Category: TRUYỆN NGẮN

Những cái Vĩ Đại trong cuộc đời nầy.

Các bạn,

Tôi đọc bài viết nầy ba lần, lần nào cũng có cảm xúc như nhau.Khi đọc lần thứ hai xong, tôi có ý định nên phổ biến cho nhiều người đọc.

Nhân loại có nhiều trái tim vĩ đại, không phải vì show up, mà thường âm thầm. Chính vì những trái tim âm thầm đó, nên tôi giặt khăn lau cho thật sạch, cẩn thận lau những tấm gương sáng đó.

Trước những trái tim vĩ đại đó, tôi xin mời các bạn đọc bài tôi poste sau đây, để các bạn “đọc chơi”. Riêng tôi, tôi không thể có lời tán dương hay phê bình gì cả. Chúng ta “nhỏ bé” quá phải không các bạn.

Tôi không quên cám ơn người đã cho tôi được đọc bài viết nầy./ 

Trân trọng

******        

Một trái tim bình thường… ngưng đập – Truyen ngan HAY QUA’

Lúc 2 giờ 14 phút sáng, rạng sáng thứ ba tuần trước, trái tim một con người vĩ đại nhất bang Ohio đã ngừng đập.

Và suốt sáu tiếng đồng hồ, chẳng một ai hay biết cho đến sáng hôm sau khi trường mở cửa. Người ta tìm thấy ông nằm úp mặt trên sàn nhựa lạnh của trường trung học Jefferson, ngay trước căn-tin. Chiếc máy lau sàn công nghiệp vẫn còn chạy, quay vòng vòng một cách vô định trước dãy tủ khóa.

Ông tên là Elias Vance, 72 tuổi.

Với ban giám hiệu, ông chỉ là một khoản chi trong ngân sách.Với giáo viên, ông là một ông già vô hình trong bộ đồ xám, chuyên thông cống và lau nhà vệ sinh.

Với học sinh, ông chỉ là người đàn ông bước đi cứng nhắc, luôn đội chiếc mũ của cựu binh chiến tranh Việt Nam kéo sụp xuống trán.Báo cáo của cảnh sát ghi: “Tử vong do nguyên nhân tự nhiên.” 

Bác sĩ pháp y kết luận: “Ngừng tim cấp tính.” 

Nhưng nếu hôm đó bạn đứng dưới cơn mưa lạnh buốt, trước một nhà nguyện nhỏ, giữa hơn bốn trăm học sinh đang khóc, bạn sẽ được nghe một câu chuyện hoàn toàn khác.

Người ta sẽ nói với bạn rằng: Ông Elias chết vì ông quá đơn độc. 

Sáng thứ Tư, hiệu trưởng triệu tập một buổi họp khẩn. Không khí rất “hành chính”: thông báo cái chết, dành một “phút mặc niệm” cho có lệ, rồi cho học sinh về lớp.

“Các em học sinh,” thầy hiệu trưởng nói, nhìn vào tờ giấy, “chúng tôi rất tiếc phải thông báo rằng nhân viên vệ sinh ca đêm của trường, ông Vance, đã qua đời tối qua. Nhà trường cảm ơn những đóng góp của ông. Xin các em cúi đầu trong mười giây.” 

Nhà thi đấu im lặng. Cái im lặng rỗng không, chỉ nghe tiếng máy sưởi ù ù.

Rồi từ hàng ghế cuối – nơi thường dành cho mấy đứa cá biệt – một chiếc ghế bị đẩy mạnh ra sau.

Một học sinh lớp 12 đứng dậy. Tên là Jason. Cầu thủ bóng bầu dục chính thức, cao gần mét chín, to như hộ pháp.Nó đang khóc. Khóc nức nở. Không giấu giếm. 

Hiệu trưởng cau mày:“Jason, em ngồi xuống đi.” 

“Ông ấy không chỉ là lao công,” Jason bật lên, giọng vỡ vụn.“Ông Elias đã dạy em toán giải tích.”

Giáo viên xì xào. Lao công thì biết gì giải tích?

Jason run tay:

“Em sắp mất học bổng. Ba em làm hai ca ở kho hàng, không giúp được gì. Em rớt ba bài kiểm tra. Tối đó, 7 giờ, em ngồi khóc trong phòng thay đồ, nghĩ đời mình xong rồi. Ông Elias bước vào để đổ rác.” 

Jason lau mũi bằng tay áo. 

“Ông thấy sách của em. Không cười. Ông ngồi xuống… và ngồi với em tới 10 giờ tối. Mỗi tối. Suốt ba tháng. Ông giải thích giới hạn, tích phân còn dễ hiểu hơn trong sách rất nhiều. Nhờ ông mà em mới được vào đại học.” 

Chưa kịp phản ứng, một cô gái hàng ghế đầu đứng dậy. Là Maya. Cô bé ít nói, luôn mặc áo rộng, cúi đầu. 

“Ông ấy trả tiền ăn trưa cho em,” cô nói nhỏ. 

Rồi cô quay về phía mọi người:

“Mẹ em bị sa thải. Giá cả tăng quá nhanh. Nhà em không đủ tiền. Em nhịn ăn. Ông Elias bắt gặp em uống nước trong nhà vệ sinh cho đỡ khát.” 

“Hôm sau, ông đưa cho em một thẻ ăn trưa trả trước. Ông nói ‘nhặt được’. Mỗi thứ Hai ông tự nạp tiền vào đó. Ông nói: ‘Đói thì không học được đâu con gái à.”

Rồi một học sinh khác đứng lên.

Rồi nữa.Rồi nữa…

“Ông hàn lại kính cho em trong phòng lò sưởi vì em sợ nói với gia đình nuôi là lại làm gãy kính.” 

“Ông đưa em ra xe mỗi tối tập bóng chuyền vì bãi đậu xe tối làm em sợ.” 

“Em tâm sự với ông chuyện mình là đồng tính trước khi dám nói với ba mẹ. Ông chỉ gật đầu, đập tay và nói: ‘Can đảm là điều tốt. Cứ can đảm đi con.’

Rồi một cô gái tóc nhuộm đen đứng lên ở cuối phòng: “Ông ấy đã ngăn em uống cả lọ thuốc.” 

Không gian đông cứng. 

“Em ở trong toilet. Thuốc đã ở trong tay. Ông thấy đôi giày em dưới cửa. Ông không gọi văn phòng, không gọi cảnh sát. Ông chỉ ngồi xuống sàn bẩn và kể cho em nghe chuyện chiến tranh Việt Nam.” 

“Ông kể năm 1968 trong rừng, ông từng muốn bỏ cuộc. Ông nói chuyện tới khi chuông reo. Ông đợi em mở cửa và đưa thuốc cho ông. Ông đã cứu mạng em.”

Buổi họp kết thúc khi mười giây mặc niệm đã biến thành một tiếng đồng hồ kể chuyện. 

Sau đó, ban giám hiệu xuống tầng hầm mở tủ đồ của ông. Một căn phòng nhỏ, không cửa sổ, cạnh nồi hơi. Họ nghĩ sẽ thấy hóa chất, đồ lau dọn. 

Nhưng không. Họ thấy một nơi cất giữ yêu thương: 

Thực phẩm dự trữ. Bánh ngũ cốc. Bơ đậu phộng. Đồ vệ sinh cho các em gái nghèo. Áo khoác mùa đông mua ở tiệm đồ cũ, gấp gọn, thơm mùi lavender. Sách luyện thi đại học, gạch chân chi chít. 

Và một cuốn sổ tay cũ. Là danh sách những đứa trẻ.

“4/11: Tyler cần ủng size 43.”

“12/11: Sarah khóc trong thư viện.”

“3/12: Jason tiến bộ toán, cần tự tin hơn.” 

Trong khi cả thế giới nhìn chằm chằm vào điện thoại, Elias chỉ quan sát con người. 

Ba ngày sau, tang lễ diễn ra. 

Con gái ông, Brenda, từ Chicago về. Ăn mặc sang trọng, lạc lõng. Cô nghĩ sẽ chỉ có vài người dự. 

“Ông ấy xa cách lắm. Suốt ngày chỉ biết làm việc. Em chưa bao giờ hiểu vì sao ông chọn công việc lau sàn nhà.” 

Rồi cửa nhà thờ mở ra.Người đứng kín cả con phố.

Học sinh. Bác sĩ. Thợ máy. Luật sư. Cựu binh… 

Một người đàn ông nói:

“Bố cô bắt gặp tôi trộm đồ. Ông mua cho tôi thức ăn và hỏi vì sao tôi phải làm vậy. Giờ tôi sắp tốt nghiệp luật sư.” 

Một cô gái bế em bé:

“16 tuổi em mang thai. Ai cũng nói đời em xong rồi. Ông Elias nói: ‘Con nít là phước đó con, không phải gánh nặng đâu.’ Ông mua xe nôi cho em bằng tiền tăng ca.” 

Brenda sụp xuống.“Em không biết… Em cứ nghĩ ông chỉ là lao công.” 

Jason đỡ cô:

“Không. Ông là ông nội của tất cả những đứa trẻ thiếu ông nội.” 

Giờ đây, thư viện trường mang tên Elias Vance. 

Học sinh thay nhau đến mộ ông, để lại học bạ, giấy báo đậu đại học, bánh ngũ cốc. 

Một mảnh giấy dán trên bia mộ ghi:

“Ông đã thấy chúng con khi chúng con vô hình. Giờ chúng con biết ông rồi. Nghỉ ngơi nhé, ông.” 

Ở đâu đó quanh bạn, cũng có một Elias.

Đừng chờ đến đám tang mới nhận ra họ. 

Vì đôi khi, những tâm hồn lớn nhất là những trái tim đập lặng lẽ trong bóng tối .

From: Helen Huong Nguyen

---

 

 Nguyễn Trung Tây

Tôi gặp em ở Cali.

Em con gái, lớn lên bên Mỹ, học sinh năm cuối trường đại học lừng danh Berkeley của Mỹ. Em mắt nhìn thẳng về phía trước, tự tin, nói tiếng Anh ròn tan. Gặp tôi, em cười vui tươi, nói tiếng Việt liến thoắng. Người anh ruột cũng là bạn tôi đang lái xe, bữa đó uống mật gấu dám mở miệng tố cô em,

— Ông biết chi không, hắn con gái mà liều lắm. Tháng tới, ra trường, hắn tham gia Peace Corps “bỏ” đi tuốt luốt sang Phi Châu làm việc ở Congo tới hai năm lận…

Nghe lọt lỗ tai về tương lai em đang hành trang chuẩn bị lên đường, tôi vớ vẩn mở lời “dụ” em…đi tu. Em không nói chi, nhưng lắc lắc đầu, môi hồng ngậm chặc, mái tóc đen lay láy bay bay trong gió. Tôi nói lơ lửng, điều tra kiểu gậy mọt,

— Vậy chắc sẽ lấy chồng…

Thật bất ngờ, nghe tôi ăn nói lơ lửng, em thôi ngậm đôi môi hồng đào, mở miệng cự nự tôi ngay tại chỗ,

— Tại sao phải lấy chồng… Bộ cứ con gái thì phải lấy chồng hay sao?

Tôi o tròn miệng…!!! Không biết nói chi. Thi cũng đúng, bộ cứ con gái thì phải lấy chồng hay sao?

Gặp em tự tin và thông minh quá, tôi tự nhiên khớp. Thấy tôi yên lặng, em đổi đề tài mời tôi giúp cấm phòng cuối tuần cho tuổi trẻ. Tới phiên tôi ăn miếng trả miếng, làm bộ le lưỡi, lắc đầu (mà chắc cũng là sự thật một nửa),

— Thôi đi! Tuổi trẻ tụi mi ngày hôm nay nhiều điều khó hiểu thấy mồ. Ai mà biết tụi mi thích cái chi để mà nói!

Em nhìn tôi, nói ngay trong tiếng Anh, rõ từng âm,

— Cha ơi! Dễ òm, quyền lực (power) và tiền bạc (money). Có thế thôi mà cha cũng không biết.

Tôi trợn mắt! Tưởng cái gì, quyền lực và tiền bạc ai mà chẳng thích, chứ cứ gì phải là tuổi trẻ…

Thì đấy, người Việt Nam ai chẳng biết câu vè không biết xuất hiện khi nào:

Tiền là tiên…,

Là sức bật của tuổi trẻ,

Là sức khoẻ của tuổi già.

Câu truyện Phúc Âm (9:30-37) viết bởi thánh Mark của Chúa Nhật 25B cũng đã từng khẳng định về sức mạnh của quyền lực đấy thôi.

Lần đó trên con đường xa xôi từ núi Tabor biến hình về lại Galilee, một lần nữa Đức Giêsu lại tiên đoán về tương lai, “Con Người sẽ phải chết, sau ba ngày mới sống lại…” (Mk 9:31). Thầy “lạc đề” như vậy, hỏi sao mà các tông đồ không lạc đường mùa chay dài dài… Đời đang tươi vui như những chú sư tử no mồi trong sa mạc Trung Đông kia mà, bởi đi theo Thầy, cuộc đời hứa hẹn lầu son gác tiá. Nếu Thầy có khả năng hóa bánh ra nhiều, chữa lành người bị quỷ ám, hồi sinh người đã chết, tại sao lại không đi theo. Đấng Thiên Sai mang tầm vóc vĩ đại tương tự hoàng đế David được tiên báo từ lâu, người có khả năng khôi phục lại đất nước Do Thái ra khỏi ách đô hộ của đế quốc La Mã giờ đây còn ai khác, ngoài Thầy… Làm chi khi sở hữu vương quyền, uy lực trong tay, Thầy lại không phân chia đồng đều cho các môn đệ, những người đã từng bỏ hết mọi sự mà đi theo Thầy. Khi quyền lực nắm được trong tay, thì làm gì mà không có tiền bạc, mà không chỉ là tiền xu hay là vớ vẩn hai đồng tiền kẽm của bà góa nghèo đâu nhé, mà tiền trăm tiền bọc, toàn là tiền vàng, những đồng tiền sáng lấp lánh như truyện cổ tích ngàn lẻ một đêm.

Nhưng khổ! Không phải chỉ một lần, mà tới ba lần lận, ba lần là đúng cả ba, Thầy cứ mở miệng tiên đoán “vớ vẩn”: Con Người sẽ bị các thầy thượng tế giết đi… Giời ạ! Không, đó không phải là câu chuyện mà các môn đệ muốn nghe muốn bàn. Bởi thế, lời Thầy lọt vô tai này, lại chạy qua lỗ tai kia, rồi đi thông thốc thẳng luôn ra ngoài, bởi Thầy ơi, chúng con đang bàn chuyện riêng tư. Mà tưởng là chuyện gì đại sự! Hóa ra, theo như thánh sử Mark, đề tài mấy người môn đệ hăng say thảo luận cũng vẫn chỉ liên quan đến hai chữ quyền lực (Mk 9:33-34).

Chưa đủ, ngay vừa sau khi Thầy tiên đoán lần thứ ba về cuộc thương khó, hai anh em James và John vẫn cứ tiếp tục lạc đường, lần này họ nhanh chân chạy đến tỉ tê với Đức Giêsu,

— Mai này khi Thầy vinh quang, xin cho anh em chúng con người bên tay trái người bên tay hữu nhé (Mark 10:37).

Vậy là ăn chắc. Đức Giêsu mà gật đầu thì thật đúng là đời nở ngàn vạn viên đá lót đường toàn bằng vàng ròng.

Mà thiết nghĩ hai ngàn năm trước và hai ngàn năm sau, cuộc đời nhân thế có lẽ cũng vẫn chưa có gì khác, cũng vẫn chỉ xoay quanh đề tài, quyền lực và tiền bạc.

Quyền Lực

Chẳng lạ chi, trong sa mạc Satan đã từng đem Đức Giêsu lên ngọn núi cao, chỉ cho Người thấy tất cả các thế gian, vinh hoa lợi lộc của trần gian, rồi nói: “Tôi sẽ cho ông tất cả những thứ đó, nếu ông sấp mình bái lạy tôi” (Matt 4:8-9).

Khéo quá! Thật đúng là Satan.

Có một số người vẫn cứ hỏi tại sao tôi đi tu. Một câu hỏi thật thà, mà nếu trả lời thành thực tôi lại hóa ra mắc kẹt. Nói dối thì không dám, nói thật thì ngượng đến chín người. Chẳng lẽ bây giờ lại kể rằng, cái hồi mới lớn, mười ba mười bốn, tôi thấy cha xứ của tôi quyền uy quá. Ngài cao lớn uy nghi, bởi ngài là chánh xứ và còn là hạt trưởng của hạt Chí Hòa rộng lớn mênh mông. Chiều chiều ngài mặc áo chùng đen, chắp tay sau lưng đi trên đường thăm hỏi dân tình. Giáo dân thấy ngài đều lễ phép một niềm. Mấy ông thanh niên bướng bỉnh, trộm xoài bẻ chuối, phá phách nhất nhì trong xứ thấy bóng ngài cũng im re. Hỏi sao thằng bé đang lớn không mê áo chùng đen. Cho nên tôi tuổi mười bẩy mới năn nỉ nhờ Sơ Mến Thánh Giá mang lên gặp Cha Giám Đốc Tiểu Chủng Viện Sài Gòn.

Mà cuộc đời ai chẳng ham quyền lực, bởi thiên hạ, ai chẳng phù thịnh, có ai lại phù suy. Người có danh có phận trong thiên hạ, đi cửa nào mà lại không lọt. Còn là khố rách cùng đinh, cầm mõ đi rao thì cầm chắc là hỏng. Ai mà trọng vọng? Ai mà nể vì? Có miếng xôi nguội ở dưới góc bếp đình làng người ta cũng chẳng buồn cho. Học trò ê a ba chữ nhất tự vi sư, ai liếc nhìn. Con gái trong làng bĩu môi chê, “Dài lưng tốn vải, ăn no lại nằm”. Nhưng cứ thử đậu Quan Trạng mà coi, thôn làng mấy tổng chẳng vác võng ra đón tận từ đầu đường. Lúc đó khối cô con gái thắt đáy lưng ong tóc quấn đuôi gà thập thò trước cửa. Trong hãng điện tử vùng thung lũng, chỉ là Assembler hàn chì tháo ráp vớ vẩn mấy cái board điện tử, ai thèm nhớ tên. Nhưng cứ thử lên làm cai làm xếp dưới tay mười mấy người thợ mà coi, thiên hạ nhìn mình khác liền. Làm gì mà không một điều “Yes, sir”, hai điều cũng “Yes, sir”. Mà nếu Bụt thương tình cho nhảy lên làm Kỹ Sư thắt càvạt, ngồi một mình một cái văn phòng cubicle thì lại càng oai ra phết. Đời tự nhiên hóa ra mùa xuân rực rỡ sắc mầu.

Tiền Bạc

Còn tiền bạc, thì thôi, khỏi nói. Tiền mà, ai lại chẳng thích, chắc chỉ trừ người mắc bệnh tâm thần. Phố tôi thuả xưa, có người thanh niên tâm thần, đã từng đứng ngay ngã ba lấy tiền bố mẹ phát tặng không cho thiên hạ. Tôi, con nít, nhanh tay vớ được tờ năm đồng màu xanh con chim phượng hoàng. Tôi cất tờ giấy năm đồng dưới gối, sáng hôm sau mua được gói xôi đậu phộng, có rắc mè. Tiền còn dư, tôi mua truyện tranh Xì Trum, Lữ Hân Phi Lục! Đời tự nhiên rộn ràng bởi tờ giấy năm đồng thuả đó.

Bạn tôi, Kỹ sư điện, hồi xưa bị hãng Intel sa thải, nằm ế dài trong nhà không có đồng xu. Bây giờ Trời thương, mở tiệm móng tay, làm ăn phát đạt, khách khứa tấp nập ở cửa tiệm, chỗ này manicure, chỗ kia pedicure, bàn bên này cô thợ đang làm full set cho một bà, bàn bên kia anh thợ đang thay móng cho một cô… Tiền đếm mỏi cả tay… Tự nhiên thiên hạ nhìn anh với ánh mắt khác liền. Thì cũng chỉ vì anh có tiền.

Mà lạ lắm, những người lớn tuổi, dù có là mắt kém, thông manh lông quặm, tai điếc đặc ra, nhưng tiền vẫn không đếm lộn. Ai mượn bao nhiêu, thiếu nợ ngày nào, các cụ vẫn nhớ rõ ràng và nhớ chính xác. Chẳng trách chi, người ta cứ nói, “Đồng tiền nó liền khúc ruột”. Đụng tới khúc ruột, ai mà chẳng đau chẳng xót.

Cho nên khi người thanh niên đến gặp Đức Giêsu xin Ngài chỉ dẫn phương cách để được sống đời đời. Đức Giêsu nhắc nhở người thanh niên bộ luật Mười Điều Răn. Người thanh niên xác định với Đức Giêsu tất cả những điều đó, thưa Thầy con đã tuân giữ từ thuả nhỏ. Nghe nói thế, Đức Giêsu yêu mến nhìn người thanh niên đề nghị anh về nhà bán hết gia sản, tặng cho người nghèo khó, rồi quay lại làm môn đệ Ngài. Nghe tới đây, người thanh niên sa sầm nét mặt. Lời đề nghị của Đức Giêsu đã trở nên muối mặn xót xa khúc ruột người đối diện. Cho nên anh ta bỏ đi, bởi anh chính là người giàu có (Mark 10:17-22).

Ơi tiền!

Tình Yêu Độ Lượng

Ông bà mình dạy, “Miệng kẻ sang có gang có thép.”

Hóa ra đồng tiền là thước đo quyền lực của một người.

Có thời đàn ông Đài Loan không có khả năng lập gia đình với người bản xứ, mang tiền đô la sang bên Việt Nam chọn những cô gái đẹp nhất trong mấy làng mang về nhà làm vợ. Mấy ngàn tờ giấy đô la xanh tự nhiên hóa ra gang ra thép. Miệng kẻ có đô có quyền có vợ.

Nhưng có quyền lực, có tiền bạc, có vợ đẹp, như vậy đã đủ để có hạnh phúc hay chưa?

Người thanh niên trong câu truyện Tin Mừng chẳng phải có tiền, nhiều tiền là khác, nhưng anh vẫn phải lên đường tìm kiếm chân lý sống đời đời. Nói một cách khác, anh chàng vẫn còn cảm thấy chưa đủ, vẫn trống vắng với hạnh phúc. Lắng nghe lời yêu cầu, Đức Giêsu chỉ anh ta một chén thuốc đắng, uống ba lần: lần thứ nhất, sống từ bỏ, lần thứ hai, sống bác ái, và lần thứ ba, sống dấn thân.

Chuyện người thanh niên giầu có khẳng định một điều nếu không song hành đi đôi với tình yêu, cả hai, quyền lực và tiền bạc sẽ như kiềng hai chân rất là chênh vênh, do đó vẫn không trọn vẹn để có thể mang lại hạnh phúc cho bất cứ người nào đang sở hữu nó.

Nếu nói như vậy, thì thôi, bây giờ tôi sẽ xin thôi quyền lực và tiền bạc để có hạnh phúc hay sao?

Cũng không phải là như vậy.

Quyền lực và tiền bạc như tia nắng mặt trời. Để tự nhiên một mình, không thấy chi ngoài ánh sáng. Nhưng chiếu qua lăng kiếng, tia nắng mặt trời không mầu hóa ra cầu vồng bẩy mầu đẹp rực rỡ xôn xao. Cũng thế, quyền lực và tiền bạc được sử dụng bởi tình yêu nhân loại, diễn tả qua tấm lòng bác ái, hành xử qua tinh thần phục vụ, thực thi với đời sống dấn thân, quyền lực và tình yêu đó vươn mình trở nên hoàn hảo; khi đó quyền lực và tiền bạc trở nên cầu vồng bẩy mầu mang lại hạnh phúc cho người sở hữu và ngay cả những người anh chị em sống chung quanh.

Chẳng lạ chi trong thư gửi tới công đồng Corinth, thánh Phaolô đã từng nói những lời bất hủ về tình yêu tha nhân,

Nếu như tôi có nói được các thứ tiếng

của loài người và của các thiên thần đi nữa,

mà không có đức mến,

thì tôi cũng chẳng khác gì thanh la phèng phèng,

chũm chọe xoang xoảng (1 Cor 13:2—3).

Cô thiếu nữ Việt Nam của đại học Berkeley tôi gặp, cũng bình thường như bao nhiêu người khác, cũng thích quyền lực và tiền bạc. Nhưng cô lại khác nhiều người lắm. Mà cái nét đặc biệt khiến cô khác người chính bởi cô sở hữu được tình yêu độ lượng. Chẳng lạ chi, cô đã dám từ bỏ tất cả, gia đình thân yêu, đời sống sung túc lên đường sang tận Phi Châu sống đời phục vụ. Những mẫu gương Kitô hữu như thế, mỗi lần nghĩ tới em, cô gái Việt Nam của đại học Berkeley, tôi vẫn nghiêng mình kính phục.

https://vietcatholic.net/News/Html/300333.htm

---

---

 

My Lan Pham is with Chuyện Nhân Văn.

Cô đã bị mua đi bán lại bảy lần chỉ trong ba tháng. Sau đó, cô đứng trước Liên Hợp Quốc, buộc cả thế giới phải nhìn thẳng vào mắt mình, và trở thành người đoạt giải Nobel Hòa bình.

Câu chuyện của cô bắt đầu tại ngôi làng nhỏ Kocho, Iraq, vào ngày 3 tháng 8 năm 2014 ,một ngày mở đầu bằng tiếng động cơ xe và kết thúc bằng những tiếng kêu gào của một cuộc diệt chủng.

Nadia Murad khi đó mới 21 tuổi, khi những chiếc xe tải của ISIS bao vây ngôi nhà của cô. Vì là người Yazidi ,một cộng đồng tôn giáo thiểu số ,những kẻ khủng bố gán cho dân tộc cô cái nhãn “thờ quỷ”. Sự tàn bạo được thực hiện một cách có hệ thống. Những người đàn ông và các cậu bé, bao gồm sáu người anh em trai của Nadia, bị dẫn ra rìa làng và xử bắn. Mẹ cô, bị cho là quá già để sử dụng, bị sát hại và chôn trong một ngôi mộ tập thể. Nadia và nhiều phụ nữ trẻ khác bị nhét lên xe buýt và bắt cóc vào cảnh nô lệ tình dục.

Tại thành phố Mosul, Nadia bước vào cơn ác mộng sống. Cô bị đối xử như một món đồ, không phải con người. Một thẩm phán cấp cao của ISIS là người đầu tiên mua cô. Trong chín mươi ngày tiếp theo, cô bị mua bán và trao tay bảy lần. Cô bị đánh đập, bị dí thuốc lá đang cháy vào người, và bị xâm hại nhiều lần.

Khi cố gắng trốn thoát, những kẻ giam giữ không chỉ bắt lại cô mà còn trừng phạt bằng một vụ cưỡng hiếp tập thể tàn bạo do sáu người đàn ông thực hiện cho đến khi cô bất tỉnh. Chúng đánh cô nặng đến mức cô không thể đi lại được. Mục tiêu của chúng là bẻ gãy ý chí của cô, nhưng Nadia Murad vẫn không gục ngã.

Tháng 11 năm 2014, một phép màu đã xảy ra: một cánh cửa bị bỏ quên không khóa. Nadia lẻn ra ngoài trong đêm. Bất chấp nguy hiểm đến tính mạng, một gia đình Hồi giáo địa phương đã che giấu cô và giúp cô trốn khỏi vùng kiểm soát của ISIS.

Cuối cùng cô đến được một trại tị nạn và sau đó được cấp quyền tị nạn tại Đức. Cô đã an toàn và tự do. Khi ấy, không ai có thể trách nếu cô chọn một cuộc sống lặng lẽ để chữa lành vết thương. Nhưng thay vào đó, cô chọn bước vào cuộc chiến ,không phải bằng súng đạn, mà bằng sự thật.

Tháng 12 năm 2015, Nadia đứng trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Khi đó cô 22 tuổi, vóc dáng nhỏ bé nhưng lòng dũng cảm thì lớn lao. Cô không dùng những lời lẽ nhẹ nhàng.

Cô kể cho thế giới biết chính xác những gì đã xảy ra: những bé gái mới chín tuổi bị bán như gia súc, những người mẹ bị giết, và cả một nền văn hóa đang bị xóa sổ.

Lời chứng của cô đã làm được điều mà nhiều năm tin tức không làm nổi ,khiến thế giới cảm nhận được nỗi đau của người Yazidi. Năm 2016, Liên Hợp Quốc chính thức công nhận cuộc diệt chủng người Yazidi.

Nadia hiểu rằng chỉ nói thôi là chưa đủ. Năm 2018, cô thành lập tổ chức Nadia’s Initiative, nhằm tái thiết các ngôi làng, trường học và phòng khám tại quê hương mình, đồng thời cung cấp hỗ trợ pháp lý cho các nạn nhân sống sót.

Cũng trong năm đó, ở tuổi 25, cô trở thành người phụ nữ Iraq đầu tiên nhận giải Nobel Hòa bình. Trong khi thế giới chúc mừng, Nadia vẫn giữ sự tập trung của mình. Cô nói với mọi người tại Oslo rằng phần thưởng duy nhất cô thực sự mong muốn là sự giải thoát cho tất cả những người vẫn còn bị giam cầm.

Ngày nay, Nadia Murad vẫn tiếp tục lên tiếng. Mỗi lần kể lại câu chuyện của mình, cô lại phải sống lại nỗi đau, nhưng cô làm điều đó vì 10.000 người Yazidi đã thiệt mạng và hàng nghìn người vẫn còn mất tích. Cô biến những vết sẹo của mình thành con đường dẫn tới công lý. Cô chứng minh rằng quá khứ không nhất thiết phải quyết định tương lai.

Im lặng là một lựa chọn, nhưng sự thật là một vũ khí, bởi lên tiếng chống lại bất công là bước đầu tiên để ngăn chặn nó cho tất cả mọi người.

Nỗi đau có thể được biến thành mục đích sống ,nghĩa là chúng ta không thể thay đổi những điều tồi tệ đã xảy ra, nhưng có thể chọn dùng những trải nghiệm ấy để tạo nên một tương lai tốt đẹp hơn.

Nadia không chỉ sống sót; cô đã chiến thắng. Bạn có thể là nạn nhân của tội ác, nhưng bạn không cần phải mãi là nạn nhân trong tâm hồn mình.

Chúng tôi là tác giả của cuốn sách We Are Human Angels, tác phẩm đã lan tỏa một góc nhìn mới về trải nghiệm làm người và được độc giả tự nguyện dịch ra nhiều ngôn ngữ.

Chúng tôi hy vọng những điều mình viết sẽ khơi dậy điều gì đó trong bạn!

Theo We are Human Angels

My Lan Phạm

---

 

*Suốt sáu tháng, cứ mỗi sáng thứ Ba, tôi đều nói dối bà cụ*

*Tôi bảo bà rằng hệ thống bị lỗi, rằng ứng dụng tính sai. Đó là cách duy

nhất bà cho phép tôi… cứu bà.*

Tôi tên là Leo. Tôi làm shipper cho một ứng dụng giao hàng, nơi mà khách

hàng chỉ là một dấu chấm trên bản đồ, và một con số trong thuật toán.

Bạn làm việc. Bạn giao hàng. Bạn rời đi. Không tên. Không nhớ mặt. Chỉ có

đánh giá năm sao… và rồi im lặng.

Nhưng bà Martha thì khác… Bà sống trong một căn nhà cũ nhỏ ở rìa thành phố,

co mình lại như để chống chọi với gió. Sáng thứ Ba nào, đúng mười giờ, đơn

hàng của bà cũng hiện lên. Lúc nào cũng giống nhau: một ổ bánh mì trắng rẻ

tiền, một hộp súp cà chua, và một túi thức ăn cho chó loại tốt cho xương –

cho em Duke.

Duke là một con golden retriever già, mõm đã bạc, hông cứng đét, đi chậm.

Nó là nguồn hơi ấm duy nhất trong căn nhà lạnh lẽo đó.

Bà Martha khoảng tám mươi tuổi, chưa tới mét rưỡi, lưng thẳng như thép.

Trong bà có một thứ kiêu hãnh: bà thà chết đói còn hơn phải xin ai giúp. Bà

không bao giờ để tiền tip trên ứng dụng. Bà ra mở cửa, đưa tôi hai đô tiền

mặt và nói: “Cho phụ xăng xe. Lái cẩn thận nhé.”

Đó là một cuộc trao đổi ngang hàng. Không phải bố thí. Và tôi không phải

người cứu giúp. Tôi chỉ là… người giao hàng.

Rồi tháng Mười Một tới… Lạm phát nuốt chửng mọi thứ. Xăng tăng vọt. Thực

phẩm đắt gấp đôi. Tôi phải làm mười hai tiếng mỗi ngày chỉ để trụ lại.

Sáng thứ Ba hôm đó, đơn hàng hiện lên. Tôi nhìn danh sách… và thấy buồn

nôn: Chỉ có một món: một túi thức ăn cao cấp cho chó. Không bánh mì. Không

súp.

Tôi vẫn lấy đơn và đến nhà bà. Khi bà mở cửa, trong nhà lạnh buốt. Bà mặc

áo khoác len dày ngay trong phòng. Bà trông nhỏ hơn, mong manh hơn, da căng

trên xương như giấy bạc. Bà đưa tôi hai đô, tay hơi run, nhưng cằm vẫn ngẩng cao.

“Tuần này chỉ mua đồ cho chó thôi sao, thưa bà?” tôi hỏi, cố giữ giọng bình thường.

“Tôi không đói,” bà đáp ngắn gọn. Nhưng mắt bà thì không thể nói dối.

“Duke cần thuốc.”

Tôi thấy lọ thuốc trên bàn. Rỗng. Bà đang chọn: Sưởi? Thuốc? Thức ăn? Hoặc

thuốc cho con chó? Và Duke là chọn lựa ưu tiên.

Tôi lái xe đi, nhưng hình ảnh chiếc áo khoác mỏng và thân người run rẩy của

bà cứ bám lấy tôi. Tôi biết nếu tôi đưa tiền, bà sẽ đóng sầm cửa. Nếu tôi

gọi dịch vụ xã hội, bà sẽ sợ bị tước mất tự do, bị đưa vào viện dưỡng lão.

Với bà, phụ thuộc vào người khác… còn tệ hơn cái chết.

Vậy nên tôi quyết định… hack hệ thống. Hay đúng hơn: trở thành cái “lỗi”.

Thứ Ba tuần sau, tôi vào siêu thị. Tôi lấy đồ cho chó. Rồi bằng tiền của

chính mình – số tiền tôi để dành sửa hộp số xe – tôi mua trứng, sữa, gà

quay, và rau tươi. Tôi tự quét ở quầy, giấu hóa đơn, và cho tất cả vào túi

hàng.

Khi đến nơi, tôi đưa bà những chiếc túi nặng. Bà cau mày nhìn vào.

“Tôi không đặt mấy thứ này. Có nhầm lẫn. Cậu mang đi đi.”

“Tôi không thể,” tôi nói, đóng vai anh nhân viên bực bội. “Ứng dụng bị lỗi,

bà Martha ạ. Đôi khi hệ thống tự thêm mấy món gần hết hạn để xả kho.”

Bà nhìn tôi rất lâu… “Tôi sẽ không trả tiền.”

“Không cần đâu. Hệ thống ghi là thất thoát rồi. Nếu tôi mang về, tôi phải

đổ chúng vào thùng rác phía sau siêu thị. Thành thật mà nói… tôi ghét làm

vậy.”

Tôi cười nhẹ. “Bà giữ giúp tôi đi. Tôi không chịu được cảnh đồ ăn bị vứt

bỏ.”

Bà nhìn con gà. Rồi nhìn Duke đang vẫy đuôi. Rồi nhìn tôi. Trong mắt bà,

tôi thấy một trận chiến. Kiêu hãnh… và cơn đói. Nhưng lời nói dối cho bà

một lối thoát. Bà không nhận bố thí. Bà chỉ… giúp giải quyết một vấn đề

logistics. Và điều đó, bà có thể chấp nhận.

“Thôi được,” bà thở dài, nhận lấy túi. “Quản lý thật là kém hiệu quả. Đó là

vấn đề của đất nước này.”

“Vâng, thưa bà,” tôi cười.

Chúng tôi tiếp tục như thế suốt sáu tháng…

Mỗi tuần, cái “lỗi” lại hay hơn. Có lúc hệ thống “gửi nhầm” vitamin… Có lúc

là đệm sưởi điện…

Tôi làm thêm giờ thứ Sáu để đủ tiền cho đơn hàng thứ Ba. Chúng tôi không

bao giờ nói thẳng. Tôi phàn nàn về ứng dụng. Bà phàn nàn về sự lãng phí của

các tập đoàn lớn. Đó là ngôn ngữ bí mật của chúng tôi.

Hai tuần trước, thứ Ba tới. Tôi chờ thông báo đi giao hàng cho bà. Không có

gì. Một tiếng trôi qua. Vẫn im lặng. Cuối cùng đâm lo, Tôi vẫn lái xe tới.

Lối vào trống trơn… Cửa khóa… Một tấm bảng “BÁN NHÀ” cắm ngoài vườn.

Tim tôi đập loạn. Tôi hỏi người hàng xóm đang cắt cỏ. Ông ấy nói bà đã qua

đời trong giấc ngủ, ba ngày trước.

“Tim ngừng đập,” ông nói. “Rất nhẹ nhàng.”

Con trai bà từ Ohio về lo mọi việc. Họ đã đưa Duke đi. Tôi ngồi bệt xuống

bậc thềm. Tôi không phải người nhà. Không phải bạn. Chỉ là một shipper. Tôi

thậm chí… chưa từng nói với bà tên của mình.

Hôm qua, tôi nhận được thư từ một văn phòng luật sư trong thành phố. Tôi

không nhận ra địa chỉ. Bên trong là một phong bì dày và một mảnh giấy nhỏ.

*“Gửi người giao hàng của ‘cái lỗi hệ thống’,*

*Mẹ tôi để lại chỉ dẫn rất rõ để tìm cậu. Bà không biết tên cậu, nhưng bà

mô tả chiếc xe và giờ cậu đến. Bà muốn cậu nhận thứ này.”*

Tôi mở phong bì. Bên trong là một xấp tiền – khoảng hai nghìn đô – và một

bó giấy nhăn nhúm. Là tất cả những hóa đơn tôi đã giấu trong túi suốt sáu

tháng. Bà đã tìm thấy. Bà đã gom lại. Và giữ chúng. Dán trên những tờ hóa

đơn là một mảnh giấy, nét chữ run run nhưng rõ ràng:

*“Chàng trai trẻ,*

*Tôi già, nhưng không ngu. Tôi biết một con gà quay không thể giá 0 đô. Tôi

biết máy tính không hỏng. Tôi biết cậu đã mua những thứ đó. Và tôi biết vì

sao cậu nói dối.*

*Cậu biết tôi quá sỉ diện để nhận sự giúp đỡ, nên cậu cho tôi giữ lại phẩm

giá. Cậu khiến tôi có cảm giác mình đang tự giải quyết một vấn đề.*

*Cậu làm tôi nhớ tới chồng tôi. Ông ấy là người lặng lẽ làm điều đúng mà

không cần được ai nhìn thấy.*

*Xin hãy nhận số tiền này. Sửa chiếc xe của cậu.*

*Và hãy biết rằng… cậu đã khiến mùa đông cuối cùng của tôi ấm áp.*

*— Martha”*

Tôi ngồi rất lâu, cầm lá thư trong tay, và lần đầu tiên… tôi khóc. Chúng ta

sống trong một thế giới luôn bảo rằng ta cô độc. Rằng ta chỉ là dữ liệu, là

khách hàng, là người cung cấp dịch vụ. Nhưng đôi khi, những mối liên kết

sâu nhất lại được sinh ra… trong khoảng lặng giữa dối trá và sự thật. Và

đôi khi, điều dịu dàng nhất ta có thể làm cho một người… không phải là chìa

tay ra. Mà là cho họ một lý do… để có thể nắm lấy nó, mà không phải cúi đầu.

Mong bà yên nghỉ…

*TG Văn Chương*

---

 

Anh Chi TTV2 

Tôi đang phải để tang một đứa con—đứa con ấy vẫn khỏe mạnh và đang sống cách đây chỉ vài giờ lái xe. Nó không mất tích, cũng chẳng qua đời. Thế nhưng, với tôi, nó đã trở thành một bóng ma.

Tôi tên là Ana, 58 tuổi. Đã bảy năm rồi tôi không được gặp con trai mình.

Không có ma túy, không giáo phái cực đoan, cũng chẳng có những bí mật đen tối nào cả. Không có những trận cãi vã nảy lửa, không đập phá bát đĩa, cũng chẳng có kịch tính nào để người đời dễ dàng thấu hiểu. Chỉ có một quyết định im lặng đến tàn nhẫn: Nó quyết định rằng cuộc đời nó không còn cần mẹ nữa.

Lần cuối tôi gặp con là khi nó 25 tuổi. Nó đang chất đồ lên xe: mấy thùng carton ở ghế sau, một chiếc túi ở phía trước. Nó chuyển đến Barcelona. Tôi vẫn nhớ buổi sáng xám xịt hôm đó, không khí lạnh buốt, và bàn tay tôi khẽ chạm vào vạt áo khoác của nó, như muốn níu giữ thêm dù chỉ một giây. Nó nhìn tôi và nói:

— Mẹ ơi, con cần không gian riêng. Con phải tự đi tìm xem mình là ai.

Tôi mỉm cười với một cục nghẹn ở cổ họng. Kiểu cười mà người mẹ nào cũng phải gồng lên để không làm con sợ hãi bởi nỗi buồn của mình.

— Được rồi con trai. Mẹ sẽ ở đây. Mẹ đợi con.

Lúc đó, tôi không hề biết mình đang chờ đợi một người chẳng bao giờ quay lại.

Mới đầu, những dòng tin nhắn thưa dần. Rồi chúng trở nên lạnh nhạt. Và rồi, chúng biến mất hẳn. Mọi cuộc gọi của tôi đều rơi vào hộp thư thoại. Tôi tự trấn an mình: “Bình thường thôi mà, nó đang bắt đầu cuộc sống mới, công việc, bạn bè, trăm thứ việc. Cứ để nó thở. Nó là người lớn rồi.”

Nhưng rồi, đến một lúc nào đó, chuyện này không còn là “để nó thở” nữa. Mà là… nó tan biến.

Có một ngày, tôi không chịu nổi nữa. Tôi không đòi hỏi giải thích, cũng chẳng trách móc gì. Tôi chỉ nhắn: “Cho mẹ biết là con vẫn ổn thôi.” Một câu duy nhất. Chỉ để lồng ngực tôi bớt thắt lại.

Và nó đã trả lời. Một lần duy nhất. Một dòng chữ vẫn còn thiêu đốt tâm can tôi đến tận bây giờ:

“Làm ơn đừng liên lạc với con nữa. Mẹ đang lấn quá sâu vào ranh giới cá nhân của con. Vì sức khỏe tinh thần của con, tốt nhất là nên như vậy.”

Tôi đã ngồi thẫn thờ nhìn tin nhắn đó suốt nhiều ngày. Không phải lúc nào cũng khóc. Có lúc chỉ ngồi im, tay cầm điện thoại, cảm giác như thời gian ngừng trôi. Tôi đợi một câu thứ hai. Một chữ “xin lỗi”. Hay “con sẽ gọi khi nào thấy sẵn sàng”. Một chút gì đó tình người. Nhưng chẳng có gì cả.

Và thế là những câu hỏi bắt đầu bủa vây, không bao giờ dứt.

Tôi đã sai ở đâu? Từ lúc nào tôi trở thành “kẻ phiền phức”? Tại sao tình yêu — nơi mà ta tin là nhà — lại có thể trở thành một gánh nặng?

Tôi tua lại thước phim cuộc đời mình như thể đang lật lại những bức ảnh cũ trong hộp. Những lần nó sốt khi còn bé. Những đêm tôi thức trắng. Những buổi học bên bàn bếp. Bàn tay nhỏ bé nắm chặt tay tôi khi qua đường. Những ngày Chủ nhật bình yên khi nó kể cho tôi nghe mọi thứ, coi tôi là bến đỗ an toàn nhất.

Tôi không tìm thấy “thủ phạm”. Không có một sự cố rõ ràng, không có một khoảnh khắc chính xác nào để tôi thốt lên: “À, mình mất con từ lúc này.”

Có khi, tôi nghĩ “lỗi lầm” nằm ở chính cách tôi yêu. Quá hiện diện. Quá bao bọc. Quá khăng khít. Có lẽ tôi đã cố bảo vệ con khỏi thế giới này đến mức vô tình làm con ngạt thở. Có lẽ, để cảm thấy tự do, con phải chặt đứt sợi dây liên kết với mẹ.

Và rồi ý nghĩ đau lòng nhất ập đến: Có lẽ tôi chẳng làm gì “nghiêm trọng” cả. Đơn giản là con chọn một cuộc sống không có tôi.

Sinh nhật 30 tuổi của con, tôi gửi thiệp. Im lặng.

Giáng sinh, tôi gửi một món quà nhỏ. Im lặng.

Nghe tin con được thăng chức từ người quen, tôi nhắn: “Mẹ rất tự hào về con.” Vẫn chỉ là im lặng.

Mất một người mà không có nấm mồ nào để viếng thật kỳ lạ. Không lễ tang. Không lời từ biệt. Không có một dấu chấm hết để mình được thở phào. Chỉ có sự im lặng. Một sự im lặng đặc quánh, nặng nề như một bức tường.

Người ta cố an ủi tôi bằng những câu như: “Bình thường mà, con cái lớn rồi thì bay đi thôi, hội chứng tổ trống ấy mà.”

Nhưng đây không phải là “tổ trống”.

“Tổ trống” là sự xa cách nhưng vẫn còn sợi chỉ kết nối. Dù buồn, nhưng vẫn còn một cuộc gọi, một chuyến thăm, một tấm hình, một câu “mẹ khỏe không?”. Còn ở đây, sợi chỉ đã đứt. Và tôi là người cầm đầu dây còn lại trong tay.

Nhiều khi đi siêu thị, thấy một cậu thanh niên đội mũ lưỡi trai cũ, hơi lệch giống con, tim tôi đập loạn xạ trước khi lý trí kịp nhận ra. Trong một giây, tôi lại được làm mẹ “thật sự”, chứ không phải mẹ trong tâm tưởng. Rồi cậu ấy quay mặt lại. Đó là một người lạ. Tôi thấy mình thật nực cá nhân… và tan nát.

Ở nhà, có một chiếc ghế không ai ngồi. Đó chẳng phải là đóng kịch hay làm màu. Nó chỉ là một chiếc ghế thôi. Nhưng có những ngày, nó nặng trĩu như một câu hỏi lớn.

Tôi đi quanh các phòng và chợt nghĩ: “Nếu bây giờ nó bước vào, mình sẽ…”

Rồi ngay sau đó: “Nó sẽ không vào đâu.”

Tôi viết những dòng này không phải để xin lòng thương hại. Tôi không cần lời khuyên, không cần giải pháp nhanh gọn hay những câu an ủi sáo rỗng. Tôi viết vì gần như chẳng ai dám nói thật lòng về những người mẹ bị bỏ lại phía sau. Chẳng ai nói về nỗi đau khi bị chính đứa con mình dứt ruột đẻ ra làm tan nát trái tim bằng sự im lặng.

Nếu bạn cũng là một người cha, người mẹ đang ngồi trong căn nhà quá đỗi tĩnh lặng, đang yêu một đứa con đã xóa tên bạn khỏi cuộc đời… tôi thấu hiểu bạn. Tôi ôm bạn thật chặt qua màn hình này.

Mỗi ngày trôi qua là một cuộc chiến thầm lặng với khoảng trống trên bàn ăn. Và mỗi đêm, khi nhắm mắt lại, tôi chỉ cầu nguyện một điều—vừa dịu dàng vừa nghiệt ngã:

Ít nhất, hãy để con về thăm tôi trong những giấc mơ.

Chỉ một lát thôi.

Để tôi được cảm thấy mình lại là mẹ, dù chỉ trong một giây ngắn ngủi.

TG Văn Chương

---