dài, lòng cứ thì thầm gọi hai tiếng mẹ, mẹ ơi..

tôi đứng mãi đứng mãi chẳng thể nào biết đi về hướng nào để tìm thấy mẹ của mình.

Bóng nắng đã xế dưới chân tôi.

Một mình tôi lại lầm lũi trở về làng.

Sau lần ấy tôi không bao giờ đi tìm mẹ nữa.

Năm tôi học hết cấp ba, cây cầu Bính được khánh thành.

Một buổi trưa tháng năm tôi đạp xe về nhà sau buổi liên hoan.

Trên giỏ xe vẫn còn chùm phượng vĩ, vừa bước vào nhà thì tôi nhìn thấy cha tôi ngồi trên cánh phản giữa nhà, dưới sàn là bà mẹ của tôi, hơn mười năm tôi mới lại gặp lại,nhưng thoạt nhìn tôi nhận ra ngay. 

Bà ấy khuỵ xuống giữa nhà nức nở khóc gọi tên cha, xin lỗi cha để bà gặp tôi lần cuối. ..

Rất nhiều năm sau cái chết của người đàn bà mà tôi gọi bằng mẹ, tôi vẫn nhớ như in lời bà ấy nói với cha tôi.

Bà ấy đã từng rất yêu cha, yêu tôi, nhưng Phía sau tình yêu còn có những cám dỗ, những thấp hèn, toan tính và cả rất nhiều thứ vụn vặt rất người.

Bà ấy đã không vượt qua được nên để đánh mất tình yêu và gia đình.

Mẹ tôi chết rất trẻ, năm ấy bà mới có bốn mấy tuổi vì căn bệnh ung thư.

Những tháng ngày cuối cùng của cuộc đời bà bỗng thấy nhớ tôi,

nhớ những ngày tháng cũ, bà ân hận nhưng tất cả đều là quá muộn.

Tôi lớn lên với một bên lòng mang nỗi hận mẹ mình.

Cha tôi cả cuộc đời cô độc bởi tình yêu duy nhất ông chỉ dành cho một người đàn bà. 

Sau này cha tôi trở nên khá giả và giàu có nhờ mở bãi buôn gạch cát.

Cũng rất nhiều người đàn bà đến gần, người ve vãn gia tài, người thật dạ thương yêu nhưng cha vẫn chẳng lấy một ai.

Cuộc đời công bằng đối với tôi, đời lấy đi của tôi tình yêu của người mẹ từ khi tôi còn quá bé, nhưng bù lại tôi được cả tình thương của cha thời ấu thơ.

Khi lớn lên tôi gặp được một người đàn ông nữa cũng yêu tôi không kém gì cha.

Nhưng anh ấy yêu tôi bằng tình yêu lứa đôi và chồng vợ.

Cả cuộc đời này tôi hàm ơn họ.

Và với tôi, tình yêu là tất cả, phía sau tình yêu cám dỗ và mọi thứ chẳng là gì bởi với tôi.

Cha và chồng, hai người đàn ông trong cuộc đời tôi, họ vừa là bầu trời vừa là mặt đất này…

Nguồn fb Loan Ngẫn


 

BỐ NUÔI

BỐ NUÔI

 Ngày cưới của tôi và em đã được ấn định, tôi đón chờ ngày 08/05/2016 sắp tới như một món quà của cuộc đời cho em, cho tôi và cho cả người cha già của tôi nữa.  Vậy mà chỉ trong phút chốc, giấc mơ ấy tan tành, nó phá vỡ niềm tin của tôi, hạnh phúc của tôi nhưng đau khổ hơn thế, nó có thể biến tôi thành một người con bất hiếu mà có nằm mơ, cả cuộc đời này tôi cũng không dám nghĩ mình sẽ có ngày bất hiếu với cha… 

Em là người biết rõ hoàn cảnh của tôi.  Tôi mồ côi cha từ bé, mẹ tôi góa chồng năm mẹ 26 tuổi, mẹ có hai đứa con trai, đứa lớn 5 tuổi, đứa bé vừa mới 1 tuổi.  Trong làng ngoài xóm nói mẹ tôi số sát chồng, ông bà nội không nhìn nhận cháu.  Mẹ tôi một mình nuôi hai anh em tôi trong đớn đau và tủi nhục.  Trong làng có một người đàn ông tuổi đã ngoài 30 nhưng do di chứng của bệnh quai bị nên chẳng lấy vợ.  Người đàn ông ấy bất chấp tất cả, xin được cưu mang ba mẹ con tôi dù gia đình từ bỏ, làng xóm chê cười và bạn bè dè bỉu.  Người đàn ông đó chính là bố tôi.  Bố không sợ số phận, không sợ gì số sát phu của mẹ tôi mà đón nhận chúng tôi như chính các con do bố đứt ruột sinh thành …… 

Ba năm sau ngày bố tôi lấy mẹ, mẹ tôi mắc bệnh hiểm nghèo và qua đời.  Chôn vùi nỗi tiếc thương vợ, bố vẫn nói với mọi người rằng hai anh em tôi chính là món quà quí giá mà mẹ để lại. 

Từ ngày đó, nhà chỉ có ba bố con nhưng chúng tôi chưa bao giờ phải nhịn đói, cũng chưa từng nghỉ học dù chỉ một buổi.  Bố nhận tất cả công việc có thể (đóng gạch ba banh thuê, làm củ sứ điện, làm phụ hồ…) để nuôi chúng tôi khôn lớn.  Nhiều đêm thức giấc, hình ảnh bố tôi ngồi bên ngọn đèn khâu cặp sách cho anh em tôi mãi không bao giờ quên.  

Có lần, đoàn thợ nhận được công trình lớn nhưng phải xa nhà một tháng, bố tôi muốn đi lắm để kiếm được nhiều tiền, nhưng vì lo cho anh em chúng tôi ở nhà nên bố lại từ chối chỉ để ở cạnh các con.  Sau lần đấy, họ không nhận bố tôi làm thợ phụ nữa, bố lại chuyển sang nghề bốc vác thuê, cứ ai gọi là đi, bất kể ngày hay đêm, chỉ mong đủ tiền cho các con ăn học.  

Từ lúc tôi nhận thức được, tôi chưa thấy bố tôi khóc bao giờ.  Lần đầu tiên tôi thấy bố tôi khóc là ngày tôi nhận giấy báo trúng tuyển Đại học Kinh tế Quốc dân (khóa 46).  Ngày hôm đó, bố tôi cầm tờ giấy báo trúng tuyển đại học của tôi mà hai tay run rẩy, bố để lên bàn thờ mẹ thắp hương rồi cứ thế mà khóc.  

Tôi và em trai chỉ biết nhìn bố mà không nói nên lời.  

Suốt những năm đại học, bố chưa bao giờ chậm gửi tiền đóng học phí cho tôi dù chỉ một ngày, mặc tôi nói tôi đi làm thêm, mặc tôi có học bổng bố vẫn gửi tiền đều đặn cho tôi và căn dặn tôi ăn uống đầy đủ, đừng làm thêm nữa, một mình bố làm là đủ rồi.  Năm hai đại học tôi bị tai nạn nặng và phải nhập viện gần một tháng.  Cả tháng đó, bố mang em trai lên Hà Nội chăm tôi, tôi bảo sao bố không để em ở nhà cho nó đi học thì bố bảo đi đâu bố cũng mang các con theo vì bố không yên tâm giao các con cho bất cứ ai.  Gần một tháng đó, ngày bố ra cầu Long Biên chờ người gọi việc bốc vác là làm, tối lại chăm sóc tôi trong viện.  Những ngày tháng đó, cả đời tôi không bao giờ quên…  

Tôi ra trường đi làm cũng chưa mua được gì cho bố, chỉ vài bộ quần áo mà mỗi lần mua, bố lại dỗi lên dỗi xuống kêu tốn tiền.  Tôi cũng mới sửa được cái nhà, cũng nuôi được em trai đại học.  Bố vẫn luôn thế, vẫn bắt tôi dành tiền để cưới vợ, để mua nhà ở Hà Nội, Bố bảo bố vẫn làm được, con đừng lo.  

Hôm nhà tôi sang nói chuyện người lớn với nhà em, tôi dẫn bố đi mua một bộ vest.  Bố bảo mua đắt lắm mà bố chỉ mặc có ba ngày (ngày dạm ngõ, ăn hỏi và ngày cưới).  Con thuê hay mượn cho bố cũng được, tiền đó còn để lo cỗ bàn.  Tôi ứa nước mắt, ép mãi bố mới chịu thử áo.  

Hôm nay tôi và em đi thử áo cưới.  Em vẫn đang thử đồ.  Điện thoại của em có tin nhắn Zalo của người bạn thân của em.  Tôi nghĩ cô ấy gửi lời chúc mừng nên mở ra xem.  Tôi không tin vào mắt mình khi nhìn đoạn chat giữa em và bạn ấy.  Em nói sao?  Em nói dù lấy tôi, em vẫn không muốn ở với bố tôi.  Em bảo rằng em không muốn chăm bố chồng hờ.  Em bảo với bạn rằng : “Ổng có đẻ ra chồng tao đâu mà tao phải chăm?  Cưới rồi cứ để ông ấy ở quê với thằng em…”  Còn nhiều, nhiều nữa mà tôi không thể đọc vì mắt cứ nhòe đi…  

Em từng nói sẽ chăm bố tôi, yêu thương bố tôi khi chúng tôi là vợ chồng, vậy bây giờ tôi nên tin lời em nói với tôi hay tin vào đoạn chat giữa em với bạn?  Em có thể yêu tôi ít đi nhưng thương bố tôi được không?  Người bố đã mang anh em tôi đến cuộc đời này.  Cho em một người chồng mà em vẫn ngày ngày nói yêu thương.  

Ngày cưới đã định, bố tôi vui mừng đi mời khắp xóm làng.  Bố tự hào về em, người con dâu có học thức.  Còn tôi, tôi ngồi đây trăn trở, khổ đau.  Liệu tôi có làm em thay đổi được không?  Liệu em có sẵn lòng thay đổi để thương yêu Bố tôi không?  Tôi sợ lắm một tình yêu ích kỷ, chỉ nghĩ cho bản thân.  Tôi vốn chỉ quen với tình yêu cho đi mà không bao giờ biết nhận lại của bố mà thôi.  

Gửi anh trai! 

Hôm qua tình cờ đứa bạn cho em đọc những lời tâm sự của anh trên group, em đã nhận ra ngay đó là anh của em.  Nước mắt em đã rơi.  Em không rơi nước mắt vì anh mà vì bố của chúng ta anh à.  

Khi anh viết lên những dòng tâm sự ấy, em hiểu anh đã phân vân nhiều lắm.  Để em kể anh nghe, nghe về bố của chúng ta những ngày anh vắng nhà, còn quyết định như thế nào thì tùy anh định liệu, em không dám cản ngăn.  

Ngày anh lên trường nhập học, em và bố lên Hà Nội cùng anh, anh còn nhớ chứ.  Lúc trở về, nhà Nội (Nội ruột gồm hai ông bà và hai chú) sang bảo Bố: “Thằng H có phải là con ông đâu mà ông đi khoe khắp đầu làng cuối xóm, nó đậu đại học là do gen nhà tao thông minh, chứ gen nhà mày thì chỉ có đi làm cửu vạn mà thôi.”  Hôm đó em đã lao vào ẩu đả với hai chú vì dám xúc phạm đến bố.  Em cứ lao vào vừa khóc vừa quơ tay đấm đá liên hồi.  Em không ý thức được việc em làm, em chỉ thấy đau vì họ sỉ nhục bố em.  Bố đã lôi em ra, giữ chặt tay em và xin lỗi nhà nội.  Bố hứa sẽ giữ lời ăn tiếng nói.  Đêm đó bố ngồi trầm ngâm cả đêm không ngủ.  Sáng hôm sau, bố bắt em quỳ gối và vụt em ba roi (dù lúc đó em đã lớp 9).  Bố nói dù có như thế nào cũng không được hỗn hào với nhà nội ruột…  

Sau lần đó, có ai hỏi về anh mắt bố cũng long lanh, khoe anh thông minh giống bố ruột chứ người như bố chỉ biết lao động thôi.  Suốt những năm anh học đại học, chưa bao giờ bố chậm gửi tiền cho anh, nhưng cũng chưa bao giờ bố biết tới ăn sáng, anh biết không?  Nồi cháo đậu đen hôm trước ăn không hết, hôm sau bố ăn qua quít rồi đi làm.  Bố hay bảo người Trung Quốc sáng họ thường ăn cháo buổi sáng mới thọ.  Bố muốn sống lâu để chăm sóc tụi bay.  Em chưa bao giờ nhịn ăn hoặc ăn cháo sáng dù chỉ nắm xôi hay bát mì.  Có lần anh gọi về bảo nộp tiền học tiếng Anh gì đó (em quên rồi,) bố đã đi vay khắp xóm cho đủ.  Bố đi mãi đến khi bố về thì đã hơn một giờ sáng.  Em nói: “Bố có gửi cho Nó chậm một ngày cũng đâu sao mà bố phải đêm hôm khuya khoắt thế này.”  Em xót bố thôi.  Bố tát em, lần đầu tiên bố tát em và khóc.  (Em nói Nó là cái trung tâm tiếng Anh chứ có phải nói anh đâu) thế mà bố đấm ngực và bảo em chưa ngoan là do lỗi bố không biết dạy dỗ.  Sau lần đó, em không  bao giờ dám nói bậy dù chỉ nửa lời.  

Ngày anh tốt nghiệp, bố mua cho anh bộ vest mà bốn tháng sau bố mới trả hết tiền, anh biết không?   

Em không  có ý định thi đại học vì hơn ai hết, em hiểu bố nhọc nhằn đến như thế nào.  Vậy mà bố dỗi, bố ốm cả tháng là em sợ đến phát ốm theo.  Em lao vào học và đỗ.  Ngày em đỗ vào Đại học Giao thông vận tải, bố không khoe ai nữa, chỉ lặng lẽ dắt em ra thắp hương mộ mẹ mà thôi.  

Em không biết anh yêu chị Q nhiều bao nhiêu.  Chị ấy có quyền làm khổ anh nhưng không có quyền làm khổ bố em, càng không có quyền xúc phạm bố chúng ta.  Anh quyết định sao cũng được, em cũng năm cuối đại học rồi, anh không phải lo nuôi em, cả bố nữa vì em sẽ cố gắng lo cho bố.  Chính vì thế mà em chưa dám yêu một ai vì em chưa tin rằng sẽ có ai đó có thể hiểu và thông cảm với hoàn cảnh của chúng ta, chia sẻ với chúng ta và trân quí bố mình.  Nhưng anh khác và em khác.  Em sẽ mang bố theo em suốt cuộc đời này, anh đừng phải lo nếu anh còn phân vân. 

 Em: HVĐ

 Sưu tầm

From: Langthangchieutim


 

Cuối cùng, ai cũng phải học cách sống trong cô đơn

Kimtrong Lam 

Bài Học Cay Đắng Nhưng Cần Chấp Nhận

Người trên 70 tuổi: Bài học cay đắng nhưng cần chấp nhận

– “Cuối cùng, ai cũng phải học cách sống trong cô đơn”

Ở tuổi đôi mươi, người ta sợ nghèo.

Tuổi trung niên, người ta sợ bệnh.

Nhưng đến tuổi 70… nỗi sợ lớn nhất lại là cô đơn.

Thế nhưng, nghịch lý thay:

Cô đơn không phải bi kịch của tuổi già – mà là sự thật mà mỗi người cần học cách đón nhận.

Một cụ ông hơn 70 từng nói:

“Ở tuổi này, con cái không còn thuộc về mình nữa.”

Ngày trẻ nghe câu ấy, ta thấy chua xót.

Nhưng khi chính mình già đi, mới hiểu đó là chân lý của đời người.

  1. Con cái không vô tâm – chúng chỉ quá bận để ngoảnh lại

Người già sống bằng ký ức.

Còn người trẻ sống bằng trách nhiệm, áp lực và cơm áo.

Ta nhớ con, nhưng con mải họp.’

Ta mong con về, nhưng con còn đang vật lộn giữa thành phố xa.

Đó không phải bất hiếu. Đó là cuộc đời.

Ngày xưa, cha mẹ nhiều con, sống gần nhau, đong đầy sự quây quần.

Còn bây giờ, mỗi đứa một phương trời.

Cần gặp nhau, nhưng tất cả đều phải… đợi khi nào rảnh.

Thời gian đã thay đổi mọi thứ – không chỉ lòng người.

  1. Người 70 tuổi khổ nhất khi đặt hết hy vọng vào người khác

Bi kịch lớn nhất của tuổi già không phải không ai chăm sóc,

mà là kỳ vọng quá nhiều vào con cái.

Đến tuổi 70, điều quan trọng nhất không phải là “con sẽ chăm mình thế nào”, mà là mình có tự chăm được cho mình không:

còn sức khỏe để đi lại

còn minh mẫn để tự lo

còn tiền để không phải xin

còn bạn để trò chuyện

còn sở thích để sống vui

Chỉ khi tự đứng được, tuổi già mới có phẩm giá.

  1. Cô đơn – không phải kẻ thù, mà là người thầy cuối cùng

Khi ta tập quen với việc:

ăn một mình

đi chợ một mình

đi khám bệnh một mình

ngắm hoàng hôn một mình

… ta sẽ nhận ra: cuộc đời này, mỗi người đều là hành khách độc hành.

Con cái có cuộc sống riêng, bạn đời có khi đã đi trước một bước.

Còn ta, chỉ có chính mình làm bạn đồng hành đến phút cuối.

Khi không còn mong đợi ai hiểu mình, yêu mình, ở bên mình, lúc ấy ta mới thật sự bắt đầu già đi một cách thanh thản.

  1. Tuổi già hạnh phúc không phải là “đông con nhiều cháu”, mà là:

Có một chút tiền

Có một chút sức khỏe

Có vài người bạn

Có một cuộc đời do chính mình làm chủ.

Đó mới là sự tự do thật sự.

Đừng kỳ vọng con về thăm thường xuyên.

Đừng oán trách người ta sống lạnh nhạt.

Đừng kể khổ với bất kỳ ai.

Đừng chờ đợi sự tận tụy mà con cái không thể cho bạn.

Thay vì trông chờ người khác làm điểm tựa, hãy trở thành điểm tựa của chính mình.

  1. Bài học cuối cùng của đời người: Học cách sống cùng nỗi cô đơn

Khi cha mẹ còn sống, cuộc đời ta còn gốc rễ.

Khi cha mẹ mất đi, ta chỉ còn “đích đến”.

Người trên 70 đều đang đi nốt chặng cuối.

Đi chậm thôi, nhưng phải đi bằng chính đôi chân của mình:

Giữ sức khỏe

Giữ tiền

Giữ bạn

Giữ niềm vui nho nhỏ

Giữ lòng bình an

Và quan trọng nhất:

Giữ lại một phần sự yêu thương cho chính mình.

Tuổi già không phải để chờ đợi, mà là để sống tiếp – theo cách nhẹ nhàng và tự chủ nhất.

Những câu chuyện Nhân Văn | Người trên 70 tuổi: Bài học cay đắng nhưng cần chấp nhận – “Cuối cùng, ai cũng phải học cách sống trong cô đơn” 


 

Nguyễn Hưng Quốc – NGHĨ VỀ CÁC CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI

Nguyễn Hưng Quốc

NGHĨ VỀ CÁC CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI

1.

Ở Việt Nam gần đây có một số dấu hiệu mới khiến nhiều người lo ngại. Thứ nhất, Việt kiều về nước phải đăng ký tạm trú (như mấy chục năm trước!); thứ hai, chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã có quyền tước chứng chỉ hành nghề của luật sư. Nhiều người nói đến sự củng cố của một nền công an trị.

2.

Chế độ độc tài nào cũng bắt đầu bằng một cuộc cách mạng và kết thúc bằng một cuộc cách mạng khác. Ở cuộc cách mạng đầu, họ có thể là anh hùng; ở cuộc cách mạng sau, họ là tội phạm, chỉ trừ một ngoại lệ: chính họ đứng ra khởi xướng cuộc cách mạng thứ hai để xóa bỏ các di sản của cuộc cách mạng thứ nhất.

3.

Các chế độ độc tài không cần gì ở người dân hơn là sự dửng dưng. Dửng dưng trước tội ác. Dửng dưng trước sự áp bức. Dửng dưng trước vận mệnh đất nước. Và dửng dưng trước cả sự khổ nhục của chính mình. Chính sự dửng dưng ấy là dưỡng khí và dưỡng chất cần thiết để duy trì và nuôi dưỡng độc tài.

4.

Tâm lý của phần lớn dân chúng là muốn được an toàn, và vì muốn được an toàn nên họ sợ đương đầu với chế độ độc tài, nhưng chính vì tránh né đương đầu như thế nên chế độ độc tài càng kéo dài và họ càng không được an toàn.

5.

Ma quỷ hiện hữu nhờ óc mê tín. Các tên độc tài tồn tại nhờ sự cuồng tín của con người. Mê hay cuồng đều loại trừ lý trí.

6.

Ở Việt Nam không có nhà độc tài. Chỉ có một bộ máy độc tài. 


 

TRƯỚC KHI CON MỞ MIỆNG – Lm. Minh Anh,Tgp. Huế

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Cha anh em đã biết rõ anh em cần gì, trước khi anh em cầu xin”.

Một đứa trẻ tỉnh giấc giữa đêm vì cơn ác mộng. Chưa kịp gọi, nó đã thấy cha mình ngồi bên, tay đặt trên trán nó. Đứa bé ngạc nhiên: “Ba biết con sợ?”. Người cha mỉm cười: “Ba đã nghe tiếng con trở mình từ lâu!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay tiết lộ một nghịch lý: chúng ta không cầu nguyện để được Thiên Chúa lắng nghe; chúng ta cầu nguyện vì Cha đã nghe cả tiếng trở mình của chúng ta từ trước. Bởi lẽ, Cha đã biết, đã yêu và đã chờ đợi – ‘trước khi con mở miệng’.

Chúng ta thường nghĩ cầu nguyện là chuyển thông tin từ đất lên trời. Nhưng Chúa Giêsu cho biết, không có điều gì nơi chúng ta là “tin mới” đối với Thiên Chúa. Động từ Hy Lạp oiden – “đã biết và vẫn đang biết” – diễn tả một sự hiểu biết đi trước mọi lời thưa gửi. Vì thế, cầu nguyện không nhằm mở mắt Thiên Chúa, nhưng mở lòng người.

Vậy nếu Cha đã biết, tại sao còn phải cầu nguyện? Bởi lẽ, lời cầu nguyện không nhằm thay đổi Thiên Chúa, nhưng biến đổi con người. Mỗi lần thưa “Lạy Cha”, chúng ta học bước ra khỏi cái tôi tự trị; mỗi lần nói “Xin cho ý Cha thể hiện”, chúng ta học trao lại quyền định đoạt cho Cha. Cầu nguyện không phải là kéo Thiên Chúa vào chương trình của chúng ta, nhưng là để chúng ta được đưa vào chương trình của Ngài. Thế nhưng, chúng ta vẫn khó tin điều đó. Chúng ta sợ bị bỏ quên, nên cứ muốn nói nhiều, xin nhiều và tự xoay xở. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta bình an xác tín một sự thật: trước khi chúng ta biết mình cần gì, Cha trên trời đã biết.

Câu chuyện Cựu Ước hôm nay là một minh hoạ. Êlia là người đã để Thiên Chúa viết nên câu chuyện đời mình. Ông không sống theo dự tính riêng, nhưng theo ý định của Thiên Chúa; không nắm giữ, nhưng phó thác; không tìm vinh quang cho mình, nhưng làm rạng danh Ngài. Vì thế, ông bừng lên như ngọn lửa – bài đọc một. “Trước nhan thánh Chúa, người công chính hãy vui mừng!” – Thánh Vịnh đáp ca. Niềm vui chỉ nảy sinh nơi những ai không giằng co với Thiên Chúa, nhưng bình an ở trong tay Ngài. “Đừng để điều gì làm con xao xuyến, đừng để điều gì làm con sợ hãi. Mọi sự đều qua đi; chỉ mình Thiên Chúa là không đổi thay!” – Têrêxa Avila.

Anh Chị em,

Chúa Giêsu là Người Con đã sống trọn vẹn trong niềm tín thác vào Chúa Cha. Từ sa mạc đến núi Sọ, Ngài không ngừng trao mình cho Cha, để rồi cuối cùng phó dâng linh hồn trong tay Cha. Đó cũng là con đường của người môn đệ: càng cầu nguyện, chúng ta càng học bớt đòi Thiên Chúa theo ý mình. Cầu nguyện không phải để Thiên Chúa làm điều chúng ta muốn, nhưng để chúng ta trở thành điều Thiên Chúa muốn – biết trao đời mình cho Đấng luôn đi bước trước. Bởi lẽ, ‘trước khi con mở miệng’, Cha đã ở đó.

“Lý do chúng ta cầu nguyện là để được nên một với Thiên Chúa, Đấng chúng ta cầu khẩn!” – Julian of Norwich.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, trước khi con tìm Chúa, Chúa đã đi tìm con; trước khi con gọi Cha, Cha đã biết con; trước khi con cất tiếng, Cha đã ở đó. Cho con biết sống và cầu nguyện như một người con!”, Amen.

Lm. Minh Anh,Tgp. Huế

********************************************

Lời Chúa Thứ Năm, Tuần XI Thường Niên, Năm Chẵn

Vậy anh em hãy cầu nguyện như thế này.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. Mt 6,7-15

7 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Khi cầu nguyện, anh em đừng lải nhải như dân ngoại ; họ nghĩ rằng : cứ nói nhiều là được nhận lời. 8 Đừng bắt chước họ, vì Cha anh em đã biết rõ anh em cần gì, trước khi anh em cầu xin.

9 “Vậy, anh em hãy cầu nguyện như thế này :

‘Lạy Cha chúng con là Đấng ngự trên trời,
xin làm cho danh thánh Cha vinh hiển,
10triều đại Cha mau đến,
ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.
11Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày ;
12xin tha tội cho chúng con
như chúng con cũng tha
cho những người có lỗi với chúng con ;
13xin đừng để chúng con sa chước cám dỗ,
nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ.’

14 “Thật vậy, nếu anh em tha lỗi cho người ta, thì Cha anh em trên trời cũng sẽ tha thứ cho anh em. 15 Nhưng nếu anh em không tha thứ cho người ta, thì Cha anh em cũng sẽ không tha lỗi cho anh em.”


 

Cái Xấu Của Một Ý Thức Hệ

Phong Thanh Nguyen is with Phong Nguyen.

Cái Xấu Của Một Ý Thức Hệ

Trước năm 1975, ở miền Nam có một câu nói dân gian nghe rất chua chát:

“Ai xấu quá thì bị nói: xấu như Việt cộng.”

Mới nghe tưởng là câu đùa ác miệng. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, chữ “xấu” ở đây không chỉ nằm ở khuôn mặt, dáng vẻ hay áo quần. Cái xấu đáng sợ hơn là **cái xấu của một lối sống**, một thứ văn hóa chính trị nghèo nàn, thô bạo, luôn dị ứng với sự thanh lịch, tử tế, văn minh và tự do.

Người miền Nam trước 1975 không hoàn hảo. Không xã hội nào hoàn hảo. Nhưng miền Nam có một nếp sống đô thị, một tinh thần cởi mở, một không gian văn hóa tương đối tự do. Người ta đọc sách, nghe nhạc, xem phim, mặc đẹp, nói chuyện lịch sự, tranh luận, yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp. Một cô gái có thể uốn tóc, sơn móng tay, mặc áo dài, dùng son phấn. Một người đàn ông có thể mặc vest, đeo kính, nói năng từ tốn, đọc sách Tây phương, nghe nhạc tiền chiến, bàn chuyện văn chương, triết học, chính trị.

Những điều đó vốn rất bình thường trong một xã hội văn minh. Nhưng dưới con mắt của người cộng sản, cái đẹp ấy lại trở thành “tiểu tư sản”, “ủy mị”, “đồi trụy”, “phản động”, “mất lập trường”. Họ không chỉ muốn chiếm chính quyền. Họ còn muốn chiếm luôn cách ăn mặc, cách nói năng, cách suy nghĩ, cách yêu cái đẹp của con người.

Sau tháng Tư năm 1975, cái xấu ấy không còn là lời đồn. Nó bước thẳng vào đời sống miền Nam bằng dép râu, nón cối, lý lịch, hộ khẩu, công an khu vực, tổ dân phố, kiểm điểm, học tập cải tạo và những buổi đấu tố tinh thần kéo dài từ nhà ra phố.

Những cô gái, những quý bà từng thanh lịch phải tự làm thẳng mái tóc uốn cong. Móng tay từng được chăm chút phải cắt ngắn. Sơn móng tay phải bôi đi. Son phấn phải giấu. Đồ trang sức, quần áo đẹp, sách vở, băng nhạc, tranh ảnh, tiểu thuyết — tất cả trở thành thứ có thể gây nguy hiểm cho chủ nhân.

Không ai ra lệnh bằng văn bản rằng người miền Nam phải xấu đi. Nhưng ai cũng hiểu: muốn sống yên, phải tự làm mình bớt nổi bật. Muốn khỏi bị soi, phải ăn mặc nghèo đi. Muốn khỏi bị nghi ngờ, phải nói ít đi. Muốn khỏi bị chụp mũ, phải giấu sách, giấu nhạc, giấu cả quá khứ.

Thế là những chiếc áo đẹp bị cất vào đáy tủ. Những cuốn sách bị đốt trước khi bị quy là “văn hóa đồi trụy”. Những bản nhạc bị im tiếng. Những câu nói lịch sự bị thay bằng khẩu hiệu. Những con người có giáo dục phải học cách cúi đầu trước những kẻ nhân danh “giai cấp” nhưng cư xử rất thiếu văn hóa.

Cái xấu của cộng sản không chỉ là nghèo. Nghèo chưa chắc xấu. Người nghèo vẫn có thể rất đẹp nếu biết trọng nhân phẩm, trọng lẽ phải, trọng tình nghĩa. Cái xấu của cộng sản nằm ở chỗ họ **biến cái nghèo thành tiêu chuẩn đạo đức**, biến sự thô kệch thành “lập trường”, biến sự ganh ghét cái đẹp thành “đấu tranh giai cấp”.

Họ không nâng người nghèo lên cho đẹp hơn, văn minh hơn, tự do hơn. Họ kéo người khác xuống cho giống cái khuôn nghèo nàn của họ. Ai thanh lịch quá thì bị nghi. Ai học nhiều quá thì bị soi. Ai nói năng mạch lạc quá thì bị ghét. Ai có phong thái đàng hoàng quá thì bị xem là “không giống quần chúng”.

Trong trại cải tạo, nhiều người kể lại rằng những sĩ quan VNCH nào trắng trẻo, trí thức, đeo kính, ăn nói nhã nhặn, có vẻ học thức, thường bị “chiếu cố” nhiều hơn. Vì trong mắt kẻ cai trị bằng hận thù, sự lịch lãm của người tù cũng là một lời tố cáo. Nó làm lộ ra khoảng cách giữa một bên là văn hóa và một bên là bạo lực nhân danh cách mạng.

Cái đẹp làm họ khó chịu.

Cái lịch sự làm họ bất an.

Cái trí thức làm họ nghi ngờ.

Cái tự do làm họ sợ hãi.

Cái sang trọng làm họ căm ghét.

Bởi vì một chế độ được xây trên kiểm soát luôn sợ những con người có nội lực. Người có văn hóa thì khó bị nhồi sọ. Người có nhân phẩm thì khó bị khuất phục. Người biết yêu cái đẹp thì khó chấp nhận sự thô bỉ. Người biết sự thật thì khó cúi đầu trước tuyên truyền.

Vì vậy, trong xã hội cộng sản, “xấu” dần dần trở thành một thứ tiêu chuẩn ngầm.

Không ai viết thành nghị quyết: phải xấu mới là phe ta.

Không ai ban hành nghị định: phải thô kệch mới dễ thăng tiến.

Không ai công khai tuyên bố: ai đẹp, ai sang, ai lịch sự thì khó được tin dùng.

Nhưng trong thực tế, người ta hiểu rất nhanh.

Muốn tiến thân trong guồng máy ấy, nhiều khi không cần tài năng lớn, không cần nhân cách lớn, không cần tư tưởng lớn. Chỉ cần biết cúi đúng chỗ, nói đúng khẩu hiệu, ghét đúng đối tượng, im đúng lúc và tỏ ra đủ “lập trường”. Còn nếu đẹp quá, văn minh quá, độc lập quá, lịch sự quá, có tri thức quá, thì tự nhiên trở thành cái gai.

Nhìn vào chính trường cộng sản cũng thấy một điều lạ: người có phong thái sáng sủa, có khả năng nói chuyện mạch lạc, có vẻ văn minh, thường rất khó sống lâu trong guồng máy. Họ hoặc phải tự làm mình xấu đi, hoặc bị đẩy ra ngoài. Còn những khuôn mặt càng khô cứng, càng giáo điều, càng vô cảm, càng nói như đọc văn bản, càng dễ được xem là “an toàn”.

Đó không phải chuyện ngoại hình đơn giản. Đó là chuyện **khí chất của một hệ thống**.

Một hệ thống đẹp sẽ sinh ra con người biết tôn trọng cái đẹp.

Một hệ thống tự do sẽ không sợ người dân ăn mặc đẹp, đọc sách hay, nói chuyện lịch sự.

Một hệ thống văn minh sẽ không xem son phấn, sách vở, âm nhạc, nghệ thuật là kẻ thù.

Một hệ thống tự tin sẽ không cần bắt người dân phải giống nhau từ quần áo đến suy nghĩ.

Chỉ có một hệ thống mặc cảm mới ghét cái đẹp.

Chỉ có một hệ thống dối trá mới sợ sự thật.

Chỉ có một hệ thống thấp kém mới muốn kéo mọi người xuống thấp.

Chỉ có một hệ thống cai trị bằng hận thù mới xem văn minh là nguy hiểm.

Cho nên chữ “xấu” ở đây phải hiểu cho đúng.

Không phải ai nghèo cũng xấu.

Không phải ai mặc áo bà ba cũng xấu.

Không phải ai xuất thân từ nông thôn cũng xấu.

Không phải ngoại hình quyết định nhân phẩm con người.

Cái xấu cần nói đến là cái xấu của một thứ quyền lực đã làm cho con người phải che giấu vẻ đẹp của mình để được sống yên. Cái xấu của một chế độ khiến người dân phải đốt sách, giấu nhạc, cất áo đẹp, bôi son đi, cắt tóc ngắn lại, đổi giọng nói, đổi cách sống, đổi cả con người thật của mình.

Đó là cái xấu của sự sợ hãi.

Cái xấu của ganh ghét.

Cái xấu của kiểm soát.

Cái xấu của tuyên truyền.

Cái xấu của một nền chính trị không dung nổi sự thanh lịch.

Và bi kịch lớn nhất là: sau nhiều chục năm, cái xấu ấy vẫn chưa biến mất. Nó chỉ thay áo. Ngày xưa là dép râu, nón cối, biên bản, loa phường. Hôm nay là dư luận viên, an ninh mạng, truyền thông định hướng, hội đồng đấu tố trên mạng xã hội. Hình thức có thể khác, nhưng bản chất vẫn là một: ghét người tự do, sợ người có tri thức, dị ứng với tiếng nói độc lập và luôn tìm cách bôi xấu những gì mình không kiểm soát được.

Nếu bạn là một người đàn ông có phong thái đàng hoàng, ăn nói từ tốn, biết suy nghĩ độc lập, có tri thức lịch sử khách quan, không quen cúi đầu trước điều sai; hoặc nếu bạn là một người phụ nữ có vẻ đẹp, có khí chất, có giáo dục, có lòng tự trọng và không chấp nhận sống bằng khẩu hiệu — thì có lẽ bạn thật sự “không đủ điều kiện” để tiến thân trong guồng máy ấy.

Bạn có thể chạy xe ôm.

Bạn có thể bán cà phê.

Bạn có thể làm móng tay.

Bạn có thể cắt tóc, buôn bán nhỏ, lao động bình thường.

Thu nhập có thể không cao. Đời sống có thể vất vả. Nhưng ít nhất bạn còn giữ được một thứ mà nhiều kẻ trong guồng máy đã đánh mất: **nhân phẩm**.

Vì sau cùng, cái đẹp thật sự không nằm ở khuôn mặt. Nó nằm ở cách một con người sống, nói, nghĩ và đối xử với sự thật.

Còn cái xấu thật sự cũng không nằm ở làn da, mái tóc hay áo quần. Nó nằm ở một tâm hồn căm ghét tự do, một bộ máy sợ văn minh, và một ý thức hệ muốn biến cả xã hội thành một hàng người cúi đầu giống nhau.

Cái xấu ấy mới là cái xấu đáng sợ nhất.