09/04/2026
Mạng lưới Nhân quyền VN
Tuyên bố Chung của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam và tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền
Thông cáo Báo chí
Ngày 7 tháng 4 năm 2026
Kể từ khi đảm nhận vai trò lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam vào tháng 8 năm 2025, ông Tô Lâm đã liên tục viện dẫn các ngôn từ về “thượng tôn pháp luật,” sự minh bạch và trách nhiệm giải trình. Tuy nhiên, những tuyên bố này lại không đi đôi với thực tế. Thay vào đó, chúng chỉ đóng vai trò như một lớp vỏ bọc che đậy cho một chiến dịch ngày càng gia tăng nhằm bịt miệng những tiếng nói bất đồng và củng cố quyền kiểm soát.
Trong thời gian trước và sau Đại hội Đảng lần thứ 14, các cơ quan chức năng đã leo thang đàn áp trên khắp cả nước. Những công dân dám lên tiếng—dù là các nhà hoạt động, cựu tù nhân chính trị hay những người dùng mạng xã hội bình thường—ngày càng bị coi là mối đe dọa đối với nhà nước.
Leo thang đàn áp những người bất đồng chính kiến
Chỉ trong vòng sáu tháng qua, gần 30 nhà hoạt động đã bị bắt giữ, hầu hết đều dựa trên các điều khoản an ninh quốc gia mơ hồ được thiết kế để hình sự hóa việc bày tỏ quan điểm một cách ôn hòa. Những đạo luật này đang được sử dụng đúng như mục đích ban đầu của chúng: trừng phạt công dân vì đã thực thi các quyền cơ bản được chính Hiến pháp Việt Nam và các cam kết quốc tế bảo đảm.
Mô hình này đã trở nên rõ ràng. Vào đầu tháng 3, cảnh sát Hà Nội đã bắt giữ cựu tù nhân lương tâm Lê Anh Hùng lần thứ ba theo Điều 117 (tuyên truyền chống Nhà nước). Vài tuần sau đó, chính quyền tại Đắk Lắk đã tuyên phạt cựu tù nhân chính trị Huỳnh Ngọc Tuấn mức án tám năm sáu tháng tù giam, tiếp theo là năm năm quản chế—cũng lại theo Điều 117. Đây không phải là những trường hợp đơn lẻ; chúng là một phần của chính sách đàn áp có hệ thống.
Gia tăng kiểm soát đối với truyền thông
Vào cuối tháng 3, Đảng đã chính thức hóa quyền kiểm soát của mình đối với các thể chế quốc gia chủ chốt—bao gồm Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và Thông tấn xã Việt Nam—bằng cách tái phân loại các cơ quan này thành những tổ chức trực thuộc Đảng. Các thể chế được tài trợ bằng ngân sách công giờ đây đã bị chuyển đổi mục đích một cách rõ ràng để trở thành công cụ phục vụ cho sự kiểm soát chính trị.
Đồng thời, công dân phải đối mặt với những khoản tiền phạt mang tính trừng phạt vì những phát ngôn trên không gian mạng. Trong một trường hợp điển hình, một cá nhân đã bị phạt 7,5 triệu đồng vì đưa ra dự đoán về việc giá nhiên liệu sẽ tăng—một nhận định hoàn toàn chính xác. Những hành động như vậy càng làm nổi bật một thực tế đơn giản: Chính sự thật cũng đang trở thành điều đáng bị trừng phạt.
Mở rộng giám sát và kiểm soát xã hội
Chính phủ đang nhanh chóng mở rộng bộ máy giám sát của mình, từ việc lắp đặt hàng loạt camera an ninh cho đến việc buộc công dân và các doanh nghiệp phải giao nộp dữ liệu cá nhân. Vấn đề ở đây không phải là an toàn công cộng mà là sự kiểm soát.
Làm trầm trọng thêm những lo ngại này, Bộ Công an đang thúc đẩy một nghị định quy định phạt tiền lên tới 70 triệu đồng đối với các cá nhân vì không “tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của chính mình”. Quy định này vừa phi lý lại vừa nguy hiểm, thực chất là chuyển trách nhiệm của nhà nước sang cho công dân, đồng thời tạo ra những công cụ mới để áp đặt các hình phạt tùy tiện.
Kết luận và lời kêu gọi hành động
Khoảng cách giữa lời nói và thực tế tại Việt Nam đã trở nên hoàn toàn thiếu tin cậy. Những lời hứa cải cách của ông Tô Lâm trở nên sáo rỗng khi đối diện với thực trạng đàn áp có hệ thống đang diễn ra dưới sự lãnh đạo của ông.
Một xã hội ổn định và thịnh vượng không thể được xây dựng dựa trên nỗi sợ hãi. Xã hội đó đòi hỏi phải có sự tin cậy, trách nhiệm giải trình và sự tôn trọng đối với các quyền tự do cơ bản—bao gồm quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí.
Chúng tôi kêu gọi giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam chấm dứt ngay lập tức việc đàn áp những người bất đồng chính kiến, bãi bỏ các đạo luật mang tính đàn áp, và cho phép xã hội dân sự độc lập hoạt động mà không bị can thiệp.
Chúng tôi cũng kêu gọi các chính phủ dân chủ và cộng đồng quốc tế không chỉ dừng lại ở những tuyên bố bày tỏ quan ngại, mà hãy thực hiện những hành động cụ thể. Việt Nam phải chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ của mình theo luật nhân quyền quốc tế. Nếu không có những thay đổi thực chất, những tuyên bố về sự tiến bộ và phát triển sẽ vẫn bị lung lay tận gốc rễ bởi chính sách đàn áp liên tục của chính phủ đối với người dân của mình.
Nguyễn Bá Tùng, Giám đốc Điều hành Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam
Vũ Quốc Ngữ, Giám đốc Người Bảo vệ Nhân quyền
_______
Bản tiếng Anh: Vietnam Must End Human Rights Violations—Not Just “Walk the Talk”
Joint Statement by the Vietnam Human Rights Network and Defend the Defenders
Press release, April 7, 2026
Since assuming leadership of the Communist Party of Vietnam in August 2025, Mr. To Lam has repeatedly invoked the language of “rule of law, transparency, and accountability.” These statements do not match reality. Instead, they serve as a veneer for an intensifying campaign to silence dissent and consolidate control.
Escalating Crackdown on Dissidents
In just the last six months, nearly 30 activists have been arrested, most under vague national security provisions designed to criminalize peaceful expression. These laws are being used exactly as intended: to punish citizens for exercising basic rights guaranteed under Vietnam’s own Constitution and international commitments.
The pattern is clear. In early March, Hanoi police arrested former prisoner of conscience Le Anh Hung for the third time under Article 117 (“propaganda against the State”). Weeks later, authorities in Dak Lak sentenced former political prisoner Huynh Ngoc Tuan to eight years and six months in prison—again under Article 117. These are not isolated cases; they are part of a systematic policy of repression.
Increased Control over the Media
In late March, the Party formalized its control over key national institutions, including Vietnam Television, the Voice of Vietnam, and the Vietnam News Agency, by reclassifying them as Party-affiliated bodies.
At the same time, citizens face punitive fines for online expression. In one telling case, an individual was fined 7.5 million dong for predicting a fuel price increase—an entirely accurate statement. Such actions underscore a simple reality: truth itself is becoming punishable.
Expanding Surveillance and Social Control
The government is rapidly expanding its surveillance apparatus, from the mass installation of security cameras to forcing citizens to hand over private data. This practice is not about public safety; it is about control.
Compounding these concerns, the Ministry of Public Security is advancing a decree that would fine individuals up to 70 million VND for failing to “protect their own personal data.” This provision is as unreasonable as it is dangerous, effectively shifting state responsibility onto citizens while creating new tools for arbitrary punishment.
Conclusion and Call to Action
The gap between rhetoric and reality in Vietnam is no longer credible. Mr. To Lam’s promises of reform ring hollow in the face of systematic repression carried out under his leadership.
We call on the leadership of the Communist Party of Vietnam to immediately end the persecution of dissidents, repeal repressive laws, and allow independent civil society to operate without interference.
We further call on democratic governments and the international community to move beyond statements of concern and take concrete action. Vietnam must be held accountable for its obligations under international human rights law.
Tung Nguyen, Executive Director of Vietnam Human Rights Network
Ngu Vu, Director of Defend the Defenders