Author: Phung Van

Pane e Vino – 3 Nguyễn Khắc Cần

Ngôi mộ của Caroline Christine Walter nằm yên giữa nghĩa trang cổ ở Freiburg như một khoảng lặng dịu dàng của thời gian. Bức tượng đá tạc hình một thiếu nữ đang khép mắt, tay vẫn giữ cuốn sách, dáng nằm thanh thản như vừa trôi vào giấc ngủ. Rêu phủ mềm trên từng nếp áo, trên mái tóc và gương mặt, khiến toàn bộ khối đá mang cảm giác sống chậm, như đang thở cùng nhịp của đất trời. Không có bi thương dữ dội, không có kịch tính tang tóc, chỉ có sự an nhiên hiếm thấy trong nghệ thuật mộ phần thế kỷ XIX.

Caroline sinh năm 1850 trong một gia đình nghèo ở Đức. Sau khi cha mẹ qua đời, cô cùng chị gái Selma về sống với ông bà tại Freiburg. Tuổi trẻ của Caroline trôi qua giản dị, êm đềm, cho đến năm 1867, khi cô mắc bệnh lao và qua đời chỉ sau vài tuần, lúc mới 17 tuổi. Cái chết đến quá nhanh, để lại trong Selma một khoảng trống không thể lấp đầy. Chị gái đã chọn cách giữ Caroline ở lại bằng nghệ thuật. Selma cho tạc một pho tượng kích thước như người thật, khắc họa Caroline trong tư thế đang ngủ, vừa đọc sách, như thể sự sống chỉ tạm dừng lại trong khoảnh khắc rất nhẹ.

Chất liệu đá vôi được chọn vì độ mềm vừa đủ để diễn tả những nếp vải rủ, bàn tay thả lỏng, gương mặt an hòa. Tác phẩm mang tinh thần điêu khắc tang lễ châu Âu cuối thế kỷ XIX, khi cái chết được thể hiện như một giấc ngủ, nơi vẻ đẹp con người được lưu giữ trọn vẹn thay vì nhấn mạnh nỗi mất mát. Đó là cách nghệ thuật xoa dịu bi kịch bằng sự thanh khiết.

Vài tuần sau lễ an táng, Selma nhận ra những bông hoa héo mà cô đặt lên mộ đã được thay bằng hoa tươi. Cô tin rằng có một người thầm mến Caroline khi còn sống đã đến viếng. Điều ấy nghe có vẻ tự nhiên, bởi Caroline được nhiều người yêu quý. Nhưng điều kỳ lạ nằm ở chỗ, những bó hoa ấy không hề dừng lại. Selma già đi rồi qua đời, nghĩa trang thay đổi, thế kỷ trôi qua, chiến tranh và hòa bình nối tiếp, vậy mà hoa tươi vẫn xuất hiện đều đặn trên ngôi mộ.

Hơn một trăm năm rưỡi trôi qua, không ai biết ai là người mang hoa. Không có lời nhắn, không có chữ ký, không có dấu vết để lại ngoài những bông hồng, nhành hoa dại, bó cúc nhỏ được đặt khẽ trên thân tượng phủ rêu. Một nghi thức lặng lẽ, bền bỉ đến khó tin, như một lời hứa không thành văn giữa những con người chưa từng gặp nhau.

Câu chuyện của Caroline không dừng lại ở số phận một thiếu nữ đoản mệnh, mà mở rộng thành câu chuyện về ký ức được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng lòng trắc ẩn vô danh. Selma gửi tình yêu của mình vào đá. Những người không tên gửi sự hiện diện của mình vào hoa. Ngôi mộ trở thành nơi giao nhau giữa quá khứ và hiện tại, nơi con người kết nối với nhau bằng một cử chỉ giản dị nhưng sâu sắc: không để một vẻ đẹp bị quên lãng.

Có lẽ chính sự im lặng tạo nên sức mạnh cho câu chuyện này. Không ai cần được ghi nhận, không ai cần lời đáp lại. Chỉ cần hoa tươi tiếp tục được đặt xuống, năm này qua năm khác, như một lời thì thầm rằng Caroline vẫn đang hiện diện trong ký ức nhân gian, không bằng tên tuổi, mà bằng sự dịu dàng bền bỉ của lòng người.

#CarolineChristineWalter #GraveWithFlowers #FreiburgCemetery #VictorianTombSculpture #MemorialArt #EternalRemembrance #SilentTribute #LoveBeyondTime #StoneAndMemory #MysteriousVisitors

---

 

Xuyên Sơn

 KỶ YẾU MỘT “H.O”……

Tôi rất thích bài viết này nên Share lại. Lần nào đọc lại cũng cảm xúc này, nghẹn ngào xúc động.

Cha Mẹ tôi vốn là phú nông, còn buôn bán thêm từ Huế ra Vinh.

Hồi nhỏ, tôi học trường Don Bosco tại Quảng Trạch –  Quảng Bình,

do các Cha và các Thầy dòng dạy.

Tháng Bảy 1954, hiệp định Genève ngừng bắn, gia đình tôi Di cư vào Nam lập nghiệp tại Kim Long – Huế.

Vào Nam tôi học các trường Nguyễn Công Trứ – Phan Thanh Giản

– Sao Mai.

Ra trường đi làm và tự lập.

Năm 1959, Cha Mẹ từ Huế vào cưới vợ cho tôi tại Ðà Nẵng.

Ðến năm 23 tuổi, tôi được động viên học khóa 12 Trần Hưng Ðạo

– Sĩ quan Thủ Ðức.

Tháng Tám 1960 ra trường với cấp bậc Chuẩn úy. Ðược tuyển chọn một trong số 10 người trên 1250 sinh viên, về ngành An Ninh Quân Ðội ANQĐ – Bộ Quốc Phòng.

Ðậu thủ khoa trên 25 Sĩ quan và trên 100 Hạ sĩ quan, tôi được Ðại tá Ðỗ Mậu – Giám đốc Nha ANQÐ – Bộ Quốc Phòng, sau là Thiếu tướng thông tin, trao bằng Danh dự cùng quà tặng trước sự hiện diện của Quân nhân, gia đình binh sĩ và ban Văn nghệ bậc nhất thời bấy giờ.

Ra trường, tôi được Ðại úy Dương Tiến, sau là Trung tá Chánh Sở I ANQÐ, giới thiệu về làm việc ở Sở I ANQÐ.

Tôi được chỉ định làm Trưởng Ban I. Phòng Nhân viên, theo dõi điều chỉnh hồ sơ, vẽ sơ đồ..

Sau một thời gian, tôi nhận được công điện thuyên chuyển về cục ANQÐ tại Saigon, được “bố trí” trưởng ban I, phòng bảo vệ do Ðại úy Phạm Thành Kiếm làm Trưởng phòng.

Tại Cục ANQÐ, tôi được yêu cầu huấn luyện cho Sĩ quan, Hạ sĩ quan về đề tài bảo vệ Cơ sở.

Sau đó lại được hoán đổi về Sở I ANQÐ tại Ðà Nẵng, Sở yêu cầu tôi tổ chức liên tục các khóa An ninh căn bản cho Sĩ quan, Hạ sĩ quan An ninh trong đơn vị, trong số học viên khóa tu bổ tại Ðà Nẵng có Trung tá Tài là cấp bậc lớn nhất.

Mỗi khóa học một tháng, số học viên từ 40 đến 50 người, bằng cấp do Trung tá chánh Sở ký, với kiến thị của Trung tướng Tư lịnh Quân đoàn I.

Sau đó tôi được theo học hai khóa cấp I và cấp II tình báo tại trường Quân báo Cây Mai, rồi Du học tại trường phản tình báo Okinawa – Nhật Bản, tốt nghiệp hạng ưu.

Ðại tá Chu Văn Sáng về làm Chánh Sở I ANQÐ, gia đình tôi được cho ở trong dãy nhà Sĩ quan tại sở.

Trong 17 năm làm việc tại Sở I ANQÐ, tôi đã giữ các chức vụ:

Phụ tá Trưởng ty ANQÐ Quảng Trị, phụ tá Trưởng Phòng An Ninh Quân đoàn cho Thiếu tá Hồ Văn Thống, Trưởng phòng Ban Khai Thác,

Chánh văn phòng.

Ngày 1 tháng 3, Ðại tá Sáng vào Nha Trang nhận chức Chánh Sở II ANQÐ, tôi vào nhận chức Trưởng chi ANQÐ Ninh Hòa.

Sau đó tôi làm Trưởng ban phản tình báo Cam Ranh – Khánh Hoà cho tới ngày “mất nước”, thầy trò dắt nhau đi ở tù “cải tạo”

Sau 30/4/1975, vợ và các con tôi không nhà, không nơi nương tựa phải đi “kinh tế mới”.

Mấy mẹ con lên kinh tế mới được một năm thì vợ tôi bị bịnh sốt rét,

và qua đời tại bịnh viện Khánh Hòa.

Cha Mẹ tôi đưa xác về chôn cất tại Cam Ranh.

Một người vợ hiền lành, mảnh mai, lâm cảnh cơ hàn, chết bơ vơ trong cảnh đổi đời.

Các con mồ côi, đào bới đất đá nơi núi rừng mà sống.

Còn tôi trong trại tù, lao động cực khổ, sắn ăn cầm hơi.

Tôi lãnh “ba nhiệm kỳ”, chín năm tù, ra trại bị quản chế tại kinh tế mới ở Khánh Hòa ba năm.

Ở trại tù miền Bắc, tôi được cho đi làm ngoài, toán sáu người đi chặt nứa.

Anh em lo chặt nứa phần của tôi, để tôi vào nhà dân mua bán đổi chác giùm anh em.

Anh em đưa áo quần cho tôi nhờ đổi con gà luộc hoặc ký đường cát.

Nhờ vậy mà mỗi ngày tôi có điều kiện luộc sắn cho anh em ăn, còn đem về trại cho một hai anh em bạn thân khác, trong số có người bạn quê Lệ Thủy là ưu tiên.

Về sau, hắn đổi qua láng khác, tôi vẫn cho đồ ăn, nhưng hắn ghen tỵ nên báo cáo để cán bộ bắt quả tang.

Thật ra, mua bán đổi chác chỉ nhốt năm ba bữa, nhưng tôi bị xui là buổi sinh hoạt đêm qua, tôi phát biểu về mánh khóe bớt xén gạo nhà bếp của Thượng úy Tẩu làm hậu cần, quê ở Quảng Nam.

Tên này, do tôi tố cáo với Thượng úy Huệ, Sĩ quan thanh tra liên trại,

nên bị sa thải tại chỗ.

Tuy nhiên đêm trước đó, hắn đã ra lệnh nhốt tôi phòng cách biệt,

phòng cách biệt rộng khoảng 1 thước vuông, làm bằng nứa, đổ đất ở giữa. Đêm đến hắn cho lính canh vào đánh tôi, may là tụi lính canh thương hại nên chỉ đánh đá vào vách tường.

Tuần đầu tôi bị nhốt, do Trung sĩ Phát trông coi rất dễ chịu.

Tuần thứ hai, tên Trung sĩ Minh đổi toán thay cho Trung sĩ Phát.

Bàn giao xong, tên Trung sĩ Minh đi một mình xuống trại giam, bắt trói hai tay tôi ra sau, vào cột nhà.

Hắn đánh đập vào đầu, đá vào ngực tôi liên tục nhiều giờ.

Biết tên này hung dữ, lỡ đánh chết mình thì oan, hắn mang lòng thù oán vì có hai người anh tử trận ở miền Nam, tôi giả vờ nói:

“Qua một tuần lễ suy nghĩ, tôi biết việc làm sai trái, cán bộ để tôi cung khai, cả người mua lẫn người bán”.

Hắn tin, đưa tôi lên bàn ăn ngoài láng, đưa bút giấy cho tôi khai.

Hắn giao cho tên Ngọc là Tàu lai đứng trên chòi, canh chừng tôi.

Hết giờ làm việc, tên Ngọc quay mặt ra ngoài, chậm rãi đánh kiểng.

Đây là giờ khởi sự cho việc trốn trại của tôi.

Tôi vội chạy vào trại thay bộ đồ đi rừng, chụp cái nón lá, đạp hàng rào ra ngoài, rồi lẻn quay ngược lên khu vệ binh riêng biệt cạnh trại để trốn.

Bọn chúng không ngờ tôi còn ở trong trại, nên rải quân hàng ngang từ lính chí quan, lần lượt từ đồi sắn này đến đồi sắn khác, cán bộ dùng loa kêu gọi bảo lãnh tánh mạng cho tôi.

Ðến khoảng 2 giờ, mệt lả, đói bụng, chúng kéo nhau về.

Tôi xuống đồi, đến nhà anh Triệu Mai Tân, vợ anh người Tày tên Nghĩa.

Anh cho tôi bộ bà ba đen, một dao phay và một cái nón cối.

Trước giờ chia tay, tôi nhờ anh lên đồi đốn cho năm cây nứa cỡ bằng cườm chân để vượt hồ Thác Bà rộng chừng hai cây số.

Trời tối đen, tôi vượt hồ Thác Bà.

Ra giữa hồ tôi phải tránh né những bè mảng của dân câu cá.

Trong lúc đó, trại cũng cho đốt đuốc truy lùng.

Tôi lên núi, đi bốn ngày đêm, ăn sắn tươi, bắp sống.

Công an, du kích, dân làng các xóm truy lùng tôi ngày đêm. Khi họ cầm đèn bão, bao vây chỉ còn cách nơi tôi trốn khoảng 50 mét, tôi biết mình sẽ bị bắt và sẽ bị đánh đến chết, tôi đọc kinh cầu nguyện dọn mình chịu chết. Bỗng trời đổ cơn mưa gió dữ dội, chịu không nổi vừa mưa gió vừa lạnh, nên họ từ từ rút dần xuống đồi.

Cảm tạ ơn Chúa, Mẹ đã cho tôi thoát chết.

Qua một ngày lội theo ven suối, vào khoảng sáu giờ chiều,

tôi vào trình diện liên trại.

Tôi được mấy ông Trung tá, Thiếu tá ở liên trại chỉ thị nhà bếp cho tôi một dĩa cơm.

Ăn xong, Thượng úy Huệ dùng đèn pin dẫn qua cánh đồng đưa đến trại 4. Ông này lấy thêm lời khai của tôi vụ Thượng úy Tẩu bớt xén gạo nhà bếp, chi tiết do anh Châu đầu bếp cho tôi biết.

Anh này bị lật mảng, chết đuối tại hồ Thác Bà khi mang cơm cho anh em lao động ăn trưa tại chỗ.

Trung tá Luyện ở trại cũ mang tư trang lên cho tôi, có tên Ngọc gác cổng dẫn đi.

Tên Ngọc đi lên với hy vọng đánh tôi vài báng súng.

Thiếu úy Huệ ở liên trại bảo hắn ra ngoài chờ bàn giao nên tôi thoát bị đòn.

Tôi được chuyển về trại 3 Tân Kỳ – Nghệ Tĩnh, được chỉ định làm tổ trưởng tổ chuyển vận gồm 10 người từ năm 1982.

Đến năm 1984 tôi được thả về.

Tôi về, ở cùng các con vùng kinh tế mới làm ruộng rẫy, chặt lồ ô về chẻ hom đem ra chợ bán.

Cuộc sống Cha con khổ cực, cơm độn khoai sắn, mắm muối qua ngày.

Tại đây, người ta tổ chức một cuộc tập trung nhân dân toàn xã, bắt tôi đọc tiểu sử.

Trưởng công an huyện nói:

“Tiểu sử của anh rất huy hoàng, nhưng anh sống trên xương máu của nhân dân”.

Tôi trả lời:

“Sống chế độ nào, phục vụ chế độ đó, chính phủ trả lương, tôi chẳng bóc lột xương máu nhân dân bao giờ”.

Kết luận, hắn khuyên tôi hòa mình với nhân dân, xây dựng Xã hội Chủ nghĩa. Tôi bị trưởng Công an huyện, tù ở đảo về, coi trọng vì tôi là Sĩ quan ngành An ninh phản tình báo.

Hắn buộc tôi phải ghi vào một quyển sổ những gì đã học tập, lao động,

sinh hoạt hằng ngày..

Trình diện, báo cáo cho Công an xã hàng tuần, Công an huyện hàng tháng, suốt ba năm.

Mấy năm sau, nhiều người lo thủ tục giấy tờ đi Mỹ diện “H.O”.

Cái khó khăn bấy giờ của chúng tôi là tiền đâu để lo thủ tục và ở ngoài Trung xa Saigon.

Tôi chạy đến anh em, bà con họ hàng xin xỏ vay mượn, được chừng nào thì lo chừng đó.

Thật tình thì Cha con chúng tôi cũng không hy vọng gì mấy, làm hồ sơ thì làm chứ không có đủ tiền để lo lót đến nơi đến chốn, chỉ cầu may.

Chờ đợi mấy năm, chúng tôi nhận được giấy báo, rồi giấy phỏng vấn. Chúng tôi lại chạy vay tiền bạc vào Saigon phỏng vấn, khám sức khỏe. Cuối cùng, chúng tôi cũng tới được ngày được đi Mỹ.

Từ chốn núi rừng đói rách, đặt chân lên đất Mỹ Văn minh, nhà cao, đường lớn, tâm trạng chúng tôi thật háo hức và cũng đầy âu lo.

Gia đình tôi đến Mỹ năm 1994.

Sau 16 năm định cư tại Hoa Kỳ, các con tôi ai cũng từ độc thân,

tay trắng, nay đều đã có gia đình, con cái, nhà cửa, xe cộ.

Cuộc sống chúng tôi mọi sự thật đầy đủ, hạnh phúc, duy chỉ có điều buồn là tôi sắp lìa xa các con cháu vì tôi bị ung thư giai đoạn cuối.

Nằm nhà thương, như cây đèn cạn dầu, tôi thở, ăn uống bằng những ống dây, không nói được lời nào đã gần hai năm nay.

Thân xác tôi ốm yếu, nhỏ thó như một đứa con nít thiếu ăn, tinh thần yếu kém, mọi chăm sóc cá nhân đều nhờ người khác.

Bác sĩ nói, tôi không còn sống được bao ngày nữa.

Thế là hết một kiếp người.

Cảm tạ ơn trên đã quan phòng,

che chở cho gia đình tôi bình yên. Cám ơn các ân nhân đã giúp Cha con tôi được định cư tại Hoa Kỳ.

“H.O” – 26, viết trên giường bệnh trước khi từ giã gia đình và bằng hữu…..

            Phuoc An Thy.

Nguồn fb Minh Anh Jessica

---

 

Sơn Vũ

Một bài viết đọc xong nước mắt muốn trào ra… Số phận của không ít cựu chiến binh, ở bất cứ quốc gia nào, không phân biệt dân tộc, giọng nói hay màu da gần như giống nhau…

Thỏ đã bắn, chim đã bắt thì cung nỏ còn cần chi nữa?

Trịnh Anh Khôi

TẤM TÌNH FRANK SINATRA

Tháng 12 năm 1972, một đêm Đông lạnh giá bên ngoài sòng bạc Sands ở Las Vegas. Frank Sinatra bước ra khỏi cửa chính sau một buổi diễn lúc nửa đêm đã bán cháy vé, đoàn tùy tùng đi theo ông.

Lực lượng an ninh tạo thành một bức tường ngăn cách giữa ông và đám đông người hâm mộ đang chờ xin chữ ký. Rồi một người đàn ông bỗng bước ra từ bóng tối.

Anh gầy gò, mặc một chiếc áo khoác quân đội rách rưới với một huy hiệu cựu chiến binh Việt Nam lộ rõ ​​trên tay áo. Anh nhìn Frank và hỏi một câu hỏi đơn giản: “Thưa ngài, ngài có thể cho tôi một đô-la không? Tôi chưa ăn gì hôm nay cả”.

Điều Frank làm tiếp theo khiến mọi người trên vỉa hè đều sững lại. Nó khiến lực lượng bảo vệ ông đứng im như tượng. Nó khiến đám đông hoàn toàn im lặng. Bởi vì Frank Sinatra không chỉ cho người kia một đô-la.

Người cựu binh đó là Robert Chen, 26 tuổi. Anh đã phục vụ hai lần ở Việt Nam trong Lực lượng Bộ binh, tham gia chiến đấu ác liệt ở Khe Sanh và thành phố Huế.

Anh trở về nhà năm 1971 với Huân chương Sao Đồng, những vết sẹo vì mảnh đạn trên lưng và những cơn ác mộng khiến anh không thể ngủ được. Giống như hàng ngàn cựu chiến binh khác, Robert trở về một đất nước không muốn nhìn mặt anh.

Anh không thể tìm được việc làm vì các nhà tuyển dụng chỉ cần thấy dòng chữ “Cựu chiến binh Việt Nam” trên đơn xin việc là họ chuyển ngay sang ứng viên khác. Anh không thể ngủ được vì mỗi tiếng động lớn quanh chỗ nằm đều đưa anh trở lại khu rừng rậm Việt Nam. Anh không thể kết nối với gia đình vì họ không hiểu những gì anh đã chứng kiến.

Đến tháng 12 năm 1972, Robert trở thành người vô gia cư, sống lang thang trên đường phố Las Vegas, ngủ trong các con hẻm và mót thức ăn còn thừa từ mọi thùng rác.

Huân chương Sao Đồng được cất giữ ở đâu đó trong một tiệm cầm đồ; anh đã bán nó với giá 30 đô-la từ 2 tháng trước chỉ để mua thức ăn.

Đêm đó, ngày 19 tháng 12, Robert đứng bên ngoài sòng bạc Sands – Ban đầu không phải để ăn xin, chỉ là đứng để cố tìm một chỗ ấm. Anh biết các sòng bạc bơm không khí ấm ra ngoài qua các lỗ thông hơi, và nếu bạn đứng gần lối vào, bạn có thể cảm nhận được hơi nóng.

Bên trong, Frank Sinatra vừa kết thúc buổi diễn của mình. Chín mươi phút nhận được những tràng vỗ tay nhiệt liệt, như thường lệ. Frank mệt mỏi.

Ông đã 57 tuổi, và dù giọng nói không còn như xưa, nó vẫn đủ mạnh mẽ để lấp đầy cả căn phòng và khiến mọi người quên đi những muộn phiền trong vài giờ.

Frank bước ra ngoài qua cửa chính, được bao quanh bởi quản lý, vệ sĩ và trợ lý của ông.

Một đám đông khoảng 50 người đang chờ đợi bên ngoài, họ là người hâm mộ với máy ảnh và sổ xin chữ ký, những người chơi bạc giàu có hy vọng được bắt tay ông. Đó là cảnh tượng thường thấy ở Las Vegas.

Robert thấy Frank bước ra qua cánh cửa kính, và điều gì đó trong anh vỡ vụn. Có lẽ đó là đói, có lẽ là tuyệt vọng, hoặc có lẽ chỉ là nhu cầu được ai đó – Bất cứ ai – nhìn thấy, người đó có thể thừa nhận sự tồn tại của anh.

Anh bước tới. Nhân viên an ninh lập tức chặn anh lại. Họ là những người đàn ông to lớn, cựu cảnh sát, được huấn luyện để giữ mọi người tránh xa Frank.

“Thưa ông, xin lùi lại” – Một người trong số họ nói dứt khoát.

Robert không lùi lại. Anh nhìn qua vai người bảo vệ, thẳng vào Frank. “Ông Sinatra, tôi xin lỗi vì đã làm phiền ông. Tôi là cựu chiến binh. Tôi chỉ cần một đô-la để mua thức ăn. Chỉ một đô-la thôi, làm ơn”.

Người bảo vệ đặt tay lên ngực Robert: “Tôi bảo anh lùi lại”.

Nhưng Frank đã nghe thấy. Ông đã nhìn thấy chiếc áo khoác quân đội, huy hiệu chiến tranh Việt Nam, và ánh mắt trống rỗng của Robert. Frank nhận ra ánh mắt đó vì chính mình đã từng thấy nó trước đây – Trong mắt cha ông sau thời kỳ Đại khủng hoảng, và trong mắt bạn bè ông sau Thế chiến II.

Frank khoát tay: “Chờ đã”.

Người bảo vệ dừng lại. Toàn bộ đám đông im lặng, mọi người đều dõi theo.

Frank bước qua người bảo vệ và đứng đối mặt với Robert. Ông thực sự nhìn kỹ anh ta – Đôi má hóp lại, đôi tay run rẩy, chiếc áo khoác quá mỏng so với tháng Mười Hai ở đây.

“Tên anh là gì?” – Frank hỏi.

“Robert Chen”.

“Anh từng phục vụ trong quân đội?”.

“Vâng, thưa ông. Lục quân, hai đợt”.

Frank gật đầu chậm rãi: “Ở đâu?”.

“Khe Sanh. Thành phố Huế”.

“Chuyện đó thật tệ” – Frank thì thầm.

“Vâng, thưa ông. Đúng vậy”.

Frank thò tay vào túi. Đám đông nghiêng người về phía trước, quan sát, mong chờ ông rút ra một đô-la, có thể năm đô-la, hoặc hai mươi đô-la nếu Robert may mắn. Nhưng Frank rút ví, mở ra và lấy tất cả các tờ tiền bên trong. Hàng trăm, năm mươi, hai mươi đô-la, tổng cộng có lẽ khoảng 800 đô-la. Ông đưa nó cho Robert.

Robert nhìn chằm chằm vào số tiền. Anh không nhận: “Thưa ông, tôi chỉ xin một đô-la thôi”.

“Tôi biết anh cần gì?” – Frank nói – “Tôi đang cho anh những gì anh cần”.

“Tôi không thể nhận số tiền này”.

“Có, anh có thể” – Frank nắm lấy tay Robert, đặt tiền vào tay anh và khép các ngón tay của Robert lại quanh cuộn tiền đó – “Nghe này. Anh đã phục vụ đất nước. Anh đã làm những gì họ yêu cầu anh làm, và anh trở về tay trắng. Điều đó không đúng. Điều đó không công bằng. Và tôi không thể sửa chữa cả thế giới, nhưng tôi có thể giúp anh tối nay. Cầm lấy tiền đi”.

Robert rưng rưng mắt: “Tại sao?”.

“Vì cha tôi đã từng như anh” – Frank đáp – “Cuộc chiến tranh khác, nhưng câu chuyện giống nhau. Ông ấy trở về từ Thế chiến thứ nhất với hai bàn tay trắng. Làm việc quần quật đến chết để mưu sinh. Tôi đã chứng kiến ​​ông ấy vật lộn suốt thời thơ ấu của tôi. Và tôi thề rằng nếu tôi có tiền, nếu tôi có cơ hội giúp đỡ một người như ông ấy, tôi sẽ làm”.

Frank quay sang người quản lý của mình: “Đặt cho anh ta một phòng ở khách sạn Sands này. Một tuần. Tính vào hóa đơn của tôi”.

Người quản lý gật đầu, lấy ra một cuốn sổ tay.

Frank quay lại phía Robert: “Tối nay anh sẽ nhận phòng trong khách sạn này. Anh sẽ được ăn uống. Anh sẽ được ngủ trên một chiếc giường thực sự. Và ngày mai, anh đến gặp tôi. Tôi có một người bạn điều hành một công ty xây dựng. Anh ấy thuê cựu chiến binh. Công việc tốt. Anh có hứng thú không?”.

Robert không thể nói nên lời. Anh chỉ gật đầu, nước mắt chảy dài trên khuôn mặt.

“Tốt” – Frank đặt tay lên vai Robert – “Anh không còn cô đơn nữa. Anh hiểu tôi chứ? Dù anh đã mang vác điều gì, anh không cần phải mang một mình nữa”.

Rồi Frank làm một điều mà không ai ngờ tới. Ông cởi áo khoác của mình. Đó là chiếc áo cashmere đắt tiền, được may đo riêng, trị giá hơn thu nhập cả tháng của hầu hết mọi người. Ông khoác nó lên vai Robert.

“Tối nay trời lạnh” – Frank nói. Đám đông đứng chết lặng. Một số người khóc. Một người phụ nữ ở phía trước lấy tay che miệng. Một trong những vệ sĩ của Frank lau nước mắt.

Frank quay sang đám đông: “Người đàn ông này đã phục vụ đất nước. Anh ấy đã chiến đấu trong một cuộc chiến mà hầu hết chúng ta chỉ xem trên TV. Anh ấy trở về tay trắng. Không việc làm, không sự hỗ trợ, không sự tôn trọng. Thật đáng xấu hổ. Đó là lỗi của tất cả chúng ta”.

Ông nhìn thẳng vào đám đông: “Tối nay các bạn đến đây để xem biểu diễn, để vui chơi, để quên đi những vấn đề của mình. Điều đó tốt thôi. Nhưng đừng quên những người như Robert. Đừng bước qua họ. Đừng giả vờ như họ vô hình, bởi vì họ không phải vậy. Họ là những người hùng, và chúng ta nợ họ tất cả mọi thứ”.

Frank quay lại nhìn Robert: “Vào trong đi. Nói với họ là Frank đã gửi anh đến. Họ sẽ chăm sóc anh”.

Robert cố gắng nói nhưng không thành công. Anh chỉ ôm chầm lấy Frank ngay trên vỉa hè. Người cựu chiến binh vô gia cư và ngôi sao lớn bậc nhất thế giới ôm chặt lấy nhau trong khi 50 người khác im lặng theo dõi.

Khi Robert buông ra, Frank khẽ nói: “Còn một điều nữa. Cậu cứ giữ lấy chiếc áo khoác đó. Nó hợp với cậu hơn là với tôi”.  Rồi Frank đi đến xe của mình, lên xe và rời đi.

Đám đông đứng đó một lúc lâu. Không ai nhúc nhích. Không ai nói gì. Rồi, từ từ, mọi người bắt đầu thò tay vào túi, rút ​​tiền ra, đi về phía Robert và đưa cho anh. Hai mươi, năm mươi, một trăm đô-la.

Một người phụ nữ cởi khăn quàng cổ của mình và đặt vào tay Robert. “Cảm ơn vì sự phục vụ của anh” – Bà thì thầm.

Khi đám đông giải tán, Robert Chen đã cầm trên tay hơn 3.000 đô-la và mặc chiếc áo khoác của Frank Sinatra.

Tối đó, anh nhận phòng 847 tại khách sạn Sands. Anh tắm 40 phút – Lần tắm nước nóng đầu tiên sau 8 tháng. Anh gọi dịch vụ phòng – Bít-tết và trứng – rồi ăn chậm rãi, thưởng thức từng miếng.

Sáng hôm sau, anh gặp bạn của Frank tại công ty xây dựng, một người tên là Joe Columbo, một cựu lính Thủy đánh bộ từng phục vụ ở Hàn Quốc. Anh ấy hiểu ngay câu chuyện.

“Frank đã gọi cho tôi“ – Joe nói – “Anh ấy đã kể với tôi về anh. Tôi có một vị trí đang trống. Lương 75 đô la một ngày. Anh bắt đầu làm việc vào thứ Hai. Anh có muốn nhận không?”.

Robert gật đầu: “Vâng, thưa ông. Tôi muốn nhận”.

Joe mỉm cười. “Tốt. Và đừng gọi tôi là ông nữa. Tôi làm việc để kiếm sống thôi mà…”.

Robert làm việc cho Công ty Xây dựng Columbo trong 32 năm tiếp theo. Ông cuối cùng trở thành quản lý dự án, và giám sát các công trình xây dựng lớn trên khắp Las Vegas. Ông có một cuộc sống tốt đẹp, kết hôn, có ba đứa con và mua một căn nhà.

Ông giữ lại chiếc áo khoác của Frank. Ông không bao giờ mặc nó nữa, cất giữ nó trong một tủ đặc biệt, giặt khô mỗi năm một lần, được bảo vệ như một vật thiêng liêng.

Khi Frank Sinatra qua đời vào ngày 14 tháng 5 năm 1998, Robert Chen, khi đó là một giám đốc điều hành đã nghỉ hưu, đã bay đến California.

Ông không cố gắng tham dự buổi lễ riêng tư cùng với những người nổi tiếng và các chức sắc. Ông chỉ đơn giản đứng bên ngoài nhà thờ, mặc chiếc áo khoác cashmere màu sữa đó lần đầu sau 26 năm. Ông đứng gác, giống như hồi còn ở Việt Nam, trông chừng người đàn ông đã cứu mạng mình.

Khi một phóng viên để ý thấy chiếc áo khoác – Rõ ràng là đồ cổ, rõ ràng là đắt tiền – và hỏi ông về nó, Robert chỉ mỉm cười, vỗ nhẹ ve áo và nói: “Một người bạn đã tặng tôi chiếc áo này từ lâu. Anh ấy nói rằng mặc nó hợp với tôi hơn là với anh ấy. Tôi chỉ đến đây để nói lời cảm ơn”.

Robert Chen qua đời năm 2016. Ông được chôn cất cùng với Huân chương Sao Đồng, thứ mà cuối cùng ông đã tìm lại và mua lại được. Và trong quan tài của ông, được gấp gọn gàng dưới chân, là chiếc áo khoác của Frank Sinatra.

Một lời cuối cùng: Một hành động tử tế, một khoảnh khắc bạn nhìn thấy ai đó khi cả thế giới ngoảnh mặt làm ngơ họ, có thể bạn sẽ thay đổi cuộc đời họ mãi mãi.

Photo: Frank Sinatra và Robert Chen

---