Cử nhân thất nghiệp – Giáo dục cần cải tổ

17.11.2016

• VOA Tiếng Việt

Bộ trưởng GD&ĐT cho biết khoảng 80% sinh viên ra trường có việc làm nhưng theo giáo sư Nguyễn Lân Dũng, công tác đào tạo của ngành giáo dục Việt Nam chưa phù hợp với nhu cầu của xã hội. (Ảnh minh hoạ)

Nhà lãnh đạo mới của bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đã bị các đại biểu quốc hội chất vấn về tình trạng 300.000 sinh viên ra trường không tìm ra việc làm.

Giáo dục là vấn đề nóng trong buổi chất vấn tại quốc hội hôm 16/11 khi tân bộ trưởng bộ Giáo dục Đào tạo phải giải trình về tình trạng sinh viên ra trường bị thất nghiệp, theo báo chí trong nước.

Báo Người Lao Động dẫn lời một đại biểu ở Thanh Hóa hỏi rằng “bộ trưởng có trách nhiệm gì đối với thực trạng này và giải pháp khắc phục?”

Bộ trưởng GD&ĐT cho biết khoảng 80% sinh viên ra trường có việc làm nhưng theo giáo sư Nguyễn Lân Dũng của trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội, công tác đào tạo của ngành giáo dục Việt Nam chưa phù hợp với nhu cầu của xã hội:

“Nếu chúng ta cứ dựa vào các vị trí nhà nước – hiện nay là 6,5 triệu người trong biên chế – thì không thể nào đáp ứng được. Cho nên phải xã hội hóa cho nên đổi mới của giáo dục sắp tới sẽ phải hướng tới nhu cầu thực tế của xã hội để đào tạo. Cho nên vừa rồi không phải là thất nghiệp mà là không làm đúng cái chuyên môn được đào tạo thì nó phí đi.”

Bộ trưởng Nhạ cũng thừa nhận điều này khi phát biểu tại phiên họp Quốc Hội ở Hà Nội. Ông nói chất lượng giáo dục hiện chưa cao. Nguyên nhân chính theo ông, là do chương trình đào tạo chưa bám sát nhu cầu của thị trường lao động, dẫn đến tình trạng sinh viên khi ra trường, thiếu kỹ năng thực tế cũng như trải nghiệm, và không đạt yêu cầu về các kỹ năng khác.

Theo thống kê của bộ Giáo Dục khoảng 7% lực lượng lao động ở Việt Nam là sinh viên tốt nghiệp đại học trong khi con số trung bình ở các nước phát triển xê dịch từ 25-30%.

Giám đốc sở đào tạo và dạy nghề của bộ GD&ĐT Dương Đức Lân được Thanh Niên News trích lời nói Việt Nam có thể có nhiều cử nhân hơn so với nhu cầu của thị trường nhân dụng.

Giáo sư Lân Dũng, người đã có 60 năm giảng dạy ở trường đại học Tổng Hợp, nói việc các em học sinh không có định hướng đúng đắn khi chọn ngành học là một trong những nguyên nhân chính khác:

“Sinh viên có định hướng nhưng định hướng có đúng hay không lại là một chuyện khác. Sinh viên muốn làm nghề đó nhưng ra trường lại không có nhu cầu của nghề đó cho nên ý muốn của sinh viên không phù hợp với nhu cầu thực tế. Lâu nay sinh viên tự chọn thì họ không biết được xã hội phát triển như thế nào. Sau 4 năm sau thì ngành nghề đó mới xuất hiện chẳng hạn thì sinh viên không thể chọn được.”

Theo ghi nhận của Tin Tức, trả lời một đại biểu chất vấn về việc “liệu Việt Nam có quá nhiều trường đại học hay không?” bộ trưởng Nhạ cho rằng nếu xét tỷ lệ số sinh viên trên vạn dân là không nhiều. Theo ông, hiện Việt Nam có hơn 200 sinh viên/10.000 dân so với mức trung bình 450 sinh viên/10.000 dân. Giáo sư Lân Dũng nói việc mở quá nhiều trường đại học – chất lượng giảng dạy không đồng đều – đã làm các trường đại học ở Hà Nội và các thành phố lớn khác xa với các trường đại học ở các tỉnh lẻ. Giáo sư Lân Dũng nói:

“Học sinh Việt Nam qua các kỳ thi quốc tế thì không kém nhưng vấn đề là vì mở nhiều trường đại học quá nên chất lượng không đồng đều. Nhìn nhận chung một nhận định rằng giáo dục Việt Nam kém thì tôi không đồng ý mà giáo dục Việt Nam có nhiều trường yếu kém.”

Theo giáo sư Lân Dũng việc người Việt Nam thích học đại học dẫn tới việc mở các trường đại học để đáp ứng nhu cầu đó. Và đó là một nhận thức không thực tế của cha mẹ và các em học sinh. Giáo sư Lân Dũng cho biết:

“Hiện nay gia đình nào cũng muốn con vào đại học thì điều đó là không hay. Và từ cha ông ta cứ thích là phải vào học cao đẳng và đó là tâm lý không được đúng lắm. Và hơn nữa là các ngành công nghiệp của chúng ta gần đây mới phát triển còn trước đây chưa có nhiều ngành công nghiệp pháp triển nên nếu không học đại học mà về làm ruộng thì rất là chán.”

Giáo sư Lân Dũng cho biết nhiều sinh viên chọn học các ngành như kế toán và giáo viên thì nhu cầu lại thấp trong khi nhu cầu cho các ngành như công nghệ thông tin lại cao.

Số liệu đánh giá của Tổ chức Năng suất Châu Á-Thái Bình Dương cho thấy 80% nhân lực của Việt Nam khi các công ty đa quốc gia đăng tuyển đánh giá chưa đạt yêu cầu.

 Đa đảng để làm gì?

 Lê Trung Tĩnhgửi cho BBC từ Anh Quốc

• BBC

EPA

Lãnh đạo đảng Cộng sản Việt Nam

Trong tuần qua, hàng vạn người dân Hàn Quốc tham gia biểu tình tại thủ đô Seoul đòi Tổng thống Park Geun-hye từ chức. Một cuộc xuống đường như vậy khó có thể xảy ra tại Việt Nam hiện nay, dầu nhiều người có thể mong muốn hay vận động cho chuyện đó.

Một lý do đơn giản là người dân không thể xuống đường thể hiện bất bình hay yêu cầu thay đổi nếu họ không thấy một lựa chọn, giải pháp chính trị nào khác ngoài đảng Cộng sản và các tổ chức chính trị trực thuộc.

Không như e ngại có thể của nhiều người, việc thành lập các chính đảng tại Việt Nam là một việc hợp pháp, khả thi nếu có một cách tiếp cận đúng và bắt đầu từ bây giờ.

Tính hợp hiến của việc thành lập các chính đảng

Theo Bách khoa Toàn thư Việt Nam, “Chính trị là tất cả những hoạt động, những vấn đề gắn với quan hệ giai cấp, dân tộc, quốc gia và các nhóm xã hội xoay quanh một vấn đề trung tâm đó là vấn đề giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước.”

Đảng phái là những tổ chức chính trị để thực hiện những hoạt động trên. Điều 9 Hiến pháp Việt Nam 2013 ghi “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị – xã hội». Quyền công dân về chính trị cũng được ghi trong điều 14 và 16 của Hiến pháp.

Hoạt động chính trị, sinh hoạt đảng phái do đó hoàn toàn không có nghĩa chống phá nhà nước, mà ngược lại nó chỉ làm nhà nước mạnh hơn, tăng sự ổn định và tính chính danh qua việc đại diện trọn vẹn người dân và đáp ứng được nhiều mối quan tâm.

Việc “giành, giữ và sử dụng” quyền lực nhà nước trong lịch sử được thực hiện bằng các hình thức chính như sử dụng vũ lực, ban hành luật, thương lượng, biểu tình ôn hòa, vận động bầu cử. Vì an ninh của con người và đất nước Việt Nam, chúng ta phải dứt khoát nói không với việc sử dụng vũ lực hay đe dọa vũ lực từ bất cứ chính đảng nào và chỉ ủng hộ các hình thức hoạt động chính trị ôn hòa.

Các chính đảng sẽ đại diện và đảm bảo quyền lợi cho những thành phần dân chúng hay những mối quan tâm (môi trường, biên giới lãnh thổ…) khác nhau. Thương lượng, thỏa hiệp hay cạnh tranh ảnh hưởng, cụ thể nhất qua kết quả bầu cử là cách giải quyết và dung hòa văn minh các khác biệt về lợi ích và mối quan tâm. Điều này giảm thiểu khả năng dẫn đến căng thẳng và đối kháng.

Thậm chí khi có căng thẳng, biểu tình, hỗn loạn, các chính đảng sẽ đại diện những người dân bất bình đối thoại với nhà nước, đảng cầm quyền để tìm ra giải pháp tối ưu. Điều này chỉ có thể tốt hơn cho đất nước và trong một chừng mực nào đó hỗ trợ đảng đang cầm quyền trong việc quản lý đất nước và giải quyết khủng hoảng.

Hoạt động chính trị, sinh hoạt đảng phái do đó hoàn toàn không có nghĩa chống phá nhà nước, mà ngược lại nó chỉ làm nhà nước mạnh hơn, tăng sự ổn định và tính chính danh qua việc đại diện trọn vẹn người dân và đáp ứng được nhiều mối quan tâm.

AFP

Quốc hội Việt Nam cần nhiều tiếng nói đa dạng

Cần bỏ tâm lý e ngại hoạt động chính trị

Việc cấm đoán, hạn chế các tổ chức chính trị ở Việt Nam một mặt là sự vi hiến, vi phạm quyền công dân, một mặt là sai lầm của của đảng Cộng sản khi khước từ các lực lượng đại diện để giải quyết các khác biệt về lợi ích và thương lượng lúc khủng hoảng.

Việc thành lập và hoạt động đảng phái một cách ôn hòa là một điều văn minh và tiến bộ của xã hội. Đây là điều mà người dân Việt Nam cần ý thức để có cách nhìn đúng, thông cảm và trân trọng đối với những chính trị gia ở bất kỳ chính đảng nào. Những người có tư tưởng dân chủ và có ảnh hưởng cũng cần tránh có những nhận định tiêu cực về các hoạt động chính trị kiểu như “đội lốt tổ chức dân sự để hoạt động chính trị”, hay “tôi chỉ phản biện chứ không bao giờ làm chính trị”, “không bao giờ tham gia đảng phái”. Mong muốn dân chủ, có bầu cử tự do nhưng lại e ngại hoạt động chính trị và đảng phái chẳng khác nào thích có hàng hóa nhưng lại cấm sản xuất.

Về phần mình, những người hoạt động chính trị cần vừa phê phán chính sách hiện tại vừa mạnh dạn đề ra những giải pháp, định hướng cho đất nước như những người cầm quyền tương lai ở nhiều cấp bậc và vị trí khác nhau. Họ cần làm điều này một cách nghiêm túc và cẩn trọng, với ý thức rằng những giải pháp của họ sẽ ảnh hưởng đến đất nước và nhiều mặt cuộc sống của người dân.

Vì cuối cùng thì chính trị không phải là những gì xa xôi. Đó là tiền lương của anh công nhân, là công bằng cơ hội để chị phó phòng có thể lên trưởng bằng năng lực chứ không cần vào một đảng phái nào, là giá xăng, là thuế doanh nghiệp, là tiền hưu của công nhân viên chức trong hay ngoài hệ thống chính quyền, là việc có ăn được cá hay không, là đi làm về chiều nay có phải dầm mình hay cuốn trôi trong nước ngập…

Cần thay đổi cách tiếp cận

Để giảm thiểu tối đa nguy cơ bị nhà nước Việt Nam bắt bớ và làm khó dễ, tuy đây không phải là lý do chính, cần xác định rõ ràng rằng các đảng phái được thành lập không nhằm lật đổ đảng Cộng sản, càng không phải để triệt tiêu, báo thù (những điều mà chúng ta cũng phải dứt khoát nói không). Các đảng phải chính trị ở Việt Nam, dầu đại diện cho ai hay giá trị nào đều cần một đường lối hoạt động rõ ràng, ôn hòa, minh bạch, tôn trọng lắng nghe và đối thoại.

Mục tiêu của đa nguyên chính trị là một nước Việt Nam tự do, dân chủ, tất cả các thành phần dân chúng đều được đại diện, các giá trị cơ bản và những mối quan tâm được tôn trọng. Muc tiêu đó lớn hơn rất nhiều việc tồn tại hay không của đảng Cộng sản.

Đối mặt với các vấn đề đạo đức, kinh tế, xã hội, an ninh, môi trường hiện nay, khi mà sự tồn vong sinh học của con người và đất nước Việt Nam bị đe dọa, việc một đảng độc quyền lãnh đạo là một điểu không thể và không nên cho tất cả 90 triệu người dân…

Mặc dầu có thể được hình thành với các đường hướng và nhiệm vụ để giải quyết vấn đề của nước Việt Nam, các chính đảng có thể bắt đầu từ một số ít người và tham gia hoạt động chính trị trong phạm vi một vài địa phương cũng như giới hạn vào những mối quan tâm vừa phổ quát vừa sát sườn của người dân. Cách tiếp cận này vừa tăng tính khả thi vừa rèn luyện những kinh nghiệm quý báu cho các đảng phái mới thành lập.

Cần bắt đầu – start up

Trong một chừng mực nào đó, việc các nhà hoạt động dân sự, chính trị tại Việt Nam chỉ dừng ở các tổ chức dân sự hay phản kháng trên mạng xã hội cũng phần nào tương tự với việc bàn luận về ý tưởng kinh doanh từ ngày này qua ngày khác mà không lập công ty, hay chỉ lập các tổ chức phi lợi nhuận. Trong kinh doanh, ý tưởng chỉ mới là 1% của con đường.

Thành lập chính đảng, hoạt động chính trị là một con đường dài, đòi hỏi dấn thân, cực kỳ kiên trì và chấp nhận rủi ro. Sự trân trọng và nhìn nhận đúng của người dân sẽ là điều đảm bảo, ít nhất về tinh thần cho các chính trị gia. Và trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay, càng nhiều chính đảng được thành lập, các đảng đó càng có nhiều cơ hội để lớn mạnh.

Đất nước Việt Nam, người dân Việt Nam cần các chính đảng khác với đảng Cộng sản. Đối mặt với các vấn đề đạo đức, kinh tế, xã hội, an ninh, môi trường hiện nay, khi mà sự tồn vong sinh học của con người và đất nước Việt Nam bị đe dọa, việc một đảng độc quyền lãnh đạo là một điểu không thể và không nên cho tất cả 90 triệu người dân, trong đó có 4.5 triệu đảng viên Cộng sản và gia đình.

Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả, hiện đang sống tại Anh.

 “NHƯ GÀ MẸ Ủ ẤP CON DƯỚI CÁNH…”

Chúng tôi vừa có một chuyến ra tận miền Trung để thăm bà con bị lũ lụt. Không dám gọi là cứu trợ, vì có “cứu” được gì đâu, lại cũng không “trợ” được gì nhiều, có chăng là chúng tôi xin được làm một nhịp cầu chia xẻ (đúng nghĩa “chia” và “xẻ”, chứ không phải là “chia sẻ”) giữa người ở Sàigòn, ở các nơi, ở rất xa, với anh chị em ở Quảng Bình và Hà Tĩnh, hai tỉnh chịu thiên tai và nhân họa nặng nhất.

Chúng tôi trong Nhóm Fiat từ Sàigòn ra đây có 7, 8 bạn trẻ, chia nhau tan vào đám đông, người quay video, người chụp hình, người phụ một tay vác các bao gạo 10Kg, khuân các thùng mì tôm, lưng ướt đẫm mồ hôi, vậy mà xong việc ai cũng bảo là “vui quá”. Chúng tôi có thắc mắc thì một ông trong nhà xứ nhe răng cười tươi rói, nửa đùa nửa thực: “Chúng con quen khổ rồi cha ui, không cười, không tếu, không sống nổi trên đất ni mô !”

Khi theo cha Lê Thanh Hồng sang thăm Giáo Xứ Minh Cầm, chúng tôi được người ta “khoe” là hôm lũ “nác ngập đến ni”, miệng cười tươi, tay hồn nhiên chỉ những ngấn nước còn để lại vết trên tường nhà, trên khung cửa. Họ bảo họ quen với mùa nước lũ nhiều năm rồi, mưa to và kéo dài thì thế nào sông Gianh cũng dâng cao, họ chuẩn bị cả rồi, “nác” lên tới đâu, họ kê bàn ghế lên cao tới đó. Cao nữa thì gác các cây đà gỗ và các tấm ván lên sát nóc nhà mà tỵ nạn, gà vịt trâu bò thì trước đó đã chạy đi gửi trên những nơi nền đất cao hơn. Họ kiên nhẫn tụm lại cả gia đình mà ngồi chờ “nác” lên rồi “nác” sẽ rút. Đến khuya thì “nác” rút đúng như tiên liệu, ai cũng thở phào !

Chiều tối thứ năm 27.10, chúng tôi về lại Cồn Sẻ dâng Thánh Lễ với cha sở Hoàng Anh Ngợi, bài Tin Mừng theo Luca bật lên một lời than của Chúa Giêsu, nhẹ nhàng mà thấm thía đến xốn xang lòng người nghe: “Đã bao lần ta muốn tập họp gà con dưới cánh, mà các ngươi không chịu”.

Chúng tôi mời gọi cộng đoàn nhận ra chính hôm nay, giữa cảnh đời nhiều gian khổ, người miền Trung như đàn gà con vẫn luôn được Thiên Chúa như gà mẹ thương yêu giữ gìn bảo vệ qua bao hiểm nguy hoạn nạn. Nhà Thờ, Nhà Xứ nào ở vùng bão lũ quanh năm này cũng luôn sẵn sàng mở toang để đón nhận mọi người chạy về ẩn náu, không hề phân biệt lương hay giáo, tất cả đều đang cần được một nơi an toàn chạy lũ đụt bão, một tô mì tôm nóng hổi sau cơn hoảng loạn, một tấm chăn ấm qua đêm lạnh ướt, và một tấm lòng đùm bọc nở nụ cười tươi ngay trên khuôn mặt hằn sâu nghịch cảnh.

Cuối bài chia sẻ Tin Mừng, tôi mời ca đoàn xướng lên và cả cộng đoàn hàng ngàn người hát theo tiểu khúc của bài “Tán tụng hồng ân”: “Đời đời Ngài đã thương con, đời đời Ngài vẫn thương con, thương con như gà mẹ ủ ấp con dưới cánh, Chúa í a thương yêu ấp ủ con đêm ngày !”

Sáng ngày thứ sáu 28.10, chúng tôi rời Quảng Bình ngay từ lúc còn chạng vạng tinh mơ để tránh những “đôi mắt cú vọ” không thiện cảm, có thể gây khó dễ cho đoàn. Trên xe bon bon đường AH1 về tạ ơn Mẹ La Vang, chúng tôi ngủ thiếp đi, mắt khép hờ mà lòng vẫn đau đáu một tâm tình. Hóa ra chúng tôi chia xẻ đi chẳng có bao nhiêu mà lại được đón nhận về quá nhiều.

Để kết cho có vẻ văn chương bóng bảy một chút, chúng tôi xin mượn tên một bài hát nổi tiếng “Don‘t cry for me, Argentina” viết về bà Eva Peron, cũng như tên một bộ phim của Dòng Don Bosco kể về cha John Lee Tae Suk người Hàn Quốc, để ngỏ một lời thay cho bà con vùng lũ: “Don’t cry for me, Quảng Bình !”

Lm. QUANG UY, DCCT, thứ năm 3.11.2016 (Ephata 718)

Chúng tôi kể lại câu chuyện đã thấy tận mắt gần 30 năm trước khi còn tham gia Tổng Đội 1 TNXP ở xã Tà Nung, ngoại thành Đà Lạt. Đó là cảnh một con diều hâu liệng vòng tròn tít trên cao nhiều vòng, cho đến khi nhắm chính xác được con mồi là một bé gà con ham chơi xa đàn, nó lao thẳng xuống, chắc mẩm sẽ bắt gọn được con mồi. Không ngờ, sau khi cho cả đàn gà con ẩn náu an toàn trong một bụi cây, gà mẹ lao nhanh tới, đập cánh bay lên tung hai cước đá trúng vào diều hâu, làm cho ác điểu rơi uỵch xuống thảo nguyên như một cục đá, lệt xệt đôi cánh rộng mà loạng quạng bỏ chạy để cố tránh thêm những cú mổ tới tấp của gà mẹ. Mãi một lúc diều hâu mới gượng lấy thế mà bay lên thoát nạn, khi ấy gà mẹ mới buông tha, chạy trở về dắt bé gà con đang hãi hùng kêu “khiếp khiếp” quay lại với các anh chị của nó. Không ngờ chỉ 15 phút sau, nước lại ầm ầm cuốn tới, mạnh hơn, dữ dội hơn, tàn bạo hơn, dìm các ngôi làng trong biển nước lũ mênh mông và đọc ngầu ! Hôm sau người ta mới vỡ lẽ nguyên do là đập thủy điện Hố Hồ ( không phải là Hố Hô như báo chí và tivi đã đọc sai tên ) đã cho xả nước theo… “đúng quy trình” với cường độ hằng ngàn mét khối nước mỗi giây. Đúng là thiên tai không bằng nhân họa. Các cha phụ trách các Giáo Xứ vùng Hà Tĩnh và Quảng Bình có dân chịu chung thảm họa Hố Hồ, ai cũng bảo phen này ổn định đời sống bà con tạm tạm xong, thế nào cũng đâm đơn kiện đám cán bộ vô lương tâm, vô trách nhiệm của mấy cái nhà máy thủy điện lợt ít mà hại quá nhiều… Chúng tôi có post lên Facebook nhiều tấm hình ghi lại cảnh phân phối gạo và mì tôm tại hai Giáo Xứ Cồn Sẻ, huyện Quảng Trạch, và Giáo Xứ Minh Cầm, huyện Tuyên Hóa, cả hai nơi đều thuộc tỉnh Quảng Bình. Có người biết số điện thoại của chúng tôi, đã gọi và trách tôi “vô duyên, vô cảm, người ta đang khổ mà cha cứ cười toe toét”. Chúng tôi chỉ biết nói một lời xin lỗi, rằng khi ấy và cả những lúc khác, khi ở ngoài ấy, chúng tôi chỉ có thể cười chứ không thể… khóc, hay ít là ra vẻ nhăn nhó khổ sở, là bởi vì khung cảnh và bầu khí của bà con rất vui, vui như ngày hội. Người ta nói cười xôn xao, nghịch ngợm, tếu táo, chọc ghẹo lẫn nhau. Có ông phụ trách khu xóm đọc tên người lên nhận quà, gọi to mấy lần không thấy ai đáp, bực quá la toáng lên, rồi ngay lập tức… bắn ra một câu tiếu lâm, thế là mọi người xô vào nhau mà cười !

Tác giả:  Lm. Lê Quang Uy, DCCT

Sự phẫn nộ từ phát ngôn của ông Bộ trưởng Giáo dục