Chau Nguyen

Ông Minh Tuệ không đi đâu cả, bởi vì đi đâu cũng là thế. Ông đang đi trong tỉnh thức, đã giải thoát khỏi những giả tạm của thế gian.

Để có những bước chân an lạc đó là cả quá trình nhiều năm dùi mài kinh sách, đi từ cái không biết đến cái sở tri, từ vô minh đến trí huệ.

Bạn đang đi đâu? Một chàng trai 27 tuổi rứt khỏi cánh tay níu kéo của bà và mẹ. Một người chồng lẳng lặng bỏ nhà, một người cha bất ngờ biến mất bên gối con thơ…

Các bạn không phải là người đi để giải thoát mà chính xác là đi bên cạnh thầy Minh Tuệ. Nếu chưa biết một chút gì về Phật pháp mà đi tìm giải thoát thì cũng giống như một con mèo ngày nọ thấy con chim bay và cố bay theo vậy. Không những đuối sức, bạn thậm chí còn không tìm thấy bất cứ điều gì.

Cứ coi như ông Minh Tuệ là “duyên” để bạn thức tỉnh, thì cái “nhân” của bạn phải đến với Phật pháp trước đó từ lâu. Có đi cạnh ông Minh Tuệ thì bạn vẫn là bạn. Đừng nghe những lời xướng tụng rằng bạn là A Nan Đà, Ca Diếp, Xá Lợi Phất này kia. Đó là những vị học giả uyên thâm mà khi đứng bên đức Phật, tên tuổi của họ thấp hơn chứ không hề phai lạt. Không phải một ngày bưng nồi cơm điện mà thành A La Hán được.

Trước khi gặp ông Minh Tuệ, bạn là con, chồng, cha của ai đó. Trước khi biết đến đạo, bạn vốn ràng buộc với đời. Giềng mối huyết thống không phải như những hạt bụi trên y phấn tảo để cỏ thể nhẹ nhàng phủi bỏ đường đột.

Phá tan chấp ngã là cả một hành trình giác ngộ lâu dài và sắt đá, không phải ai cũng làm được. Kể cả ông Minh Tuệ phá tan chấp ngã nhưng cha mẹ ông vẫn nước mắt vắn dài.

Đó là lý do ông Minh Tuệ luôn khuyên bạn trở về hạnh phúc với gia đình. Chỉ cần giữ giới và tu thân, khẩu, ý, bạn đã là một Phật tử cao quý. Nơi nào bạn đến, hãy làm vui những người xung quanh bằng trái tim từ ái, như vậy bạn cũng đã tìm được Phật trong mình.

Hãy vẽ ba vòng tròn đồng tâm, một vòng tròn to bằng trái đất, một vòng tròn to bằng nước Việt Nam, một vòng tròn to bằng căn nhà của bạn. Vòng tròn to nhất là đức Phật, vòng tròn thứ hai là sư Minh Tuệ, vòng tròn nhỏ nhất là chính bạn.

Mỗi con người sinh ra đều có một sứ mệnh riêng, và chỉ một số ít sinh ra được chọn để mang sứ mệnh cao cả.

Hãy cao cả nhất trong bản ngã của chính mình!

Nguyễn Tiến Tường

Nguyễn Gia Kiểng

Các chế độ cộng sản có một tiến trình cáo chung đặc biệt. Chúng không thể thay đổi tư tưởng và lập trường chính trị. Chúng giống như một tôn giáo lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm kinh thánh, khi kinh thánh bị đã vất bỏ thì tôn giáo cũng phải bốc hơi theo.

Tân Chủ tịch nước Tô Lâm – Ảnh minh họa

Việc ông Tô Lâm được chế độ cộng sản chọn làm chủ tịch nước đã gây bàn luận khá sôi nổi. Câu hỏi đang được nhiều người đặt ra là quyết định này nhằm chuẩn bị cho ông lên làm tổng bí thư đảng hay chỉ có mục đích đẩy ông ra khỏi bộ công an trước khi về hưu ? Thắc mắc này có cơ sở vì tình trạng hiện nay của chế độ cộng sản cũng như về con người Tô Lâm, nhưng nó không quan trọng như nhiều người có thể nghĩ.

Trước hết Tô Lâm là người như thế nào ?

Lần đầu tiên tôi nghe thấy tên Tô Lâm là vào mùa hè 2002 nhân đám tang tướng Trần Độ, một thân hữu mà tôi rất quý mến. Qua điện thoại anh Phạm Quế Dương (cựu đại tá chủ nhiêm chính trị mặt trận chống Trung Quốc mùa xuân 1979 và cựu tổng biên tập tạp chí Lịch Sử Quân Đội, đối với tôi vừa là một chí hữu vừa là một người anh) thuật lại rằng đám công an của Cục Bảo vệ Chính Trị của Tô Lâm đã can thiệp một cách lộ liễu và khiếm nhã. Nhưng rồi tôi không nghe nói nhiều về Tô Lâm, ngay cả sau khi ông lên làm thứ trưởng rồi bộ trưởng công an, vào ban chấp hành trung ương rồi bộ chính trị Đảng Cộng Sản. Ông có vẻ kín đáo.

Điều đặc biệt đáng lưu ý là ông là một công an dòng dõi, cho tới khi làm bộ trưởng tất cả sự nghiệp là trong ngành “bảo vệ chính trị” nghĩa là đàn áp những người bất đồng chính kiến. Cha ông trước đây là cục trưởng Cục Quản Lý Trại Giam, nghĩa là coi các nhà tù. Con bắt người, cha giam giữ và hành hạ. Có thể nói nghề gia truyền của Tô Lâm là đàn áp, thi hành mệnh lệnh đàn áp mà không thắc mắc mệnh lệnh đúng hay sai, không khác một đội hành quyết giết người vì nghề nghiệp.

Tô Lâm được dư luận Việt Nam và thế giới, nhất là Châu Âu, đặc biệt chú ý từ năm 2017 khi ông đích thân sang Châu Âu tổ chức bắt cóc Trịnh Xuân Thanh (chính quyền cộng sản Việt Nam vẫn gượng gạo tuyên bố là chính Trịnh Xuân Thanh đã về nước và ra đầu thú nhưng không hề phản bác cáo buộc của cảnh sát Đức). Vụ này đã khiến nước Đức phẫn nộ đình chỉ quan hệ “đối tác chiến lược” với Việt Nam. Tại sao một đại tướng bộ trưởng lại đích thân chỉ huy một vụ bắt cóc ? Hành động vô ý thức tai hại này chỉ có thể giải thích là vì do phản xạ nghề nghiệp Tô Lâm ưa thích những thủ đoạn lén lút.

Hai năm sau, 2019, tôi được xem một video của truyền hình Việt Nam trong đó Tô Lâm trò chuyện với một nhóm ký giả về vụ 39 thanh niên Việt Nam chết lạnh trong một xe thùng khi nhập cảnh bất hợp pháp vào nước Anh. Tôi phải ngạc nhiên về thái độ bình thản dửng dưng, gần như cười cợt, của ông trước một thảm kịch mà chính thủ tướng Anh Boris Johnson đã phải đến tận nơi để bày tỏ sự xúc động.

Rồi vụ Đồng Tâm năm sau gây chấn động trong dư luận Việt Nam. Ông Lê Đình Kình, 84 tuổi, một cựu công an và chủ tịch xã Đồng Tâm bị giết dã man trong một cuộc tấn công giữa đêm của một lực lượng công an hùng hậu chỉ để tịch thu bản đồ chứng mình quyền sử dụng đất của xã Đồng Tâm tại cánh đồng Sênh. Sau đó truyền hình nhà nước đưa hình ảnh của mấy chục thanh niên Đồng Tâm bị bắt với mặt mũi sưng vù vì bị đánh. Điều đáng lưu ý là sự dối trá trơ trẽn của bộ công an theo đó chính người dân Đồng Tâm đã tấn công trước một toán công an đang xây hàng rào. Sự bịa đặt dựng đứng này quá lỗ mãng nên chính quyền cộng sản không hề nhắc lại nữa.

Năm sau Tô Lâm lại nổi tiếng vì cùng với vài tướng tá công an đi ăn tại một nhà hàng cực kỳ đắt tại London trong đó mỗi người ăn một miếng thịt bò dát vàng trên 2.000 USD và họ uống hai chai rượu Petrus trị giá 28.000 USD trong khi lương của bộ trưởng công an chưa tới 1.000 USD. Tiền đâu mà tiêu xài hoang phí như vậy, giữa lúc hàng triệu đồng bào đang đói khổ, nếu không tham nhũng ?

Mấy năm gần đây Tô Lâm liên tục tích lũy những vụ tai tiếng nhưng ông không hề bị kỷ luật hay khiển trách. Phải hiểu ông là người rất thân tín của tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và được ông Trọng che chở tận tình. Nguyễn Phú Trọng coi hai sứ mạng chính của ông là đốt lò chống tham nhũng và kiên trì chủ nghĩa Mác – Lênin chống tự diễn biến tự chuyển hóa. Cả hai sứ mạng đó ông Trọng đều ủy nhiệm cho Tô Lâm thi hành. Tô Lâm là phó trưởng ban chống tham nhũng mà chính Nguyễn Phú Trọng là trưởng ban, còn đàn áp chính trị vốn thuộc bộ công an và cũng là nghề gia truyền của Tô Lâm.

Theo tiểu sử chính thức của ông, Tô Lâm vào học trường sĩ quan công an ngay sau khi học hết lớp 10 và phục vụ liên tục trong ngành “bảo vệ chính trị” cho tới khi lên làm thứ trưởng công an năm 2010, rồi bộ trưởng công an từ năm 2016. Nói chung ông là một công an nòi, thuộc dòng dõi công an, chuyên về đàn áp chính trị. Cũng theo tiểu sử chính thức thì ông có bằng tiến sĩ luật và có trình độ lý luận cao nhưng không biết ông đã học luật ở đâu, có lẽ trong trường đảng và bằng tiến sĩ luật của ông cũng giống như bằng “tiến sĩ xây dựng đảng” của Nguyễn Phú Trọng. Trình độ “lý luận cao” của Tô Lâm cũng đáng ngờ vực bởi vì gần đây khi tiếp một thứ trưởng công an Trung Quốc ông đã yêu cầu Trung Quốc giúp đỡ để học tập về lý luận.

Tóm lại Tô Lâm là mẫu người thừa hành tận tụy, không thắc mắc về nguyên tắc và đạo lý mà chỉ cặm cụi để làm tròn công việc được giao phó. Chính vì thế mà ông đã tranh thủ được lòng tin của sếp Nguyễn Phú Trọng. Nhưng cũng chính vì thế mà ông không tránh khỏi sự hoại loạn –hay đảo ngược- khái niệm. Ông đồng hóa “bảo vệ chính trị” với đàn áp chính trị, ông dùng luật để chà đạp thay vì bảo vệ quyền công dân và quyền con người.

Trong hai năm vừa qua ông đã điều tra và phanh phui sai phạm của rất nhiều lãnh đạo cao cấp của chế độ cộng sản. Hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, chủ tịch quốc hội và thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức đảng đã bị bãi chức ; hàng chục bộ trưởng, thứ trưởng, cục trưởng, tỉnh ủy viên đã bị khai trừ thậm chí bị kết án tù. Chế độ bị chao đảo mạnh. Rất có thể vì Tô Lâm đã chỉ thi hành triệt để lệnh “chống tham nhũng không có vùng cấm, không có ngoại lệ” của Nguyễn Phú Trọng trong khi ông Trọng đã quá yếu bệnh để có thể vạch ra những thận trọng cần thiết. Có lẽ Tô Lâm không ý thức được rằng trong chế độ này bất cứ ai, kể cả chính ông, nếu bị điều tra cũng có tội tham nhũng và ông đã điều tra trước hết những người mà ông không ưa.

Điều duy nhất khó hiểu nơi Tô Lâm là gần đây ông đi thăm khá nhiều nước. Để làm gì ? Có lẽ là vì ông thấy mình quá mạnh trong vai trò cánh tay mặt của một Nguyễn Phú Trọng có toàn quyền nhưng lại không còn sức khỏe rồi nẩy ra tham vọng thay thế Nguyễn Phú Trọng và thấy cần phải học hỏi thêm về thế giới ? Có lẽ đó cũng là lý do khiến ông luôn luôn đòi đi cùng với thủ tướng Phạm Minh Chính trong các chuyến công du chẳng liên quan gì tới an ninh và ông Phạm Minh Chính đã chấp nhận đổi lại với đặc ân không bị điều tra. Nếu quả thực như thế thì đây sẽ là sai lầm tai hại nhất của Tô Lâm cho chính ông.

Hai ủy viên Bộ Chính trị Phạm Minh Chính và Tô Lâm cùng các đại biểu nữ công an nhân dân – Ảnh : VGP

Tương lai Tô Lâm

Trở lại với hai giả thuyết sau khi Tô Lâm được đưa lên làm chủ tịch nước.

Giả thuyết thứ nhất -để chuẩn bị cho ông lên làm tổng bí thư đảng trong Đại hội 14 sắp tới của Đảng Cộng Sản được dự trù vào tháng 01/2026- lẽ ra phải là tự nhiên và bình thường theo chủ trương “nhất thể hóa” mà Đảng Cộng Sản đã khẳng định. Chủ trương này, rập khuôn theo Trung Quốc, có nghĩa là đồng nhất đảng và nhà nước, trước hết là tập trung hai chức vụ tổng bí thư đảng và chủ tịch nước trong một người, chấm dứt mâu thuẫn lố bịch là, theo Hiến pháp 2013, chủ tịch nước có rất nhiều quyền nhưng trên thực tế mọi quyền hành lại nằm trong tay tổng bí thư. Chủ trương này đã được áp dụng từ năm 2018 sau khi ông Trần Đại Quang qua đời, ông Nguyễn Phú Trong đã kiêm nhiệm cả hai chức vụ. Nó đã phải tạm đình chỉ vì một lý do bất ngờ là ông Trọng quá yếu mệt sau khi bị đột quỵ và không thể đảm nhiệm công việc của một chủ tịch nước, như tiếp các đại sứ và quan khách nước ngoài, chủ tọa những buổi lễ lớn, v.v. Tuy vậy trong Đại hội 13 Đảng Cộng Sản lại không thể có đồng thuận trên một tổng bí thư mới, kết quả là ông Trọng vẫn phải làm tổng bí thư nhưng chức vụ chủ tịch nước được giao cho ông Nguyễn Xuân Phúc. Đây chỉ là một ngoại lệ chẳng đặng đừng. Trên nguyên tắc sau Đại hội 14 sắp tới, tổng bí thư và chủ tịch nước phải là cùng một người. Ông Tô Lâm sẽ phải hoặc kiêm nhiệm cả hai chức vụ hoặc phải về hưu. Việc ông được đưa lên làm chủ tịch nước bình thường phải có nghĩa là ông được chuẩn bị để đảm nhiệm luôn chức tổng bí thư đảng. Tuy nhiên tình trạng của Đảng Cộng Sản lại không bình thường chút nào nên giả thuyết tự nhiên và hiển nhiên này chỉ có ít, thậm chí rất ít, triển vọng thành sự thực. Lý do rất giản dị là Tô Lâm hoàn toàn không phù hợp với cả hai chức vụ.

Đối với nhân dân, chủ tịch nước phải là người tượng trưng cho một tình cảm, một uy tín và một niềm tư hào, với sứ mạng đoàn kết dân tộc, trong khi tuyệt đại đa số, nếu không muốn nói là tất cả, người Việt Nam không dành một thiện cảm nào cho Tô Lâm ; ông là biểu tượng của sự đàn áp.

Đối với thế giới, Tô Lâm là một hung thủ không xứng đáng được một sự kính trọng nào sau vụ Trịnh Xuân Thanh, riêng đối với Liên Âu ông còn là một can phạm. Bằng chứng là trong chuyến đi cùng với Phạm Minh Chính sang London dự hội nghị khí hậu -rồi ăn bò dát vàng- Tô Lâm đã không thể theo Phạm Minh Chính sang Pháp vì Pháp thuộc Liên Âu. Một bằng chứng khác là khi Tô Lâm cùng với Phạm Minh Chính sang Mỹ dự hội nghị hợp tác Mỹ – ASEAN năm 2022 phái đoàn do thủ tướng Phạm Minh Chính dẫn đầu đã đến bộ ngoại giao Mỹ để hội kiến với ngoại trưởng Anthony Blinken. Một thủ tướng đến gặp một bộ trưởng ngoại giao mà lại chỉ được tiếp đón một cách rẻ rúng. Cả phái đoàn được đưa vào một phòng không đủ ghế ngồi và cũng không có một nghi thức nào, không được một quan chức nào tiếp đón, phải đứng đợi rồi ông Blinken mới tới chào hỏi qua loa. Lý do chỉ có thể là vì trong phái đoàn có ông Tô Lâm. Nếu không có ông Tô Lâm chắc chắn thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ được tiếp đón long trọng hơn nhiều. Việc Tô Lâm được đưa lên làm chủ tịch nước chứng tỏ Đảng Cộng Sản đã xuống cấp bi đát về phẩm giá.

Trong đảng, tổng bí thư phải là người đoàn kết đảng nhưng Tô Lâm ngay trước đây, qua một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm 44 lãnh đạo cao nhất, đã chỉ có một mức độ tín nhiệm rất thấp. Từ hai năm nay ông còn thêm quá nhiều kẻ thù sau khi điều tra và triệt hạ nhiều người. Tất cả những người thất sủng đều không oan, họ đều tham nhũng nhưng họ cũng không tham nhũng hơn những quan chức khác. Họ mắc nạn chỉ vì Tô Lâm đã chọn điều tra họ, trước hết là những người thuộc phe kình địch với ông. Tô Lâm đã tạo ra cả một liên minh chống lại ông. Trong bốn người vừa được chọn để bổ túc thành phần bộ chính trị đảng có ba người thuộc phe tuyên giáo kình địch với phe công an.

Giả thuyết thứ hai, đưa Tô Lâm lên chức chủ tịch nước để kéo ông ra khỏi bộ công an và chuẩn bị cho ông về hưu sau Đại hội 14 có vẻ hợp lý hơn nhiều, đồng thời chứng tỏ uy tín của Nguyễn Phú Trọng đã suy giảm. Có vẻ thôi bởi vì trong tình trạng đấu đá điên loạn hiện nay tất cả những gì có thể xảy ra trong nội bộ Đảng Cộng Sản đều không chắc chắn.

Ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư Đảng cộng sản, và ông Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an, tại buổi làm việc của Bộ Chính trị với Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương ngày 27/09/2020 (TTXVN) – Ảnh minh họa

Điều gì thực sự quan trọng ?

Không chắc chắn và cũng không quan trọng. Điều thực sự quan trọng nhất trong lúc này là mọi người, kể cả các đảng viên cộng sản, phải ý thức rằng đảng và chế độ cộng sản đã tới đoạn cuối của giai đoạn cuối của tiến trình cáo chung bắt buộc và không thể đảo ngược.

Như tôi đã trình bày trong vài bài viết gần đây (1), các chế độ cộng sản có một tiến trình cáo chung đặc biệt. Không như các chế độ chính trị khác, các chế độ cộng sản không thể thay đổi tư tưởng và lập trường chính trị. Chúng giống như một tôn giáo lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm kinh thánh, khi kinh thánh bị đã vất bỏ thì tôn giáo cũng phải bốc hơi theo. Chủ nghĩa Mác – Lênin là tất cả lẽ sống, sức sống và sự sống của mọi đảng và chế độ cộng sản, vì thế khi chủ nghĩa này đã bị vất bỏ thì chúng cũng bắt buộc phải cáo chung. Những nhượng bộ gượng gạo kiểu “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” chỉ có thể kéo dài thêm sự hấp hối của một chế độ cộng sản chứ không thể cứu nó.

Một cách tóm lược, tiến trình cáo chung của một chế độ cộng sản diễn ra theo bốn giai đoạn :

1. Vì mất lý tưởng chung, đảng cộng sản chỉ còn quy tụ được những người nhắm lợi ích cá nhân. Tham nhũng và chia rẽ hủy hoại chế độ là điều đương nhiên và bắt buộc.
2. Khi chia rẽ nội bộ đã nghiêm trọng thì đảng không còn lấy được những quyết định chung nữa và chế độ bắt buộc phải chuyển hóa từ độc tài đảng trị sang độc tài cá nhândo nhu cầu điều hành để lấy những quyết định cần thiết. Nhà độc tài này không cần là một người xuất chúng mà chỉ là một nhà độc tài miễn cưỡng.
3. Dần dần xuất hiện hai lực lượng kình địch, tuyên giáo và công an. Tuyên giáo để cố giữ độc quyền ngôn luận và để cố thuyết phục rằng chủ nghĩa Mác – Lênin vẫn còn giá trị ; công an để đàn áp những phần tử cứng đầu không thể thuyết phục và cũng để ngăn chận bớt nạn tham nhũng.
4. Cuối cùng chế độ cáo chung khi phải thay thế nhà độc tài miễn cưỡng, nhưng lại không thế thay thế được bởi vì không phe phái nào có thể nhượng bộ. Đấu đá nội bộ dữ dội khiến mọi phe phái đều nhận ra rằng chuyển hóa về dân chủ còn đảm bảo an ninh cho họ hơn là để chế độ tiếp tục.

Đó, nói chung, là tiến trình sụp đổ đã diễn ra tại Liên Xô và các nước cộng sản Đông Âu trước đây và cũng đang hoàn tất tại Việt Nam. Ngay Đại hội 13 của Đảng Cộng Sản, tháng 01/2021, cũng đã chứng tỏ rằng chế độ cộng sản Việt Nam đã đi vào giai đoạn cuối của tiến trình cáo chung. Họ không thay thế được ông tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng dù ông này đã rất yếu bệnh. Ngày hôm trước, họ biểu quyết giữ nguyên bản điều lệ đảng theo đó tổng bí thư chỉ giữ chức hai nhiệm kỳ để rồi ngày hôm sau phải dẵm đạp lên bản điều lệ đó và giữ ông Trọng ở lại thêm nhiệm kỳ thứ ba. Không ngạc nhiên là từ đó Đảng Cộng Sản lâm vào khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng. Xâu xé nội bộ sẽ chỉ tăng lên chứ không giảm đi vì là một logic bắt buộc.

Như vậy ưu tư của những người quan tâm tới tương lai đất nước không phải là ông Tô Lâm hay ai khác sẽ là chủ tịch nước hay tổng bí thư trong bao lâu mà là chuẩn bị cho sự cáo chung của chế độ cộng sản trong một tương lai rất gần.

Điều quan trọng đầu tiên là một cái nhìn lịch sử sáng suốt. Đảng Cộng Sản quả thực đã là một tai họa cho dân tộc. Nước ta đã tụt hậu bi đát và Đảng Cộng Sản cũng đã phạm rất nhiều tội ác nhân danh chủ nghĩa Mác – Lênin nhưng trách nhiệm chính chưa chắc đã thuộc về họ. Vào thời điểm 1945, khi họ cướp được chính quyền, tuyệt đại đa số đảng viên cộng sản chỉ có trình độ tiểu học ; các lãnh tụ cộng sản sau này như Trường Chinh, Lê Duẩn, Lê Đức Anh, Lê Đức Thọ, Đỗ Mười v.v. cũng không khá hơn bao nhiêu. Sai lầm và mê muội là chắc chắn. Nguyên nhân chính của thảm kịch cộng sản là thành phần trí thức Việt Nam đã không chuẩn bị để đảm nhiệm vai trò lãnh đạo của mình. Hãy để lịch sử làm công việc phán xét của nó. Chúng ta chỉ nên rút ra từ quá khứ những bài học cho tương lai. Cuộc chuyển hóa về dân chủ đa nguyên phải diễn ra trong tinh thần hòa giải và hòa hợp dân tộc chân chính và trọn vẹn để mọi người Việt Nam nhìn lại nhau là anh em và cùng bắt tay nhau xây dựng một tương lai Việt Nam chung. Bạo lực phải bị gạt bỏ dứt khoát. Cuộc cách mạng dân chủ sẽ phục hồi danh dự và bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân mà không tạo ra những nạn nhân mới.

Phải có sẵn một dự án chính trị phù hơp với hiện tình đất nước trong bối cảnh thế giới và một đội ngũ nòng cốt của những con người gắn bó với nhau chung quanh dự án đó

Điều quan trọng không kém là không được đợi nước đến chân mới nhảy, không được đợi đến lúc chế độ cộng sản sụp đổ vì trọng lượng của chính nó mới cãi nhau xem đất nước nên có chế độ nào và những chính sách nào. Phải có sẵn một dự án chính trị phù hơp với hiện tình đất nước trong bối cảnh thế giới và một đội ngũ nòng cốt của những con người gắn bó với nhau chung quanh dự án đó vì cùng chia sẻ một lý tưởng chung là một nước Việt Nam xứng đáng để những con người Việt Nam hôm nay cố gắng xây dựng và các thế hệ mai sau có thể tự hào.

Nguyễn Gia Kiểng

(29/05/2024)

From: Tu-Phung

Ba’o Tieng Dan

Lê Nguyễn

31-5-2024

Sau mấy tháng dư luận dậy sóng, cho đến nay, hiện tượng thầy Thích Minh Tuệ vẫn tiếp tục lôi cuốn sự quan tâm của người dân cả nước, mang lại cho chúng ta nhiều cảm nghĩ khác nhau, vui có, buồn có, tích cực có, tiêu cực có, song nhìn chung, đó là những bài học kinh nghiệm quý giá, giúp ta rèn luyện bản thân, sống tốt hơn, trong đời sống xã hội cũng như đời sống gia đình.

Bằng một cái nhìn hạn hẹp, người viết bài này nhận thấy hiện tượng thầy Thích Minh Tuệ gợi ra một số nét như sau:

– Tâm hướng thiện là nét cơ bản trong đời sống tinh thần của người Việt. Hình ảnh hàng trăm, hàng ngàn người chờ đợi, đón tiếp thầy Minh Tuệ bằng tấm lòng ngưỡng mộ, cử chỉ thành kính là một thực tế xuất phát từ cái Tâm hướng thiện tiềm tàng trong lòng mỗi người. Nó không cho các “xàm tăng” và bọn ăn theo một cơ hội nào để lật ngược tình thế, nó dập tắt ngay tức khắc mọi mưu toan phá bĩnh cuộc hành thiền vĩ đại của các bậc chân tu. Nhiều trang mạng giở trò phá bĩnh đã phải vội vã gỡ bài trước phản ứng cuồng nhiệt của những người có lương tri.

Tuy nhiên, tinh thần hướng thiện của người dân mình chưa có dịp được nhiều bậc chân tu uốn nắn, hướng dẫn, nên đôi khi họ bị lợi dụng vào những trò nhảm nhí của giới xàm tăng. Hình ảnh một xàm tăng thuyết giảng bằng sự tấu hài thô tục mà công chúng vẫn cười lăn, cười bò, cười hả hê, là một trong những hình ảnh đau lòng về nhận thức của người Phật tử trước cái đúng, cái sai của sự tu hành.

– Hiện tượng Thích Minh Tuệ làm lộ rõ sự ngộ nhận, cho rằng, một nhà tu hành khổ hạnh chỉ lo cho mình, không trực tiếp đóng góp gì cho xã hội. Hình ảnh khắc khổ, đầu trần chân đất của thầy Minh Tuệ, nét khiêm cung trong thái độ, lời nói, sự buông bỏ mọi giá trị vật chất ở đời, đã giáo dục nhiều người trong chúng ta về đạo hạnh của người sống tốt, góp phần giúp công chúng nhận ra đâu là chánh pháp, đâu là tà đạo. Kết quả “thất thu” 75.000 người chiêm bái và cúng dường tại hai chùa Phật Quang và Ba Vàng trong mùa Phật đản năm nay, so với tổng số 125.000 người trong mùa Phật đản 2023, cho thấy hiệu ứng tích cực đó.

– Hiện tượng Thích Minh Tuệ làm lộ mặt hàng ngũ xàm tăng. Có lẽ đến bây giờ nhiều Phật tử mới bật ngửa, hiểu ra rằng đồng hồ Rolex sư đeo, điện thoại Vertu sư cầm, xe hơi Audi sư đi, là kết quả của những đồng tiền cúng dường mồ hôi nước mắt của họ. Họ sẽ mang cảm giác của người bị lừa đảo và sẽ tìm đến những nẻo tu mang lại cho họ sự giác ngộ đích thực, thay vì đã làm con tin u mê của bọn lừa dối, phĩnh phờ.

Những xàm tăng dù sân hận đến đâu cũng phải cúi đầu trước lẽ phải. Họ tìm cách cắt xén những buổi thuyết giảng kêu gọi cúng dường, những lời tuyên truyền một thứ “đạo pháp” không có trong bất cứ sách vở nào. Song công chúng cũng cần phải cảnh giác trước phản ứng trả đũa nhắm vào người lương thiện của những kẻ cảm thấy bị mất mát cả vật chất lẫn tinh thần, và hèn hạ nhất là sự trả đũa chính đồng đạo của họ.

– Sự giám sát của công chúng đối với hành tung của giới xàm tăng ngày một chặt chẽ hơn, giúp hạn chế được những toan tính sử dụng sai mục đích tiền cúng dường, từ đó, cơ hội làm những việc công ích cho chùa chiền, quảng bá đạo pháp chân chính sẽ nhiều hơn. Mấy ngày qua, sự kiện “bom hàng” một chiếc xe trị giá hàng tỷ của một kẻ tiêu biểu cho giới xàm tăng, bị dư luận mang ra chế giễu, cho thấy sự khác biệt như nước với lửa giữa vị chân tu theo hạnh đầu đà với những kẻ mượn danh tu hành để sống thừa mứa, ăn trên ngồi trước thiên hạ.

– Hiện tượng Thích Minh Tuệ cho thấy sự bất ổn của một tổ chức Phật giáo chịu sự chi phối của nhiều thế lực trong xã hội. Tổ chức này có những dấu hiệu bao che cho những xàm tăng ma mị, lừa gạt công chúng bằng cách kêu gọi cúng dường để mưu cầu lợi lộc ở kiếp sau. Lớp công chúng bị ma mị đó bị coi như những nhà đầu tư, bỏ vốn ra, nhưng lợi nhuận chỉ là những lời hứa hẹn láo lếu. Những bài giảng xàm xí, đi ngược lại đạo pháp của Phật giáo, được dung túng ngày này qua tháng nọ, trong khi một bậc chân tu nói lời ngay thẳng như thầy Thích Minh Đạo bị kỷ luật ngay chỉ vì một lời nói chưa đủ nghĩa. Người ta có cảm giác là bài nói chuyện của sư Minh Đạo nhằm tán thán sư Minh Tuệ, đã làm phật lòng những kẻ ghen ăn tức ở và họ chực chờ một cơ hội dù là nhỏ nhất để trả đũa.

– Từ sự kiện thầy Minh Đạo, ta đau lòng nhìn thấy nỗi cô đơn của những nhà tu chân chính. Họ không mồm loa mép giải, dụ dỗ, dọa nạt công chúng bằng những bài giảng chỉ nhắm vào “công đức” cúng dường. Họ tu âm thầm, hoạt động Phật sự bằng những đồng tiền cúng dường khiêm tốn của lớp Phật tử cũng thiếu thốn như họ, nhưng tấm lòng trọng nghĩa của họ vô cùng to lớn.

Cho đến ngày thầy Minh Đạo bị “kỷ luật”, hầu hết trong chúng ta mới biết được rằng thầy đang nuôi dưỡng nhiều trẻ em mồ côi, nhiều người già yếu, bệnh hoạn. Thầy không lu loa kêu gọi cúng dường, thầy âm thầm làm những việc có ích cho đời, vì thế “kiếp nạn” thầy vừa trải qua khiến chúng ta ứa nước mắt nghĩ đến sự cô đơn của bậc chân tu. Cũng từ đó, ta tin rằng còn có nhiều thầy Minh Đạo khác đang âm thầm lo cho đạo pháp, vẫn an bần lạc đạo trong nỗi cô đơn của mình. Họ đáng được chúng ta tìm đến, chia sẻ những nhọc nhằn, giúp họ có điều kiện tối thiểu để hoằng dương đạo pháp.

– Trong giới doanh nghiệp làm ăn chân chính, đã có nơi “quay xe”, quyết định dùng những đồng tiền cúng dường vô bổ trước đây để cứu giúp những phận đời bất hạnh trong xã hội, những em bé mồ côi, những người già neo đơn, những người tàn phế bị vứt ra ngoài xã hội sau khi chiến tranh kết thúc. Sự lan tỏa những cảm nghĩ và việc làm chính đáng trong giới doanh nghiệp sẽ có hiệu ứng xã hội vô cùng to lớn, góp phần giáo dục thế hệ trẻ trước những vấn đề quan trọng của đất nước.

– Hạnh tu của thầy Minh Tuệ đã lan tỏa sang các tôn giáo khác, nhiều linh mục Công giáo, tu sĩ Phật giáo Hòa Hảo, tán thán bậc chân tu Phật giáo bằng những nhận định sâu sắc, có tác dụng kết nối niềm tin của tín đồ nhiều tôn giáo khác nhau, gia tăng sự hiểu biết và cảm thông giữa con người với con người, bất luận họ thuộc về tôn giáo nào

– Hiện tượng thầy Thích Minh Tuệ cũng bắt đầu lan tỏa ra ngoài nước. Đó là cơ hội cho thế giới thấy được chân giá trị của một cộng đồng những người Việt Nam tu theo Phật giáo, làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan đến Phật giáo tại Việt Nam. Mặt khác, nó cũng gián tiếp cho thấy một khía cạnh tích cực trong chính sách về tôn giáo của nhà nước Việt Nam, đối với lòng tín ngưỡng thuần thành của công chúng. Đây là một cơ hội, và cũng là thách thức, cho những người phụ trách về tôn giáo trong bộ máy nhà nước.

Kẻ Đi Tìm Tổng Hợp

Trong khi các loại vũ khí Pháo Binh như đại bác Excalibur bắn đạn chính xác với GPS dẫn đường từng là vũ khí lý tưởng ở chiến trường Ukraine, “mỗi viên một cú đánh”, Drone cá nhân tự sát cũng vậy chúng từng có khả năng lao vào xe tăng địch một cách chính xác ngoạn mục nhờ vào hệ thống dẫn đường GPS. Tình hình hoàn toàn thay đổi vào tháng 3 năm 2023, khi Nga áp dụng cách làm tê liệt GPS với vũ khí điện tử làm hóc GPS trong vũ khí Mỹ, đạn Excalibur rơi tự do vì không biết đi đâu, máy bay drone cũng chả khá hơn. Thậm chí hỏa tiển phóng lựu HIMARS cũng thiếu chính xác.

Các loại vũ khí dẫn đường GPS bị vô hiệu hóa 50-90% bao gồm:

Tín hiệu gây nhiễu của Nga được gửi lên từ mặt đất và tạo thành một khu vực hình nón. Bất kỳ loại đạn dẫn đường nào – hoặc máy bay – đi qua đều có nguy cơ bị can thiệp.

Một hệ thống gây nhiễu Pole-21 của quân đội Nga.ẢNH TRUYỀN THÔNG NHÀ NƯỚC NGA

Vào thời điểm xảy ra cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2/2022, Nga có 18.000 binh sĩ tác chiến điện tử, Đại tá Pavlenko (quân đội Ukraine) nói.”Nhưng hiệu quả của chúng kém ấn tượng hơn nhiều người mong đợi.”

Nga đã mau chóng có các tiến bộ, Các hệ thống của Nga như Zhitel và Pole-21 đang chứng tỏ là đặc biệt hiệu quả trong việc gây nhiễu GPS và các liên kết vệ tinh khác. Họ có thể vô hiệu hóa máy bay không người lái điều khiển hỏa lực pháo binh và thực hiện các cuộc tấn công kamikaze vào quân đội Nga.

Một chỉ huy tiểu đoàn, phát biểu với điều kiện giấu tên vì không được phép công khai, đã mô tả việc điều khiển máy bay không người lái trinh sát trong điều kiện sương mù vào năm ngoái ở Bakhmut để theo dõi cuộc tấn công của HIMARS vào một vị trí của Nga. Trên màn hình của mình, người chỉ huy thất thần nhìn từng tên lửa bắn trượt ra khỏi các mục tiêu.

Vào tháng 1, bộ chỉ huy quân sự Ukraine đã viết một tài liệu chính sách kêu gọi những người ủng hộ phương Tây đưa ra một giải pháp thay thế: đạn chùm M26 cũng có thể được phóng từ hệ thống tên lửa phóng loạt. Những tên lửa không điều khiển, công nghệ thấp này có khả năng chống gây nhiễu và bom chùm con vẫn có thể bắn trúng mục tiêu trên diện rộng ngay cả khi phát bắn không chính xác.

Kyiv vẫn coi tên lửa HIMARS của mình có hiệu quả, nhưng việc gây nhiễu của Nga có thể khiến chúng bắn trượt mục tiêu từ 50 feet trở lên.

“Ví dụ, khi nó là một cây cầu phao… nhưng có độ lệch 10 mét, nó sẽ chìm xuống nước”, quan chức thứ nhất của Ukraine cho biết.

Các quan chức quân sự cấp cao Ukraine cho biết tên lửa hành trình phóng từ trên không Storm Shadow do Anh cung cấp ít bị Nga gây nhiễu hơn vì chúng không chỉ dựa vào GPS mà còn dựa vào hai hệ thống định vị khác, bao gồm bản đồ nội bộ phù hợp với địa hình đường bay dự định của nó. . Tuy nhiên, lực lượng phòng không Nga đã đạt được một số thành công trong việc đánh chặn chúng.

Cho đến nay, Ukraine cũng đã thành công với các tên lửa tầm xa thuộc Hệ thống tên lửa chiến thuật quân đội do Mỹ cung cấp, có tầm bắn lên tới 190 dặm nhưng chúng cũng có thể bị lực lượng phòng không Nga nhắm tới.

Các quan chức Ukraine cho biết họ dự kiến ​​số vũ khí hiệu quả trên chiến trường hiện nay như ATACMS sẽ sụt giảm hiệu quả một cách tương tự trong vòng một năm tới đây.

Quan chức thứ hai của Ukraine nói: “Người Nga sẽ học cách chống lại nó”. “Đó là cách cuộc chạy đua vũ trang diễn ra.”

Vô Hiệu Hóa Cell Phone và Starlink Internet

Tờ New York Times cho biết khả năng gây nhiễu thông tin liên lạc của Nga đã làm mất khả năng liên lạc, thu thập thông tin tình báo và tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine. Các binh sĩ Ukraine nói với tờ báo rằng dịch vụ Starlink bị kẹt làm giảm khả năng liên lạc nhanh chóng của họ, khiến họ phải tranh giành để gửi tin nhắn văn bản (thường là cực kỳ chậm) để chia sẻ thông tin về các cuộc diễn tập hoặc tấn công của Nga đến hoặc đang diễn ra.

Việc gây nhiễu được cho là lặp đi lặp lại trên khắp chiến tuyến phía bắc của Ukraine, thường trùng với những bước tiến của Nga. Sự cố ngừng hoạt động mới là lần đầu tiên Nga gây nhiễu việc tiếp nhận Starlink trên diện rộng và thường xuyên như vậy. Nếu tiếp tục, nó có thể “đánh dấu một sự thay đổi chiến thuật trong cuộc xung đột”, làm nổi bật sự phụ thuộc của Ukraine vào công nghệ internet của SpaceX.

Nga đã cố gắng làm gián đoạn các liên lạc của Ukraine kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, nhưng dịch vụ Starlink được cho là đã hoạt động tốt khi đối mặt với chúng. Một cái gì đó đã thay đổi. Bộ trưởng Kỹ thuật số Ukraine, Mykhailo Federov, nói với tờ New York Times trong tuần này rằng việc gây nhiễu gần đây của Nga dường như sử dụng “công nghệ mới và tiên tiến hơn”.

Federov nói với báo NYT rằng quân đội của Vladimir Putin hiện đang “thử nghiệm các cơ chế khác nhau để phá vỡ chất lượng kết nối Starlink vì nó rất quan trọng đối với chúng tôi”. Bộ trưởng Kỹ thuật số không nói rõ vũ khí chính xác mà Nga đang sử dụng, nhưng một quan chức Nga phụ trách tác chiến điện tử của nước này nói với truyền thông nhà nước vào tháng trước rằng quân đội của họ đã đưa Starlink vào “danh sách các mục tiêu” và họ đã phát triển các cách để phá vỡ dịch vụ.

Cuộc chiến vô hình của Ukraine để gây nhiễu vũ khí Nga

Công việc của lính tác chiến điện tử là phát hiện tín hiệu điện tử từ tất cả các loại vũ khí của Nga – bao gồm máy bay không người lái, hệ thống phòng không, thiết bị gây nhiễu, pháo và nhiều bệ phóng tên lửa. Họ tìm ra nơi tín hiệu bắt nguồn và loại vũ khí, sau đó chuyển tọa độ cho các đơn vị khác sẽ nhằm mục đích tiêu diệt mục tiêu.

“Nếu tôi thấy một số đài phát thanh ở cùng một nơi, tôi hiểu đó là một sở chỉ huy. Nếu tôi thấy một số đài phát thanh bắt đầu tiến về phía trước, tôi hiểu đó có thể là một cuộc phản công hoặc một cuộc tấn công”.

Chiến tranh điện tử đã trở thành một đặc điểm xác định của cuộc xung đột trong tương lai.

Người Nga,  đầu tư rất nhiều vào EW – Tác Chiến Điện Tử gây nhiễu, họ đã sử dụng nó để “gây nhiễu” tín hiệu GPS cho bom thông minh do các quốc gia phương Tây cung cấp, có nghĩa là chúng tạo ra rất nhiều năng lượng với tần số tương tự như các vệ tinh đến nỗi máy thu trên vũ khí không thể nhận được tín hiệu tương đối yếu.

Phổ điện từ đã trở thành một lĩnh vực chiến đấu. Ảnh của ARMY.MIL

Đặc điểm cơ bản nhất của phổ điện từ là khi tần số tín hiệu (rung động mỗi giây) tăng lên, bước sóng (khoảng cách giữa các đỉnh của sóng liên tiếp) giảm. Động lực này chỉ ra cách các phân đoạn khác nhau của quang phổ có thể được sử dụng, với hoạt động quân sự chủ yếu giới hạn ở sóng vô tuyến, hồng ngoại và quang học (ánh sáng khả kiến).

Trong hàng ngàn băng thông có thể sử dụng bao gồm các phân đoạn này, chiến tranh điện tử được tiến hành theo ba cách cơ bản: tấn công điện tử, bảo vệ điện tử và hỗ trợ điện tử.

Máy bay chiến đấu F-35 được trang bị cảm biến, bộ xử lý và vũ khí để thực hiện cả ba chức năng, với cạnh ngoài của máy bay mang các hệ thống nhúng để phát hiện cả vũ khí dẫn đường bằng radar và tầm nhiệt. Các tín hiệu được hợp nhất thành một bức tranh tích hợp về các mối đe dọa mà máy bay có thể né tránh, gây nhiễu, đánh lừa hoặc tấn công động học khi hoàn cảnh ra lệnh.

Kế hoạch nâng cấp F-35 sẽ tăng cường hơn nữa các tính năng này, một phần bằng cách lắp đặt một mảng radar quét điện tử mới có thể gây nhiễu chính xác các nguồn phát của kẻ thù. Hệ thống tác chiến điện tử F-35 cũng đang được lắp đặt trên máy bay ném bom B-21 của Không quân Mỹ.

Lầu Năm Góc từ lâu đã phát triển một biện pháp đối phó để đối phó với mối đe dọa này dưới dạng tín hiệu mạnh hơn – khó gây nhiễu hơn – nhưng với các vệ tinh GPS gần nhất cách xa hơn 12.000 dặm, gây nhiễu vẫn là một lựa chọn tiềm năng cho kẻ thù.

Công suất bức xạ của các thiết bị gây nhiễu thường giảm dần tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách của chúng tới các máy thu trên các mục tiêu, do đó, tín hiệu càng mạnh, thiết bị gây nhiễu càng cần phải ở gần để bao trùm và phủ nhận nó.

Lực lượng chung của Mỹ đã phát triển một loạt các biện pháp được thiết kế để bảo mật dữ liệu điều hướng và thời gian ngay cả trong môi trường bị từ chối GPS. Đây chỉ là một khía cạnh của EW, nhưng nó minh họa sự cạnh tranh liên tục để thống trị quang phổ dùng cho tín hiệu liên lạc.

Cả hai bên đều sử dụng chiến tranh điện tử để vô hiệu hóa máy bay không người lái của bên kia bằng cách can thiệp vào các liên kết liên lạc. Điều đó không khó thực hiện khi quân đội đang sử dụng máy bay không người lái thương mại sẵn có như Ukraine. The Economist đưa tin, Ukraine mất hàng nghìn máy bay không người lái mỗi tháng, thường là do gây nhiễu của Nga.

Các công ty khác đã phát triển các hệ thống phòng thủ vô hiệu hóa tên lửa tầm nhiệt bằng cách nhắm mục tiêu vào các cảm biến hồng ngoại của chúng bằng năng lượng định hướng khiến nó không thể duy trì khóa mục tiêu.

 

Ba’o Tieng Dan

Blog RFA

Song Chi

31-5-2024

Sư Minh Tuệ, một người 6 năm qua lặng lẽ thực hành lối tu khổ hạnh (Hạnh đầu đà) — ngày ăn một bữa, áo mặc là những mảnh vải rách vá lại với nhau, đêm ngủ ngồi ở gốc cây, nghĩa địa, ngày đi lang thang từ nơi này sang nơi khác khất thực mà ăn, không nhận vật dụng, không nhận tiền cúng dường — bỗng nhiên vì có người quay phim, chụp hình đưa lên mạng xã hội mà thành “hiện tượng”, thành ra “nổi tiếng” bất đắc dĩ. Điều đáng nói là “cơn sốt” của xã hội Việt Nam về sư Minh Tuệ cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

Đã có rất nhiều ý kiến, bài viết khác nhau về sư Minh Tuệ trong suốt thời gian qua, với đủ mọi lời khen chê, mọi cung bậc sắc thái cảm xúc, nhưng có một điều rõ ràng là “hiện tượng” sư Minh Tuệ đã vô tình bộc lộ rất nhiều vấn đề trong tâm lý con người, hiện trạng xã hội, cũng như hiện tình Phật giáo Việt Nam.

Chuyện bình thường ở nhiều nước khác, lại trở thành bất thường ở Việt Nam

Chuyện các nhà sư tu khổ hạnh lặng lẽ đi khất thực từ nơi này sang nơi khác không phải là chuyện lạ ở một số quốc gia có tỷ lệ người theo đạo Phật đông đảo, thậm chí ngay ở miền Nam Việt Nam dưới chế độ VNCH trước đây, dân chúng cũng đã từng bắt gặp hình ảnh các nhà sư đi khất thực như vậy.

Nhưng như nhiều người cũng đã phân tích, tại sao bây giờ chuyện sư Minh Tuệ lại thành một hiện tượng? Thứ nhất, vì lâu nay hầu như hiếm có ai tu như vậy. Thứ hai, người dân được dịp so sánh với các ông “sư quốc doanh” trong đó có những nhân vật nổi tiếng như Thích Chân Quang, Thích Nhật Từ, Thích Trúc Thái Minh… và rất nhiều ông sư khác. Các chức sắc Phật giáo này ở trong những ngôi chùa được xây nguy nga đẹp đẽ bằng tiền cúng dường, hưởng thụ một cuộc sống đầy đủ, thậm chí đi xe hơi, xài điện thoại, đồng hồ đắt tiền, mặt mũi béo tốt, từ hành vi cử chỉ, lời nói cho đến lối sống còn đầy đủ sự tham lam sân si trần tục…

Chẳng hạn như Thích Nhật Từ đi kiện một ông cụ già 90 tuổi chỉ vì một câu nói “ngu như bò”, Thích Trúc Thái Minh lừa phật tử qua việc trưng bày cái gọi là “xá lợi tóc” ở chùa Ba Vàng, hoặc kêu gọi cúng sao giải hạn, hay Thích Chân Quang với những lời giảng xàm xí về kiếp trước, về nhân quả, khuyên phật tử phải cúng dường càng nhiều càng tốt, đe dọa không cúng thì sẽ không được phước báu…

Sư Minh Tuệ xuất hiện cho chúng ta thấy điều gì trong tâm lý đám đông, hiện trạng xã hội, hiện tình Phật giáo Việt Nam?

Việc người dân kéo đàn kéo lũ đi theo sư Minh Tuệ, quay phim, chụp ảnh, sắp hàng đảnh lễ, quét rác, rải hoa trên đường đón sư Minh Tuệ và các huynh đệ đi qua, một mặt cho thấy người dân khao khát có những bậc chân tu, khao khát được nhìn thấy Phật giáo trở lại con đường giản di đúng với bản chất tự ngàn xưa; nhưng mặt khác việc nhiều người tôn sùng, quỳ lạy, khóc lóc, đọc thơ, sờ vào người, đòi đổi nồi cơm điện, giành nhau cái bìa carton sư lót chai nước, xâm phạm sự riêng tư — sư Minh Tuệ đi vào nhà vệ sinh cũng chĩa máy quay… cho thấy sự mê muội, thói mê tín, quan niệm lệch lạc, hiểu sai về đạo Phật của một số người. Cũng giống như việc đi chùa nhét tiền vào tay tượng Phật, cúng bái để cầu mong làm ăn phát tài mua may bán đắt, nhiều người dường như có quan niệm cúng dường chỉ để xin phước báu? Bên cạnh đó là sự trục lợi của một số người làm YouTube, Tiktok.

Dư luận cũng nói nhiều đến thái độ ghen tị, sân si của một số nhà sư quốc doanh, một số “đệ tử” của các vị này hay những “nhà báo” bênh vực cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Từ những bài viết, tấn công trực diện vào sư Minh Tuệ đăng trên trang Phật Giáo Đời Sống, như bài “Nghĩ gì về tăng đoàn của Minh Tuệ” của tác giả Lý Diện Bích chẳng hạn, vu khống, chụp mũ sư Minh Tuệ, lời văn bộc lộ rõ sư ganh ghét, tức tối về việc tu tập của sư Minh Tuệ (cả 3 bài viết này hiện đã lẳng lặng bị gỡ bỏ); rồi những cái sai trong văn bản của Hội đồng trị sự của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hạ thấp thầy Minh Tuệ, tuyên bố sư Minh Tuệ không phải là tu sĩ/ nhà tu, đưa tên tuổi, nhân thân của sư Minh Tuệ ra; hay việc sư Sư Thích Chân Quang làm video mắng thầy Thích Minh Tuệ là thằng, là ba trợn…

Giữa những người mang tiếng là tu hành mà không hề bớt sân hận đó thì một nhà sư có những lời giảng sâu sắc, chân thành, đúng đắn về hiện tượng sư Minh Tuệ là Hòa thượng Thích Minh Đạo, Trụ trì Tu viện Minh Đạo ở Bà Rịa – Vũng Tàu, lại bị tổ chức Giáo hội Phật giáo Việt Nam ở địa phương của Hòa thượng khiển trách, bắt phạt quỳ sám hối, khiến vị Hòa thượng này phải xin rút lui khỏi mọi nhiệm vụ của giáo hội, “xin khép mình trong im lặng”.

Điều tích cực là sự lên tiếng của rất nhiều facebooker, nhà báo, nhà giáo, nhà văn, nhân sĩ trí thức, phật tử trên mạng xã hội đã có những tác dụng: Những bài viết tấn công sư Minh Tuệ bị buộc phải gỡ bỏ, giáo hội Phật giáo Việt Nam phải “mời” nhà sư Thích Chân Quang lên làm việc về những phát ngôn của mỉnh, và ngày 20/5 vừa qua trện báo điện tử của tỉnh Hải Dương đã có một bài viết rất đàng hoàng: “Sự thật phơi bày qua hiện tượng Thích Minh Tuệ”.

Bên cạnh đó cũng có rất nhiều người chất vấn: Đi tu như vậy thì làm lợi gì cho xã hội? Ai cũng đi tu thì ai lao động, làm ra lúa gao, dệt vải, giữ gìn trật tự an ninh con đường sư đi. Đây gọi là lo bò trắng răng. Xã hội mỗi người một việc. Xã hội Việt Nam 100 triệu dân, có mấy người đi tu khổ hạnh được như thầy Minh Tuệ? Nếu lên tiếng sao không lên tiếng về những nhà sư, chùa cao cửa rộng giảng bậy bạ làm mê muội dân chúng, hay hiện tượng du lịch tâm linh, kinh doanh chùa… nhằm móc túi người dân và làm cho Phật giáo càng băng hoại thêm.

Giữa tất cả những sự ồn ào, bất nháo, cho thấy sự mê muội, thiếu ý thức của nhiều người do phải sống quá lâu trong một xã hội độc tài, lệch chuẩn, một điều an ủi khác nữa như đã nói là đám đông vẫn luôn khao khát điều tốt đẹp, khao khát những con người tử tế. Khi một người tử tế, một trí thức đúng nghĩa, một vị chân tu xuất hiện người ta nhân ra ngay. Khi Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ qua đời, nhiều người, trong đó có những trí thức miền Bắc lần đầu mới nghe đến tên Ngài, mới tìm đọc những gì Ngài viết rồi ngưỡng mộ, chia sẻ, lan tỏa…

Những người như Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ, thiền sư Lê Mạnh Thát, hòa thượng Thích Quảng Độ và bao nhiêu bậc chân tu, thiền sư, học giả ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975 với trí tuệ cao vời, đã miệt mài làm công việc giảng dạy, viết sách, dịch kinh…đóng góp vào văn hóa, giáo dục; cũng như đã làm gương cho đám đông qua chính bản thân các vị với một đời sống giản dị, đại bi đại trí đại dũng của mình.

Trong khi đó, sư Minh Tuệ là người thực hành con đường tu tập của đức Phật thời xa xưa, không thuyết giảng, nhưng hình ảnh buông xả, từ bỏ tất cả của sư Minh Tuệ sẽ có những tác động. Khi nhìn thấy một người có thể từ bỏ, buông bỏ tất cả như vậy người ta sẽ tự đặt câu hỏi, tại sao chúng ta không có thể buông bỏ một chút xíu gì đó trong tâm tính, trong ham muốn, cắt giảm bớt các nhu cầu, bớt phàn nàn sân si ghen tị v.v… để cuộc sống nhẹ nhàng hơn?

Tuy nhiên, cái gỉ thái quá thì cũng có hại. Kể cả sự khen ngợi, ngưỡng mộ, sùng bái khi quá mức sẽ không chỉ làm phiền đến việc tu tập, sự bình an của sư Minh Tuệ và những người đi cùng, mà sẽ tạo cớ cho nhà cầm quyền ra tay.

Lại có những người cho rằng sự xuất hiện của sư Minh Tuệ thời gian qua tuy làm hại cho Phật giáo Việt Nam là lột mặt nạ những kẻ giả tu và phơi bày sự suy thoái, biến tướng của Phật giáo Việt Nam, nhưng lại vô hình trung làm lợi cho nhà nước cộng sản. Giữa lúc “thượng tầng chính trị” của đảng cộng sản đang bị khủng hoảng trầm trọng với những cuộc thay người, “đảo chính mềm” diễn ra liên tục, thì việc dân chúng chú ý đến sư Minh Tuệ, bàn bạc suốt ngày về sư Minh Tuệ cũng làm giảm bớt sự chú ý vào nội tình bất ổn này? Nhưng chỉ cần sau khi bàn cờ ngã ngũ, mọi cái ghế đã được chia xong mà mối quan tâm cũng như ảnh hưởng của sư Minh Tuệ vẫn không giảm đi, thì nhà cầm quyền có thể sẽ ra tay “dẹp sạch” bằng bất cứ lý do vớ vẩn gì đó. Trong một chế độ độc tài mọi thứ từ hữu hình đến vô hình đều phải nằm “trong hệ thống”, đều phải chịu sự kiểm soát của đảng, bất cứ cái gì khác đi, dù là một cách tu khác, cũng không được phép.

Chế độ độc tài toàn trị khiến mọi thứ đều lệch lạc, lệch chuẩn

Nhìn vào xã hội Việt Nam hiên tại dưới chế độ độc tài toàn trị do đảng cộng sản lãnh đạo, chúng ta có thể nhận thấy một sự sai lạc, lệch hướng, lệch chuẩn trong mọi lĩnh vực, xuất phát từ sự sai lầm của mô hình thể chế chính trị và hướng đi của đất nước. Đó là sự lệch chuẩn từ những giá trị trong cuộc sống, tiêu chuẩn đánh giá con người, lối sống–chạy theo vật chất, chạy theo những cái bề ngoài…cho tới văn hóa, đạo đức, tôn giáo… Bởi vì tất cả đều bị chính trị hóa. Phật giáo Việt Nam thì vừa bị chính trị hóa, vừa bị thương mại hóa. Giáo hội Phật giáo Việt Nam từ lâu nay đã trở thành một tổ chức “thần quyền”, dựa vào nhà cầm quyền, ứng xử độc tài chẳng khác gì chính nhà nước này khi tự cho mình cái quyền xác nhận ai không phải là tu sĩ/nhà sư, ai tu khác đi thì không được công nhận, ai lên tiếng nói điều phải thì bị phạt, bị quỳ sám hối, ai tu tại gia thì bị triệt cho vào tù…; còn những “ma tăng” suốt ngày rao giảng nhảm nhí, bậy bạ, hù dọa người dân để họ phải cúng dường cho mình có tiền sống phủ phê, có tiền hàng tỷ trong tài khoản, có sổ đỏ đất đai v.v…thì lại không hề gì.

Và hiện tình đó của Phật giáo Việt Nam sẽ không thể thay đổi khi nào còn chế độ độc tài, còn chưa có tự do tôn giáo. Phải có tự do tôn giáo thì các tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng, mới có thể phát triển lành mạnh, đúng hướng, mới có nhiều vị chân tu, trí thức, thiền sư xuất hiện tự do hoằng dương chánh pháp, in ấn sách vở, mở trường đại học, tổ chức những cuộc tranh luận sâu về triết học, về Phật giáo… Từ đó mới lại có thể có “thế hệ vàng” những nhà sư, thiền sư, trí thức có kiến thức uyên thâm, đạo hạnh cao vời như miền Nam trước đây và mới có thể nâng cao dân trí, giúp cho người dân có được sự hiểu biết đúng đắn về Phật giáo để không sa vào mê tín, dị đoan. Và những tổ chức tôn giáo độc lập, những nhóm tu tại gia như Thiền Am Bên Bờ Vũ trụ, hay người tu khổ hạnh như sư Minh Tuệ có thể được tự do tu hành miễn không làm hại gì ai.