Category: Tin Thế Giới

Tạ Duy Tuyền

KHI NÚI CAO CŨNG SỤP ĐỔ

Thảm họa xảy ra ngày 26/8 tại vùng biên giới Nepal – Tây Tạng khiến cả thế giới bàng hoàng.

Một khối băng đá khổng lồ bất ngờ đổ xuống từ dãy Himalaya, tạo thành dòng lũ bùn cuồn cuộn lao qua các thung lũng. Làng mạc bị vùi lấp, đường sá và cầu cống bị cuốn phăng, nhiều công trình chỉ trong chốc lát đã hóa thành đống đổ nát. Gần 600 người được xác nhận thiệt mạng, hàng ngàn người vẫn còn mất tích. Con số thương vong có thể còn tiếp tục tăng khi công cuộc tìm kiếm đang diễn ra trong vô vàn khó khăn.

Người ta gọi đó là một trận “sóng thần trên cạn”.

Nhưng phía sau những con số lạnh lùng là biết bao phận người vừa bị cắt ngang: một gia đình đang quây quần, một người mẹ vẫn ngóng con trở về, một người khách còn dang dở hành trình, một mái nhà buổi sáng còn tiếng nói cười, đến chiều chỉ còn lại bùn đất và nước mắt.

Trước một mất mát quá lớn, có lẽ điều cần thiết đầu tiên không phải là vội vàng kết tội, nhưng là cúi đầu trước nỗi đau của con người.

Nguyên nhân trực tiếp được xác định là sự sụp đổ của một khối băng và đá. Các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng biến đổi khí hậu đang khiến những vùng núi băng trở nên mong manh và bất ổn hơn. Còn việc đào hầm, mở đường, khai khoáng hay xây dựng các công trình thủy điện có liên quan trực tiếp đến thảm họa lần này hay không, vẫn cần những cuộc điều tra khoa học độc lập và minh bạch.

Dẫu vậy, thảm họa vẫn là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc dành cho nhân loại: thiên nhiên không phải là một kho tài nguyên vô tận để con người tùy tiện đào xới, cắt xẻ và khai thác đến kiệt cùng.

Tạo vật có những giới hạn và quy luật riêng. Khi con người vì lợi nhuận và tham vọng mà xem thường những giới hạn ấy, hậu quả không chỉ dừng lại nơi một công trình hay trong biên giới một quốc gia. Nó có thể tràn xuống những vùng đất xa xôi và đổ ập lên cuộc đời của biết bao người vô tội.

Con người có thể khoan xuyên núi, ngăn dòng sông và dựng nên những công trình khổng lồ. Nhưng con người không thể ra lệnh cho núi đừng sụp, cho băng đừng tan, cho nước đừng tràn.

Khoa học giúp chúng ta hiểu và sử dụng thiên nhiên. Nhưng chỉ có sự khôn ngoan mới dạy chúng ta biết kính trọng, gìn giữ và sống hài hòa với thiên nhiên. Tạo vật không phải là kẻ thù để con người chinh phục, nhưng là ngôi nhà chung mà Đấng Tạo Hóa trao cho chúng ta chăm sóc và gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Nhìn những ngôi nhà bị cuốn trôi, ta càng thấm thía sự mong manh của kiếp người.

Có những công trình tưởng sẽ đứng vững trăm năm, chỉ trong vài phút đã thành đống đổ nát. Có những dự tính dành cho ngày mai, chưa kịp thực hiện thì hôm nay đã khép lại. Núi cao còn có thể sụp xuống, huống chi đời người vốn chỉ như một thoáng mây bay.

Nhận ra đời mình chóng qua không phải để bi quan hay buông xuôi, nhưng để biết sống cho đúng hơn: bớt tham lam, bớt hơn thua, bớt làm tổn thương nhau; biết yêu thương khi còn có thể, biết nói lời cảm ơn và xin lỗi khi vẫn còn kịp; biết sử dụng của cải mà không tàn phá môi trường; biết cúi đầu trước Đấng Tạo Hóa và mở lòng trước nỗi đau của đồng loại.

Sau cùng, điều còn lại không phải là ta đã xây được những công trình lớn đến đâu hay nắm giữ bao nhiêu của cải, nhưng là trong quãng đời ngắn ngủi ấy, ta đã để lại cho người khác sự sống hay đổ nát, yêu thương hay khổ đau.

Kiếp người mau qua. Xin hãy sống sao để khi đi qua cuộc đời, ta không để lại phía sau một vùng hoang tàn, nhưng để lại một khoảng xanh cho đất, một chút bình an cho đời và một chút ấm áp trong lòng người.

Lm.Jos TDT 

Phương Quyên Huỳnh Trương is feeling heartbroken in USA.

Nepal hôm nay – những diễn biến mới nhất

* Ít nhất 626 người đã thiệt mạng tại Nepal, theo cơ quan quản lý thiên tai Nepal. Ngoài ra, 7 người thiệt mạng tại Tây Tạng (Trung Quốc).

* 2.426 người vẫn chưa được tìm thấy tại Nepal; nếu tính cả khu vực Tây Tạng, tổng số người mất tích được các nguồn quốc tế đưa lên gần 3.000 người.

* Lực lượng cứu hộ đã cứu được hơn 4.400 người tại Nepal. Tuy nhiên, mưa lớn và mực nước sông dâng cao đang khiến một số hoạt động cứu hộ phải tạm ngưng.

* Trong số những người còn mất tích có:

* Mỹ: 66 người

* Anh: 33 người

* Úc: 35 người

* Canada: 25 người

* Ấn Độ: 93 người

* Trung Quốc: 84 người

* Malaysia: 51 người

* Ukraine: 53 người

* Nam Hàn: 0 người trong bảng cập nhật ngày 28/8 — cả 9 người đã được tìm thấy.

* Ngoài ra còn có người mất tích từ Nhật, Pháp, Đức, Singapore, Nam Phi, New Zealand, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha…

* Một trong những điểm nóng nhất hiện nay là một đường hầm của nhà máy thủy điện, nơi có người được cho là vẫn đang mắc kẹt. Quân đội Nepal đang đào xuyên qua lớp bùn dày để tìm cách tiếp cận họ.

* Nguyên nhân thảm họa được cho là một phần lớn của sông băng và đá núi ở Himalaya sụp đổ, tạo ra dòng nước, băng, đá và bùn khổng lồ tràn xuống các thung lũng.

Có một hồ nước tạm thời hình thành sau vụ sạt lở/sụp đổ sông băng ở khu vực biên giới Nepal–Trung Quốc. Trước đó người ta lo hồ này có thể tiếp tục vỡ và gây thêm một trận lũ lớn.

Ban đầu, ngày 28/8, Nepal nói rằng chưa cần các đội tìm kiếm–cứu hộ quốc tế và lực lượng Nepal sẽ tự đảm nhiệm. Điều này khiến một số nước như Mỹ, Anh, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Hàn… dù có người mất tích vẫn chưa thể đưa đội cứu hộ chuyên môn vào.

Nhưng hôm nay Nepal đã thay đổi quyết định

Ngày 29/8, Chính phủ Nepal đã bắt đầu chấp nhận sự hỗ trợ chuyên môn từ nước ngoài, đặc biệt trong những công việc mà lực lượng Nepal cần kỹ thuật đặc biệt:

* Ấn Độ đã triển khai một đội chuyên môn 11 người, tập trung vào cứu người mắc kẹt trong các đường hầm thủy điện.

* Trung Quốc cũng đang triển khai đội cứu hộ đường hầm.

* Nepal còn yêu cầu hỗ trợ về công nghệ phát hiện người còn sống, xét nghiệm DNA để nhận dạng thi thể và thiết bị bảo quản thi thể.

* Trung Quốc đã đồng ý cung cấp 30 cầu Bailey để khôi phục giao thông và các túi bảo quản thi thể có khả năng phục vụ tới khoảng 2.000 thi thể

Nhưng có một điểm cần phân biệt

Nepal chưa mở cửa hoàn toàn cho mọi đội cứu hộ nước ngoài vào tất cả các khu vực. Chính phủ đang ưu tiên kiểu: “Cần kỹ thuật gì thì mời lực lượng nước ngoài có chuyên môn về kỹ thuật đó.” Chứ không phải để hàng loạt đội cứu hộ quốc tế tự do vào khu vực thiên tai. Vì vậy nhiều gia đình của một số người mất tích đã vội vã sang Nepal để tự tìm kiếm thông tin về người thân.

Đằng sau những con số này là hàng trăm gia đình vẫn đang chờ đợi một câu trả lời: Người thân của họ còn sống hay không?

#cuocsongvietmy #NepalFlood #prayfornepal #natraldisaster #thientai

Chau Doan

 Tiếng kêu từ Nepal, từ trang Nepal Climate Hub.

“Tôi đang ở Nepal để gửi một thông điệp đến toàn thế giới. Mái nhà của thế giới đang sụp đổ. Thảm kịch này đang diễn ra theo hai chương đầy hiểm họa. Giai đoạn một là câu chuyện về sự tan chảy của các sông băng và mảng băng. Nhiệt độ kỷ lục đồng nghĩa với việc băng tan kỷ lục. Nepal đã mất gần một phần ba lượng băng chỉ trong hơn 30 năm. Châu Nam Cực và Greenland đang mất đi hàng tỷ tấn khối lượng băng mỗi năm.

Sông băng tan chảy đồng nghĩa với các hồ dâng cao và sông ngòi lũ lụt, cuốn trôi toàn bộ các cộng đồng và mực nước biển dâng cao ở mức kỷ lục, đe dọa các cộng đồng vùng ven biển trên khắp hành tinh. Cuộc khủng hoảng đang gia tăng tốc độ. Các sông băng của Nepal đã tan chảy nhanh hơn 65% trong thập kỷ qua so với thập kỷ trước đó. Điều đó có nghĩa là giai đoạn hai của thảm kịch này đang hiện hữu ngày càng rõ rệt, đó là sự biến mất hoàn toàn của các sông băng.

Sông băng là những bể chứa nước đóng băng. Những sông băng ở Himalaya này cung cấp nước ngọt cho hơn một tỷ người. Khi chúng thu hẹp lại, dòng chảy của các con sông cũng vậy. Trong tương lai, các con sông lớn ở Himalaya như sông Ấn, sông Hằng và sông Brahmaputra có thể bị giảm lưu lượng dòng chảy nghiêm trọng. Kết hợp với sự xâm nhập mặn, điều đó sẽ tàn phá các vùng đồng bằng duyên hải, báo hiệu một thảm họa.

Các quốc gia và cộng đồng ở vùng thấp sẽ bị xóa sổ vĩnh viễn. Hàng triệu người phải di cư và sự cạnh tranh khốc liệt về nguồn nước, đất đai cùng với lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất ngày càng gia tăng trên toàn thế giới.

Tôi ở đây để cất tiếng kêu cứu từ mái nhà của thế giới: hãy dừng sự điên rồ này lại. Các sông băng đang rút lui, nhưng chúng ta thì không thể. Chúng ta phải chấm dứt kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch. Chúng ta phải hành động ngay bây giờ để bảo vệ những người ở tuyến đầu và giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức 1,5°C nhằm ngăn chặn những kịch bản tồi tệ nhất của sự biến đổi khí hậu. Thế giới không thể chờ đợi thêm được nữa.”

Còn đây là nhận định tổng hợp vài trang về ĐBSCL.

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) — “vựa lúa” và an ninh lương thực của Việt Nam — đang phải đối mặt với nguy cơ biến đổi nghiêm trọng do tác động kép từ tự nhiên lẫn con người:  Xâm nhập mặn và thiếu nước ngọt: Băng tan làm nước biển dâng kết hợp với các đập thủy điện thượng nguồn làm giảm lưu lượng sông Mê Kông.

Nước mặn lấn sâu vào nội đồng khiến hàng trăm nghìn hecta lúa, cây ăn trái và nguồn nước sinh hoạt của người dân bị đe dọa nghiêm trọng.  Sụt lún đất và xói lở bờ sông, bờ biển: Việc khai thác nước ngầm quá mức làm cho nền đất toàn vùng bị sụt lún với tốc độ nhanh hơn cả mức nước biển dâng.

Cùng với tình trạng thiếu hụt bùn cát từ thượng nguồn, hàng trăm km bờ sông, bờ biển đang bị sạt lở, cuốn trôi đất canh tác và nhà cửa.  Dự báo nguy cơ ngập vĩnh viễn: Nếu mực nước biển dâng cao và tốc độ sụt lún không được kiểm soát, diện tích lớn của đồng bằng có nguy cơ bị ngập dưới nước biển vào cuối thế kỷ này, buộc hàng triệu người phải di dời. 

Chuyện tuổi Xế Chiều – Công Tú Nguyễn

Hai phi công cùng ngủ quên 28 phút ở độ cao 36.000 ft – trên máy bay có 153 hành khách!

Ngày 25/1/2024, chuyến bay BTK 6723 của Batik Air từ Kendari đến Jakarta (Indonesia) đã xảy ra một sự cố hàng không nghiêm trọng, rất may không dẫn đến thảm họa.

Chiếc Airbus A320 chở 153 hành khách cùng 4 thành viên phi hành đoàn đang bay ở độ cao 36.000 ft thì cơ trưởng xin nghỉ ngơi và được cơ phó đồng ý.

Cơ trưởng ngủ quên, tỉnh dậy trong thời gian ngắn rồi tiếp tục ngủ. Trong khi đó, cơ phó đang cố tránh thời tiết xấu và duy trì đường bay theo yêu cầu cũng vô tình ngủ quên.

Kết quả là buồng lái hoàn toàn không có phi công tỉnh táo trong khoảng 28 phút.

Trong thời gian này, kiểm soát không lưu Jakarta đã cố gắng liên lạc với máy bay 14 lần, thậm chí nhờ phi hành đoàn của hai máy bay khác thiết lập liên lạc. Tuy nhiên, vẫn không có phản hồi.

Khi tỉnh dậy, cơ trưởng nhận ra máy bay đã lệch khỏi đường bay dự kiến. Ông lập tức đánh thức cơ phó và cả hai nhanh chóng điều chỉnh lại hướng bay.

Máy bay sau đó hạ cánh an toàn xuống sân bay quốc tế Soekarno-Hatta. Không có hành khách hay thành viên phi hành đoàn nào bị thương, máy bay cũng không bị hư hại.

Theo báo cáo cuối cùng của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Indonesia (KNKT), được công bố năm 2025, mệt mỏi nghiêm trọng (fatigue) là một trong những yếu tố chính dẫn đến sự cố.

Cơ phó khi đó đang phải đối mặt với tình trạng rối loạn giấc ngủ do chăm sóc hai em bé sinh đôi mới khoảng một tháng tuổi, đồng thời chuẩn bị chuyển sang nhà mới.

Báo cáo cũng chỉ ra những thiếu sót trong công tác quản lý rủi ro do mệt mỏi của hãng hàng không cũng như việc giám sát định kỳ đối với buồng lái.

May mắn là máy bay vẫn đang hoạt động ở chế độ autopilot (lái tự động), góp phần ngăn tình huống trở nên nghiêm trọng hơn.

Sự việc là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng yếu tố con người luôn là một trong những mắt xích quan trọng nhất của an toàn hàng không.

Mệt mỏi có thể nguy hiểm không kém một sự cố kỹ thuật — và đôi khi còn khó nhận biết hơn.

Nếu là hành khách trên chuyến bay đó và biết cả hai phi công đều đang ngủ, bạn sẽ cảm thấy thế nào?

Thao Teresa

Thảm họa ở Nepal quá sức kinh hoàng, được ví như sóng thần trên cạn, thảm khốc đến mức nó phả hủy hoàn toàn mọi công trình trên đường đi, kéo dài 1 vệt đến 30km, các mảnh thi thể người được tìm thấy khắp nơi dọc bờ sông, chân, tay bị cắt rời, vô cùng đau khổ. Vô cùng kinh hoàng, em không dám đăng những video đó, rất ám ánh.

Bài viết ở lần trước em nói đến nguyên nhân có sự liên quan đến Trung Quốc, điều này là sự thật. Sự kiện kinh hoàng mới diễn ra đây là lời cảnh báo về chất lượng công trình của Trung Quốc và sự mong manh của địa chất của dãy Himalaya. Tự nhiên không phải để con người hủy hoại.

Thảm họa kinh hoàng tại biên giới Nepal – Tây Tạng một lần nữa cho thấy Himalaya không phải một vùng đất mà con người có thể tùy tiện đào xẻ, nổ mìn, khoan hầm, xây đập rồi mặc kệ những hậu quả lâu dài.

Một khối băng và đá khổng lồ sụp xuống ngày 26/8 đã tạo ra dòng lũ bùn đá khủng khiếp, tàn phá cả phía Nepal lẫn Tây Tạng. Hàng 1000 người thiệt mạng, hơn 1.000 người khác mất tích, hàng chục cây cầu, đường sá và các công trình hạ tầng bị phá hủy.

Con người đã can thiệp vào vùng núi này đến mức nào, và Trung Quốc đang làm gì với một trong những hệ thống địa chất nhạy cảm nhất hành tinh?

Himalaya là nơi các mảng kiến tạo trên hành tinh này va chạm, nơi tồn tại hàng loạt đứt gãy địa chất, sông băng, tầng đất đóng băng và những sườn núi có độ dốc cực lớn. Đó vốn đã là một hệ thống tự nhiên luôn vận động.

Thế nhưng nhiều năm qua, Trung Quốc biến Tây Tạng thành một đại công trường khổng lồ.

Từ khi Trung Quốc xâm lược chiếm đóng, sát nhập Tây Tạng, Trung Quốc đã đưa đến vùng đất bình yên này hàng loạt thay đổi mang tính tàn phá thiên nhiên và địa chất nguy hiểm.

Trung Quốc điên cuồng xây đường cao tốc, đường sắt, đường hầm, mở các mỏ khoáng sản, xây dựng nhà máy thủy điện, ngăn nước làm đập chắn nước, đường dẫn nước.

Các công trình này đòi hỏi đào núi, cắt chân sườn dốc, khoan xuyên đá và nổ mìn với quy mô rất lớn.

Một nghiên cứu công bố năm 2026 về một vụ sạt lở trên cao nguyên Thanh-Tạng kết luận rằng hoạt động xây dựng đường hầm của Trung Quốc là yếu tố chính thúc đẩy biến dạng sườn núi. Quá trình này bắt đầu từ những vụ trượt nhỏ ở chân sườn, sau đó phát triển thành các vết nứt và cuối cùng hình thành một khối sạt lở sâu.

Khi con người khoan cắt vào một dãi địa chất đang cân bằng mong manh, những biến động nhỏ có thể tích tụ trong nhiều năm rồi biến thành một vụ sụp đổ lớn.

Năm 2025, TQ khởi công dự án thủy điện khổng lồ trên hạ lưu Yarlung Tsangpo với vốn đầu tư khoảng 1.200 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 168 tỷ USD.

Công suất dự kiến khoảng 60.000 MW, sản lượng khoảng 300 tỷ kWh điện mỗi năm.

Đây là một trong những dự án thủy điện lớn nhất lịch sử nhân loại.

Một báo cáo tổng hợp về thủy điện Tây Tạng dẫn các nghiên cứu trước đây cho biết 48% trong số 130 vị trí đập ở miền Tây Trung Quốc được đánh giá nằm trong vùng có nguy cơ địa chấn cao hoặc rất cao.

Trung Quốc xây đập tích nước trên núi cao với sức chứa khổng lồ đặt lên một vùng địa chất phức tạp không đơn giản chỉ là chứa nước.

Hàng tỷ mét khối nước tạo thêm tải trọng lên nền đất và đá.

Nước có thể thâm nhập vào các khe nứt. Mực nước thay đổi có thể làm thay đổi áp lực nước trong các tầng đá. Việc đào hầm và cắt chân sườn núi có thể làm mất cân bằng mái dốc.

Xây dựng đường sá có thể phá vỡ lớp phủ thực vật và hệ thống thoát nước tự nhiên.

Những biến dạng địa chất dưới lòng đất tích tụ theo thời gian, không ai có thể nhìn một quả núi hôm nay rồi kết luận rằng nó sẽ ổn định mãi mãi sau khi bị khoan xuyên, nổ mìn và cắt xẻ vô tội vạ. Trung Quốc đang tiến hành một quá trình can thiệp quy mô cực lớn vào địa hình, sông ngòi và cấu trúc địa chất của Tây Tạng, trong khi khu vực này vốn đã có mức độ bất ổn tự nhiên rất cao.

Trung Quốc có thể xây những con đập lớn nhất thế giới. Có thể đào những đường hầm dài nhất. Có thể mở những tuyến đường xuyên qua những vùng núi hiểm trở nhất.

Nhưng TQ không thể xây dựng một bức tường để ngăn hậu quả của những biến động địa chất ấy chảy xuống các quốc gia hạ lưu.

Himalaya không thuộc riêng TQ. Những con sông cũng không thuộc riêng TQ . Và an toàn của hàng trăm triệu người ở hạ lưu càng không thể trở thành cái giá phải trả cho tham vọng năng lượng của TQ.

Nếu Trung Quốc tiếp tục nổ mìn, đào hầm, khai khoáng và xây dựng đập với tốc độ hiện nay, thì chắc chắn một chuỗi tác động tích tụ đủ lớn để biến một tai biến địa chất thành thảm họa xuyên biên giới. Những quốc gia như Nepal, Tây Tạng, Ấn Độ, Bangladesh hay cả các quốc gia phương nam như Việt Nam, lào… sẽ đứng trước những thảm họa thảm khốc trong tương lai.

Rùa tiên sinh 

Xem them:

Gần 1.500 người, trong đó có khoảng 800 người nước ngoài, đang mất tích tại Nepal và Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc.

https://www.youtube.com/watch?v=Y6_3UVuK94g

Biên giới Nepal – Trung Quốc tan hoang sau trận lũ quét kinh hoàng • RFI

https://www.youtube.com/watch?v=3N-p-1iyfKY

CÁC GIA ĐÌNH NEPAL MONG NGÓNG TIN TỨC NGƯỜI THÂN (BBC)

(RFI)

Giám đốc cơ quan tình báo Mỹ CIA John Ratcliffe đã đến Matxcơva hôm qua để trao đổi với lãnh đạo các cơ quan tình báo Nga, theo lời phát ngôn viên Điện Kremlin hôm nay, 26/08/2026, được hãng tin AFP trích dẫn.  

Đăng ngày: 26/08/2026 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (T) và giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) John Ratcliffe sau cuộc họp nội các tại Camp David ở Thurmont, bang Maryland, Mỹ, ngày 31/07/2026. © Nathan Howard / Reuters

Thanh Phương

Ông Peskov xác nhận với báo chí: “Đã có các cuộc tiếp xúc giữa các cơ quan tình báo, nhưng không có cuộc gặp nào với tổng thống Nga.” Phát ngôn viên Điện Kremlin mô tả các cuộc tiếp xúc này là “tích cực”, nhưng không nói rõ hai bên đã thảo luận về những chủ đề nào. Ông Peskov cho biết “còn quá sớm để nói cuộc tiếp xúc này sẽ tác động như thế nào đến quá trình đưa quan hệ  ( Nga-Mỹ ) thoát khỏi khủng hoảng.” 

Trước đó, theo các cơ quan truyền thông Hoa Kỳ CBS và Axios, giám đốc CIA John Ratcliffe đã đến Matxcơva hôm qua. Đây là chuyến thăm Nga đầu tiên của ông Ratcliffe kể từ khi nhậm chức giám đốc CIA vào năm 2025. Tuy nhiên, mục đích của chuyến đi vẫn chưa được tiết lộ.

Có nhiều hồ sơ có thể lý giải cho chuyến đi hiếm hoi này của giám đốc CIA : xung đột tại Ukraina, căng thẳng với Iran trong bối cảnh Washington gây sức ép kinh tế đối với Teheran, hoặc khả năng trao đổi tù nhân giữa Nga và Mỹ. Hai nước đã từng thực hiện các cuộc trao đổi như vậy, nhưng Washington vẫn tiếp tục yêu cầu trả tự do cho một số công dân Mỹ đang bị giam giữ tại Nga. 

Theo tờ nhật báo Anh Financial Times, Mỹ đã nhận được cam kết từ Ukraina vào đầu tuần rằng Kiev sẽ không sử dụng drone để tấn công Matxcơva hay một số khu vực khác, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho chuyến thăm của quan chức cấp cao Mỹ. Gần đây, lực lượng Ukraina đã gia các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Nga, đôi khi nhắm vào những mục tiêu cách rất xa tiền tuyến. 

Chuyến thăm Nga gần nhất của một giám đốc CIA là vào tháng 11/2021, trước khi xung đột tại Ukraina bùng phát vào tháng 02/2022.

Vatican kêu gọi đàm phán Nga – Ukraina 

Cũng tại Matxcơva hôm qua, trong một cuộc gặp hiếm hoi với người đồng cấp Nga Sergueï Lavrov, ngoại trưởng của Vatican, tổng giám mục Paul Richard Gallagher, đã kêu gọi Nga và Ukraina tiến hành đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến. Đây là chuyến thăm Nga đầu tiên của một quan chức cấp cao Tòa Thánh kể từ tháng 11/2021, thời điểm trước khi Nga phát động cuộc chiến tranh xâm lược Ukraina vào tháng 02/2022.

Vatican vẫn giữ thái độ trung lập và chủ trương không cắt đứt quan hệ với các bên tham chiến, tuy quan hệ với Matxcơva đã xấu đi đáng kể.

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Hoàng Quốc Dũng –

04/08/2026

Ngày còn học đại học, tôi từng nghĩ triết học là môn học khô khan và khó hiểu nhất. Đó là vì chúng tôi chỉ được học triết học Mác – Lênin. Mãi nhiều năm sau, khi đọc Jean-Jacques Rousseau, tôi mới nhận ra rằng triết học cũng có thể rất giản dị. Có những nhà triết học chỉ cần một câu đã khiến người đọc phải suy nghĩ cả đời: “Con người sinh ra vốn tự do, nhưng ở khắp nơi lại bị xiềng xích.”

Jean-Jacques Rousseau được xem là một trong những nhà triết học vĩ đại nhất của thời đại Khai sáng và là một trong những người đặt nền móng cho tư tưởng chính trị hiện đại. Ảnh hưởng của ông vượt xa phạm vi triết học, lan sang giáo dục, đạo đức, chính trị và cả cuộc Cách mạng Pháp. Cho đến hôm nay, những khái niệm như chủ quyền nhân dân, quyền công dân, tự do và bình đẳng vẫn mang đậm dấu ấn tư tưởng của Rousseau.

Cái khác biệt của Rousseau là ông không bắt đầu từ nhà nước hay quyền lực, mà bắt đầu từ con người.

Theo Rousseau, con người trong trạng thái tự nhiên vốn lương thiện. Họ sống giản dị, tự do, biết thương người và chưa bị lòng tham hay sự ganh đua chi phối. Chính xã hội, cùng với sự xuất hiện của sở hữu tư nhân, bất bình đẳng và cuộc chạy đua vì quyền lực, mới làm cho con người dần trở nên ích kỷ, giả tạo và tha hóa.

Câu nói nổi tiếng của Rousseau vừa có sức gợi hình rất mạnh, vừa có chiều sâu triết học. Ông mượn hình ảnh chiếc xiềng sắt để nói về những chiếc xiềng vô hình còn phổ biến hơn nhiều. Đó là lý do câu nói này trở thành một trong những câu mở đầu nổi tiếng nhất trong lịch sử triết học: “Con người sinh ra vốn tự do, nhưng ở khắp nơi lại bị xiềng xích”. Câu nói này không chỉ là lời than thở về số phận con người, mà còn là câu hỏi lớn của triết học chính trị: làm thế nào con người có thể sống trong xã hội mà vẫn giữ được tự do?

Đó chính là mục đích của tác phẩm Khế ước xã hội (Du Contrat social).

Rousseau cho rằng con người cần từ bỏ một phần tự do tự nhiên để xây dựng một cộng đồng chính trị. Nhưng sự từ bỏ ấy không phải để phục tùng một ông vua hay một tầng lớp thống trị. Mỗi cá nhân trao quyền của mình cho toàn thể cộng đồng, và đổi lại, họ trở thành một phần của chủ quyền chung.

Từ đó, Rousseau đưa ra một tư tưởng mang tính cách mạng: chủ quyền hoàn toàn thuộc về nhân dân,không phải của nhà vua, không phải của quý tộc, lại càng không phải của bất kỳ đảng phái hay tầng lớp nào tự cho mình quyền cai trị nhân dân.

Theo Rousseau, luật pháp chỉ có giá trị khi phản ánh ý chí chung (volonté générale, tôi đã nói ở bài trước), tức là lợi ích chung của toàn xã hội chứ không phải lợi ích của một nhóm người. Chính phủ chỉ là cơ quan thi hành ý chí của nhân dân, chứ không phải chủ nhân của quyền lực.

Đối với Rousseau, tự do không có nghĩa là muốn làm gì thì làm. Tự do đích thực là được sống dưới những đạo luật mà chính mình, với tư cách một công dân, đã tham gia xây dựng và tự nguyện chấp nhận. Đó là nền tảng của khái niệm tự do công dân trong các nền dân chủ hiện đại.

Chính những tư tưởng ấy đã ảnh hưởng sâu sắc đến Cách mạng Pháp, đến Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền, và sau đó là hầu hết các nền dân chủ trên thế giới.

Đọc Rousseau ngày nay, hầu như ai cũng thừa nhận ông là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của nhân loại.

Nhưng hãy thử làm một phép so sánh nhỏ và quay trở về đời sống của chúng ta hiện nay.

Nếu chủ quyền thực sự thuộc về nhân dân, thì nhân dân có quyền tự do lựa chọn người cầm quyền hay không? Nếu luật pháp phải phản ánh ý chí của nhân dân, thì nhân dân có quyền tranh luận, phản biện và chỉ trích chính quyền hay không?

Nếu không một cá nhân hay tổ chức nào được đứng trên chủ quyền của nhân dân, thì liệu có ai có quyền tự nhận mình là lực lượng duy nhất đại diện cho nhân dân hay không?

Đó đều là những câu hỏi mà Rousseau đã đặt ra từ hơn hai thế kỷ trước.

Và cũng chính vì những câu hỏi ấy, nếu đem tư tưởng của Rousseau đối chiếu với cách sử dụng khái niệm “phản động” ở một số nơi ngày nay, thì nghịch lý xuất hiện.

Ông phủ nhận quyền lực tuyệt đối, trao chủ quyền cho nhân dân, đòi hỏi quyền lực phải chịu sự kiểm soát của nhân dân, không chấp nhận bất kỳ quyền lực nào tự đặt mình cao hơn nhân dân.

Như vậy, không còn nghi ngờ gì nữa Rousseau là kẻ phản động nguy hiểm nhất mọi thời đại hay nói theo ngôn ngữ bây giờ ông là « Tổ sư phản động », sinh 1712 – tử 1778

Rousseau không chống lại nhân dân. Trái lại, ông là một trong những người đầu tiên trong lịch sử đặt nhân dân vào vị trí tối cao của quyền lực chính trị.

Và có lẽ chính đó mới là điều hài hước nhất của lịch sử:

Một trong những nhà triết học Khai sáng vĩ đại nhất của nhân loại, người đặt nền móng cho dân chủ hiện đại, nếu bị chính quyền ngày nay mang ra xét xử, chắc chắn sẽ bị quy kết là… một “kẻ phản động”

Cang Huynh

BẠN CÓ BIẾT.!?

Vì sao người La Mã bẻ chân những người bị đóng đinh?

Đóng đinh là một trong những phương pháp hành quyết tàn bạo nhất trong Đế chế La Mã. Mục đích của nó không chỉ là giết người, mà còn là kéo dài sự đau đớn hàng giờ, thậm chí hàng ngày.

Treo trên thập tự giá, người bị kết án phải vật lộn để thở. Trọng lượng cơ thể đè nặng lên ngực, buộc họ phải dùng chân đẩy người lên để duỗi thẳng và hít thở. Mỗi hơi thở đều đòi hỏi nỗ lực vô cùng lớn, trong khi nỗi đau đớn, sự mệt mỏi, mất nước và các vết thương dần dần trở nên tồi tệ hơn.

Khi chính quyền muốn đẩy nhanh cái chết, binh lính đã thực hành phương cách crurifragium: họ bẻ chân người bị kết án bằng thanh sắt. Không thể gượng đứng dậy để thở đúng cách, nạn nhân sẽ chết nhanh hơn nhiều.

Thực hành này cũng được đề cập trong Phúc âm Gioan. Khi ngày Sa-bát đến gần, binh lính La Mã đã bẻ chân hai người bị đóng đinh cùng với Chúa Giê-su trong nỗ lực đẩy nhanh cái chết của họ. Khi đến chỗ Chúa Giê-su, họ thấy Ngài đã chết và do đó không bẻ chân Ngài.

Trong nhiều thế kỷ, các nhà sử học chỉ dựa vào các văn bản cổ để hiểu về việc đóng đinh. Nhưng vào năm 1968, một khám phá khảo cổ học đặc biệt đã cung cấp bằng chứng hữu hình.

Trong một ngôi mộ từ thế kỷ thứ nhất gần Jerusalem, các nhà khảo cổ đã khai quật được hài cốt của một người đàn ông tên là Yehohanan. Một chiếc đinh sắt vẫn còn xuyên qua gót chân ông. Khi xuyên vào xương, chiếc đinh đã bị cong do cọ xát vào gỗ của cây thánh giá, khiến việc rút nó ra là không thể. Do đó, người đàn ông này đã được chôn cất với chiếc đinh vẫn còn nguyên vị trí.

Khám phá này vô cùng hiếm hoi. Thông thường, đinh sẽ được rút ra sau khi hành quyết để tái sử dụng, và xương hiếm khi giữ lại dấu vết rõ ràng của việc đóng đinh.

Nhờ bộ xương của Yehohanan, các nhà nghiên cứu hiện đang sở hữu một trong số rất ít bằng chứng vật lý về phương pháp hành quyết này của người La Mã.

Hầu như không có gì được biết về cuộc đời của người đàn ông này. Câu chuyện của ông đã bị thời gian vùi lấp. Tuy nhiên, gót chân của ông đã tồn tại gần hai nghìn năm để làm chứng cho một trong những hình thức tra tấn khủng khiếp nhất thời cổ đại, xác nhận rằng các ghi chép lịch sử đã mô tả một thực tế về sự tàn bạo tột độ.

– Cang Huỳnh lược dịch từ Le Saviez-Vous. 

RFI

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/08/2026, nói rằng một khi đánh bại được Iran, ông sẽ tuyên bố eo biển Hormuz là “lãnh thổ của Hoa Kỳ”, một phát biểu với giọng điệu như đang đùa cợt. Teheran đã có phản ứng ngay tức khắc, khẳng định eo biển mang tính chiến lược này sẽ vẫn là của Iran.

Đăng ngày: 15/08/2026 

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh ngày 14/08/2026. AP Photo/Mark Schiefelbein – Mark Schiefelbein

Thanh Phương

Theo hãng tin AFP, ông Trump đã phát biểu như trên trong một cuộc mít tinh tại Garden City, gần New York. Báo Mỹ Wall Street Journal dẫn lời một quan chức cấp cao Nhà Trắng trên mạng xã hội X cho biết  tổng thống Trump chỉ nói “đùa” khi tuyên bố eo biển Hormuz sẽ trở thành “lãnh thổ Mỹ”. 

Đáp lại tuyên bố của tổng thống Hoa Kỳ, trên mạng xã hội X sáng nay 15/08/2026, thứ trưởng Ngoại Giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định eo biển Hormuz “sẽ mãi mãi là của Iran”, “sẽ chỉ mở hoặc đóng theo lệnh của Iran.” Donald Trump nhiều lần khẳng định rằng Hoa Kỳ đang “kiểm soát” eo biển Hormuz, một tuyên bố mà Teheran coi là “lời nói dối”. 

Tại cuộc mít tinh ở Garden City, tổng thống Hoa Kỳ cũng bảo vệ quyết định tiến hành chiến tranh nhằm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, khẳng định sẽ “không bao giờ xin lỗi” về điều đó, cho dù đời sống người dân Mỹ ngày càng khó khăn do giá nhiên liệu tăng cao, hệ quả của chiến tranh Iran. 

Hôm 14/08/2026 tổng thống Trump đã gạt bỏ những lo ngại về điều kiện sống và sức khỏe tâm thần của các quân nhân trên hàng không mẫu hạm Mỹ USS Abraham Lincoln đang được triển khai để đối phó với Iran, đồng thời xác nhận tàu sân bay này sẽ sớm được thay thế. Các phương tiện truyền thông Mỹ, trích dẫn lời người thân của các thủy thủ, cho biết điều kiện sống trên tàu Lincoln đã trở nên tồi tệ hơn, thậm chí đã có một số vụ tự tử bất thành. Các nghị sĩ Dân Chủ đang kêu gọi mở cuộc điều tra về vụ này. 

Về tình hình tại chỗ, một tàu chở dầu thuộc công ty Adnoc của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) đã bị tấn công vào tối qua khi đang đi qua eo biển Hormuz, theo thông báo của công ty này được hãng thông tấn chính thức WAM dẫn lại. Công ty Adnoc cho biết thêm: “Không một ai bị thương và tình hình đã được kiểm soát”. Các tàu chở dầu của công ty này cũng đã bị tấn công tại eo biển Hormuz vào thứ Năm và tuần trước.