Category: SƯU TẦM

Joseph Phạm Nguyên

LINH MỤC TRÊN TÀU TITANIC: VỊ MỤC TỬ HY SINH MẠNG SỐNG VÌ ĐOÀN CHIÊN

Vào đêm tàu Titanic đâm phải tảng băng trôi, Cha Thomas Byles đang ở trên boong tàu đọc Kinh Phụng Vụ. Khi mối nguy hiểm hiện rõ, vị linh mục người Anh đến từ vùng Ongar (hạt Essex) đã lập tức hướng sự chăm sóc mục vụ đến các hành khách.

Những người sống sót sau đó nhớ lại hình ảnh Cha tận tụy hỗ trợ phụ nữ và trẻ em lên xuồng cứu sinh, hướng dẫn những hành khách từ các khoang bên dưới bước lên boong, và rồi Ngài lựa chọn ở lại. Khi con tàu bắt đầu chìm dần, Cha Byles đi lại giữa những hành khách còn kẹt lại, giải tội và ban ơn xá giải cho họ. Xung quanh Ngài, khoảng một trăm người thuộc nhiều niềm tin tôn giáo khác nhau đã cùng quỳ xuống đọc Kinh Mơ Côi.

Trên chuyến hải trình định mệnh ấy còn có hai vị linh mục Công giáo khác là Cha Joseph Peruschitz và Cha Jouzas Montvilla. Cả ba vị mục tử đã cùng ở lại với những người bị bỏ lại trên boong tàu sau khi chiếc xuồng cứu sinh cuối cùng rời đi. Các nhân chứng kể lại rằng, tiếng đọc kinh cầu nguyện của Cha Byles vẫn vang vọng trong màn đêm cho đến khi con tàu Titanic chìm hẳn vào rạng sáng ngày 15 tháng 4 năm 1912.

Đức Giáo hoàng Piô X sau đó đã ca ngợi Cha Byles là “một vị tử đạo của Giáo hội”. Vốn dĩ Cha đang trên đường đến New York để cử hành bí tích Hôn phối cho em trai mình. Ngài đã không thể cập bến bờ trần thế, nhưng những giờ phút cuối đời của Ngài đã trở thành một chứng nhân thầm lặng về đức tin vững vàng và tình mẫu tử mục vụ ngay trong cơn tai họa.

—

#ChaThomasByles #TauTitanic #ThuThien #GiaoHoiCongGiao #TinCongGiao #DucTinInAction #LoiCauNuyen #SongDao #CatholicNews 

My Lan Pham 

 ĐỨC NĂNG THẮNG SỐ

Chuyện kể rằng, một hôm nọ, có ba ông thầy : thầy tướng số, thầy tử vi, thầy phong thuỷ rủ nhau đi du ngoạn.

Họ đi qua một ngôi làng, trời đã xẩm tối, họ men theo ánh đèn đến một biệt phủ lớn xin nghỉ nhờ.

Một người đàn ông tầm hơn 40 tuổi ra mở cửa. Khuôn mặt khắc khổ, bộ dáng bần hàn. Ba ông thầy bảo : “Nhờ anh báo với chủ nhà, chúng tôi đi ngang qua đây, xin được tá túc lại một đêm”. Người đàn ông trả lời : “Tôi chính là chủ nhà đây”.

Ba ông thầy vô cùng ngạc nhiên vì bộ dáng người đàn ông này như tôi tớ, làm sao có thể là chủ nhân biệt phủ lớn thế này.

Buổi tối, sau khi ăn cơm xong, ông thầy tướng số bảo: “Tôi thấy khó hiểu quá, nhìn tướng chủ nhà thấy sao cũng là người mệnh khổ, bần hàn, sao lại có cơ ngơi như này.”

Ông thầy tử vi nói: Để tôi hỏi sinh thần chủ nhà rồi tính xem sao. Đến khi hỏi sinh thần ông Thầy Tử Vi lắc đầu: “Ngày sinh tháng đẻ này rõ ràng là người số mệnh nghèo khổ, vất vả, cô độc. Thật khó hiểu!”

Ông thầy phong thuỷ bảo : “Vậy có thể do mộ phần tổ tiên tốt đẹp nên được cải vận.”

Sáng hôm sau, ba ông thầy ngỏ ý muốn ra xem phần mộ tổ tiên của ông chủ nhà. Ông chủ nhà rất vui mừng dẫn họ lên núi. Đến khi lên đến nơi, ông thầy phong thuỷ cũng lắc đầu: “Mộ phần này cũng không gọi là tốt đẹp, nếu không muốn nói phong thuỷ còn hơi xấu.”

Cả ba ông đều lắc đầu khó hiểu. Trên đường xuống núi, đường đi lại rất gần, không xa như lúc đi lên. Đường về đi qua ruộng lúa bạt ngàn của người chủ nhà.

Ba ông Thầy hỏi: “Sao lúc đi không đi đường này?”

Người chủ nhà cười đáp: “Chuyện là vầy… Đồng ruộng tôi rộng, lại không có người trông coi. Người quanh đây ai nghèo khó, thường hay qua mót trộm lúa. Buổi sáng tôi có thoáng thấy bóng hai mẹ con nhà nọ. Nên tôi dẫn các ông đi đường vòng, để tránh người ta bắt gặp, họ sợ không dám lấy nữa.”

Nghe đến đây 3 ông Thầy cùng ồ lên: “Hoá ra là vậy, đức năng thắng số.”

Trích : Cổ học tinh hoa

Chuyện gì đã xảy ra với các đại dự án tâm linh?

Nếu vài năm trước, các đại quần thể tâm linh như Tam Chúc, Bái Đính hay Ba Vàng luôn trong tình trạng đông đến mức Phật tử chưa kịp giác ngộ đã ngộp vì chen lấn, thì ngày nay nhiều nơi lại mang vẻ thanh tịnh đúng như lời sách giáo khoa thường mô tả về chốn thiền môn, sân chùa lồng lộng, gió thổi vi vu, cô liêu tứ bề, tịnh mịch.

Nhiều người lạc quan cho rằng đây là dấu hiệu của sự thức tỉnh tập thể, quần chúng đột nhiên đồng loạt tỉnh táo, từ bỏ các chuyện không hay như hối lộ thánh thần, chuộc vong cầu an. Đột nhiên, tu chúng chú tâm vào việc hoằng giác, nghiên cứu giáo lý và nhận ra chân lý thay vì kéo nhau đi lễ hội ở chùa . Nhưng thực tế thường ít thơ mộng hơn. Đằng sau sự hạ nhiệt ấy là sự kết hợp khá ăn ý giữa những cuộc “đại trảm ở thượng tầng” của Đảng, điều tra các quỹ công đức của Bộ Tài Chánh và Ban Tôn Giáo ở trung tầng và đội quân dư luận viên đấu tố ở hạ tầng, họ được hối thúc liên tiếp đưa lên mạng các lùm xùm, khiếm khuyết đặc biệt là các video trên YouTube, thậm chí các hình thức đấu tố công khai đối với các cá nhân nhà sư.

Khi những chiếc ô quá to đột nhiên bị gấp lại

Một sự thật khá thú vị là các siêu dự án tâm linh không mọc lên như nấm sau mưa chỉ nhờ công đức và lòng thành. Để một ngôi chùa vài nghìn héc-ta xuất hiện giữa đất vàng đất bạc, thường cần rất nhiều “nhân duyên”. Nói theo ngôn ngữ đời thường thì đó là duyên giữa doanh nghiệp, chính quyền và các cơ chế thuận lợi đến mức đôi khi người dân bình thường đọc hồ sơ cũng thấy như đang đọc truyện thần thoại.

Kết quả là các mô hình từng vận hành như khu công nghiệp tâm linh bắt đầu phải học cách sống theo quy luật thị trường thực sự.

YouTube: nơi các “bí mật linh thiêng” gặp định luật 4K

Nếu trước đây điều gì diễn ra sau cổng tam quan thường chỉ có người trong cuộc biết, thì thời đại smartphone đã thay đổi tất cả. Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại có camera tương đối ổn và một người sở hữu tinh thần “thấy chuyện bất bình chẳng tha”, mọi hoạt động đều có thể xuất hiện trên mạng chỉ sau vài giờ.

Những khái niệm từng khiến nhiều người nửa tin nửa sợ như “vong báo oán”, “trả nghiệp cấp tốc”, “cúng sao giải hạn phiên bản nâng cấp” hay các hình thức kêu gọi đóng góp mang màu sắc huyền bí bắt đầu bị đưa lên bàn mổ công khai.

Điều đặc biệt đáng sợ không phải là thanh tra, mà là YouTube. Bởi thanh tra có giờ làm việc, còn YouTube thì làm việc 24/7. Một video có thể ngủ lúc nửa đêm nhưng sáng hôm sau đã kịp tới hàng triệu người xem.

Khi truyền thông đổi chiều

Vào thời ô dù còn mạnh của ngày trước, mạng xã hội tràn ngập các câu chuyện về sự linh ứng nhiệm màu ở ngôi chùa này, tự viện nọ. Ngày nay, nhiều hơn là những video phân tích hồ sơ đất đai, giấy phép xây dựng, doanh thu dịch vụ, quỹ tiền chảy đi đâu,  hay các bài phản biện giáo lý.

Đối với công chúng, họ cảm thấy nó giống như việc một nhà hàng đang quảng cáo món đặc sản thì khách hàng lại liên tục hỏi về giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, bảng niêm yết giá, chất lượng món ăn, mà không phải câu hỏi nào cũng dễ trả lời cho xuôi xẻ.

Nặng ký nhất là các màn đấu tố của Dự Luận Viên như trường hợp của Chùa Giác Ngộ đang gặp, nhóm DLV này là một điển hình

Cuối cùng, điều lạ nhất đã xảy ra

Điều châm biếm nhất là sau tất cả những biến động ấy, nhiều ngôi chùa lại trở nên giống chùa hơn.

Ít khách hơn. Ít ồn ào hơn. Ít cảnh xếp hàng xin lộc, xin tài, xin thăng chức, xin trúng đất hơn. Không còn cảm giác hội chợ kéo dài quanh năm.

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng khi hoạt động kinh doanh tâm linh suy giảm, không gian tâm linh thật sự lại có cơ hội xuất hiện.

Có lẽ đó là điều ít người dự đoán nhất. Sau bao năm bê tông hóa núi non, mở rộng bãi đỗ xe, xây tượng khổng lồ, kéo cáp treo và tổ chức những sự kiện đông đúc như hội chợ xuân, lễ hội rằm, … thứ còn lại cuối cùng vẫn là một chân lý khá cổ điển,  trả lại cho chùa sự linh thiêng của Phật.

Người ta có thể xây một khu du lịch bằng tiền, bằng đất và bằng những bản quy hoạch hoành tráng. Nhưng niềm tin thì không thể xây bằng bê tông cốt thép. Và khi làn sóng du lịch lịm dần đi, thứ còn đứng vững mới cho thấy đâu là tâm linh, đâu chỉ là ngành dịch vụ khoác áo tâm linh.

---

 

BS THI ANH

Ai chết trước?

Ông 72, bà 70. Lấy nhau năm 1978, đến nay là 48 năm.

Chiều nay ở chung cư cũ quận 3, trời Sài Gòn vừa tạnh mưa. Ông đang ngồi bóp cái đầu gối đau, bà đang nhặt rau muống. Tự nhiên ông hỏi bà một câu xanh rờn:

“Bà nè. Bà muốn tôi chết trước hay bà chết trước?”

Bà đứng hình mất mấy giây. Cái cọng rau muống trên tay bà bất động.

Rồi – với kinh nghiệm 48 năm làm vợ, 30 năm làm cô giáo dạy văn cấp 3 – bà không trả lời ngay. Bà bắt đầu phân tích lý lẽ như đang dạy học trò làm bài văn nghị luận.

Tình huống 1: Nếu ông chết trước.

Bà nói:

“Nếu ông chết trước, thì tôi sướng lắm. Tôi được làm góa phụ xinh đẹp của khu chung cư nè. Mấy bà bạn sẽ nấu chè, nấu bún bò… mang qua an ủi mỗi ngày. Mấy ông già cô đơn dưới công viên sẽ liếc tôi lé con mắt luôn. Tôi được tự do bật máy lạnh cả đêm mà không bị ông càu nhàu là lạnh dễ bị cảm…”

Ông nghe, gật gù: “Nghe cũng hợp lý đấy.”

“hợp lý cái con khỉ!” – bà tiếp – “Nhưng rồi tối nào tôi cũng phải tự mình khóa cửa nhà. Nồi canh chua cá lóc nấu ra không ai ăn xì xụp tới giọt cuối cùng. Cái bóng đèn nhà tắm hư, tôi biết kêu ai? Cái remote tivi sẽ nằm im một chỗ, không ai lén giấu trong ngăn chạn bát nữa. Sống thế buồn chết. Nên phương án này, tôi loại. Ông không được chết trước!”

Ông cười khùng khục, vẻ đắc ý.

Tình huống 2: Nếu tôi chết trước.

Bà chống nạnh:

“Nếu tôi chết trước, ông sướng nhá. Ông được làm cụ ông góa vợ… đẹp trai. Ông sẽ được con cháu thương hại, nấu cho ông ăn. Ông sẽ tha hồ tự do ăn mì gói sống, ăn bánh ngọt, uống cà phê đặc lúc 9 giờ tối, không ai cấm.”

“Rồi ông sẽ lấy cái áo sơ mi của tôi ra mà ngửi như ông làm mỗi khi đứng gần tôi khi còn sống. Ông sẽ mở hũ mắm ruốc ra rồi lại quên đậy lại như mọi khi, nhưng lần này không ai mắng ông nữa. Rồi ông sẽ ngồi thẫn thờ nhìn cái ghế tôi hay ngồi nhặt rau này, và lúc đó ông mới thấy cái nhà này nó rộng thênh thang mà trống huơ trống hoác.”

Bà nhìn ông trìu mến, giọng bỗng nhỏ nhẹ hẳn: “Ông mà ở một mình, chắc chỉ 3 bữa là ông quên uống thuốc huyết áp. Quần áo thì nhăn nhúm mà hôi như cái nùi giẻ. Nên phương án này, tôi cũng loại. Tôi không nỡ chết trước bỏ ông bệ rạc như thế.”

Ông im lặng. Hai đứa con đã ra riêng, nhà chỉ còn hai người già đang lý sự với nhau về chuyện ai chết trước.

Ông cười tủm tỉm hỏi: “Vậy giờ sao hả bà?”

Bà bưng rổ rau muống lại, ngồi xuống cái ghế đối diện ông, nắm lấy cái tay thô ráp của ông:

“Tôi tính rồi. Mình sống chung đã 48 năm, cãi nhau chắc cũng cả chục ngàn lần, mà bỏ nhau thì chưa nghĩ tới một lần. Nên bây giờ không có đứa nào được đi trước hết.”

“Nếu phải đi, thì cho tôi đi trước ông đúng 5 phút thôi. 5 phút để tôi lên trển dọn dẹp chỗ ở, quét cái nhà, nấu sẵn nồi nước sôi. Rồi ông lên sau, là có sẵn cà phê pha uống liền. Kẻo ông lên sau, lạc đường.”

“Hoặc ông đi trước tôi 5 phút. Để ông lên trển giành chỗ tốt, bật máy lạnh mát mẻ cho tôi, như cái hồi xưa đi coi cải lương ông hay chen lên giành ghế đó.”

Ông hơi rưng rưng. Rồi ông cũng chọc bà: “Bà sao đòi hỏi thế? Chết mà cũng đòi đi cùng nhau.”

Bà cười, mắt nhắm tít lại:

“Chứ sao. Hồi trẻ cưới nhau không có gì, giờ già có mỗi ông. Ông mà đi trước lâu quá, tôi biết ghen với ai? Mà tôi đi trước lâu quá, ông biết chọc ghẹo ai?”

Ông nắm chặt tay bà hơn. Ngoài ban công, cây mai tứ quý bà trồng năm ngoái vừa nở một bông vàng.

48 năm, cuối cùng bà trả lời câu hỏi chết chóc bằng một cách rất sống: là không ai phải chết trước cả, chỉ là ai đi pha cà phê hay bật máy lạnh trước thôi.

Xuyên Sơn 

LÒNG TRẮC ẨN….!

Có một cụm danh từ rất hay trong tiếng Việt mà ở thời đại này không mấy khi được sử dụng nữa…!

Đó là “lòng trắc ẩn”.

Trắc ẩn, tức là những gì cảm nhận được những điều mắt không thể thấy, tai không thể nghe…

Nếu bạn bắt được một đứa bé ăn cắp hai ổ bánh mì vì quá đói, thay vì bỏ tù nó, bạn chỉ cho nó đến xin làm việc ở đâu đấy, đưa lại cho nó một ổ để ăn cầm hơi qua cơn đói, rồi dặn nó cả đời tuyệt đối không bao giờ được làm những việc như trộm cắp nữa…

Nếu bảo vệ cửa hàng sách bắt gặp một trẻ con ăn cắp và dấu cuốn sách, thay vì báo cảnh sát hay cha mẹ đứa bé…, bảo vệ “có thể” không thấy hay cho tiền để mua cuốn sách.

Biết đâu sau này, lòng đam mê đọc sách và những lời dặn dò đừng trộm sách sẽ giúp đứa trẻ trở thành người thành đạt.

Đó là lòng trắc ẩn…!

Câu chuyện Edison thuở nhỏ đã dạy các bạn học cách đánh morse để  “qua mặt” thầy Hiệu trưởng khiến bị đuổi học khỏi trường.

Người mẹ thương xót cho con đã dời nhà đi để tìm trường cho con học.

Và Edison đã trở thành nhà bác học vĩ đại của nhân loại với hơn một ngàn phát minh đem hữu ích cho mọi người…!

Đó là lòng trắc ẩn của người mẹ…!

Người có lòng trắc ẩn, chính là người có tấm lòng bao dung, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, cảm thông cho nỗi khổ của họ.

Nếu con người không có lòng trắc ẩn, thì cũng sẽ không có những thứ như nhân cách, hay tình thương giữa người với người….!

“Lòng trắc ẩn” cũng là con đường đi trong cuộc sống, là cái chủ đích để đạt được “

cái thứ cao nhất mà người xưa coi là nếu có được thì sẽ có cả thiên hạ và lòng người-đắc nhân tâm…!

Vậy muốn được “lòng trắc ẩn” con người cần có điều gì..?

Chính là Nhân-Văn…!

*Nhân là người hướng thiện, bao dung và có trái tim quãng đại…!

*Văn là phát triển chủ yếu hai việc: một là khả năng trắc ẩn,

hai là kỹ năng diễn đạt hành động.

Trước đây, Văn là công cụ duy nhất để một người được đặt mình vào trong cuộc đời của rất nhiều người khác và học những bài học làm người từ những người đó…!

Hôm nay, ngoài Văn thì đã có điện ảnh, Internet, các phương tiện nghe nhìn,…

Do đó, Văn không còn là phương tiện duy nhất nữa…!

“Lòng trắc ẩn” là công cụ và là phượng tiện giúp con người gần nhau hơn, biết chia sẻ, giúp đỡ và cưu mang cho nhau…!

“Lòng trắc ẩn” không chỉ là cảm thấy tiếc nuối, đau buồn hay thương hại người khác.

“Lòng trắc ẩn” cũng không có nghĩa là bạn phải chấp nhận mọi đau khổ của thế mọi người vào tâm trí bạn.

“Lòng trắc ẩn” là cảm giác hòa hợp với tâm trạng của người khác và có ý định hành động để giảm bớt đau khổ hay chia sẻ niềm vui với người ấy…

“Lòng trắc ẩn” đơn giản chỉ là dấu hiệu, biểu hiện của tâm từ bi nhân ái….!

Một câu nói thật hay: “Tình yêu thương từ trái tim sẽ nhận lại lại vô vàn yêu thương của những trái tim…!”

Đó chính là “LÒNG TRẮC ẨN…!”

(sưu tầm) 

Song Chi

BAO GIỜ, VIỆT NAM?

Kết quả bầu cử giữa kỳ 2026 đã gửi đi một thông điệp không còn gì rõ ràng hơn: đa số người dân Mỹ không hài lòng với những chính sách của đảng Cộng Hòa và nhất là của Tổng thống Trump, cũng như sự tham nhũng công khai của chính phủ và gia tộc Trump. Hai năm trước, vì không hài lòng với đảng Dân Chủ, đa số người Mỹ đã trao cho Trump một cơ hội lớn khi từ chiếc ghế Tổng thống cho tới lưỡng viện đều rơi vào tay đảng Cộng Hòa, và bây giờ sau hai năm, mệt mỏi với thuế quan, vật giá xăng dầu đắt đỏ, lạm phát phi mã, cuộc chiến với Iran…người Mỹ đã bỏ phiếu để hạn chế bớt quyền hành của Trump và đảng Cộng Hòa. Điều quan trọng với đảng Dân Chủ bây giờ là học bài học thất bại của bầu cử Tổng thống 2016, 2024 để có cửa thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống 2028, nếu họ lại có những chính sách quá cấp tiến, quá tả, làm mất lòng khối cử tri trung dung, họ sẽ lại thất bại. 

Cái khổ của chính trị Mỹ cũng như chính trị các nước châu Âu là ngày càng trở nên chia rẽ, cực đoan, những chính trị gia hay đảng phái có đường lối trung dung, truyền thống, ôn hòa, khó thắng các chính trị gia, đảng phái mỵ dân, cực đoan – dù tả hay hữu. Với một quốc gia chỉ có hai đảng lớn thay nhau cầm quyền như ở Mỹ, nhiều khi người dân không hoàn toàn hài lòng với mọi chính sách của một đảng (hay nói cách khác, chỉ hài lòng với một số chính sách của đảng này và một số chính sách của đảng kia), hoặc không hài lòng với cả hai ứng cử viên Tổng thống Dân Chủ và Cộng Hòa, nhưng họ không có chọn lựa khác, vì các ứng cử viên độc lập rất khó thắng. Trong khi đó với các quốc gia dân chủ đại nghị có nhiều đảng thì một đảng khó chiếm được đa số phiếu phải chọn con đường liên minh với các đảng khác, và do đó chính sách của chính phủ liên minh thường phải thỏa hiệp, không thể thực hiện những biện pháp cải cách triệt để nếu muốn. Cuối cùng là người dân cũng lại không hài lòng.

Những năm qua, chúng ta đã và đang chứng kiến các nền dân chủ phương Tây trên thế giới bị khủng hoảng, bị sa sút vì rất nhiều nguyên nhân tác động – cả trong và ngoài. Nhưng dẫu sao đi nữa, báo chí, luật pháp vẫn có thể lên tiếng, người dân vẫn có thể xuống đường biểu tình phản đối và cuối cùng là dùng lá phiếu để thay đổi. Đó là điều mà ở Việt Nam, đội ngũ dư luận viên, những người bảo vệ chế độ cho tới những người dân bình thường chỉ muốn mũ ni che tai làm ăn kiếm tiền không muốn đề cập đến chính trị…cố né tránh. Trong khi công kích các nước dân chủ là “không ổn định”, thay Tổng thống, Thủ tướng như thay áo, đa đảng là “loạn”, biểu tình toàn là bọn cướp phá, hôi của…họ cũng lờ đi những cái quyền căn bản mà người dân các nước độc tài không bao giờ có– từ quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do biểu tình, tự do lập hội, tự do tôn giáo…cho tới tự do ứng cử và bầu cử.

Cuối cùng, khi nhìn sự phấn khích đi bầu, những giọt nước mắt vui mừng hay thất vọng…từ người dân các nước dân chủ, liệu người Việt có chạnh lòng nghĩ tại sao chúng ta lại không được có cái quyền đó, niềm vui và sự giận dữ đó? Tại sao chúng ta cứ phải chấp nhận chỉ được quyền đi làm và đóng thuế nuôi bộ máy nhà nước nhưng không có bất cứ cái quyền gì? Tại sao chúng ta cứ phải chấp nhận là “khách trọ” trên chính quê hương mình, mọi quyết định từ nhỏ nhặt cho tới những quyết định lớn ảnh hưởng đến toàn bộ đất nước, dân tộc trong hàng thế hệ chỉ do một nhóm người toàn quyền quyết định? Từ những “giá trị vô hình” như di sản về văn hóa, ký ức lịch sử…cho tới những giá trị hữu hình, cụ thể như đất đai, tài nguyên khoáng sản, sự tồn tại của một cái tên tỉnh, thành phố, sự tồn tại của những làng xã, cộng đồng, con đường đi, tương lai của đất nước….? Tại sao chúng ta cứ phải chịu đựng những sự bất công phi lý trong xã hội, nạn tham nhũng như căn bệnh mãn tính không thể chạy chữa, khoảng cách giàu nghèo quá lớn – một thiểu số quan chức và đám tư bản Đỏ thân với nhà nước thì giàu sụ, hưởng mọi đặc quyền đặc lợi trong khi hàng chục triệu người vẫn sống ở mức nghèo, ăn bữa nay lo bữa mai, ốm đau không tiền chạy chữa, không có cơ hội để vươn lên? Tại sao vùng này, tỉnh thành này được hưởng nhiều ưu tiên hơn trong chính sách đầu tư, cơ hội phát triển…so với vùng kia, tỉnh thành kia? v.v…và v.v…

Mỗi khi có một ai đó đoạt giải Nobel Văn chương hay giải Oscar Điện ảnh, người Việt thường hay hỏi nhau bao giờ thì tới Việt Nam. Nhưng điều quan trọng hơn, cần kíp hơn nhiều, có lẽ là câu hỏi bao giờ thì người Việt được thực sự cầm lá phiếu trên tay để quyết định chọn lựa một lãnh đạo, một đảng phái chính trị, qua đó cũng là chọn lựa hướng đi của đất nước trong một giai đoạn nhất định? Chúng ta còn chấp nhận vui ké buồn ké chuyện bầu cử của nước khác, và là “khách trọ” trên quê hương mình cho đến bao giờ? 

Cang Huynh

GIỎ CÁ CUỐI CÙNG.

Có một câu chuyện cổ kể về một thủy thủ đã dành phần lớn cuộc đời mình trên biển. Năm tháng trôi qua, ông đã quá già để làm việc trên tàu, nhưng trái tim ông vẫn khao khát biển cả. Vì vậy, ông giữ một chiếc thuyền nhỏ của riêng mình và thường xuyên đi đánh cá. Đôi khi ông bắt được cá để ăn, và đôi khi ông bán cá để kiếm thêm chút tiền. Ông nhận được một khoản lương hưu khiêm tốn, nhưng như mọi người đều biết, có thêm chút tiền thì chẳng bao giờ thừa.

Một ngày nọ, khi đang đi dạo trong thị trấn, ông gặp một nữ tu làm việc tại một viện dưỡng lão, nhiều người trong số họ không còn nơi nào khác để nương tựa. Một trong những nhiệm vụ của bà là bảo đảm viện có đủ thức ăn để ăn.

Người thủy thủ già nhận thấy bà trông có vẻ lo lắng khác thường.

“Có chuyện gì vậy, sơ?” ông hỏi.

Nữ tu thở dài.

“Chủ nhật này là Lễ Thánh Giuse, vị thánh bảo hộ của viện dưỡng lão chúng tôi. Tôi đã hy vọng chuẩn bị một bữa tối đặc biệt cho những người già ở đây. Họ có quá ít niềm vui trong cuộc sống, và tôi muốn mang đến cho họ điều gì đó để ăn mừng. Nhưng tôi không tìm được thịt, và tôi e rằng cuối cùng sẽ không có một bữa tiệc nào ra hồn.”

Người thủy thủ già im lặng lắng nghe. Ông suy nghĩ một lát, gật đầu, rồi tiếp tục đi mà không nói thêm lời nào.

Sáng sớm Chủ nhật, có người bấm chuông ở cổng viện dưỡng lão.

Khi nữ tu mở cổng, bà thấy một chiếc giỏ lớn đầy ắp cá tươi vừa mới đánh bắt.

Không có ai ở đó.

Bà có linh cảm biết ai đó đã để lại món quà hào phóng như vậy. Nhưng lúc đó, bà chỉ đơn giản là tràn ngập lòng biết ơn. Cuối cùng, bà cũng có thể chuẩn bị một bữa ăn Chủ nhật tuyệt vời cho những người già mà bà đang chăm sóc.

Tuy nhiên, niềm hạnh phúc của bà chẳng kéo dài được bao lâu.

Sáng hôm đó, bà nghe được tin dữ.  Không xa viện dưỡng lão, người ta tìm thấy thi thể của một thủy thủ già. Đó chính là người đàn ông mà bà đã nói chuyện vài ngày trước đó.

Ông ấy dường như đã bị đau tim.

Nữ tu vô cùng đau lòng.

Bà không thể ngừng nghĩ về cuộc trò chuyện của mình. Một cảm giác tội lỗi khủng khiếp bao trùm lấy bà.

“Giá như mình đã không kể cho ông ấy nghe về những rắc rối của viện dưỡng lão,” bà nghĩ. “Giá như mình giữ những lo lắng của mình cho riêng mình, có lẽ ông ấy vẫn còn sống.”

Suy nghĩ đó đè nặng lên trái tim bà suốt cả ngày.

Đêm đó, kiệt sức vì đau buồn, cuối cùng bà cũng ngủ thiếp đi.

Và bà đã có một giấc mơ kỳ lạ.

Bà thấy linh hồn của người thủy thủ già đứng trước Thánh Phêrô ở cổng Thiên đường.

Thánh Phê-rô mở cuốn Sách Sự Sống vĩ đại và bắt đầu lật từng trang, cẩn thận xem xét những năm tháng người thủy thủ sống trên trần gian.

“Vâng,” cuối cùng Tháng Phêrô  nói, “Ta thấy rằng mười lăm năm đầu đời của ông khá tốt. Nhưng phần đời còn lại lại là chuyện khác. Ông đã bảy mươi lăm tuổi rồi, và ta phải nói rằng, trong suốt những năm tháng lênh đênh trên biển ấy, ông chẳng có gì đáng tự hào cả.”

Người thủy thủ bắt đầu run rẩy.

Ông chưa bao giờ cảm thấy sợ hãi đến thế. Giờ đây, khi cuộc đời trần thế đã kết thúc, ông có thể thấy rằng Thiên đường là có thật. Nhưng ông cũng biết rằng bóng tối của Địa ngục cũng có thật.

Điều gì sẽ xảy ra với ông?

Ngay lúc đó, vang lên lời Chúa Jesus bên tai Thánh Phê-rô.

“Phê-rô,” Chúa Jesus nhẹ nhàng nói, “không cần phải tìm hiểu kỹ lưỡng từng lỗi lầm trong cuộc đời của người già này. Thay vào đó, hãy lật đến trang áp chót.”

Thánh Phê-rô làm theo lời Chúa Jesus.

Và ở đó, được ghi trong Sách Sự Sống, là những lời này:

“Suốt đêm, người đàn ông này làm việc không mệt mỏi, đánh bắt cá cho những người già nghèo khó. Ông làm điều đó không phải vì tiền bạc, sự công nhận hay lời khen ngợi, mà chỉ đơn giản là vì tình yêu thương.

Lúc rạng sáng, dù sức lực gần như cạn kiệt, ông vẫn vác chiếc giỏ nặng trĩu đến viện dưỡng lão và lặng lẽ để nó bên cổng. Ông không muốn ai biết ai đã mang nó đến.

Rồi, hoàn toàn kiệt sức, ông gục xuống đất và qua đời.”

Trong một khoảnh khắc dài, Thánh Phêrô im lặng.

Rồi ông nhớ lại chính những lời mình đã viết trong Thư thứ nhất của mình:

“Trên hết, hãy yêu thương nhau sâu sắc, vì tình yêu thương che lấp vô số tội lỗi.”

— 1 Phêrô 4:8

Thánh Phêrô chậm rãi đóng Sách Sự Sống lại.

Rồi, với một nụ cười hiền lành, ông mở rộng cửa Thiên Đàng.

Và người thủy thủ già bước vào đời sống vĩnh hằng.

Trong mắt Chúa, một hành động yêu thương chân thành, vị tha có thể nặng nề hơn cả một đời đầy lỗi lầm của con người.

Và đôi khi, những hành động tử tế vĩ đại nhất lại là những hành động không ai nhìn thấy.

– Cang Huỳnh lược dịch từ Je suis Catholique. 

GIÓ VẢ CHIẾC ÁO DÀI VIỆT NAM

( Tác giả : Tăng Quốc Kiệt )

Trong quyển tùy bút của ông Võ Phiến, ông kể về nhận xét của nhiếp ảnh gia Nguyễn Cao Đàm trong lúc dự hội chợ Osaka Nhật bản, rằng “sở dĩ áo dài VN thắng lớn ở trong và ngoài nước, là do nó cho thấy gió. Chiếc áo dài mà cho ta thấy gió thì lạ thiệt!

Theo ông Võ Phiến, mặc áo dài mà đứng yên thì chưa chắc ăn đứt các y phục khác. Nhưng mặc áo dài mà đi, mà múa v.v.. thì người con gái VN linh động hẳn lên, không ai qua mặt nổi!

Chắc ai cũng nhớ, thuở sinh thời, Marilyn Monroe mặc cái áo đầm xòe, đứng trên miệng thoát hơi của métro, rồi gió thổi bay lên, gợi hình hết sẩy. Nhưng hình ảnh này tục chớ không thanh như chiếc áo VN trong gió.

Đầu năm 2017, bạn bè đồng môn gởi lên mạng vô số hình ảnh chiếc áo dài, thôi thì đủ màu, đủ kiểu. Nhưng đã nói, áo dài, thì tà áo không thể nào ngắn được, cũng không thể dài 3 thước như áo của bà Thúy Nga! Dị hợm lắm vì nó không cho thấy gió. Thế là hỏng!

Áo dài VN kể từ khi ông Cát Tường vẽ ra đến nay, qua bao nhiêu thời đại, bao nhiêu biến đổi, từ cổ cao đến cổ thấp, cổ hở như áo bà Nhu, tay nối, tay raglan. Eo nhấn như đồng hồ cát, rất không thẩm mỹ. Eo không nhấn thon thả mượt mà, đạt đến sản phẩm cuối cùng ngày nay, thì tôi xin các ngài, cứ làm ơn để yên như vậy cho em nhờ, chớ nên thay đổi nữa, vì nó đã đạt tới đỉnh cao (không phải của trí tuệ noài người đâu, mà…) của mỹ thuật đấy !

Theo ông Võ Phiến, áo dài vừa theo sát những nét tuyệt mỹ của thân người, lại vừa thêm cho tấm thân ấy sự linh động phơi phới mà nó vẫn ao ước – Ai ao ước? Tấm thân ao ước ?  Ao uớc cái gì ? Ghê chưa cái ông Võ Phiến!

Phía thân dưới của áo dài, chỉ thấy gió, có cái thướt tha, cái bay bướm. Mà áo dài chế ra là cho các cô gái VN mặc, vì người ngoại quốc, thân hình họ, dáng đi họ không hợp với chiếc áo dài. Họ vạm vỡ quá. Trừ số ít người thon thả dĩ nhiên !

Nhìn kìa, chiếc Kimono, trông sự xếp đặt kỹ quá, khó quá (lại ông Võ Phiến nữa!) không còn thấy đâu là thân người, kín đáo tựa tâm hồn người Nhật, phải theo đúng đạo, thứ tự, lớp lang, tuyệt nhiên không được  phá rào. Trà đạo, kiếm đạo, tự tử cũng phải theo một quy củ rõ ràng, thì làm gì có bay với bướm ?

Chếc áo Hanbok của Đại Hàn cũng thế. Có kẻ xấu mồm bảo họ may thùng thình để che cái bụng bầu non désiré bất đắc dĩ, vì thuở đó mấy chú Nhật lùn qua Đại hàn hãm hiếp hàng loạt để tạo ra các chú lính con cho Nhật Hoàng – thiệt không ? – Vì lẽ đó, người Đại hàn thù Nhật bản muôn kiếp.

Còn chiếc xường xám của Trung Hoa, có bọc theo sát các đường cong tuyệt mỹ của các á xẩm thật, nhưng tuyệt nhiên không có gió.

Nói chi cái váy của người Lào, người Kampuchia, Thái lan chung quanh ta. Thật chẳng đáng so bì.

Tôi có cho các bạn canadiens xem ảnh và vidéo trình diễn thời trang áo dài VN, thì các bạn đều trầm trồ khen ngợi, thật tuyệt mỹ!  Có bạn đã đi viếng VN, thì bảo rằng: trông các cô nữ sinh, sinh viên, tan trường về, đi ngược gió thì sexy vô cùng. Tôi cãi, nhưng chiếc áo dài của chúng tôi đâu có hở mà bạn bảo là sexy ? Bạn cười trả lời: Ấy, nó không hở như mini jupe, không kín như jupe dài, mà nửa kín nửa hở nên nó mới sexy, vừa gợi hình vừa gợi cảm.

Chị họ tôi, nữ sinh trường áo tím kể lại: Có bà tổng giám thị, giờ ra chơi, bà cầm cây thước rảo trong sân trường, coi cô nào mặc áo dài mà hở khoảng giữa 2 tà và phần trên của quần, tức vùng “tam giác vàng”, là bà gọi vào văn phòng làm việc ngay, vì có vấn đề!

Bà dạy : Ở đây là chốn học đường, đứng đắn chứ không phải chỗ bán bánh ít trần. Ôi cái bánh ít trần, chắc phải lợi hại lắm nên bà Tổng giám thị mới phải ra công mà lùng địch và diệt địch.

Cứ tưởng tượng một nữ sinh mặc áo dài đi ngược gió hiện lên qua lời thơ Phạm Thiên Thư .”đôi gò bồng đảo trên miền tuyết hương”.

hay qua hai câu thơ rất gợi hình sau đây:

Em khoe áo mỏng giữa trời,

Cho anh nhìn thấy núi đồi thảo nguyên.

… thì thấy các bạn canadiens chí lý thật!

Đấy là tôi mượn bài thơ tả cái váy mà sửa lại

nên núi đồi quả tôi có thấy, còn thảo nguyên thì không.

Nhà thơ Nguyên Sa mà viết thơ tình thì ai không mê ? Nhưng đến bài thơ ít người biết này, tựa là “Tương tư” thì không bài nào qua được, để tả chếc áo dài:

Có phải em mang trên áo bay,

Hai phần gió thổi, một phần mây.

Hay là em gói mây trong áo,

Rồi thổi cho tà áo trắng bay ?

Bạn đã thấy gió chưa ?

Phi Phuong Nguyen goi

Rủi ro AI (Trí tuệ nhân tạo) thay thế nghề Nail, Y Tá, Bác Sĩ

Đây là bức tranh mới nhất cho 3 nghề bạn hỏi hôm qua — mình so sánh thẳng luôn:

GEMINI tra loi:

1. Thợ nail: 12% rủi ro – thấp, nhưng cao nhất trong 3 nghề

Theo dữ liệu OpenAI / UPenn mà các trang tính điểm AI dùng: Nail Technicians có 12% AI replacement risk, timeline 10+ năm mới có khả năng tự động hóa đáng kể.

Tại sao 12% mà chưa bị thay?

• Việc chính là vận động tinh + xúc giác + làm việc trực tiếp trên cơ thể người: dũa, cắt da, vẽ chi tiết 3D. Robot hiện tại làm chưa đủ khéo, chưa đủ an toàn.
• Khách đến tiệm nail vì thư giãn, nói chuyện, tin tưởng — đó là phần AI không bắt chước được.
• AI sẽ vào phần phụ: gợi ý mẫu nail bằng hình ảnh, quản lý lịch hẹn, tính tiền, marketing.

Nói cách khác: máy có thể vẽ mẫu cho bạn chọn, nhưng chưa thể cầm cọ làm cho bạn.

2. Y tá: 6,9% – 12% – thuộc nhóm an toàn nhất

Có 2 bộ số mới nhất, đều rất thấp:

• Báo cáo tháng 9/2026 của Hamilton Group phân tích 60 nghề có rủi ro dưới 45%, đối chiếu với Anthropic Economic Index: Registered Nurses chỉ 6,9% rủi ro tự động hóa.
• Bộ tính AI Rational 2026: Registered Nurse 12% với lý do “hands-on patient care & clinical judgment”.

Một nghiên cứu Oxford cũ hơn còn tính y tá chỉ 0,4% – 1% rủi ro.

AI làm được gì cho y tá? Ghi chú bệnh án tự động, theo dõi dấu hiệu sinh tồn, nhắc thuốc. Không làm được: đỡ bệnh nhân, tiêm truyền trong tình huống bất ngờ, an ủi người nhà.

Đó là lý do trong báo cáo mới, nhóm Healthcare & Social Services được đánh giá an toàn nhất, rủi ro không bao giờ quá 9,9%.

3. Bác sĩ: 4,5% – 10% – thấp nhất, nhưng chia thành 2 lớp

Physicians, All Other: 4,5% rủi ro theo Hamilton Group

Surgeon: 10% theo AI Rational, vì cần fine motor skills & real-time adaptation, có nguồn khác tính 15%

JobHunter AI Displacement Index chấm cả bác sĩ và y tá 3/10 điểm thay thế — nghĩa là thay thế hoàn toàn là khó, vì cần thủ thuật vật lý, phán đoán phức tạp và trách nhiệm pháp lý.

AI đang thay thế phần nào?

Bác sĩ: đọc X-quang, MRI nhanh hơn, tóm tắt hồ sơ, gợi ý phác đồ. Nhưng chẩn đoán cuối cùng, mổ, nói chuyện với bệnh nhân để quyết định điều trị vẫn là người.

Microsoft Research 2025 cũng cho thấy AI chỉ vượt y tá ở 37% tác vụ, chủ yếu là việc giấy tờ.

Tóm gọn để bạn dễ nhớ:

Cả 3 đều là nghề tay chân + người với người, nên thuộc nhóm sống sót lâu nhất trước AI. Nếu bạn đang làm hoặc định hướng cho người thân, đầu tư vào kỹ năng mà máy yếu: giao tiếp, xử lý tình huống bất ngờ, tay nghề tinh xảo — đó chính là “bảo hiểm” nghề nghiệp.

Bạn muốn mình đào sâu thêm nghề nào trong 3 nghề này về thu nhập hay lộ trình học để ít bị AI ảnh hưởng nhất không?