Thi Ca, Thi Nhân & Cường Quốc- S.T.T.D Tưởng Năng Tiến

 Thi Ca, Thi Nhân & Cường Quốc –  S.T.T.D Tưởng Năng Tiến

Ảnh của tuongnangtien

RFA

Tôi gặp Tản Đà rất sớm, ngay từ khi mới bước chân vào trường trung học nhưng hoàn toàn không để ý chi đến những câu thơ rất ngông nghênh (và cũng rất trẻ con) của cái ông già dở hơi này:

Văn dài hơi tốt ran cung mây
Trời nghe, Trời cũng lấy làm hay

Với thời gian, rồi đến lượt tôi già. Đời về chiều, đọc lại Tản Đà mới chợt nhận ra là ổng có nhiều câu thơ sao (mà) thấm thía:

  • Vèo trông lá rụng đầy sân

Công danh phù thế có ngần ấy thôi

  • Công danh hai chữ mùi men nhạt

Sự nghiệp trăm năm nét mực mờ

Đối với một anh thường dân dấm dớ (cỡ) như tôi thì “công danh” lẫn “sự nghiệp”– tất nhiên – đều là những chuyện rất xa vời nên không dám lạm bàn nhưng cái “mùi men nhạt” thì tôi đã nếm qua, và không chỉ một lần. Rất nhiều lần, tôi quá chén. Nửa đêm thức giấc miệng đắng, môi khô, đầu óc bần thần, cơ thể rã ruợi, lờ qườ vớ một được cái ly (cứ tưởng là ly nước) ực xong mới hiểu thế nào là “ngậm mà nghe!” Té ra đó là ly rượu uống dở, ban chiều.

Nôn, oẹ tới mật xanh mật vàng luôn. Má ơi, nó nhợn thấu xuống tới ruột già, và ớn lên tới óc.

Thầm nhủ (thôi) bỏ rượu cho rồi nhưng chỉ “nhủ thầm” lúc đó thôi. Chậm lắm, đến chiều hôm sau là tôi lại tà tà vào tiệm xách ra vài chai, cả bia lẫn rượu, như thể là chưa bao giờ có “sự cố”gì đáng tiếc xẩy ra (vào đêm qua) cả!

Tôi nghe nói ông Tản Đà cũng thế, thằng chả cũng uống liên miên (và quá chén đều đều) nên thiếu hụt triền miên. Lắm lúc, vì cơm áo, nhà thơ của chúng ta còn phải ngồi lê ở vỉa hè để coi Hà Lạc nữa!

Ôi tưởng gì, chứ vì chuyện áo cơm thì đời ai mà không lụy (ít nhất, cũng chục phen) nhưng “xuống” tới cỡ phải làm thêm nghề … thầy bói kiếm ăn thì tôi chưa bị lần nào. Chả phải tôi hay ho gì hơn ông Tản Đà mà chả qua chỉ vì ông ấy xui thôi. Cái xui xẻo của một người cầm viết sinh vào thời đại “văn chương hạ giới rẻ như bèo” chỉ vì nước nhà còn đang bị thực dân đô hộ.

Sau này, ở vùng Mỹ/Ngụy tạm chiếm, tình trạng của giới văn nghệ sĩ cũng vậy. Cũng có người (suýt) phải xem bói bài để kiếm thêm thu nhập, theo như một bài viết của Võ Phiến liên quan đến Nguyễn Thị Thụy Vũ:

Trên tạp chí Bách Khoa số vừa rồi, nữ sĩ Nguyễn Thị Thụy Vũ có đăng thiên truyện ngắn: Nghề mới.

Cái nghề mới mà nữ sĩ nói đây là nghề … bói bài cào. Cho đến nay nhân vật “tôi” trong truyện chưa thực sự làm nghề mới. Tuy nhiên, bạn bè khuyến khích, người nhà (cậu em) khuyến khích và dường như chính nhân vật “tôi” cũng nhận thấy nghề mới – xét về một khía cạnh – không phải không có sức cám dỗ.

Tác phẩm của nữ sĩ tuy gọi là “truyện ngắn”, thực ra có giọng bút ký, tự truyện (Cũng như nhiều tác phẩm khác của nữ sĩ đã đăng ở các tạp chí Bách Khoa, Văn hồi gần đây ). Nghề chính, “nghề cũ” của nhân vật “tôi” là thực: nghề viết văn. Các thành phần trong gia đình được nói đến đều có thực. Các bạn bè được kể ra đều có thực. Bởi vậy, người đọc có quyền nghĩ rằng nội dung của truyện cũng là chuyện thực. Và đó là điều bi đát.  

Tất nhiên, “điều bi đát” này chỉ có thể xẩy ra ở miền Nam – vùng địch tạm chiếm – thôi.  Chứ còn ở miền Bắc (“của chúng ông”) thì giới thơ văn sống khoẻ:

Bố tôi kể, những năm đó mỗi bài thơ Tết được đăng, với những “cây bút hàng đầu” như Chế Lan Viên, Huy Cận, Xuân Diệu cũng chỉ được 15 đồng, còn Tố Hữu thì “500 đồng, một cành đào và một cặp gà trống thiến”. Khi nhận nhuận bút, ông Lành nói:“Nhuận bút như ri, thì nhà thơ VN sống khỏe hè.” (F.B Ngô Nhật Đăng February 15 at 10:19am).

Nhuận bút như rứa thì quá nhiều nhưng những nhà thơ cỡ Chế Lan Viên, Huy Cận, Xuân Diệu, Sóng Hồng, Tố Hữu … – xem ra – hơi ít. Đếm chưa chắc đã đủ mười đầu ngón tay. Với tuyệt đại đa số còn lại thì cuộc sống, dường như, không được khoẻ mạnh gì cho lắm. Nguyễn Thị Hoài Thanh là một trường hợp (vất vả) điển hình:

“Thời con gái chị vốn xinh đẹp. Nhất dáng nhì da. Chị được cả hai. Nhưng hồng nhan đa truân. Hai lần kết hôn, hai lần ly dị. Vẻ đẹp của tuổi ba muơi đang chín. Cái sắc đẹp không chủ đã gây cho chị biết bao nhiêu khó khăn, nhiều khi cả nguy hiểm nữa. Hình như Nguyễn Thị Hoài Thanh sinh ra là để gặp rắc rối và vuợt qua những rắc rối khó khăn. Chịu đựng và vượt qua một cách thản nhiên bình tĩnh, không kêu ca như cuộc đời vốn như vậy …

Có việc gì mà không trải qua. Hãy kể những việc chính: Công nhân xi măng, thợ điện Hải Phòng điện khí, thợ điện công ty xây lắp, công nhân bóc lạc công ty xuất nhập khẩu, đứng máy bào cuốn xí nghiệp gỗ Trương Công Định, công nhân công ty xếp dỡ, cấp dưỡng công ty vật liệu kiến thiết, súc sạc ắc qui Công Ty Quốc Doanh Đánh Cá Hạ Long… Đó là chưa kể còn đi giao bánh rán, bánh mì, kẹo lạc, làm và bán nước mắm … Đồng luơng không đủ nuôi mình mà còn phải nuôi con …” (Bùi Ngọc Tấn. “Một Mơ Ước Về Kiếp Sau.” Viết Về Bè Bạn. Tiếng Quê Hương: Virginia, 2005).

Thảo nào mà thơ của Nguyễn Thị Hoài Thanh đọc nghe như một tiếng thở dài, dù (rất) khẽ:

Sông Cấm ơi! Sông như người bạn mới quen
Thân thiết thế mà sao không hiểu được
Chiều tan ca tôi đi bên dòng nước
Sông với tôi, với bóng là ba
Bóng tôi nghiêng với bao la
Sông mang về biển
Bóng tôi còn nguyên vẹn không sông?

Sông Cấm chả hiểu có mang được “nguyên vẹn” bóng người “về biển” hay không nhưng chị Thanh, tiếc thay, đã không giữ được nguyên vẹn hình hài của chính mình:

“Tai nạn xẩy ra ngay ngã Sáu, gần nhà tôi. Chị nằm ngất trên đường mưa dầm ngày tết, mặt đường sền sệt một thứ nước bùn hoa. Cánh tay dập nát, xương gẫy… Chị bảo người nhà xin cho người tài xế đã gây ra tai nạn vì người ta không cố ý, người ta cũng khổ như mình. (Bùi N.T. sđd, trang 111-112).

Sau đó, sau khi bị thương tật, Nguyễn Thị Hoài Thanh đã lâm vào bước đường cùng. Loay hoay mãi vẫn không lối thoát, chị đành bỏ nhà vào Nam đi … mót!

Đi mót, nghĩ cho cùng, vẫn đỡ hơn đi xin như hoàn cảnh (vất vả hơn chút xíu) của một nhà thơ khác:

“Lật hồ sơ Dương Ánh Dương, thấy ông ghi thế này: Họ và tên: Dương Thân Mật. Sinh năm 1950. Bút danh: Dương Ánh Dương. Nghề nghiệp: ăn mày …

Mình bật cười. Mấy ông văn nghệ sĩ chỗ nào cũng tếu táo được. Hồ sơ lý lịch là chuyện nghiêm túc, các ông vẫn đùa như thường… Té ra không phải, Dương Ánh Dương không đùa, anh hành nghề ăn mày đã mấy chục năm rồi. (Nguyễn Quang Lập. “Gã Ăn Mày Thi Sĩ.”  Bạn Văn 2. NXB Hội Nhà Văn: Hà Nội, không rõ năm xuất bản).

May mắn là cái thời mà nhà thơ phải đi mót hay đi xin không kéo dài mãi mãi. Sau khi Đảng và Nhà Nước “dũng cảm nhìn vào sự thực,” quyết tâm “bẻ lái con tầu đất nước” thì cả dân tộc đã ào ạt bước ra biển lớn. Giới thi nhân, có người, đi đến tận chân trời góc bể để làm … ô sin nữa – theo như bài tường thuật của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều:

“Đó là một người đàn bà Việt Nam đang giúp việc cho một gia đình ở Đài Bắc. Chị tên là Phạm Thị Tường. Khi người đề dẫn chương trình buổi đọc thơ bế mạc Liên hoan Thơ giới thiệu chị lên đọc thơ thì tôi mới biết chị có ở đó. Một người phụ nữ trạc ngoài 40 tuổi vẻ thùy mị, mỉm cười và bước lên sân khấu. Chị giới thiệu về bản thân mình bằng tiếng Hoa. Rồi chị ngâm bài thơ do chị sáng tác…

Nhà thơ Phạm Thị Tường. Ảnh: vietnamnet

Chúng ta đã nghe quá nhiều chuyện về số phận của những người phụ nữ Việt Nam làm Ôsin cho các gia đình ở Đài Loan. Có người bị đánh đập. Có người bị xỉ nhục. Có người bị lừa gạt. Và hình như, chúng ta chưa bao giờ nghe nói một câu chuyện có hậu về những người phụ nữ Việt nam đi làm thuê này. Bởi thế khi một người làm thuê bước lên một sân khấu của một trung tâm văn hóa lớn với những chùm đèn rực rỡ làm tôi choáng váng.”

Tôi cũng “choáng váng” thấy bà luôn, sau khi đọc xong câu chuyện “có hậu” vừa rồi. Báo Nhân Dân, số ra ngày 30 tháng 8 năm 2015, có bài bình luận “Việt Nam Thế Thế Nước Đang Lên.” Thì hẳn là thế rồi nhưng ai mà dè lên nó mau dữ vậy, Trời! Coi: mới hôm nào giới thi nhân Việt Nam còn có kẻ lê la đi xin ăn, và quanh quẩn đi mót khoai mót bắp mà nay đã có người “bước lên một sân khấu của một trung tâm văn hóa lớn với những chùm đèn rực rỡ” ở tận bên Đài Loan lận. Đất nước có bao giờ được như thế này không?

‘Mạnh Thường Quân’ đích thực là ai ?

 
‘Mạnh Thường Quân’  đích thực là ai ?

Người ta đã quen dùng từ Mạnh Thường Quân để chỉ những nhà tài trợ hảo tâm, từ thiện. Tuy nhiên nguồn gốc của nó thì không phải ai cũng hiểu rõ. Đằng sau cái tên ấy là rất nhiều câu chuyện ý nghĩa.

 

 

 

 

 

 

 

Hãy cùng vặn ngược kim đồng hồ về ngược lại 2500 năm trước khi Trung Quốc đang ở thời kỳ “Chiến Quốc”. Đó là lúc thiên hạ rối ren, loạn lạc, mỗi chư hầu nổi dậy cát cứ một nơi. Mạnh nhất có 7 nước: Tần, Sở, Tề, Hàn, Yên, Triệu, Nguỵ, gọi là “Thất hùng” liên tục xảy ra tranh chấp quân sự. 

Dù chiến loạn liên miên nhưng đây lại là một trong những thời kỳ phát triển rất rực rỡ của văn minh, học thuật, kỹ thuật. Đồng thời Chiến Quốc cũng là thời đại sản sinh ra rất nhiều bậc anh hùng, văn võ thao lược. Người ta thường nhắc đến “Tứ đại công tử” thời Chiến Quốc bao gồm: Mạnh Thường Quân nước Tề, Bình Nguyên Quân nước Triệu, Tín Lăng Quân nước Nguỵ và Xuân Thân Quân nước Sở. Trong số đó, Mạnh Thường Quân chính là người hoạt động sớm nhất. 

Chiêu hiền đãi sĩ  

Danh tiếng của Mạnh Thường Quân nhờ thế vang khắp thiên hạ. Môn khách kéo đến với ông mỗi lúc một nhiều. Do đó, ở nước Tề, ông trở thành nhân vật có sức ảnh hưởng lớn nhất, thậm chí còn vượt quá cả vua Tề. Các nước khác thấy Tề có Mạnh Thường Quân nuôi đến hàng nghìn nhân tài trong nhà nên cũng không dám manh động cử binh tiến đánh. Mạnh Thường Quân tên thật là Điền Tề, em cùng cha khác mẹ với vua Tề Tuyên vương. Ông được phong làm Tướng quốc, ăn lộc ở đất Tiết. Vốn là người nghĩa hiệp, thích kết giao, Mạnh Thường Quân có lúc nuôi tới 3000 người trong nhà. Phàm là những người tìm đến Mạnh Thường Quân xin tá túc đều được ông cung phụng đầy đủ, ít nhất cũng có cơm ăn, áo mặc. Những người này được gọi với một cái tên là “thực khách”. 

Món quà của Phùng Hoan 

Trong số 3000 thực khách của Mạnh Thường Quân có một người tên là Phùng Hoan. Người này bình thường không có tài gì nổi bật nhưng vốn tính trung hậu, đáng tin. 
Nguyên trong nhà Mạnh Thường Quân nuôi đến hàng ngàn thực khách, chi tiêu, ăn uống cũng là một vấn đề. Mạnh Thường Quân đành phải cho dân ở ấp Tiết (đất phong của mình) vay nợ lãi để lấy thêm thu nhập. Một hôm, quản gia dâng sổ sách lên báo với Mạnh Thường Quân rằng số tiền trong nhà chỉ còn đủ chi dùng trong 1 tháng. 

Mạnh Thường Quân gọi Phùng Hoan đến, giao cho đi lấy nợ lãi ở ấp Tiết. Trước khi đi Phùng Hoan hỏi: “ Lần này thu nợ về xong, chủ nhân có cần mua thêm gì về không? ”. Mạnh Thường Quân trả lời vu vơ: “Ngươi thấy trong nhà còn thiếu thứ gì thì cứ mang về đây vậy! ”. 

Phùng Hoan đến nơi, thấy rằng những người mắc nợ đều là dân nghèo bèn ra lệnh đốt sạch sổ sách ghi nợ. Ông cho gọi dân ấp Tiết đến và bố cáo rằng: “Mạnh Thường Quân cho vay nợ không phải vì lợi lộc mà muốn để mọi người mưu sinh, lập nghiệp. Mạnh Thường Quân có mấy ngàn khách ăn trong nhà, chi dùng không đủ nên bất đắc dĩ mới phải đòi nợ lãi để nuôi khách. Nay người có tiền đã lập văn tự hứa trả còn người nghèo khổ không thể trả thì miễn cho. Mạnh Thường Quân làm ơn cho dân ấp Tiết như thế quả là hậu!”. Dân chúng nghe xong đều sụp xuống lạy tạ, tôn Mạnh Thường Quân như cha mẹ.

 
Dân chúng đất Tiết lũ lượt ra đón Mạnh Thường Quân. Ảnh: Celestial Strategist

Phùng Hoan trở về yết kiến Mạnh Thường Quân. Nghe chuyện ông tự tiện đốt văn tự ghi nợ, Mạnh Thường Quân giận lắm, nói: “Nay mấy nghìn thực khách ăn không đủ cung ứng. Ông lại đem hết giấy tờ ghi nợ đốt bỏ đi. Vậy ý là làm sao? ”. 

Phùng Hoan bình thản nói: “

Trước khi đi, chủ nhân có dặn nhà thiếu thứ gì thì mua về. Nay tôi thấy trong nhà tiền bạc, mỹ nữ đều có đủ cả, chỉ thiếu nhân nghĩa mà thôi. Chuyến này tôi đi là dùng số tiền nợ kia mua về nhân nghĩa cho chủ nhân vậy!

Mạnh Thường Quân nín lặng, đành bỏ qua nhưng trong lòng vẫn còn cảm thấy không thoải mái lắm. Về sau, có người gièm pha Mạnh Thường Quân với vua Tề. Vua Tề bèn cách chức ông, thu ấn tướng quốc, chỉ cho về ấp Tiết ăn lộc. Lúc này, môn khách của Mạnh Thường Quân cũng tản mát đi cả. Duy chỉ có Phùng Hoan vẫn ở lại bên cạnh, cầm cương đánh xe cho Mạnh Thường Quân. 

Khi vừa trở về ấp Tiết, dân chúng không quản ngại, lặn lội ra ngoài trăm dặm đón Mạnh Thường Quân, lại còn dâng cơm rượu, chúc tụng, nhắc đến chuyện nhân nghĩa xưa kia. Mạnh Thường Quân khi ấy mới hiểu được điều mà Phùng Hoan làm ngày trước, quay lại nói: “ Ta thực quá hồ đồ, khi xưa còn trách móc ông. Giờ mới hiểu được nhân nghĩa mà ông mua cho ta nghĩa là thế nào”. 

Nhân nghĩa là gốc của đạo làm người 

Nhân nghĩa luôn là cái gốc của đạo xử thế, đạo làm người. Đó cũng là giá trị mà Nho gia gìn giữ suốt hàng nghìn năm qua. Mạnh Thường Quân nghĩa hiệp, sẵn sàng cưu mang hàng nghìn khách lạ trong nhà, không phân biệt sang hèn. Rất nhiều môn khách có thân phận tưởng thấp kém, tầm thường. Nhưng đôi khi chính họ đã trở thành “cứu tinh” cho Mạnh Thường Quân như câu chuyện đã kể ở trên. 

Nhân nghĩa đôi khi không thể tính đếm được bằng con số, không thể đo lường được bằng bạc tiền. Phùng Hoan đã dạy Mạnh Thường Quân một bài học thấm thía về đạo nghĩa làm người. Phùng Hoan đã đổi một số tiền nợ có hạn để thu về một giá trị vô hạn: nhân tâm. Mạnh Thường Quân có thể mất đi công danh, chức tước và bổng lộc. Nhưng cái được của ông là lòng người. Đó là giá trị mà suốt hàng nghìn năm qua, biết bao anh hùng luôn mong muốn có được. Bởi lẽ, đắc được nhân tâm thì sẽ có cả thiên hạ. 
Ở một ý nghĩa khác, câu chuyện của Mạnh Thường Quân cũng cho thấy bài học sâu sắc về lẽ hành xử ở đời. Trong cuộc sống, không phải lúc nào bạn cũng được thuận buồm, xuôi gió. Dù là ở trong hoàn cảnh nào, giàu sang hay nghèo khổ, phú quý hay tủi nhục, hãy luôn giữ vững thiện niệm và lòng nhân nghĩa, tranh thủ tích đức, hành thiện. Đến khi sa cơ lỡ vận, bạn có thể mất tất cả nhưng phúc đúc và nhân nghĩa lưu lại sẽ trở thành tài sản đáng quý nhất nâng đỡ chúng ta đi tiếp chặng đường dài. 

Hữu Bằng

Chị Xuân Nguyễn gởi

Thông cáo của Uỷ ban Giáo lý Đức tin / HĐGMVN về điều được gọi là “Sứ điệp từ trời”

GIÁO HỘI HIỆN THẾ 2017

Thông cáo của Uỷ ban Giáo lý Đức tin / HĐGMVN về điều được gọi là “Sứ điệp từ trời”

 

Uỷ ban Giáo lý Đức tin / HĐGMVN

Thông Cáo trên đây được lấy từ Website của chính HĐGMVN và của TGP Sài Gòn dưới đây:

   Thông cáo của Ủy ban Giáo lý Đức tin / HĐGMVN về điều được gọi là “Sứ điệp từ trời” |

Nếu cần biết rõ hơn thì xin xem thêm bài nhận định riêng biệt sau đây:

Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin trực thuộc Hội Đồng Giám Mục VIệt Nam đã lên án Phong trào SỨ ĐIỆP TỬ TRỜI qua Thông Cáo đề ngày 14 tháng 4 năm 2015. Để rõ hơn về lịch sử hình thành và những điểm sai lạc của phong trào nầy, xin kính gởi bài viết “ Nhận định về phong trào Sứ điệp từ trời” dưới đây của linh mục Lm Giuse Lâm Văn Sỹ, Dòng Đa Minh, để anh em tham khảo.

Kính,

Lê Thiện Sĩ.

29-3-2017 

Nhận định về phong trào “Sứ điệp từ trời”

Lm Giuse Lâm Văn Sỹ, OP

Phong trào mệnh danh là “Sứ điệp từ trời” đã xuất hiện từ tháng 11 năm 2010 tại Châu Âu, và cho đến nay đã được quảng bá hầu như rộng khắp trên toàn thế giới.

Chắc hẳn nhiều người trong chúng ta đã nghe nói hoặc đã từng đọc qua các “Sứ điệp từ trời”. Điều đó ít nhất cũng cho thấy tầm ảnh hưởng và tính chất thu hút của phong trào mới này. Điều đáng nói là có nhiều người đã tin và đang góp phần quảng bá cho các “Sứ điệp trời”.

Riêng tại Việt Nam, phong trào “Sứ điệp từ trời” cũng đang rộ lên như một hiện tượng đáng quan ngại. Tại nhiều giáo xứ, người ta thấy xuất hiện các hội cầu nguyện Mân Côi, nhưng thực chất là hội quảng bá các “Sứ điệp từ trời”.

Điểm nổi bật của các hội này là thái độ chống Đức Giáo hoàng, và đây cũng là một trong các chủ đề thường gặp trong các “Sứ điệp từ trời”. Nhiều tín hữu đã “lỡ” đọc các “Sứ điệp từ trời” thì cảm thấy hoang mang vì rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”.

Nếu không tiếp tục đọc thì sẽ có nguy cơ bị án phạt như các sứ điệp đã đe dọa, còn nếu tiếp tục thì không biết các sứ điệp sẽ dẫn mình tới đâu. Bởi vậy, sau khi đã tìm hiểu các “Sứ điệp từ trời” và tham khảo một số bài viết được phổ biến trên mạng internet, chúng tôi muốn viết bài nghiên cứu này như một sự góp phần soi sáng vấn đề, và cũng để cung cấp ít nhiều tư liệu cho những vị có thẩm quyền hầu có thể thẩm định vấn đề cách khách quan.

Trong phần trích dẫn các sứ điệp, đôi khi vì yêu cầu chính xác của văn bản, chúng tôi phải dịch lại từ nguyên bản tiếng Anh thay vì lấy từ trang <<sudieptutroi.com>> bằng tiếng Việt.

  1. GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT VỀ PHONG TRÀO “SỨ ĐIỆP TỪ TRỜI”.
  1. Người sáng lập phong trào “Sứ điệp từ trời” là ai ?

Phong trào “Sứ điệp từ trời” gắn với một cái tên mà hiện nay đã trở thành nổi tiếng: “Maria Lòng Chúa Thương Xót”[1]. Đây chính là người sáng lập phong trào. Thoạt đầu, hầu như không ai biết được được đích xác Maria Lòng Chúa Thương Xót là ai. Trên trang mạng chính thức của phong trào, nhân vật này đã tự giới thiệu mình là một phụ nữ Châu Âu, theo đạo Công Giáo, đã có gia đình, và là một doanh nhân. Theo bà, tên gọi “Maria Lòng Chúa Thương Xót” không phải tên thật, mà chỉ là một biệt danh. Bà cho biết rằng Chúa Giêsu muốn bà giữ kín danh tánh để bảo đảm sự an toàn cho gia đình, cũng như để người ta chỉ tập trung vào các sứ điệp mà thôi. Dầu vậy, cũng có người đã cố tìm hiểu xem bà là ai; và hiện nay người ta đã xác định được khá chắc chắn rằng bà là một phụ nữ Ái Nhĩ Lan, hiện sống tại thành phố Dublin. Thậm chí có người còn biết rõ tên tuổi thực của bà.

Theo Maria Lòng Chúa Thương Xót, Chúa Giêsu đã tỏ cho bà biết rằng bà là vị Sứ Giả thứ bảy, tức vị Thiên Sứ thứ bảy, được phái đến để mặc khải cho thế gian nội dung của các Ấn trong sách Khải Huyền. Đây là những Ấn mà chỉ mình Con Chiên Thiên Chúa, Đức Giêsu Kitô, mới có quyền mở. Chính Ngài sẽ lần lượt mở các Ấn đó; và mỗi lần mở Ấn nào thì Ngài đều mặc khải cho bà để bà thông đạt lại cho người khác. Cũng vì vậy, Đức Giêsu đã xác định với bà rằng bà là vị ngôn sứ của thời cuối cùng (Sứ điệp ngày 13-07-2012).

Kể từ tháng 11 năm 2010, bà Maria Lòng Chúa Thương Xót đã liên tục nhận được các sứ điệp từ trời. Các sứ điệp này chủ yếu do Chúa Giêsu tỏ cho biết, nhưng cũng có khi do Chúa Cha hoặc do Đức Trinh Nữ Maria. Tính đến nay đã có hơn 1.100 sứ điệp khác nhau. Nội dung chính của các sứ điệp xoay quanh việc cảnh cáo thế giới tội lỗi, kêu gọi ăn năn hối cải, và tiên báo sự gần kề của ngày Chúa trở lại. Theo bà Maria, các sứ điệp nhằm chuẩn bị cho thế giới sẵn sàng chờ đón ngày Chúa trở lại, sau khi đã trải qua thời kỳ cảnh cáo và thanh luyện. Cho đến nay, bà vẫn không ngừng nhận được các sứ điệp mới.

  1. Việc quảng bá Phong trào Sứ điệp từ trời.

Nhờ vào các phương tiện thông tin đại chúng, cho đến nay phong trào Sứ điệp từ trời đã được quảng bá rộng rãi trên toàn thế giới. Trang FaceBook “Chúa Giêsu đối với nhân loại” (Jesus to Mankind) của bà Maria Lòng Chúa Thương Xót đã thu hút khá nhiều người đọc. Tính đến nay, bà đã nhận được hơn 17.000 ý kiến yêu thích. Ngoài ra, bà còn lập trang mạng <<www.TheWarningSecondComing. com>> để quảng bá các sứ điệp của mình. Có một nhóm thiện nguyện viên người Việt đã dịch trang mạng này sang tiếng Việt và cập nhật liên tục, với tên gọi <<sudieptutroi.com>>. Các sứ điệp đã công bố còn được sưu tập lại và xuất bản thành sách. Cho đến nay đã có ba tập sách (I, II và III) lần lượt được xuất bản với tựa đề “Sách sự thật” (The Book of Truth)

Nhờ trang mạng bằng tiếng Việt nói trên, ngay tại Việt Nam, có khá nhiều người, thậm chí cả ở vùng quê, đã biết đến phong trào này và thường xuyên theo dõi các sứ điệp mới trên trang mạng của phong trào. Tại nhiều giáo xứ, bắt đầu xuất hiện các nhóm cầu nguyện mệnh danh là “Hội cầu nguyện Mân Côi” nhưng thực chất là các nhóm quảng bá các sứ điệp từ trời. Thậm chí các sứ điệp từ trời còn được phổ biến trên một số tòa giảng. Hiện tượng này một mặt cho thấy tính chất lôi cuốn của phong trào mới, nhưng mặt khác cũng đồng thời là một hiện tượng đáng báo động cho các cơ quan có thẩm quyền trong Hội Thánh.

  1. PHÂN TÍCH NHỮNG ĐIỂM SAI LẠC VỀ ĐẠO LÝ TRONG SỨ ĐIỆP TỪ TRỜI.

Như đã nói trên đây, nội dung chính của sác Sứ điệp từ trời xoay quanh ba chủ đề chính: cảnh cáo thế giới tội lỗi, kêu gọi ăn năn hối cải, loan báo sự gần kề của biến cố Chúa tái lâm. Nếu chỉ nhìn thoáng qua thì những nội dung ấy cũng chẳng có gì là mới lạ và cũng không đi ngược lại với giáo lý chung của Hội Thánh. Tuy nhiên, nếu tìm hiểu kỹ nội dung cụ thể của các sứ điệp, người ta thấy lộ ra rất nhiều điểm sai lạc về giáo lý. Điều nguy hiểm ở đây, đó là những điểm sai lạc này trộn lẫn với những giáo lý chân thực, tạo nên tình trạng “vàng thau lẫn lộn”, khiến những ai không tinh ý có thể dễ dàng nhiễm phải nọc độc của chúng. Ở đây chúng tôi chỉ giới hạn trong việc nêu lên những sai lầm tỏ tường và nghiêm trọng mà thôi. Để dễ nắm bắt vấn đề, chúng tôi phân chia các điểm sai lạc này thành những đề mục khác nhau tùy theo những khía cạnh liên quan. Tuy nhiên, việc sắp xếp này cũng chỉ có tính chất tương đối, vì các sai lạc trong khía cạnh này có thể cũng liên hệ đến khía cạnh khác, do mối liên hệ chặt chẽ của tổng thể các chân lý đức tin Kitô giáo.

  1. Những điểm sai lạc liên quan đến Mặc Khải.
  1. a) Lập trường “duy Kinh Thánh”(sola scriptura). Đây là lập trường có nguốn gốc từ Phái Tin Lành do Luther khởi xướng. Cách chung, lập trường này cho rằng chỉ duy mình Kinh Thánh mới là quy chuẩn của đức tin. Những gì không trực tiếp bắt nguồn từ Kinh thánh thì không có giá trị ràng buộc về phương diện đức tin và luân lý. Lập trường này hiển nhiên cũng chối bỏ giá trị quy phạm của Thánh Truyền cũng như Quyền Giáo huấn của Hội Thánh. Một lập trường như thế đã được thể hiện dưới những hình thức khác nhau trong các Sứ điệp từ trời. Chẳng hạn, sứ điệp ngày 25-12-2010 tuyên bố như sau: “Bất kỳ giáo lý nào không bắt nguồn từ Kinh Thánh mà lại tự cho là có thẩm quyền công bố chân lý thì đều là dối trá. Đây là tội chống lại Ta [Chúa Giêsu] và là sự chống báng nặng nề đối với Ta và Chúa Cha Hằng Hữu của Ta”. Quan điểm này cũng được lặp lại trong sứ điệp ngày 13-09-2011 với những lời như sau:“Đừng bao giờ cho phép mình chấp nhận bất kỳ sự thật nào khác ngoài những điều có trong Kinh Thánh”.

Hẳn nhiên, một lập trường như thế đi ngược lại với giáo lý của Hội Thánh Công Giáo vốn nhìn nhận Thánh Kinh cùng với Thánh Truyền làm nên một kho tàng đức tin duy nhất. Ngoài ra, đức tin Công Giáo cũng tin nhận Hội Thánh là thầy dạy chân lý, có thẩm quyền chính thức để giải thích những gì chứa đựng trong kho tàng Mặc khải được chính Chúa Kitô ủy thác cho Hội Thánh (xc. GLHTCG, số 80; 85).

  1. b) Coi các mặc khải tư ngang hàng với Kinh Thánh. Một sai lầm nghiêm trọng khác của các Sứ điệp từ trời, đó là coi các mặc khải tư như là có giá trị ngang hàng với Kinh Thánh. Thực ra, việc thẩm định các sứ điệp của bà Maria có phải là mặc khải tư hay không, đó là điều còn phải xem xét. Tuy nhiên, xem ra bà Maria đã tự nhận những sứ điệp của mình là mặc khải tư; và thậm chí bà còn coi “cái gọi là mặc khải tư” này ngang hàng với Kinh Thánh.

Thật vậy, trong một số sứ điệp được được bà Maria phổ biến, người ta đọc thấy rằng Chúa Giêsu đã truyền cho bà viết một cuốn sách; cuốn sách này thực ra không phải do bà viết, nhưng là do chính Chúa viết. Cuốn sách đó có giá trị ngang với Kinh Thánh và là một phần của Kinh Thánh. Lời khẳng định này được lặp lại nhiều lần trong các sứ điệp khác nhau với những lời lẽ hơn kém. Chẳng hạn sứ điệp ngày 12-11-2010 nói như sau: “Con phải dồn hết tâm lực để viết cuốn sách. Cuốn sách này sẽ giúp cải biến cuộc đời nhiều người, sẽ cứu rỗi các linh hồn; và đây là điều đã được báo trước. Đúng vậy, cuốn sách là điều đã được tiên báo. Con là người viết. Ta là Tác giả. Con đừng ngạc nhiên hoặc choáng ngợp, vì đây là một trách vụ thiêng thánh, và con đã được chọn để làm việc này cùng với Ta. Con sẽ phải mất ba tháng để hoàn tất. Ta muốn con xuất bản cuốn sách trên toàn thế giới. Cuốn sách đó phải được phổ biến rộng khắp, đầy sức mạnh, và được hằng triệu người tìm đọc cũng như sách Kinh Thánh vậy. Này con gái của Ta, con có thể xuất bản cuốn sách dưới danh nghĩa ‘cuộc đối thoại với vị ngôn sứ bí mật’. Con cứ việc làm như thế” (có thể xem thêm sứ điệp ngày 09-02-2013).

Người viết ra sứ điệp trên đây hẳn đã hiểu không đúng về bản chất của Kinh Thánh cũng như vị thế của mặc khải tư. Kinh Thánh là chính Lời Thiên Chúa được mặc khải cho con người và được ghi lại dưới tác động linh hứng của Thánh Thần. Do vậy, chính Thiên Chúa là tác giả thực sự của Kinh Thánh. Về phần bà Maria, việc bà tuyên bố cuốn sách bà sẽ viết có Thiên Chúa là tác giả thì cũng đồng nghĩa với việc cho rằng cuốn sách đó được viết ra với ơn linh hứng chẳng khác gì Kinh Thánh vậy. Đây quả là một sự mạo nhận có tính chất phạm thượng.

Theo giáo lý của Hội Thánh Công Giáo, mặc khải công đã nên hoàn trọn cách viên mãn cùng với sự xuất hiện của Đức Giêsu Kitô. Kể từ đây, nhân loại không còn phải trông đợi mặc khải nào khác. Bởi đó, những gì liên quan đến đức tin được Thiên Chúa tỏ bày sau này cho các thánh hay một ai đó thì được gọi là mặc khải tư. Sách Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo xác định như sau: “Theo dòng lịch sử, đã xuất hiện những điều gọi là ‘mặc khải tư, một số trong đó được thẩm quyền của Hội Thánh công nhận. Tuy vậy, những mặc khải đó không thuộc kho tàng đức tin. Chức năng của chúng không phải là “cải thiện” hoặc “bổ sung” mặc khải vĩnh viễn của Đức Kitô, nhưng để giúp người ta, vào một thời điểm lịch sử nào đó, sống mặc khải của Đức Kitô cách trọn vẹn hơn” (số 67).

  1. Những sai lầm liên quan đến Đức Kitô
  1. a) Sai lầm về mục đích của việc nhập thể. Sứ điệp ngày 24-12-2010 đã bộc lộ một quan niệm sai lạc về mục đích của việc Con Thiên Chúa nhập thể làm người. Bằng một lối diễn tả mơ hồ, sứ điệp này cho rằng việc Con Thiên Chúa nhập thể làm người và cuối cùng chịu chết trên thập giá chỉ nhằm khai lòng mở trí, hay thức tỉnh lương tâm của con người để họ nhận biết ơn cứu độ mà Chúa Cha từ ngàn xưa đã hứa ban cho toàn thể nhân loại. Như vậy, việc nhập thể và cái chết của Đức Giêsu chỉ có giá trị giáo huấn và gương mẫu chứ không đem lại hiệu quả là ân sủng tha tội và tái sinh con người vào đời sống mới. Đây quả là một cái nhìn thiếu sót về công trình cứu độ của Đức Giêsu. Có thể trưng ra đây những lời tiêu biểu trong sứ điệp này như sau: “Việc Ta đến trần gian đã được sắp đặt như một cơ hội cuối cùng để thức tỉnh thế gian, ngõ hầu mọi người nhận ra rằng Thiên Chúa tha thứ mọi tội lỗi. Vai trò của Ta là để chỉ cho các con con đường lên Trời, nhờ vào giáo huấn và cái chết của Ta trên thập giá”.
  1. b) Quan niệm sai lạc về cuộc Quang lâm của Chúa. Các sứ điệp của bà Maria còn quảng bá một quan niệm hết sức sai lạc về biến cố Quang lâm của Chúa. Các sứ điệp này cho rằng sau khi thời kỳ cảnh cáo và thanh luyện kết thúc thì sẽ là thời Chúa Kitô tái xuất hiện trên địa cầu. Tuy nhiên, cuộc tái lâm này chưa phải đánh dấu thời cùng tận của thế giới để rồi khai mào cảnh “Trời mới đất mới” kéo dài đến thiên thu vạn đại. Trái lại, theo sứ điệp của bà Maria, thời kỳ khai mào cùng với cuộc Quang lâm của Chúa cũng chỉ kéo dài 1.000 năm. Đó là thời kỳ mà Chúa Kitô cai quản địa cầu, và quyền lực Satan bị bứng tận gốc khỏi trần gian. Đây chính là sự mô phỏng lại lạc thuyết “ngàn năm” vốn đã bị Hội Thánh phi bác từ xưa. Thuyết “ngàn năm” này được thể hiện rõ ràng trong sứ điệp ngày 20-05-2011, trong đó có những đoạn như sau:

“Nhiều bối rối tồn tại trên thế giới liên quan đến biến cố này. Nhiều người tin rằng Cuộc Quang Lâm của Ta chỉ ra rằng thời tận cùng của thế giới đã đến. Nhưng không phải như vậy, thay vào đó Cuộc Quang Lâm của Ta có nghĩa nói về thời kỳ cuối khi Satan và thuộc hạ của hắn, những kẻ đã tạo ra những đau khổ không kể xiết trên thế giới, sẽ bị trục xuất khỏi Trái Đất trong vòng 1.000 năm.

Con gái của Ta, Ta sẽ cai trị trái đất trong 1.000 năm. Hãy biết chắc rằng giờ đây Ta đang trông coi các biến cố khi chúng xảy ra trên thế giới. Giờ đây Ta đã chuẩn bị đường lối cho Vương Quốc Mới của Ta trên trái đất và thời gian đó đã gần đến rồi, gần hơn rất nhiều so với những gì người ta có thể nhận ra. Hãy hân hoan vì tin tức này sẽ được tất cả mọi người đón nhận. Đau khổ trên thế giới này sẽ chấm dứt. Một nguồn tình yêu và vinh quang để sẻ chia cho tất cả con cái của Ta, sẽ trào dâng”.

Cần lưu ý rằng thuyết “ngàn năm” này từng bị các vị thánh tiến sĩ thời danh như Augustinô, Tôma Aquinô lên tiếng phi bác. Huấn quyền của Hội Thánh cũng minh nhiên kết án lạc thuyết này, như thấy trong Sách Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo: “Sự đánh lừa của tên Phản Kitô đã được phác họa trên trần gian mỗi khi người ta cho rằng mình thực hiện được trong lịch sử niềm hy vọng về Đấng Mêssia, một niềm hy vọng vốn chỉ có thể được hoàn thành vượt quá giới hạn lịch sử, nhờ cuộc phán xét cánh chung: Hội Thánh đã bác bỏ sự giả mạo này về Vương quốc tương lai, và cả dưới một hình thức giảm nhẹ của sự giả mạo đó, có tên là thuyết ngàn năm, nhất là dưới một hình thức chính trị của một chủ thuyết Mêssia đã bị tục hóa ‘đồi bại tự bản chất’” (số 676).

  1. Những điểm sai lạc liên quan đến Hội Thánh.
  1. a) Chối bỏ quyền giáo huấn của Hội Thánh. Bằng những cách khác nhau, bà Maria đã chối bỏ thẩm quyền bất khả ngộ của Hội Thánh xét như thầy dạy chân lý. Như chúng tôi đã phân tích trên đây, qua lập trường “duy Kinh Thánh”, bà Maria cũng đồng thời hoặc ít nhất là gián tiếp phủ nhận quyền giáo huấn của Hội Thánh. Sự phủ nhận quyền giáo huấn có tính quy phạm của Hội Thánh dường như còn được diễn tả cách mặc nhiên qua việc bà chủ trương theo kiểu cào bằng rằng “ …không một ai trong các con xứng đáng để phán xét hoặc tra xét về người khác. Không ai có quyền hạn hoặc hiểu biết thiêng liêng để đưa ra bất cứ sự đánh giá nào về đạo đức nơi người khác” (Sứ điệp ngày 06-04-2011).

Mặt khác, bà Maria còn đưa ra những lời nhận định sai lạc hoặc những lời cáo buộc thiếu căn cứ về cách thức Hội Thánh thực thi vai trò giáo huấn. Trong nhiều sứ điệp và cụ thể là sứ điệp ngày 26-01-2012, bà Maria xem ra muốn ám chỉ rằng Tòa Thánh đang bị một số phần tử xấu lũng đoạn, cho nên những gì mà các cơ quan thẩm quyền của Tòa Thánh giảng dạy chỉ là bóp méo sự thật về giáo huấn của Chúa; những canh tân Phụng vụ, nhất là nghi thức thánh lễ chỉ là phương pháp phượng tự Công Giáo bất xứng, xúc phạm đến Chúa Giêsu và Chúa Cha. Cũng trong sứ điệp này, bà còn cho rằng Hội Thánh không dạy sự thật; Hội Thánh đã không bao giờ giảng dạy về tính chất nghiêm trọng của tội lỗi (xem thêm các sứ điệp ngày 18-02-2013; ngày 30-09-2013). Thực ra, bà Maria nói như thế tức là bà đã không hiểu rằng Hội Thánh không chỉ là cơ chế hữu hình được vận hành bởi con người, mà trên hết còn là một thực tại thiêng thánh được Thánh Thần hướng dẫn.

  1. b) Chối bỏ quyền của Hội Thánh trong việc quản lý và phân phát các mầu nhiệm thánh. Thật vậy, sứ điệp ngày 31-01-2012 đã cho thấy một quan niệm sai lạc về việc ban các ân xá. Theo sứ điệp này, việc ban ân toàn xá không phải do Hội Thánh mà là do chính Chúa Giêsu ban cho một số người được tuyển chọn để kêu gọi người khác hoán cải. Việc nhận ơn toàn xá này đi kèm với điều kiện phải đọc một kinh đặc biệt trong bảy ngày liền. Kinh này cũng được xác định rõ trong sứ điệp. Thực ra, những điều nói trong sứ điệp này thực chất chỉ là một sự mạo danh Chúa Giêsu để tự dành cho mình quyền ban ân xá, chứ Chúa Giêsu chẳng bao giờ làm điều đó.

Thật vậy, những điều trong sứ điệp này hoàn toàn trái ngược với ý định của Chúa Giêsu trong việc thiết lập Hội Thánh như là trung gian của ơn thánh (Mt 16,19; 18,18). Chúa Giêsu không ủy thác cho một thẩm quyền nào khác ngoài Hội Thánh được ban các ân xá cũng như quy định các điều kiện đi kèm. Chắc hẳn Chúa Giêsu sẽ không phá đổ hay làm ngược lại những gì Ngài đã thiết lập. Về điểm này, Sách Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo dạy như sau: “Ân xá là việc tha thứ trước mặt Thiên Chúa khỏi những hình phạt tạm đáng chịu vì những tội lỗi đã phạm, dù những tội đó đã được tha thứ. Để hưởng nhờ ân xá, Kitô hữu phải hội đủ những điều kiện được thẩm quyền của Hội Thánh quy định, vì với tư cách là thừa tác viên của Ơn cứu chuộc, Hội Thánh có thẩm quyền phân phát và chia sẻ kho tàng công phúc của Đức Kitô và các thánh” (số 1471).

  1. c) Đưa ra những phán đoán sai lạc về các Đấng kế vị Thánh Phêrộ Trước khi xảy ra biến cố Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI tuyên bố từ nhiệm, bà Maria, trong nhiều sứ điệp, đã từng tiên báo rằng Đức Giáo hoàng sẽ bị hạ bệ bởi một âm mưu đen tối trong Giáo triều Rôma (chẳng hạn các sứ điệp ngày 18-01-2012; ngày 11-02-2012; ngày 20-03-2012; ngày 26-05-2012). Nếu các sứ điệp trên đây tiên báo việc Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI kết thúc sứ vụ đại diện Chúa Kitô là do một thế lực xấu xa cưỡng ép ngài, thì chúng ta sẽ phải hiểu sao về những lời tuyên bố của ngài về lý do của việc từ nhiệm? Trong tuyên bố ngày 11-02-2013, ngài đã xác định việc từ nhiệm là do tuổi cao và sức khỏe kém, và việc từ nhiệm là một quyết định tự do. Như vậy, phải chăng chúng ta phải tin vào các sứ điệp của bà Maria để kết tội Đức Giáo hoàng là một kẻ dối trá? Hay phải nói ngược lại là các sứ điệp của bà Maria chỉ là trò dự đoán đầy tà ý và cảm tính?

Bên cạnh đó, bà Maria còn phủ nhận sự chính đáng của việc Đức Giáo Hoàng Bênêđictô từ nhiệm cũng như tính hợp thức của vị Giáo hoàng sẽ kế vị. Trong sứ điệp ngày 22-07-2013 có những lời lẽ như sau: “Chỉ có một vị chủ chăn của Giáo Hội trên Trái Đất được Con Mẹ trao quyền, người vẫn cứ phải là Giáo Hoàng cho đến chết. Bất cứ ai khác là kẻ giành quyền ngồi trên Ngai Tòa Thánh Phêrô đều là kẻ mạo danh”.

Đang khi đó, việc các vị Giáo hoàng từ nhiệm, mặc dù hiếm nhưng cũng đã từng xảy ra trong lịch sử Hội Thánh. Cho nên, đó không phải là điều bất khả. Chính bộ Giáo luật 1983, điều 332, §2 dự liệu như sau: “Nếu xảy ra trường hợp Đức Giáo hoàng Rôma từ nhiệm, việc từ nhiệm phải được tự do và phải được bày tỏ cách hợp thức thì mới hữu hiệu, nhưng không cần được bất cứ ai chấp nhận”.

Có một điều mà ai đọc các sứ điệp của bà Maria cũng đều dễ nhận thấy, đó là sự chống báng mạnh mẽ nhắm vào người kế vị Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI, tức là Đức Giáo hoàng đương kim Phanxicô. Chiều hướng này xem ra cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến các nhóm cầu nguyện do bà phát động. Trong nhiều sứ điệp khác nhau, bà đã dùng những lời lẽ chống báng rất gay gắt đối với Đức Phanxicô.

Từ trước khi xảy ra biến cố Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI từ nhiệm, trong sứ điệp ngày 12-04-2012, bà Maria đã tiên báo một người sẽ được bầu lên thay Đức Bênêđictô. Tuy nhiên, bà phủ nhận tính hợp pháp của cuộc bầu vị Giáo hoàng mới. Bà gọi cơ mật viện Hồng y bầu giáo hoàng mới là những người theo bè Tam điểm, là tổ chức độc ác của Satan. Bà gọi vị Giáo hoàng mới là ngôn sứ giả, là kẻ mạo danh. Điều này nằm trong cùng một chiều hướng với việc bà cho rằng Đức Bênêđictô XVI là vị giáo hoàng đích thực cuối cùng trên trần gian. Trong nhiều sứ điệp khác nữa, bà thường xuyên lặp đi lặp lại cụm từ “ngôn sứ giả” được gán cho người kế vị Đức Bênêđictô. Cũng có khi bà gán cho vị này những “nhãn hiệu” xấu xa khác, như “đầu của Con Mãng Xà” (sứ điệp ngày 13-11-2012); “kẻ mạo danh” (sứ điệp ngày 22-07-2013); “cái sừng nhỏ, kẻ huênh hoang tự đắc ngồi trên Tòa Phêrô” (sứ điệp ngày 18-02-2013); “con của Satan …kẻ mạo danh trên ngai tòa Phêrô …tên phản Kitô” (sứ điệp ngày 25-02-2013); và còn nhiều điều khác tương tự.

Thái độ chống Giáo hoàng của bà Maria một mặt cho thấy bà không tin rằng Thánh Thần của Chúa Kitô vẫn đang hiện diện và hoạt động trong Hội Thánh, không ngừng hướng dẫn Hội Thánh đạt đến chân lý toàn vẹn của Chúa Kitô. Mặt khác, thái độ đó còn cho thấy một cái nhìn giản lược về bản chất của Hội Thánh vốn chỉ còn là một cơ chế phàm trần của những tranh giành phe nhóm, những toan tính kiêu căng, mưu đồ thống trị … Cần nhớ rằng Hội Thánh tiên vàn là một mầu nhiệm. Hội Thánh dù bao gồm các tội nhân, nhưng tự bản chất là thánh thiện vì được chính Đức Kitô thánh hóa để trở thành Hiền Thê không tì ố của Ngài (xc. Cđ. Vat. II, Hiến chế về Giáo Hội, số 1-8). Thái độ chống Giáo hoàng của bà Maria có thể coi là một dạng thức của tội ly giáo, khi bà không ngừng rêu rao rằng vị Giáo hoàng đương nhiệm là ngôn sứ giả, là Giáo hoàng mạo danh … (xc. GLHTCG, số 2089).

  1. Những điềm sai lầm về luân lý.
  1. a) Sai lầm trong quan niệm về luân lý tính dục. Trong sứ điệp ngày 06-04-2011, bà Maria tỏ ra dung túng cho một lối sống tự do về tình dục. Nội dung chính của sứ điệp này xoay quanh việc đừng lên án những người khác tôn giáo, tín ngưỡng hay khác về những sở thích tính dục (sexual preferences). Hẳn nhiên, cần phân biệt giữa tội lỗi và con người. Chúng ta không có quyền lên án các tội nhân, cho dù họ phạm những tội nặng nề nhất. Thế nhưng, cách diễn tả mơ hồ của sứ điệp khiến người đọc có cảm tưởng rằng cũng không nên phê phán sự sai trái của những xu hướng lệch lạc về tính dục. Điều đáng nói ở đây là cụm từ “sở thích về tính dục” được lặp đi lặp lại nhiều lần như một sự nhấn mạnh. Cách dùng cụm từ này thật đáng ngờ! Xem ra nó hàm ý rằng những xu hướng tính dục như đồng tính chẳng hạn, cũng chỉ nên coi là chuyện sở thích cá nhân chứ không phải là một sự lệch lạc về luân lý. Thế nhưng, đây lại là điều đi ngược lại với Giáo lý của Hội Thánh vốn coi các hành vi đồng tính luyến ái tự bản chất là vô trật tự, và nghịch với luật tự nhiên (xc. GLHTCG, số 2357).
  1. b) Quan niệm sai lạc về việc áp dụng án tử hình.Bà Maria còn đưa ra một quan niệm sai lạc về việc áp dụng án tử hình khi bà lên án theo cách cào bằng vô điều kiện mọi hình thức giết người, chỉ trừ ra hành động tự vệ. Sứ điệp ngày 26-01-2012 có những lời như sau: “Ngươi không được giết người có nghĩa là ngươi không được giết người khác. Điều này không có ý nói về sự tự vệ nhưng về bất kỳ trường hợp nào khác. Không ai được biện minh cho việc giết người – dù là phá thai, hành hình hay trợ tử. Không người nào được phép” (sứ điệp ngày 15-07-2011 cũng có những lời tương tự).

Hẳn nhiên, Hội Thánh luôn dạy rằng phá thai, trợ tử và những hành động giết người cố ý và không có lý do chính đáng đều là những tội ác nghiêm trọng về luân lý. Tuy nhiên, đối với án tử hình, mặc dù Hội Thánh luôn kêu gọi các chính quyền thực thi lòng khoan dung và giảm thiểu hết mức có thể việc áp dụng án tử hình, nhưng Hội Thánh vẫn luôn công nhận quyền chính đáng của các chính quyền dân sự trong việc áp dụng án tử hình cho những tội phạm hết sức nguy hiểm cho xã hội mà xét thấy không còn cách chọn lựa nào khác. Như vậy, việc áp dụng án tử hình không phải luôn luôn là hành động vô luân, nhưng là điều chính đáng trong một số hoàn cảnh nhất định. Giáo lý này thuộc về truyền thống lâu đời của Hội Thánh, từng được các vị thánh Tiến sĩ thời danh giảng dạy, và nhất là được khẳng định trong Sách Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo như sau: “Giáo huấn truyền thống của Hội Thánh, sau khi đã xác minh đầy đủ căn tính và trách nhiệm của phạm nhân, không loại trừ việc kết án tử hình, nếu đây là con đường khả thi duy nhất để bảo vệ hữu hiệu mạng sống con người khỏi bị xâm phạm cách bất công” (số 2267).

  1. c) Quan niệm sai lạc về ơn tha tội. Trong sứ điệp ngày 09-07-2012, bà Maria còn quảng bá một quan niệm sai lạc về ơn tha tội khi cho rằng người nào đọc kinh đọc đặc biệt (do bà chỉ dẫn) trong 7 ngày liên tục thì được ơn xá giải mọi tội lỗi. Điều này hẳn nhiên đi ngược với giáo lý của Hội Thánh vốn cho rằng ơn tha tội được ban thông thường bằng việc lãnh nhận bí tích giao hòa, hoặc trong trường hợp khẩn cấp, bằng việc ăn năn tội cách trọn, chứ không chỉ đơn thuần bằng việc đọc bất kỳ kinh đọc nào (xc. GLHTCG, số 1446; 1452).

Cũng trong sứ điệp nói trên, bà còn đề xuất một kinh đọc đặc biệt khác để xin ơn tha tội cho những người chết trong tình trạng mắc tội trọng. Điều này rõ ràng đi ngược lại với giáo lý của Hội Thánh vốn dạy rằng những ai chết trong tình trạng mắc tội trọng thì sẽ rơi vào sự hư mất đời đời. Do vậy, tất cả những sự hy sinh, công phúc, lời cầu nguyện của người sống cũng không làm thay đổi được phần số của những người đã chết ấy (xc. GLHTCG, số 1035).

  1. Những điểm sai lạc về kỷ luật bí tích.

Trong các sứ điệp, bà Maria còn chủ trương những điều sai lạc liên quan đến cách thức thực hành hoặc lãnh nhận các bí tích. Hẳn nhiên, Hội Thánh không có quyền thay đổi bản chất của các bí tích, vì các bí tích là do Chúa Kitô thiết lập. Tuy nhiên, Hội Thánh, xét như là người quản lý các Bí Tích và thừa tác viên của ơn cứu độ, có thẩm quyền đưa ra những quy định về hình thức cử hành các bí tích. Những quy định này vì không đụng chạm đến bản chất của Bí tích, nên có thể được canh tân khi cần thiết để thích ứng với những hoàn cảnh mới.

Ở đây, chúng tôi muốn nói đến hai quy định cụ thể của Hội Thánh trong việc lãnh nhận các bí tích. Đó là việc cho phép tín hữu rước lễ bằng tay và luật buộc xưng các tội trọng một năm ít là một lần. Việc Hội Thánh cho phép tín hữu rước lễ bằng tay được xác định rõ ràng trong các văn kiện sau đây: Tông thư Ecclesia de Eucharistia của Đức thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Huấn thị Redemptionis Sacramentum của Bộ Phụng tự và Bí tích. Còn việc xưng các tội trọng một năm ít là một lần thì được xác định trong Giáo luật 1983, điều 989.

Đáng tiếc là các sứ điệp của bà Maria đã minh nhiên phủ nhận tính hợp pháp của hai quy định trên đây của Hội Thánh. Thật vậy, sứ điệp ngày 06-07-2011 nói như sau: “Bí Tích Thánh Thể Chí Thánh phải được đón nhận trên lưỡivà không được phép đón nhận một cách ô nhơ bởi bàn tay con người. Tuy nhiên, điều này chính là những gì các tôi tớ đã được thánh hiến của Ta đã và đang thực hiện. Các lề luật này đã không được thông qua bởi Ta trong thần khí. Các tôi tớ đã được thánh hiến của Ta đã bị dẫn dắt trên một con đường không phù hợp với các Giáo Huấn từ các tông đồ của Ta”.

Còn sứ điệp ngày 09-07-2012 lại khẳng định rằng: “Đối với những người Công Giáo, các con phải lãnh nhận bí tích Hòa Giải hai tuần một lần nếu các con muốn tiếp tục sống trong Ân sủng”. Đây vừa là một quan niệm sai lạc về tình trạng ân sủng vì cho rằng tình trạng ân sủng không tùy thuộc vào tình trạng sạch tội trọng và lòng mến Chúa, nhưng tùy thuộc vào nhịp độ nhất định của việc thực hành bí tích. Mặt khác, nó còn chuẩn hóa một lối thực hành bí tích trái với quy định chung của Hội Thánh.

III. THẨM ĐỊNH VỀ PHONG TRÀO SỨ ĐIỆP TỪ TRỜI.

  1. Phản ứng từ phía Giáo quyền.

Kể từ khi phong trào “Sứ điệp từ trời” khai sinh và được phổ biến rộng rãi, nhiều vị Giám mục thuộc các châu lục khác nhau đã lên tiếng cảnh báo về sự nguy hiểm cũng như sự lầm lạc của phong trào này. Có thể kể ra một số vị tiêu biểu như:

Đức Tổng Giám mục Denis J Hart, Giáo phận Melbourne, Úc;

Đức Giám mục Fabbro, Giáo phận London, Ontario, Canada;

Đức Giám mục Stephen Secka, Giám mục phụ tá Giáo phận Spisska, Slovakia;

Đức Giám mục Richard. J. Malone, Tổng Giáo phận Buffalo, NY;

Đức Tổng Giám mục Mark Coleridge, Giáo phận Brisbane, Úc;

Đức Giám mục Greg ÓKelly SJ , Giáo phận Port Pirie, Nam Úc;

Đức Giám mục Andreas Laun of Salzburg, Giám mục Phụ tá Giáo phận Áo.[2]

Vì bà “Maria Lòng Chúa Thương Xót” được cho là người đang sống tại Dublin, nên cuối cùng Đức Tổng Giám mục Tổng Giáo Phận Dublin, tức vị chủ chăn có thẩm quyền trực tiếp đối với bà, cuối cùng cũng đã lên tiếng. Mới đây trong một bản Tuyên cáo ra ngày 16-04-2014, Đức Tổng Giám mục Diarmuid Martin tuyên bố như sau:

Tòa Tổng Giám mục Dublin đã nhận được nhiều thỉnh nguyện thư xin xác minh về tính chân thực của những điều tự nhận là thị kiến và sứ điệp do một người tự xưng là “Maria Lòng Chúa Thương Xót” nhận được, và người này được cho là đang sống tại Tổng Giáo phận Dublin.

Nay Tổng Giám mục Diarmuid Martin muốn khẳng định rằng các sứ điệp này cũng như các thị kiến đi kèm không được Hội Thánh chuẩn nhận, và nhiều điều trong các bản văn đi ngược lại với thần học Công Giáo.

Vậy, không được phổ biến hay sử dụng các sứ điệp này trong các hội đoàn thuộc Hội Thánh Công Giáo.[3]

  1. Một vài nhận định chung thay lời kết.

Sau khi đã tìm hiểu phong trào “Sứ điệp từ trời”, chúng tôi nhận thấy rằng các bản văn tự nhận là “sứ điệp từ trời” không thực sự phản ảnh giáo lý tinh tuyền của Hội Thánh Công Giáo, nhưng chỉ là một thứ giáo thuyết hỗn tạp được góp nhặt hoặc chịu ảnh hưởng từ những nguồn mạch khác nhau, vừa là Công Giáo, Tin Lành, và cả khuynh hướng hành đạo theo nghi lễ cổ điển trước Công đồng Vaticanô II. Mặt khác, các sứ điệp của bà Maria còn chứa đựng rất nhiều điều bất nhất hoặc mâu thuẫn. Chẳng hạn, khi thì bà chủ trương phải khoan dung với những người “khác về sở thích tính dục”, khi khác lại lên án cách gay gắt những cuộc hôn nhân đồng tính; khi thì bà chủ trương phải cầu nguyện cho những người đã chết trong tình trạng mắc tội trọng, khi khác bà lại cho rằng hình phạt hỏa ngục là đời đời, không thay đổi được (sứ điệp ngày 12-01-2014). Trong các sứ điệp, bà Maria đã từng cảnh báo về một “thứ tôn giáo mới phá hoại Hội Thánh”, do một số phần tử xấu trong Giáo triều đang tìm cách gầy dựng (chẳng hạn sứ điệp ngày 20-07-2012). Phải chăng lời kết án ấy trước tiên đã ứng nghiệm vào chính cái giáo thuyết hỗn tạp mà bà đang ra sức phổ biến?

Có nhiều yếu tố khiến người ta nghi ngờ về tính khả tín của các sứ điệp từ trời do bà Maria phổ biến.

Trước hết là sự ẩn danh của bà. Mặc dù sự ẩn danh này đã được bà giải thích lý do, nhưng xem ra lý do bà đưa ra không thực sự thuyết phục. Trong phần lớn các trường hợp, sự ẩn danh thường đi đôi với việc không dám nhận trách nhiệm cũng như những hệ lụy về những gì mình nói hoặc làm. Một lá thư nặc danh thường không được coi là có giá trị. Trong lịch sử Hội Thánh, những nhà thần bí, những người nhận mặc khải tư chân chính không bao giờ ẩn danh, mà trái lại, họ sẵn lòng chịu thử thách, hiểu lầm, nghi kỵ, thiệt thòi vì những gì họ nói ra, bởi vì họ thực sự xác tín về những gì mình nói.

Yếu tố thứ hai khiến người ta nghi ngờ về tính khả tín của các sứ điệp, đó là những lời tiên báo của bà Maria thường không ứng nghiệm. Cũng có khi những lời tiên báo đó xem ra ứng nghiệm, nhưng chỉ ứng nghiệm cách nửa vời, như trong trường hợp bà tiên báo về việc Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI từ nhiệm mà chúng tôi đã phân tích trên đây. Còn những gì bà tiên báo về người kế vị Đức Bênêđictô XVI thì hoàn toàn ngược lại với những gì người ta đang chứng kiến nơi vị Giáo hoàng đương kim, Đức Phanxicô. Nếu quả thực các sứ điệp của bà phát xuất từ Thiên Chúa thì hẳn là không thể tiên báo những điều viển vông như vậy.

Yếu tố sau cùng khiến người ta có đủ cơ sở để phủ nhận tính khả tín của các sứ điệp do bà Maria quảng bá, đó là những điểm sai lầm nghiêm trọng về đạo lý chất chứa trong các sứ điệp của bà. Thông thường Hội Thánh rất cẩn trọng trong việc xác định những mặc khải tư nào được coi là chân thực; và một trong những tiêu chí quan trọng hàng đầu được dựa vào để thẩm định, đó là mặc khải tư ấy không bao hàm những điều sai lạc đi ngược lại với giáo lý chung của Hội Thánh. Chỉ nguyên tiêu chí này cũng đủ cho thấy những sứ điệp tự nhận là “từ trời” hay “mặc khải tư” của bà Maria chỉ là ngụy tạo. Những sứ điệp đó không đến từ Thiên Chúa, mà chỉ là sản phẩm của con người. Điều tai hại là chính người tạo ra các sứ điệp ấy lại gán cho chúng một giá trị ràng buộc gần như tuyệt đối mà tự thân chúng không có. Điều này đã gây hoang mang cho không ít các tín hữu đơn thành: có buộc phải tin các “sứ điệp từ trời” hay không? Nếu không tin sẽ phải chuốc lấy những tai họa hay những hình phạt khủng khiếp sẵn sàng ập xuống. Còn nếu tin thì sẽ kéo theo bao nhiêu hệ lụy thực hành do các sứ điệp đề xướng; và rồi, liệu làm như thế có rơi vào tội rối đạo hay không? Bằng ấy câu hỏi đặt ra cũng là lời thỉnh nguyện để các cơ quan thẩm quyền trong Hội Thánh địa phương sớm đưa ra câu trả lời chính thức để soi sáng cho các tín hữu có được sự lựa chọn đúng đắn trong vấn đề này.

Lm Giuse Lâm Văn Sỹ, OP.

(giaolyductin.org 11.06.2014)

[1] Tên tiếng Anh là “Maria Divine Mercy”. Trong trang mạng <<sudieptutroi>>, tên này được dịch sang tiếng Việt là “Maria Tông Đồ Lòng Chúa Xót Thương”.

[2] Có thể tham khảo thêm ở trang <<sudieptutroi-trueorfalsẹblog spot.com>>

[3] Nguyên bản tiếng Anh trong trang mạng chính thức của Tổng Giáo phận Dublin.

Anh chị Thụ & Mai gởi

Xin đổi kiếp này.

 
Bài thơ “Xin đổi kiếp này” của em Nguyễn Bích Ngân, học sinh lớp 8A1, Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội) được chia sẻ trên cộng đồng mạng với sự ngạc nhiên quá đỗi của nhiều người vì không nghĩ rằng một đứa trẻ 14 tuổi có thể viết được một bài thơ sâu sắc như thế.

Người trong mộng

Người trong mộng

Nguyễn Thị Thanh Dương

Đây là lần thứ hai vợ chồng Tư Chuột về thăm Việt Nam, lần trước cách đây năm, sáu năm. Thời gian cứ vùn vụt trôi, mải mê bận rộn vì cuộc sống, dù nhớ nhà, nhớ người thân hai bên nội ngoại, mà bây giờ mới có dịp trở về lần nữa. Tư Chuột nao nức về Việt Nam gặp lại người thân, ngoài ra còn vì một lý do khác. Anh sẽ gặp lại một người bạn gái cũ sau hơn 30 năm xa cách, là “người trong mộng” của anh thời còn đi học.

Qua một người bạn học cũ mới liên lạc được, hiện cũng đang sống ở Mỹ, Tư Chuột biết tin tức một số bạn bè cùng lớp thời trung học. Họ cùng hào hứng nhắc đến người đẹp Ngọc Diệp, cô bé xinh xinh và nổi tiếng làm thơ hay của lớp, đám nam sinh thuở đó cứ mười người thì phải trên năm người có cảm tình với nàng và hâm mộ thơ nàng. Trong số đông đảo những thằng trồng cây si nàng có cả Tư Chuột. Là một người vóc dáng nhỏ thó, gương mặt choắt choeo, lại con nhà nghèo học dở, anh nam sinh Lê văn Tư, biệt danh các bạn đặt cho là Tư Chuột không bao giờ dám mơ được tiếp xúc nàng thơ, không bao giờ dám “chen lấn” với các nam sinh khác để hòng chiếm được cảm tình của nàng. Tư Chuột chỉ biết thương trộm nhớ thầm người trong mộng.

Ngọc Diệp là một trong số vài người đẹp của lớp, nàng con nhà giàu, học giỏi, dáng gầy gầy, đôi mắt to đen đằm thắm, và mái tóc dài qua vai luôn buông xỏa về một bên, trông càng quyến rủ và lãng mạn. Các anh tha hồ đua nhau làm thơ tặng nàng, Tư Chuột xôn xao chẳng thể nào ngồi yên, anh không biết làm thơ, nên định mua một cuốn sách thơ của nhà thơ nổi tiếng nào đó để tặng nàng, mượn thơ người khác nói lên nỗi lòng của mình hay ít ra cũng làm nàng vui thích vì nhận được cuốn thơ hay. Nhưng anh chưa thực hiện được thì biến cố 1975 xẩy ra.

Bây giờ Ngọc Diệp là goá phụ, hai con, cuộc sống của nàng ở Việt Nam rất nghèo khổ. Mới nghe, Tư Chuột mủi lòng thương xót cho người xưa. Có ai ngờ một cô gái đẹp cao sang thuở đó, bể dâu cuộc đời vùi dập nàng sa cơ thất thế đến tội nghiệp? Cũng có ai ngờ anh Tư Chuột, tướng tá lù đù, thuở đó không ông thầy bói nào nhìn mà dám mở miệng tiên đoán tương lai giàu sang phú quý cho được, học hành thì lình bình đủ điểm lên lớp là may lắm rồi, nay lại là một người thành đạt, một ông chủ shop sửa xe to lớn và đông khách trên xứ Mỹ, hai con học đại học, nhà cao cửa rộng trả off từ lâu, vợ Tư Chuột hột xoàn đeo đầy cổ, đầy tay.

Tư Chuột đã ghi chép cẩn thận địa chỉ nhà Ngọc Diệp, nàng sống tại Sài Gòn nên sự đi lại càng thuận tiện vì hầu hết họ hàng bên vợ và bên Tư Chuột cũng ở quanh Saì Gòn. Nhất định, anh sẽ đến thăm nàng, cả một đời người anh mới có dịp hiên ngang gặp mặt nàng như thời điểm này, dù anh gặp lại Ngọc Diệp chỉ với tư cách một người bạn cũ, để nhìn lại bóng dáng người xưa. Nay ai đã phận nấy, hai khung trời khác biệt, tình cảm thời tuổi trẻ chỉ còn là kỷ niệm, một kỷ niệm đẹp không thể nào quên.

Tư Chuột dấu vợ, chị vợ hay ghen và giàu tưởng tượng, chỉ cần anh nói đi thăm một người bạn gái cũ là chị ta sẽ suy đoán ra một thiên tình sử ngay, và chị sẽ không rời anh nửa bước. Tư Chuột không muốn vợ đi theo làm tan biến đi giây phút diệu kỳ hội ngộ, chắc chắn nên thơ và lãng mạn như người thơ thuở trước.

Tư Chuột đã sắp đặt sẵn mọi thứ trong đầu trước khi đến nhà thăm Ngọc Diệp, anh sẽ ghé tiệm sách mua một cuốn thơ, món quà anh còn mắc nợ nàng bao nhiêu năm về trước. Nhưng nàng nghèo lắm, thơ chỉ có ý nghĩa cho tâm hồn. Anh sẽ tặng nàng một món quà thực tế là tiền, là đô la. Anh ngại ngùng quá, với một người yêu thơ, làm thơ, mà anh mang chuyện tiền bạc ra có đụng chạm vào tự ái của nàng không? Anh sẽ bỏ món quà ấy vào phong thư cho lịch sự, sẽ nhẹ nhàng kín đáo và nói hết sức khiêm nhường rằng: “Tôi quý mến Ngọc Diệp chân tình nên mới tặng món quà nhỏ mọn này, mong Ngọc Diệp đừng từ chối làm tôi đau lòng”. Ôi, đôi mắt to đen đằm thắm của nàng chắc sẽ nhìn anh cảm động? và biết đâu trong sâu thẳm tâm hồn nàng sẽ dày vò nuối tiếc sao ngày xưa không để ý đến anh Tư Chuột, thì ngày nay đời nàng sung sướng biết bao?

Sáng nay sau khi ăn uống điểm tâm bên nhà vợ, Tư Chuột thay bộ quần áo bình dân giản dị nhất, chiếc quần màu kaki và áo sơ mi trắng bỏ ra ngoài. Đến nhà Ngọc Diệp trong hoàn cảnh nghèo, anh chẳng muốn mình ăn mặc sang trọng ra vẻ Việt Kiều làm nàng tủi thân. Anh xin phép vợ để đi thăm vài thằng bạn cũ, nhìn cách ăn mặc tàn tàn của anh, chị tin ngay, và dặn chiều về sớm để hai vợ chồng cùng đi dạo phố.

Tư Chuột ra đầu ngõ kêu xe ôm chở đến một tiệm sách gần nhất và bảo anh xe ôm ngồi ngoài chờ. Từ xưa tới nay Tư Chuột có biết gì về thơ, nay lạc vào một rừng thơ, anh hoa cả mắt, có nhiều tập thơ của nhiều tác giả khác nhau, cuốn nào trình bày bìa cũng đẹp, những lời đề tựa, lời giới thiệu nào cũng bay bổng trời xanh. Mở ra đọc thử mỗi bài thơ, Tư Chuột thấy bài nào cũng… giống nhau, thất tình, thương nhớ, giận hờn…càng làm anh rối trí. Thà như ở shop xửa xe của anh, xe nào hư không nổ máy, anh mày mò một lúc là tìm ra lý do ngay, thà khách hàng yêu cầu anh thay nhớt xe, anh làm vèo một cái là xong. Còn lựa chọn một cuốn thơ trong đám thơ này sao mà khó khăn quá!

Tư Chuột cầm một cuốn thơ lên, bìa màu tím, xinh xinh, cuốn thơ tên Một thời tương tư, anh thấy thích hợp với mình nhất, anh đã chẳng một thời tương tư Ngọc Diệp đó sao! Muộn còn hơn không, để anh được bày tỏ tình cảm với nàng, dù điều ấy nàng cũng biết thừa từ lâu. Anh mang cuốn thơ ra quầy tính tiền, nhờ cô nhân viên gói giấy hoa cho đẹp để làm quà tặng, anh đã hào hoa trả tiền gấp đôi gấp ba giá ghi trên bìa sau cuốn thơ và hớn hở ra khỏi nhà sách.

Anh xe ôm tiếp tục cuộc hành trình tìm địa chỉ nhà Ngọc Diệp, một con hẻm nhỏ gần khu chợ Bà Chiểu, anh ta bảo đảm sẽ tìm ra mới ăn tiền xe, nên Tư Chuột yên tâm, âu yếm ôm nhẹ cuốn thơ vào lòng và ngắm nhìn cảnh tấp nập của phố phường. Sau khi anh xe ôm quẹo vào vài con hẻm ngoằn ngoèo, vài lần rẽ trái, rẽ phải đến chóng mặt, Tư Chuột đã đứng ngay trước số nhà muốn tìm.

Anh sửa lại nếp áo, nếp quần cho bớt nhăn nhó và run run đưa tay lên gõ cửa, hồi hộp chờ đợi gương mặt quen thuộc ngày xưa hiện ra. Chắc khi nghe anh giới thiệu là Tư Chuột, Ngọc Diệp sẽ nhớ ra ngay biệt danh độc đáo của anh nam sinh nhỏ con nhất lớp, nhà quê nhất lớp, và học dở nhất lớp, ai cũng biết.

Nhưng trong nhà vẫn im vắng, không một ai ra trả lời! Tư Chuột đang ngỡ ngàng chưa biết tính sao thì một bà hàng xóm sát bên chạy ra, sốt sắng:

– Ông tìm nhà bà Diệp hả?

Tư Chuột mừng rỡ:

– Vâng, có phải đây là nhà bà Ngọc Diệp không?

– Đúng rồi, ba mẹ con bà ấy bán quán cơm tấm ngoài đầu hẻm, kế bên tiệm bán chè, sinh tố đó, bộ khi nãy vô đây ông anh không nhìn thấy hả?

– Vâng, thôi, cảm ơn bà.

Tư Chuột leo lên xe ôm và chạy ra đầu hẻm, bây giờ mới để ý thấy quán cơm đúng như bà hàng xóm nói. Anh trả tiền hậu hĩ cho anh xe ôm và đến hàng sinh tố kêu một ly mãng cầu tươi, ngồi nghỉ chân và suy nghĩ, không lẽ Ngọc Diệp đang bận rộn bán buôn mà anh đến nhận diện người quen, chuyện trò và tặng quà ngay giữa chốn bát nháo ăn uống này thì còn gì là ý nghĩa? Để chiều nay, khi nàng về nhà, anh sẽ đến cũng không muộn màng gì, và sẽ có nhiều thời gian để tâm sự, nhắc lại những kỷ niệm thời đi học.

Anh thong thả uống ly sinh tố và dõi mắt sang hàng cơm tấm bên cạnh.
Đang vào giờ cao điểm đông khách, anh chẳng thấy Ngọc Diệp đâu, chỉ thấy một bà to mập đang ngồi cạnh nồi cơm to tướng không kém gì bà ta, và một cái bàn thấp trên bày la liệt những món ăn, những hũ đồ chua và hũ nước mắm, mấy ống đựng thìa, đựng nỉa. Bà vừa xới cơm ra dĩa, vừa gắp thức ăn lia lịa và luôn miệng quát hai phụ nữ trẻ bưng bàn.

– Lẹ tay lẹ chân lên chút coi, khách đang ngồi đợi kìa!

– Dẹp mấy cái dĩa không vào đây cho tao, hết dĩa rồ!

Tư Chuột làm bộ bâng quơ hỏi chị bán sinh tố:

– Nghe nói quán cơm này ngon lắm phải không chị?

Chị sinh tố thật thà:

– Quán cơm tấm bà Ngọc Diệp nổi tiếng ngon, ông ăn thử thì biết.

– Chị làm ơn kêu cô giúp việc cho tôi dĩa cơm tấm sườn nướng đi.

– Hai cô đó là con gái bà Ngọc Diệp, ba mẹ con sống nhờ nồi cơm tấm này đó.

– Vậy bà ấy đâu rồi?

– Thì bà Ngọc Diệp to béo đang ngồi bán cơm chứ ai.

Tư Chuột giật mình, tưởng nghe lầm. Cố giữ vẻ bình tĩnh, anh nói cho chị sinh tố khỏi nghi ngờ vì thái độ khác thường của mình:

– Nghe danh quán cơm bà Ngọc Diệp, hôm nay tôi mới có dịp ghé đây ăn thử.

Chị sinh tố chẳng thì giờ đâu mà nghi ngờ như chị Tư Chuột nhà anh. Chị ta vui vẻ đi gọi cơm giùm anh, nên Tư Chuột tự nhiên và thoải mái nhìn bà to mập kia kỹ lưỡng hơn. Đúng là Ngọc Diệp rồi, nhờ đôi mắt to đen mà anh đã nhận ra nàng, dù hình dáng nàng thì hoàn toàn khác hẳn.
Mọi thứ trên cõi đời có thể thay đổi, nhưng sao cuộc sống và thời gian lại nỡ biến đổi một cách phũ phàng từ một cô gái xinh tươi, vóc dáng gầy gầy, một nàng thơ dịu dàng ngày nào thành một bà to mập, ngồi bán cơm ngoài đường phố và luôn miệng quát mắng con trước mặt mọi người như thế?

Cô con gái của Ngọc Diệp bưng dĩa cơm tới bàn Tư Chuột; nhìn cô gái, Tư Chuột đã thấy lại đôi mắt to đen đằm thắm của người mẹ bao nhiêu năm về trước. Anh thong thả ăn từng thìa cơm nhỏ vì bụng hãy còn no, và vì muốn kéo dài thì giờ để nhìn thêm cảnh đời của Ngọc Diệp, cho bõ công lao anh nao nức từ bên Mỹ khi chuẩn bị về Việt Nam, cho bõ công lao anh đã ngồi mỏi lưng sau chiếc xe ôm đi tìm con hẻm nhà nàng cả giờ đồng hồ.

Khách hàng vẫn đông, bà mẹ vẫn the thé sai bảo và mắng hai cô con gái, có lúc rảnh tay bà ngẩng lên, quét ánh mắt lanh lợi như điểm danh các khách hàng, bà ta ngừng lại nơi Tư Chuột vài giây, vẫn không có cảm xúc gì khác lạ, như với bao nhiêu người khách khác mà thôi. Làm sao trong giây phút bận rộn hối hả này, bà có thể nhận ra một người quen sau hơn 30 năm mờ mịt vì gió bụi cuộc đời? rồi bà lại cúi xuống thoăn thoắt xới cơm, lấy thức ăn cho khách.

Tư Chuột kêu tính tiền, cô gái hét giá 40 ngàn đồng, trong khi nãy giờ anh thấy mỗi dĩa cơm tương tự người ta chỉ trả có 20 ngàn đồng. Anh ngạc nhiên nhưng cũng móc túi trả đầy đủ, chị bán sinh tố nhìn Tư Chuột thương hại, thì thầm:

– Mẹ con bà này chuyên môn coi mặt đặt tên, thấy ông là khách lạ, ngàn năm một thuở mới đến quán một lần, nên tính giá trời ơi, kiếm thêm. Nhưng cũng còn may cho ông, bữa hôm có chị Việt Kiều về xóm chơi, sáng ra đây ăn cơm tấm, bị chém một dĩa cơm tới 50 ngàn đồng, vì chị đó ăn mặc sang trọng lắm, nhìn vô thấy Việt Kiều liền.

Tư Chuột xót xa, không vì mất thêm tiền một cách vô lý, mà vì lòng tham của con người, lại là người mà anh từng ngưỡng mộ, thương mến. Cuốn sách thơ trong tay Tư Chuột bỗng trở nên thừa thãi, lố bịch, và phong thư có vài trăm đô la nằm trong túi áo anh có lẽ không bao giờ cần phải lựa lời tế nhị để trao cho người nhận nữa. Anh bỗng quyết định không cần đến nhà Ngọc Diệp, không đối diện với nàng, người trong mộng của anh đã chết tự lâu rồi. Món tiền này anh sẽ cho những người nghèo khổ nào đó anh gặp trên đường phố, còn cuốn thơ, sẽ có một người xứng đáng hơn Ngọc Diệp để anh trao tặng.

Một thằng bé bán vé số đến bên Tư Chuột, nó chìa xấp vé số ra mời mọc, nhưng Tư Chuột gạt đi và mời lại nó:

– Thằng nhỏ, mày muốn ăn cơm tấm không?

– Muốn, mà không có tiền ông ơi!

– Mày có bao nhiêu đứa bạn kêu hết lại đây, tao bao.

Thằng vé số nhẩy cẩng lên vì vui sướng, vội chạy đi tìm lũ bạn, một lúc sau hơn chục đứa kéo tới bu quanh Tư Chuột, anh ra lệnh:

– Đứa nào muốn ăn gì thì kêu đi, rồi qua uống sinh tố hay ăn chè quán này. Nghe chưa?

Lũ trẻ uà ra chỗ bà bán cơm, xúm xít chỉ trỏ các món ăn. Tư Chuột gọi cô con gái bà hàng cơm ra, đếm bao nhiêu dĩa cơm, mỗi dĩa 40 ngàn đồng, trả tiền ngay tại chỗ, làm cô kinh ngạc không ngờ hôm nay trúng mánh lớn. Tư Chuột lại đưa cho cô một xấp bạc Việt Nam nữa và nói trước mặt lũ trẻ:

– Số tiền này đủ cho lũ trẻ đến đây ăn cơm ít nhất cũng ba lần nữa. Tôi trả trước cho cô đấy.

Anh quay qua trả tiền chị sinh tố cũng đủ cho bọn trẻ ba lần nữa rồi ra về.

– Tưởng anh đi tới nhà bạn bè chiều mới về? Thấy chồng về sớm chị Tư Chuột ngạc nhiên:

Anh chìa cuốn thơ gói trong tấm giấy hoa xinh đẹp ra:

– Có tìm nhưng không gặp bạn, nên anh ghé vào một tiệm sách, chọn mua tặng em một cuốn thơ tình.

– Một cuốn thơ tình?

Chị Tư Chuột cảm động ngỡ ngàng vì món quà bất ngờ, chồng chị chưa bao giờ tặng chị một món quà thanh lịch như thế này, chị như bay bổng vào cõi thiên thai.

– Anh ơi, tuy em ít đọc thơ, nhưng anh mua tặng thì từ nay em sẽ siêng đọc thơ và sẽ yêu nó.

Chị mở ra thấy cuốn thơ, lẩm bẩm đọc “Một thời tương tư”, nên càng cảm động và ngạc nhiên:

– Không ngờ anh tối ngày lo sửa xe, tay chân dầu nhớt, mà cũng có tâm hồn thi sĩ ghê. Ở với anh mấy chục năm em mới phát hiện ra điều này. Bộ hồi đó anh tương tư em hả?

Tư Chuột nhìn vợ, chị cũng to mập, sồn sồn không thua gì Ngọc Diệp. Nhưng còn có chỗ dễ thương, chị đôn hậu và thành thật tin vào những lời nói dối của chồng.

Tư Chuột bỗng thấy thương vợ hơn bao giờ, anh nói bằng sự trìu mến như thuở ban đầu mới cưới nàng:

– Vì em mãi mãi là người anh yêu, là người trong mộng của đời anh.

Buổi chiều đi chơi cùng với vợ, tình cờ đi ngang qua con đường nơi đầu hẻm nhà Ngọc Diệp, quán cơm đã dẹp, chỉ còn quán sinh tố. Tư Chuột bảo tài xế taxi ngừng lại, để anh ghé vào tiệm sinh tố mua một bao thuốc lá ba số. Chị sinh tố nhận ra anh ngay và mau mắn:

– Mấy đứa nhỏ nhờ tôi gởi lời cám ơn ông nếu có dịp gặp lại. Còn bà Ngọc Diệp chủ tiệm cơm, bà ấy tuyên bố một câu về ông, nói ông đừng có buồn nghe?

– Chị cứ nói đi.

– Bà ấy nói với tôi rằng thằng cha đó một là khùng, hai là dân giang hồ làm ăn gian dối, trúng mánh, nên mới thừa tiền bao lũ trẻ bụi đời ngoài đường phố. Biết thằng cha chịu chơi như vậy, lúc nãy tao tính mỗi dĩa cơm 50 ngàn đồng rồi. Tiếc quá!

Tư Chuột chào chị sinh tố, lên taxi, lòng thảnh thơi, không có gì để nuối tiếc khi đã quyết định không bao giờ gặp lại người trong mộng ngày xưa.

Nguyễn Thị Thanh Dương

Ba phụ nữ Bình Thuận ‘được hưởng quy chế xin tỵ nạn’

BBC

 

Ba gia đình của bà Trần Thị Thanh Loan, Trần Thị Lụa và Trần Thị Phúc vừa có buổi phỏng vấn thứ hai với Ủy ban Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) hôm 30 và 31/3.

Bà Loan
Bản quyền hình ảnh VO AN DON
 Bà Trần Thị Thanh Loan cùng các con ở Việt Nam trước khi vượt biên lần thứ hai.

Ba người phụ nữ Bình Thuận vượt biên lần hai đang lưu trú tại Indonesia và đang trong quá trình xin quy chế tỵ nạn, BBC được biết sau khi trao đổi với họ hôm 4/4.

Đoàn đã có buổi phỏng vấn đầu tiên hôm 20 và 21/3 và được cấp quy chế xin tỵ nạn ‘asylum seeker’.

 

Lênh đênh trên biển và đất liền

Bà Lụa cho biết đoàn gồm 18 người, sáu người lớn và 12 trẻ em, rời vùng biển Bình Thuận trên một chiếc thuyền gỗ nhỏ hôm 30/1.

Đoàn đã đi được 12 ngày thì động cơ hư nặng, thuyền đập vào ghềnh đá dọc bờ biển Java, Indonesia.

Sau đó họ được người dân địa phương và cảnh sát Indonesia đưa vào bờ.

Ngay trong đêm, đoàn thuyền nhân được đưa đến một trại tỵ nạn trong khi chính phủ Indonesia tiến hành thủ tục trả họ về Việt Nam.

Tại đây, bà Lụa cho biết họ đã liên lạc với nhà bảo trợ hảo tâm người Úc, bà Shira Sebban và nhà hoạt động nhân quyền Grace Bùi nhờ giúp đỡ.

Bà Grace Bùi cho BBC biết chính quyền Indonesia tính trả nhóm vượt biên về Việt Nam vì họ không phải người tỵ nạn nên không thể ở lại trại, họ cũng không thể vào tù vì họ không phạm tội.

Nhưng đoàn đã xin ở lại cho đến khi họ được gặp đại diện của Liên Hiệp Quốc.

Đoàn được ở tại một khách sạn nhỏ cho đến khi Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) đứng ra hỗ trợ chuyển họ đến trung tâm tỵ nạn Hồi giáo, cũng là nơi gia đình này sinh sống phần lớn trong thời gian qua.

Bà Lụa cho biết trung tâm Hồi giáo nơi họ đang ở rất rộng rãi và sạch sẽ, được ăn uống đầy đủ tuy bị giám sát và không được phép ra ngoài. Các sơ và mạnh thường quân tại nhà thờ công giáo địa phương cũng hay cho quần áo và đồ ăn.

“Cuộc sống khá thoải mái,” bà Bùi nhận xét sau khi đến thăm ba gia đình vào tháng 2.

‘Việt Nam rất tốt’

Bà Grace Bùi cũng cho biết hôm bà đến thăm đoàn thuyền nhân, người của bên sở di trú Indonesia đã nhờ bà khuyên đoàn quay trở lại Việt Nam.

“Người đàn ông này nói những người này nên về Việt Nam đi, vì Việt Nam rất tốt và sẽ không trừng phạt họ,” bà Grace Bùi nói.

Sau khi nghe thấy thế, “Tụi tôi quỳ xuống xin họ đừng trả tụi tôi về Việt Nam. Tụi tôi có chết chứ không quay lại Việt Nam,” bà Lụa kể.

Chồng của bà Loan, ông Hồ Trung Lợi vẫn đang thụ án 24 tháng ở Việt Nam vì tội tổ chức vượt biên hồi năm 2015, đến tháng 4/2017 sẽ hết hạn tù.

Đoàn người vượt biên gồm 18 người với 6 người lớn và 12 trẻ em hiện đang tạm trú tại một trung tâm tỵ nạn ở Indonesia
Bản quyền hình ảnh GRACE BUI
 Bà Trần Thị Lụa cho biết trung tâm Hồi giáo nơi họ đang ở rất rộng rãi và sạch sẽ, được ăn uống đầy đủ tuy bị giám sát và không được phép ra ngoài

7 đến 10 năm tù hoặc tự tử

Trao đổi với BBC, luật sư của ba gia đình này, ông Võ An Đôn cho biết họ liên lạc với ông hôm họ đang trên biển vượt biên qua Úc lần hai.

“Thoạt nghe thì tôi hơi bị sốc và có nói lại với họ rằng nếu bị phía Úc trả về thì họ sẽ đối mặt với bản án cũ và mới từ 7 đến 10 năm tù,” ông nói.

“Nhưng qua điện thoại, hai bà ấy nói rằng nếu lần vượt biên này chính phủ Úc không nhận mà trả về nước thì họ thề sẽ nhảy xuống biển tự tử, chứ không bao giờ chịu trở về Việt Nam lần thứ hai,” ông nói thêm.

Bà Sebban, một nhà báo và giáo sư Úc tại Sydney nói:

“Tôi đã cầu xin họ đừng trở lại Úc bằng thuyền nữa. Tôi đã cảnh báo họ về về an ninh biên giới nghiêm ngặt của nước tôi.”

Được hoãn thi hành án

Tháng 9/2016, bà Trần Thị Lụa bị Tòa án Nhân dân tỉnh Bình Thuận tuyên phạt 30 tháng tù giam trong phiên phúc thẩm về tội tổ chức vượt biên hồi tháng 7/2015.

Thời điểm đó, bà Lụa được tin là có chồng đi đánh bắt cá biển bị Indonesia bắt giam.

Trong một phiên tòa khác hồi tháng 4/2016, bà Trần Thị Thanh Loan bị tuyên phạt 36 tháng tù giam.

Cả hai bà Lụa và Loan đều được hoãn chấp hành hình phạt tù đến tháng 7/2017 “vì lý do nuôi con nhỏ và có chồng đi tù”.

“Ngày nào chúng tôi cũng cầu nguyện, để được quy chế tỵ nạn. Chúng tôi thà chết chứ không về Việt Nam,” bà Phúc nói với BBC.

Thảm họa môi trường – Một năm nhìn lại

Thảm họa môi trường – Một năm nhìn lại

 
Danlambao – Đầu tháng 4. 2016-2017. Đúng 1 năm trôi qua với thảm họa môi trường lớn nhất và trầm trọng nhất trong lịch sử Việt Nam. Danlambao gửi đến bạn đọc tài liệu đúc kết một năm về đại họa này. Xin được xem đây là một bản cáo trạng còn dang dở khi Formosa vẫn còn tiếp tục là tử thần của biển cả, các dự án và công trình khác vẫn đang âm thầm nhiễm độc bầu trời, lòng đất, sông ngòi; và cuộc tranh đấu của người Việt vẫn còn bị khống chế, đàn áp bởi tập đoàn cai trị đã và đang dung dưỡng, tiếp tay cho Formosa và các tập đoàn thủ phạm hủy hoại môi trường.
Dân Làm Báo tổng hợp sự kiện này dưới góc nhìn của một trong những trang mạng lề dân đứng về phía ngư dân các tỉnh bị thiệt hại do thảm họa biển gây ra. Mục tiêu là để dư luận phần nào thấy được những ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người dân Việt Nam và cũng để mọi người thấy rõ bản chất hèn với giặc, ác với dân của nhà cầm quyền cộng sản khi ra sức bao che, bảo vệ Formosa, thủ phạm gây ra bao tang thương cho dân tộc qua việc xả hàng tấn chất thải độc hại ra biển.
Vào những ngày đầu tháng 4/2016, hiện tượng cá chết bất thường xuất hiện tại vùng biển Hà Tĩnh, sau đó lan rộng đến các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế. Chính người dân và truyền thông mạng xã hội đã phát hiện hệ thống xả thải của công ty gang thép Hưng Nghiệp, Formosa Hà Tĩnh là nơi xả chất thải độc hại ra biển thông qua hệ thống đường ống ngầm được chôn dưới biển.
Kể từ ngày phát hiện, hàng trăm loại cá và hàng trăm ngàn cá chết bất thường, trôi giạt vào bờ cho đến khi nhà cầm quyền công bố nguyên nhân và thủ phạm gây ra thảm họa biển tại 4 tỉnh miền Trung đến nay đã tròn một năm. Trong một năm qua, hàng trăm ngàn ngư dân và người dân tại khu vực này đã đối diện với một cuộc sống vô cùng khó khăn do biển nhiễm độc đã cướp đi công việc đánh bắt thủy sản cũng như khai thác, kinh doanh hải sản. Thảm họa môi trường biển hiện vẫn đang gây biết bao khốn đốn cho ngư dân 4 tỉnh miền Trung nói riêng và nhân dân cả nước nói chung. Trong khi đó nhà nước cộng sản Việt Nam vẫn cố tình bao che, bảo vệ kẻ đã gây ra thảm họa, tiếp tục ra sức trấn áp các đợt biểu tình phản đối thủ phạm gây ra ô nhiễm môi trường biển.
Khởi đi từ ngày ngày 04/04/2016, ngư dân Nguyễn Xuân Thành tại thôn Ba Đồng, Kỳ Anh, Hà Tĩnh đã bất ngờ phát hiện một đường ống xả thải với đường kính 1,5m dài 1,5km đang xả nước có màu vàng dưới biển. Đường ống ngầm này sau đó được xác định là của tập đoàn Formosa chôn dưới đáy biển với mục đích xả thải trong việc sản xuất thép.
Vào ngày 06/04/2016 hàng trăm loại cá, trong đó có những con nặng 40-50 kg được ngư dân phát hiện trôi giạt vào bờ và chết tại khu vực vùng biển Vũng Áng-Hà Tĩnh. Sau đó hiện tượng cá chết hàng loạt đã lan nhanh sang vùng biển các tỉnh thành Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế. Không chỉ cá tự nhiên, cá nuôi trong lồng bè của nhiều hộ dân khu vực Kỳ Anh-Kỳ Lợi, Hà Tĩnh cũng chết hàng loạt khi sắp đến ngày thu hoạch.
Sự việc cá chết hàng loạt tại vùng biển 4 tỉnh miền Trung và các lồng bè của ngư dân nơi đây kéo dài liên tục suốt nhiều ngày. Tuy nhiên nhà cầm quyền cộng sản vẫn chưa vào cuộc điều tra nguyên nhân vụ việc. Về phía người dân đã bắt đầu lo lắng về vấn đề môi trường biển bị ô nhiễm, bên cạnh đó xuất hiện những thông tin cho rằng một số người vì lòng tham đã vớt xác cá chết bán cho thương lái. Dù chưa biết mục đích thu mua cá chết để làm gì, nhưng động thái này của thương lái đã khơi dậy sự lo lắng về vấn đề an toàn thực phẩm trong cả nước.
Đến ngày 11/04/2017, Trung tâm Quan trắc Môi trường biển và Bệnh thủy hải sản miền Bắc thuộc Viện nghiên cứu Nuôi trồng Thủy hải sản 1-Bộ NN&PTNT đã ra thông báo về kết quả của việc thực hiện quan trắc hiện tượng cá chết bất thường và kéo dài nhiều ngày tại khu vực Hà Tĩnh. Trong thông báo, Trung tâm này nhận định “cá chết hàng loạt là do độc tố trong môi trường nước tại khu vực Vũng Áng và nhiều nơi tại miền Trung”.
Ngày 19/04/2016, đã xảy ra sự việc người dân ăn cá nhiễm độc dẫn đến tử vong. Thông tin từ người dân tại xã Quảng Phú, Quảng Trạch, Quảng Bình cho biết nạn nhân là em Trần Thanh Thủy sau khi ăn cá được vớt tại biển thì bị nôn, tiêu chảy. Người nhà đã đưa em đến trạm xã để chữa trị nhưng đã không qua khỏi. Từ sự việc trên, dư luận cả nước đã rất phẫn nộ và lo lắng khi hàng loạt thông tin về việc nhiều người dân ăn cá biển gặp phải triệu chứng nguy hiểm phải cấp cứu. Đến lúc này thì nhà cầm quyền mới chính thức cho phép báo chí lề đảng đưa tin về tình hình môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung.
Không chỉ người dân miền Trung tỏ ra lo lắng và phẫn nộ trước sự việc môi trường biển bị Formosa đầu độc. Trên trạng mạng xã hội đã lan tỏa nhanh chóng những thông tin, bình luận phân tích cáo buộc Formosa chính là thủ phạm gây ra thảm họa. Quan trọng hơn nữa là những phân tích vạch trần Bắc Kinh – qua bàn tay của nhà thầu Trung Quốc đã đứng đằng sau cố tình gây ra thảm họa môi trường. Từ đó đưa đến rất nhiều lời kêu gọi toàn dân biểu tình phản đối Formosa và yêu cầu nhà cầm quyền cộng sản điều tra và minh bạch nguyên nhân cá chết.
Ngày 22/04/2016, trước sức ép của dư luận cả nước, Phó thủ tướng Trương Hòa Bình đã giao cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ các thông tin đã nêu “nghi vấn ống xả thải khổng lồ dưới biển Vũng Áng”. Phó thủ tướng Trương Đình Dũng cũng đã chỉ thị Bộ Tài nguyên Môi trường (TN&MT) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) cùng với 4 UBND Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế điều tra nguyên nhân cá chết.
Ngày 22/4/2016 Tổng bí thư đảng CSVN là Nguyễn Phú Trọng đã chỉ đạo “không đề cập tới vụ cá chết hàng loạt” khi thăm tỉnh Hà Tĩnh, và tới “kiểm tra mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, khu dân cư mẫu nông thôn mới và tiến độ dự án Formosa”, cũng như “đến thăm một số công trình, nhà máy thuộc dự án khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh”. Chính Nguyễn Phú Trọng sau này cũng tuyên bố rằng “sự cố” cá chết đã làm ảnh hưởng đến cuộc đảng cử dân bầu quốc hội của đảng.
Báo Đảng Cộng sản online tường trình buổi làm việc của Nguyễn Phú Trọng ở Hà Tỉnh nhưng không nhắc gì đến thảm họa môi trường biển Miền Trung.
Chiều tối ngày 22/4/2016, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh ký văn bản gửi Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa về việc cử đoàn công tác vào Formosa làm việc để kiểm tra việc sản xuất và kiểm soát ô nhiễm của công ty này.
Chiều 23/4/2016, trả lời phỏng vấn về việc có nên tiếp tục sử dụng cá biển, tắm biển ở những vùng nước không còn xảy ra hiện tượng cá chết, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh là Đặng Ngọc Sơn tuyên bố: “Hiện tại các lồng bè đang nuôi trồng thủy sản ở Vũng Áng (Hà Tĩnh) nhiều loại thủy, hải sản vẫn sinh trưởng bình thường. Những loại hải sản như: mực, tôm, cua cá vẫn đang sống thì người dân có thể ăn được. Ngoài ra, người dân cũng có thể yên tâm tắm biển ở các vùng biển này.” Phát biểu của Đặng Ngọc Sơn đã khiến người dân phẫn nộ, nhiều người cho rằng câu trả lời của ông ta là rất vô trách nhiệm, qua loa và hời hợt.
Sau những chỉ đạo điều tra nguyên nhân cá chết của lãnh đạo cộng sản, trong các ngày 23 và 24/04/2016 các bộ ngành liên quan vẫn khẳng định cá chết bất thường là do thời tiết, do tảo biển nở hoa, do tiếng ồn v.v… Sau đó phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cùng nhiều quan chức cộng sản đã đến Thị xã Kỳ Anh trực tiếp kiểm tra và chỉ đạo các bộ ngành liên quan phải tìm ra nguyên nhân cụ thể tại sao cá chết, nếu cần thiết thì mời chuyên gia nước ngoài hỗ trợ. Những chỉ đạo của nhà cầm quyền cộng sản càng chứng minh sự lúng túng trong cách xử lý vụ việc. Cá chết thì vẫn chết, du lịch thì điêu đứng, ngư dân thì không dám xuống biển.
Cũng trong ngày 24/04/2016, ông Lê Văn Ngày, sinh năm 1970, quê quán Khánh Hòa, là thợ lặn của Công ty Nibelc (nhà thầu thi công đê chắn sóng cho cảng Sơn Dương của Formosa) đã tử vong không rõ nguyên nhân. Tiếp đó, 5 thợ lặn khác của công ty trên cũng có những dấu hiệu khó thở, mệt mỏi sau khi lặn tại khu vực đê chắn sóng tại cảng Sơn Dương. Những thợ lặn này đã được đưa đi khám và điều trị tại bệnh viện Trung ương Huế nhưng nhà cầm quyền đã giấu nhẹm về tình trạng thật sự của các nạn nhân.
Vào thời điểm này thì hầu hết hoạt động du lịch tại 4 tỉnh miền Trung đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hàng loạt các tour du lịch, tham quan, nghỉ dưỡng đã bị hủy, rất nhiều nhà hàng, khách sạn cùng những dịch vụ liên quan đến du lịch bị ế ẩm bởi tâm lý lo sợ của du khách. Ngay cả đến thành phố Đà Nẵng cũng bị ảnh hưởng nặng nề khi hiện tượng cá chết cũng đã xuất hiện tại một số bãi tắm du lịch tại đây.
Ngày 25/05/2016, Nguyễn Xuân Phúc, thủ tướng CSVN cũng đã có văn bản yêu cầu làm rõ nguyên nhân cá chết và báo cáo lên chính phủ. Trong lúc chờ kết luận điều tra của cơ quan chức năng, một sự việc khá sốc đã xảy ra làm dư luận phẫn nộ. Chu Xuân Phàm, giám đốc đối ngoại của Công ty Hưng Nghiệp, Formosa Hà Tĩnh đã phát biểu trong buổi họp báo: “Muốn bắt cá tôm hay nhà máy thép, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm Thủ tướng cũng không giải quyết được”.
Câu nói gây sốc của Chu Xuân Phàm đã được báo chí lề đảng đăng tải ngay sau cuộc họp báo diễn ra. Điều này càng làm cho người dân cả nước hết sức bất bình. Nhiều khẩu hiệu phản đối Formosa, nhiều cuộc biểu tình nhỏ đã diễn ra yêu cầu nhà cầm quyền cộng sản xử lý Formosa đã gây ra thảm họa biển tại 4 tỉnh miền Trung.
Sáng ngày 26/4/2016, UBND tỉnh Quảng Bình họp khẩn cấp và đưa ra chỉ đạo cấm du khách cũng như người dân tại đây tắm biển nhằm tránh xảy ra những hệ luỵ đáng tiếc. Sở TN-MT tỉnh Thừa Thiên – Huế cũng đã cho biết kết quả phân tích mẫu nước tại khu vực Lăng Cô. Kết quả đưa ra nguyên nhân cá chết là một do tác nhân cực độc, cực mạnh trong môi trường nước, xuất hiện từ phía bắc của tỉnh.
Chiều cùng ngày, Chu Xuân Phàm và lãnh đạo Formosa Hà Tĩnh đã tổ chức buổi họp báo. Tại đây, Chu Xuân Phàm cùng ban lãnh đạo Formosa Hà Tĩnh đã cúi đầu xin lỗi về phát biểu phản cảm và xúc phạm người dân Việt vào ngày 25/4/2016. Sau đó Chu Xuân Phàm đã được Formosa thuyên chuyển về nước. Trong khi đó hàng trăm ghe, thuyền của ngư dân xã Kỳ Lợi, Kỳ Anh, Hà Tĩnh cùng nhiều thuyền, thúng của ngư dân 4 tỉnh miền Trung đã chịu cảnh “trùm mền” trắng bờ tại các bãi tập trung neo đậu thuyền thúng của ngư dân. Tình trạng này đã kéo dài hơn 20 ngày kể từ khi xuất hiện sự việc cá chết hàng loạt và người dân tử vong khi ăn cá biển.
Chiều ngày 27/4, Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà đã chủ trì buổi họp kín cùng các Bộ, ngành về báo cáo nguyên nhân cá chết bất thường tại miền Trung. Tham dự buổi họp kín gồm các bộ: Bộ TN-MT, Bộ NN&PTNT, Bộ Công thương, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng cùng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ để cùng nhau đi đến kết luận cuối cùng về nguyên nhân cá chết.
Tối ngày 27/4, nhà cầm quyền đã tổ chức cuộc họp báo công bố kết quả điều tra nguyên nhân cá chết. Thứ trưởng Bộ TN-MT Võ Tuấn Nhân cho biết: “hiện chưa có bằng chứng để kết luận công ty Formosa liên quan tới cá chết bất thường ở miền Trung. Các nhà khoa học thống nhất nhận định sơ bộ có 2 nguyên nhân có thể gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt: do tác động của các độc tố hóa học thải ra từ hoạt động của con người trên đất liền và trên biển; do hiện tượng dị thường tự nhiên kết hợp với tác động của con người nên hiện tượng tảo nở hoa của nước mà trên thế giới gọi là hiện tượng thủy triều đỏ”. Một nữ phóng viên sau đó đã đưa ra câu hỏi về việc tìm ra kim loại nặng trong nước biển theo báo cáo của sở TN-MT Thừa Thiên Huế. Lập tức Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân ngắt lời: “Đừng hỏi câu hỏi đó. Hỏi câu đó tổn hại cho đất nước của mình”.
Buổi họp báo công bố nguyên nhân cá chết do Bộ TN-MT chủ trì đã không đem lại kết quả minh bạch và thỏa đáng như người dân cả nước mong đợi. Bốn tỉnh miền Trung vẫn chưa có được câu trả lời xác đáng và thủ phạm gây ra thảm họa đang được nhà cầm quyền cố tình bao che. Tất cả hoạt động liên quan đến biển đều bị cấm, tình trạng ngư dân mất việc, thất thu đã khiến họ bắt đầu rơi vào cảnh túng quẫn. Đà Nẵng dù không nằm trong tâm chấn của thảm họa cá chết bất thường nhưng người dân Đà Nẵng cũng bị ảnh hưởng lớn khi du lịch biển là một trong những ngành nghề chính đem lại tài chính cho người dân đang gặp khó khăn.
Đến lúc này thì sức chịu đựng của người dân Việt Nam đã vượt quá mức khi các lãnh đạo CSVN đã công bố kết quả điều tra hết sức vô lý. Hàng trăm trang facebook và blog cá nhân đã đưa ra lời kêu gọi biểu tình toàn quốc về thảm họa môi trường biển. Trong lúc đó tại Thừa Thiên Huế vẫn tiếp tục xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt trôi giạt vào bờ. Tuy nhiên lần này những cá thể cá chết lại là những loài cá sống ở tầng đáy cũng bắt đầu chết hàng loạt. Trước tình trạng ô nhiễm biển nghiêm trọng cùng với sự bao che thủ phạm của nhà cầm quyền, người dân cả nước đã chọn ngày 1/5/2016 là ngày Tổng Biểu tình phản đối Formosa, yêu cầu nhà cầm quyền minh bạch nguyên nhân cá chết.
Ngày 28/4/2016, Quảng Bình đã nổ ra cuộc biểu tình phản đối Formosa với cả ngàn người tham dự. Cùng thời điểm này, tại Hà Tĩnh đã xuất hiện cả một trung đoàn cảnh sát cơ động đứng dàn trận thị uy trước cổng Formosa. An ninh quanh khu vực nhà máy đã được tăng cường nghiêm ngặt để ngăn ngừa nguy cơ Formosa bị người dân tấn công. Đến trưa ngày 29/4/2016, nhà cầm quyền tiếp tục tăng cường thêm xe vòi rồng cùng các phương tiện chống bạo động di chuyển theo hướng về Formosa.
Những động thái trên cho thấy, thay vì tập trung tìm giải pháp hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thảm họa cá chết, nhà cầm quyền CSVN lại tiếp tục tiêu tốn tiền thuế dân để bảo vệ cho những kẻ đầu độc chính nhân dân mình.
Phẫn nộ trước sự bất tài và lươn lẹo của đảng CSVN trong thảm họa cá chết, trưa ngày 29/4/2016, hàng trăm người dân Quảng Bình đã biểu tình dữ dội nhằm phản đối Formosa gây ô nhiễm môi trường. Đây là cuộc biểu tình ngày thứ 2 liên tiếp của bà con ngư dân thuộc xã Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Video và hình ảnh ghi lại cho thấy người dân căng lều bạt giữa đường khiến cho quốc lộ 1A – tuyến đường huyết mạch nối hai miền Nam Bắc bị tê liệt hoàn toàn. Hơn một tấn cá chết đã bị đổ tràn ra mặt đường như một bằng chứng tố cáo tội ác của nhà cầm quyền CSVN đã bao che cho Formosa tàn phá môi trường. Nhiều biểu ngữ được giăng cao thể hiện thái độ dứt khoát của người dân: “Chúng tôi chọn tôm cá, không chọn nhà máy”, “Đuổi Formosa ra khỏi đất Việt Nam”, “Hãy trả lại biển sạch cho chúng tôi”…
Sau nhiều giờ biểu tình nhưng không được giới chức địa phương giải quyết, người dân quyết định phong tỏa quốc lộ 1A vô thời hạn. Đáp lại, chế độ CS đã huy động một lực lượng CA đông đảo nhằm ngăn chặn người dân.
Tại Huế, một nhóm nghệ sĩ biểu diễn nghệ thuật đường phố cũng về vụ cá chết nhưng bị công an can thiệp.
Tình hình tiếp tục trở nên căng thẳng trong ngày 30/4/2016 khi nhà cầm quyền đã bắt đầu trấn áp, đánh đập, bắt bớ những người tham gia biểu tình tại Quảng Bình. Rất nhiều người dân đã bị cảnh sát cơ động cùng nhiều an ninh mật vụ dàn cảnh đánh đập dã man. Hai phóng viên độc lập là Chu Mạnh Sơn và Trương Minh Tam đã bị bắt vào lúc 18 giờ 30 trong lúc đang tác nghiệp đưa tin về sự việc.
Cũng trong ngày 30/4/2016, các quan chức trong Bộ TN&MT tại Đà Nẵng bao gồm Nguyễn Điểu – Giám đốc Sở TN&MT Đà Nẵng, Nguyễn Văn Anh – Giám đốc Trung tâm kỹ thuật môi trường, Nguyễn Trần Quân – Phó giám đốc Trung tâm Kỹ thuật môi trường), Phạm Thanh Phúc – Chi cục phó bảo vệ môi trường và một số quan chức khác đã đi tắm biển tại bãi Phạm Văn Đồng thuộc quận Sơn Trà. Mục tiêu là để nhằm khẳng định nước biển Đà Nẵng không bị ô nhiễm. Cho đến thời điểm đó, cá vẫn chết rải rác, giạt vào bờ biển Đà Nẵng.
Cùng ngày, Bộ trưởng TT&TT Trương Minh Tuấn sau khi tuyên bố láo khoét về nguyên nhân cá chết do tảo nở hoa, thủy triều đỏ, đã mời các nhà báo đi ăn cá biển tại một nhà hàng hải sản nằm trên đường du lịch ven biển Nhật Lệ thành phố Đồng Hới.
Tiếp tay với Nguyễn Điểu và Trương Minh Tuấn để lừa và hại dân là Bộ trưởng Y tế Nguyễn Kim Tiến. Ngày 1/5/2016, trong cuộc họp với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Nguyễn Thị Kim Tiến tuyên bố: “Tại Quảng Bình và Hà Tĩnh, Bộ Y tế đã lấy mẫu nhiều loại hải sản tươi sống do ngư dân đánh bắt về như tôm, cá, ốc, sò, mực, một số loại rau để phân tích thì các chỉ số đều an toàn đối với sức khỏe con người. Thông tin rất quan trọng là hải sản tươi sống đều an toàn.”
Cũng trong ngày này, Nguyễn Thị Kim Tiến, người trách nhiệm sức khỏe của nhân dân cả nước, đã cùng với Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh, Nghệ An, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm thực phẩm quốc gia, diễn màn lừa đảo, mị dân khi ăn hải sản tại Hà Tĩnh.
Cùng lúc, cũng vào ngày 1/5/2016 Bí thư Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh cùng Chủ tịch thành phố Huỳnh Đức Thơ kéo nhau xuống biển Mỹ Khê tắm, sau đó ăn hải sản và chụp hình để lừa đảo người dân.
Sau đó, 10/5/2016, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm của Bộ Y tế là ông Nguyễn Hùng Long cho biết Bộ Y tế đã lấy 97 mẫu hải sản tươi sống và 43 mẫu rau ăn, nước sử dụng tại 4 tỉnh có cá chết Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế để xét nghiệm. Kết quả từ các quan chức là cả 97 mẫu hải sản tươi sống, đều đạt chỉ số an toàn, còn lại là các mẫu rau và nước sử dụng cũng đều nằm trong ngưỡng cho phép. 
Trong bối cảnh lừa đảo và thái độ vô trách nhiệm đối với sự an toàn sức khỏe và tính mạng của người dân từ giới cầm quyền, ngày Tổng biểu tình toàn quốc 1/5/2016 đã bắt đầu diễn ra tại nhiều tỉnh thành trên cả nước. Các tỉnh thành như Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu, Cần Thơ… đã đồng loạt xuống đường biểu tình, phản đối Công ty Formosa xả thải làm cá chết hàng loạt và hủy hoại môi trường ở các vùng biển khu vực miền Trung.
Trong cuộc tổng biểu tình này, công an và côn đồ đã trấn áp người biểu tình, dùng cả thủ đoạn “đánh nguội” một số người nhằm giải tán cuộc biểu tình tại Sài Gòn. Trong số đó một cô gái trẻ đã bị an ninh dàn cảnh đá vô bụng. Không khí tại Hà Nội có phần “dễ thở” khi nhà cầm quyền chỉ theo dõi mọi hoạt động của cuộc biểu tình. Tình hình tại các tỉnh thành khác cũng khá sôi động tuy nhiên nhiều nhà hoạt động đã bị an ninh canh giữ ngay tại nhà, không thể tham gia biểu tình.
Nhìn chung cuộc biểu tình ngày 1/5/2016 đã diễn ra thành công khi hàng ngàn người từ các tỉnh thành lớn xuống đường phản đối Formosa và yêu cầu nhà nước minh bạch công bố nguyên nhân cá chết.
Chiều 1/5/2016, làm việc tại Hà Tĩnh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo cần làm rõ nguyên nhân cá chết với tinh thần không bao che, mời các nhà khoa học nước ngoài phối hợp với các nhà khoa học trong nước để làm rõ nguyên nhân cá chết. Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “Dù bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào vi phạm pháp luật đều phải điều tra làm rõ trên cơ sở khoa học, không ai được bao che”.
Thủ tướng yêu cầu Bộ TN-MT và UBND tỉnh Hà Tĩnh báo cáo về việc cấp phép, giám sát hệ thống xả thải của Formosa, trong đó làm rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có liên quan. Hỗ trợ bằng gạo, tiền, lãi suất cho người dân bị ảnh hưởng. Cũng trong buổi làm việc, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết: “Tại Quảng Bình và Hà Tĩnh, Bộ Y tế đã lấy mẫu nhiều loại hải sản tươi sống do ngư dân đánh bắt về như: tôm, cá, ốc, sò, mực để phân tích thì các chỉ số đều an toàn đối với sức khỏe.” 
Có mặt tại bãi tắm Nhật Lệ chiều ngày 1/5, Phạm Văn Lương, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Bình cho biết: “Thời gian vừa rồi, do ảnh hưởng của môi trường biển nên người dân cũng ngại xuống tắm, tuy nhiên sau khi có thông báo của Sở Tài nguyên và Môi trường về kết quả quan trắc của Trung tâm quan trắc môi trường, Tổng cục Môi trường, 25 chỉ số về môi trường ven biển đều đáp ứng an toàn thì các bãi biển cũng đã sôi động trở lại. Hôm nay chúng tôi trở lại tắm biển cũng thấy mát mẻ, sạch sẽ và có thể tham gia tắm cũng như các hoạt động giải trí trong thời gian tới”.
Ngày 2/5/2016, Chi Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với Trung tâm Y tế dự phòng huyện Cẩm Xuyên và Lộc Hà tổ chức lấy 16 mẫu thực phẩm gồm: Cá biển các loại, mực, tôm và ghẹ. Trong đó có 5 mẫu cá, 1 mẫu tôm và 1 mẫu mực được lấy tại chợ Gò Cá Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên và 7 mẫu cá, 1 mẫu ghẹ, 1 mẫu mực được lấy tại chợ cá xã Thạch Kim huyện Lộc Hà.
Cũng trong ngày này, tại trụ sở Bộ TN&MT, Bộ trưởng Trần Hồng Hà và Thứ trưởng Nguyễn Linh Ngọc đã tiếp và làm việc với các nhà khoa học được cho là đến từ các quốc gia Đức, Mỹ, Israel và các nhà khoa học trong nước.
Trong ngày 3/5/2016, nhiều Linh mục quản xứ tại khu vực Hà Tĩnh đã gửi đơn kiến nghị lên thủ tướng chính phủ, yêu cầu minh bạch nguyên nhân cá chết tại 4 tỉnh miền Trung.
Từ chiều ngày 3/5/2016, tại phía bờ Bắc cửa Thuận An, thuộc xã Hải Dương, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên-Huế xuất hiện nhiều cá biển trong trạng thái lờ đờ trôi giạt vào bờ và chết. Bên cạnh đó, rất nhiều cá lồng của người dân nuôi trong đầm phá cũng bị chết cùng thời điểm trên.
Qua phản ánh từ địa phương và người dân, trong ngày 4/5, ông Phan Ngọc Thọ, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế đã cùng Bí thư Thị ủy Hương Trà – Trần Duy Tuyến về xã Hải Dương kiểm tra việc cá chết.
Sau khi thu gom, cơ quan chức năng đã gom được khoảng 60 kg cá biển trong tình trạng lờ đờ hoặc đã chết để tiến hành tiêu hủy. Còn lượng cá lồng, ước tính có khoảng 60 lồng nuôi với các loại cá có giá trị cao như mú, chẽm, hồng, vẩu… trọng lượng gần 1 tấn bị chết.
Sáng ngày 4/5/2016, đáp ứng lời mời của nhà cầm quyền CSVN, một đoàn “chuyên gia quốc tế” gồm các “nhà khoa học” từ các quốc gia Đức, Mỹ, Israel – những người đuợc cho là có kinh nghiệm trong lãnh vực hải dương học, địa chất ven biển, kỹ thuật bờ biển và môi trường bền vững, đã đến Việt Nam để cùng Bộ TN&MT tìm hiểu nguyên nhân cá chết hàng loạt ở bốn tỉnh miền Trung. Phái đoàn này đã phối hợp với nhà cầm quyền địa phương để lấy các mẫu nước, mẫu trầm tích ở các vùng biển của Hà Tĩnh để “bảo đảm tính độc lập, khách quan khi đánh giá cũng như tìm nguyên nhân dẫn tới cá chết.”
Ngày 4/5/2016, Viện kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia đã trả lời kết quả kiểm nghiệm mẫu thực phẩm hải sản được lấy tại chợ Gò Cá, Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên và chợ cá Thạch Kim, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
Cùng ngày 4/5/2016, UBND Đà Nẵng đã diễn màn trấn an dư luận trước thông tin biển và Hải Sản tại Đà Nẵng cũng bị nhiễm độc từ vụ xả thải của Formosa. 200 cán bộ, công chức đăng ký ăn cơm tại căng tin. Các loại hải sản trong bữa ăn được căng tin mua tại cảng cá Thọ Quang. Thực đơn gồm cá nục, cà ngừ, cá mú, tôm và rau.
Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng là Huỳnh Đức Thơ cho biết, trong lúc người dân đang hoang mang, lãnh đạo thành phố phải hành động và nói lên sự thật: cá an toàn. Để chứng minh điều đó, lãnh đạo thành phố tiên phong ăn cá ở ngư trường sạch. Huỳnh Đức Thơ tuyên bố: “Chúng tôi làm việc đó là bình thường chứ không đánh bóng. Thay vì ăn cá trong nhà thì hôm nay chúng tôi ăn cá trước công chúng”.
Cũng trong ngày 4/5/2016, Viện Kiểm nghiệm chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (Bộ Y tế) đã có công văn trả lời về việc kiểm nghiệm 16 mẫu thực phẩm hải sản tại Hà Tĩnh. Theo đó tất cả mẫu hải sản lấy từ chợ đều có hàm lượng kim loại nặng nằm trong vượt ngưỡng cho phép.
Tại buổi họp báo bế mạc Festival Huế 2016 sáng 5/5/2016, Hoàng Ngọc Khanh, Chánh văn phòng kiêm người phát ngôn của tỉnh Thừa Thiên – Huế, thông tin vụ cá biển và cá nuôi lồng ở cửa biển tỉnh này chết hàng loạt thời gian qua. Theo Hoàng Ngọc Khanh, cá chết ở Thừa Thiên – Huế từ 15/4 đến thời điểm 5/5 có thể chia ra 3 đợt. Đợt 1 từ 15 đến 21/4 cá chết nổi lên ở vùng ven bờ các huyện Phong Điền, Phú Vang, Phú Lộc. Đợt 2 từ 26 đến 29/4 hải sản chết bất thường ở đầm Lập An (thị trấn Lăng Cô) và xã Lộc Vĩnh (huyện Phú Lộc). Đợt 3 từ ngày 2/5 đến 5/5, hiện tượng cá chết bất thường trở lại ở Quảng Ngạn, Quảng Công (Quảng Điền), xã Hải Dương (thị xã Hương Trà), xã Phú Thuận, Phú Hải, cửa biển Thuận An (huyện Phú Vang). Có khoảng 800 kg cá biển chết giạt vào bờ biển ở đợt 3. Riêng cá nuôi lồng chết đang được thống kê cụ thể để còn hỗ trợ cho người dân, nhưng khối lượng lên đến hàng tấn.
Tỉnh Thừa Thiên – Huế cũng quan trắc tại các điểm, bãi tắm, cửa biển, bờ sông, một ngày hai lần và công bố trên cổng thông tin điện tử. “Dù Huế có 3 đợt cá chết, nhưng tất cả điểm quan trắc đánh giá môi trường nước biển đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật của quốc gia về giới hạn an toàn nước biển. Đến hôm nay, nước biển vẫn đạt chỉ số an toàn”, ông Khanh nói và khẳng định “mọi việc đang được kiểm soát”.
Vào ngày 6/5/2016, Lê Minh Ngân – Giám đốc Sở TN&MT Quảng Bình cho biết những ngày qua nhiều ngư dân ở xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch phản ánh, trong quá trình lặn xuống biển cách bờ chừng 2 đến 3 hải lý đã phát hiện các rạn san hô dưới đáy biển có một lớp màu trắng đục dày gần nửa mét, có nhiều cá chết chìm đang phân hủy, nước có mùi hắc như mùi của các chất tẩy rửa…
Phan Xuân Hào, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Quảng Bình cho biết, ngày 7/5/2016, đoàn công tác của Trung tâm Điều tra tài nguyên – môi trường biển (MGMC) thuộc Tổng cục Biển và hải đảo Việt Nam (VASI) cùng một nhóm thợ lặn là ngư dân người địa phương đã phối hợp với Sở TN-MT Quảng Bình lặn khảo sát, lấy mẫu ở một số điểm được cho là có hiện tượng cá chết xếp tầng, hải sản và rạn san hô chết dưới đáy biển.
Phan Xuân Hào cho biết thêm, các mẫu đoàn đã lấy dưới đáy biển như bùn đất, xác thủy hải sản, san hô và các trầm tích phải được phân tích rất cẩn trọng, chuyên sâu. Ngoài ra, các mẫu nước biển ở tầng đáy, tầng mặt cũng phải phân tích một cách kỹ lưỡng trước khi đưa ra kết luận cuối cùng. Còn hiện tại, các cơ quan chức năng vẫn chưa thể đưa ra một nhận định cụ thể nào.
Cũng trong ngày 7/5/2016, Phóng viên báo Dân Trí đã cùng một nhóm thợ lặn ở xã Quang Phú, TP Đồng Hới có thâm niên trên 30 năm mưu sinh trên biển, đi khảo sát vùng biển cách cửa sông Nhật Lệ, TP Đồng Hới khoảng 3 hải lý. Kết quả sau khoảng 30 phút lặn tìm dưới đáy biển, nhóm thợ lặn đã mang lên một bao lưới trong đó có những rạn san hô đổi màu hồng thành trắng, từng con hải sâm, vẹm, sò, hào… chết và đang trong quá trình phân hủy.
Các thợ lặn này cũng cho biết, khoảng hơn 2 tuần trước đó, trong lúc lặn dưới biển, cách đất liền từ 2-3 hải lý, họ có thấy cá chết rất nhiều nằm dưới tầng đáy biển. Tuy nhiên ở thời điểm này không còn thấy con cá nào, dù là cá sống hay cá chết.
Ngày 8/5/2016, không khí biểu tình tiếp tục được người dân ủng hộ tham gia. Lo sợ trước sức mạnh của những cuộc biểu tình ngày càng lớn và lan rộng nhiều nơi, nhà cầm quyền đã chỉ đạo đàn áp thẳng tay cuộc biểu tình. Tại Sài Gòn, hàng trăm người biểu tình đã bị bắt đưa về sân vân động thể thao Hoa Lư và Trung tâm Bảo trợ xã hội để giam giữ, tra tấn nhằm khủng bố tinh thần những người tham gia biểu tình. Tại Hà Nội nhiều nhà hoạt động không thể tham gia biểu tình khi lực lượng an ninh canh giữ ngày đêm tại tư gia của họ. Những cuộc trấn áp cũng đã xảy ra trong ngày 8/5 tại Hà Nội cũng như nhiều tỉnh thành khác.
Sáng ngày 12/6/2016, hàng trăm người thuộc các xã tại khu vực Quỳnh Lưu, Nghệ An đã tập trung biểu tình phản đối nhà cầm quyền cố tình bao che thủ phạm gây ra thảm họa môi trường biển.
Ngày 14/5/2016, trả lời báo chí về hiện tượng cá chết hàng loạt ở miền Trung, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Công Tạc cho biết: “Đến nay đã xác định đó là sự cố môi trường trên diện rộng mà việc giải quyết về mặt khoa học vừa đỏi hỏi huy động liên ngành, vừa yêu cầu tính chuyên sâu cao. Đó là chưa nói đến yêu cầu phân tích hồi tố về điều kiện thực địa ban đầu”. Ông Tạc cho biết thêm: “Có thể nói đã đủ cơ sở khẳng định sẽ có câu trả lời với căn cứ khoa học thuyết phục, được quốc tế thừa nhận. Bộ đang nỗ lực cùng Hội đồng chuyên gia khoa học công nghệ và các bộ, ngành liên quan để đưa ra kết luận cuối cùng sớm nhất báo cáo Thủ tướng và nhân dân”.
Ngày 15/5/2016, người dân cả nước tiếp tục hưởng ứng lời kêu gọi biểu tình phản đối Formosa hủy hoại môi trường biển và yêu cầu chính phủ minh bạch nguyên nhân cá chết. Tuy nhiên cuộc biểu tình nhanh chóng bị dập tắt sau khi diễn ra trong thời gian ngắn. Nhà cầm quyền huy động rất đông lực lượng chức năng nhằm giải tán cuộc biểu tình. Rất nhiều người trong đó có cả trẻ em, người già và phụ nữ bị đánh đập dã man, bị giam giữ và câu lưu trái phép.
Ngày 25/5, câu hỏi vì sao cá chết hàng loạt ở miền Trung tiếp tục được nhiều cơ quan truyền thông đặt ra với lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường tại cuộc họp báo chiều cùng ngày.
Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Nguyễn Linh Ngọc cho biết, các nhà khoa học trong và ngoài nước đang tích cực tìm hiểu và tham vấn để đi đến kết luận nguyên nhân cá chết. Ban đầu phải xác định được cá chết từ đâu, sau đó mới là cá chết vì cái gì. 
“Chúng tôi biết người dân đang mong đợi nguyên nhân cá chết, nhất là nhân dân 4 tỉnh miền Trung. Nhưng không có chuyện Bộ Tài nguyên và Môi trường ém thông tin vụ việc, có thông tin đến đâu chúng tôi sẽ thông báo đến đó. Mỗi phát ngôn đưa ra cần có chứng cứ khoa học cụ thể”.
Chiều 2/6/2016, sau gần 2 tháng xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt, tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 5-2016 của Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết đã xác định được nguyên nhân cá chết hàng loạt ở biển miền Trung thời gian qua, nhưng cần phản biện khoa học trước khi công bố.
“Quan điểm của Thủ tướng là nếu phát hiện tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ xử lý nghiêm, không loại trừ bất kỳ tổ chức, cá nhân nào. Đến nay các nhà khoa học đã xác định được nguyên nhân cá chết”.
Để cho thấy có sự chia sẻ với tâm trạng nóng lòng của người dân, Bộ trưởng TT&TT Trương Minh Tuấn cho biết việc xác định nguyên nhân cá chết còn liên quan tới xác định thủ phạm gây ra nguyên nhân đó. Việc này không chỉ cần bằng chứng khoa học mà còn phải điều tra đầy đủ chứng cứ vi phạm pháp luật, nhất là pháp luật về môi trường. Bên lề cuộc họp báo, Bộ trưởng Trương Minh Tuấn cho hay trong tháng 6 Chính phủ sẽ công bố nguyên nhân cá chết hàng loạt ở miền Trung.
Sáng 27/6, trong buổi họp báo quý 2 của Bộ Công an, trả lời câu hỏi liên quan kết quả điều tra nguyên nhân, dấu hiệu hình sự trong thảm họa cá chết hàng loạt ở miền Trung, trung tướng Trần Văn Vệ, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát cho hay theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an được giao nhiệm vụ phối hợp với các ban ngành điều tra, làm rõ để xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm pháp luật. “Sự việc đang trong quá trình điều tra, thu thập chứng cứ nên Bộ chưa thể cung cấp thông tin. Chính phủ chỉ đạo trong tháng 6 sẽ cung cấp thông tin kết quả điều tra và rất có thể ngày 29 sẽ tổ chức họp báo công bố rộng rãi”.
Sau gần 3 tháng, cụ thể là 84 ngày kể từ khi xảy ra thảm họa cá chết bất thường tại 4 tỉnh miền Trung, sau gần 3 tháng tìm mọi cách để nói láo, lừa đảo, mị dân, vào lức 5 giờ chiều ngày 30/6/2016, nhà cầm quyền CSVN đã phải chính thức công bố nguyên nhân gây ra thảm họa môi trường biển: Formosa xả thải chất độc.
Chủ trì cuộc họp báo là Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng. Tham dự còn có lãnh đạo các bộ Thông tin và Truyền thông, Tài nguyên và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Y tế, tùy viên các đại sứ quán.
Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết, để tìm nguyên nhân sự cố môi trường khiến cá chết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì, phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, các bộ ngành liên quan, huy động trên 100 chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành từ 30 cơ quan trong và ngoài nước tổ chức thu thập, phân tích dữ liệu, có sự phản biện độc lập của các chuyên gia quốc tế.
Kết quả là đã phát hiện Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà tĩnh (FHS) có một số hành vi vi phạm. Trong quá trình vận hành thử nghiệm, Formosa đã xả ra biển nước thải có chứa các độc tố phenol, xyanua, hydroxit sắt, tạo thành một dạng phức hỗn hợp có tỷ trọng lớn hơn nước biển, theo dòng hải lưu di chuyển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế. Hỗn hợp này là nguyên nhân làm hải sản và sinh vật biển chết hàng loạt, nhất là ở tầng đáy.
Về phía Formosa Hà Tĩnh đã đưa ra cam kết 5 vấn đề cụ thể như sau:
– Thứ nhất, công khai xin lỗi Chính phủ và nhân dân Việt Nam vì để xảy ra “sự cố” môi trường nghiêm trọng.
– Thứ hai, thực hiện việc bồi thường thiệt hại kinh tế cho người dân và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp; bồi thường xử lý ô nhiễm và phục hồi môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung của Việt Nam với tổng số tiền tương đương trên 11.500 tỷ đồng (500 triệu USD).
– Thứ ba, khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế của hệ thống xử lý chất thải, nước thải, hoàn thiện công nghệ sản xuất, đảm bảo xử lý triệt để các chất thải độc hại trước khi thải ra môi trường theo yêu cầu của các cơ quan quản lý nhà nước của Trung ương và tỉnh Hà Tĩnh để không tái diễn sự cố môi trường như đã xảy ra.
– Thứ tư, phối hợp với các bộ, ngành của Việt Nam và các tỉnh miền Trung xây dựng các giải pháp đồng bộ để kiểm soát môi trường biển miền Trung bảo đảm phòng, chống ô nhiễm, không để xảy ra sự cố môi trường tương tự để tạo niềm tin với người dân Việt Nam và quốc tế.
– Thứ năm, thực hiện đúng và đầy đủ các cam kết nói trên, không để tái diễn các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên nước; nếu vi phạm thì sẽ chịu các chế tài theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Phát biểu tại phiên họp thứ 50 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 11/7, Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà cho biết: “Việc xảy ra ô nhiễm như vậy có thể khẳng định là do sự cố, còn trên thực tế nếu vận hành đầy đủ, đúng quy định và được kiểm tra chặt chẽ thì hoàn toàn có thể đáp ứng được việc kiểm soát và xử lý chất thải trước khi thải ra môi trường”.
Tuy nhiên, cần ghi nhận là thảm họa môi trường không chỉ giới hạn trong 4 tỉnh miền trung khởi đi từ các ống xả thải độc của Formosa.
Trong khi cá liên tục chết hàng loạt, dạt kín bờ 4 tỉnh miền Trung thì trong đất liền, suốt từ tháng 4 năm 2016 cho đến tháng 3 năm 2017, cá vẫn tiếp tục chết ở nhiều sông, hồ, suối, ao, kênh rạch trên toàn cõi Việt Nam:
– 04/05/2016: Sông Bưởi, Thanh Hóa;
– 05/05/2016: Sông La Ngà, Đồng Nai;
– 05/05/2016: Sông Lạch Bạng; 
– 09/05/2016: Đảo Phú Quý, Bình Thuận;
– 15/05/2016: Sông Bưởi, Thanh Hóa;
– 17/05/2016: Sông Hinh, Phú Yên;
– 17/05/2016: Kênh Nhiêu Lộc, Thị Nghè, Sài Gòn;
– 08/06/2016: Hồ Hoàng Cầu, Hà Nội;
– 10/06/2016: Sông Thương, Bắc Giang;
– 13/06/2016: Sông Cầu, Phú Yên;
– 01/07/2016: Hồ Đại An, Quảng Trị;
– 01/07/2016: Tân Kỳ, Nghệ An;
– 04/07/2016: Thượng nguồn suối Màn, suối Nhẹm, Hòa Bình;
– 06/07/2016: Thượng nguồn sông Sài Gòn, Bình Phước;
– 07/07/2016: Hồ Tây, Hà Nội;
– 15/07/2016: Sông Ấu, Hải Dương;
– 23/07/2016: Chu Lai, huyện Núi Thành, Quảng Nam;
– 27/07/2016: Sông Âm, Thanh Hóa;
– 01/08/2016: Hồ Phước Hà, Quảng Nam;
– 02/08/2016: Hồ công viên trung tâm Đà Nẵng;
– 11/08/2016: Bến Do, Cẩm Trung, Cẩm Phả, Quảng Ninh;
– 14/08/2016: Sông Mã, Thanh Hóa;
– 22/08/2016: Sông An Cựu, Huế;
– 25/08/2016: Sông Cái Vừng, Đồng Tháp;
– 01/0 8/2016: Đầm Nha Phu và vịnh Cam Ranh – Nha Trang
– 01/09/2016: Sông Sa Lung, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị;
– 08/09/2016: Vịnh đảo Ngọc, Nghi Sơn, Thanh Hóa;
– 15/09/2016: Sông La Sơn, xã Điện Hòa, thị xã Điện Bàn, Quảng Nam;
– 18/09/2016: Sông Bùng, Diễn Châu, Nghệ An;
– 26/09/2016: Sông Quèn, Cẩm Lộc, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh;
– 01/10/2016: Sông Bồ, sông Sịa, sông Diên Hồng, Quảng Vinh, Quảng Phước, Quảng Điền;
– 01/10/2016: Hồ Tây, Hà Nội;
– 02/10/2016: Kênh Đa Cô, phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng;
– 11/10/2016: Sông Chà Và, Long Sơn, TP Vũng Tàu;
– 14/10/2016: Sông Lô, xã Tràng Đà, Tuyên Quang;
– 26/10/2016: Hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội;
– 08/11/2016: Đầm Cầu Hai, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế;
– 24/11/2016: Vùng biển Vũng Sim; huyện Vạn Ninh, Khánh Hòa;
– 28/11/2016: Vịnh Cam Ranh, Cam Phúc Nam, Cam Ranh;
– 06/12/2016: Kênh thuộc Trạm bơm Cống Bún, xã Đồng Sơn, TP Bắc Giang;
– 07/12/2016: Thượng nguồn sông Bưởi, Thanh Hóa;
– 09/12/2016: Đầm Lập An, cửa biển Lăng Cô, Huế;
– 04/01/2017: Bờ biển xã Hải Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa;
– 09/01/2017: Sông Mã, xã Lâm Xa, huyện Bá Thước, Thanh Hóa;
– 19/01/2017: Cầu Quan, cầu Thái Hòa, Cầu Nổi, Tây Ninh;
– 07/02/2017: Sông Quyền, Tây Yên, Hà Tĩnh;
– 18/02/2017: Sông Bàn Thạch, Tam Kỳ;
– 25/02/2017: Kênh Tân Trào, P. Hòa Minh, Q. Liên Chiểu, Đà Nẵng;
– 22/02/2017: Sông Âm, xã Vân Am, huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa;
– 10/03/2017: Suối Nậm Huống, xã Châu Cường và Châu Thành, Nghệ An;
– 16/03/2017: Suối Cù, Tân Lợi, Lào Cai;
– 21/03/2017: Hồ Từ Vân, Bàu Bàng, Bình Dương.
Không một tháng nào không có hiện tượng cá chết trải dài trên khắp 3 miền đã dẫn đến nguy cơ cả nước bị nhiễm độc và những quan tâm chính đáng: Ngoài Formosa còn có bao nhiêu công trình xả thải trên đất nước Việt Nam do Bắc Kinh kiểm soát? Cá chết còn người thì sao? Người dân có bị nhiễm độc và chết dần mòn hoặc bị mang nhiều bệnh tật sau một thời gian dài tiêu thụ các nguồn nước đã làm chết cá này hay không?
Bên cạnh đó là hàng loạt những phát hiện của người dân về việc Formosa và nhiều công ty khác đã lén lún chôn rác thải độc hại cho môi trường tại nhiều nơi.
Sau khi nhà cầm quyền công bố Formosa chính là thủ phạm gây ra thảm họa biển, cùng những phát biểu có tính bao che cho thủ phạm Formosa, hơn 3000 giáo dân xứ Cồn Sẻ thuộc huyện Quảng Trạch tỉnh Quảng Bình đã xuống đường biểu tình vào ngày 7/7/2016. Họ cho rằng Formosa đã gây hậu quả cực kỳ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng ngàn ngư dân và hàng trăm ngàn nhân khẩu tại 4 tỉnh miền Trung cũng như hủy hoại môi trường sống của hàng triệu người dân Việt Nam. Bên cạnh đó, họ còn cáo buộc vụ ô nhiễm biển làm nhiều người chết do nhiễm độc.
Cuộc biểu tình diễn ra trong thời gian khoảng 3 tiếng đồng hồ sau khi nhà cầm quyền huy động lực lượng đến đàn áp người biểu tình. Đã có xung đột xảy ra khi nhà cầm quyền dùng súng và lựu đạn cay để giải tán cuộc biểu tình. Rất nhiều người đã bị đánh trọng thương và bị bắt trong đợt biểu tình này.
Trong ngày này, nhiều nhà hoạt động tại các tỉnh thành như Sài Gòn, Hà Nội, Nha Trang, Vũng Tàu… cũng đã tổ chức những cuộc biểu tình qui mô nhỏ nhằm yêu cầu nhà cầm quyền đóng cửa Formosa.
Tiếp đến ngày 24/7/2016, gần 2000 giáo dân thuộc Giáo xứ Song Ngọc và Giáo xứ Phú Yên đã xuống đường biểu tình. Trước đó, khoảng hơn 500 người thuộc giáo xứ Phú Yên, đa số là thanh niên đã tuần hành bằng xe gắn máy với quãng đường hơn 10 km để đến giáo xứ Song Ngọc tham gia biểu tình. Họ mang theo khẩu hiệu và mặc trang phục in hình xương cá.
Cuộc biểu tình diễn ra sau thánh lễ cầu nguyện cho Công lý Hòa bình, linh mục An Tôn-Đặng Hữu Nam chia sẻ trong bài giảng: “…Ngày hôm nay chúng ta thấy không chỉ biển nhiễm độc, mà còn nhiễm độc cả giáo dục, nhiễm độc cả đạo đức, nhiễm độc cả chính trị. Và điều nhiễm độc chính trị này là nguyên nhân của mọi sự nhiễm độc”. Formosa, đại họa của đất nước không chỉ khởi đầu từ Formosa mà khởi đầu từ thủy triều đỏ, đó là thảm họa búa liềm đã giày xéo trên quê hương Việt Nam này. Làm cho 90 triệu con Rồng cháu Tiên, từ những người anh hùng đã trở thành “những người” nhu nhược. Nhu nhược trước ngoại bang. Chúng ta thấy hành động của nhà cầm quyền Việt Nam vừa qua đàn áp những người yêu nước, người biểu tình ôn hòa đòi minh bạch và nhất là vu khống cho những người lãnh đạo của các tổ chức tôn giáo, và quy cho những người đòi minh bạch từ chính quyền là “bọn phản động”, và “nghe theo lời xúi dục của ngoại bang”.
Những cuộc biểu tình lớn, nhỏ phản đối Formosa, yêu cầu nhà cầm quyền CSVN minh bạch về việc bồi thường thảm họa biển đang gặp những khó khăn trước sự quyết tâm đàn áp của guồng máy công an trị. Trước bối cảnh đó, Mạng lưới Blogger Việt Nam đã đưa ra lời kêu gọi mọi người biểu tình theo phương thức du kích – Hit And Run nhằm tránh sự bao vây, ngăn chặn và đàn áp của nhà cầm quyền, đồng thời tiếp tục phản đối nhà nước CSVN bao che thủ phạm gây ra thảm họa môi trường biển.
Sau lời kêu gọi của Mạng lưới Blogger Việt Nam, nhiều người, nhiều nơi đã tích cực tham gia phong trào biểu tình Hit And Run, họ thực hiện bất cứ nơi nào có thể tránh né sự đàn áp, họ linh hoạt và sáng tạo ra nhiều cách thức biểu tình. Điều này đã khiến nhà cầm quyền hết sức khó khăn trong việc dập tắt thông tin liên quan đến thảm họa biển do Formosa xả thải ra biển.
Tiếp sau những cuộc biểu tình “mini” diễn ra từ ngày 31/7/2016 tại nhiều nơi trên cả nước, vào ngày 7/8/2016 – Ngày Môi Trường, nhiều giáo xứ tại Quảng Bình và Nghệ An đã xuống đường dọn dẹp, làm vệ sinh khu vực gần nơi họ sinh sống và những vùng ven biển nơi xảy thảm họa. Bên cạnh đó họ biểu tình phản đối Formosa với những khẩu hiệu: “Yêu cầu chính phủ đóng cửa Formosa”, “Trả lại biển sạch cho người dân”…
Chúng tôi nghĩ rằng để biển miền Trung trở lại an bình, để trả lại môi trường sạch của miền Trung thì Formosa cần phải đóng cửa, đó cũng là ý kiến của chúng tôi. Những gì Formosa làm thì không thể tin tưởng được, đã thải nước ra còn liên hệ với những quan chức để chôn chất thải dưới lòng đất. Làm sao mà tin được một công ty với các lãnh đạo như vậy. Giám mục Nguyễn Thái Hợp chia sẻ.
Giám mục Hợp nói tiếp: “Nếu nhà nước là đại diện của dân, theo đúng nguyên tắc nhiều nơi làm thì trước khi đòi Formosa bồi thường bao nhiêu thì phải đi nghiên cứu lại và xem dân thiệt hại bao nhiêu. Trong khi đó nhà nước lại đi đêm với Formosa và nhận như vậy thì điều đó trong thế giới hôm nay người ta không thể công nhận việc đó được. Đáng ra khi xảy ra những thảm họa như vậy thì chính phủ cùng với người dân cùng giải quyết và nhà nước luôn luôn đứng về phía người dân. Trong trường hợp Việt Nam thì rất là buồn là hình như ngược lại.”
Trước đó ít hôm, truyền thông lề đảng đã bắt đầu công kích các vị chức sắc Công giáo. Nhiều bài báo, phóng sự truyền hình đưa ra luận điệu xuyên tạc, bôi nhọ Giám mục Nguyễn Thái Hợp và một số linh mục như Linh mục Đặng Hữu Nam, Nguyễn Đình Thục… đã kích động người dân biểu tình gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Truyền thông lề đảng còn cho rằng, người dân biểu tình được nhận tiền từ những thế lực thù địch nước ngoài gửi về, thậm chí vu khống các vị chức sắc công giáo cấu kết với tổ chức khủng bố để chống phá nhà nước.
Ngày 15/8/2016, một cuộc biểu tình lớn đã nổ ra tại Nghệ An sau khi hàng ngàn giáo dân tham dự thánh lễ “Đức Mẹ hồn xác lên trời”. Rất nhiều Giáo xứ trong 6 Giáo hạt thuộc giáo phận Vinh đã xuống đường tuần hành đến Nhà thờ Chánh tòa Xã Đoài để biểu tình phản đối nhà cầm quyền tiếp tục bao che Formosa. Khoảng hơn 30000 người dân đã tham gia tuần hành cùng với rất nhiều khẩu hiệu yêu cầu nhà nước đóng cửa Formosa cũng như minh bạch việc sử dụng 500 triệu Mỹ kim trong vấn đề bồi thường thảm họa biển miền Trung.
Nhà cầm quyền đã huy động rất đông lực lượng công an, an ninh thường phục, cảnh sát cơ động nhằm kiểm soát cuộc biểu tình. Cuộc tuần hành đã không gặp phải sự đàn áp từ phía nhà cầm quyền.
Ngày 21/8/2016, giáo sứ Phú Yên thuộc huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An đã tiếp tục biểu tình phản đối nhà cầm quyền và yêu cầu Formosa cút khỏi Việt Nam. Khoảng hơn 1000 người đã tham gia cuộc biểu tình sau khi tham dự thánh lễ Chúa nhật tại giáo xứ. Linh mục Đặng Hữu Nam cho biết: “Sáng hôm nay sau giờ lễ cầu nguyện cho Công Lý Hòa bình, cầu nguyện cho quốc thái dân an và các nạn nhân của thảm họa môi trường, giáo xứ Phú Yên tổ chức xuống đường biểu tình tuần hành phản đối Formosa tại Việt Nam, yêu cầu đóng cửa Formosa, khởi tố Formosa và đuổi Formosa ra khỏi Việt Nam và yêu cầu đền bù thỏa đáng cho người dân Việt Nam. Bên cạnh đó thì cũng ủng hộ phán quyết của tòa án Liên hợp quốc về đường lưỡi bò phi pháp của Trung Cộng tại vùng biển Việt Nam.”
Trong khi người dân tranh đấu để tống xuất Formosa ra khỏi Việt Nam, ngày 22/8/2016, Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân đã cùng lãnh đạo 4 tỉnh miền Trung và các chuyên gia nước ngoài đi tắm biển và ăn hải sản ở khu du lịch Cửa Việt, Quảng Trị. Sau đó Trần Hồng Hà tuyên bố: “Đến thời điểm này, chúng ta có niềm tin rất nhanh chóng về tự nhiên có thể đào thải hết, nhưng trước mắt vì sức khỏe của người dân, chúng ta sẽ khoanh rất rõ những khu vực đó, bao gồm tọa độ để khuyến cáo cho người dân trong việc đánh bắt, trong các hoạt động du lịch, tắm biển, thể thao… Người dân Miền trung sẽ có cả thép, cả cá và cả một môi trường biển sạch, đẹp, an toàn…”
Cũng trong tháng 8/2016, nhiều trang báo điện tử của tuyên giáo đảng CSVN đã đăng tải những bài viết có nội dung vu khống Giám mục Nguyễn Thái Hợp và các linh mục tại Nghệ An, Quảng Bình đã lợi dụng, kích động người dân tham gia biểu tình gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị.
Ngày 1/9/2016, khoảng 2500 đến 3000 giáo dân của hai giáo xứ Quý Hòa và Phú Yên thuộc giáo phận Vinh đã biểu tình phản đối Formosa. Tại giáo xứ Quý Hòa, giáo dân đi từ nhà thờ Quý Hòa đến Ủy ban thị Xã Kỳ An. Khi vừa đến Quốc lộ 1A họ bị lực lượng an ninh giật hết biểu ngữ, khẩu hiệu. Khoảng 200 viên công an xã, công an thị xã đã được điều động đến để dựng hàng rào ở rất nhiều điểm trên Quốc lộ 1 A. Cùng lúc đó, gần 1000 giáo dân xứ Phú Yên, Quỳnh Lưu cũng xuống đường biểu tình, đi từ nhà thờ Phú Yên đến bến thuyền cách nhà thờ 4km với rất nhiều biểu ngữ khẩu hiệu phản đối Formosa được giăng lên. An ninh thường phục và sắc phục đứng ở đường nhưng không có bất kỳ xô xát nào xảy ra.
Sáng Chủ nhật 19/8/2016, gần 2000 người dân thuộc giáo xứ Dũ Yên, thị xã Kỳ Anh đã biểu tình phản đối Formosa. Nguyên dân dẫn đến cuộc biểu tình là do trước đó vào ngày 9/9/2016 lãnh đạo cộng sản Hà Tĩnh đã kiến nghị với Bộ TN&MT cho phép Formosa xả chất thải chảy ra sông Quyền trước khi đổ ra biển.
Thảm họa môi trường biển do công ty Formosa Hà Tĩnh gây ra hồi tháng 4 năm 2016 trên một khu vực rộng lớn, bao gồm 4 tỉnh miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên-Huế đã đẩy hàng triệu người dân nơi đây vào một hoàn cảnh vô cùng bi đát. Sau khi Formosa thừa nhận trách nhiệm và tự ý đưa ra con số 500 triệu Mỹ kim bồi thường thiệt hại, nhà cầm quyền cũng tự ý thừa nhận số tiền và tiếp tục bảo vệ thủ phạm gây ra thảm họa. Sự việc vẫn chưa kết thúc khi số tiền bồi thường được cho là không đáng để đánh đổi môi trường sống của hàng trăm ngàn người dân miền Trung. Hơn nữa sau nhiều tháng xảy ra thảm họa, ngư dân đang sống trong thảm cảnh kiệt quệ nhưng nhà nước CSVN thì chậm trễ cũng như có dấu hiệu thiếu minh bạch trong việc bồi thường thiệt hại.
Cần ghi nhận là sau khi Formosa bồi thường 500 triệu Mỹ kim thì báo lề dân đã phanh phui ra sự việc là nhà nước CSVN đã miễn cho Formosa không phải trả thuế tổng cộng khoảng 448,5 triệu Mỹ Kim.
Trước tình trạng Formosa vẫn ngang nhiên tiếp tục hoạt động và người dân không được đền bù chính đáng, vào ngày 26/9/20016 Linh mục Đặng Hữu Nam đã hướng dẫn, tổ chức cho ngư dân, giáo dân thuộc khu vực Quỳnh Lưu, Nghệ An nộp đơn khởi kiện Formosa. Đoàn khởi kiện gồm 600 người đi trên 14 xe, ba xe lớn và mười một xe 30 chỗ ngồi. Khởi hành từ thành phố Vinh với khoảng cách gần 200km để đến tòa án thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Linh mục Đặng Hữu Nam cho biết là công an, mật vụ vẫn bám theo đoàn xe trên suốt hành trình. Nhiều giáo xứ nằm trên lộ trình chuyến đi khi nghe tin cũng đã tổ chức đón đoàn khởi kiện, nhiều người dân cũng đã tham gia đoàn và tiếp tục di chuyển đến Hà Tĩnh.
15 giờ chiều cùng ngày, trước áp lực của hàng ngàn người tại cổng tòa án thị xã Kỳ Anh, nhà cầm quyền đã tiếp nhận hồ sơ đơn khởi kiện của 506 hộ dân bị ảnh hưởng trong thảm họa môi trường biển.
Nguyễn Quốc Hà, Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh, cho biết: “Hiện tình hình an ninh trật tự đang ổn định bình thường, TAND thị xã đang tiếp nhận đơn của người dân.” Ông này nói thêm: “Công dân có quyền nộp đơn thì Tòa án tiếp nhận đúng theo quy định, sau đó mới xem xét thụ lý. Hiện Tòa án đang tiếp nhận đơn, còn nội dung đơn khởi kiện chưa tổng hợp kịp, tối nay mới tổng hợp đơn. Hiện đã nhận đơn trên 200 đơn. Trong đó chủ yếu người dân Nghệ An đi xe đăng ký ở Nghệ An vào nộp đơn.”
Trong ngày 29/9/2016, nhà cầm quyền ban hành Quyết định 1880/QĐ-TTg về định mức bồi thường thiệt hại cho các đối tượng tại các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên – Huế bị thiệt hại sau thảm họa môi trường biển.
Theo quyết định này, căn cứ vào đối tượng thiệt hại được xác định bồi thường do thảm họa môi trường biển tại 4 tỉnh và định mức bồi thường thiệt hại vừa được ban hành, UBND 4 tỉnh thực hiện kiểm tra, rà soát, xác định tổng mức bồi thường thiệt hại cho các đối tượng thuộc địa phương quản lý gửi Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính tổng hợp trước ngày 5/10/2016. Bộ NN&PTNT chủ trì thẩm tra, xác định kinh phí bồi thường của từng địa phương gửi Bộ Tài chính tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định trước ngày 10/10/2016.
Sáng ngày 2/10/2016, khoảng hơn 1000 giáo dân xứ Đông Yên tỉnh Hà Tĩnh đã tập trung tại khu vực trụ sở Formosa để yêu cầu nhà máy này đóng cửa. Đông Yên chính là một trong những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sau khi xảy ra thảm họa cá chết.
Hàng ngàn người dân sau đó đã đồng loạt kéo đến để gia nhập vào đoàn biểu tình. Chỉ sau hai giờ đồng hồ, số người tham gia biểu tình trước Formosa đã lên tới hơn 6 ngàn người và mỗi lúc một đông hơn.
Đến khoảng hơn 10 giờ sáng, lực lượng công an, quân đội ra tay đàn áp người biểu tình. Tuy nhiên, người dân đã phản ứng quyết liệt khiến những kẻ đàn áp phải tháo chạy. Thậm chí, những viên công an bị mắc kẹt tại hiện trường đã phải vội vàng cởi bỏ mũ áo để không bị nhận diện.
Linh mục quản xứ Đông Yên là cha Phero Trần Đình Lai đã lên tiếng hướng dẫn giáo dân biểu tình trong ôn hòa. Ngài liên tục nhắc nhở bà con về nguyên tắc đấu tranh bất bạo động, giữ thái độ ôn hòa, điềm tỉnh nhưng cương quyết trong đấu tranh.
Trước thông tin đoàn người biểu tình bị nhà cầm quyền đàn áp, người dân khắp nơi lân cận đã tiếp tục đổ về khu vực nhà máy thép Hưng Nghiệp, Formosa Hà Tĩnh. Lúc này số người tham gia biểu tình đã lên đến khoảng 18000 người. Hàng trăm ngư dân chiếm lĩnh bức tường thành bao quanh Formosa. Tuyệt nhiên, không có bất cứ hành động đập phá nào xảy ra như những gì mà chế độ CSVN đang tìm mọi cách hù dọa và vu khống. Lần đầu tiên lực lượng bảo vệ Formosa của guồng máy công an trị CSVN đã phải nhận thất bại thảm hại trước sức mạnh của số đông nhân dân đoàn kết.
Truyền thông lề đảng sau đó cho hay, hôm 5/10, Tòa án Nhân dân thị xã Kỳ Anh đã tiến hành trả 506 đơn khởi kiện Công ty Formosa Hà Tĩnh và nói thêm rằng việc trả đơn “đúng theo quy định của pháp luật”.
Ngày 8/10/2016 Nguyễn Văn Thắng – Chánh án Tòa án Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tuyên bố: “Hiện tại, Tòa án Kỳ Anh đã sao chụp toàn bộ 506 đơn khởi kiện và các tài liệu liên quan lưu tại Tòa án để làm căn cứ giải quyết khiếu nại, kiến nghị khi có yêu cầu… Trong đơn và các tài liệu không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh về những thiệt hại thực tế.”
Ngày 8/10/2016, từ Nghệ An, Linh mục Anton Đặng Hữu Nam, Giáo xứ Phú Yên, người được ngư dân ủy quyền trong vụ kiện Formosa, đã nhận lại 506 đơn do tòa chuyển trả qua bưu điện từ hôm 7/10. Linh mục Nam cho biết: “Hôm qua tôi ký nhận 120 đơn và hôm nay nhận tiếp số đơn còn lại. Việc tòa Kỳ Anh trả đơn kiện của ngư dân cho thấy chính quyền đang đứng về phía ai trong vụ việc này.”
Trong lúc tình hình những cuộc biểu tình chống Formosa ngày một gia tăng, nhà cầm quyền đã bất ngờ bắt giữ Blogger Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh vào ngày 10/10/2016 với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo điều 88 bộ luật hình sự. Nguyễn Ngọc Như Quỳnh là đồng sáng lập viên của Mạng Lưới Blogger Việt Nam, là người hoạt động mạnh mẽ trong lĩnh vực môi trường ngay sau thảm họa Formosa xảy ra. Mẹ Nấm đã tham gia nhiều cuộc biểu tình phản đối Formosa cũng như có rất nhiều bài viết phân tích sâu sắc về ảnh hưởng của vấn đề thảm họa môi trường biển tại miền Trung, cũng như những dự án khác có nguy cơ tàn phá môi trường.
Sau khi bị bác đơn kiện Formosa, vào ngày 16/10/2016 Linh mục Đặng Hữu Nam đưa ra thông cáo báo chí về việc tiếp tục tổ chức cho khoảng hơn 1000 người dân thuộc huyện Quỳnh Lưu Nghệ An sẽ vượt hơn 200km đến Tòa án Thị xã Kỳ Anh tỉnh Hà Tĩnh để nộp đơn khiếu nại vào ngày 18/10.
Sau khi có thông cáo của Linh mục Đặng Hữu Nam về việc dẫn đoàn đi nộp đơn khiếu nại cũng như một số đơn kiện mới, đại diện Ủy ban Nhân dân huyện Quỳnh Lưu là phó chủ tịch Hồ Ngọc Dũng ký công văn gửi Linh mục Nam và Hội đồng giáo xứ đề nghị không nên tiến hành hoạt động này do tình hình mưa bão và tỉnh đang lo khắc phục hậu quả thiên tai lũ lụt vừa qua và đang lo phòng chống cơn bão số 7. Ông này cũng đề nghị nếu vẫn tiếp tục hoạt động nộp đơn khiếu nại và khiếu kiện thì chỉ nên cử đại diện mà thôi. Bên cạnh đó nhà cầm quyền Nghệ An đã gởi văn thư yêu cầu Giám mục Nguyễn Thái Hợp trục xuất Linh mục Đặng Hữu Nam ra khỏi địa hạt.
Sáng ngày 18/10/2016, hơn 1000 người dân giáo xứ Phú Yên thuộc huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An do Linh mục Đặng Hữu Nam dẫn đầu đã khởi hành hướng đến tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) để tiếp tục gửi đơn khiếu kiện Formosa. Khác với lần trước, đoàn người khiếu kiện đã phải di chuyển bằng taxi vì công an, an ninh đã trực tiếp đến hăm dọa, ngăn cản thậm chí đánh đập cả chủ xe để họ không thể chở đoàn đến tòa án Kỳ Anh.
Khoảng 11 giờ 45 phút, mật vụ vây chặn đoàn xe của Linh mục Đặng Hữu Nam và người dân đi khởi kiện. Rất nhiều công an sắc phục và cảnh sát giao thông đứng nhìn những tên mật vụ lao vào lôi một số người dân xuống xe đánh đập. Cảnh sát giao thông đã giữ giấy tờ xe của Linh mục Nam. Cùng lúc, các tài xế taxi của công ty Mai Linh cũng nhận được điện thoại từ giám đốc tập đoàn này yêu cầu quay về và không được chở người đi khiếu kiện, “nếu không sẽ bị đuổi việc!”.
Đã có những xô xát xảy ra khi nhà cầm quyền sử dụng an ninh thường phục gây hấn và đánh nguội một số người trong đoàn khiếu kiện. Lực lượng công quyền đã được huy động rất đông tại khu vực cầu Bến Thủy, thành phố Vinh, Nghệ An để ngăn cản đoàn người khiếu kiện di chuyển.
Nhà cầm quyền đã “mặc cả” với Linh mục Anton Đặng Hữu Nam rằng chỉ chấp nhận cho Linh mục Nam cùng một số người đại điện đi gửi đơn, còn lại những người khác phải quay về. Công an còn tuyên bố với Linh mục Đặng Hữu Nam rằng nếu cố tình đi sẽ bị ngăn chặn bằng mọi giá.
Liền sau đó ít ngày, truyền thông lề đảng đã tổ chức vu khống Linh mục Đặng Hữu Nam kích động người dân chống nhà nước. Nội dung những bài viết, phóng sự video được đăng tải trên truyền thông tỉnh Nghệ An và đài truyền hình VTV của đảng và nhà nước CSVN.
Ngày 25/10/2016, khoảng 100 người dân đã kéo lên UBND Hà Tĩnh để tiếp tục nộp đơn khiếu kiện Formosa. Tuy nhiên họ đã bị ngăn cản ngay tại cổng UBND. Trước sự kiên quyết của người dân nơi đây, lãnh đạo Hà Tĩnh đã buộc phải cử cán bộ đứng ra hứa hẹn sẽ tổ chức buổi họp để giải trình vụ việc với người dân xã Thạch Hạ.
Tuy nhiên, người dân đã mòn mỏi chờ đợi nhưng mãi không thấy lời hứa được thực hiện. Đến ngày 07/11/2016, hơn 50 người dân xã Thạch Hạ một lần nữa lại phải kéo đến UBND Hà Tĩnh để chất vấn nhà cầm quyền về việc tại sao họ không được bồi thường thiệt hại do Formosa gây ra. Một lần nữa người dân vẫn không được vào trong UBND để tiếp xúc cán bộ mà phải đứng dưới cơn mưa phía bên ngoài cổng hơn một tiếng đồng hồ, để rồi sau đó cũng chỉ nhận được lời hứa từ ông Trần Quốc Đạt – chánh văn phòng kinh tế tỉnh – sẽ sớm có cuộc họp vì hiện nay cán bộ tỉnh đang bận công tác.
Chiều ngày 08/11/2016, hơn 100 người dân xã Thạch Hạ tiếp tục đến UBND để làm việc với lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh. Ngoài việc đòi bồi thường thiệt hại do Formosa gây ra, một số hộ dân nuôi cá trong lồng bè tại xã Thạch Hạ đã yêu cầu bồi thường thiệt hại do các nhà máy thủy điện trong địa bàn tỉnh Hà Tĩnh xả lũ gây ra trong các ngày 15 và 16 /10/2016. Được biết xã Thạch Hạ có nhiều hộ dân nuôi cá lồng bè, cá nuôi chủ yếu là cá Mú, cá Hồng Mỹ, cá Chẽm… Sau đợt xả lũ, Hà Tĩnh đã ngập chìm trong lũ suốt nhiều ngày, cá nuôi từ các lồng bè của nhiều hộ dân cũng bị “lũ thủy điện” cuốn trôi khiến thiệt hại ước tính lên đến vài trăm triệu cho mỗi hộ nuôi cá. Chính vì thế, các hộ nuôi cá này đã yêu cầu được bồi thường thiệt hại.
Trước áp lực bởi người dân liên tục kéo lên UBND đòi bồi thường thiệt hại do Formosa, cộng thêm “điểm bất ngờ” khi người dân đòi bồi thường do “lũ thủy điện” gây ra, nhà cầm quyền đã buộc phải tổ chức buổi họp tiếp xúc đối thoại với người dân xã Thạch Hạ vào 9 giờ sáng ngày 09/11/2016.
Trong buổi tiếp xúc, phó chủ tịch Tp Hà Tĩnh cho rằng “người dân xã Thạch Hạ không đưa ra được số liệu, dữ liệu chứng minh thiệt hại do Formosa gây ra, vì thế bà con không phải là “đối tượng” được hưởng đền bù hay hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp theo quyết định 1880/QĐ TTg. Còn về thiệt hại do lũ gây ra, khiến cá nuôi trong lồng bè bị cuốn trôi, tỉnh chưa nhận được báo cáo. Tuy nhiên tất cả vụ việc trên, tỉnh sẽ xem xét, rà soát và đánh giá tình hình, sau đó sẽ thông tin đến bà con.”
Sáng ngày 7/12/2106, khoảng hơn 2000 ngư dân xã Quảng Xuân, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình đã biểu tình tại nhà văn hóa thôn Xuân Hòa của xã này để phản đối quyết định đền bù thiệt hại mà họ cho là không công bằng. Linh mục Phê rô Mai Xuân Ái, quản xứ Xuân Hòa cho biết nguyên nhân ngư dân biểu tình: “Dân bức xúc ở chỗ Nhà nước chưa đền bù cho dân; nhưng cô giáo ở các trường đòi nợ học sinh bắt phải đóng học phí, bảo hiểm y tế trong khi không tổ chức khám theo quyền lợi của các em. Một lý do nữa thì người đáng đền bù lại không đền bù, còn người đáng hỗ trợ lại kêu lên… Dân không tán đồng cách làm của họ (cơ quan chức năng) nên họ quyết tâm xuống đường để đòi lại công lý.”
Đến ngày 12/12, hàng trăm người tiếp tục biểu tình đòi bồi thường thỏa đáng cho những thiệt hại từ thảm họa môi trường do Formosa gây ra từ tháng 4/2016. Linh mục Phaolo Lê Xuân Lộc, thuộc DCCT Sài Gòn là người có mặt trong cuộc biểu tình cho biết có khoảng 200 người dân vùng biển thuộc ba xã của huyện Kỳ Anh đã xuống đường ở quốc lộ 1A, đoạn đi vào thị xã Kỳ Anh. Những người biểu tình đòi Formosa “cút khỏi Việt Nam” và yêu cầu nhà chức trách bồi thường thỏa đáng cho các ngư dân.
Linh mục Lê Xuân Lộc cho biết các ngư dân biểu tình vì “nhà cầm quyền đang làm ngơ trước sự mất mát cả cơ nghiệp của người dân và dân tộc Việt Nam.” Nhiều người dân nói gia đình họ lâm vào cảnh nghèo túng, trẻ em thất học sau thảm họa biển. Cuộc biểu tình đã làm một đoạn quốc lộ 1A bị ùn tắc giao thông, các xe di chuyển chậm.
Cũng sáng ngày 12/12/2016, ít nhất 300 người dân xã Thạch Trị, huyện Thạch Hà, trong cùng tỉnh Hà Tĩnh đã đi nộp đơn kiện Formosa. Một số nguồn tin trên mạng xã hội cho biết số người tụ tập tại UBND xã sau đó đã lên đến khoảng 1000 người. Tất cả đều là những người dân khiếu kiện sinh sống và làm ăn tại vùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ thảm họa môi trường của Formosa. Họ nói từ nhiều tháng nay họ đã “chịu quá nhiều thiệt hại về vật chất lẫn tinh thần” và đến nay tiền đền bù vẫn chưa đến tay người dân.
Khoảng 7 giờ sáng 28/12/2016, hơn 100 người dân thôn Tân Phúc Thành thuộc Xã Kỳ Lợi, Huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) tập trung biểu tình trước cổng phụ của Công ty Formosa. Giống như nhiều cuộc biểu tình lớn nhỏ khác diễn ra suốt mấy tháng qua, mục đích của người dân vẫn là yêu cầu Formosa phải chịu trách nhiệm với thảm họa đã gây ra. Một trong những yêu cầu cụ thể nhất là phải đền bù thỏa đáng những thiệt hại mà các nạn nhân đã phải hứng chịu.
Hình ảnh cho thấy Formosa vẫn được sự bảo vệ rất nghiêm ngặt và tận tụy của lực lượng công an Việt Nam. Cuộc biểu tình kéo dài chừng hai tiếng rồi chấm dứt. Không có đại diện nào từ phía Cty Formosa hay chính quyền địa phương ra “đối thoại” với người biểu tình.
Sáng ngày 14/1/2017, hơn 1000 giáo dân giáo xứ Đông Yên đã đội mưa gió trong cái rét của những ngày đầu năm để tập trung biểu tình bằng cách chặn Quốc lộ 1A tại đoạn đi qua đèo Con (nằm sát đèo Ngang). Nhiều người đã dùng lưới đánh cá chặn ngang Quốc lộ 1A khiến tình trạng giao thông ùn tắc trong nhiều giờ. Đã hơn chín tháng xảy ra thảm họa Formosa, cuộc sống bà con giáo dân nơi đây vô cùng khó khăn dù nhà cầm quyền đã công bố quyết định 1880 của Thủ tướng Chính phủ về việc bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên đây đã là những ngày cận tết cổ truyền nhưng người dân vẫn đang khốn khó vì thảm họa môi trường biển.
Ngày 19/1/2017 một lần nữa người dân Quảng Bình lại dùng lưới đánh cá chặn Quốc lộ 1A để biểu tình. Hàng trăm người dân thôn Xuân Hòa, xã Quảng Xuân, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình đã đồng loạt xuống đường giơ cao những khẩu hiệu: “Formosa cút khỏi Việt Nam”, “Yêu cầu bồi thường thiệt hại môi trường”.
Ông P., một người dân thôn Xuân Hòa phẫn nộ nói: “Bây chừ chúng tôi không cần bồi thường gì nữa vì nhà nước cấu kết với Formosa rồi. Chúng tôi yêu cầu đuổi Formosa ra khỏi Việt Nam”.
Trưa ngày 5/2/2017 tức ngày mùng 9 tết Đinh Dậu, một số người dân tuần hành tại thôn Cồn Sẻ, đòi phải cách chức trưởng thôn và phó thôn, đồng thời đòi bồi thường thỏa đáng cho những hộ nuôi cá lồng bè bị thiệt hại nặng nề sau thảm họa môi trường do công ty Formosa gây ra. Người dân dùng loa, đánh trống, hô khẩu hiệu và giơ các biểu ngữ “Chúng tôi sẽ không dừng lại nếu không đền bù thỏa đáng”, “Chúng tôi không phải là những con bò ăn cỏ. Đừng mị dân”, “Yêu cầu đền bù thỏa đáng, minh bạch, công khai”.
Linh mục Hoàng Anh Ngợi nói rằng có khoảng 200 đến 300 người tham gia tuần hành, phần lớn là gia đình và người nhà các gia đình chưa nhận bồi thường.
Sáng ngày 14/2/2017, khoảng hơn 1000 giáo dân thuộc 3 xã Quỳnh Ngọc, Sơn Hải và Quỳnh Thọ dưới sự hướng dẫn của linh mục JB Nguyễn Đình Thục, quản sứ Song Ngọc, tổ chức đã đi bộ 200km tuần hành đến tòa án thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh để nộp đơn khởi kiện Formosa.
Xe ô tô là phương tiện được đoàn khởi kiện lựa chọn để thực hiện hành trình từ Nghệ An đi Hà Tĩnh. Tuy nhiên, đêm ngày 13, các nhà xe thông báo họ được lệnh của nhà cầm quyền không chở đoàn đi khiếu kiện mặc dù hợp đồng thuê xe đã được thực hiện trước đó. Linh mục JB Nguyễn Đình Thục và giáo dân, ngư dân đã tuyên bố sẽ đi bộ từ Nghệ An đến Hà Tĩnh để nộp đơn khiếu kiện.
Sư kiện này đã khiến nhà cầm quyền hết sức lo sợ sẽ diễn ra cuộc cách mạng đi bộ (tương tự như cuộc cách mạng muối ở Ấn Độ). Vì thế ngay từ sáng sớm, nhà cầm quyền đã tổ chức huy động, bố trí lực lượng công quyền rất hùng hậu nhằm kiểm soát và trấn áp cuộc bộ hành của giáo dân xứ Song Ngọc.
Sau khi đoàn dừng chân nghỉ và ăn trưa tại giáo xứ Thuận Nghĩa, đoàn tiếp tục lên đường và đã gặp phải sự ngăn cản của nhà cầm quyền. Một người dân trong đoàn bị đánh đập dã man khi đoàn đi đến khu vực Diễn Hồng, Nghệ An. Lực lượng công quyền bao gồm hàng chục cảnh sát giao thông, công an sắc phục đã chặn đoàn và yêu cầu đi đường khác. Linh mục Nguyễn Đình Thục ra chất vấn một trong những kẻ chỉ huy của lực lượng công quyền. Một đại diện của sắc phục cảnh sát giao thông đã hứa sẽ tạo điều kiện và đảm bảo an toàn cho đoàn.
Tuy nhiên sau khi thuyết phục được đoàn người khởi kiện đi vào một lộ trình khác. Khoảng 16h00, nhà cầm quyền Nghệ An huy động lực lượng cảnh sát cơ động, công an và cảnh sát giao thông bao vây người dân. Cuộc đàn áp bắt đầu diễn ra, rất nhiều người trong đoàn đã bị bắt và đánh đập hết sức tàn nhẫn. Linh mục Nguyễn Đình Thục cũng bị mật vụ cộng sản đánh rách miệng khi Ngài cương quyết chất vấn những tên công an vì sao đánh người dân.
Trong cuộc trấn áp đoàn người khởi kiện, nhà cầm quyền đã dùng đến súng và lựu đạn cay nhằm vào những người dân đang ôn hòa tuần hành. Trước thái độ quyết tâm dùng võ lực để trấn áp của công an, các vị chức sắc công giáo đã kêu gọi giáo dân quay về nhằm tránh thiệt hại về người cho giáo dân.
Một ngày sau đó đài truyền hình Nghệ An và một số trang báo điện của ban tuyên giáo đã đồng loạt qui chụp những người tham gia tuần hành khởi kiện ôn hòa đã gây ra cuộc bạo loạn. Truyền thông cộng sản còn dàn dựng cảnh chiếc xe tuần tra của cảnh sát bị ném đá và cho rằng nhiều công an viên bị trọng thương khi đang khuyên bà con quay về.
Những cuộc biểu tình phản đối nhà cầm quyền và yêu cầu trục xuất Formosa tạm lắng xuống trong sự phong tỏa, kềm kẹp của lực lượng an ninh mật vụ cộng sản. Cho đến khi lời kêu gọi tổng biểu tình toàn quốc được Linh mục Nguyễn Văn Lý đưa ra. Ngày 5/3/2017 được chọn là này khởi đi phong trào biểu tình hàng tuần cho đến khi đạt được mục đích là trục xuất Formosa ra khỏi Việt Nam.
Sáng ngày 5/3/2017 đã đồng loạt diễn ra biểu tình tại nhiều tỉnh thành trên cả nước. Cuộc biểu tình nổ ra mạnh mẽ nhất vẫn là tại giáo phận Vinh, với hơn 5000 ngàn giáo dân từ các giáo xứ ở Nghệ An, Hà Tĩnh đồng loạt xuống đường phản đối Formosa, kêu gọi bảo vệ môi trường. Họ mang các khẩu hiệu như: “Toàn dân Việt Nam cứu biển”, “Cá cần nước sạch, Dân cần minh bạch”, “Hủy hoại môi trường là tội ác.”
Ở những nơi khác như Sài Gòn, Hà Nội, Đồng Nai, Ban Mê Thuột… những cuộc biểu tình lớn đã không diễn ra như nhiều người mong đợi. Những người tham gia biểu tình hôm 5/3 đa phần là những bạn trẻ phẫn nộ trước thực trạng xã hội nên họ xuống đường biểu tình. Rất nhiều người trong số họ bị đánh và bị bắt giữ câu lưu nhiều giờ.
Nhiều tuần lễ sau ngày 5/3 vẫn nhen nhóm các cuộc biểu tình trên toàn quốc, điều này đã khiến nhà cầm quyền bố trí an ninh canh giữ, giam lỏng những người hoạt động vào những ngày cuối tuần.
Cho đến nay, nhìn chung các cuộc biểu tình và lời kêu gọi biểu tình dù chưa đạt được như ý muốn về qui mô nhưng đã khiến nhà cầm quyền tỏ ra lúng túng trong cách xử lý những hoạt động và tin tức liên quan đến biểu tình.
Với sự đàn áp thẳng tay từ nhà cầm quyền làm cho các cuộc biểu tình khó có thể diễn ra với qui mô lớn và rộng khắp trên cả nước, một lần nữa, một số blogger Việt Nam đã kêu gọi liên tục biểu tình theo phương thức du kích Hit and Run nhằm duy trì sức ép lên nhà cầm quyền nhưng vẫn tránh né được sự đàn áp.
Một tuần sau lời kêu gọi biểu tình Hit And Run, rất nhiều nhà hoạt động trong nước đã nhiều lần và liên tục thực hiện chiến dịch phản đối theo kiểu “du kích”. Bên cạnh các cuộc biểu tình mini Hit And Run đang được nhiều người chọn để phản đối nhà cầm quyền và yêu cầu trục xuất Formosa thì vào ngày vào sáng ngày 2/4/2017, khoảng 1,000 người dân xứ Song Ngọc ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An đã tham gia tuần hành ôn hòa phản đối Formosa, phản đối VTV1 và NTV bôi nhọ Linh mục JB Nguyễn Đình Thục và Linh mục Anton Đặng Hữu Nam, phản đối chính quyền cộng sản bao che Trung cộng và Formosa.
Đông đảo người dân tham gia tuần hành trên các ngã đường đã cầm các banner có khẩu hiệu: “Lên án đài truyền hình VTV1 và NTV vu khống và mạ lị Linh mục”, “VTV1 và NTV bao che cho Formosa là tội ác đối với dân tộc và nhân dân”, “Mọi người chung sức đuổi Formosa ra khỏi Việt Nam”, “Từng cá nhân không làm được nhưng tất cả chúng ta nhất định làm được”… và hô vang các khẩu hiệu: “Formosa cút khỏi Việt Nam”, “Yêu cầu VTV và NTV công khai xin lỗi các Linh mục”…
Linh mục JB Nguyễn Đình Thục chia sẻ: “Người dân Song Ngọc không muốn phong trào đấu tranh phản đối Formosa và chống Tàu Cộng bị lặng chìm! Chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh cho đến khi công lý được thực hiện và sự thật phải được phơi bày”.
Trong dịp này, biểu ngữ có nội dung mạnh mẽ tố cáo nhà cầm quyền CSVN đã lệ thuộc Trung Cộng đã được giương lên: “Trung Quốc là kẻ thù truyền kiếp của dân tộc Việt Nam! Ai bao che cho Trung Quốc lũng đoạn và phá hoại Việt Nam, kẻ đó trở thành kẻ thù của dân tộc Việt Nam. Ai?”
Ngày 3/4/2017, người dân Kỳ Lợi, Kỳ Anh tại Hà Tĩnh lại tiếp tục xuống đường giăng lưới biểu tình đòi quyền lợi trên Quốc lộ 1, yêu cầu Formosa cút khỏi Việt Nam và phản đối nhà cầm quyền thiếu minh bạch trong việc bồi thường thảm họa. Cuộc biểu tình diễn ra tại khu vực đỉnh Đèo Con, xã Kỳ Lợi, Kỳ Anh, Hà Tĩnh, trong thời tiết mưa gió lạnh rất lạnh. Trong một diễn biến khác diễn ra cùng thời điểm trên hàng ngàn người dân xã Thạch Bằng, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh đã mang băng rôn biểu ngữ kéo lên UBND huyện Lộc Hà để biểu tình phản đối.
Thông tin trước đó cho thấy, khoảng 21 giờ ngày 2/4/2014, một số người thuộc nhóm “Truyền Thông Formosa” đang uống cà phê trong quán nước tại xã Thạch Bằng thì bị Công an huyện Lộc Hà vô cớ đến sách nhiễu, gây sự.
Họ đã dùng giày, đá… và cho nổ súng tấn công vào nhóm anh em đang uống cà phê. Sự việc diễn ra rất hỗn loạn và có đổ máu. Giáo xứ Trung Nghĩa đã rung chuông báo động ngay trong đêm nhằm kêu gọi những giáo dân xung quanh đến giúp đỡ. 
Nhiều người trong đoàn biểu tình đã mang theo những lá cờ ngũ sắc và gương cao các băng rôn, khẩu hiệu: Thằng lãnh đạo lừa đảo dân mua cá chết đâu rồi?”, Lẽ nào vì Formosa mà giết dân thật sao…?, “Khạc tiền ra cho dân mau”, “Phản đối Công an Lộc Hà nổ súng, đàn áp dân”, “Dân cần minh bạch, cá cần nước sạchFormosa cút khỏi Việt Nam, “Hãy bồi thường cho ngư dân chúng tôi”…
Khoảng 9 giờ sáng ngày 3/4/2017 đoàn người biểu tình đã vào được bên trong cơ quan huyện và tập trung hô khẩu hiệu yêu cầu được gặp người có thẩm quyền để giải quyết vụ việc tối qua. Tuy nhiên UBND huyện đã trốn hết và không ai ra tiếp dân. Theo thông tin được biết có gần 8.000 người dân tập trung tại UBND huyện.
Đã có những xô xát khi lực lượng an ninh giả dạng côn đồ ném đá vào đoàn người biểu tình ôn hòa nhằm tạo cớ bạo động để trán áp. Một số “côn đồ” nhảy vào giựt điện thoại của người dân nhưng bị phát hiện nên đã bỏ chạy. Một công an chìm ném đá vào dân bị người dân bắt lại liền giả vờ ngất xỉu nhằm tránh né sự phẫn nộ của hàng ngàn người đang tập trung biểu tình.
Chiều cùng ngày đã xuất hiện một số bài viết trên các trang báo điện tử của nhà cầm quyền và bản tin thời sự lúc 19 giờ đã đề cập đến sự việc trên. Truyền thông lề đảng một lần nữa qui chụp người dân vi phạm pháp luật khi đưa hình ảnh một công an viên mặc thường phục ngất xỉu trong vụ xô xát.
*
Đã tròn một năm kể từ ngày xảy ra thảm họa môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung, tuy nhiên Formosa vẫn được nhà cầm quyền cộng sản ra sức bao che và bảo vệ. Người dân tham gia biểu tình phản đối kẻ gây ra thảm họa biển thì bị đàn áp, đánh đập dã man. Thậm chí nhà nước cộng sản còn sử dụng chiêu bài chống nhà nước để lấy cớ bắt giam nhiều nhà hoạt động nhân quyền và dân sinh. Đáng kể đến là trường hợp bắt giam Blogger Mẹ nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh của Mạng Lưới Blogger Việt Nam.
Rõ ràng người dân Việt Nam dù sống trong một đất nước không có chiến tranh nhưng cuộc sống của mọi người luôn trong trạng thái bất an. Bất an bởi thực phẩm bẩn, bất an bởi môi trường nhiễm độc, bất an bởi những điều sai trái, bất an bởi âm mưu xâm lược từ phương Bắc… Nhưng bất an lớn nhất đối với người dân Việt Nam là mất đi quyền được nhìn, được nghe, được nói, mất đi quyền tự hào dân tộc, mất đi quyền tự quyết vận mệnh đất nước khi nhà cầm quyền cộng sản sẵn sàng đánh đổi quê hương biển đảo, đánh đổi môi trường sống và coi thường sinh mạng của hàng triệu đồng bào để cấu kết với ngoại bang, để bảo vệ kẻ hủy hoại môi trường và để bảo vệ quyền lực cho đảng cộng sản tiếp tục cai trị người dân Việt Nam trong dối trá và tàn độc.
04.04.2017

Người dân Hạ Long thay tiền Việt bằng tiền Trung Quốc

Người dân Hạ Long thay tiền Việt bằng tiền Trung Quốc

 
Khách du lịch trả tiền bằng ngoại tệ ở chợ đêm “HaLong Marina.” (Hình: Báo Thanh Niên)

QUẢNG NINH (NV) – Người dân thành phố Hạ Long đã dần thay tiền Việt Nam bằng tệ Trung Quốc trong việc mua bán, sinh hoạt, nhộn nhịp đến nỗi khiến nhiều người nghĩ mình đang sinh sống ở “Hán Quốc.”

Tại nhiều khu du lịch, mua sắm như trung tâm thương mại “HaLong Marina,” khu du lịch quốc tế Tuần Châu, khu vực Bãi Cháy… nếu không phải là dân cư địa phương, nhiều người lầm tưởng mình lạc vào “phố Trung Quốc.”

 

Bởi tại đây, ngoài các cửa hàng treo biển hiệu bằng tiếng Trung Quốc, nhân viên nói tiếng Trung Quốc mà việc bán mua cũng thanh toán bằng đồng nhân dân tệ (CNY).

Theo mô tả của phóng viên báo Thanh Niên, hôm 3 Tháng Tư, ở khu chợ đêm thuộc trung tâm thương mại “HaLong Marina,” phường Hùng Thắng, hàng ngàn khách du lịch Trung Quốc được các xe tour chở đến mua sắm gặp những người bán hàng Việt Nam luôn miệng mời chào bằng tiếng Trung, tay cầm từng xấp CNY.

Việc giao dịch bằng CNY tại chợ đêm này diễn ra một cách bình thường như người Việt đi mua sắm tại các chợ truyền thống. Ông Hoàng Trung, một tiểu thương cho biết, việc này diễn ra từ nhiều năm nay. “Cứ sau 1-2 tháng, mọi người lại gom tiền CNY đem đi đổi. Một tệ đổi được hơn 3,000 VN đồng. Người có nhiều tệ thì bán lại cho những đầu mối lớn hơn để hưởng chênh lệch,” ông Trung nói.

Tương tự, tại một cửa hàng bán nhân sâm, thực phẩm chức năng chật kín khách Trung Quốc ở khu shophouse tại HaLong Marina Plaza, việc giao dịch bằng CNY tại đây cũng như tại khu chợ đêm. Thậm chí, cả những cửa hàng giải khát dọc khu mua sắm này cũng thanh toán bằng CNY.

Thế nhưng, nói với báo Thanh Niên, bà Phạm Thị Minh, trưởng Ban Quản Lý trung tâm thương mại HaLong Marina cho rằng: “Từ khi đi vào hoạt động đến nay, chúng tôi chưa phát hiện được trường hợp nào giao dịch tại chợ đêm bằng ngoại tệ.”

Không riêng tại HaLong Marina, khách Trung Quốc tại thành phố Hạ Long dễ dàng thanh toán bằng đồng CNY, từ việc trả tiền một ly cà phê cho đến mua những đồ lưu niệm đắt tiền.

 

Bà Nguyễn Thị Huyền, một chủ khách sạn tại khu Vườn Ðào, phường Bãi Cháy cho biết, các cơ sở kinh doanh hàng hóa, dịch vụ tại đây chấp nhận việc thanh toán bằng CNY vì tiện lợi và muốn bán được hàng hay dịch vụ của mình.

Ông Nguyễn Ngọc Thạch, giám đốc Ngân Hàng Nhà Nước chi nhánh Quảng Ninh biện minh, pháp lệnh về ngoại hối quy định ở Việt Nam chỉ sử dụng tiền đồng, không được phép dùng các ngoại tệ khác. “Tuy nhiên việc phát hiện cơ sở thanh toán với khách du lịch bằng ngoại tệ rất khó khăn và phải có sự vào cuộc của lực lượng công an,” ông Thạch nói.

Nói với báo Thanh Niên, ông Phạm Hồng Hà, chủ tịch thành phố Hạ Long ngao ngán cho hay, chính quyền địa phương đã nhiều lần tuyên truyền người dân, doanh nghiệp, nếu bị phát hiện thanh toán bằng ngoại tệ sẽ bị xử phạt thật nghiêm, song tình trạng này đến nay vẫn chưa được khắc phục. (Tr.N)

Truyền Hình Việt Nam VTV: “Tự đào mồ chôn mình”

Truyền Hình Việt Nam VTV: “Tự đào mồ chôn mình”

Paulus Lê Sơn

4-4-2017

Ảnh: internet

Thảm họa môi trường Formosa gây ra cho biển miền Trung phơi bày sự thật về tình hình xã hội Việt Nam, trong đó có Đài Truyền hình Việt Nam – VTV. Những sự kiện xảy ra trong một năm qua tại miền Trung mà VTV tuyên truyền được người dân trong nước nhận xét, đánh giá như thế nào? 

“Những sự thật dối trá”

Hùng, một cư dân trẻ tại Hà Nội nhận xét: “Tôi không thể hiểu nổi với một Đài truyền hình Quốc gia mà họ lại có thể bóp méo, xuyên tạc, bịa đặt những câu chuyện giống như những kẻ chợ búa buôn chuyện qua ngày. Sự kiện thảm họa Formosa tại miền Trung sáng tỏ như ban ngày, thế mà họ lừa mị dân chúng tôi như thời tiền sử mê muội vậy. Đúng là những sự thật dối trá trên truyền hình lên ngôi”.

T.H, một người sinh sống tại khu vực thảm họa Formosa  thì vô cùng sock khi chứng kiến cảnh bà con, người dân của mình phải gánh chịu thảm họa kép. X nói: “Họ là loài rắn độc tán tận lương tâm, ăn không nói có, đổi trắng thay đen, bóp méo sự thật. Chúng tôi là những người dân trực tiếp phải gánh chịu thảm họa Formosa, gia đình điêu đứng, khó khăn, nghèo đói vì không còn công ăn việc làm, không còn bám biển được nữa.

“Chúng tôi có được đền bù gì từ nhà cầm quyền đâu, vì vậy chúng tôi lên tiếng để đòi quyền lợi, xuống đường để bày tỏ nguyện vọng, mong muốn là đòi được đền bù thỏa đáng, đòi buộc trả lại biển sạch, ngư trường cho chúng tôi, cho tương lai con cháu chúng tôi, như vậy có gì sai?

“Tại sao VTV lại bóp méo sự thật, tuyên truyền dối trá nói chúng tôi đã nhận tiền đền bù đầy đủ?  Tại sao lại vu khống cho chúng tôi nhận tiền của nước ngoài để gây rối, để chống phá? Họ thật là tệ hại, một sự thật dối trá được đưa lên tầm mức Quốc gia như vậy thì người dân đen chúng tôi biết tin ai nữa đây?

 “Tự đào mồ chôn mình” 

Đình Quang, một cư dân tại Sài Gòn đưa ra quan điểm: “Tôi là người theo dõi sự kiện Formosa gây ra thảm họa môi trường biển tại miền Trung một cách sát sao từ tháng 4 năm 2016. Tôi thấy VTV dần dần hiện nguyên hình là đài dối trá phục vụ cho đảng cộng sản. Thực vậy, những người làm truyền thông chân chính thì sẽ không bao giờ có những việc làm như vậy. Họ đang dùng ngòi bút, dùng trường quay làm công cụ đào mồ chôn chính họ mà thôi”.

Ông Vương Thanh, một trí thức thì đánh giá về khía cạnh đạo đức nghề nghiệp truyền thông của VTV. Ông nói: “Về mặt đạo đức nghề nghiệp thì VTV bị o bế, hun đúc trong một môi trường không thể nói sự thật, họ bị buộc lòng, buộc tâm tâm hồn trí tuệ và chính họ tự buộc mình vào để thích nghi với môi trường của Ban Tuyên giáo đảng cộng sản. Không thể nói họ là không có đạo đức, lương tâm của một con người, nhưng nghiệp họ theo đang dần giết chết đạo đức, tâm hồn họ.

“Họ phục vụ cho một chế độ dối trá, thành thử con người họ cũng trở nên dối trá, từ cái hệ lụy đó, họ càng xa vào vũng lầy, nếu họ không phản tỉnh thì mỗi công việc họ chống lại nhân dân, chống lại các Linh mục giống như những nhát xẻng đào huyệt mộ chôn họ mà thôi”.

Khánh Ly, một bạn trẻ nói ngắn gọn: “Qua vụ Formosa, tôi thấy VTV chỉ là một con vẹm nói theo ý đảng, họ như một máy nói tấn công các Linh mục và người dân miền Trung một cách vô thức. Nhờ internet, facebook nên bây giờ tuyên truyền xảo trá của họ đã bị vô hiệu hóa, ngày càng mất niềm tin nơi người dân. Hố đã sâu rồi đừng đào sâu thêm nữa”.

Trong bản tin thời sự 19h hai ngày liên tiếp 03 và 04.04.2017,  VTV đã có những phóng sự không trung thực, thiếu khách quan để tuyên truyền xấu về người dân Hà Tĩnh biểu tình đòi quyền lợi  trước thảm họa Formosa gây ra cho họ.

Từ khi thảm họa Formosa xảy ra 06. 04.2016, VTV chính là mặt trận tuyên truyền tích cực nhất để lèo lái, định hướng dư luận theo ý của đảng. Nhiều lần và bằng nhiều cách họ dùng truyền thống để tấn công các Linh mục và ngư dân miền trung quyết tâm kiện Formosa để trả lại môi trường sạch và chấm dứt hoạt động của nhà máy này tại Việt Nam.

Tố cáo tiêu cực: Làm ơn mắc oán!

Lan Hương, phóng viên RFA
2017-04-04
Tòa án Nhân dân tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.

Tòa án Nhân dân tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.

AFP photo
 
 
Những người lên tiếng tố cáo tiêu cực trong xã hội liên tục bị đánh đập, hành hung dã man với mục đích trả thù. Luật pháp Việt Nam có thực sự hiệu quả trong vấn đề bảo vệ an toàn cho người tố cáo?

Bị trả thù dã man vì làm chứng

Vụ việc mới nhất về người lên tiếng tố cáo tội phạm bị trả thù dã man xảy ra vào cuối tháng 3 và được truyền thông Nhà nước loan đi vào đầu tháng tư khiến nhiều cư dân mạng bất bình.

Đó là trường hợp cô gái trẻ sinh năm 2001, Nguyễn Thị Ngọc Trúc bị gần 20 thanh niên trả thù bằng cách hành hung dã man, cắt tai, đánh vỡ giác mạc mắt trái và đâm vào ngực.

Vụ việc được tường thuật vào tối ngày 30/3, Trúc ra làm chứng vụ việc xe của bạn mình bị ăn cắp vì Trúc biết rõ nhóm người lấy cắp và đang rao bán chiếc xe. Sau đó Trúc bị Phan Thị Cẩm Hằng, là chị gái một người bạn của nghi phạm ăn cắp xe, cầm đầu một nhóm thanh niên 20 người tới đè Trúc ra đánh, dùng ly đập vào đầu Trúc, dùng dao để rạch mặt, cắt lỗ tai và đâm vào ngực phải của Trúc. Không những thế, nhóm người này còn định cắt gân chân để Trúc tàn phế, nhưng do Trúc chống cự nên họ đã cắt lệch. Khi Trúc bị trọng thương và ngất xỉu, nhóm ngày vẫn tiếp tục cầm ghế gỗ phang vào người Trúc, nhưng may mắn Trúc được một người bạn đỡ hộ nhát đó. Những người xung quanh tới can ngăn cũng đều bị đánh trọng thương.

Sau khi bị tố cáo, mình bị công an đánh. Giám đốc Viễn thông Hải Phòng là thành ủy viên Thành phố Hải Phòng nên lợi dụng sử dụng công an đánh mình.
– Anh Dương Tùng Nam

Như thế đó là thêm một vụ việc về tình trạng người tố cáo tiêu cực bị trả thù bằng bằng cách này hoặc cách khác. Biện pháp trả thù thường mang tính chất nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng nề tới sức khỏe nạn nhân hoặc nhiều trường hợp cướp đi tính mạng nạn nhân.

Đài Á Châu Tự Do có dịp trao đổi trực tiếp với anh Dương Tùng Nam, một người dân ở Hải Phòng. Anh cũng là nạn nhân bị trả thù sau khi lên tiếng tố cáo những tiêu cực, bất minh bạch trong hệ thống Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam VNPT. Anh chia sẻ về những sai phạm của Tập đoàn này:

Mình làm ở bên VNPT Hải Phòng, thuộc Tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam từ năm 2004. Năm 2010, giám đốc chi nhánh Hải Phòng đã lợi dụng cổ phần hóa doanh nghiệp của nhà nước để đào thải bất hợp pháp công nhân. Tức là cắt giảm biên chế nhưng theo cách bất hợp pháp, và sau đó nhận người vào sân sau, tức là nó lập một doanh nghiệp ngoài để hợp thức hóa thôi. Nó gần như thay máu bằng cách sa thải một lượng lớn công nhân đã cống hiến rất nhiều năm và thay bằng một đội ngũ bên ngoài hoàn toàn mới.

Trước mình làm nhân viên kỹ thuật tổng đài, mình đã chứng minh được việc nó ăn cắp tiền của 200 công nhân với chức danh như mình. Sau đó nó hủy bỏ hoàn toàn những chức danh này. Rất nhiều lần mình gửi đơn từ đi các nơi.

Sau khi tìm hiểu sự việc cặn kẽ hơn, anh Nam được biết việc này không chỉ xảy ra với một mình công ty anh, mà với tất cả các chi nhánh của VNPT trên 63 tỉnh thành khác. Sau lên tiếng tố cáo lãnh đạo của Tập đoàn này, anh Nam nhận được kết quả như sau:

Sau khi bị tố cáo, mình bị công an đánh. Giám đốc Viễn thông Hải Phòng là thành ủy viên Thành phố Hải Phòng nên lợi dụng sử dụng công an đánh mình. Mình đã nhận diện ra tại phường. Trong vụ án của mình, mình có nhờ một người phụ nữ khá nổi tiếng trong việc phòng chống tiêu cực là bà Nguyễn Thị Hòa ở Tây Hồ, Hà Nội. Bà Hòa đã về Hải Phòng rất nhiều lần để giúp mình và điều tra riêng biệt và biết được nhiều thông tin về tập đoàn này. Tuy nhiên, đến năm 2015, bà Hòa đã bị thủ tiêu.

Trường hợp thứ 2 là anh Quang bán hàng ở gần nhà mình, khi 2 tên công an phường đánh mình thì anh Quang vô tình nhìn thấy. Trùng hợp là cũng trong năm 2015, anh Quang đã chết.

Sự việc chưa dừng lại ở đây, giữa lúc anh Nam bị đánh và những người thân cận giúp đỡ anh, hay những người vô tình chứng kiến sự thật đều vì lý do gì đó chết một cách trùng hợp, thì con trai anh cũng bị bắt cóc khi đang đi học thêm. Hiện tại anh Nam đang bị theo dõi và truy lùng ráo riết tới mức anh phải bỏ quê hương, lẩn tránh nơi đất khách quê người.

Hàng loạt các vụ lên tiếng tố cáo chống tiêu cực khác bị trả thù với mục đích làm chính những người trong cuộc nản lòng và cảnh báo những người khác nếu có ý định tố giác, như vụ ông Dương Đình Dần ở Nghệ An bị ném mìn vào nhà và đặt bát hương để “dằn mặt” vì ông dũng cảm đứng lên phanh phui hàng trăm vụ tiêu cực.

Pháp luật không được tôn trọng

Trong Khảo sát Phong vũ biểu tham nhũng toàn cầu 2013 về quan điểm và trải nghiệm của người dân Việt Nam đối với tham nhũng, chỉ có 38% số người được hỏi sẵn sàng tố cáo tham nhũng. Lý do phổ biến khiến người dân e ngại tố cáo tham nhũng là “chẳng thay đổi được gì” (51%) và “sợ gánh chịu hậu quả” (28%).

Một khảo sát khác của Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng thế giới tiết lộ 62% số người được hỏi trả lời lý do khiến họ không tố cáo tham nhũng là “sợ bị trả thù”.

Hiện tại pháp luật Việt Nam cũng đã có những điều lệ quy định rõ về quyền tố cáo của người dân và nghiêm cấm những hành vi trả thù người tố cáo, khiếu nại, cũng như luật bảo vệ người lên tiếng tố cáo.

Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đưa ra nhận xét về những điều luật này:

Luật cũng quy định người tố cáo được bảo vệ, nhưng vấn đề là cơ chế để bảo vệ như thế nào thì chưa được cụ thể lắm.
– Luật sư Trần Quốc Thuận

Ở Việt Nam chuyện gì cũng có luật cả. Chuyện khuyến khích nhân dân tố cáo tiêu cực, tham nhũng không chỉ có văn bản quy định mà ngay cả những đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng hô hào. Luật cũng quy định người tố cáo được bảo vệ, nhưng vấn đề là cơ chế để bảo vệ như thế nào thì chưa được cụ thể lắm.

Luật sư Trần Quốc Thuận cho biết thêm hiện nay những đối tượng đánh đập, hành hung người tố cáo sẽ được luật pháp can thiệp tuy nhiên vấn đề nằm ở chỗ phải cung cấp đủ chứng cứ và công tác điều tra phải làm đến nơi đến chốn. Ông đưa ra những lời khuyên, góp ý cho những ai muốn tố cáo tiêu cực:

Những người tố cáo phải có địa chỉ và chứng cứ cụ thể. Có thể mang những báo cáo này đến gặp trực tiếp những cơ quan chức năng, có thể thông qua trực tiếp những đoàn thể những mặt trận hoặc những tổ chức chính trị xã hội hoặc đến trực tiếp gặp công an, viện kiểm sát.

Nhưng thường thì những người đi tố cáo đưa ra chứng cứ còn yếu, gây khó khăn trong việc khởi tố điều tra.

Ông cho biết thêm hiện tại các cơ quan báo chí cũng vào cuộc lên tiếng nhiều vụ tố cáo như vụ hotgirl Thanh Hóa, ông Phó Ban Nội chính ở Đắc Lắc, hay chuyện xe công ở Đà Nẵng. Vì vậy người dân có thể thông qua báo chí để tố cáo khi chứng cứ đã đầy đủ, rõ ràng.

Hôm 14/3 vừa qua đã diễn ra cuộc họp của ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung một số điều luật Tố cáo, đặc biệt là những khía cạnh như hình thức tố cáo, tố cáo nặc danh và thời hiệu tố cáo.

CÔN ĐỒ CHÍNH TRỊ

CÔN ĐỒ CHÍNH TRỊ

NGUYỄN TƯỜNG THỤY

Khái niệm

Lần đầu tiên, tôi sử dụng cụm từ này trong bài viết “Mục sư Nguyễn Trung Tôn – mục tiêu đàn áp của côn đồ chính trị”.

Việc công an kết hợp với côn đồ đàn áp, khủng bố những người đấu tranh đã trở thành phổ biến, gắn bó hữu cơ, ai cũng biết. Cứ đâu có công an là ở đấy có sự phối hợp với côn đồ, kể cả cảnh sát giao thông và các loại công an khác. Vì vậy, có người đưa ra từ ghép là côn an (côn đồ + công an) để chỉ loại côn đồ này. Nhưng ghép như thế là đã có sự phân biệt công an và côn đồ. Và như vậy chẳng hóa ra công an không có chất côn đồ và côn đồ không phải là công an – điều này không đúng với thực tế. Khi công an cởi bỏ sắc phục ra và cả khi đang mặc sắc phục mà có hành vi côn đồ thì vẫn là con người ấy, vẫn mang bản chất côn đồ. Vì vậy, tôi đưa ra một khái niệm khác là “côn đồ chính trị” để chỉ những công an mang chất côn đồ + côn đồ được huy động vào mục đích chính trị. Điều trớ trêu là lẽ ra, công an phải là ngành gương mẫu nhất về việc thực thi, chấp hành pháp luật thì lại chà đạp lên luật pháp một cách ngang ngược, thô bạo nhất.

Khái niệm côn đồ chính trị còn rộng, nó có cả ở thượng tầng kiến trúc. Có loại côn đồ chính trị giết người nhưng không trực tiếp ra tay. Nhưng khái niệm côn đồ chính trị ở đây tạm hiểu hẹp hơn là bọn côn đồ trực tiếp ra tay đánh đập người vô tội, tất nhiên hành vi ấy là vô pháp luật, bất kể nó là công an hay không nhưng nhằm vào mục đích chính trị.

So sánh côn đồ xã hội với côn đồ chính trị

Gọi là côn đồ chính trị để phân biệt với côn đồ ngoài xã hội, tức là tạm chia côn đồ ra hai loại: côn đồ chính trị và côn đồ xã hội.  Nó có sự giống và khác nhau như sau:

– Về hành vi: đều mang tính côn đồ, tàn bạo và hèn hạ.

– Côn đồ chính trị ra tay nhằm vào mục đích chính trị như dằn mặt hay trả thù những người hoạt động xã hội dân sự độc lập, không muốn họ làm những việc như giúp đỡ dân oan, thăm tù nhân lương tâm, gặp các đoàn ngoại giao, biểu tình, đi khiếu kiện, bày tỏ chính kiến bất đồng… hoặc đơn giản chỉ là gặp gỡ, họp mặt, đi đám cưới hay đi viếng đám tang một người bất đồng chính kiến. Những hành vi đó thuộc quyền dân sự, hợp pháp nên không thể bỏ tù, hoặc muốn bỏ tù nhưng vì nhiều lý do khác mà chưa thể. Ngoài đánh đập, côn đồ chính trị ở Việt Nam còn có nhiều cách khủng bố khác như bịt mặt đe dọa, mang sản phẩm tự chế như hỗn hợp mắm tôm, dầu nhớt, sơn và các chất thải khác để ném vào nhà đối tượng mà chúng khủng bố.

Còn côn đồ xã hội ra tay nhằm dằn mặt, trả thù những kẻ tranh giành lãnh địa làm ăn (bất chính), vì tư thù, vì được thuê…

– Côn đồ xã hội mặc thường phục, ra tay ngoài đường hoặc đến nhà đối tượng trấn áp. Côn đồ chính trị khi mặc sắc phục công an, khi mặc thường phục, ra tay mọi lúc mọi nơi, kể cả trong trụ sở công an hay vào tận nhà đối tượng phá phách đánh đập.

– Côn đồ xã hội sợ công an còn côn đồ chính trị thì không, vì được bảo lãnh. Côn đồ xã hội có thể bị phạt hành chính hay đi tù nếu hành vi bị phát hiện còn côn đồ chính trị thì không. Đây là điểm khác nhau cơ bản nhất.

– Côn đồ xã hội gần như không có đảng viên. Côn đồ chính trị có cả đảng viên hoặc chưa. Vào đảng, thăng tiến nhanh hay chậm tỉ lệ thuận với độ tàn ác.

Sự phân biệt trên cũng chỉ là tương đối chứ không thể hoàn toàn rạch ròi. Hai loại côn đồ này nương tựa vào nhau, chuyển hóa lẫn nhau, biến hóa khôn lường. Công an ra ngoài xã hội có hành vi côn đồ không mà không phải nhiệm vụ được giao thì thành côn đồ xã hội. Côn đồ xã hội được huy động vào mục đích chính trị thì khi đó gọi là côn đồ chính trị. Sự chuyển hóa lẫn nhau là ở chỗ ấy.

Nạn nhân của côn đồ chính trị

Nạn nhân của côn đồ chính trị

Nạn nhân của côn đồ chính trị rất nhiều. Có thể kể ra đây một số ví dụ: Mục sư Nguyễn Trung Tôn, Linh mục Nguyễn Đình Thục, các cô Trần Thị Nga, Nguyễn Phương Uyên, Nguyễn Hoàng Vi, Huỳnh Thục Vy, Phạm Thanh Nghiên, Đỗ Thanh Vân, chị Dương Thị Tân, các anh Trần Bang, Trương Văn Dũng, Trương Minh Đức, Nguyễn Bắc Truyển, Phùng Thế Dũng, Hoàng Dũng, Huỳnh Ngọc Tuấn, Nguyễn Văn Đài, Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn Thanh Hà, Lai Tiến Sơn, Nguyễn Viết Dũng, Nguyễn Chí Tuyến, Lã Việt Dũng, Trần Minh Nhật, Huỳnh Anh Tú, Đỗ Đức Hợp, dân oan Trương Minh Hưởng và nhiều dân oan khác, JB Nguyễn Hữu Vinh và toàn bộ đoàn đi thăm ông Trần Anh Kim, Bùi Thị Minh Hằng và toàn bộ đoàn Phật giáo Hòa Hảo khi đi thăm gia đình anh Nguyễn Bắc Truyển, Trịnh Bá Tư và toàn bộ đoàn đi đón anh Trịnh Bá Khiêm ra tù, các buổi kỷ niệm bị cắt điện, đạp đổ bàn ăn, ném cốc chén bát đĩa vào những người tham dự.… Trong phạm vi bài viết, chỉ hy vọng kể ra một số nạn nhân – mấy phần trăm làm ví dụ. Bản thân tôi cũng đã nhiều lần là nạn nhân của côn đồ chính trị.

Nhiều sự kiện huy động côn đồ chính trị, người tổ chức còn “chu đáo” tới mức huy động kèm cả xe cứu thương, có nghĩa là xác định phải đánh đập, đàn áp vì có côn đồ thì có đổ máu.

Tôi muốn một nhóm xã hội dân sự nào đấy làm thống kê một cách khoa học, nếu in thành sách thì tốt, về những nạn nhân của côn đồ chính trị làm tài liệu nghiên cứu cho hậu thế về giai đoạn lịch sử đen tối này.

Đất sống của côn đồ chính trị

Sự tồn tại của côn đồ ở xã hội nào cũng có. Xã hội văn minh thì ít hơn, còn xã hội lạc hậu, kém phát triển thì nhiều hơn. Nhưng côn đồ chính trị thì xuất hiện trong một xã hội mạt pháp, không có kỷ cương, hệ thống chính trị thối nát không còn chính danh, giới cai trị không cai trị xã hội bằng luật pháp mà bằng luật rừng.

Chưa bao giờ, đất nước lắm côn đồ chính trị như bây giờ. Hoạt động của nó được bảo kê chẳng chịt bởi cả hệ thống chính trị, hệ thống tư pháp, từ cấp cơ sở đến trung ương nên nó phát triển rất nhanh.

Côn đồ chính trị sẽ biết mất khi xã hội tiến đến nền dân chủ đa nguyên, tam quyền phân lập. Để côn đồ chính trị không còn đất tồn tại, chỉ còn cách loại bỏ chế độ độc tài, xây dựng một chế độ mà người dân thực sự làm chủ.

4/4/2017

Nguyễn Tường Thụy

GIỜ CHIẾN THẮNG VINH QUANG

GIỜ CHIẾN THẮNG VINH QUANG

Linh mục Inhaxiô Trần Ngà    

 (Suy niệm Chúa nhật Lễ Lá)
Đức Giê-su gọi giờ tử nạn là giờ Ngài được tôn vinh: “Giờ đây, Con Người được tôn vinh (Gioan 13, 31)

Vinh quang ở đâu mà chỉ thấy bị bắt bớ, xét xử, bị vu cáo đủ điều, rồi lại bị kết án, bị đòn vọt, bị vác thập giá và cuối cùng là cái chết thảm thương ô nhục trên đồi Can-vê!
Vậy vinh quang của Chúa Giê-su ở đâu? Vì sao Chúa Giê-su gọi đây là giờ Ngài được tôn vinh?

Đối với người không am hiểu, cái chết của Chúa Giê-su trên thập giá là một thất bại não nề; nhưng suy cho kỹ, cái chết đó là một chiến thắng rất oanh liệt và vinh quang.
           
Đây là nơi Chúa Giê-su chiến thắng hận thù bằng lòng bao dung

Đối diện với cuộc kết án bất công, đứng trước những thượng tế, kỳ mục muốn huỷ diệt mình cho bằng được, đối diện với đám đông cuồng nộ đòi đóng đinh kết liễu đời mình, trước những kẻ chế giễu nhạo cười với bao lời thách thức, đứng trước đội quân hành quyết dã man tàn bạo… Chúa Giê-su vẫn không may may oán hận! Ngài chiến thắng sự hận thù bằng lòng bao dung vô bờ bến. Ngài nhìn họ với ánh mắt thương xót, vẫn yêu họ bằng trái tim khoan nhân… Rồi vì sợ Chúa Cha đánh phạt họ vì tội lỗi ngất trời của họ, Ngài tha thiết cầu xin Chúa Cha tha thứ cho những kẻ gây đau khổ và kết án tử cho Ngài: “Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm” (Luca 23, 34). Đó là tâm tình đẹp nhất, cao thượng nhất trên cõi đời nầy.

 
Đây là nơi Chúa Giê-su chiến thắng tính khiếp nhược và lòng tham sinh uý tử bằng sự dũng cảm rất cao cường

Là người ai không sợ chết. Chính Chúa Giê-su cũng  đã trải qua những giờ phút kinh hoàng trước viễn ảnh cái chết đau thương sắp đến khi cầu nguyện trong vườn Dầu, thế nhưng Ngài không bị khuất phục bởi cái chết. Ngài đã chổi dậy để dũng cảm đương đầu với nó. Ngài đã chấp nhận chết cách can trường và đã huỷ diệt sự chết để hồi sinh.
Đây là nơi Chúa Giê-su chiến thắng đau đớn thể xác và đau khổ tinh thần

Là người ai cũng sợ khổ và tìm cách lánh thoát khổ đau. Nhưng Chúa Giê-su đã đón nhận những cực hình đau thương khủng khiếp nhất cách can đảm phi thường. Qua thập giá, Ngài đã hoàn toàn chiến thắng tính khiếp nhược của phận người.

                                                               
Qua cách thức Chúa Giê-su đương đầu với cuộc khổ nạn, ta thấy không một thách thức nào làm cho Ngài lùi bước; không một đe doạ nào làm cho Ngài khiếp sợ; không một sỉ nhục nào làm cho Ngài nổi giận hay mất bình an; không hận thù nào tiêu huỷ được lòng bao dung vô bờ bến của Ngài …

Ngài thắng được bản năng tham sinh úy tử; Ngài vượt lên trên nỗi sợ mọi thứ khổ đau; Ngài thắng được lòng hận thù có thể bùng lên khi bản thân mình bị sỉ nhục và bị đối xử rất dã man và tàn ác…  Trong cuộc khổ nạn của mình, Đức Giê-su chiến thắng hoàn toàn bản thân mình, vượt qua các thách thức từ mọi phía để hoàn thành mỹ mãn sứ mạng Chúa Cha đã trao ban.
Chiến thắng cả thiên hạ không bằng chiến thắng chính bản thân mình.  Chúa Giê-su đã thực sự chiến thắng bản thân mình, hoàn toàn làm chủ con người mình, bắt thân xác phải vâng phục tinh thần như chiên ngoan. Oai hùng thay! Vinh quang thay!
         
Lạy Chúa Giê-su Ki-tô,

Chúa vô cùng dũng cảm và hùng mạnh nên đã chiến thắng tử thần và đẩy lùi mọi cuộc tấn công của nó, xin nâng đỡ chúng con là những kẻ đớn hèn khiếp nhược, đừng để chúng con chào thua trước tội lỗi cách dễ dàng nhưng giúp chúng con kiên cường chiến đấu chống lại tội lỗi và thói hư, để mai ngày được khải hoàn vinh quang như Chúa.
 
Linh mục Inhaxiô Trần Ngà