Category: SƯU TẦM

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Lạy Cha, giờ đã đến! Xin Cha tôn vinh Con Cha!”.

“Không vị thánh nào chọn đau khổ; họ chọn ý muốn của Thiên Chúa, cho dù điều đó có nghĩa là đau khổ!” – Oswald Chambers.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay cho thấy, Chúa Giêsu không chọn đau khổ, Ngài chọn ý muốn của Cha. Và từ đó, thập giá trở thành ‘vinh quang mang dấu đinh’.

Với Gioan, Chúa Giêsu không bao giờ gọi thập giá là thất bại; ngược lại, Ngài gọi đó là “giờ tôn vinh”. Doxa – “vinh quang” trong tiếng Hy Lạp – nơi Gioan không diễn tả quyền lực hay chiến thắng theo kiểu thế gian, nhưng là lúc tình yêu Thiên Chúa được tỏ bày trọn vẹn nhất. Vì thế, chính khi bị treo lên thập giá, Chúa Giêsu mới thật sự được “nâng lên”; và chính từ những dấu đinh ấy, vinh quang Thiên Chúa bắt đầu chiếu sáng. Với Hans Urs von Balthasar, chính nơi sự tự huỷ và vâng phục đến cùng của Đức Kitô mà vinh quang Thiên Chúa được mặc khải trọn vẹn nhất.

Thế nhưng, thế gian luôn sợ một thứ ‘vinh quang mang dấu đinh’. Con người thích một Thiên Chúa chiến thắng hơn là một Thiên Chúa chịu chết; thích ánh hào quang hơn những vết thương. Vì thế, thập giá vẫn là điều xúc phạm với lý trí và khó chấp nhận với lòng người. Nhưng chính nơi bị lột trần mọi quyền lực, thập giá mặc khải khuôn mặt thật của Thiên Chúa: không thống trị bằng sức mạnh, nhưng cứu độ bằng tình yêu. Vinh quang không có dấu đinh chỉ là thứ trang sức rẻ tiền của thế gian! Có lẽ vì thế, chỉ ai dám yêu đến đau mới bắt đầu hiểu thế nào là vinh quang của thập giá.

Phaolô đã hiểu thứ ‘vinh quang mang dấu đinh’ đó khi ông để mình “bị Thần Khí trói buộc” mà tiến về Giêrusalem – bài đọc một. Ông biết xiềng xích và gian truân đang chờ mình, nhưng vẫn bước đi. Bởi lẽ, với Phaolô, điều quan trọng không còn là bảo vệ bản thân, nhưng là hoàn tất ý muốn của Thiên Chúa. Hành trình của người môn đệ chưa bao giờ là một cuộc dạo chơi trong vinh quang trần thế, nhưng là sự can đảm bước vào bóng tối để làm chứng cho Ánh Sáng. Vì thế, đệ tử của một Thiên Chúa chịu đóng đinh không thể đi tìm một ngai vàng để trị vì. Và khi một con người dám yêu Chúa lớn hơn sự an toàn của mình, thập giá bắt đầu trở thành lời ca tụng. Có lẽ vì thế, Thánh Vịnh đáp ca mới có thể reo lên, “Vương quốc trần gian, nào hát khen Thượng Đế!”.

Anh Chị em,

Đức Kitô hiểu rằng, giờ tôn vinh Chúa Cha không phải là lúc Ngài thoát khỏi thập giá, nhưng là lúc Ngài yêu và vâng phục đến cùng trên thập giá. Vì thế, nơi Ngài, đau khổ không còn là nơi Thiên Chúa vắng mặt, nhưng là nơi tình yêu Thiên Chúa được biểu lộ mạnh mẽ nhất. Và có lẽ, mỗi khi chúng ta dám chọn ý Chúa hơn ý mình, dám yêu hơn giữ mình an toàn, đời chúng ta cũng bắt đầu mang lấy một ‘vinh quang mang dấu đinh’. Thà mang vết sẹo cùng Đức Kitô, còn hơn mang vương miện cùng thế gian! “Chiều xuống của đời người, chúng ta sẽ bị xét xử chỉ bởi tình yêu!” – Gioan Thánh Giá.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin cứu con khỏi thứ vinh quang giá rẻ; dạy con yêu đến quên mình; và cho thập giá đời con cũng biết trổ sinh vinh quang Chúa!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

***************************

Lời Chúa Thứ Ba, Tuần VII Phục Sinh

Lạy Cha, xin Cha tôn vinh Con Cha.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.     Ga 17,1-11a

1 Khi ấy, Đức Giê-su ngước mắt lên trời và cầu nguyện rằng : “Lạy Cha, giờ đã đến ! Xin Cha tôn vinh Con Cha để Con Cha tôn vinh Cha. 2 Thật vậy, Cha đã ban cho Người quyền trên mọi phàm nhân là để Người ban sự sống đời đời cho tất cả những ai Cha đã ban cho Người. 3 Mà sự sống đời đời đó là họ nhận biết Cha, Thiên Chúa duy nhất và chân thật, và nhận biết Đấng Cha đã sai đến, là Giê-su Ki-tô.

4 “Phần con, con đã tôn vinh Cha ở dưới đất, khi hoàn tất công trình Cha đã giao cho con làm. 5 Vậy, lạy Cha, giờ đây, xin Cha tôn vinh con bên Cha : xin ban cho con vinh quang mà con vẫn được hưởng bên Cha trước khi có thế gian. 6 Những kẻ Cha đã chọn từ giữa thế gian mà ban cho con, con đã cho họ biết danh Cha. Họ thuộc về Cha, Cha đã ban họ cho con, và họ đã tuân giữ lời Cha. 7 Giờ đây, họ biết rằng tất cả những gì Cha ban cho con đều do bởi Cha, 8 vì con đã ban cho họ lời mà Cha đã ban cho con ; họ đã nhận những lời ấy, họ biết thật rằng con đã từ Cha mà đến, và họ đã tin là Cha đã sai con.

9 “Con cầu nguyện cho họ. Con không cầu nguyện cho thế gian, nhưng cho những kẻ Cha đã ban cho con, bởi vì họ thuộc về Cha. 10 Tất cả những gì con có đều là của Cha, tất cả những gì Cha có đều là của con ; và con được tôn vinh nơi họ. 11a Con không còn ở trong thế gian nữa, nhưng họ, họ ở trong thế gian ; phần con, con đến cùng Cha.”

---

 

 Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Ngay cả việc có Thánh Thần, chúng tôi cũng chưa hề được nghe nói!” – bài đọc một.

“Đức tin là tác động của Thiên Chúa, soi sáng tâm trí và niêm phong trái tim! Con đường phía trước luôn bất ngờ. Nó là quà tặng đơn thuần của Ngài!” – Jacobus Arminius.

Kính thưa Anh Chị em,

Nếu con đường đức tin luôn bất ngờ, thì có lẽ bởi Thiên Chúa không bao giờ là Đấng con người có thể hiểu hết. Càng bước theo Ngài, chúng ta càng nhận ra: ‘Thiên Chúa luôn là người lạ’.

Thực trạng đức tin của các tín hữu Êphêsô thật đáng suy nghĩ: họ tin Chúa, nhưng không biết Chúa Thánh Thần. Thật ra, điều ấy cũng có thể là thực trạng của nhiều người. Chúng ta biết nhiều điều về Chúa, nhưng chưa chắc đã thật sự để Ngài dẫn đi. Có lẽ vì “pneuma” – Thần Khí – cũng có nghĩa là gió; mà gió thì không ai giữ, càng không ai điều khiển được. Thiên Chúa luôn lớn hơn điều con người tưởng mình đã biết về Ngài.

Với bài Tin Mừng, các môn đệ tưởng mình đã hiểu Chúa Giêsu. “Giờ đây, chúng con nhận ra là Thầy biết hết mọi sự… chúng con tin Thầy từ Thiên Chúa mà đến!” – một tuyên bố tự tin, nhưng cũng non trẻ. Chúa Giêsu phá vỡ ảo tưởng ấy: “Anh em sẽ bị phân tán mỗi người một ngả!”. Đó luôn là nghịch lý của đời sống đức tin: càng tưởng đã nắm được Thiên Chúa, con người càng đánh mất Ngài. Karl Rahner từng nói, “Thiên Chúa không phải là một đối tượng để sở hữu, nhưng là một mầu nhiệm để con người mãi mãi bước vào!”. Vì thế, ‘Thiên Chúa luôn là người lạ’: càng đến gần, Ngài càng mở ra những chiều sâu chưa ai chạm tới. Đóng khung Thiên Chúa vào lý thuyết là cách nhanh nhất để khai tử mầu nhiệm!

Thật ra, điều đáng sợ nhất không phải là không biết Thiên Chúa, nhưng là tưởng mình đã biết Ngài quá rõ. Một đức tin không còn ngạc nhiên rất dễ trở thành một đức tin đang chết. Giáo đoàn Êphêsô không biết Chúa Thánh Thần; các môn đệ lại quá tự tin về Thầy. Một bên thiếu, một bên tưởng đã đủ; nhưng cả hai đều cần được dẫn vào một cuộc gặp gỡ sâu hơn. Đó là cách Thiên Chúa hành động: phá vỡ những hình ảnh cũ về chính Ngài để kéo con người ra khỏi một đức tin quen thuộc, an toàn và khép kín. “Mỗi lần tôi nghĩ mình đã hiểu Thiên Chúa, đó thường là lúc tôi bắt đầu đánh mất Ngài!” – Meister Eckhart.

Anh Chị em,

Với Đức Kitô, Chúa Cha không bao giờ là “người lạ”, vì giữa Ngài với Cha luôn có một sự hiệp thông trọn vẹn của tình yêu, ngay cả trong bóng tối thập giá. Chính nơi tưởng như bị bỏ rơi nhất, Ngài vẫn thưa, “Con phó linh hồn con trong tay Cha!”. Còn với chúng ta, ‘Thiên Chúa luôn là người lạ’, bởi chúng ta quên rằng, đức tin không phải là chiếm hữu Thiên Chúa, nhưng là để Ngài dẫn mình đi vào những điều luôn lớn hơn mình. Đức Giêsu không cần chúng ta thấu suốt Ngài, nhưng cần chúng ta bước theo Ngài. Bởi lẽ, một đức tin an toàn thường là một đức tin đang hấp hối. Søren Kierkegaard từng bông đùa: đức tin nhìn thấy rõ nhất trong bóng tối!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để đức tin con trở nên cũ kỹ; đừng để trái tim con thôi ngỡ ngàng; và đừng để con sợ những bất ngờ của Chúa Thánh Thần!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

*********************************

Lời Chúa Thứ Hai, Tuần VII Phục Sinh

Can đảm lên ! Thầy đã thắng thế gian.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.      Ga 16,29-33

29 Khi ấy, các môn đệ thưa với Đức Giê-su rằng : “Bây giờ Thầy nói rõ, chứ không còn dùng dụ ngôn nào nữa. 30 Giờ đây, chúng con nhận ra là Thầy biết hết mọi sự, và Thầy không cần phải có ai hỏi Thầy. Vì thế, chúng con tin Thầy từ Thiên Chúa mà đến.” 31 Đức Giê-su đáp : “Bây giờ anh em tin à ? 32 Này đến giờ -và giờ ấy đã đến rồi- anh em sẽ bị phân tán mỗi người một ngả và để Thầy cô độc một mình. Nhưng Thầy không cô độc đâu, vì Chúa Cha ở với Thầy. 33 Thầy nói với anh em những điều ấy, để trong Thầy anh em được bình an. Trong thế gian, anh em sẽ phải gian nan khốn khó. Nhưng can đảm lên ! Thầy đã thắng thế gian.” 

---

 

Tin Mừng Cho Người Nghèo

 Đức Thánh Cha Lêô XIV: Đừng để AI làm lu mờ tiếng nói và phẩm giá con người

Nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội của Giáo Hội Công Giáo, Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi nhân loại đừng bao giờ để công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), che khuất, khai thác hay bóp nghẹt tiếng nói, nhu cầu, tri thức, tài năng, sự sáng tạo và khả năng tư duy phản biện của con người.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng câu hỏi thật sự không phải là “máy móc có thể hay sẽ làm được gì”, nhưng là “chúng ta có thể và sẽ đạt được điều gì khi trưởng thành hơn trong nhân tính và tri thức nhờ sử dụng khôn ngoan những công cụ mạnh mẽ đang phục vụ chúng ta.”

Ngài cảnh báo về nguy cơ để công nghệ lấn át khả năng sáng tạo, trí tưởng tượng và trí tuệ của con người. Theo Đức Thánh Cha, nếu điều đó xảy ra, “chúng ta sẽ chôn vùi những nén bạc Thiên Chúa đã ban để giúp mình trưởng thành trong tương quan với Chúa và với tha nhân. Điều đó cũng có nghĩa là che giấu khuôn mặt và làm im lặng tiếng nói của chính mình.”

Đức Thánh Cha đặc biệt lưu ý rằng các thuật toán mạng xã hội vốn được thiết kế để tối đa hóa sự tương tác có thể nhốt con người trong những “bong bóng” của sự đồng thuận dễ dãi và cơn giận dữ tập thể. Điều này làm suy yếu khả năng lắng nghe và suy nghĩ cách phản biện, đồng thời gia tăng sự phân cực trong xã hội.

Ngài cũng cảnh báo về việc quá ngây thơ và thiếu phê phán khi đặt niềm tin tuyệt đối vào AI như một “người bạn toàn tri”, một “kho lưu trữ mọi ký ức” hay một “nhà tiên tri cho mọi lời khuyên”. Theo Đức Thánh Cha, điều đó có thể khiến con người ngày càng đánh mất khả năng hiểu đúng ý nghĩa của sự vật cũng như khả năng suy nghĩ phân tích và sáng tạo.

Đức Thánh Cha khẳng định rằng thách đố lớn nhất hiện nay “không phải là vấn đề công nghệ, mà là vấn đề nhân học”. Bảo vệ khuôn mặt và tiếng nói con người cuối cùng chính là bảo vệ chính chúng ta.

Tuy nhiên, ngài cũng nhìn nhận nhân loại có thể đón nhận những cơ hội mà công nghệ kỹ thuật số và AI mang lại “với lòng can đảm, quyết tâm và sự phân định”, miễn là không che giấu hay phớt lờ những vấn đề, nguy cơ và hệ lụy mà chúng có thể gây ra.

Theo Đức Thánh Cha, cốt lõi của vấn đề nằm ở cám dỗ của con người muốn thụ động hưởng lợi từ tri thức mà không thực sự tham gia vào tiến trình công nghệ, không chịu nghiên cứu, cũng không ý thức trách nhiệm đối với việc sử dụng những công cụ ấy.

Catholic News Service 

---

 

Xuyên Sơn

 KHÔNG AI NGHÈO 3 HỌ, KHÔNG AI KHÓ 3 ĐỜI!!!

Nếu bạn nợ ngân hàng 1 tỉ thì bạn sợ ngân hàng.

Nhưng nếu bạn nợ ngân hàng 10 tỉ thì ngân hàng sẽ phải sợ bạn.

—

Bán thân 1 đêm vài trăm nghìn, người ta gọi bạn là gái gọi là cave, nhưng bán thân 1 đêm vài nghìn đô, người ta gọi bạn là kiều nữ.

—

Bạn bán đất được 1-2 nền người ta gọi bạn là cò đất, còn nếu bạn bán hơn trăm lô, người ta gọi bạn là doanh nhân, đại gia bất động sản.

—

Nếu bạn quảng cáo bán hàng online thì bị người ta ghét, xem thường và đôi lúc xem bạn là kẻ lừa đảo nhưng khi bạn bán được 100 đơn hàng/ngày thì người ta lại ngưỡng mộ và gọi bạn là nhà phân phối.

—

Bạn làm mướn 200k/ngày, chơi bài thua vài trăm ngàn thì bị người ta nói là nghèo mà bày đặt cờ bạc, nhưng bạn làm 20 triệu/ngày, chơi thua vài triệu đồng, người ta nói bạn là chơi giải trí cho vui.

—

Lúc chưa thành công hay không có tiền trong tay, bạn nói cả ngày thì bị xem là chém gió, nghèo mà bày đặt lý lẽ.

Đến lúc thành công, có tiền bạc trong tay rồi thì 1 câu nói của bạn cũng là triết lý, dù bạn có nói sai thì người nghe cũng khăng khăng cho là đúng.

—

Khi bạn giàu có cho dù họ hàng đại bác bắn không tới cũng qua nhận người thân, đi tới đâu cũng được hoan nghênh chào đón.

Nhưng khi bạn nghèo khó dù có ruột thịt thế nào họ cũng xem bạn như người xa lạ.

—

Trong đời phải có nghèo một lần và giàu một lần mới biết ai là bạn ai là bè.

Ở đời nhiều cái lắm cái ngược.

-(st)- 

---

 

Pham Kỳlam

 CÁI CHẾT KHÔNG ĐÁNG SỢ… ĐÁNG SỢ NHẤT LÀ CHƯA TỪNG THẬT SỰ SỐNG

Con người có một ảo tưởng rất kỳ lạ.

Chúng ta sống như thể mình sẽ không bao giờ chết.

Mỗi sáng thức dậy, ta tất bật với công việc, tiền bạc, những cuộc hơn thua, những nỗi lo chưa bao giờ dứt. Ta tính chuyện mười năm sau, hai mươi năm sau, gom góp từng đồng, tranh giành từng cơ hội, giữ chặt từng thứ mà mình cho là quan trọng.

Ta cư xử như thể thời gian là vô tận.

Nhưng rồi một ngày, cái chết gõ cửa.

Không báo trước.

Không hẹn giờ.

Không cho thêm cơ hội.

Và lúc ấy, rất nhiều người mới giật mình nhận ra rằng họ đã chuẩn bị cho mọi thứ trong cuộc đời… trừ việc thật sự sống.

Hãy thử bước qua một nghĩa trang vào buổi chiều muộn.

Ở đó có người từng giàu có đến mức chỉ cần một cú điện thoại là tiền bạc đổ về như nước.

Ở đó có người từng quyền lực, đi tới đâu cũng có người cúi đầu kính nể.

Ở đó có người từng nổi tiếng, được tung hô, ca tụng, ngưỡng mộ.

Ở đó cũng có những người cả đời lam lũ, đổ mồ hôi để nuôi gia đình, chịu đựng bao nhọc nhằn mà chẳng mấy ai biết tới.

Nhưng cuối cùng, tất cả đều nằm xuống trong im lặng.

Hai bàn tay trắng.

Không ai mang theo được két sắt đầy tiền.

Không ai ôm được chức vụ.

Không ai giữ được những lời tâng bốc.

Không ai kéo theo được căn nhà, chiếc xe, những tấm bằng khen hay ánh mắt ngưỡng mộ của người đời.

Cái chết có một vẻ đẹp rất lạ.

Nó lấy đi mọi thứ giả tạo.

Nó xóa sạch mọi vai diễn.

Nó bóc hết những lớp son phấn mà con người đã mất cả đời để tô vẽ.

Và sau tất cả, chỉ còn lại sự thật.

Sự thật là bạn chưa bao giờ thật sự là thân thể này.

Thân thể chỉ là căn nhà tạm mà bạn thuê ở vài chục năm.

Nó sẽ già đi, mệt mỏi, bệnh tật, rồi một ngày trả lại cho đất.

Nhưng vì quá mải mê chăm chút cho căn nhà ấy, bạn quên mất người đang sống bên trong.

Bạn đầu tư cho ngoại hình.

Bạn tích lũy tài sản.

Bạn lo lắng người khác nghĩ gì về mình.

Bạn cố chứng minh giá trị bằng địa vị, bằng tiền bạc, bằng sự công nhận.

Nhưng đã bao lâu rồi bạn chưa ngồi yên và tự hỏi:

“Rốt cuộc, mình là ai?”

Nếu chưa từng biết mình là ai, bạn sẽ rất sợ cái chết.

Bởi bạn nghĩ rằng khi thân xác này biến mất thì tất cả cũng kết thúc.

Nhưng người đã thật sự đi sâu vào bên trong sẽ hiểu rằng cái chết không phải là sự chấm dứt.

Nó chỉ là một sự chuyển tiếp.

Giống như mặt trời lặn ở phía này để mọc lên ở phía khác.

Giống như chiếc lá rơi xuống đất để trở thành dưỡng chất cho mầm cây mới.

Giống như dòng sông mất tên khi hòa vào đại dương, nhưng nước chưa từng biến mất.

Giống như ngọn lửa tắt ở cây nến này để bừng sáng ở một cây nến khác.

Thân xác có thể tan đi.

Hình dạng có thể đổi khác.

Nhưng sự sống chưa từng mất.

Điều đáng buồn nhất không phải là con người sẽ chết.

Điều đáng buồn nhất là rất nhiều người chưa bao giờ thật sự sống.

Họ chỉ tồn tại.

Họ chạy từ sáng đến tối.

Họ lo cơm áo gạo tiền.

Họ so sánh mình với người khác.

Họ ghen tị với thành công của người khác.

Họ sợ bị bỏ lại phía sau.

Họ tích cóp, phòng thủ, tranh đấu.

Nhưng họ chưa từng thật sự dừng lại để cảm nhận cuộc sống.

Chưa từng ngồi yên dưới một tán cây và lắng nghe tiếng gió.

Chưa từng nhìn hoàng hôn bằng cả trái tim.

Chưa từng nắm tay người mình yêu với sự hiện diện trọn vẹn.

Chưa từng biết ơn vì mình vẫn còn được hít thở.

Chưa từng cảm nhận sâu sắc rằng được sống đã là một phép màu.

Họ luôn nói:

“Để mai rồi sống.”

“Khi đủ tiền sẽ hạnh phúc.”

“Khi bớt bận sẽ dành thời gian cho gia đình.”

“Khi thành công rồi mới tận hưởng.”

Nhưng cuộc đời chưa bao giờ hứa với bất kỳ ai một chữ “mai”.

Có những người tối nay vẫn còn lên kế hoạch cho năm tới.

Nhưng sáng mai đã không còn thức dậy.

Và trong khoảnh khắc cuối cùng ấy, nhiều người mới cay đắng nhận ra rằng mình đã có gần như mọi thứ… trừ chính bản thân mình.

Họ sở hữu tài sản nhưng không sở hữu sự bình an.

Họ có nhiều mối quan hệ nhưng không có sự kết nối thật sự.

Họ được ngưỡng mộ nhưng chưa từng hiểu chính mình.

Họ sống giữa đám đông nhưng cô đơn trong tâm hồn.

Người tỉnh thức không sợ chết.

Không phải vì họ mạnh mẽ hơn.

Mà vì họ đã “chết” từ trước.

Họ đã chết khỏi lòng tham.

Chết khỏi sự kiêu ngạo.

Chết khỏi nhu cầu phải hơn người.

Chết khỏi nỗi ám ảnh được công nhận.

Chết khỏi cái tôi luôn muốn kiểm soát mọi thứ.

Khi cái giả tạo tan biến, con người thật bắt đầu xuất hiện.

Và khi đã chạm tới con người thật ấy, họ hiểu rằng chẳng có gì thật sự bị mất đi.

Vì thứ quan trọng nhất chưa từng phụ thuộc vào tiền bạc, địa vị hay thân xác.

Cho nên câu hỏi lớn nhất của đời người không phải là:

“Sau khi chết, ta sẽ đi đâu?”

Mà là:

“Ngay trong giây phút này, ta đã thật sự sống hay chưa?”

Bạn có đang sống hay chỉ đang tồn tại?

Bạn có đang tận hưởng hay chỉ đang chịu đựng?

Bạn có đang hiện diện hay vẫn mãi chạy theo những thứ bên ngoài?

Bạn có đang yêu thương thật lòng hay chỉ giữ các mối quan hệ vì lợi ích?

Bạn có đang biết ơn từng hơi thở hay xem sự sống là điều hiển nhiên?

Nếu hôm nay là ngày cuối cùng của cuộc đời, bạn sẽ cảm thấy thanh thản hay tiếc nuối?

Bạn sẽ mỉm cười vì đã sống trọn vẹn?

Hay sẽ đau lòng vì đã đánh đổi cả cuộc đời cho những thứ rồi cũng phải bỏ lại?

Cái chết không đáng sợ.

Điều đáng sợ nhất là đến lúc nhắm mắt, bạn mới nhận ra rằng mình chưa từng mở lòng để sống.

Chưa từng thật sự yêu.

Chưa từng thật sự hiện diện.

Chưa từng thật sự hiểu mình.

Chưa từng thật sự cảm nhận phép màu của sự tồn tại.

Người biết sống sâu sắc sẽ biết buông bỏ nhẹ nhàng.

Người biết trân trọng từng khoảnh khắc sẽ không hoảng loạn khi thời gian kết thúc.

Người đã chạm tới sự bình an bên trong sẽ bước qua cánh cửa cuối cùng với một nụ cười.

Và khi đó, cái chết không còn là dấu chấm hết.

Nó chỉ là sự trở về.

Trở về với sự tĩnh lặng.

Trở về với bình an.

Trở về với điều thiêng liêng mà từ lâu ta đã quên mất.

Vì thế, kể từ hôm nay, đừng sống như thể mình bất tử.

Hãy sống như thể đây là ngày quý giá nhất mà bạn từng có.

Yêu sâu hơn.

Biết ơn nhiều hơn.

Tha thứ sớm hơn.

Hiện diện trọn vẹn hơn.

Và sống thật với chính mình hơn.

Để đến một ngày khi cái chết gõ cửa, bạn có thể mỉm cười và nói:

“Tôi không tiếc nữa. Tôi đã thật sự sống.”

      FB Nguyễn thành Công

#ngam #baihoccuocsong #thuctinh #binhan #ntc  

---

 

Hoai Linh Ngoc Duong

 HỘI CHỨNG TỈNH THỨC TRONG LÒNG NƯỚC MỸ TRƯỚC HIỆN TƯỢNG DONALD TRUMP

Nước Mỹ năm 2026 không chỉ bị chia rẽ bởi đảng phái hay những cuộc bầu cử thông thường.

Điều đang diễn ra sâu bên dưới đời sống chính trị Mỹ là một cuộc nội chiến văn hóa âm thầm nhưng dữ dội, nơi người Mỹ tranh cãi không chỉ về ai sẽ lãnh đạo quốc gia mà còn về việc nước Mỹ là ai, lịch sử của nước Mỹ phải được kể như thế nào, và đâu là chuẩn mực đạo đức mới của xã hội hiện đại.

Trong trung tâm của cơn bão ấy là hai hiện tượng đối nghịch: “Woke Culture” – văn hóa tỉnh thức cấp tiến – và Donald Trump, biểu tượng của cuộc phản kháng bảo thủ mang tên MAGA.

Điều đáng chú ý là cả hai hiện tượng này đều không xuất hiện từ khoảng trống lịch sử.

Chúng là sản phẩm của những khủng hoảng kéo dài nhiều thập niên trong xã hội Mỹ: bất bình đẳng chủng tộc, toàn cầu hóa làm tan rã tầng lớp lao động da trắng, khủng hoảng nhập cư, sự mất niềm tin vào truyền thông truyền thống, sự suy giảm vai trò của tôn giáo, và cảm giác rằng nước Mỹ đang đánh mất bản sắc lịch sử của mình.

Chính trong môi trường ấy, “woke” và Trump trở thành hai phản ứng đối nghịch của cùng một xã hội đang rạn nứt.

Ban đầu, từ “woke” trong cộng đồng người Mỹ gốc Phi chỉ đơn giản mang nghĩa “hãy thức tỉnh”, hãy cảnh giác trước sự bất công, kỳ thị và bạo lực chủng tộc. Nó từng là lời kêu gọi đạo đức mang tính nhân văn.

Nhưng theo thời gian, đặc biệt sau các phong trào như Black Lives Matter, MeToo hay các cuộc đấu tranh về quyền LGBTQ+, khái niệm này dần mở rộng thành một hệ tư tưởng xã hội toàn diện. “Wokeness” không chỉ chống phân biệt chủng tộc mà còn đặt lại vấn đề về giới tính, lịch sử thực dân, đặc quyền của người da trắng, ngôn ngữ, văn hóa đại chúng và cấu trúc quyền lực trong xã hội Mỹ.

Trong mắt những người ủng hộ, đây là một tiến trình văn minh tất yếu của nhân loại. Họ cho rằng nước Mỹ không thể tự nhận là ngọn hải đăng dân chủ nếu vẫn tồn tại kỳ thị chủng tộc, bất công giới tính hay sự loại trừ các cộng đồng thiểu số.

Các chương trình DEI – Diversity, Equity and Inclusion – được xây dựng với mục tiêu tạo ra cơ hội công bằng hơn cho những nhóm từng bị thiệt thòi trong lịch sử. Các trường đại học, công ty lớn và cơ quan chính phủ bắt đầu tái cấu trúc theo hướng “bao trùm” hơn.

Nhưng chính tại điểm này, một phản ứng dữ dội từ phe bảo thủ xuất hiện. Với hàng chục triệu người Mỹ, đặc biệt tại các bang miền Nam và Trung Tây, “woke culture” không còn là phong trào đòi công lý mà đã biến thành một dạng đạo đức cưỡng ép mới.

Họ cảm thấy mình bị buộc phải nói đúng ngôn ngữ chính trị, phải chấp nhận những định nghĩa mới về giới tính, chủng tộc và lịch sử, nếu không sẽ bị “cancel” – bị tẩy chay, mất việc, bị bêu riếu trên mạng xã hội hay bị loại khỏi đời sống công cộng.

Từ đây, Donald Trump nổi lên không chỉ như một chính trị gia mà như biểu tượng của một cuộc nổi dậy văn hóa chống lại tầng lớp tinh hoa cấp tiến. Trump hiểu rất rõ rằng phần lớn cử tri MAGA không đọc các học thuyết chính trị phức tạp.

Điều họ cảm nhận là nỗi bất an: nước Mỹ quen thuộc của họ đang biến mất. Những bức tượng lịch sử bị kéo đổ. Các khái niệm giới tính truyền thống bị thách thức.

Những giá trị tôn giáo bảo thủ bị xem là lạc hậu. Người da trắng thuộc tầng lớp lao động cảm thấy mình bị coi như “kẻ có tội lịch sử” chỉ vì màu da và nguồn gốc của mình.

Trump đã khai thác tâm lý đó bằng một thứ ngôn ngữ trực diện và đầy cảm xúc. Trump không tranh luận theo kiểu học thuật mà biến “woke” thành một kẻ thù văn hóa. Trong các bài diễn văn, Trump gọi “wokeness” là “độc dược”, là “căn bệnh phá hủy nước Mỹ từ bên trong”.

Trump hứa sẽ “giải cứu nước Mỹ khỏi chủ nghĩa thức tỉnh cực đoan”, khôi phục “giá trị truyền thống”, “lòng yêu nước” và một xã hội dựa trên năng lực thay vì bản sắc.

Chính quyền Trump trong nhiệm kỳ mới đã biến cuộc chiến chống woke thành chính sách quốc gia. Các chương trình DEI trong cơ quan liên bang bị cắt giảm hoặc bãi bỏ. Việc giảng dạy lý thuyết chủng tộc phê phán (Critical Race Theory – CRT) trong trường công bị hạn chế.

Những tranh luận về người chuyển giới trong thể thao, giáo dục và quân đội trở thành chiến tuyến chính trị nóng bỏng. Đối với phe MAGA, đây là cuộc chiến nhằm “giành lại nước Mỹ”.

Nhưng đối với phe cấp tiến, đó là dấu hiệu của một cuộc phản công nhằm xóa bỏ thành quả đấu tranh dân quyền nhiều thập niên.

Điều đáng sợ nhất không nằm ở bất đồng chính sách mà nằm ở sự tan vỡ của khả năng đối thoại. Người Mỹ ngày càng không chỉ bất đồng mà còn xem nhau như mối đe dọa đạo đức.

Phe cấp tiến coi Trump là biểu tượng của chủ nghĩa dân túy cực hữu, chủ nghĩa dân tộc da trắng và xu hướng độc tài. Trong khi đó, phe MAGA lại xem giới “woke” như lực lượng phá hoại truyền thống, chống tôn giáo, chống gia đình và đang “tẩy não” trẻ em thông qua giáo dục và truyền thông.

Hai bên không còn chia sẻ cùng một hệ quy chiếu về sự thật. Một bên tin rằng Trump là hiểm họa đối với nền dân chủ Mỹ. Bên kia tin rằng chính giới tinh hoa cấp tiến mới là những kẻ đang thao túng thể chế để áp đặt tư tưởng.

Từ đó xuất hiện các hiện tượng cực đoan về tâm lý chính trị. Người chống Trump bị phe MAGA chế giễu bằng khái niệm “Trump Derangement Syndrome” – như thể họ bị ám ảnh bệnh lý bởi Trump.

Ngược lại, nhiều nhà nghiên cứu xã hội học lại mô tả phong trào MAGA như một dạng trung thành mang màu sắc giáo phái chính trị, nơi Trump không còn là một chính trị gia bình thường mà trở thành biểu tượng cứu rỗi văn hóa.

Hậu quả là toàn bộ đời sống Mỹ bị chính trị hóa đến cực độ. Trường học trở thành chiến trường tư tưởng. Thư viện bị tranh cãi vì những cuốn sách liên quan đến giới tính và chủng tộc.

Các tập đoàn lớn rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: duy trì DEI để giữ hình ảnh tiến bộ với giới trẻ hay loại bỏ nó để tránh sự tẩy chay từ phe bảo thủ. Ngay cả Disney, Harvard hay các hãng công nghệ lớn cũng bị kéo vào cuộc chiến văn hóa chưa từng có trong lịch sử hiện đại Mỹ.

Điều nghịch lý là cả hai phía đều tự xem mình là lực lượng “giải cứu nước Mỹ”. Phe woke tin rằng họ đang mở rộng tự do và công bằng cho mọi cộng đồng bị áp bức.

Phe MAGA lại tin rằng họ đang bảo vệ linh hồn truyền thống của quốc gia trước sự suy đồi văn hóa. Nhưng khi cả hai cùng tuyệt đối hóa chân lý của mình, xã hội sẽ mất đi vùng xám của đối thoại và thỏa hiệp – vốn là nền tảng của nền dân chủ Mỹ suốt hơn hai thế kỷ.

Hiện tượng Donald Trump vì thế không thể chỉ được giải thích như sự nổi lên của một cá nhân. Trump là phản ứng tập thể của hàng chục triệu người Mỹ trước nỗi sợ bị đánh mất bản sắc trong thời đại toàn cầu hóa và cách mạng văn hóa cấp tiến.

Còn “wokeness” cũng không đơn thuần là một “căn bệnh”, mà phản ánh khát vọng sửa chữa những bất công lịch sử tồn tại rất lâu trong xã hội Mỹ. Bi kịch của nước Mỹ nằm ở chỗ hai phản ứng ấy ngày càng cực đoan hóa lẫn nhau.

Nước Mỹ từng vượt qua Nội chiến, khủng hoảng kinh tế và cả chiến tranh lạnh vì người Mỹ cuối cùng vẫn còn khả năng chia sẻ một bản sắc quốc gia chung.

Nhưng cuộc chiến văn hóa hiện nay nguy hiểm hơn ở chỗ nó đánh thẳng vào chính khái niệm “người Mỹ là ai”. Khi một quốc gia không còn đồng thuận về lịch sử, đạo đức và căn tính của chính mình, sự chia rẽ sẽ không còn chỉ nằm trong chính trường mà sẽ ăn sâu vào từng gia đình, trường học và đời sống thường nhật.

Có lẽ vì thế mà hiện tượng Donald Trump không phải nguyên nhân duy nhất của cuộc khủng hoảng này.

Ông ta chỉ là tấm gương phản chiếu một nước Mỹ đang thức tỉnh theo hai hướng ngược nhau: một bên muốn thay đổi để trở nên cấp tiến hơn, một bên muốn quay trở lại với những giá trị truyền thống mà họ tin rằng đã làm nên sức mạnh của nước Mỹ.

Và chính cuộc “tỉnh thức ngược” ấy đang tái định hình toàn bộ nền văn hóa và chính trị Hoa Kỳ trong thế kỷ XXI. 

---

 

Bang Uong

 Tuổi Già Được Và Mất Gì?

Nói về tuổi già người ta vẫn cho rằng : Tuổi già là tuổi “xế chiều”, chỉ toàn mất mát. Nhưng đi hết một vòng đời ta mới thấy: cái gì cũng có hai mặt. Già, là lúc ta mất nhiều, nhưng cũng được không ít.

Cái “mất” của tuổi già

Mất đầu tiên và rõ nhất là sức khỏe. Mắt mờ, chân chậm, đêm nằm nghe xương khớp lục cục nhói đau khi trở mình. Những bậc thang ngày xưa bước hai bậc một, giờ vịn tay mới qua. Mất sức, kéo theo mất tự do. Muốn đi xa phải tính, muốn ăn ngon phải kiêng.

Mất thứ hai là vai trò trong gia đình. Ngày trước là trụ cột, lời nói có người nghe, đe có người sợ. Về già, con cháu lớn, chúng có thế giới riêng. Họp gia đình, ý mình thành ý tham khảo. Từ “người quyết định” thành “người kể chuyện “cũ” ” chuyện xưa “.

Mất thứ ba là bạn bè. Mỗi năm thưa dần một chỗ ngồi cà phê sáng. Đám tang nhiều hơn đám cưới. Điện thoại ít reo, danh bạ nhiều số không còn người nghe máy…

Mất sau cùng là thời gian. Biết chắc quỹ thời gian không còn dài. Mỗi ngày qua đi mang theo một nỗi buồn chênh chao. Mỗi tờ lịch xé đi là một lần giật mình.

Cái “được” của tuổi già

Nhưng cũng chính ở tuổi già, ta được thứ mà tuổi trẻ không có…

Ta thảnh thơi với chính mình không còn phải gồng mình với ai. Ta chẳng cần phải “diễn” Ta được sống thật, nói thật, làm thật mệt thì nghỉ, không vui thì không làm, không gượng ép. Cái quyền “không diễn” ấy tuổi trẻ làm sao có được ?

Sáng ra ta muốn dậy sớm ngắm bình minh vận động thể dục,tắm nắng chiều muốn ngủ vùi… chẳng ai phán xét.

Được hiểu mình. Trẻ thì chạy theo thiên hạ, già rồi mới biết mình thích chén trà đặc, thích bản nhạc xưa, thích ngồi yên không làm gì. Hiểu mình rồi, mới sống cho mình.

Được quyền nhớ và quyền quên. Nhớ chuyện năm 20 tuổi rõ như hôm qua, quên chuyện bực mình hôm kia. Nhớ dai kỷ niệm đẹp, quên nhanh hờn giận. Đó là món quà của trí nhớ già: nó tự lọc.

Được nhìn đời bằng con mắt nhẹ. Tranh hơn thua làm gì, khi cuối cùng ai cũng về với đất. Thấy con cãi nhau, chỉ cười: “Ngày xưa ba mẹ cũng vậy”. Thấy cháu vấp ngã, không hốt hoảng: “Đứng dậy, đi tiếp là được”. Bình thản đó, phải trả bằng cả đời mới mua nổi.

Được thương theo cách khác. Trẻ thương bằng chiếm hữu, già thương bằng buông tay. Thương con là để nó bay, thương cháu là kể chuyện ngày xưa rồi lẳng lặng nhìn nó lớn. Không giữ, nên không mất.

Được – mất, suy cho cùng là một

Ngẫm kỹ, cái mất hôm nay là cái được hôm qua. Mất sức trẻ, được thời gian chiêm nghiệm. Mất vai trò trụ cột, được làm người quan sát. Mất bạn, được hiểu vô thường. Mất thời gian dài, được biết quý từng ngày ngắn.

Tuổi già như mùa đông. Cây rụng lá, trơ cành, trông như mất hết. Nhưng trong thân gỗ đang ủ nhựa cho mùa sau. Người già rụng đi ham muốn, rụng đi sân si, chỉ còn lõi người: hiền, và thật.

Vậy nên, nếu phải chọn, đừng hỏi già “được gì, mất gì”. Hãy hỏi: “Thứ mình mất, có đáng để đổi lấy thứ mình được không?”

Với nhiều người, câu trả lời là: đáng. Đáng lắm. Vì cuối cùng, được bình yên trong lòng, là cái được lớn nhất. Mà bình yên, trẻ mấy ai có.

Tuổi già không phải đoạn kết buồn. Nó là chương cuối, viết chậm, chữ thưa, nhưng mỗi chữ đều rất nặng.

Phạm Quốc Hùng 

---